Wikipedia
sowiki
https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
Portal
Portal talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kismaayo
0
1919
311672
311671
2026-11-04T12:01:26Z
Isma4l
41797
/* */
311672
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption = Khariidadda goobta ay ku taallo Kismaayo
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Joografia ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Geographic location
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dad caan ah ==
*Mohammed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, oo hadda matala Xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
*Mohamed Ibrahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiirka Midowga Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Afhayeenka Baarlamaanka (1983–1990)
*Abdullahi Ahmed Irro, Jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
*Hussein Samatar, siyaasadeed, bangi iyo abaabulaha bulshada
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* WorldStaesmen – Soomaaliya – Jubbaland
* Khariidadda 1992 ee Kismayu
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
8m7gmasb4yy8a7nlzdhnxuep43oonu9
311673
311672
2026-11-04T12:02:04Z
Isma4l
41797
/* */
311673
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Joografia ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Geographic location
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dad caan ah ==
*Mohammed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, oo hadda matala Xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
*Mohamed Ibrahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiirka Midowga Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Afhayeenka Baarlamaanka (1983–1990)
*Abdullahi Ahmed Irro, Jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
*Hussein Samatar, siyaasadeed, bangi iyo abaabulaha bulshada
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* WorldStaesmen – Soomaaliya – Jubbaland
* Khariidadda 1992 ee Kismayu
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
algqqixo4spk5o5iw7rh6g09kvaiyhn
311674
311673
2026-11-04T12:03:35Z
Isma4l
41797
/* Dadka caanka ah */
311674
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Joografia ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Geographic location
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* WorldStaesmen – Soomaaliya – Jubbaland
* Khariidadda 1992 ee Kismayu
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
clj329q02yeo5rs4z2qopo9rubjczvy
311676
311674
2026-11-04T12:06:58Z
Isma4l
41797
/* Xiriiriyeyaasha dibadda */
311676
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Joografia ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Geographic location
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
6y2ott6hyywoh9v2rbz7h9nt5iyuv2u
311677
311676
2026-11-04T12:07:42Z
Isma4l
41797
311677
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Geographic location
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
6shy6ihdkxq1y8kfd5kcn6sjyo98say
311680
311677
2026-11-04T12:12:22Z
Isma4l
41797
311680
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanaddii Ajuuraan|Saldanaddii Geledi|Somali aristocratic and court titles}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
ky4bts27v935ecejfkvvofbdj0dnw5k
311681
311680
2026-11-04T12:15:25Z
Isma4l
41797
/* Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore */
311681
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
f1fxvx9eubgjit2hkex58pd8ks8wyqj
311682
311681
2026-11-04T12:16:03Z
Isma4l
41797
/* Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya */
311682
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
6yktalabon7becsbaiwbo03mk5eedq2
311683
311682
2026-11-04T12:18:21Z
Isma4l
41797
/* Juquraafiga */
311683
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismaayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
7hekswecuoekhw3olcxzl9sbxo2451s
311684
311683
2026-11-04T12:19:35Z
Isma4l
41797
/* */
311684
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamulka goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
o87cqfx6indpt30pf2o0e69x8i8ty21
311685
311684
2026-11-04T12:23:36Z
Isma4l
41797
/* */
311685
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| image_map = {{Switcher
| [[File:Somalia relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Soomaaliya dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Soomaaliya
| [[File:Horn of Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Geeska Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Geeska Afrika
| [[File:Africa relief location map.jpg|frameless|250px]]<br />''Goobta Afrika dhexdeeda''
| Muuji khariidadda Afrika
| default = 1
}}
| map_caption =
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamul goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
rp831rs1a2q3befeouzysot7vctvj7g
311690
311685
2026-11-04T13:25:23Z
Isma4l
41797
/* */
311690
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Soomaaliya#Geeska Afrika#Afrika
| pushpin_map_caption = Goobta Soomaaliya dhexdeeda##Goobta Geeska Afrika dhexdeeda##Goobta Afrika dhexdeeda
| pushpin_label = Kismaayo
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamul goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada দীর্ঘ soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
rcpv9uvmtxkcznv58tmwurq16jndyc9
311694
311690
2026-11-04T14:46:33Z
Isma4l
41797
/* Dadweynaha */
311694
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Soomaaliya#Geeska Afrika#Afrika
| pushpin_map_caption = Goobta Soomaaliya dhexdeeda##Goobta Geeska Afrika dhexdeeda##Goobta Afrika dhexdeeda
| pushpin_label = Kismaayo
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamul goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("General Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
c20fndmjxh3wvvbwgck3vx3nsdwxdjr
311695
311694
2026-11-04T14:48:14Z
Isma4l
41797
/* Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya */
311695
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Soomaaliya#Geeska Afrika#Afrika
| pushpin_map_caption = Goobta Soomaaliya dhexdeeda##Goobta Geeska Afrika dhexdeeda##Goobta Afrika dhexdeeda
| pushpin_label = Kismaayo
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamul goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("Janaraal Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">[http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah]</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web|author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'], ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'], ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
5moecplloypshb2ix75knbbf3d3nrn3
311752
311695
2026-11-04T20:38:40Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 9 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311752
wikitext
text/x-wiki
<!-- Fadlan ha beddelin cinwaanka iyada oo la raacayo [[WP:BEGINNING]]. Turjumaadaha luqadaha waxaa loo qoondeeyay luqadaha rasmiga ah iyo kuwa maxalliga ah ee waaweyn. -->
{{Infobox settlement
| official_name = Kismaayo
| native_name = Kismaayo, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙 <br />{{lang|ar|كيسمايو}}<br/>''{{lang|swb|Kisimayo}}''
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline = {{multiple image
|perrow = 1/2/2/2/1
|border = infobox
|total_width = 290
|caption_align = center
|image1 = Overview of Kismayo.jpg
|caption1 = Muuqaalka guud ee Kismaayo
|image2 = Overview of Kismayo2.jpg
|caption2 = Muuqaalka cirka ee Kismaayo
|image3 = Overview of Kismayo3.jpg
|caption3 = Gacanka Kismaayo
|image4 = Overview of Kismayo4.jpg
|caption4 = Taallada Kubadda ee Kismaayo
|image5 = Overview of Kismayo5.jpg
|caption5 = Xeebta Kismaayo
|image6 = Aerial views of Kismayo 08 (8071374374).jpg
|caption6 = Dekedda Kismaayo
|image7 = Overview of Kismayo8.jpg
|caption7 = Wadada bartamaha magaalada
|image8 = Overview of Kismayo7.jpg
|caption8 = Maqaayadda ama meesha dalxiiska xeebta
|color = white
}}
| image_size =
| caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Soomaaliya#Geeska Afrika#Afrika
| pushpin_map_caption = Goobta Soomaaliya dhexdeeda##Goobta Geeska Afrika dhexdeeda##Goobta Afrika dhexdeeda
| pushpin_label = Kismaayo
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|00|21|29|S|042|32|43|E|region:SO-LJ|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag| Soomaaliya}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleed]]
| subdivision_name1 = {{flag|Jubaland}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Jubbada Hoose]]
| subdivision_type3 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Kismaayo|Kismaayo]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Mitirig
| area_footnotes =
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 22.5
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 471,113
| population_as_of = 2026
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Somalia Population (2026) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/somalia-population/ |access-date=2026-04-01}}</ref>
| population_blank1_title = Darajada
| population_blank1 = [[Liiska magaalooyinka Soomaaliya dadka ku nool|3aad]]
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| timezone = [[Waqtiga Bariga Afrika|EAT]]
| utc_offset = +03:00
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
}}
'''Kismayo''' ({{langx|so|Kismaayo}}, 𐒏𐒘𐒈𐒑𐒛𐒕𐒙) waa magaalo dekedeed ku taalla gobolka koonfureed ee [[Jubbada Hoose]] ee dalka [[Soomaaliya]]. Waa caasimadda dhabta ah ee maamul goboleedka madax bannaan ee [[Jubaland]].
Magaaladu waxay u jirtaa qiyaastii {{convert|528|km|abbr=off}} dhanka koonfur-galbeed ee caasimadda [[Muqdisho]], u dhow afafka hore ee [[Wabiga Jubba|Wabi Jubba]], halkaas oo uu ku shubo [[Badweynta Hindiya|Badweynta Hindi]]. Sida uu qabo Barnaamijka Horumarinta [[Qaramada Midoobay]], magaalada Kismaayo waxay lahayd dad ku dhow 89,333 sannadkii 2005.<ref name="docs.unocha.org">{{cite web |url=https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf |title=Gobollada, degmooyinka, iyo tirada dadkooda: Soomaaliya 2005 (hordhac) |website=Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku duwidda Arrimaha Bani'aadamnimada |publisher=Barnaamijka Horumarinta Qaramada Midoobay |access-date=2020-12-31 |url-status=dead |archive-date=2017-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728203029/https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf}}</ref>
Waqtigii Dhexe, Kismaayo iyo deegaankeeda ku xeernaa waxay qayb ka ahaayeen Boqortooyadii [[Saldanadii Ajuuraan|Ajuuraan]] oo maamulaysay inta badan koonfurta [[Soomaaliya]] iyo bariga [[Itoobiya]], iyada oo xuduuddeedu ka soo fidaysay Xaafuun oo waqooyi ah, ilaa [[Qalaafe|Qelafo]] oo galbeed ah, illaa Kismaayo oo koonfur ah.<ref name="Cassanelli">Lee V. Cassanelli, ''The shaping of Somali society: reconstructing the history of a pastoral people, 1600–1900'', (University of Pennsylvania Press: 1982), p.102.</ref><ref>{{Cite book |last1=Fage |first1=J. D. |url=https://books.google.com/books?id=GWjxR61xAe0C&dq=al-idrisi+%C2%A0Ras+Hafun&pg=PA137 |title=The Cambridge History of Africa |last2=Oliver |first2=Roland |date=1975 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20981-6 |pages=137 |language=en}}</ref>
Xilligii Casriga Ahaa ee Hore, Kismaayo waxaa xukumaysay Saldanaddii [[Saldanada Geledi|Geledi]] iyo dhammaadkii qarnigii 19aadna waxaa xukumayey qoyska Boqow. Boqortooyada waxaa markii dambe lagu daray [[Mustacmarka Talyaani Soomaaliya|Dhulka Talyaaniga]] ee Soomaaliya sannadkii 1925/6 dhimashadii suldaankii ugu dambeeyay ka dib, [[Cismaan Axmed]].<ref>{{cite book|last=Cassanelli|first=Lee Vincent|title=The Benaadir Past: Essays in Southern Somali History|publisher=University Microfilms International|year=1973|page=149|url=https://books.google.com/books?id=JytqAAAAMAAJ}}</ref> Xornimadii ka dib 1960-kii, magaalada waxaa laga dhigay xarunta [[Degmada Kismaayo]] ee rasmiga ah.
Kismaayo waxay ahayd goob ay ka dhaceen dagaallo tiro badan intii uu socday [[Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya|dagaalkii sokeeye]], laga soo bilaabo horraantii 1990-meeyadii. Horraantii 2006, xoogag Islaami ah oo la xiriira [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]] ayaa la wareegay inta badan magaalada. Si loo soo ceshado gacan ku haynta dhulkaas, maamul goboleed cusub oo madax bannaan oo lagu magacaabo ''Azania'' ayaa la shaaciyey sannadkii 2010 waxaana la rasmiyeeyay 2011. Bishii Sebtembar 2012, [[Ciidanka Xooga Soomaaliya|Ciidanka Qaranka Soomaaliya]] iyo ciidamada [[Ciidamada Midowga Afrika|AMISOM]] ayaa magaalada kala wareegay xoogagii [[Al-Shabaab|Al-Shabaab]].<ref name="Asaftk"/> Maamulka Kumeel gaarka ah ee Jubba ayaa la dhisay oo la aqoonsaday 2013.<ref name="Sjgraibtie">{{cite news |title=Soomaaliya: Jubbaland waxay heshay aqoonsi ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo ka dhacay Itoobiya |url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |access-date=11 Sebtembar 2013 |newspaper=Garowe Online |date=28 Ogosto 2013 |archive-date=12 Oktoobar 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043444/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Jubaland_gains_recognition_after_intense_bilateral_talks_in_Ethiopia_printer.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Dadweynaha ==
Kismaayo, oo ah magaalo dekedeed muhiim ah oo ku taalla koonfurta Soomaaliya, waxaa lagu yaqaannaa dadkeeda kala duwan. Beesha Ogaadeen (oo ahayd jufo hoosaad ka tirsan Daarood) ayaa si weyn looga aqoonsan yahay inay tahay bulshada ugu weyn uguna horreysa magaalada, iyada oo leh joogitaan muddo dheer soo jiray iyo saamayn dhanka dadweynaha, isbahaysiga federaalka, iyo arrimaha siyaasadda ah. Bulshooyinka kale ee muhiimka ah waxaa ka mid ah beesha Mareexaan (Daarood), Harti (Daarood), iyo Sheekhal (Hawiye), kuwaas oo dhammaantood gacan ka geysta xaaladda bulsho iyo siyaasadeed ee magaalada.<ref>Wakaaladda Midowga Yurub ee Magangalyada (EUAA), ''Hagaha Waddanka: Soomaaliya – Jubbada Hoose'', 2023. https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba {{Wayback|url=https://euaa.europa.eu/country-guidance-somalia-2023/lower-juba |date=20250803031207 }}</ref>
Bulshooyinka kale ee ku nool Kismaayo waxaa ka mid ah Bimaal (Dir) iyo Gaalje'el (Hawiye), oo ah laba qabiil oo Soomaaliyeed oo taariikh ahaan muhiim ah oo leh xididdo dhaqameed qoto dheer oo ka jira gobolka; Tunni (Digil–Mirifle / Rahanweyn), oo ah qabiil xoolo-dhaqato iyo beeraleey ah oo u dhashay gobollada Shabeellaha Hoose iyo Jubba; Bantu Soomaali (Jareer), oo ah bulsho taariikh ahaan la haystaa oo leh hiddo gaar ah; Baajuun (tirada yar ee xeebaha), oo ah koox xeebeed leh hiddaha badda ee muddada soo jiray; iyo Sheekhal (Hawiye), oo looga aqoonsan yahay hoggaankooda diimeed.
Sida ay qiyaaseen hay'adaha gargaarka, magaaladu waxay lahayd ku dhowaad 634,000 oo qof sannadkii 2014.
== Taariikhda ==
===Qadiimiga===
Waqtigii qadiimiga ahaa, Kismaayo waxay qayb ka ahayd Magaalo-goboleedyada Soomaaliyeed oo ku hawlanaa shabakad ganacsi oo faa'iido badan leh oo midaynaysay ganacsatada Soomaaliyeed iyo Fenisiya, Boqortooyadii Ptolemaic, Giriigga, Faaris Parthia, Sabaeans, Nabataea iyo Boqortooyadii Roomaanka. Badmaaxiinta Soomaaliyeed waxay isticmaali jireen markabkii badda ee Soomaaliyeed ee qadiimiga ahaa ee loo yaqaannay ''beden'' si ay u qaadaan alaabtooda.<ref name="ReferenceA">Journal of African History pg.50 by John Donnelly Fage and Roland Anthony Oliver</ref>
===Waqtigii Dhexe iyo Xilligii Casriga Ahaa ee Hore===
{{main|Saldanadii Ajuuraan|Saldanada Geledi|Magacyada darajooyinka gobta iyo kuwa maxkamadaha Soomaalida}}
[[File:Muzzaffar (Mogadishu area) flag according to 1576 Portuguese map.svg|200px|thumb|left|Calanka Saldanaddii Ajuuraan, oo ahayd boqortooyo Soomaaliyeed oo saamayn ku lahayd oo maamulaysay Kismaayo iyo gobolka Jubbaland ee ballaaran Waqtigii Dhexe.]]
Gobolka Kismaayo wuxuu asal ahaan ahaa tuulo kalluumeysi oo yar.<ref name="Cassanelli"/>
Intii uu socday Waqtigii Dhexe, gobolka waxaa hoos yimid maamulkii Saldanaddii Ajuuraan ee saamaynta ku lahayd, taas oo ka faa'iidaysatay Webiga Jubba beeraha ay leedahay.
Burburkii maamulkan ka dib, waxaa la dhisay Gurigii Gobroon waxaana Saldanaddii Geledi ay maamulaysay aagga. Boqortooyadu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay xilligii xukunno xiriir ah oo uu lahaa Suldaan Yuusuf Maxamuud Ibraahim, kaas oo si guul leh u mideeyay awoodda Gobroon dagaalladii Bardera, iyo Suldaan Axmed Yuusuf, oo ku qasbay awoodaha gobolka sida Boqortooyadii Cumaan inay bixiyaan canshuur.
=== Xilligii Gumeysiga ===
Ilaa 1886, Saldanaddii Sekara waxay xukumaysay qayb muhiim ah oo ka mid ah Xeebta Sawaaxiliga, oo loo yaqaanay Zanj. Ka dib Shirkii Berlin ee 1885, Ingiriiska iyo Jarmalka waxay si qarsoodi ah ugu heshiiyeen meelaha ay saamaynta ku leeyihiin, iyada oo Ingiriisku uu qaatay waxa noqon doona Wakiilnimada Bariga Afrika. Labada awoodoodba waxay kiraysteen dhul xeebeed oo ka yimid Sekara waxayna ka dhisteen xarumaha ganacsiga iyo saldhigyada. William Mackinnon, oo horay heshiis ula lahaa Suldaanka, ayaa dhisay Shirkadda Imperial British East Africa Company 1888 waxana shirkadda la siiyay deeqdii asalka ahayd ee lagu maamulayo dhulka, ee laga soo kiraystay Suldaanka. Waxay maamushay ku dhowaad {{convert|150|mi|km|order=flip|abbr=on}} oo ah xeebeed laga soo bilaabo Webiga Jubba iyada oo la marinayo Mombasa ilaa Bariga Afrika ee Jarmalka. Shirkaddu way fashilantay waxaana 1 Luulyo 1895 dowladda Ingiriisku ay ku dhawaaqday wakiilnimo, Wakiilnimada Bariga Afrika, maamulkana waxaa loo wareejiyay Xafiiska Arrimaha Dibadda.<ref>{{cite EB1911 |wstitle=British East Africa |volume=4 |pages=604–606 |first=Frank Richardson |last=Cana}}</ref>
[[File:Africa 1909 16a.png|thumb|alt=Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska, 1909.|Khariidadda Bariga Afrika ee Ingiriiska 1909, oo muujineysa xadka Wabiga Jubba]]
Si loogu abaalmariyo Talyaaniga ku biiristooda Xulafada Dagaalkii Koowaad ee Adduunka,<ref name="Oliver">{{cite book |last=Oliver |first=Roland Anthony |title=History of East Africa, Volume 2 |year=1976 |publisher=Clarendon Press |page=7 |url=https://books.google.com/books?id=pGkMAQAAIAAJ}} and Hornsby, Kenya: A History Since Independence, 2012, 21.</ref> iyo ka dib Dhacdadii Corfu ee 1923, Britain waxay go'aansatay inay si shuruud la'aan ah ugu wareejiso Kismaayo iyo kala bar waqooyi ee Jubbaland boqortooyadii gumeysiga Talyaaniga.<ref>{{Cite book|last=Steiner|first=Zara|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref> Kala bar waqooyi ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, waxay lahayd jiritaan gaaban laga soo bilaabo 1924 oo ahayd gumeysigii Talyaaniga ee Trans-Juba (''Oltre Giuba''). Talyaanigu wuxuu magaalada ugu yeeri jiray ''Chisimaio''. Gumeysigu wuxuu lahaa bed ahaan 87,000 km<sup>2</sup> (33,000 mayl laba jibaaran), oo ay ku noolaayeen 120,000 oo qof. Jubbaland waxaa markaas lagu daray Dhulka Talyaaniga ee Soomaaliya oo deriska la ahayd 30 Juun 1926.
Ingiriisku wuxuu xafiday gacan-ku-haynta qaybta koonfureed ee dhulka Jubbaland ee la qaybiyay, kaas oo markii dambe la yiraahdo Degmada Xadka Waqooyi (NFD).<ref name="Ospftf">{{cite book|last=Osman|first=Mohamed Amin AH|title=Somalia, proposals for the future|year=1993|publisher=SPM|pages=1–10|url=https://books.google.com/books?id=iSsOAQAAMAAJ}}</ref> Sannadkii 1941 Hawlgalkii Canvas ayaa laga bilaabay NFD iyada oo la socota Dagaalkii Jubba. Kismaayo waxaa si degdeg ah lo qabsaday 14 Febraayo.<ref name="Jackson">
{{Cite book|last=Jackson |first=Ashley |title=The British Empire and the Second World War |publisher=Continuum International Publishing Group |year=2006 |isbn=978-1-85285-417-1|page=214}}</ref><ref name="Vincent">{{Cite book |last=Vincent |first=Dennis |title=The Forgotten General: The Life of General Sir Alan Cunningham GCMG, KCB, DSO, MC |publisher=Amberley Publishing |year=2024 |isbn=978-1-3981-1399-2}}</ref>
===Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya===
{{main|Dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya}}
Burburkii awooddii dhexe ee la socday dagaalkii sokeeye 1991kii ka dib, maleeshiyaad kala duwan oo maxalli ah ayaa u dagaallamay gacan-ku-haynta magaalada, oo ay ku jiraan taageerayaasha Maxamed Saciid Xirsi ("Janaraal Morgan"), iyo Col. Barre Aadan Shire Hiiraale Jabhadda Wadaniga Soomaaliyeed (SNF), oo markii dambe loo yaqaanay Isbahaysiga Dooxada Jubba (JVA). Sidoo kale Col. Omar Jess' Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SPM). Shaqaalaha gargaarka Sean Devereux ayaa lagu dilay magaalada Janaayo 1993. Bishii Maarso 1993, koox amphibious ah oo ka tirsan Mariniska Mareykanka ayaa timid magaalada iyada oo isku dayaysa inay ilaaliso nabadda iyada oo qayb ka ah UNOSOM II. Ilaa Diseembar 1993, ciidamada General Morgan waxay xukumayeen Kismaayo, inkasta oo ay joogeen ciidamada nabadsugidda. Ciidamadii ugu dambeeyay ee UN-ta waxay ka tageen magaalada Diseembar 1994.<ref>N.Y. Times, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E3DC1E39F931A25751C1A962958260 Wararka Gaaban ee Adduunka; Ciidamadii Nabadsugidda ee Ugu Dambeeyay ee Qaramada Midoobay oo Isku Diyaarinaya inay Ka Tagaan Soomaaliya], 12 Diseembar 1994</ref>
[[File:Kismaayo panorama.jpg|thumb|right|200px|Muuqaalka guud ee Kismaayo wax yar ka hor dagaalkii sokeeye.]]
General Morgan wuxuu si kooban ugu dhawaaqay in Jubbaland ay tahay mid madax-bannaan 3 Sebtembar 1998.<ref name=FOOTNOTES-TO-HISTORY-G-TO-J>[http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm Qoraallada Hoose ee Taariikhda: G ilaa J] {{Wayback|url=http://www.buckyogi.com/footnotes/natgj.htm |date=20160303181944 }} Qoraallada Hoose ee Taariikhda</ref> Mucaaradkiisii siyaasadeed ayaa markii dambe ku midoobay Ciidamada Isbahaysiga Soomaaliyeed (ASF), iyaga oo la wareegay gacan-ku-haynta Kismaayo bishii Juun ee sannadka xigay.<ref name=SOMALIA-ASSESSMENT>[http://www.nationalarchives.gov.uk/ERO/records/ho415/1/ind/som4.htm Qiimeynta Soomaaliya, Sebtembar 1999] Qeybta Macluumaadka Dalka iyo Siyaasadda, Agaasinka Socdaalka & Dhalashada, Xafiiska Guriga, UK</ref> Waxaa hoggaaminayey Kolaynel Barre Aadan Shire Hiiraale, maamulka ASF wuxuu isu magacaabay Isbahaysiga Dooxada Jubba sannadkii 2001.<ref>{{cite web | title=Soomaaliya | work=Dawladaha Adduunka | url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland | access-date=Maarso 9, 2006 }} – sidoo kale wuxuu muujinayaa calanka gumeysiga Talyaaniga & xiriiriyeyaasha khariidadda</ref> 18kii Juun ee sannadkaas, golaha dhexdiisa ah oo ka kooban 11 xubnood ayaa go'aansaday inay la midoobaan JVA oo ay la galaan Dowladdii KMG ahayd.<ref>[http://www.afrol.com/html/Countries/Somalia/documents/un_sg_111001.htm Warbixintii Xoghayaha-Guud ee ku saabsan xaaladda Soomaaliya, 11 Oktoobar 2001, Dukumintiga S/2001/963] Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay</ref>
Bishii Janaayo 8, 2007, iyadoo Dagaalkii Ras Kamboni uu ka socday koonfurta Kismaayo, Dowladdii KMG ahayd waxay ka guurtay xarunteedii kumeelgaarka ahayd ee Baydhabo illaa caasimadda dalka, Muqdisho. Tani waxay ahayd markii ugu horreysay tan iyo markii uu dhacay nidaamkii Siyaad Barre 1991 in dowladda federaalku ay maamusho inta badan dalka.<ref name="Gosppsdott">{{Cite web |title=Madaxweynaha Soomaaliya, Afhayeenka Baarlamaanka ayaa ku murmay muddada Dowladda KMG ah |url=http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558:somalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55:somalia&Itemid=79 |access-date=2026-11-04 |archive-date=2011-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514131640/http://www.garoweonline.com/english/index.php?option=com_content&view=article&id=558%3Asomalia-president-parliament-speaker-dispute-over-tfg-term&catid=55%3Asomalia&Itemid=79 |url-status=dead}}</ref>
Guuldarradan ka dib, Maxkamadaha Islaamiga ah waxay u kala jabeen kooxo kala duwan. Qaar ka mid ah xubnihii aadka u xag jirka ahaa, oo ay ku jiraan Al-Shabaab, ayaa dib isu soo agaasimay si ay u sii wadaan kacankooda ka dhan ah Dowladda KMG ah isla markaana ay uga soo horjeestaan joogitaanka ciidamada milatariga Itoobiya ee Soomaaliya. Intii u dhaxaysay 2007 iyo 2008, Al-Shabaab waxay gaartay guulo ciidan, iyaga oo la wareegay degmooyin muhiim ah iyo dekedo ku yaalla koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya. Janaayo 2009, Al-Shabaab iyo maleeshiyaad kale waxay ku guuleysteen inay ku qasbaan ciidamada Itoobiya inay dib u gurtaan, iyaga oo ka tagay ciidamo nabadsugid oo Midowga Afrika ah oo aan qalabaysnayn si ay u caawiyaan ciidamada Dowladda Federaalka KMG ah.<ref>{{cite web |author=Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Arrimaha Qaxootiga |url=http://www.unhcr.org/refworld/publisher,USCIRF,,,4a4f272bc,0.html |title=Warbixinta Sannadlaha ah ee USCIRF 2009 – Liiska Ilaalinta ee Guddiga: Soomaaliya |publisher=Unhcr.org |date=2009-05-01 |access-date=2010-06-27 |url-status=dead |archive-date=2011-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510005900/http://www.unhcr.org/refworld/publisher%2CUSCIRF%2C%2C%2C4a4f272bc%2C0.html}}</ref>
Bishii Sebtembar 2012, Ciidanka Soomaaliya, maleeshiyaadka Ras Kamboni iyo Ciidamada Difaaca Kenya (KDF), oo dhammaantood hoos yimaada taliska Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya AMISOM, ayaa magaalada dib uga qabsaday xoogagii Al-Shabaab intii lagu guda jiray Dagaalkii Kismaayo (2012).<ref name="Asaftk">{{cite web|title=Ciidamada Soomaaliya iyo AMISOM oo ku sugan duleedka Kismayo|url=http://www.peaceau.org/uploads/amisom-press-release-30-09-2012.pdf|publisher=AMISOM|access-date=30 Luulyo 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somalia/jubaland-jeopardy-uneasy-path-state-building-somalia|title=Jubbaland oo ku jirta Halis: Waddada Adag ee Dhismaha Dawladda ee Soomaaliya|publisher=International Crises Group|date=21 Maajo 2013}}</ref> Tani waxay ahayd dhammaadka weerarkii Kenya ee Operation Linda Nchi ee Soomaaliya kaas oo bilaabmay dabayaaqadii sannadkii ka horreeyay.
12kii Luulyo 2019, qarax gaari iyo weerar hubaysan oo ka dhacay hoteelka Asasey ayaa dilay ugu yaraan 26 qof, oo ay ku jiraan laba saxafi oo caan ah iyo sagaal ajaanib ah. Kooxda Islaami ah ee al-Shabaab ayaa sheegatay mas'uuliyadda.<ref>{{citation |title=Weerarkii Kismaayo: Ugu yaraan 26 qof ayaa dhintay markii rag hubaysan ay weerareen hoteel Soomaaliyeed|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-48969781|work=BBC News|date=13 Luulyo 2019 |access-date=13 Luulyo 2019 }}</ref>
== Juquraafiga ==
===Goobta===
Kismaayo waxay ku taalladaa dooxada barwaaqada sooraysa ee Wabi Jubba ee koonfur-bari Soomaaliya, oo ku taalla xeebta Badda Soomaaliya. Deegaanada u dhow waxaa ka mid ah dhanka waqooyi-bari Xamareyso (5.0 nm), dhanka waqooyi Dalxiiska (1.3 nm), dhanka waqooyi-galbeed Qeyla Dheere (6.4 nm), dhanka galbeed Saamogia (0.9 nm), dhanka koonfur-galbeed Iach Bulle (10.0 nm), iyo dhanka koonfur Qandal (6.5 nm).<ref name="Frgkm">{{cite web|title=Kismaayo, Soomaaliya|url=http://www.fallingrain.com/world/SO/09/Kismaayo.html|publisher=Falling Rain|access-date=7 Juun 2013}}</ref> Magaalooyinka ugu waaweyn dalka ee ku dhow Kismaayo waa Jamaame (52 km), Jilib (97 km), iyo Marka (337 km).<ref name="Wfkm">{{cite web|title=Kismayo (Chisimayu, Kismayu)|url=http://www.weather-forecast.com/locations/Kismayu|publisher=Weather-Forecast|access-date=7 Juun 2013}}</ref>
{{Kutaal
| Centre = Kismaayo
| North = Dalxiiska
| Northeast = Xamareyso
| East = Badweynta Hindi
| Southeast =
| South = Qandal
| Southwest = Iach Bulle
| West = Saamogia
| Northwest = Qeyla Dheere
}}
===Cimilada===
Kismaayo waxay leedahay cimilada abaarta kulaylaha ah (Hababka kala saaridda cimilada ee Köppen ''BSh''). Cimiladu waa mid kulul sannadka oo dhan, iyada oo ay jiraan dabaylo munsun oo xilliyeed ah iyo roobab aan joogto ahayn oo ay weheliyaan abaaro soo noqnoqda. Roobabka ''gu'', oo sidoo kala loo yaqaanno Munsunka Koonfur-Galbeed, waxay billowdaan bisha Abriil waxayna socdaan illaa Luulyo iyagoo soo saara biyo macaan oo ku filan isla markaana u oggolaanaya dhir cagaaran inay baxdo. Xilliga ''gu'' waxaa ku xiga xilliga abaarta ee ''xagaa'' (hagaa).
{{Weather box
|metric first = yes
|single line = yes
|location = Kismaayo
|temperature colour =
|Jan record high C = 31.8
|Feb record high C = 33.1
|Mar record high C = 34.0
|Apr record high C = 37.8
|May record high C = 34.0
|Jun record high C = 34.0
|Jul record high C = 32.3
|Aug record high C = 32.4
|Sep record high C = 30.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 32.2
|Dec record high C = 33.0
|year record high C = 37.8
|Jan high C = 29.6
|Feb high C = 29.9
|Mar high C = 31.0
|Apr high C = 31.8
|May high C = 30.4
|Jun high C = 28.6
|Jul high C = 28.0
|Aug high C = 28.3
|Sep high C = 28.6
|Oct high C = 29.5
|Nov high C = 30.5
|Dec high C = 30.5
|year high C = 29.7
|Jan mean C = 27.1
|Feb mean C = 27.3
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 28.6
|May mean C = 27.3
|Jun mean C = 26.1
|Jul mean C = 25.6
|Aug mean C = 25.7
|Sep mean C = 26.0
|Oct mean C = 26.8
|Nov mean C = 27.5
|Dec mean C = 27.5
|year mean C = 27.0
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 24.5
|Mar low C = 25.4
|Apr low C = 25.8
|May low C = 24.8
|Jun low C = 23.5
|Jul low C = 23.1
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 23.3
|Oct low C = 24.0
|Nov low C = 24.5
|Dec low C = 24.4
|year low C = 24.2
|Jan record low C = 21.0
|Feb record low C = 22.0
|Mar record low C = 23.0
|Apr record low C = 21.3
|May record low C = 20.0
|Jun record low C = 21.0
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 21.0
|Sep record low C = 22.0
|Oct record low C = 22.4
|Nov record low C = 22.5
|Dec record low C = 22.0
|year record low C = 19.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 1
|Feb rain mm = 1
|Mar rain mm = 3
|Apr rain mm = 69
|May rain mm = 121
|Jun rain mm = 99
|Jul rain mm = 52
|Aug rain mm = 21
|Sep rain mm = 21
|Oct rain mm = 15
|Nov rain mm = 17
|Dec rain mm = 3
|year rain mm = 424
|unit rain days = 0.1 mm
|Jan rain days = 0
|Feb rain days = 0
|Mar rain days = 0
|Apr rain days = 4
|May rain days = 7
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 9
|Aug rain days = 5
|Sep rain days = 3
|Oct rain days = 2
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 1
|year rain days = 43
|Jan humidity = 77
|Feb humidity = 76
|Mar humidity = 76
|Apr humidity = 77
|May humidity = 80
|Jun humidity = 80
|Jul humidity = 80
|Aug humidity = 79
|Sep humidity = 78
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 77
|Dec humidity = 77
|year humidity = 78
|Jan sun = 235.6
|Feb sun = 226.0
|Mar sun = 248.0
|Apr sun = 210.0
|May sun = 257.3
|Jun sun = 207.0
|Jul sun = 192.2
|Aug sun = 251.1
|Sep sun = 225.0
|Oct sun = 248.0
|Nov sun = 225.0
|Dec sun = 217.0
|year sun =
|Jand sun = 7.6
|Febd sun = 8.0
|Mard sun = 8.0
|Aprd sun = 7.0
|Mayd sun = 8.3
|Jund sun = 6.9
|Juld sun = 6.2
|Augd sun = 8.1
|Sepd sun = 7.5
|Octd sun = 8.0
|Novd sun = 7.5
|Decd sun = 7.0
|yeard sun = 7.5
|Jan percentsun = 64
|Feb percentsun = 73
|Mar percentsun = 69
|Apr percentsun = 62
|May percentsun = 59
|Jun percentsun = 57
|Jul percentsun = 56
|Aug percentsun = 62
|Sep percentsun = 64
|Oct percentsun = 66
|Nov percentsun = 66
|Dec percentsun = 66
|year percentsun = 64
|source 1 = [[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_632700_kt.pdf
| title = Shaxda cimilada ee Chisimaio (Kismayu) / Soomaaliya
| work = Celceliska cimilada aasaasiga ah (1961–1990) ee laga soo ururiyey saldhigyada adduunka oo dhan
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 24 October 2016}}</ref>
|source 2 = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha: Maareynta Biyaha iyo Dhulka Soomaaliya (boqolleyda qorrax-soo-baxa)<ref name = faosun>{{cite web
| url = http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| title = Celceliska muddada dheer ee bil kasta ee boqolleyda qorrax-soo-baxa Soomaaliya
| publisher = Hay'adda Cuntada iyo Beeraha
| access-date = 4 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161005063105/http://sddr.faoswalim.org/downloads/Long%20Term%20Mean_Monthly__sunshine%20fraction.xls
| archive-date = 5 October 2016
| url-status = dead
}}</ref>
}}
== Dowladda ==
Maamul degmo oo cusub ayaa la dhisay 6 Sebtembar 2008. Xubnihiisu waxay sida la sheegay matalayeen Maxkamadaha Islaamiga ah iyo Al-Shabaab (saddex xubnood midkiiba) marka laga reebo qabiil maxalli ah (hal xubnood) oo door ku lahaa weerarka milatari.<ref>Garowe Online 2008, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml 'Islamiyiinta Soomaaliya waxay magacaabeen maamulka Kismayo'] {{Wayback|url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_s_Islamists_appoint_Kismayo_administration.shtml |date=20080916133528 }}, ''Garowe Online'', 6 Sebtembar. Waxaa la helay 7 Sebtembar 2008.</ref> Wakiillada Maxkamadaha Islaamiga ah waxay su'aal geliyeen sharciyadda maamulka.<ref>All Africa, [http://allafrica.com/stories/200809090125.html Maxkamadaha Islaamiga ah waxay diideen maamulka ay dhistay Al-Shabaab magaalada Kismayu], Sebtembar 8, 2008</ref> 1kii Oktoobar 2009, Al-Shabaab waxay gebi ahaanba la wareegtay gacan-ku-haynta magaalada, ka dib markii Axmed Maxamed Islaam (Sheekh Axmed Madoobe), oo ahaa sarkaal sare oo ka tirsan Brigade Ras Kamboni (oo markaas qayb ka ahayd Hizbul Islam), uu caqabad ku noqday gacan-ku-haynta Al-Shabaab.<ref>Garowe Online, [http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml 'Al-Shabaab waxay la wareegtay gacan-ku-haynta Kismayo dagaal ka dib'] {{Wayback|url=http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia_Al_Shabaab_seizes_control_of_Kismayo_after_battle.shtml |date=20091008131729 }}, ''Garowe Online'', 1 Oktoobar. Waxaa la helay 4 Oktoobar 2009.</ref>
Markii dambe ee la eryay fallaagadii Al-Shabaab bishii Sebtembar 2012, dowladda Soomaaliya waxay billowday inay diyaariso dhexdhexaadin dhexmarta daneeyayaasha kala duwan ee magaalada si loo dhiso maamul maxalli ah oo loo dhan yahay.<ref name="Atespok">{{cite news|title=Ciidamada Afrika waxay galeen dekedda Soomaaliya ee Kismayo|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2012\10\02\story_2-10-2012_pg4_2|access-date=2 Oktoobar 2012|newspaper=AFP|date=2 Oktoobar 2012}}</ref> 28kii Ogosto 2013, maamulka madax-bannaan ee Jubbaland waxay ku saxiixeen heshiis heshiisiin Qaran Addis Ababa dowladda federaalka. Waxaa ansixiyay Wasiirka Dawladda Federaalka ee Madaxtooyada Faarax Cabdulqaadir oo matalayay Madaxweyne Hassan Sheikh Mohamud, heshiiska waxaa dhexdhexaadiyay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya wuxuuna yimid ka dib wada-hadallo labada dhinac ah oo dheeraaday.
Sida ku xusan shuruudaha heshiiska, Jubbaland waxaa laba sano maamula Maamulka KMG ah ee Jubba waxaana hoggaamiya madaxweynaha xilka haya ee gobolka, Axmed Maxamed Islaam. Madaxweynaha gobolka wuxuu u adeegaa guddoomiyaha Golaha Fulinta ee cusub, kaas oo uu u magacaabo saddex kuxigeen. Intaa waxaa dheer, heshiiska waxaa ku jira in ciidamada milatariga Jubbaland lagu daro taliska dhexe ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA), wuxuuna qorayaa in Maamulka KMG ah ee Jubba uu amri doono booliska gobolka.<ref name="Sjgraibtie"/><ref name="Sgrtjia">{{cite news|last=Wendoson|first=Abera|title=Soomaaliya waxay aqoonsi siineysaa maamulka kumeelgaarka ah ee Jubbaland|url=http://www.ethpress.gov.et/herald/index.php/herald/news/3845-somalia-gives-recognition-to-jubaland-interim-administration?tmpl=component&print=1&page=|access-date=11 Sebtembar 2013|newspaper=Ethiopian Herald|url-status=dead}}</ref>
=== Degmooyinka ===
Kismaayo waxay u qaybsantaa 4 degmo, ama ''degmo'' (eeg khariidadda):
*Calanley
*Farjano
*Shaqaalaha
*Fanoole
== Waxbarashada ==
Hay'adaha waxbarashada sare ee magaalada waxaa ka mid ah Jaamacadda Kismaayo (KU). Wax la dhisay bishii Agoosto 2005, waxay ku taallaa qiyaastii 1 km waqooyi, iyada oo raacaysa wadada ugu weyn ee Kismaayo–Muqdisho.<ref>{{cite web |url=http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm |title=Jaamacadda Kismaayo |access-date=2011-09-11 |url-status=dead |archive-date=2008-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080820014750/http://www.kismayouniversity.net/files/FAQ.htm}}</ref>
== Dhaqaalaha ==
Bishii Oktoobar 2008, qiimaha shaqada maalmeedka waxaa lagu qiyaasay 157,500 Shilin Soomaali (qiyaastii $4.50), taas oo ka kacday 52,000 shilin (qiyaastii $2.21) Janaayo 2008, halka kiiloogaraam oo bariis cas ah uu ka kacay 14,170 (qiyaastii $0.61) illaa 46,000 (qiyaastii $1.31).<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay</ref> Hal litir oo shidaal ah wuxuu ku kacay 43,000 shilin (qiyaastii $1.23) geeluna wuxuu ku kacayaa in ka badan 15 milyan oo shilin (qiyaastii $435). Wadarta wax-soo-saarka xajmiga ah laga soo bilaabo 2008 waxaa lagu qiyaasay 780MT.<ref>Unugga Falanqaynta Ammaanka Cuntada – Soomaaliya, Hay'adda Cuntada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay, Sebtembar 12, 2008</ref>
== Gaadiidka ==
===Garoonka Diyaaradaha===
[[File:Kismayo Airport.jpg|thumb|right|Garoonka Diyaaradaha Kismaayo.]]
Baahiyaha gaadiidka cirka ee Kismaayo waxaa u adeega Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, kaas oo ku taalla qiyaastii 10 km u jirta magaalada. Waxay hore u ahayd saldhig tababar oo loogu talagalay Ciidanka Cirka ee Soomaaliya. Ka dib markii uu qarxay dagaalkii sokeeye, garoonka diyaaradaha waa la xiray muddo kooban kaabayaashiisuna waxay gaareen waxyeelo weyn. Si kastaba ha ahaatee, xarunta waxaa dib u furtay bishii Oktoobar 2008 Maxkamadaha Islaamiga ah ka dib markii lagu sameeyay xoogaa dayactir ah.<ref>Abdulkadir Khalif, [http://allafrica.com/stories/200810061240.html Soomaaliya: Duulimaadyada Side Qat ee laga Reebay Garoonka Kismaayo], 6 Oktoobar 2008</ref> Sannadkaas oo kale, garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu magac daray Imaam Ahmed Gurey, oo ahaa hoggaamiye milatari oo Soomaaliyeed qarnigii 16aad.<ref>AFP</ref>
Garoonka Diyaaradaha Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida ku xusan heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa garoonka diyaaradaha waxaa sidoo kale loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland hamigooda iyo horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
[[File:Kismayo Int Airport 2016.jpg|alt=Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo|thumb|Garoonka Caalamiga ah ee Kismaayo]]
===Waddooyinka===
Saddex waddo oo waaweyn ayaa ku xira Kismaayo meelaha kale ee waaweyn ee dalka. 600 km Highway 3 waxay socotaa dhererka Wabi Jubba. Iyada oo ka bilaabanaysa Beled Hawo, waxay sii mreysaa Garbaharey, Bardera iyo Buale ka hor inta aysan gaarin Kismaayo.
Fereefay laami ah oo ah 528 km ayaa ku xiraysa caasimadda Muqdisho iyo Kismaayo, iyada oo sii mreysa Jilib ka hor inta aysan u jeedin dhanka caasimadda. Waddada saddexaad waxay ka fidaysaa waqooyi-galbeed Kismaayo ilaa Afmadow, ka dibna waxay u jeeddaa dhanka Dhobley ee qaybta bari ee gobolka Gedo.
Janaayo 2015, Maamulka KMG ah ee Jubba wuxuu bilaabay olole qurxin gaadiid iyo nadiifin ah oo ka dhacay Kismaayo. Qayb ka mid ah olole ballaaran oo magaalooyinka ah, hindisaha waxaa ka mid ah nadiifinta waddooyinka iyo jidadka cidhiidhiga ah, burburinta dhismayaasha sharci-darrada ah ee halkaas ku yaalla, iyo horumarinta dheeraadka ah ee shabakadda waddooyinka degmada.<ref name="Gtpckptbibamr">{{cite news|title=Guddiga booliska ee Kismaayo waxay qorsheynayaan inay burburiyaan dhismayaasha sharci-darrada ah ee ku teedsan waddooyinka waaweyn|url=http://goobjoog.com/english/?p=8860|access-date=18 Janaayo 2015|agency=Goobjoog|date=16 Janaayo 2015|archive-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407212742/http://goobjoog.com/english/?p=8860|url-status=dead}}</ref>
===Dekedda===
Dookaha waaweyn ee Kismaayo waxay ku yaallaan gacan ku yaalla xeebta Badda Soomaaliya. Hore u ahayd mid ka mid ah Jasiiradaha Baajuun, gacanka waxaa ku xiray waddo cidhiidhi ah markii casriga ahaa Dekedda Kismaayo la dhisay 1964 iyada oo gacan ka heleysa Mareykanka. Dekeddu waxay u adeegtay sidii saldhig loogu talagalay Ciidanka Badda ee Soomaaliya iyo sidoo kale Ciidanka Badda ee Soofiyeeti ka dib 1969 afgembigii milatari.<ref>UPI, [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9801E6DB173BF933A1575AC0A962948260&fta=y Mareykanka Wuxuu Bixin Doonaa $38.6 Milyan Si Loogu Dayactiro Dekedda Soomaaliya], 20 Sebtembar 1984</ref> Sannadkii 1984, Soomaaliya iyo Mareykanka waxay si wadajir ah u dayactireen dekedda ka dib markii duugow weyn uu ku yimid {{convert|2070|ft|m|adj=mid|-long}} dekedda afar-berth ah, taas oo ka dhigtay dayactirro waaweyn kuwo lagama maarmaan ah.<ref name="stinet.dtic.mil">R. Lee Hadden, Xarunta Injineerirada Topographic, U.S. Army Corps of Engineers</ref>
Dekedda Kismaayo waxaa si rasmi ah loogu keenay Maamulka KMG ah ee Jubba bishii Agoosto 2013. Sida uu qabo heshiiska, maamulka xarunta waxaa loo qorsheeyay in loo wareejiyo Dowladda Federaalka Soomaaliya muddo lix bilood ah ka dib. Sida Garoonka Diyaaradaha Kismaayo, dakhliga iyo kheyraadka ka soo baxa dekedda waxaa loogu talagalay in loogu talagalay qaybaha adeeg bixinta iyo amniga ee Jubbaland iyo sidoo kale horumarinta hay'adaha maxalliga ah.<ref name="Sjgraibtie"/>
== Dadka caanka ah ==
* Maxamed Sagaf, ciyaaryahan kubbadda cagta ah oo ku dhashay Kismaayo, kaas oo hadda matala xulka qaranka kubbadda cagta Tansaaniya
* Maxamed Ibraahim Liqliiqato, hoggaamiye milatari iyo siyaasadeed; safiir ka soo noqday Midowgii Soofiyeeti iyo Jarmalka Galbeed; Guddoomiyihii Baarlamaanka (1983–1990)
* Cabdullaahi Axmed Irro, jeneraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed
* Xuseen Samatar, siyaasi, bangiile iyo abaabule bulsho
== Tixraacyada ==
{{reflist|2}}
* Kismayo, Soomaaliya
== Xiriiriyeyaasha dibadda ==
{{wikivoyage|Kismayo}}
* [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Jubaland WorldStaesmen – Jubaland-Soomaaliya ]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/africa/kismaayo_1992.jpg 1992 Khariidadda Kismaayo]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kismayo}}
0cie4sptxy4r9fk85rc00pig0qevj6d
Burj Khalifa
0
4662
311715
270109
2026-11-04T19:23:53Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311715
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox building
| name = Burj Khalifa
| native_name = {{lang|ar|برج خليفة}}
| native_name_lang = ar
| former_names = Burj Dubai
| image = Burj Khalifa.jpg
| caption = The Burj Khalifa in October 2012
| location = 1 Sheikh Mohammed bin Rashid Boulevard, [[Dubai]], [[Imaaraatka Carabta]]
| coordinates = {{coord|25|11|49.7|N|55|16|26.8|E|region:AE-DU|display=inline,title}}
| start_date = 6 January 2004
| completion_date = 31 December 2009<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://www.burjkhalifa.ae/en/around-the-burj/news-detail.aspx?itemId=tcm:186-12866 |access-date=2017-01-08 |archive-date=2015-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150912121550/http://www.burjkhalifa.ae/en/around-the-burj/news-detail.aspx?itemId=tcm:186-12866 |dead-url=yes }}</ref>
| architect = Adrian Smith, SOM
| cost = [[USD|USD $]] 1.5 billion<ref>{{cite news|url=http://content.usatoday.com/communities/ondeadline/post/2010/01/dubai-opens-world-tallest-building/1|title=Dubai opens world's tallest building|date=2 January 2010|publisher=[[USA Today]]|accessdate=4 January 2010|location=[[Dubai]]|first=Douglas|last=Stanglin}}</ref>
| floor_area = {{convert|309473|m2|sqft|-2|abbr=on}}
| top_floor = {{convert|584.5|m|ft|0|abbr=on}} (Level 154)
| floor_count = 163 above ground. 154 dabaq<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/no-more-habitable-floors-to-burj-dubai-1.452275|title=No more habitable floors to Burj Dubai|last=Baldwin|first=Derek|publisher=Gulfnews|date=1 May 2008|accessdate=7 January 2010|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=28 Bisha Saddexaad 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328074019/http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/no-more-habitable-floors-to-burj-dubai-1.452275|dead-url=yes}}</ref><br />iyo 9 xaga farsamada ah<ref>{{cite web|url=http://www.glasssteelandstone.com/BuildingDetail/701.php |title=The Burj Khalifa |publisher=Glass, Steel and Stone |accessdate=8 January 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100103111639/http://glasssteelandstone.com/BuildingDetail/701.php |archivedate=3 January 2010 |df=dmy }}</ref> iyo labo dabaq oo dhulka hoostiisa ah oo baabuurta la dhigto
| url = {{URL|www.burjkhalifa.ae}}
| highest_prev = Taipei 101
| highest_start = 2009
| highest_next =
| building_type = isku-dhexjir
| architectural_style = Neo-futurism
| architectural = {{convert|828|m|ft|0|abbr=on}}<ref>{{cite web|url=http://skyscrapercenter.com/building/burj-khalifa/3 |title=Burj Khalifa – The Skyscraper Center |work=Council on Tall Buildings and Urban Habitat}}</ref>
| tip = {{convert|829.8|m|ft|0|abbr=on}}
| roof = {{convert|828|m|ft|0|abbr=on}}
| observatory = {{convert|555.7|m|ft|0|abbr=on}} (Level 148)
|elevator_count = 57 (55 single deck and 2 double deck), made by [[Otis Elevator Company]]
| structural_engineer= Bill Baker, SOM<ref>{{cite news|url=http://www.wired.com/culture/design/magazine/15-12/mf_baker|title=Engineer Bill Baker Is the King of Superstable 150-Story Structures|last=Blum|first=Andrew|publisher=Wired|date=27 November 2007|accessdate=11 March 2008|archive-date=28 Bisha Saddexaad 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328071244/http://www.wired.com/culture/design/magazine/15-12/mf_baker|url-status=dead}}</ref>
| main_contractor = {{plainlist|
*Samsung C&T Corporation, Besix iyo Arabtec
*Jiheynta Hyder Consulting
*Maamulaha dhismaha Turner Construction
*Grocon<ref>{{cite web|url=http://www.designbuild-network.com/projects/burj/|title=Burj Dubai (Dubai Tower) and Dubai Mall, United Arab Emirates|publisher=designbuild-network.com|accessdate=23 March 2009}}</ref>
*Planning Middle East Foundations
*Lift contractor Otis
*VT consultant Lerch Bates
}}
| material = Glass, steel, aluminium, reinforced concrete
| opened = 4 January 2010
| Status = La dhamaystiray
| developer = Emaar Properties
}}
'''Burj Khalifa''' ({{lang-ar|برج خليفة}}, turjumaad: "Dabaqa Khalifa"; loogu dhawaaqo {{IPAc-en|lang|ˈ|b|ɝ|dʒ|_|k|ə|'|l|i:|f|ə|}}), sidoo kale loo yaqaano '''Burj Dubai''' waa dabaqa ugu [[qaw]]ga dheer aduunka kaasi oo ku yaala magaalada [[Dubay]], [[Imaaraatka Carabta]]. Burj Khalifa waa dabaqa aduunka uugu dheer, oo dhirirkiisu yahay 828 meter . Waxoona ku yaalaa magaalada [[Dubay]] ee dalka [[Imaaraatka Carabta]]. Burj khalifa waxaa la bilaabay, 21 [[sebteembar]] [[2004]].
waxaana la dhameeyay [[2009]] oona la furay 4 [[Janaayo]] 2010.
Dabaqaan dheer waxaa ku dhaxyaalo Hotelal iyo guryo.
=== Muuqaalo ===
{{gallery
|File:Burj2.jpg|{{center|1 February 2006}}
|File:20060829 Burj Dubai.jpg|{{center|29 August 2006}}
|File:84floors.jpg|{{center|19 November 2006}}
|File:Burjdubaifeb2107.jpg|{{center|21 March 2007}}
|File:Burjdubaimay07.jpg|{{center|9 May 2007}}
|File:Burj.jpg|{{center|15 July 2007}}
|File:Burj_Dubai_02.12.2007.jpg|{{center|2 December 2007}}
|File:Burj Dubai 20071204.jpg|{{center|4 December 2007}}
|File:Burj Dubai Under Construction on 10 December 2007.jpg|{{center|10 December 2007}}
|File:Burj dubai 3.11.08.jpg|{{center|11 March 2008}}
|File:Burj_Dubai_Under_Construction_on_8_May_2008_Pict_1.jpg|{{center|8 May 2008}}
|File:Burj_Dubai_Under_Construction_on_8_May_2008_Pict_2.jpg|{{center|8 May 2008}}
}}
==Xigasho==
{{reflist}}
{{gumud}}
[[Category:Aasiya]]
s7wfyjg83fd3ilw5fkozuhc66yverml
Galmudug
0
6416
311766
305506
2026-11-05T01:47:38Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311766
wikitext
text/x-wiki
'''Galmudug''' ( [[Carabi]] : جلمدج ; [[Af-Taliyaani]] : Galmudugh ), si rasmi ah Galmudug State of Somalia ( [[Af Soomaali|Somali]] : Maamul-Goboleedka Galmudug ee [[Soomaaliya]] ), waa [[Soomaaliya|maamul-goboleed federaal]] ah oo ku yaalla bartamaha [[Soomaaliya]] , xarunteeduna tahay [[Dhuusamareeb]] Dhanka waqooyi waxaa xad la leh maamul goboleedka [[Puntland]] ee [[Soomaaliya]] , galbeedna waxaa ka xiga gobolka Soomaalida [[Itoobiya]] , bari waxaa ka xiga [[badweynta Hindiya]] iyo koofurta dowlad goboleedka [[Hirshabeelle]] ee [[Soomaaliya]] . Magaca Galmudug oo ka kooban gobolka [[Galguduud]] iyo gobolka [[Mudug]] ayaa ka dhashay isku-dhafka magacyada labada gobol. Galmudug waa maamul goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya]] ,sida uu qeexayo [[Dastuurka Soomaaliya|dastuurka KMG ah ee Soomaaliya]] {{Infobox settlement
|official_name =Galmudug
|other_name =ولاية جلمدج الصومالية ([[Carabi]])
|native_name = Maamul-Goboleedka Galmudug ee Soomaaliya
Galmudug State of Somalia ([[Ingiriis]])
|nickname =
|settlement_type =
|motto ="{{lang|so|[[Qolobaa Calankeed]]|italic=no}}"<Br><center>[[File:Somalian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga]]</center>
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_flag =File:Flag of Galmudug State of Somalia (2015).svg
|flag_size =
|image_shield =Coat of arms of Galmudug.svg
|seal_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|coordinates ={{Coord|5|30|07|N|46|22|46|E|source:kolossus-jawiki|display=title}}
|pushpin_map =Somalia
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize =
|pushpin_map_caption =Goobta Galmudug Soomaaliya
|coordinates_display =
|coordinates_region =
|subdivision_type =Wadanka
|subdivision_name ={{flag|Somalia}}
| subdivision_type1 =
| subdivision_type2 = Caasimadda
| subdivision_type3 = Jinsiga
| subdivision_name1 =
| subdivision_name2 = [[Dhuusamareeb]]
| subdivision_name3 = [[Soomaali]]
|government_note =
|government_type = Dawlad federaal ah oo hoos timaad dimoqraadiyad madaxweyne
|leader_title = Madaxweyne
|leader_name = Axmed Cabdi Kaariye
|leader_title2 =[[Soomaaliya|ISO 3166 code]]
|leader_name2 =[[Soomaaliya|So]]
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title1 = Lacagta
|leader_name1 = [[Somali shilling]] (SOS)
|established_title =Luuqadaha rasmiga ah
|established_date =([[Af Soomaali]]), ([[Carabi]])
|area_magnitude =
|unit_pref =
|area_note =
|area_total_km2 = 100,370
|area_land_km2 =
|population_as_of =(2014)
|population_footnotes =<ref>
[https://nbs.gov.so https://nbs.gov.so]</ref>
|population_note =
|population_total = 1,300,000
|population_density_km2 =
|timezone =[[East Africa Time|EAT]]
|utc_offset =+3
|timezone_DST =(lama arkin)
|utc_offset_DST =+3
|latd=|latm=|lats=|latNS=
|longd=|longm=|longs=|longEW=
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|postal_code_type =
|postal_code =252
|area_code =[[+252]] (Somali)
|blank_name =
|blank_info =
|website =https://galmudug.gov.so/
|footnotes =[[Soomaaliya|Dawladaha xubinta ka ah Dawladda Federaalka]] gudaha [[Soomaaliya]]
}}
==Goobta==
Galmudug waa meesha ugu bartamaha Soomaaliya . Waxay qiyaastii 750 km u jirtaa Muqdisho , Boosaaso iyo Harar ee dalka Itoobiya . Gobolka waxaa bari ka xiga badweynta Hindiya ,galbeed waxaa ka xiga Itoobiya , waqooyina waxaa ka xiga Puntland , koonfurtana waxaa xad la leh Hirshabeelle .
==Taariikhda==
Waxaa la dhisay maamulka Galmudug. Maxamed Warsame Cali ‘Kiimiko’ ayaa loo doortay madaxweynaha cusub ee maamulka, waxaana magaalada Gaalkacyo looga dhawaaqay inay tahay caasimadda cusub ee siyaasadda.
Maamulka Galmudug ayaa ka hadlay dagaalka ka socda gobolada Galgaduud , Mudug iyo Galguduud .
Xiriirka u dhaxeeya Galmudug iyo Puntland ee ka xiga waqooyigeeda ayaa taariikh ahaan ahaa mid kacsan. Si kastaba ha ahaatee, labada gobol waxay si tartiib tartiib ah u qaadeen tallaabooyin lagu xoojinayo xiriirka ka dhexeeya gobollada. Si taas loo gaaro, wakiilo ka socda labada maamul ayaa heshiis ku kala saxiixday February 2011 magaalada Garoowe ee caasimadda Puntland, heshiiskaas oo labada dowladood ay si rasmi ah ugu heshiiyeen iskaashiga dhinacyada amniga, dhaqaalaha iyo arrimaha bulshada.
===Doorashada madaxweynaha===
1-dii Agoosto 2012, Baarlamaanka Galmudug oo ka kooban 25 Kursi ayaa Madaxweyne cusub u doortay General Cabdi Xasan Cawaale (Qaybdiid). Waxa uu bedelay Madaxweynihii hore Maxamed Axmed Caalin oo dalka dibadiisa lagu daweynayay. [ 12 ] Qaybdiid ayaa helay 22 cod iyo 1 cod oo uu helay musharraxa kale ee Cabdisamad Nuur Guuleed. Qaybdiid ayaa intaas kadib loo dhaariyay xilka Madaxweynaha Galmudug, kaddib munaasabad ka dhacday magaalada Gaalkacyo oo lagu xusayay sannad-guuradii 6-aad ee kasoo wareegtay markii la dhisay maamulka Galmudug. Qaybdiid ayaa khudbadiisii caleema saarka ka hor ku celceliyay balan qaadkiisii ahaa in uu adkayn doono amniga gobolka, in uu maamulkiisa ku fidin doono meelo aysan ka hadlin maamul goboleedyada, iyo in uu xiriir la yeelan doono dowlad goboleedyada deriska ah iyo hay’adaha qaranka.
===Heerka rasmiga ah===
Laga bilaabo 2013-ka, waxaa si rasmi ah loo dhameystirayaa maqaamka rasmiga ah ee Galmudug oo ah maamul goboleed. Maamulka Qaybdiid ayaa sheegay in Galmudug ay buuxisay shuruudihii looga baahnaa maamul goboleed, sida ku cad dastuurka federaalka. Laga bilaabo Abriil 2013 , maamulka federaalku ma aqbaleen sheegashadan. Qodobka 49-aad ee Dastuurka Federaalka Ku-meel-gaarka ah , kaasoo ilaalinaya dhisidda maamul-goboleedyada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, wuxuu dhigayaa "in iyadoo lagu salaynayo go'aan iskaa wax u qabso ah, laba gobol iyo in ka badan ay isku biiri karaan si ay u sameystaan dowlad xubin ka ah federaalka". Maadaama Galmudug ay ku jirto qayb ka mid ah gobolka Mudug ee rasmiga ah, wasiirka arrimaha gudaha ee dowladda federaalka C/kariin Guuleed ayaa ku booriyay maamullada deegaannada Galmudug inay ku biiraan maamul-goboleedyada kale ee ay ka mid yihiin Ximin iyo Xeeb , si loo sameeyo hal maamul oo mideysan oo ka kooban laba gobol iyo wixii ka badan, si waafaqsan dastuurka.
30kii Luulyo 2014, Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay si rasmi ah u ansixisay Maamul Goboleedka cusub ee Gobollada Dhexe , ka dib heshiis ay Muqdisho ku kala saxiixdeen wakiillo ka kala socday Galmudug, Ximan iyo Xeeb iyo Ahlu Sunna Waljamaaca . Munaasabadda lagu soo dhisay maamul cusub oo federaal ah oo lagu qabtay xarunta madaxtooyada Villa Soomaaliya ayaa waxaa shir guddoominayay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed , iyadoo ay goob joog ka ahaayeen wakiillo ka socday Qaramada Midoobay, Midowga Yurub, AU, IGAD iyo AMISOM. Sida laga soo xigtay Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, Dowladda Federaalka ayaa magacawday guddi heer wasiir ah oo hagi doona dhismaha maamul goboleedka cusub. Waxaa kale oo ay soo qaban qaabisay kulamo wadatashi ah oo ay la yeelanayeen wakiilada gobolka, iyadoo qolo walba ay ugu dambeyntii isku raacday in maamul cusub loo sameeyo gobollada Mudug iyo Galguduud. Sidoo kale, Maamul-goboleedka Gobollada Dhexe waxa uu hoos imanayaa Dastuurka Federaalka Ku-meel-gaarka ah.
31-July-2014, Maamul-goboleedka Puntland ee Waqooyi Bari Soomaaliya ayaa soo saaray War-saxaafadeed ay ku diiddan yihiin Heshiiskii Maamul-goboleedka Gobollada Dhexe, iyagoo ku sababeeyey inuu ka hor-imanayo Qodobbo iyo Qodobbo ka mid ah Dastuurka Federaalka Ku-meel-gaarka ah, isla markaana ka hor-imanaya Awoodda Puntland ee Waqooyiga Gobolka Mudug. Golaha Wasiirada Puntland oo uu hogaaminayo Madaxweynaha Puntland Cabdiweli Maxamed Cali Gaas ayaa sidoo kale wax laga xumaado ku tilmaamay ka qaybgalka iyo ka qaybgalka heshiiska wakiillada dawladda dhexe iyo beesha caalamka, siday u kala horreeyaan. Sidoo kale waxay hakisay xiriirkii ay la lahayd maamulka Muqdisho, waxayna dib ugu yeertay wakiillada Puntland u metelaya Baarlamaanka Federaalka, Golaha Xukuumadda Federaalka iyo Guddiga dib u eegista Dastuurka Federaalka oo wadatashiyo u tagay magaalo madaxda Puntland ee Garoowe .
9-kii August 2014-ka, Ergayga QM, EU iyo IGAD ee Somalia ayaa si wadajir ah u soo saaray War-murtiyeed ay si wadajir ah u soo saareen Maamulka Puntland, kaasi oo ku aadan in Maamulka cusub ee Gobolada Dhexe ee Somalia uusan ku darin wax dhul ah oo hoos yimaada Puntland. Sida ay mas’uuliyiintu sheegeen, wakiillada iyo saxiixayaasha dowladda federaalka ayaa ka hor inta aan la saxiixin heshiiska maamulka gobollada dhexe tilmaamay in heshiiskan uu quseeyo oo kaliya Galguduud iyo Galmudug, halka Waqooyiga Mudugna ay ahaanayaan qeyb ka mid ah maamulka Puntland. August 24, 2014, Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Maxamed Cismaan Jawaari ayaa ku dhawaaqay in Xildhibaanada Federaalka ee ka soo jeeda Puntland ay bilaabeen wada-xaajood dhexmara dowladda federaalka iyo maamul-goboleedka Puntland.
14-October-2014, Shir saddex maalmood ka socday magaalada Garoowe ayaa lagu soo gebagebeeyey heshiis ka kooban 12 qodob oo ay wada gaareen Dowladda Federaalka iyo Maamulka Puntland, kaasi oo dhigaya in heshiiskii hore ee Maamulka Gobollada Dhexe ee Galmudug iyo Ximin iyo Xeeb uu quseeyo oo kaliya Gobollada Galguduud iyo Koonfurta Mudug.
25-kii December 2014, ka hor shirka maamul u sameynta ee ka furmaya Cadaado, dowladda Federaalka ayaa magacawday lix guddi oo kormeeri doona dhismaha maamulka la filayo in uu ka dhaco gobollada dhexe ee Soomaaliya. Guddiyada qaban qaabada waxaa ka mid ah guddi farsamo oo fududeynaya maamul u sameynta Gobollada Dhexe, waxaana guddoomiye u ah Xaliimo Ismaaciil Ibraahim; guddiga dastuurka, oo uu guddoomiye u yahay Cabdinuur Macallin Maxamuud; Guddi dib u heshiisiin ah oo loo xilsaaray xallinta khilaafaadka iyo soo xulidda ergada, guddigaas oo uu guddoomiye u yahay Sheekh Cumar Maxamuud Mahad; guddiga amniga, hab-maamuuska iyo kormeerka, kaasoo uu guddoomiye u yahay Cuuke Xaaji Cabdiraxmaan; guddiga abaabulka, oo uu guddoomiye u yahay Cabdullaahi Cabdi Cabdille; iyo gudida qaabaynta ergooyinka iyo marti sharafta oo uu gudoomiye u yahay Daahir Xasan Guutaale.
Dabayaaqadii bishii March ee sanadkii 2015-ka ayay aheyd markii Madaxweyne Maxamuud iyo Odayaasha Dhaqanka Dhuusamareeb ay bilaabeen wada hadalo ku aadan suurta galnimada in shirka Cadaado loo wareejiyo Magaalada Dhuusa Mareeb. Maxamuud ayaa door biday in shir madaxeedka lagu qabto Cadaado, halka odayaasha dhaqanka ay u door bideen Dhuusamareeb arrimo la xiriira amniga iyo maadaama magaalada ay dhawaanahan martigelisay shirar yar yar oo dib u heshiisiin ah.
Bishii Abriil 2015, wadahadallo wadatashi ah oo uu la yeeshay siyaasiyiinta deegaanka iyo odayaasha dhaqanka, ayuu Madaxweyne Maxamuud ku dhawaaqay in Dhuusamareeb la doonayo inay noqoto caasimadda maamulka Gobollada Dhexe. 16kii Abriil, Madaxweyne Maxamuud ayaa si rasmi ah Cadaado uga furay shirka maamul u sameynta gobollada dhexe. Shir madaxeedka ayaa waxaa ka soo qeyb galay Wasiiro iyo Xildhibaano ka tirsan Dowladda Federaalka, Guddoomiyaha Guddiga Farsamada Maamul u sameynta, Xaliimo Ismaaciil, Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Danjire Nicholas Kay, Safiirka IGAD Maxamed Cabdi Afey, Safiirka Turkiga Olgen Bakar iyo Ergeyga Gaarka ah ee Uganda Nathan Mugisha. Sida uu sheegay Maxamuud, Madax-dhaqameedka ayaa hadda loo xilsaaray in ay soo xulaan 510 ergo, kuwaas oo muddo laba toddobaad gudahood ah ku soo dooran doona Madaxweyne cusub oo maamul goboleed.
==Tirakoobka dadweynaha==
Dhulka Galmudug ee bartamaha Soomaaliya waxaa dega qabiil weynta Hawiye ee Habar Gidir , Sheekhaal , Duduble , Abgaal , Murusade .
Gobolka waxaa ku nool dad aad u badan oo ka soo jeeda beesha Daarood ,iyadoo beesha Mareexaan ay si gaar ah uga dhex muuqato. Mareexaan ayaa si weyn ugu sugan guud ahaan dowlad goboleedka Galmudug, gaar ahaan gobolka Galgaduud . Waxay yihiin aqlabiyadda degmada Caabudwaaq waxayna si weyn u joogaan Balanballe , Cadaado , Ceel Dheer , iyo Dhuusa Mareeb . Qaar ka mid ah beelaha Mareexaan ayaa ku lug yeeshay khilaafyada soo noqnoqda ee beelaha deriska ah, gaar ahaan degmooyinka Caabudwaaq iyo Xeraale. Degmooyinka Caabudwaaq iyo Xeraale .
Sidoo kale qoyska Dir ayaa ku sugan gobolka, gaar ahaan beesha Surre . Surre waxa ay degan yihiin meelo kala duwan oo Galgaduud ah , oo ay ku jiraan deegaano ku xeeran Xeraale iyo Ceel Buur , waxayna taariikh ahaan ku leeyihiin miyi iyo magaalaba. Beelahooda waxay si joogta ah ula falgalaan dadka deriska ah ee Mareexaan iyo Hawiye iyaga oo adeegsanaya isbahaysi iyo hab-qaybsi dhul.
==Maamulka==
Madaxweynaha Galmudug waa madaxa fulinta; Madaxweynuhu waa madaxa dawladda iyo madaxa dawladda labadaba. Madaxweynuhu wuxuu magacaabi karaa oo xilka ka qaadi karaa xubnaha Golaha Wasiirada.
Bishii Ogosto 2017, Madaxweyne Geelle waxa uu magacaabay laba iyo labaatan xubnood oo cusub. Laga bilaabo 6 December 2017, Madaxa Xukuumadda Galmudug waxaa loo magacaabay Maxamed Cali Xasan .
Doorashadii lagu eedeeyay dowladda Federaalka Soomaaliya inay faragelin ku heyso, Axmed Cabdi Kaariye (Qoor Qoor) ayaa noqday madaxweynihii lixaad ee maamulka Galmudug bishii Febraayo 2020.
Sidoo kale, maamulka Galmudug ayaa soo magacaabaya guddoomiyeyaal gobol kasta oo uu ka kooban yahay. Gudoomiyaha gobolka Mudug Cawes Cali Siciid.
Bishii Nofeembar 2014, maamul goboleedka Galmudug oo kaashanaya wasaaradda arrimaha gudaha dowladda federaalka iyo hay’adda Tess-ka Mareykanka ayaa dhagax dhigay xarun cusub oo dowladda laga dhisayo Gaalkacyo. Mashruucii afraad ee maxali ah, hindisahani waxa uu daba socday samaynta xafiiska cusub ee madaxtooyada, xarunta adeega bulshada iyo garoon kubada cagta ah.
Bishii April 2015, maamulka Galmudug ayaa olole lagu qodo bulaacadaha iyo dhuumaha qaada ka bilaabay xaafadaha magaalada Gaalkacyo . Saraakiisha ciidamada dowladda hoose iyo kuwa booliiska Galmudug ayaa sidoo kale bilaabay nadiifinta dhismayaasha iyo dhismooyinka sida la sheegay aan sharciga waafaqsanayn si loogu sameeyo nidaamka cusub ee aruurinta iyo qashin-qubka.
28-kii Sebtember 2016, Wasaaradda Difaaca Mareykanka ayaa u muuqata in Puntland oo sirdoon sirdoon ah ay ku marin habaabisay weerar dhinaca cirka ah oo ka dhacay agagaarka Gaalkacyo oo sababay dhimashada 10 ka tirsan ciidamada Galmudug.
===Madaxweynayaal===
Si aad u hesho liiska madaxweynayaasha dowlad goboleedka Galmudug, fiiri Liiska madaxweynayaasha Galmudug . Madaxweynaha Galmudug ayaa hadda ah Axmed Cabdi Kaariye
==Waxbarashada==
Goobaha waxbarashada ee deegaanada Galmudug ayaa u badan kuwa sida gaarka ah loo leeyahay. Bishii Maarso 2015, maamulka Galmudug ayaa ku dhawaaqay inuu qorsheynayo inuu iskuulo lacag la'aan ah ka furo dowlad goboleedka. Sida uu sheegay wasiirka waxbarashada Galmudug Maxamed Xaashi Dhalo-dhalo, dowladda hoose ayaa dhaqaalaha ku bixinaysa magacaabista macaliminta xarumaha cusub. Wasaaradda waxbarashada dowladda federaalka ayaa sidoo kale lagu wadaa in ay bilowdo tiro mashaariic waxbarasho oo dheeraad ah oo laga fulinayo gobolka.
Jaamacadaha iyo kulliyadaha Galmudug waxaa ka mid ah Jaamacadda SIMAD ee Cadaado, Jaamacadda Gobollada Dhexe ee Cadaado, Jaamacadda Horn Africa ee Cadaado, Jaamacadda Mudug ee Gaalkacyo, Jaamacadda Savannah ee Guriceel. Jaamacadda Galgaduud ee Caabudwaaq, Guriceel iyo Dhuusomareeb
==Ciidamada Galmudug==
September 24, 2017, waxaa la sheegay in Taliyaha Ciidamada Daraawiishta Galmudug uu ku eedeeyay Ciidamada Puntland weerar ay ku qaadeen deegaanka Cali Waal, isagoo sheegay in weerarkaas ay iska caabiyeen.
Ciidanka Badda Galmudug waa ciidamo badda ah oo ka ilaaliya kheyraadka badda ee gobolka burcad-badeedda, kalluumeysiga sharci darrada ah iyo falalka kale ee sharci darrada ah ee xeebaha.
Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee fadhigeedu yahay magaalada Muqdisho ayaa waxaa ay ku leedahay Galmudug shaqaale ka tirsan kuwa ka barbar shaqeeya sirdoonka Galmudug.
==Gaadiidka==
Gaadiidka Hawada Galmudug waxaa u kala safan Garoonka Diyaaradaha Cadaado , Garoonka Oshaka Gaalkacyo , Garoonka Ugaas Nuur ee Dhuusamareeb , Garoonka Guriceel, Garoonka Caabudwaaq , Garoonka Diyaaradaha ee Bandiiradleey, Garoonka Afbawaaqo, iyo Garoonka Diyaaradaha ee Obbia (Hobyo Airport) ee Hobyo . Intaa waxaa dheer, Hobyo waxay leedahay deked yar laakiin koraysa .
==Calanka gobolka==
[[File:Flag of Galmudug.svg|thumb|Calanka Galmudug ]]
Calanka Galmudug ayaa maanta oo taariikhdu tahay 17-June-2015 laga taagay magaalada Cadaado. Galmudug waxay isticmaashay calanka Soomaaliya 2006 ilaa 2010, markaasoo ay qaadatay calankii ugu horeeyay ee dowlad goboleedka. Naqshadeynta calanka dowlad goboleedka Galmudug waa Chevron cad oo ay ku xardhan yihiin laba xiddigood oo cagaar ah oo si toos ah u wajahan bannaanka buluuga ah ee khafiifka ah oo dhanka midigna ay ku taal xiddig cad.
==Koodhka hubka(Astaanta)==
Jaakada Galmudug ayaa ku dhow inay la mid tahay shaadhka Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo lagu daray Dabqaad Soomaali ah oo fooxa lagu shido, farshaxan dhaqameed oo lagu sameeyay Ceel Buur , iyo sawir-sharaf ah oo ah geed Tortilis ah oo Vachelia ah oo u taagan nabadda gaashaanka dhexdiisa.
==Maamulka==
{{Maamulada Soomaaliya}}
==Tixraacyo==
[https://web.archive.org/web/20180324081228/https://www.chathamhouse.org/sites/files/chathamhouse/field/field_document/20150902SomaliaFederalFutureMosley.pdf Ajendaha, Khatarta iyo Fursadaha Mustaqbalka ee Federaalka Soomaaliya]
[http://somaliupdate.com/articles/10070/Federalism-in-Africa-The-Somalia-Case/ "Federalism in Africa: The Somalia case"] {{Wayback|url=http://somaliupdate.com/articles/10070/Federalism-in-Africa-The-Somalia-Case/ |date=20230114190831 }}
[https://www.polgeonow.com/2017/08/somalia-war-who-controls-somalia-map.html?m=1/ "Khariidadda Xakamaynta Soomaaliya & Waqtiga - Agoosto 2017"]
[https://icai.independent.gov.uk/html-report/uk-aid-conflict-affected-country-reducing-conflict-fragility-somalia/ "Kaalmada UK ee waddan ay colaaduhu saameeyeen: yaraynta colaadaha iyo jilicsanaanta Soomaaliya"]
[http://allafrica.com/stories/201407310912.html "Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay ansixisay Maamulka Gobollada Dhexe"]
[https://web.archive.org/web/20170202003614/http://www.criticalthreats.org/gulf-aden-security-review/gulf-aden-security-review-february-12-2016 "Dib-u-eegista Amniga Gacanka Cadmeed - Febraayo 12, 2016"]
[http://allafrica.com/stories/201208030100.html "Soomaaliya: Galmudug oo Dooratay Hogaamiye Cusub, Balanqaadna Amniga"]
[http://www.somaliweyn.org/pages/news/Feb_11/PL-Galmudug-Accord.pdf Heshiis ay si wadajir ah u saxiixeen Puntland iyo Galmudug] {{Wayback|url=http://www.somaliweyn.org/pages/news/Feb_11/PL-Galmudug-Accord.pdf |date=20110601002746 }}
[http://www.radioogaal.com/index.php?option=com_content&view=article&id=651:somali-ministry-of-interior-and-national-security-&catid=38:news-in-english&Itemid=84 “War-saxaafadeed: Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka Soomaaliya”] {{Wayback|url=http://www.radioogaal.com/index.php?option=com_content&view=article&id=651:somali-ministry-of-interior-and-national-security-&catid=38:news-in-english&Itemid=84 |date=20130925165956 }}
[https://web.archive.org/web/20140812144757/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-endorses-central-state-after-tripartite-deal_printer.shtml "Soomaaliya: Dowladda Federaalka waxay taageertay maamul-goboleedka dhexe kadib heshiis saddex geesood ah"]
[https://web.archive.org/web/20140812095626/http://horseedmedia.net/news/2014/07/somali-prime-minister-welcomes-agreement-form-new-administration-central-somalia/ "Ra'iisul Wasaaraha Soomaaliya oo soo dhaweeyay heshiiska maamul u sameynta gobollada dhexe ee Soomaaliya"]
[https://web.archive.org/web/20140802165618/http://www.raxanreeb.com/2014/08/somalia-puntland-cuts-its-ties-with-federal-government-following-announcement-of-central-state/ "SOOMAALIYA: Puntland waxay xiriirka u jartay dowladda Federaalka ka dib markii lagu dhawaaqay maamulka gobollada dhexe"]
[https://web.archive.org/web/20140821040855/http://www.raxanreeb.com/2014/08/somalia-un-eu-and-igad-envoys-for-somalia-send-concern-letter-to-puntland-president-after-the-region-suspended-ties-with-mogadishu/ "SOOMAALIYA: Qaramada Midoobay, Midowga Yurub iyo IGAD u qaabilsan Soomaaliya ayaa warqad walaac ah u diray madaxweynaha Puntland kadib markii gobolka uu joojiyay xiriirkii uu la lahaa Muqdisho"]
[https://web.archive.org/web/20140826160659/http://www.raxanreeb.com/2014/08/somalia-speaker-jawari-hails-mps-efforts-to-mediate-between-fg-and-puntland/ "SOMALIA: Guddoomiye Jawaari Oo Bogaadiyey Dadaalka Xildhibaanada Ee Dhex-dhexaadinta DFS & Puntland"]
[https://web.archive.org/web/20141225234824/http://goobjoog.com/english/?p=7641 "Dowladda Federaalka oo soo gabagabeysay guddiyadii fududeynayay maamul u sameynta Gobollada Dhexe"]
[https://web.archive.org/web/20170803214936/http://markacadeey.com/2017/06/somali-government-progress-activities-in-the-past-week-27-may-02-june-2017/ "Hawlaha Horumarineed ee Dowladda Soomaaliya Usbuucii la soo dhaafay 27 May – 02 June 2017 | Markacadeey"]
[http://radioshabelle.com/galmudug-puntland-trade-blames-mudug-conflict/ "Maamulka Galmudug Iyo Puntland Oo Ka Ganacsada Colaadda Mudug"] {{Wayback|url=http://radioshabelle.com/galmudug-puntland-trade-blames-mudug-conflict/ |date=20171215123053 }}
[http://www.somalitalk.com/2010/may/istambul/transport.pdf "Shirkii Istanbul ee Soomaaliya 21 - 23 May 2010 - Qabyo qoraalka doodda ee miiska wareegga "Kaabayaasha Gaadiidka"]
[http://www.tageo.com/index-e-so-cities-SO.htm Dadka Magaalada & Magaalooyinka Soomaaliya]
[http://maritimelandsecurity.com/federalism-in-the-central-region/ "Federalism-ka Gobollada Dhexe - Blue Border Holdings - Badbaadada Badda & Dhulka"]
oebff4ej79n8ag43d4g3kla97gdmutw
Jirriiban
0
6522
311751
283750
2026-11-04T20:34:16Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311751
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| official_name = Jariiban
| other_name = جريبن
| native_name = <small>''Jarriiban''</small>
| nickname =
| settlement_type = Magaalo
| motto =
| image_skyline =
| imagesize =
| image_caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| image_map =
| mapsize =
| map_caption =
| pushpin_map = Somalia
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize =
| pushpin_map_caption = Location in Somalia.
| subdivision_type = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleedka]]
| subdivision_name = {{flag|Puntland}}
| subdivision_type1 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name1 = [[Mudug]]
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmo]]
| subdivision_name2 = [[Degmada Jariiban|Jariiban]]
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title =
| leader_name =
| established_title =
| established_date =
| area_magnitude =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| population_as_of =
| population_footnotes =
| population_note =
| population_total =
| population_density_km2 =
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|7|13|N|48|51|E|region:SO-MU|display=inline,title}}
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| elevation_ft =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| blank_name = [[Cimilada|Cimilada]]
| blank_info = [[Desert climate#Hot desert climates|BWh]]
| website =
}}
'''Jarriban''' ([[Af Soomaali|Soomaali]]: Jarriiban; [[Carabi]]: جريبن; [[Talyaani]]: Geriban) waa magaalo ku taalla bartamaha waqooyi ee gobolka [[Mudug]] ee [[Soomaaliya]] Waa xarunta [[Degmada Jariiban]], waxaana maamula maamulka [[Puntland]].
==Tirakoobka dadweynaha==
Jariiban waxa ku nool ku dhawaad 20,000 oo qof. Degmada Jariiban waxaa ku nool dad gaaraya 39,207 qof. Beesha CABDI CIISE waa dadka ugu badan ee deggen degmada Jariiban halka laamaha kale ee Cumar Maxamuud sida Reer Mahad , Maxamed Cumar ay ka celiyaan.
==Adeegyada==
Bishii Oktoobar 2014, dawladda Puntland oo kaashanaysa hay’adda wadaniga ah ee Kaalo iyo hay’adda UN-HABITAT ayaa bilaabay tirokoob cusub oo heer gobol ah oo lagu ururinayo xogta aasaasiga ah si loo fududeeyo qorshaynta iyo horumarinta adeegga bulshada iyo ururinta cashuuraha ee meelaha fog fog. Sida laga soo xigtay saraakiil sare oo ka tirsan Puntland, sahan kan la mid ah ayaa horay looga sameeyay magaalooyinka ku dhow dhow jidka weyn ee Garoowe iyo Boosaaso . Qorshaha cusub ee tirakoobka ayaa lagu wadaa inuu ka bilaabmo degmada Jariiban, degmada Bayla iyo degmooyinka Eyl .
==Waxbarashada==
Jariiban waxaa ku yaal dhowr machadyo aqooneed. Sida ay sheegtay wasaaradda waxbarashada Puntland, waxaa degmada Jariiban ku yaala in ka badan 20 dugsi hoose dhexe . Waxaa ka mid ah Balibusle, Malaasle, Mareer, Garcad, Dhinowda, Ceelxagar, Sallax, Labilamane, Kulub, Malee, Raydable, Islaan Cabdullaahi, Jariiban, Dugsiga Hoose ee Ceel-Gaws iyo kuwo kale. Dugsiyada sare ee deegaanka waxaa ka mid ah Ceel-Gaws Secondary, Balibusle Secondary, Sallax Garacad Secondary, Labilamane Secondary iyo Jariiban Secondary.
==Gaadiidka==
Sanadkii 2012, Hay’adda Wadooyinka Puntland (PHA) ayaa ku dhawaaqday mashruuc lagu xirayo Jariiban iyo magaalooyinka kale ee xeebaha Puntland iyo wadada weyn ee gobolka. Wadadan oo dhererkeedu dhan yahay 750 KM ayaa isku xirta magaalooyinka waaweyn ee waqooyiga Soomaaliya sida Boosaaso , Gaalkacyo iyo Garoowe iyo magaalooyin ku yaal koonfurta
==Xusuusin==
[https://docs.unocha.org/sites/dms/Somalia/UNDP-POP-RURAL-URBAN%202005.pdf "Gobolada, Degmooyinka, iyo Dadkooda: Soomaaliya 2005 Jariiban waxaa dega ugu horrayn Soomaali ka soo jeedda Majeerteen (Daarood), iyo Leelkase (Daarood) (qabyo)"]
[https://web.archive.org/web/20230504194857/https://goobjoog.com/english/?p=5508 "Waxaa loo diiday in loo adeego shaqsiyaadka aan haysan kaarka aqoonsiga Puntland"]
[http://www.moepuntland.com/primary/ "Puntland - Dugsiga Hoose"]
[http://sabahionline.com/en_GB/articles/hoa/articles/newsbriefs/2012/06/28/newsbrief-07 "Puntland oo dib u habayn ku samaynaysa Waddada Boosaaso iyo Garoowe"]
==Tixraac==
[http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-4568079&fid=5785&c=somalia Jariiban]
{{Gumud}}
ixofuajjys3zecp40kgz65n7q77rinq
Allaybaday
0
7872
311761
308482
2026-11-04T22:01:13Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311761
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Allaybaday
| native_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_skyline =
| image_flag =
| image_seal =
| subdivision_type = [[Dalalka|Wadanka]]
| subdivision_name = {{flag|Somaliland}}
| subdivision_type1 = [[Gobolada Somaliland|Gobolka]]
| subdivision_name1 = [[Maroodi Jeex]]
| subdivision_type2 = [[Qaybaha maamulka Somaliland|Degmo]]
| subdivision_name2 = [[Degmada Gabiley]]
| established_title = la aasaasay
| established_date =
| population_total =
| area_total_km2 =
| population_density_km2 = auto
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code = +252
| coordinates = {{coord|9|23|13|N|43|31|03|E|scale:100000_region:SO-WG|display=inline,title}}
| pushpin_map = Marodi Jeh
| pushpin_label_position = Bottom
| elevation_m = 1,125
}}
'''Allaybaday''' waa magaalo ka tirsan gobolka [[Maroodi Jeex]] ee [[Somaliland]], oo ku taal xuduudka [[Itoobiya]]. Waxa degan Abdalla Abokor.
Degmada Allaybaday waxaa ku nool 120,000 (2022)
Sida ku cad qoraal ay dawladda [[Somaliland]] soo saartay sannadkii 2002-dii, Allaybaday waa degmada 9-aad ee ugu muhiimsan gobolka [[Maroodi Jeex]], iyadoo loo kala saaray D.
==Beeraha==
Degmada Allaybaday ayaa waxaa laga soo saaraa tamaandho yaanyo iyo basasha ah bil walba xilliyada roobabka
==Taariikhda dhow==
Horaantii sannadkii 1979-kii, laba dagaalyahan oo ka tirsan Jabhadda Xoraynta Soomaali Galbeed (WSLF) ayaa gabadh ku kufsaday inta u dhaxaysa Tog Wajaale iyo Allaybaday, ka dibna walaalkeed oo dhawr iyo toban jir ah ayaa toogtay dagaalyahannadaas. Taliyahii WSLF ayaa dabadeed dilay walaalkii iyo qoyskiisa. Tani waxay ahayd mid ka mid ah dagaaladii u dhexeeyay WSLF iyo Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed. 93
1987kii, Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed ayaa ka fallaagoobay Madaxweynihii Soomaaliya. Waqtigaan waxaa Waqooyi Galbeed Soomaaliya ku sugnaa 7-askari oo ka tirsan ciidamada Milatariga Soomaaliya oo ay ka mid tahay Allaybaday.
Bishii Janaayo 1988dii, ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya qeybta 12-aad ayaa Allaybaday ku toogtay illaa 20 qof oo rayid ah. Arintaan ayaa lagu tiriyaa inay ka mid tahay tacadiyada ay ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya u gaysteen Isaaqa .
===Kadib Ku Dhawaaqii Madaxbanaanida Somaliland===
Bishii Jannaayo 2004, ka dib wadahadal dhexmaray UNICEF iyo maamulka deegaanka, xarunta hooyada iyo dhallaanka (MCH) ayaa dib uga hawlgashey Allaybaday.
Sida lagu sheegay warbixin ay hay’adda Interpeace soo saartay sannadkii 2006-dii , dhul-beereedkii fadhi-ku-dirirka ahaa iyo dhul-daaqsimeedka ee deegaanka Allaybaday ayaa kordhiyey colaadda, taas oo keentay in deegaanka Allaybaday ee dhinaca Itoobiya iskahorimaadku ka dhaco. 8
Bishii February 2006, Wasiirka Deegaanka Somaliland waxa uu sheegay in Ajaanib ay soo kiraysteen Ganacsato reer Gabiley ah ay burburinayaan kaymo ku dhow degmada Allaybaday. 31
ishii Abriil 2007, daadad xooggan oo ka dhacay Allaybaday ayaa burburiyay 87 ka mid ah 105 biyo-xireenno .
Bishii Oktoobar 2008, dab ayaa ka kacay kaalin shidaal oo ku taal Allaybaday, waxaana ku dhintay 10 bakhaar.
Bishii December 2013, Madaxweynaha Somaliland ayaa booqasho ku tagay degmada Allaybaday, waxaanu dhagax dhigay waddo isku xidhi doonta Allaybaday iyo Hargeysa .
Bishii April 2014, Badhasaabkii Degmada Allaybaday Keyse Maxamed Ibraahim (Keyse Meegaar) ayaa booqasho ku tagay Gabiley si uu u sii daayo dadka reer Allaybaday ee la xidhay.
May 7, 2015, Wasiirka Arrimaha Gudaha Somaliland ayaa Maxamed Xasan Shiil u magacaabay duqa magaalada Allaybaday.
Bishii July 2015, ayaa madax-dhaqameedka Allaybaday shir jaraa’id ku qabteen Hargeysa, waxay beeniyeen inuu jiro hoggaan cusub oo ay beeshu dooratay.
Bishii March 2016, dawladda Somaliland waxay gaadhsiisay deegaanka Allaybaday gargaar biyo iyo cunto ah oo ceelkii ciladoobay.
Bishii Sebtembar 2017, waxa Allaybaday booqday murashaxa madaxweyne Muuse Biixi Cabdi .
Bishii Disembar 2019, laba qof oo rayid ah ayay askar booliisku ku dileen Allaybaday.
Bishii Febraayo 2021, waxaa la furay wadadii ugu horeysay ee laami ah oo laga dhiso Allaybaday.
==Sidoo kale eeg==
[[Qaybaha maamulka Somaliland]]
[[Gobolada Somaliland]]
[[Degmooyinka Somaliland]]
==Tixraac==
[https://reliefweb.int/report/somalia/somalia-concern-over-deteriorating-food-security-somaliland "SOOMAALIYA: Walaac ku saabsan haqab-beelka cuntada ee Somaliland - Soomaaliya"]
[https://wargeyskadawan.com/2015/07/09/madaxdhaqameedka-allaybaday-oo-beeniyey-nin-ugaasnimo-sheegtay-beeshooda/ "Madaxda Allaybaday oo Beeniyey Nin Ugaasnimo Sheegtay Beeshooda"]
[https://ijisrt.com/assets/upload/submitted_files/1566803014.pdf "Qiimaynta Qiimaynta Kaabayaasha Kaabayaasha Magaalooyinka iyo Maamulka Maareynta ee Adeegga Biyaha Magaalooyinka: Somaliland"]
[https://ijisrt.com/assets/upload/submitted_files/1566803014.pdf "Qiimaynta Qiimaynta Kaabayaasha Kaabayaasha Magaalooyinka iyo Maamulka Maareynta ee Adeegga Biyaha Magaalooyinka: Somaliland"]
[https://books.google.com/books?id=RcVFXUwraxsC Maalmo Xun: Soddon Sano Oo Dagaal Iyo Macaluul Ka Dhacay Itoobiya]
[https://www.wajaalenews.net/?p=12531 "GUDOOMIYAHA DEGNADA ALLAY BADAY OO EEDAYN USOO JEEDIYEY XEER ILAALINTA GOBOLKA GABILAY IYO KHILAAF HOR LEH OO KA DHASHAY"] {{Wayback|url=https://www.wajaalenews.net/?p=12531 |date=20230527044601 }}
[https://www.qurbejoog.com/wasiir-waran-cadde-oo-maanta-guddoomiye-cusub-u-magacaabay-degmada-allaybaday/ "Wasiir Waran-cadde Oo Maanta Guddoomiye Cusub u Magacaabay Degmada Allaybaday"]
[https://berberatoday.com/2017/09/08/muuse-biixi-oo-soo-dhaweyn-ballaadhan-kala-kulmay-shacabka-allay-baday-deegaannada-idhanka-iyo-geed-ballaadh/ "MUUSE BIIXI OO SOO DHAWEYN BALLAADHAN KALA KULMAY SHACABKA ALLAY-BADAY, DEEGAANKA IDHANKA IYO GEED-BALLAADH"]
[https://berberatoday.com/2019/12/20/daawo-muuqalkaugaas-cabdirasaaq-koosar-oo-ka-hadlay-dad-ciimada-liyuu-boolisku-ku-laayeen-magaalada-allaybaday/ "DAAWO MUUQALKA"UGAAS CABDIRASAAQ KOOSAR OO KA HADLAY DAD CIIMADA LIYUU BOOLISKU KU LAAYEEN MAGAALADA ALLAYBADAY"]
[https://www.wajaalenews.net/?p=128143 "DAAWO;-MAAMULKA GOBOLKA GABILEY OO XADHIGA KA JARAY WADO LAAMI AH OO DAWLADA HOOSE EE GABILEY KA HIRGALISAY ALLAYBADAY"] {{Wayback|url=https://www.wajaalenews.net/?p=128143 |date=20230527144343 }}
[https://web.archive.org/web/20240920080143/https://somalilandpost.net/daawomadaxweyne-siilaanyo-oo-dhagax-dhigay-dhismaha-cusub-oo-isku-xidhaysa-magaalada-hargeisa-iyo-degmada-alleybaday/ "DAAWO:Madaxweyne Siilaanyo oo Dhagax-dhigay Dhismaha Cusub oo Isku Xidhay Magaalada Hargeysa iyo Degmada Alleybaday"]
2l6s10pxdp8se93eudtk0wlmq25k07f
Template:Kutaal
10
8406
311678
112402
2026-11-04T12:10:35Z
Isma4l
41797
311678
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:navbox|navbox
| bodystyle = {{#ifeq:{{{width|}}}|auto|width:auto; clear:none; display:table;}} {{#if:{{{margin|}}}|margin:{{{margin}}} }}
| border = {{{border|}}}
| navbar = plain
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| title = {{#if:{{{title|}}}|{{{title|}}}|Goobaha ku dhow {{PAGENAME}}}}
| list1 =
<table role="presentation" style="width:100%; margin:0; text-align:center;"><tr>
<td>{{{North-west|{{{NORTHWEST|{{{Northwest|{{{NW|}}}}}}}}}}}}</td>
<td>{{{North|{{{NORTH|{{{N|<br/>}}}}}}}}}</td>
<td>{{{North-east|{{{NORTHEAST|{{{Northeast|{{{NE|}}}}}}}}}}}}</td>
</tr><tr>
<td>{{{WNW|}}}</td>
<td>[[file:Pfeil oben.svg|class=skin-invert|14x17px|Waqooyi|link=|alt=]]</td>
<td>{{{ENE|}}}</td>
</tr><tr>
<td style="width:33%">{{{WEST|{{{West|{{{W|}}}}}}}}}</td>
<td style="width:33%;">
<div style="white-space:nowrap;">[[file:Pfeil links.svg|class=skin-invert|17x14px|middle|Galbeed|link=|alt=]]<b style="display:inline-block; vertical-align:middle; margin:0.75em 1em">{{{Centre|{{{Center|{{{CENTER|{{{CENTRE|(geli goobta)}}}}}}}}}}}}<!-- ENGVAR --></b>[[file:Pfeil rechts.svg|class=skin-invert|17x14px|middle|Bari|link=|alt=]]</div>
</td>
<td style="width:33%">{{{EAST|{{{East|{{{E|}}}}}}}}}</td>
</tr><tr>
<td>{{{WSW|}}}</td>
<td>[[file:Pfeil unten.svg|class=skin-invert|14x17px|Koonfur|link=|alt=]]</td>
<td>{{{ESE|}}}</td>
</tr><tr>
<td>{{{South-west|{{{SOUTHWEST|{{{Southwest|{{{SW|}}}}}}}}}}}}</td>
<td>{{{South|{{{SOUTH|{{{S|<br/>}}}}}}}}}</td>
<td>{{{South-east|{{{SOUTHEAST|{{{Southeast|{{{SE|}}}}}}}}}}}}</td>
</tr></table>
}}{{#if:{{{WNW|}}}{{{ENE|}}}{{{WSW|}}}{{{ESE|}}}|{{main other|[[Category:Pages using adjacent communities with added directions]]}}|
}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using adjacent communities with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Adjacent communities]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| border | CENTER | Center | CENTRE | Centre | E | East | EAST | margin | N | NE | NORTH | North | North-east | North-west | Northeast | NORTHEAST | Northwest | NORTHWEST | NW | S | SE | SOUTH | South | South-east | South-west | Southeast | SOUTHEAST | Southwest | SOUTHWEST | state | SW | title | W | West | WEST | WNW | ENE | WSW | ESE | width }}<noinclude>{{documentation}}<!---FADLAN QAYBAHA KU DAR QAYBTA <includeonly> EE KU TAALLA BOGGA-HOOSAADKA /doc--></noinclude>
oj73dkeihtjrjlqdcndwbsih8dx3hfx
Module:Location map
828
19923
311686
309248
2026-11-04T13:16:31Z
Isma4l
41797
311686
Scribunto
text/plain
require('strict')
local p = {}
local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs
local function round(n, decimals)
local pow = 10^(decimals or 0)
return math.floor(n * pow + 0.5) / pow
end
function p.getMapParams(map, frame)
if not map then
error('Magaca xogta khariidadda goobta ee la isticmaalayo waa in la cayimaa', 2)
end
local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map)
if not moduletitle then
error(string.format('%q ma aha magac sax ah oo loogu talagalay qeexitaanka khariidadda goobta', map), 2)
elseif moduletitle.exists then
local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map)
return function(name, params)
if name == nil then
return 'Module:Location map/data/' .. map
elseif mapData[name] == nil then
return ''
elseif params then
return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain()
else
return mapData[name]
end
end
else
error('Lama helo qeexitaanka khariidadda goobta ee la cayimay: "Module:Location map/data/' .. map .. '" ma jiro', 2)
end
end
function p.data(frame, args, map)
if not args then
args = getArgs(frame, {frameOnly = true})
end
if not map then
map = p.getMapParams(args[1], frame)
end
local params = {}
for k,v in ipairs(args) do
if k > 2 then
params[k-2] = v
end
end
return map(args[2], #params ~= 0 and params)
end
local hemisphereMultipliers = {
longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 },
latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 }
}
local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction)
if decimal then
if degrees then
error('Jajab tobanle ah iyo darajooyinka DMS lama wada bixin karo ' .. direction, 2)
elseif minutes then
error('Daqiiqadaha waxaa la bixin karaa oo kaliya iyadoo lala jiraayo darajooyinka DMS ' .. direction, 2)
elseif seconds then
error('Ilbiriqsiyada waxaa la bixin karaa oo kaliya iyadoo lala jiraayo darajooyinka DMS ' .. direction, 2)
elseif hemisphere then
error('Cidhifka dhulka waxaa la bixin karaa oo kaliya iyadoo lala jiraayo darajooyinka DMS ' .. direction, 2)
end
local retval = tonumber(decimal)
if retval then
return retval
end
error('Qiimaha "' .. decimal .. '" ee loo bixiyay ' .. direction .. ' ma aha mid sax ah', 2)
elseif seconds and not minutes then
error('Ilbiriqsiyo ayaa la bixiyay ' .. direction .. ' iyada oo aan daqiiqado la bixin', 2)
elseif not degrees then
if minutes then
error('Daqiiqado ayaa la bixiyay ' .. direction .. ' iyada oo aan darajooyin la bixin', 2)
elseif hemisphere then
error('Cidhifka dhulka ayaa la bixiyay ' .. direction .. ' iyada oo aan darajooyin la bixin', 2)
end
return nil
end
decimal = tonumber(degrees)
if not decimal then
error('Qiimaha darajada "' .. degrees .. '" ee loo bixiyay ' .. direction .. ' ma aha mid sax ah', 2)
elseif minutes and not tonumber(minutes) then
error('Qiimaha daqiiqadda "' .. minutes .. '" ee loo bixiyay ' .. direction .. ' ma aha mid sax ah', 2)
elseif seconds and not tonumber(seconds) then
error('Qiimaha ilbiriqsiga "' .. seconds .. '" ee loo bixiyay ' .. direction .. ' ma aha mid sax ah', 2)
end
decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600
if hemisphere then
local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere]
if not multiplier then
error('Cidhifka dhulka "' .. hemisphere .. '" ee loo bixiyay ' .. direction .. ' ma aha mid sax ah', 2)
end
decimal = decimal * multiplier
end
return decimal
end
-- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}.
local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign
local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>')
if lat then
return tonumber(para == 'longitude' and long or lat)
end
local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]')
if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end
if not tonumber(result[1]) or not result[2] then
mw.log('Qiimaha isku-duwayasha oo khaldan')
mw.logObject(para, 'para')
mw.logObject(coord, 'coord')
return error('Qiimaha isku-duwayasha oo khaldan', 2)
end
return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]]
end
-- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else
-- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil
-- p.top, p.bottom, and their callers need to use this
function p.valueFunc(key, value)
if value then
value = mw.text.trim(value)
end
if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then
return value
elseif key == 'useWikidata' then
return false
end
end
local function getContainerImage(args, map)
if args.AlternativeMap then
return args.AlternativeMap
elseif args.relief then
local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') -- image1 to image99
if digits then
local imageDigits = map('image' .. digits)
if imageDigits ~= '' then return imageDigits end
end
local yesNo = require('Module:Yesno')
if yesNo(args.relief,true) then
local image1 = map('image1')
if image1 ~= '' then return image1 end
end
end
return map('image')
end
function p.top(frame, args, map)
if not args then
args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc})
end
if not map then
map = p.getMapParams(args[1], frame)
end
local width
local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*"))
if not args.width then
width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1))
elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then
width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3)
else
width = args.width
end
local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0;
if width_as_number == 0 then
-- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation
width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1))
width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0;
end
if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then
-- check to see if width bigger than max_width
local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0;
if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then
width = args.max_width;
end
end
local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}}
if args.float == 'center' then
retval = retval .. '<div class="center">'
end
if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then
retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb '
if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then
retval = retval .. 'floatleft'
elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then
retval = retval .. 'tnone'
else
retval = retval .. 'floatright'
end
retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px'
if args.border == 'none' then
retval = retval .. ';border:none'
elseif args.border then
retval = retval .. ';border-color:' .. args.border
end
retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">')
else
retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;'
if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then
retval = retval .. 'float:left;clear:left'
elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then
retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto'
elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then
retval = retval .. 'float:none;clear:none'
else
retval = retval .. 'float:right;clear:right'
end
retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">'
end
local image = getContainerImage(args, map)
local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
retval = string.format(
'%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]',
retval,
image,
width,
args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' wuxuu ku yaallaa ' .. map('name')),
args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or ''
)
if args.caption and args.caption ~= '' then
if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then
retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]'
end
end
if args.overlay_image then
return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>'
else
return retval
end
end
function p.bottom(frame, args, map)
if not args then
args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc})
end
if not map then
map = p.getMapParams(args[1], frame)
end
local retval = '</div>'
local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
if not args.caption or args.border == 'infobox' then
if args.border then
retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">'
else
retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">'
end
retval = retval
.. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')')
.. '</div>'
elseif args.caption ~= '' then
-- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image
retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>'
end
if args.switcherLabel then
retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>'
elseif args.autoSwitcherLabel then
retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">Muuji khariidadda ' .. map('name') .. '</span>'
end
retval = retval .. '</div></div>'
if args.caption_undefined then
mw.log('La tirtiray paramiitarka caption_undefined ee la isticmaalay.')
local parent = frame:getParent()
if parent then
mw.log('Waalidku waa ' .. parent:getTitle())
end
mw.logObject(args, 'args')
if currentTitle.namespace == 0 then
retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]'
end
end
if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then
mw.log('Paramiitarka la tirtiray waxaa lagu isticmaalay qeexitaanka khariidadda ' .. map())
if currentTitle.namespace == 0 then
local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') ..
(map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') ..
(map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') ..
(map('type') ~= '' and 'type' or '')
retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]'
end
end
if string.find(map('name'), '|', 1, true) then
mw.log('Tuubo (pipe) ayaa lagu isticmaalay magaca qeexitaanka khariidadda ' .. map())
if currentTitle.namespace == 0 then
retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]'
end
end
if args.float == 'center' then
retval = retval .. '</div>'
end
return retval
end
local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)
return mw.html.create('div')
:addClass('od')
:addClass('notheme') -- T236137
:cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%')
:node(imageDiv)
:node(labelDiv)
end
local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title)
local builder = mw.html.create('div')
:addClass('id')
:cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px')
:attr('title', title)
if marksize ~= 0 then
builder:wikitext(string.format(
'[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]',
mark,
marksize,
marksize,
label,
link,
alt and ('|alt=' .. alt) or ''
))
end
return builder
end
local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize)
if tonumber(label_size) == 0 then
return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label)
end
local builder = mw.html.create('div')
:cssText('width:' .. label_width .. 'em')
local distance = round(marksize / 2 + 1)
if position == 'top' then -- specified top
builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em')
elseif position == 'bottom' then -- specified bottom
builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em')
elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left
builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px')
else -- specified right or autodetected to right
builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px')
end
builder = builder:tag('div')
:wikitext(label)
if background then
builder:cssText('background-color:' .. background)
end
return builder:done()
end
local function getX(longitude, left, right)
local width = (right - left) % 360
if width == 0 then
width = 360
end
local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360
-- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter
if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then
distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360
end
return 100 * distanceFromLeft / width
end
local function getY(latitude, top, bottom)
return 100 * (top - latitude) / (top - bottom)
end
function p.mark(frame, args, map)
if not args then
args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'})
end
local mapnames = {}
if not map then
if args[1] then
map = {}
for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do
map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame)
mapnames[#mapnames + 1] = mapname
end
if #map == 1 then map = map[1] end
else
map = p.getMapParams('World', frame)
args[1] = 'World'
end
end
if type(map) == 'table' then
local outputs = {}
local oldargs = args[1]
for k,v in ipairs(map) do
args[1] = mapnames[k]
outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v))
end
args[1] = oldargs
return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#'
end
local x, y, longitude, latitude
longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude')
latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude')
if args.excludefrom then
-- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps)
for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do
-- Check if this map is excluded. If so, return an empty string.
if args[1] == exclusionmap then
return ''
end
end
end
local builder = mw.html.create()
local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle()
if args.coordinates then
-- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]]
-- if longitude or latitude then
-- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided')
-- end
longitude = coord2text('longitude', args.coordinates)
latitude = coord2text('latitude', args.coordinates)
elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then
-- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't.
local entity = mw.wikibase.getEntity()
if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then
local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value
longitude, latitude = value.longitude, value.latitude
end
if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]')
end
end
if not longitude then
error('Lama bixin wax qiima ah oo loogu talagalay dhererka dhulka (longitude)')
elseif not latitude then
error('Lama bixin wax qiima ah oo loogu talagalay ballaca dhulka (latitude)')
end
if currentTitle.namespace > 0 then
if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]')
elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]')
elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]')
elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]')
elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]')
end
end
if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]')
end
if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]')
end
if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]')
end
if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then
builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]')
end
if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then
mw.log('Paramiitarka la tirtiray waxaa lagu isticmaalay yeeritaanka.')
local parent = frame:getParent()
if parent then
mw.log('Waalidku waa ' .. parent:getTitle())
end
mw.logObject(args, 'args')
if currentTitle.namespace == 0 then
local key = (args.skew and 'skew' or '') ..
(args.lon_shift and 'lon_shift' or '') ..
(args.markhigh and 'markhigh' or '')
builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]')
end
end
if map('x') ~= '' then
x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude })))
else
x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right')))
end
if map('y') ~= '' then
y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude })))
else
y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom')))
end
if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then
mw.log('Calaamadda waxaa la dhigay meel ka baxsan xudduudaha khariidadda iyada oo aan calanka dibadda la dhigin. x = ' .. x .. ', y = ' .. y)
local parent = frame:getParent()
if parent then
mw.log('Waalidku waa ' .. parent:getTitle())
end
mw.logObject(args, 'args')
if currentTitle.namespace == 0 then
local key = currentTitle.prefixedText
builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]')
end
end
local mark = args.mark or map('mark')
if mark == '' then
mark = 'Red pog.svg'
end
local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8
local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2])
local label_size = args.label_size or 91
local labelDiv
if args.label and args.position ~= 'none' then
labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize)
end
return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size))
end
local function switcherSeparate(s)
if s == nil then return {} end
local retval = {}
for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do
i = mw.text.trim(i)
retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i)
end
return retval
end
function p.infobox_pushpin_map(frame)
--This function is designed to be invoked from an infobox template
--* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters
-- in the outer infobox, settable by editors
--* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code)
-- First get the combined arguments from both parent and invocation frame
local raw_args = getArgs(frame,{parentFirst=true})
--If no map is supplied, return.
if not raw_args['pushpin_map'] then
return
end
-- Now get arguments from just the invocation frame
local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true})
-- parsed_args will have the resulting merged parameters
local parsed_args = {}
-- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied.
if raw_args.useWikidata == nil then
parsed_args.useWikidata = true
else
parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata
end
-- Parse the arguments
parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map']
parsed_args.float = frame_args.float or 'center'
parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox'
parsed_args.default_width = frame_args.default_width
parsed_args.max_width = frame_args.max_width
parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates']
parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption']
parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief']
parsed_args.label = raw_args['pushpin_label']
parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size']
parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position']
parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark']
parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size']
parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt']
parsed_args.background = raw_args['pushpin_background']
parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size']
local map = {}
local caption_list = {}
for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do
map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame)
end
if parsed_args['caption'] then
for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do
caption_list[#caption_list + 1] = caption
end
end
if #map == 1 then
map = map[1]
if not parsed_args.caption then
parsed_args.caption = 'Goobta ku dhex taal ' .. map('name')
end
end
if type(map) == 'table' then
mw.log('----')
mw.logObject(map)
if #caption_list > #map then
error(string.format('%d qoraal oo cinwaan ah ayaa la bixiyay, laakiin waxaa la bixiyay oo kaliya %d khariiradood', #caption_list, #map))
elseif not parsed_args.caption then
-- Set a default caption for each of the multiple maps
for i=1, #map do
caption_list[#caption_list + 1] = 'Goobta ku dhex taal '.. map[i]('name')
end
end
local outputs = {}
parsed_args.autoSwitcherLabel = true
for k,v in ipairs(map) do
parsed_args.caption = caption_list[k]
outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v)
end
return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>'
else
return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map)
end
end
function p.main(frame, args, map)
local caption_list = {}
if not args then
args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc})
end
if args.useWikidata == nil then
args.useWikidata = true
end
if not map then
if args[1] then
map = {}
for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do
map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame)
end
if args['caption'] then
if args['caption'] == "" then
while #caption_list < #map do
caption_list[#caption_list + 1] = args['caption']
end
else
for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do
caption_list[#caption_list + 1] = caption
end
end
end
if #map == 1 then map = map[1] end
else
map = p.getMapParams('World', frame)
end
end
if type(map) == 'table' then
local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap)
if #altmaps > #map then
error(string.format('%d Khariiradood oo kale (AlternativeMaps) ayaa la bixiyay, laakiin waxaa la bixiyay oo kaliya %d khariiradood', #altmaps, #map))
end
local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image)
if #overlays > #map then
error(string.format('%d sawir oo lakab ah (overlay_images) ayaa la bixiyay, laakiin waxaa la bixiyay oo kaliya %d khariiradood', #overlays, #map))
end
if #caption_list > #map then
error(string.format('%d qoraal oo cinwaan ah ayaa la bixiyay, laakiin waxaa la bixiyay oo kaliya %d khariiradood', #caption_list, #map))
end
local outputs = {}
args.autoSwitcherLabel = true
for k,v in ipairs(map) do
args.AlternativeMap = altmaps[k]
args.overlay_image = overlays[k]
args.caption = caption_list[k]
outputs[k] = p.main(frame, args, v)
end
return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>'
else
return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map)
end
end
return p
88orolbb38ctjiyl0r1ys70qybafdzv
Module:Convert
828
20423
311705
161534
2026-11-04T15:28:22Z
Isma4l
41797
311705
Scribunto
text/plain
-- Convert a value from one unit of measurement to another.
-- Example: {{convert|123|lb|kg}} --> 123 pounds (56 kg)
-- See [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] if copying to another wiki.
local MINUS = '−' -- Unicode U+2212 MINUS SIGN (UTF-8: e2 88 92)
local abs = math.abs
local floor = math.floor
local format = string.format
local log10 = math.log10
local ustring = mw.ustring
local ulen = ustring.len
local usub = ustring.sub
-- Configuration options to keep magic values in one location.
-- Conversion data and message text are defined in separate modules.
local config, maxsigfig
local numdot -- must be '.' or ',' or a character which works in a regex
local numsep, numsep_remove, numsep_remove2
local data_code, all_units
local text_code
local varname -- can be a code to use variable names that depend on value
local from_en_table -- to translate an output string of en digits to local language
local to_en_table -- to translate an input string of digits in local language to en
-- Use translation_table in convert/text to change the following.
local en_default -- true uses lang=en unless convert has lang=local or local digits
local group_method = 3 -- code for how many digits are in a group
local per_word = 'per' -- for units like "liters per kilometer"
local plural_suffix = 's' -- only other useful value is probably '' to disable plural unit names
local omitsep -- true to omit separator before local symbol/name
-- All units should be defined in the data module. However, to cater for quick changes
-- and experiments, any unknown unit is looked up in an extra data module, if it exists.
-- That module would be transcluded in only a small number of pages, so there should be
-- little server overhead from making changes, and changes should propagate quickly.
local extra_module -- name of module with extra units
local extra_units -- nil or table of extra units from extra_module
-- Some options in the invoking template can set variables used later in the module.
local currency_text = nil -- for a user-defined currency symbol: {{convert|12|$/ha|$=€}} (euro replaces dollar)
local function from_en(text)
-- Input is a string representing a number in en digits with '.' decimal mark,
-- without digit grouping (which is done just after calling this).
-- Return the translation of the string with numdot and digits in local language.
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub('%.', numdot)
end
if from_en_table then
text = text:gsub('%d', from_en_table)
end
return text
end
local function to_en(text)
-- Input is a string representing a number in the local language with
-- an optional numdot decimal mark and numsep digit grouping.
-- Return the translation of the string with '.' mark and en digits,
-- and no separators (they have to be removed here to handle cases like
-- numsep = '.' and numdot = ',' with input "1.234.567,8").
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
return text
end
local function decimal_mark(text)
-- Return ',' if text probably is using comma for decimal mark, or has no decimal mark.
-- Return '.' if text probably is using dot for decimal mark.
-- Otherwise return nothing (decimal mark not known).
if not text:find('[.,]') then return ',' end
text = text:gsub('^%-', ''):gsub('%+%d+/%d+$', ''):gsub('[Ee]%-?%d+$', '')
local decimal =
text:match('^0?([.,])%d+$') or
text:match('%d([.,])%d?%d?$') or
text:match('%d([.,])%d%d%d%d+$')
if decimal then return decimal end
if text:match('%.%d+%.') then return ',' end
if text:match('%,%d+,') then return '.' end
end
local add_warning, with_separator -- forward declarations
local function to_en_with_check(text, parms)
-- Version of to_en() for a wiki using numdot = ',' and numsep = '.' to check
-- text (an input number as a string) which might have been copied from enwiki.
-- For example, in '1.234' the '.' could be a decimal mark or a group separator.
-- From viwiki.
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if decimal_mark(text) == '.' then
local original = text
text = text:gsub(',', '') -- for example, interpret "1,234.5" as an enwiki value
if parms then
add_warning(parms, 0, 'cvt_enwiki_num', original, with_separator({}, text))
end
else
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
end
return text
end
local function omit_separator(id)
-- Return true if there should be no separator before id (a unit symbol or name).
-- For zhwiki, there should be no separator if id uses local characters.
-- The following kludge should be a sufficient test.
if omitsep then
if id:sub(1, 2) == '-{' then -- for "-{...}-" content language variant
return true
end
if id:byte() > 127 then
local first = usub(id, 1, 1)
if first ~= 'Å' and first ~= '°' and first ~= 'µ' then
return true
end
end
end
return id:sub(1, 1) == '/' -- no separator before units like "/ha"
end
local spell_module -- name of module that can spell numbers
local speller -- function from that module to handle spelling (set if needed)
local wikidata_module, wikidata_data_module -- names of Wikidata modules
local wikidata_code, wikidata_data -- exported tables from those modules (set if needed)
local function set_config(args)
-- Set configuration options from template #invoke or defaults.
config = args
maxsigfig = config.maxsigfig or 14 -- maximum number of significant figures
local data_module, text_module
local sandbox = config.sandbox and ('/' .. config.sandbox) or ''
data_module = "Module:Convert/data" .. sandbox
text_module = "Module:Convert/text" .. sandbox
extra_module = "Module:Convert/extra" .. sandbox
wikidata_module = "Module:Convert/wikidata" .. sandbox
wikidata_data_module = "Module:Convert/wikidata/data" .. sandbox
spell_module = "Module:ConvertNumeric"
data_code = mw.loadData(data_module)
text_code = mw.loadData(text_module)
all_units = data_code.all_units
local translation = text_code.translation_table
if translation then
numdot = translation.numdot
numsep = translation.numsep
if numdot == ',' and numsep == '.' then
if text_code.all_messages.cvt_enwiki_num then
to_en = to_en_with_check
end
end
if translation.group then
group_method = translation.group
end
if translation.per_word then
per_word = translation.per_word
end
if translation.plural_suffix then
plural_suffix = translation.plural_suffix
end
varname = translation.varname
from_en_table = translation.from_en
local use_workaround = true
if use_workaround then
-- 2013-07-05 workaround bug by making a copy of the required table.
-- mw.ustring.gsub fails with a table (to_en_table) as the replacement,
-- if the table is accessed via mw.loadData.
local source = translation.to_en
if source then
to_en_table = {}
for k, v in pairs(source) do
to_en_table[k] = v
end
end
else
to_en_table = translation.to_en
end
if translation.lang == 'en default' then
en_default = true -- for hiwiki
end
omitsep = translation.omitsep -- for zhwiki
end
numdot = config.numdot or numdot or '.' -- decimal mark before fractional digits
numsep = config.numsep or numsep or ',' -- group separator for numbers
-- numsep should be ',' or '.' or '' or ' ' or a Unicode character.
-- numsep_remove must work in a regex to identify separators to be removed.
if numsep ~= '' then
numsep_remove = (numsep == '.') and '%.' or numsep
end
if numsep ~= ',' and numdot ~= ',' then
numsep_remove2 = ',' -- so numbers copied from enwiki will work
end
end
local function collection()
-- Return a table to hold items.
return {
n = 0,
add = function (self, item)
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end,
}
end
local function divide(numerator, denominator)
-- Return integers quotient, remainder resulting from dividing the two
-- given numbers, which should be unsigned integers.
local quotient, remainder = floor(numerator / denominator), numerator % denominator
if not (0 <= remainder and remainder < denominator) then
-- Floating point limits may need this, as in {{convert|160.02|Ym|ydftin}}.
remainder = 0
end
return quotient, remainder
end
local function split(text, delimiter)
-- Return a numbered table with fields from splitting text.
-- The delimiter is used in a regex without escaping (for example, '.' would fail).
-- Each field has any leading/trailing whitespace removed.
local t = {}
text = text .. delimiter -- to get last item
for item in text:gmatch('%s*(.-)%s*' .. delimiter) do
table.insert(t, item)
end
return t
end
local function strip(text)
-- If text is a string, return its content with no leading/trailing
-- whitespace. Otherwise return nil (a nil argument gives a nil result).
if type(text) == 'string' then
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
end
local function table_len(t)
-- Return length (<100) of a numbered table to replace #t which is
-- documented to not work if t is accessed via mw.loadData().
for i = 1, 100 do
if t[i] == nil then
return i - 1
end
end
end
local function wanted_category(cat)
-- Return cat if it is wanted in current namespace, otherwise return nil.
-- This is so tracking categories only include pages that need correction.
local title = mw.title.getCurrentTitle()
if title then
local nsdefault = '0' -- default namespace: '0' = article; '0,10' = article and template
local namespace = title.namespace
for _, v in ipairs(split(config.nscat or nsdefault, ',')) do
if namespace == tonumber(v) then
return cat
end
end
end
end
local function message(parms, mcode)
-- Return wikitext for an error message, including category if specified
-- for the message type.
-- mcode = numbered table specifying the message:
-- mcode[1] = 'cvt_xxx' (string used as a key to get message info)
-- mcode[2] = 'parm1' (string to replace '$1' if any in message)
-- mcode[3] = 'parm2' (string to replace '$2' if any in message)
-- mcode[4] = 'parm3' (string to replace '$3' if any in message)
local msg
if type(mcode) == 'table' then
if mcode[1] == 'cvt_no_output' then
-- Some errors should cause convert to output an empty string,
-- for example, for an optional field in an infobox.
return ''
end
msg = text_code.all_messages[mcode[1]]
end
parms.have_problem = true
local function subparm(fmt, ...)
local rep = {}
for i, v in ipairs({...}) do
rep['$' .. i] = v
end
return (fmt:gsub('$%d+', rep))
end
if msg then
local parts = {}
local regex, replace = msg.regex, msg.replace
for i = 1, 3 do
local limit = 40
local s = mcode[i + 1]
if s then
if regex and replace then
s = s:gsub(regex, replace)
limit = nil -- allow long "should be" messages
end
-- Escape user input so it does not break the message.
-- To avoid tags (like {{convert|1<math>23</math>|m}}) breaking
-- the mouseover title, any strip marker starting with char(127) is
-- replaced with '...' (text not needing i18n).
local append
local pos = s:find(string.char(127), 1, true)
if pos then
append = '...'
s = s:sub(1, pos - 1)
end
if limit and ulen(s) > limit then
s = usub(s, 1, limit)
append = '...'
end
s = mw.text.nowiki(s) .. (append or '')
else
s = '?'
end
parts['$' .. i] = s
end
local function ispreview()
-- Return true if a prominent message should be shown.
if parms.test == 'preview' or parms.test == 'nopreview' then
-- For testing, can preview a real message or simulate a preview
-- when running automated tests.
return parms.test == 'preview'
end
local success, revid = pcall(function ()
return (parms.frame):preprocess('{{REVISIONID}}') end)
return success and (revid == '')
end
local title = string.gsub(msg[1] or 'Missing message', '$%d+', parts)
local text = msg[2] or 'Missing message'
local cat = wanted_category(text_code.all_categories[msg[3]]) or ''
local anchor = msg[4] or ''
local fmtkey = ispreview() and 'cvt_format_preview' or (msg.format or 'cvt_format')
local fmt = text_code.all_messages[fmtkey] or 'convert: bug'
return subparm(fmt, title:gsub('"', '"'), text, cat, anchor)
end
return 'Convert internal error: unknown message'
end
function add_warning(parms, level, key, text1, text2) -- for forward declaration above
-- If enabled, add a warning that will be displayed after the convert result.
-- To reduce output noise, only the first warning is displayed.
if config.warnings or level < 0 then
if level <= (tonumber(config.warnings) or 1) then
if parms.warnings == nil then
parms.warnings = message(parms, { key, text1, text2 })
end
end
end
end
local function spell_number(parms, inout, number, numerator, denominator)
-- Return result of spelling (number, numerator, denominator), or
-- return nil if spelling is not available or not supported for given text.
-- Examples (each value must be a string or nil):
-- number numerator denominator output
-- ------ --------- ----------- -------------------
-- "1.23" nil nil one point two three
-- "1" "2" "3" one and two thirds
-- nil "2" "3" two thirds
if not speller then
local function get_speller(module)
return require(module).spell_number
end
local success
success, speller = pcall(get_speller, spell_module)
if not success or type(speller) ~= 'function' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_no_spell')
return nil
end
end
local case
if parms.spell_upper == inout then
case = true
parms.spell_upper = nil -- only uppercase first word in a multiple unit
end
local sp = not parms.opt_sp_us
local adj = parms.opt_adjectival
return speller(number, numerator, denominator, case, sp, adj)
end
------------------------------------------------------------------------
-- BEGIN: Code required only for built-in units.
-- LATER: If need much more code, move to another module to simplify this module.
local function speed_of_sound(altitude)
-- This is for the Mach built-in unit of speed.
-- Return speed of sound in metres per second at given altitude in feet.
-- If no altitude given, use default (zero altitude = sea level).
-- Table gives speed of sound in miles per hour at various altitudes:
-- altitude = -17,499 to 302,499 feet
-- mach_table[a + 4] = s where
-- a = (altitude / 5000) rounded to nearest integer (-3 to 60)
-- s = speed of sound (mph) at that altitude
-- LATER: Should calculate result from an interpolation between the next
-- lower and higher altitudes in table, rather than rounding to nearest.
-- From: http://www.aerospaceweb.org/question/atmosphere/q0112.shtml
local mach_table = { -- a =
799.5, 787.0, 774.2, 761.207051, -- -3 to 0
748.0, 734.6, 721.0, 707.0, 692.8, 678.3, 663.5, 660.1, 660.1, 660.1, -- 1 to 10
660.1, 660.1, 660.1, 662.0, 664.3, 666.5, 668.9, 671.1, 673.4, 675.6, -- 11 to 20
677.9, 683.7, 689.9, 696.0, 702.1, 708.1, 714.0, 719.9, 725.8, 731.6, -- 21 to 30
737.3, 737.7, 737.7, 736.2, 730.5, 724.6, 718.8, 712.9, 707.0, 701.1, -- 31 to 40
695.0, 688.9, 682.8, 676.6, 670.4, 664.1, 657.8, 652.9, 648.3, 643.7, -- 41 to 50
639.1, 634.4, 629.6, 624.8, 620.0, 615.2, 613.2, 613.2, 613.2, 613.5, -- 51 to 60
}
altitude = altitude or 0
local a = (altitude < 0) and -altitude or altitude
a = floor(a / 5000 + 0.5)
if altitude < 0 then
a = -a
end
if a < -3 then
a = -3
elseif a > 60 then
a = 60
end
return mach_table[a + 4] * 0.44704 -- mph converted to m/s
end
-- END: Code required only for built-in units.
------------------------------------------------------------------------
local function get_range(word)
-- Return a range (string or table) corresponding to word (like "to"),
-- or return nil if not a range word.
local ranges = text_code.ranges
return ranges.types[word] or ranges.types[ranges.aliases[word]]
end
local function check_mismatch(unit1, unit2)
-- If unit1 cannot be converted to unit2, return an error message table.
-- This allows conversion between units of the same type, and between
-- Nm (normally torque) and ftlb (energy), as in gun-related articles.
-- This works because Nm is the base unit (scale = 1) for both the
-- primary type (torque), and the alternate type (energy, where Nm = J).
-- A match occurs if the primary types are the same, or if unit1 matches
-- the alternate type of unit2, and vice versa. That provides a whitelist
-- of which conversions are permitted between normally incompatible types.
if unit1.utype == unit2.utype or
(unit1.utype == unit2.alttype and unit1.alttype == unit2.utype) then
return nil
end
return { 'cvt_mismatch', unit1.utype, unit2.utype }
end
local function override_from(out_table, in_table, fields)
-- Copy the specified fields from in_table to out_table, but do not
-- copy nil fields (keep any corresponding field in out_table).
for _, field in ipairs(fields) do
if in_table[field] then
out_table[field] = in_table[field]
end
end
end
local function shallow_copy(t)
-- Return a shallow copy of table t.
-- Do not need the features and overhead of the Scribunto mw.clone().
local result = {}
for k, v in pairs(t) do
result[k] = v
end
return result
end
local unit_mt = {
-- Metatable to get missing values for a unit that does not accept SI prefixes.
-- Warning: The boolean value 'false' is returned for any missing field
-- so __index is not called twice for the same field in a given unit.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'name1' or key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'name2' then
value = self.name1 .. plural_suffix
elseif key == 'name1_us' then
value = self.name1
if not rawget(self, 'name2_us') then
-- If name1_us is 'foot', do not make name2_us by appending plural_suffix.
self.name2_us = self.name2
end
elseif key == 'name2_us' then
local raw1_us = rawget(self, 'name1_us')
if raw1_us then
value = raw1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function prefixed_name(unit, name, index)
-- Return unit name with SI prefix inserted at correct position.
-- index = 1 (name1), 2 (name2), 3 (name1_us), 4 (name2_us).
-- The position is a byte (not character) index, so use Lua's sub().
local pos = rawget(unit, 'prefix_position')
if type(pos) == 'string' then
pos = tonumber(split(pos, ',')[index])
end
if pos then
return name:sub(1, pos - 1) .. unit.si_name .. name:sub(pos)
end
return unit.si_name .. name
end
local unit_prefixed_mt = {
-- Metatable to get missing values for a unit that accepts SI prefixes.
-- Before use, fields si_name, si_prefix must be defined.
-- The unit must define _symbol, _name1 and
-- may define _sym_us, _name1_us, _name2_us
-- (_sym_us, _name2_us may be defined for a language using sp=us
-- to refer to a variant unrelated to U.S. units).
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
value = self.si_prefix .. self._symbol
elseif key == 'sym_us' then
value = rawget(self, '_sym_us')
if value then
value = self.si_prefix .. value
else
value = self.symbol
end
elseif key == 'name1' then
value = prefixed_name(self, self._name1, 1)
elseif key == 'name2' then
value = rawget(self, '_name2')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 2)
else
value = self.name1 .. plural_suffix
end
elseif key == 'name1_us' then
value = rawget(self, '_name1_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 3)
else
value = self.name1
end
elseif key == 'name2_us' then
value = rawget(self, '_name2_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 4)
elseif rawget(self, '_name1_us') then
value = self.name1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local unit_per_mt = {
-- Metatable to get values for a per unit of form "x/y".
-- This is never called to determine a unit name or link because per units
-- are handled as a special case.
-- Similarly, the default output is handled elsewhere.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
if unit1 then
value = unit1[key] .. '/' .. unit2[key]
else
value = '/' .. unit2[key]
end
elseif key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'scale' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
value = (unit1 and unit1.scale or 1) * self.scalemultiplier / unit2.scale
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function make_per(unit_table, ulookup)
-- Return true, t where t is a per unit with unit codes expanded to unit tables,
-- or return false, t where t is an error message table.
local result = { utype = unit_table.utype, per = {} }
override_from(result, unit_table, { 'invert', 'iscomplex', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
result.symbol_raw = (result.symbol or false) -- to distinguish between a defined exception and a metatable calculation
local prefix
for i, v in ipairs(unit_table.per) do
if i == 1 and v == '' then
-- First unit symbol can be empty; that gives a nil first unit table.
elseif i == 1 and text_code.currency[v] then
prefix = currency_text or v
else
local success, t = ulookup(v)
if not success then return false, t end
result.per[i] = t
end
end
local multiplier = unit_table.multiplier
if not result.utype then
-- Creating an automatic per unit.
local unit1 = result.per[1]
local utype = (unit1 and unit1.utype or prefix or '') .. '/' .. result.per[2].utype
local t = data_code.per_unit_fixups[utype]
if t then
if type(t) == 'table' then
utype = t.utype or utype
result.link = result.link or t.link
multiplier = multiplier or t.multiplier
else
utype = t
end
end
result.utype = utype
end
result.scalemultiplier = multiplier or 1
result.vprefix = prefix or false -- set to non-nil to avoid calling __index
return true, setmetatable(result, unit_per_mt)
end
local function lookup(parms, unitcode, what, utable, fails, depth)
-- Return true, t where t is a copy of the unit's converter table,
-- or return false, t where t is an error message table.
-- Parameter 'what' determines whether combination units are accepted:
-- 'no_combination' : single unit only
-- 'any_combination' : single unit or combination or output multiple
-- 'only_multiple' : single unit or output multiple only
-- Parameter unitcode is a symbol (like 'g'), with an optional SI prefix (like 'kg').
-- If, for example, 'kg' is in this table, that entry is used;
-- otherwise the prefix ('k') is applied to the base unit ('g').
-- If unitcode is a known combination code (and if allowed by what),
-- a table of output multiple unit tables is included in the result.
-- For compatibility with the old template, an underscore in a unitcode is
-- replaced with a space so usage like {{convert|350|board_feet}} works.
-- Wikignomes may also put two spaces or " " in combinations, so
-- replace underscore, " ", and multiple spaces with a single space.
utable = utable or parms.unittable or all_units
fails = fails or {}
depth = depth and depth + 1 or 1
if depth > 9 then
-- There are ways to mistakenly define units which result in infinite
-- recursion when lookup() is called. That gives a long delay and very
-- confusing error messages, so the depth parameter is used as a guard.
return false, { 'cvt_lookup', unitcode }
end
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return false, { 'cvt_no_unit' }
end
unitcode = unitcode:gsub('_', ' '):gsub(' ', ' '):gsub(' +', ' ')
local t = utable[unitcode]
if t then
if t.shouldbe then
return false, { 'cvt_should_be', t.shouldbe }
end
if t.sp_us then
parms.opt_sp_us = true
end
local target = t.target -- nil, or unitcode is an alias for this target
if target then
local success, result = lookup(parms, target, what, utable, fails, depth)
if not success then return false, result end
override_from(result, t, { 'customary', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
local multiplier = t.multiplier
if multiplier then
result.multiplier = tostring(multiplier)
result.scale = result.scale * multiplier
end
return true, result
end
if t.per then
return make_per(t, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
end
local combo = t.combination -- nil or a table of unitcodes
if combo then
local multiple = t.multiple
if what == 'no_combination' or (what == 'only_multiple' and not multiple) then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
-- Recursively create a combination table containing the
-- converter table of each unitcode.
local result = { utype = t.utype, multiple = multiple, combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, multiple and 'no_combination' or 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local result = shallow_copy(t)
if result.prefixes then
result.si_name = ''
result.si_prefix = ''
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
return true, setmetatable(result, unit_mt)
end
local SIprefixes = text_code.SIprefixes
for plen = SIprefixes[1] or 2, 1, -1 do
-- Look for an SI prefix; should never occur with an alias.
-- Check for longer prefix first ('dam' is decametre).
-- SIprefixes[1] = prefix maximum #characters (as seen by mw.ustring.sub).
local prefix = usub(unitcode, 1, plen)
local si = SIprefixes[prefix]
if si then
local t = utable[usub(unitcode, plen+1)]
if t and t.prefixes then
local result = shallow_copy(t)
result.si_name = parms.opt_sp_us and si.name_us or si.name
result.si_prefix = si.prefix or prefix
result.scale = t.scale * 10 ^ (si.exponent * t.prefixes)
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
end
end
-- Accept any unit with an engineering notation prefix like "e6cuft"
-- (million cubic feet), but not chained prefixes like "e3e6cuft",
-- and not if the unit is a combination or multiple,
-- and not if the unit has an offset or is a built-in.
-- Only en digits are accepted.
local has_plus = unitcode:find('+', 1, true)
if not has_plus then
local exponent, baseunit = unitcode:match('^e(%d+)(.*)')
if exponent then
local engscale = text_code.eng_scales[exponent]
if engscale then
local success, result = lookup(parms, baseunit, 'no_combination', utable, fails, depth)
if success and not (result.offset or result.builtin or result.engscale) then
result.defkey = unitcode -- key to lookup default exception
result.engscale = engscale
result.scale = result.scale * 10 ^ tonumber(exponent)
return true, result
end
end
end
end
-- Accept user-defined combinations like "acre+m2+ha" or "acre m2 ha" for output.
-- If '+' is used, each unit code can include a space, and any error is fatal.
-- If ' ' is used and if each space-separated word is a unit code, it is a combo,
-- but errors are not fatal so the unit code can be looked up as an extra unit.
local err_is_fatal
local combo = collection()
if has_plus then
err_is_fatal = true
for item in (unitcode .. '+'):gmatch('%s*(.-)%s*%+') do
if item ~= '' then
combo:add(item)
end
end
elseif unitcode:find('%s') then
for item in unitcode:gmatch('%S+') do
combo:add(item)
end
end
if combo.n > 1 then
local function lookup_combo()
if what == 'no_combination' or what == 'only_multiple' then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
local result = { combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
if i == 1 then
result.utype = t.utype
else
local mismatch = check_mismatch(result, t)
if mismatch then
return false, mismatch
end
end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local success, result = lookup_combo()
if success or err_is_fatal then
return success, result
end
end
-- Look for x/y; split on right-most slash to get scale correct (x/y/z is x/y per z).
local top, bottom = unitcode:match('^(.-)/([^/]+)$')
if top and not unitcode:find('e%d') then
-- If valid, create an automatic per unit for an "x/y" unit code.
-- The unitcode must not include extraneous spaces.
-- Engineering notation (apart from at start and which has been stripped before here),
-- is not supported so do not make a per unit if find text like 'e3' in unitcode.
local success, result = make_per({ per = {top, bottom} }, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
if success then
return true, result
end
end
if not parms.opt_ignore_error and not get_range(unitcode) then
-- Want the "what links here" list for the extra_module to show only cases
-- where an extra unit is used, so do not require it if invoked from {{val}}
-- or if looking up a range word which cannot be a unit.
if not extra_units then
local success, extra = pcall(function () return require(extra_module).extra_units end)
if success and type(extra) == 'table' then
extra_units = extra
end
end
if extra_units then
-- A unit in one data table might refer to a unit in the other table, so
-- switch between them, relying on fails or depth to terminate loops.
if not fails[unitcode] then
fails[unitcode] = true
local other = (utable == all_units) and extra_units or all_units
local success, result = lookup(parms, unitcode, what, other, fails, depth)
if success then
return true, result
end
end
end
end
if to_en_table then
-- At fawiki it is common to translate all digits so a unit like "km2" becomes "km۲".
local en_code = ustring.gsub(unitcode, '%d', to_en_table)
if en_code ~= unitcode then
return lookup(parms, en_code, what, utable, fails, depth)
end
end
return false, { 'cvt_unknown', unitcode }
end
local function valid_number(num)
-- Return true if num is a valid number.
-- In Scribunto (different from some standard Lua), when expressed as a string,
-- overflow or other problems are indicated with text like "inf" or "nan"
-- which are regarded as invalid here (each contains "n").
if type(num) == 'number' and tostring(num):find('n', 1, true) == nil then
return true
end
end
local function hyphenated(name, parts)
-- Return a hyphenated form of given name (for adjectival usage).
-- The name may be linked and the target of the link must not be changed.
-- Hypothetical examples:
-- [[long ton|ton]] → [[long ton|ton]] (no change)
-- [[tonne|long ton]] → [[tonne|long-ton]]
-- [[metric ton|long ton]] → [[metric ton|long-ton]]
-- [[long ton]] → [[long ton|long-ton]]
-- Input can also have multiple links in a single name like:
-- [[United States customary units|U.S.]] [[US gallon|gallon]]
-- [[mile]]s per [[United States customary units|U.S.]] [[quart]]
-- [[long ton]]s per [[short ton]]
-- Assume that links cannot be nested (never like "[[abc[[def]]ghi]]").
-- This uses a simple and efficient procedure that works for most cases.
-- Some units (if used) would require more, and can later think about
-- adding a method to handle exceptions.
-- The procedure is to replace each space with a hyphen, but
-- not a space after ')' [for "(pre-1954 US) nautical mile"], and
-- not spaces immediately before '(' or in '(...)' [for cases like
-- "British thermal unit (ISO)" and "Calorie (International Steam Table)"].
if name:find(' ', 1, true) then
if parts then
local pos
if name:sub(1, 1) == '(' then
pos = name:find(')', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos+1) .. name:sub(pos+2):gsub(' ', '-')
end
elseif name:sub(-1) == ')' then
pos = name:find('(', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos-2):gsub(' ', '-') .. name:sub(pos-1)
end
end
return name:gsub(' ', '-')
end
parts = collection()
for before, item, after in name:gmatch('([^[]*)(%[%[[^[]*%]%])([^[]*)') do
if item:find(' ', 1, true) then
local prefix
local plen = item:find('|', 1, true)
if plen then
prefix = item:sub(1, plen)
item = item:sub(plen + 1, -3)
else
prefix = item:sub(1, -3) .. '|'
item = item:sub(3, -3)
end
item = prefix .. hyphenated(item, parts) .. ']]'
end
parts:add(before:gsub(' ', '-') .. item .. after:gsub(' ', '-'))
end
if parts.n == 0 then
-- No link like "[[...]]" was found in the original name.
parts:add(hyphenated(name, parts))
end
return table.concat(parts)
end
return name
end
local function hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, inout)
-- Return s, f where
-- s = id, possibly modified
-- f = true if hyphenated
-- Possible modifications: hyphenate; prepend '-'; append mid text.
if id == nil or id == '' then
return ''
end
local mid = (inout == (parms.opt_flip and 'out' or 'in')) and parms.mid or ''
if want_name then
if parms.opt_adjectival then
return '-' .. hyphenated(id) .. mid, true
end
if parms.opt_add_s and id:sub(-1) ~= 's' then
id = id .. 's' -- for nowiki
end
end
return sep .. id .. mid
end
local function use_minus(text)
-- Return text with Unicode minus instead of '-', if present.
if text:sub(1, 1) == '-' then
return MINUS .. text:sub(2)
end
return text
end
local function digit_groups(parms, text, method)
-- Return a numbered table of groups of digits (left-to-right, in local language).
-- Parameter method is a number or nil:
-- 3 for 3-digit grouping (default), or
-- 2 for 3-then-2 grouping (only for digits before decimal mark).
local len_right
local len_left = text:find('.', 1, true)
if len_left then
len_right = #text - len_left
len_left = len_left - 1
else
len_left = #text
end
local twos = method == 2 and len_left > 5
local groups = collection()
local run = len_left
local n
if run < 4 or (run == 4 and parms.opt_comma5) then
if parms.opt_gaps then
n = run
else
n = #text
end
elseif twos then
n = run % 2 == 0 and 1 or 2
else
n = run % 3 == 0 and 3 or run % 3
end
while run > 0 do
groups:add(n)
run = run - n
n = (twos and run > 3) and 2 or 3
end
if len_right then
if groups.n == 0 then
groups:add(0)
end
if parms.opt_gaps and len_right > 3 then
local want4 = not parms.opt_gaps3 -- true gives no gap before trailing single digit
local isfirst = true
run = len_right
while run > 0 do
n = (want4 and run == 4) and 4 or (run > 3 and 3 or run)
if isfirst then
isfirst = false
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + n
else
groups:add(n)
end
run = run - n
end
else
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + len_right
end
end
local pos = 1
for i, length in ipairs(groups) do
groups[i] = from_en(text:sub(pos, pos + length - 1))
pos = pos + length
end
return groups
end
function with_separator(parms, text) -- for forward declaration above
-- Input text is a number in en digits with optional '.' decimal mark.
-- Return an equivalent, formatted for display:
-- with a custom decimal mark instead of '.', if wanted
-- with thousand separators inserted, if wanted
-- digits in local language
-- The given text is like '123' or '123.' or '12345.6789'.
-- The text has no sign (caller inserts that later, if necessary).
-- When using gaps, they are inserted before and after the decimal mark.
-- Separators are inserted only before the decimal mark.
-- A trailing dot (as in '123.') is removed because their use appears to
-- be accidental, and such a number should be shown as '123' or '123.0'.
-- It is useful for convert to suppress the dot so, for example, '4000.'
-- is a simple way of indicating that all the digits are significant.
if text:sub(-1) == '.' then
text = text:sub(1, -2)
end
if #text < 4 or parms.opt_nocomma or numsep == '' then
return from_en(text)
end
local groups = digit_groups(parms, text, group_method)
if parms.opt_gaps then
if groups.n <= 1 then
return groups[1] or ''
end
local nowrap = '<span style="white-space: nowrap">'
local gap = '<span style="margin-left: 0.25em">'
local close = '</span>'
return nowrap .. groups[1] .. gap .. table.concat(groups, close .. gap, 2, groups.n) .. close .. close
end
return table.concat(groups, numsep)
end
-- An input value like 1.23e12 is displayed using scientific notation (1.23×10¹²).
-- That also makes the output use scientific notation, except for small values.
-- In addition, very small or very large output values use scientific notation.
-- Use format(fmtpower, significand, '10', exponent) where each argument is a string.
local fmtpower = '%s<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>%s<sup>%s</sup>'
local function with_exponent(parms, show, exponent)
-- Return wikitext to display the implied value in scientific notation.
-- Input uses en digits; output uses digits in local language.
return format(fmtpower, with_separator(parms, show), from_en('10'), use_minus(from_en(tostring(exponent))))
end
local function make_sigfig(value, sigfig)
-- Return show, exponent that are equivalent to the result of
-- converting the number 'value' (where value >= 0) to a string,
-- rounded to 'sigfig' significant figures.
-- The returned items are:
-- show: a string of digits; no sign and no dot;
-- there is an implied dot before show.
-- exponent: a number (an integer) to shift the implied dot.
-- Resulting value = tonumber('.' .. show) * 10^exponent.
-- Examples:
-- make_sigfig(23.456, 3) returns '235', 2 (.235 * 10^2).
-- make_sigfig(0.0023456, 3) returns '235', -2 (.235 * 10^-2).
-- make_sigfig(0, 3) returns '000', 1 (.000 * 10^1).
if sigfig <= 0 then
sigfig = 1
elseif sigfig > maxsigfig then
sigfig = maxsigfig
end
if value == 0 then
return string.rep('0', sigfig), 1
end
local exp, fracpart = math.modf(log10(value))
if fracpart >= 0 then
fracpart = fracpart - 1
exp = exp + 1
end
local digits = format('%.0f', 10^(fracpart + sigfig))
if #digits > sigfig then
-- Overflow (for sigfig=3: like 0.9999 rounding to "1000"; need "100").
digits = digits:sub(1, sigfig)
exp = exp + 1
end
assert(#digits == sigfig, 'Bug: rounded number has wrong length')
return digits, exp
end
-- Fraction output format.
local fracfmt = {
{ -- Like {{frac}} (fraction slash).
-- 1/2 : sign, numerator, denominator
-- 1+2/3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="frac nowrap">%s<sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
'<span class="frac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
},
{ -- Like {{sfrac}} (fraction horizontal bar).
-- 1//2 : sign, numerator, denominator (sign should probably be before the fraction, but then it can wrap, and html is already too long)
-- 1+2//3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span>',
'<span class="sfrac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><span style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span></span>',
},
}
local function format_fraction(parms, inout, negative, wholestr, numstr, denstr, do_spell, style)
-- Return wikitext for a fraction, possibly spelled.
-- Inputs use en digits and have no sign; output uses digits in local language.
local wikitext
if not style then
style = parms.opt_fraction_horizontal and 2 or 1
end
if wholestr == '' then
wholestr = nil
end
if wholestr then
local decorated = with_separator(parms, wholestr)
if negative then
decorated = MINUS .. decorated
end
local fmt = fracfmt[style][2]
wikitext = format(fmt, decorated, from_en(numstr), from_en(denstr))
else
local sign = negative and MINUS or ''
wikitext = format(fracfmt[style][1], sign, from_en(numstr), from_en(denstr))
end
if do_spell then
if negative then
if wholestr then
wholestr = '-' .. wholestr
else
numstr = '-' .. numstr
end
end
wikitext = spell_number(parms, inout, wholestr, numstr, denstr) or wikitext
end
return wikitext
end
local function format_number(parms, show, exponent, isnegative)
-- Parameter show is a string or a table containing strings.
-- Each string is a formatted number in en digits and optional '.' decimal mark.
-- A table represents a fraction: integer, numerator, denominator;
-- if a table is given, exponent must be nil.
-- Return t where t is a table with fields:
-- show = wikitext formatted to display implied value
-- (digits in local language)
-- is_scientific = true if show uses scientific notation
-- clean = unformatted show (possibly adjusted and with inserted '.')
-- (en digits)
-- sign = '' or MINUS
-- exponent = exponent (possibly adjusted)
-- The clean and exponent fields can be used to calculate the
-- rounded absolute value, if needed.
--
-- The value implied by the arguments is found from:
-- exponent is nil; and
-- show is a string of digits (no sign), with an optional dot;
-- show = '123.4' is value 123.4, '1234' is value 1234.0;
-- or:
-- exponent is an integer indicating where dot should be;
-- show is a string of digits (no sign and no dot);
-- there is an implied dot before show;
-- show does not start with '0';
-- show = '1234', exponent = 3 is value 0.1234*10^3 = 123.4.
--
-- The formatted result:
-- * Is for an output value and is spelled if wanted and possible.
-- * Includes a Unicode minus if isnegative and not spelled.
-- * Uses a custom decimal mark, if wanted.
-- * Has digits grouped where necessary, if wanted.
-- * Uses scientific notation if requested, or for very small or large values
-- (which forces result to not be spelled).
-- * Has no more than maxsigfig significant digits
-- (same as old template and {{#expr}}).
local xhi, xlo -- these control when scientific notation (exponent) is used
if parms.opt_scientific then
xhi, xlo = 4, 2 -- default for output if input uses e-notation
elseif parms.opt_scientific_always then
xhi, xlo = 0, 0 -- always use scientific notation (experimental)
else
xhi, xlo = 10, 4 -- default
end
local sign = isnegative and MINUS or ''
local maxlen = maxsigfig
local tfrac
if type(show) == 'table' then
tfrac = show
show = tfrac.wholestr
assert(exponent == nil, 'Bug: exponent given with fraction')
end
if not tfrac and not exponent then
local integer, dot, decimals = show:match('^(%d*)(%.?)(.*)')
if integer == '0' or integer == '' then
local zeros, figs = decimals:match('^(0*)([^0]?.*)')
if #figs == 0 then
if #zeros > maxlen then
show = '0.' .. zeros:sub(1, maxlen)
end
elseif #zeros >= xlo then
show = figs
exponent = -#zeros
elseif #figs > maxlen then
show = '0.' .. zeros .. figs:sub(1, maxlen)
end
elseif #integer >= xhi then
show = integer .. decimals
exponent = #integer
else
maxlen = maxlen + #dot
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
end
end
if exponent then
local function zeros(n)
return string.rep('0', n)
end
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
if exponent > xhi or exponent <= -xlo or (exponent == xhi and show ~= '1' .. zeros(xhi - 1)) then
-- When xhi, xlo = 10, 4 (the default), scientific notation is used if the
-- rounded value satisfies: value >= 1e9 or value < 1e-4 (1e9 = 0.1e10),
-- except if show is '1000000000' (1e9), for example:
-- {{convert|1000000000|m|m|sigfig=10}} → 1,000,000,000 metres (1,000,000,000 m)
local significand
if #show > 1 then
significand = show:sub(1, 1) .. '.' .. show:sub(2)
else
significand = show
end
return {
clean = '.' .. show,
exponent = exponent,
sign = sign,
show = sign .. with_exponent(parms, significand, exponent-1),
is_scientific = true,
}
end
if exponent >= #show then
show = show .. zeros(exponent - #show) -- result has no dot
elseif exponent <= 0 then
show = '0.' .. zeros(-exponent) .. show
else
show = show:sub(1, exponent) .. '.' .. show:sub(exponent+1)
end
end
local formatted_show
if tfrac then
show = tostring(tfrac.value) -- to set clean in returned table
formatted_show = format_fraction(parms, 'out', isnegative, tfrac.wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, parms.opt_spell_out)
else
if isnegative and show:match('^0.?0*$') then
sign = '' -- don't show minus if result is negative but rounds to zero
end
formatted_show = sign .. with_separator(parms, show)
if parms.opt_spell_out then
formatted_show = spell_number(parms, 'out', sign .. show) or formatted_show
end
end
return {
clean = show,
sign = sign,
show = formatted_show,
is_scientific = false, -- to avoid calling __index
}
end
local function extract_fraction(parms, text, negative)
-- If text represents a fraction, return
-- value, altvalue, show, denominator
-- where
-- value is a number (value of the fraction in argument text)
-- altvalue is an alternate interpretation of any fraction for the hands
-- unit where "12.1+3/4" means 12 hands 1.75 inches
-- show is a string (formatted text for display of an input value,
-- and is spelled if wanted and possible)
-- denominator is value of the denominator in the fraction
-- Otherwise, return nil.
-- Input uses en digits and '.' decimal mark (input has been translated).
-- Output uses digits in local language and local decimal mark, if any.
------------------------------------------------------------------------
-- Originally this function accepted x+y/z where x, y, z were any valid
-- numbers, possibly with a sign. For example '1.23e+2+1.2/2.4' = 123.5,
-- and '2-3/8' = 1.625. However, such usages were found to be errors or
-- misunderstandings, so since August 2014 the following restrictions apply:
-- x (if present) is an integer or has a single digit after decimal mark
-- y and z are unsigned integers
-- e-notation is not accepted
-- The overall number can start with '+' or '-' (so '12+3/4' and '+12+3/4'
-- and '-12-3/4' are valid).
-- Any leading negative sign is removed by the caller, so only inputs
-- like the following are accepted here (may have whitespace):
-- negative = false false true (there was a leading '-')
-- text = '2/3' '+2/3' '2/3'
-- text = '1+2/3' '+1+2/3' '1-2/3'
-- text = '12.3+1/2' '+12.3+1/2' '12.3-1/2'
-- Values like '12.3+1/2' are accepted, but are intended only for use
-- with the hands unit (not worth adding code to enforce that).
------------------------------------------------------------------------
local leading_plus, prefix, numstr, slashes, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*(/+)%s*(%d+)%s*$')
if not leading_plus then
-- Accept a single U+2044 fraction slash because that may be pasted.
leading_plus, prefix, numstr, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*⁄%s*(%d+)%s*$')
slashes = '/'
end
local numerator = tonumber(numstr)
local denominator = tonumber(denstr)
if numerator == nil or denominator == nil or (negative and leading_plus ~= '') then
return nil
end
local whole, wholestr
if prefix == '' then
wholestr = ''
whole = 0
else
-- Any prefix must be like '12+' or '12-' (whole number and fraction sign);
-- '12.3+' and '12.3-' are also accepted (single digit after decimal point)
-- because '12.3+1/2 hands' is valid (12 hands 3½ inches).
local num1, num2, frac_sign = prefix:match('^(%d+)(%.?%d?)%s*([+%-])$')
if num1 == nil then return nil end
if num2 == '' then -- num2 must be '' or like '.1' but not '.' or '.12'
wholestr = num1
else
if #num2 ~= 2 then return nil end
wholestr = num1 .. num2
end
if frac_sign ~= (negative and '-' or '+') then return nil end
whole = tonumber(wholestr)
if whole == nil then return nil end
end
local value = whole + numerator / denominator
if not valid_number(value) then return nil end
local altvalue = whole + numerator / (denominator * 10)
local style = #slashes -- kludge: 1 or 2 slashes can be used to select style
if style > 2 then style = 2 end
local wikitext = format_fraction(parms, 'in', negative, leading_plus .. wholestr, numstr, denstr, parms.opt_spell_in, style)
return value, altvalue, wikitext, denominator
end
local function extract_number(parms, text, another, no_fraction)
-- Return true, info if can extract a number from text,
-- where info is a table with the result,
-- or return false, t where t is an error message table.
-- Input can use en digits or digits in local language and can
-- have references at the end. Accepting references is intended
-- for use in infoboxes with a field for a value passed to convert.
-- Parameter another = true if the expected value is not the first.
-- Before processing, the input text is cleaned:
-- * Any thousand separators (valid or not) are removed.
-- * Any sign (and optional following whitespace) is replaced with
-- '-' (if negative) or '' (otherwise).
-- That replaces Unicode minus with '-'.
-- If successful, the returned info table contains named fields:
-- value = a valid number
-- altvalue = a valid number, usually same as value but different
-- if fraction used (for hands unit)
-- singular = true if value is 1 or -1 (to use singular form of units)
-- clean = cleaned text with any separators and sign removed
-- (en digits and '.' decimal mark)
-- show = text formatted for output, possibly with ref strip markers
-- (digits in local language and custom decimal mark)
-- The resulting show:
-- * Is for an input value and is spelled if wanted and possible.
-- * Has a rounded value, if wanted.
-- * Has digits grouped where necessary, if wanted.
-- * If negative, a Unicode minus is used; otherwise the sign is
-- '+' (if the input text used '+'), or is '' (if no sign in input).
text = strip(text or '')
local reference
local pos = text:find('\127', 1, true)
if pos then
local before = text:sub(1, pos - 1)
local remainder = text:sub(pos)
local refs = {}
while #remainder > 0 do
local ref, spaces
ref, spaces, remainder = remainder:match('^(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-ref[^\127]*\127)(%s*)(.*)')
if ref then
table.insert(refs, ref)
else
refs = {}
break
end
end
if #refs > 0 then
text = strip(before)
reference = table.concat(refs)
end
end
local clean = to_en(text, parms)
if clean == '' then
return false, { another and 'cvt_no_num2' or 'cvt_no_num' }
end
local isnegative, propersign = false, '' -- most common case
local singular, show, denominator
local value = tonumber(clean)
local altvalue
if value then
local sign = clean:sub(1, 1)
if sign == '+' or sign == '-' then
propersign = (sign == '+') and '+' or MINUS
clean = clean:sub(2)
end
if value < 0 then
isnegative = true
value = -value
end
else
local valstr
for _, prefix in ipairs({ '-', MINUS, '−' }) do
-- Including '-' means inputs like '- 2' (with space) are accepted as -2.
-- It also sets isnegative in case input is a fraction like '-2-3/4'.
local plen = #prefix
if clean:sub(1, plen) == prefix then
valstr = clean:sub(plen + 1)
break
end
end
if valstr then
isnegative = true
propersign = MINUS
clean = valstr
value = tonumber(clean)
end
if value == nil then
if not no_fraction then
value, altvalue, show, denominator = extract_fraction(parms, clean, isnegative)
end
if value == nil then
return false, { 'cvt_bad_num', text }
end
if value <= 1 then
singular = true -- for example, "½ mile" or "one half mile" (singular unit)
end
end
end
if not valid_number(value) then -- for example, "1e310" may overflow
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
if show == nil then
-- clean is a non-empty string with no spaces, and does not represent a fraction,
-- and value = tonumber(clean) is a number >= 0.
-- If the input uses e-notation, show will be displayed using a power of ten, but
-- we use the number as given so it might not be normalized scientific notation.
-- The input value is spelled if specified so any e-notation is ignored;
-- that allows input like 2e6 to be spelled as "two million" which works
-- because the spell module converts '2e6' to '2000000' before spelling.
local function rounded(value, default, exponent)
local precision = parms.opt_ri
if precision then
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local result = fmt:format(tonumber(value) + 2e-14) -- fudge for some common cases of bad rounding
if not exponent then
singular = (tonumber(result) == 1)
end
return result
end
return default
end
singular = (value == 1)
local scientific
local significand, exponent = clean:match('^([%d.]+)[Ee]([+%-]?%d+)')
if significand then
show = with_exponent(parms, rounded(significand, significand, exponent), exponent)
scientific = true
else
show = with_separator(parms, rounded(value, clean))
end
show = propersign .. show
if parms.opt_spell_in then
show = spell_number(parms, 'in', propersign .. rounded(value, clean)) or show
scientific = false
end
if scientific then
parms.opt_scientific = true
end
end
if isnegative and (value ~= 0) then
value = -value
altvalue = -(altvalue or value)
end
return true, {
value = value,
altvalue = altvalue or value,
singular = singular,
clean = clean,
show = show .. (reference or ''),
denominator = denominator,
}
end
local function get_number(text)
-- Return v, f where:
-- v = nil (text is not a number)
-- or
-- v = value of text (text is a number)
-- f = true if value is an integer
-- Input can use en digits or digits in local language,
-- but no separators, no Unicode minus, and no fraction.
if text then
local number = tonumber(to_en(text))
if number then
local _, fracpart = math.modf(number)
return number, (fracpart == 0)
end
end
end
local function gcd(a, b)
-- Return the greatest common denominator for the given values,
-- which are known to be positive integers.
if a > b then
a, b = b, a
end
if a <= 0 then
return b
end
local r = b % a
if r <= 0 then
return a
end
if r == 1 then
return 1
end
return gcd(r, a)
end
local function fraction_table(value, denominator)
-- Return value as a string or a table:
-- * If result is a string, there is no fraction, and the result
-- is value formatted as a string of en digits.
-- * If result is a table, it represents a fraction with named fields:
-- wholestr, numstr, denstr (strings of en digits for integer, numerator, denominator).
-- The result is rounded to the nearest multiple of (1/denominator).
-- If the multiple is zero, no fraction is included.
-- No fraction is included if value is very large as the fraction would
-- be unhelpful, particularly if scientific notation is required.
-- Input value is a non-negative number.
-- Input denominator is a positive integer for the desired fraction.
if value <= 0 then
return '0'
end
if denominator <= 0 or value > 1e8 then
return format('%.2f', value)
end
local integer, decimals = math.modf(value)
local numerator = floor((decimals * denominator) +
0.5 + 2e-14) -- add fudge for some common cases of bad rounding
if numerator >= denominator then
integer = integer + 1
numerator = 0
end
local wholestr = tostring(integer)
if numerator > 0 then
local div = gcd(numerator, denominator)
if div > 1 then
numerator = numerator / div
denominator = denominator / div
end
return {
wholestr = (integer > 0) and wholestr or '',
numstr = tostring(numerator),
denstr = tostring(denominator),
value = value,
}
end
return wholestr
end
local function preunits(count, preunit1, preunit2)
-- If count is 1:
-- ignore preunit2
-- return p1
-- else:
-- preunit1 is used for preunit2 if the latter is empty
-- return p1, p2
-- where:
-- p1 is text to insert before the input unit
-- p2 is text to insert before the output unit
-- p1 or p2 may be nil to mean "no preunit"
-- Using '+ ' gives output like "5+ feet" (no preceding space).
local function withspace(text, i)
-- Insert space at beginning if i == 1, or at end if i == -1.
-- However, no space is inserted if there is a space or ' '
-- or '-' at that position ('-' is for adjectival text).
local current = text:sub(i, i)
if current == ' ' or current == '-' then
return text
end
if i == 1 then
current = text:sub(1, 6)
else
current = text:sub(-6, -1)
end
if current == ' ' then
return text
end
if i == 1 then
return ' ' .. text
end
return text .. ' '
end
preunit1 = preunit1 or ''
local trim1 = strip(preunit1)
if count == 1 then
if trim1 == '' then
return nil
end
return withspace(withspace(preunit1, 1), -1)
end
preunit2 = preunit2 or ''
local trim2 = strip(preunit2)
if trim1 == '' and trim2 == '' then
return nil, nil
end
if trim1 ~= '+' then
preunit1 = withspace(preunit1, 1)
end
if trim2 == ' ' then -- trick to make preunit2 empty
preunit2 = nil
elseif trim2 == '' then
preunit2 = preunit1
elseif trim2 ~= '+' then
preunit2 = withspace(preunit2, 1)
end
return preunit1, preunit2
end
local function range_text(range, want_name, parms, before, after, inout)
-- Return before .. rtext .. after
-- where rtext is the text that separates two values in a range.
local rtext, adj_text, exception
if type(range) == 'table' then
-- Table must specify range text for ('off' and 'on') or ('input' and 'output'),
-- and may specify range text for 'adj=on',
-- and may specify exception = true.
rtext = range[want_name and 'off' or 'on'] or
range[((inout == 'in') == (parms.opt_flip == true)) and 'output' or 'input']
adj_text = range['adj']
exception = range['exception']
else
rtext = range
end
if parms.opt_adjectival then
if want_name or (exception and parms.abbr_org == 'on') then
rtext = adj_text or rtext:gsub(' ', '-'):gsub(' ', '-')
end
end
if rtext == '–' and after:sub(1, #MINUS) == MINUS then
rtext = ' – '
end
return before .. rtext .. after
end
local function get_composite(parms, iparm, in_unit_table)
-- Look for a composite input unit. For example, "{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}"
-- would result in a call to this function with
-- iparm = 3 (parms[iparm] = "2", just after the first unit)
-- in_unit_table = (unit table for "yd"; contains value 1 for number of yards)
-- Return true, iparm, unit where
-- iparm = index just after the composite units (7 in above example)
-- unit = composite unit table holding all input units,
-- or return true if no composite unit is present in parms,
-- or return false, t where t is an error message table.
local default, subinfo
local composite_units, count = { in_unit_table }, 1
local fixups = {}
local total = in_unit_table.valinfo[1].value
local subunit = in_unit_table
while subunit.subdivs do -- subdivs is nil or a table of allowed subdivisions
local subcode = strip(parms[iparm+1])
local subdiv = subunit.subdivs[subcode] or subunit.subdivs[(all_units[subcode] or {}).target]
if not subdiv then
break
end
local success
success, subunit = lookup(parms, subcode, 'no_combination')
if not success then return false, subunit end -- should never occur
success, subinfo = extract_number(parms, parms[iparm])
if not success then return false, subinfo end
iparm = iparm + 2
subunit.inout = 'in'
subunit.valinfo = { subinfo }
-- Recalculate total as a number of subdivisions.
-- subdiv[1] = number of subdivisions per previous unit (integer > 1).
total = total * subdiv[1] + subinfo.value
if not default then -- set by the first subdiv with a default defined
default = subdiv.default
end
count = count + 1
composite_units[count] = subunit
if subdiv.unit or subdiv.name then
fixups[count] = { unit = subdiv.unit, name = subdiv.name, valinfo = subunit.valinfo }
end
end
if count == 1 then
return true -- no error and no composite unit
end
for i, fixup in pairs(fixups) do
local unit = fixup.unit
local name = fixup.name
if not unit or (count > 2 and name) then
composite_units[i].fixed_name = name
else
local success, alternate = lookup(parms, unit, 'no_combination')
if not success then return false, alternate end -- should never occur
alternate.inout = 'in'
alternate.valinfo = fixup.valinfo
composite_units[i] = alternate
end
end
return true, iparm, {
utype = in_unit_table.utype,
scale = subunit.scale, -- scale of last (least significant) unit
valinfo = { { value = total, clean = subinfo.clean, denominator = subinfo.denominator } },
composite = composite_units,
default = default or in_unit_table.default
}
end
local function translate_parms(parms, kv_pairs)
-- Update fields in parms by translating each key:value in kv_pairs to terms
-- used by this module (may involve translating from local language to English).
-- Also, checks are performed which may display warnings, if enabled.
-- Return true if successful or return false, t where t is an error message table.
currency_text = nil -- local testing can hold module in memory; must clear globals
if kv_pairs.adj and kv_pairs.sing then
-- For enwiki (before translation), warn if attempt to use adj and sing
-- as the latter is a deprecated alias for the former.
if kv_pairs.adj ~= kv_pairs.sing and kv_pairs.sing ~= '' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', 'sing=' .. kv_pairs.sing)
end
kv_pairs.sing = nil
end
for loc_name, loc_value in pairs(kv_pairs) do
local en_name = text_code.en_option_name[loc_name]
if en_name then
local en_value
if en_name == '$' or en_name == 'frac' or en_name == 'sigfig' then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
elseif en_name == '$' then
-- Value should be a single character like "€" for the euro currency symbol, but anything is accepted.
currency_text = (loc_value == 'euro') and '€' or loc_value
else
local minimum
local number, is_integer = get_number(loc_value)
if en_name == 'frac' then
minimum = 2
if number and number < 0 then
parms.opt_fraction_horizontal = true
number = -number
end
else
minimum = 1
end
if number and is_integer and number >= minimum then
en_value = number
else
add_warning(parms, 1, (en_name == 'frac' and 'cvt_bad_frac' or 'cvt_bad_sigfig'), loc_value)
end
end
elseif en_name == 'stylein' or en_name == 'styleout' or en_name == 'qid' or en_name == 'input' then
en_value = loc_value ~= '' and loc_value or nil -- accept non-empty user text with no validation
if en_name == 'input' then
-- May have something like {{convert|input=}} (empty input) if source is an infobox
-- with optional fields. In that case, want to output nothing rather than an error.
parms.input_text = loc_value -- keep input because parms.input is nil if loc_value == ''
end
else
en_value = text_code.en_option_value[en_name][loc_value]
if en_value and en_value:sub(-1) == '?' then
en_value = en_value:sub(1, -2)
add_warning(parms, -1, 'cvt_deprecated', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
if en_value == nil then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
elseif en_value == '' then
en_value = nil -- an ignored option like adj=off
elseif type(en_value) == 'string' and en_value:sub(1, 4) == 'opt_' then
for _, v in ipairs(split(en_value, ',')) do
local lhs, rhs = v:match('^(.-)=(.+)$')
if rhs then
parms[lhs] = tonumber(rhs) or rhs
else
parms[v] = true
end
end
en_value = nil
end
end
parms[en_name] = en_value
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
end
local abbr_entered = parms.abbr
local cfg_abbr = config.abbr
if cfg_abbr then
-- Don't warn if invalid because every convert would show that warning.
if cfg_abbr == 'on always' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off always' then
parms.abbr = 'off'
elseif parms.abbr == nil then
if cfg_abbr == 'on default' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off default' then
parms.abbr = 'off'
end
end
end
if parms.abbr then
parms.abbr_org = parms.abbr -- original abbr, before any flip
elseif parms.opt_hand_hh then
parms.abbr_org = 'on'
parms.abbr = 'on'
else
parms.abbr = 'out' -- default is to abbreviate output only (use symbol, not name)
end
if parms.opt_spell_out and not abbr_entered then
parms.abbr = 'off' -- should show unit name when spelling the output value
end
if parms.opt_flip then
local function swap_in_out(option)
local value = parms[option]
if value == 'in' then
parms[option] = 'out'
elseif value == 'out' then
parms[option] = 'in'
end
end
swap_in_out('abbr')
swap_in_out('lk')
if parms.opt_spell_in and not parms.opt_spell_out then
-- For simplicity, and because it does not appear to be needed,
-- user cannot set an option to spell the output only.
parms.opt_spell_in = nil
parms.opt_spell_out = true
end
end
if parms.opt_spell_upper then
parms.spell_upper = parms.opt_flip and 'out' or 'in'
end
if parms.opt_table or parms.opt_tablecen then
if abbr_entered == nil and parms.lk == nil then
parms.opt_values = true
end
parms.table_align = parms.opt_table and 'right' or 'center'
end
if parms.table_align or parms.opt_sortable_on then
parms.need_table_or_sort = true
end
local disp_joins = text_code.disp_joins
local default_joins = disp_joins['b']
parms.join_between = default_joins[3] or '; '
local disp = parms.disp
if disp == nil then -- special case for the most common setting
parms.joins = default_joins
elseif disp == 'x' then
-- Later, parms.joins is set from the input parameters.
else
-- Old template does this.
local abbr = parms.abbr
if disp == 'slash' then
if abbr_entered == nil then
disp = 'slash-nbsp'
elseif abbr == 'in' or abbr == 'out' then
disp = 'slash-sp'
else
disp = 'slash-nosp'
end
elseif disp == 'sqbr' then
if abbr == 'on' then
disp = 'sqbr-nbsp'
else
disp = 'sqbr-sp'
end
end
parms.joins = disp_joins[disp] or default_joins
parms.join_between = parms.joins[3] or parms.join_between
parms.wantname = parms.joins.wantname
end
if (en_default and not parms.opt_lang_local and (parms[1] or ''):find('%d')) or parms.opt_lang_en then
from_en_table = nil
end
if en_default and from_en_table then
-- For hiwiki: localized symbol/name is defined with the US symbol/name field,
-- and is used if output uses localized numbers.
parms.opt_sp_us = true
end
return true
end
local function get_values(parms)
-- If successful, update parms and return true, v, i where
-- v = table of input values
-- i = index to next entry in parms after those processed here
-- or return false, t where t is an error message table.
local valinfo = collection() -- numbered table of input values
local range = collection() -- numbered table of range items (having, for example, 2 range items requires 3 input values)
local had_nocomma -- true if removed "nocomma" kludge from second parameter (like "tonocomma")
local parm2 = strip(parms[2])
if parm2 and parm2:sub(-7, -1) == 'nocomma' then
parms[2] = strip(parm2:sub(1, -8))
parms.opt_nocomma = true
had_nocomma = true
end
local function extractor(i)
-- If the parameter is not a value, try unpacking it as a range ("1-23" for "1 to 23").
-- However, "-1-2/3" is a negative fraction (-1⅔), so it must be extracted first.
-- Do not unpack a parameter if it is like "3-1/2" which is sometimes incorrectly
-- used instead of "3+1/2" (and which should not be interpreted as "3 to ½").
-- Unpacked items are inserted into the parms table.
-- The tail recursion allows combinations like "1x2 to 3x4".
local valstr = strip(parms[i]) -- trim so any '-' as a negative sign will be at start
local success, result = extract_number(parms, valstr, i > 1)
if not success and valstr and i < 20 then -- check i to limit abuse
local lhs, sep, rhs = valstr:match('^(%S+)%s+(%S+)%s+(%S.*)')
if lhs and not (sep == '-' and rhs:match('/')) then
if sep:find('%d') then
return success, result -- to reject {{convert|1 234 567|m}} with a decent message (en only)
end
parms[i] = rhs
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, lhs)
return extractor(i)
end
if not valstr:match('%-.*/') then
for _, sep in ipairs(text_code.ranges.words) do
local start, stop = valstr:find(sep, 2, true) -- start at 2 to skip any negative sign for range '-'
if start then
parms[i] = valstr:sub(stop + 1)
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, valstr:sub(1, start - 1))
return extractor(i)
end
end
end
end
return success, result
end
local i = 1
local is_change
while true do
local success, info = extractor(i) -- need to set parms.opt_nocomma before calling this
if not success then return false, info end
i = i + 1
if is_change then
info.is_change = true -- value is after "±" and so is a change (significant for range like {{convert|5|±|5|°C}})
is_change = nil
end
valinfo:add(info)
local range_item = get_range(strip(parms[i]))
if not range_item then
break
end
i = i + 1
range:add(range_item)
if type(range_item) == 'table' then
-- For range "x", if append unit to some values, append it to all.
parms.in_range_x = parms.in_range_x or range_item.in_range_x
parms.out_range_x = parms.out_range_x or range_item.out_range_x
parms.abbr_range_x = parms.abbr_range_x or range_item.abbr_range_x
is_change = range_item.is_range_change
end
end
if range.n > 0 then
if range.n > 30 then -- limit abuse, although 4 is a more likely upper limit
return false, { 'cvt_invalid_num' } -- misleading message but it will do
end
parms.range = range
elseif had_nocomma then
return false, { 'cvt_unknown', parm2 }
end
return true, valinfo, i
end
local function simple_get_values(parms)
-- If input is like "{{convert|valid_value|valid_unit|...}}",
-- return true, i, in_unit, in_unit_table
-- i = index in parms of what follows valid_unit, if anything.
-- The valid_value is not negative and does not use a fraction, and
-- no options requiring further processing of the input are used.
-- Otherwise, return nothing and caller will reparse the input.
-- Testing shows this function is successful for 96% of converts in articles,
-- and that on average it speeds up converts by 8%.
if parms.opt_ri or parms.opt_spell_in then return end
local clean = to_en(strip(parms[1] or ''), parms)
if #clean > 10 or not clean:match('^[0-9.]+$') then return end
local value = tonumber(clean)
if not value then return end
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (value == 1),
clean = clean,
show = with_separator(parms, clean),
}
local in_unit = strip(parms[2])
local success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then return end
in_unit_table.valinfo = { info }
return true, 3, in_unit, in_unit_table
end
local function wikidata_call(operation, ...)
-- Return true, s where s is the result of a Wikidata operation,
-- or return false, t where t is an error message table.
local function worker(...)
wikidata_code = wikidata_code or require(wikidata_module)
wikidata_data = wikidata_data or mw.loadData(wikidata_data_module)
return wikidata_code[operation](wikidata_data, ...)
end
local success, status, result = pcall(worker, ...)
if success then
return status, result
end
return false, { 'cvt_wd_fail' }
end
local function get_parms(parms, args)
-- If successful, update parms and return true, unit where
-- parms is a table of all arguments passed to the template
-- converted to named arguments, and
-- unit is the input unit table;
-- or return false, t where t is an error message table.
-- For special processing (not a convert), can also return
-- true, wikitext where wikitext is the final result.
-- The returned input unit table may be for a fake unit using the specified
-- unit code as the symbol and name, and with bad_mcode = message code table.
-- MediaWiki removes leading and trailing whitespace from the values of
-- named arguments. However, the values of numbered arguments include any
-- whitespace entered in the template, and whitespace is used by some
-- parameters (example: the numbered parameters associated with "disp=x").
local kv_pairs = {} -- table of input key:value pairs where key is a name; needed because cannot iterate parms and add new fields to it
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' or k == 'test' then -- parameter "test" is reserved for testing and is not translated
parms[k] = v
else
kv_pairs[k] = v
end
end
if parms.test == 'wikidata' then
local ulookup = function (ucode)
-- Use empty table for parms so it does not accummulate results when used repeatedly.
return lookup({}, ucode, 'no_combination')
end
return wikidata_call('_listunits', ulookup)
end
local success, msg = translate_parms(parms, kv_pairs)
if not success then return false, msg end
if parms.input then
success, msg = wikidata_call('_adjustparameters', parms, 1)
if not success then return false, msg end
end
local success, i, in_unit, in_unit_table = simple_get_values(parms)
if not success then
local valinfo
success, valinfo, i = get_values(parms)
if not success then return false, valinfo end
in_unit = strip(parms[i])
i = i + 1
success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then
in_unit = in_unit or ''
if parms.opt_ignore_error then -- display given unit code with no error (for use with {{val}})
in_unit_table = '' -- suppress error message and prevent processing of output unit
end
in_unit_table = setmetatable({
symbol = in_unit, name2 = in_unit, utype = in_unit,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '',
bad_mcode = in_unit_table }, unit_mt)
end
in_unit_table.valinfo = valinfo
end
if parms.test == 'msg' then
-- Am testing the messages produced when no output unit is specified, and
-- the input unit has a missing or invalid default.
-- Set two units for testing that.
-- LATER: Remove this code.
if in_unit == 'chain' then
in_unit_table.default = nil -- no default
elseif in_unit == 'rd' then
in_unit_table.default = "ft!X!m" -- an invalid expression
end
end
in_unit_table.inout = 'in' -- this is an input unit
if not parms.range then
local success, inext, composite_unit = get_composite(parms, i, in_unit_table)
if not success then return false, inext end
if composite_unit then
in_unit_table = composite_unit
i = inext
end
end
if in_unit_table.builtin == 'mach' then
-- As with old template, a number following Mach as the input unit is the altitude,
-- and there is no way to specify an altitude for the output unit.
-- Could put more code in this function to get any output unit and check for
-- an altitude following that unit.
local success, info = extract_number(parms, parms[i], false, true)
if success then
i = i + 1
in_unit_table.altitude = info.value
end
end
local word = strip(parms[i])
i = i + 1
local precision, is_bad_precision
local function set_precision(text)
local number, is_integer = get_number(text)
if number then
if is_integer then
precision = number
else
precision = text
is_bad_precision = true
end
return true -- text was used for precision, good or bad
end
end
if not set_precision(word) then
parms.out_unit = word
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if parms.opt_adj_mid then
word = parms[i]
i = i + 1
if word then -- mid-text words
if word:sub(1, 1) == '-' then
parms.mid = word
else
parms.mid = ' ' .. word
end
end
end
if parms.opt_one_preunit then
parms[parms.opt_flip and 'preunit2' or 'preunit1'] = preunits(1, parms[i])
i = i + 1
end
if parms.disp == 'x' then
-- Following is reasonably compatible with the old template.
local first = parms[i] or ''
local second = parms[i+1] or ''
i = i + 2
if strip(first) == '' then -- user can enter ' ' rather than ' ' to avoid the default
first = ' [ ' .. first
second = ' ]' .. second
end
parms.joins = { first, second }
elseif parms.opt_two_preunits then
local p1, p2 = preunits(2, parms[i], parms[i+1])
i = i + 2
if parms.preunit1 then
-- To simplify documentation, allow unlikely use of adj=pre with disp=preunit
-- (however, an output unit must be specified with adj=pre and with disp=preunit).
parms.preunit1 = parms.preunit1 .. p1
parms.preunit2 = p2
else
parms.preunit1, parms.preunit2 = p1, p2
end
end
if precision == nil then
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if is_bad_precision then
add_warning(parms, 1, 'cvt_bad_prec', precision)
else
parms.precision = precision
end
return true, in_unit_table
end
local function record_default_precision(parms, out_current, precision)
-- If necessary, adjust parameters and return a possibly adjusted precision.
-- When converting a range of values where a default precision is required,
-- that default is calculated for each value because the result sometimes
-- depends on the precise input and output values. This function may cause
-- the entire convert process to be repeated in order to ensure that the
-- same default precision is used for each individual convert.
-- If that were not done, a range like 1000 to 1000.4 may give poor results
-- because the first output could be heavily rounded, while the second is not.
-- For range 1000.4 to 1000, this function can give the second convert the
-- same default precision that was used for the first.
if not parms.opt_round_each then
local maxdef = out_current.max_default_precision
if maxdef then
if maxdef < precision then
parms.do_convert_again = true
out_current.max_default_precision = precision
else
precision = out_current.max_default_precision
end
else
out_current.max_default_precision = precision
end
end
return precision
end
local function default_precision(parms, invalue, inclean, denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
-- Return a default value for precision (an integer like 2, 0, -2).
-- If denominator is not nil, it is the value of the denominator in inclean.
-- Code follows procedures used in old template.
local fudge = 1e-14 -- {{Order of magnitude}} adds this, so we do too
local prec, minprec, adjust
local subunit_ignore_trailing_zero
local subunit_more_precision -- kludge for "in" used in input like "|2|ft|6|in"
local composite = in_current.composite
if composite then
subunit_ignore_trailing_zero = true -- input "|2|st|10|lb" has precision 0, not -1
if composite[#composite].exception == 'subunit_more_precision' then
subunit_more_precision = true -- do not use standard precision with input like "|2|ft|6|in"
end
end
if denominator and denominator > 0 then
prec = math.max(log10(denominator), 1)
else
-- Count digits after decimal mark, handling cases like '12.345e6'.
local exponent
local integer, dot, decimals, expstr = inclean:match('^(%d*)(%.?)(%d*)(.*)')
local e = expstr:sub(1, 1)
if e == 'e' or e == 'E' then
exponent = tonumber(expstr:sub(2))
end
if dot == '' then
prec = subunit_ignore_trailing_zero and 0 or -integer:match('0*$'):len()
else
prec = #decimals
end
if exponent then
-- So '1230' and '1.23e3' both give prec = -1, and '0.00123' and '1.23e-3' give 5.
prec = prec - exponent
end
end
if in_current.istemperature and out_current.istemperature then
-- Converting between common temperatures (°C, °F, °R, K); not keVT.
-- Kelvin value can be almost zero, or small but negative due to precision problems.
-- Also, an input value like -300 C (below absolute zero) gives negative kelvins.
-- Calculate minimum precision from absolute value.
adjust = 0
local kelvin = abs((invalue - in_current.offset) * in_current.scale)
if kelvin < 1e-8 then -- assume nonzero due to input or calculation precision problem
minprec = 2
else
minprec = 2 - floor(log10(kelvin) + fudge) -- 3 sigfigs in kelvin
end
else
if invalue == 0 or outvalue <= 0 then
-- We are never called with a negative outvalue, but it might be zero.
-- This is special-cased to avoid calculation exceptions.
return record_default_precision(parms, out_current, 0)
end
if out_current.exception == 'integer_more_precision' and floor(invalue) == invalue then
-- With certain output units that sometimes give poor results
-- with default rounding, use more precision when the input
-- value is equal to an integer. An example of a poor result
-- is when input 50 gives a smaller output than input 49.5.
-- Experiment shows this helps, but it does not eliminate all
-- surprises because it is not clear whether "50" should be
-- interpreted as "from 45 to 55" or "from 49.5 to 50.5".
adjust = -log10(in_current.scale)
elseif subunit_more_precision then
-- Conversion like "{{convert|6|ft|1|in|cm}}" (where subunit is "in")
-- has a non-standard adjust value, to give more output precision.
adjust = log10(out_current.scale) + 2
else
adjust = log10(abs(invalue / outvalue))
end
adjust = adjust + log10(2)
-- Ensure that the output has at least two significant figures.
minprec = 1 - floor(log10(outvalue) + fudge)
end
if extra then
adjust = extra.adjust or adjust
minprec = extra.minprec or minprec
end
return record_default_precision(parms, out_current, math.max(floor(prec + adjust), minprec))
end
local function convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
-- Convert given input value from one unit to another.
-- Return output_value (a number) if a simple convert, or
-- return f, t where
-- f = true, t = table of information with results, or
-- f = false, t = error message table.
local inscale = in_current.scale
local outscale = out_current.scale
if not in_current.iscomplex and not out_current.iscomplex then
return invalue * (inscale / outscale) -- minimize overhead for most common case
end
if in_current.invert or out_current.invert then
-- Inverted units, such as inverse length, inverse time, or
-- fuel efficiency. Built-in units do not have invert set.
if (in_current.invert or 1) * (out_current.invert or 1) < 0 then
return 1 / (invalue * inscale * outscale)
end
return invalue * (inscale / outscale)
elseif in_current.offset then
-- Temperature (there are no built-ins for this type of unit).
if info.is_change then
return invalue * (inscale / outscale)
end
return (invalue - in_current.offset) * (inscale / outscale) + out_current.offset
else
-- Built-in unit.
local in_builtin = in_current.builtin
local out_builtin = out_current.builtin
if in_builtin and out_builtin then
if in_builtin == out_builtin then
return invalue
end
-- There are no cases (yet) where need to convert from one
-- built-in unit to another, so this should never occur.
return false, { 'cvt_bug_convert' }
end
if in_builtin == 'mach' or out_builtin == 'mach' then
local adjust
if in_builtin == 'mach' then
inscale = speed_of_sound(in_current.altitude)
adjust = outscale / 0.1
else
outscale = speed_of_sound(out_current.altitude)
adjust = 0.1 / inscale
end
return true, {
outvalue = invalue * (inscale / outscale),
adjust = log10(adjust) + log10(2),
}
elseif in_builtin == 'hand' then
-- 1 hand = 4 inches; 1.2 hands = 6 inches.
-- Decimals of a hand are only defined for the first digit, and
-- the first fractional digit should be a number of inches (1, 2 or 3).
-- However, this code interprets the entire fractional part as the number
-- of inches / 10 (so 1.75 inches would be 0.175 hands).
-- A value like 12.3 hands is exactly 12*4 + 3 inches; base default precision on that.
local integer, fracpart = math.modf(invalue)
local inch_value = 4 * integer + 10 * fracpart -- equivalent number of inches
local factor = inscale / outscale
if factor == 4 then
-- Am converting to inches: show exact result, and use "inches" not "in" by default.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true
end
local show = format('%g', abs(inch_value)) -- show and clean are unsigned
if not show:find('e', 1, true) then
return true, {
invalue = inch_value,
outvalue = inch_value,
clean = show,
show = show,
}
end
end
local outvalue = (integer + 2.5 * fracpart) * factor
local fracstr = info.clean:match('%.(.*)') or ''
local fmt
if fracstr == '' then
fmt = '%.0f'
else
fmt = '%.' .. format('%d', #fracstr - 1) .. 'f'
end
return true, {
invalue = inch_value,
clean = format(fmt, inch_value),
outvalue = outvalue,
minprec = 0,
}
end
end
return false, { 'cvt_bug_convert' } -- should never occur
end
local function user_style(parms, i)
-- Return text for a user-specified style for a table cell, or '' if none,
-- given i = 1 (input style) or 2 (output style).
local style = parms[(i == 1) and 'stylein' or 'styleout']
if style then
style = style:gsub('"', '')
if style ~= '' then
if style:sub(-1) ~= ';' then
style = style .. ';'
end
return style
end
end
return ''
end
local function make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current, scaled_top)
-- Set options to handle output for a table or a sort key, or both.
-- The text sort key is based on the value resulting from converting
-- the input to a fake base unit with scale = 1, and other properties
-- required for a conversion derived from the input unit.
-- For other modules, return the sort key in a hidden span element, and
-- the scaled value used to generate the sort key.
-- If scaled_top is set, it is the scaled value of the numerator of a per unit
-- to be combined with this unit (the denominator) to make the sort key.
-- Scaling only works with units that convert with a factor (not temperature).
local sortkey, scaled_value
if parms.opt_sortable_on then
local base = { -- a fake unit with enough fields for a valid convert
scale = 1,
invert = in_current.invert and 1,
iscomplex = in_current.iscomplex,
offset = in_current.offset and 0,
}
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, base)
if extra then
outvalue = extra.outvalue
end
if in_current.istemperature then
-- Have converted to kelvin; assume numbers close to zero have a
-- rounding error and should be zero.
if abs(outvalue) < 1e-12 then
outvalue = 0
end
end
if scaled_top and outvalue ~= 0 then
outvalue = scaled_top / outvalue
end
scaled_value = outvalue
if not valid_number(outvalue) then
if outvalue < 0 then
sortkey = '1000000000000000000'
else
sortkey = '9000000000000000000'
end
elseif outvalue == 0 then
sortkey = '5000000000000000000'
else
local mag = floor(log10(abs(outvalue)) + 1e-14)
local prefix
if outvalue > 0 then
prefix = 7000 + mag
else
prefix = 2999 - mag
outvalue = outvalue + 10^(mag+1)
end
sortkey = format('%d', prefix) .. format('%015.0f', floor(outvalue * 10^(14-mag)))
end
end
local sortspan
if sortkey and (parms.opt_sortable_debug or not parms.table_align) then
sortspan = parms.opt_sortable_debug and
'<span style="border:1px solid;display:inline;" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>' or
'<span style="display:none" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>'
parms.join_before = sortspan
end
if parms.table_align then
local style = 'style="text-align:' .. parms.table_align .. ';'
local sort = sortkey and ' data-sort-value="' .. sortkey .. '"' or ''
local joins = {}
for i = 1, 2 do
joins[i] = (i == 1 and '' or '\n|') .. style .. user_style(parms, i) .. '"' .. sort .. '|'
end
parms.table_joins = joins
end
return sortspan, scaled_value
end
local cvt_to_hand
local function cvtround(parms, info, in_current, out_current)
-- Return true, t where t is a table with the conversion results; fields:
-- show = rounded, formatted string with the result of converting value in info,
-- using the rounding specified in parms.
-- singular = true if result (after rounding and ignoring any negative sign)
-- is "1", or like "1.00", or is a fraction with value < 1;
-- (and more fields shown below, and a calculated 'absvalue' field).
-- or return true, nil if no value specified;
-- or return false, t where t is an error message table.
-- Input info.clean uses en digits (it has been translated, if necessary).
-- Output show uses en or non-en digits as appropriate, or can be spelled.
local invalue
if info then
invalue = info.value
if in_current.builtin == 'hand' then
invalue = info.altvalue
end
end
if invalue == nil or invalue == '' then
return true, nil
end
if out_current.builtin == 'hand' then
return cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
end
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
if parms.need_table_or_sort then
parms.need_table_or_sort = nil -- process using first input value only
make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current)
end
if extra then
if not outvalue then return false, extra end
invalue = extra.invalue or invalue
outvalue = extra.outvalue
end
if not valid_number(outvalue) then
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
local isnegative
if outvalue < 0 then
isnegative = true
outvalue = -outvalue
end
local precision, show, exponent
local denominator = out_current.frac
if denominator then
show = fraction_table(outvalue, denominator)
else
precision = parms.precision
if not precision then
if parms.sigfig then
show, exponent = make_sigfig(outvalue, parms.sigfig)
elseif parms.opt_round then
local n = parms.opt_round
if n == 0.5 then
local integer, fracpart = math.modf(floor(2 * outvalue + 0.5) / 2)
if fracpart == 0 then
show = format('%.0f', integer)
else
show = format('%.1f', integer + fracpart)
end
else
show = format('%.0f', floor((outvalue / n) + 0.5) * n)
end
else
local inclean = info.clean
if extra then
inclean = extra.clean or inclean
show = extra.show
end
if not show then
precision = default_precision(parms, invalue, inclean, info.denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
end
end
end
end
if precision then
if precision >= 0 then
local fudge
if precision <= 8 then
-- Add a fudge to handle common cases of bad rounding due to inability
-- to precisely represent some values. This makes the following work:
-- {{convert|-100.1|C|K}} and {{convert|5555000|um|m|2}}.
-- Old template uses #expr round, which invokes PHP round().
-- LATER: Investigate how PHP round() works.
fudge = 2e-14
else
fudge = 0
end
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local success
success, show = pcall(format, fmt, outvalue + fudge)
if not success then
return false, { 'cvt_big_prec', tostring(precision) }
end
else
precision = -precision -- #digits to zero (in addition to any digits after dot)
local shift = 10 ^ precision
show = format('%.0f', outvalue/shift)
if show ~= '0' then
exponent = #show + precision
end
end
end
local t = format_number(parms, show, exponent, isnegative)
if type(show) == 'string' then
-- Set singular using match because on some systems 0.99999999999999999 is 1.0.
if exponent then
t.singular = (exponent == 1 and show:match('^10*$'))
else
t.singular = (show == '1' or show:match('^1%.0*$'))
end
else
t.fraction_table = show
t.singular = (outvalue <= 1) -- cannot have 'fraction == 1', but if it were possible it would be singular
end
t.raw_absvalue = outvalue -- absolute value before rounding
return true, setmetatable(t, {
__index = function (self, key)
if key == 'absvalue' then
-- Calculate absolute value after rounding, if needed.
local clean, exponent = rawget(self, 'clean'), rawget(self, 'exponent')
local value = tonumber(clean) -- absolute value (any negative sign has been ignored)
if exponent then
value = value * 10^exponent
end
rawset(self, key, value)
return value
end
end })
end
function cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
-- Convert input to hands, inches.
-- Return true, t where t is a table with the conversion results;
-- or return false, t where t is an error message table.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true -- default is to show name not symbol
end
local precision = parms.precision
local frac = out_current.frac
if not frac and precision and precision > 1 then
frac = (precision == 2) and 2 or 4
end
local out_next = out_current.out_next
if out_next then
-- Use magic knowledge to determine whether the next unit is inches without requiring i18n.
-- The following ensures that when the output combination "hand in" is used, the inches
-- value is rounded to match the hands value. Also, displaying say "61½" instead of 61.5
-- is better as 61.5 implies the value is not 61.4.
if out_next.exception == 'subunit_more_precision' then
out_next.frac = frac
end
end
-- Convert to inches; calculate hands from that.
local dummy_unit_table = { scale = out_current.scale / 4, frac = frac }
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_current, dummy_unit_table)
if not success then return false, outinfo end
local tfrac = outinfo.fraction_table
local inches = outinfo.raw_absvalue
if tfrac then
inches = floor(inches) -- integer part only; fraction added later
else
inches = floor(inches + 0.5) -- a hands measurement never shows decimals of an inch
end
local hands, inches = divide(inches, 4)
outinfo.absvalue = hands + inches/4 -- supposed to be the absolute rounded value, but this is close enough
local inchstr = tostring(inches) -- '0', '1', '2' or '3'
if precision and precision <= 0 then -- using negative or 0 for precision rounds to nearest hand
hands = floor(outinfo.raw_absvalue/4 + 0.5)
inchstr = ''
elseif tfrac then
-- Always show an integer before fraction (like "15.0½") because "15½" means 15-and-a-half hands.
inchstr = numdot .. format_fraction(parms, 'out', false, inchstr, tfrac.numstr, tfrac.denstr)
else
inchstr = numdot .. from_en(inchstr)
end
outinfo.show = outinfo.sign .. with_separator(parms, format('%.0f', hands)) .. inchstr
return true, outinfo
end
local function evaluate_condition(value, condition)
-- Return true or false from applying a conditional expression to value,
-- or throw an error if invalid.
-- A very limited set of expressions is supported:
-- v < 9
-- v * 9 < 9
-- where
-- 'v' is replaced with value
-- 9 is any number (as defined by Lua tonumber)
-- only en digits are accepted
-- '<' can also be '<=' or '>' or '>='
-- In addition, the following form is supported:
-- LHS and RHS
-- where
-- LHS, RHS = any of above expressions.
local function compare(value, text)
local arithop, factor, compop, limit = text:match('^%s*v%s*([*]?)(.-)([<>]=?)(.*)$')
if arithop == nil then
error('Invalid default expression', 0)
elseif arithop == '*' then
factor = tonumber(factor)
if factor == nil then
error('Invalid default expression', 0)
end
value = value * factor
end
limit = tonumber(limit)
if limit == nil then
error('Invalid default expression', 0)
end
if compop == '<' then
return value < limit
elseif compop == '<=' then
return value <= limit
elseif compop == '>' then
return value > limit
elseif compop == '>=' then
return value >= limit
end
error('Invalid default expression', 0) -- should not occur
end
local lhs, rhs = condition:match('^(.-%W)and(%W.*)')
if lhs == nil then
return compare(value, condition)
end
return compare(value, lhs) and compare(value, rhs)
end
local function get_default(value, unit_table)
-- Return true, s where s = name of unit's default output unit,
-- or return false, t where t is an error message table.
-- Some units have a default that depends on the input value
-- (the first value if a range of values is used).
-- If '!' is in the default, the first bang-delimited field is an
-- expression that uses 'v' to represent the input value.
-- Example: 'v < 120 ! small ! big ! suffix' (suffix is optional)
-- evaluates 'v < 120' as a boolean with result
-- 'smallsuffix' if (value < 120), or 'bigsuffix' otherwise.
-- Input must use en digits and '.' decimal mark.
local default = data_code.default_exceptions[unit_table.defkey or unit_table.symbol] or unit_table.default
if not default then
local per = unit_table.per
if per then
local function a_default(v, u)
local success, ucode = get_default(v, u)
if not success then
return '?' -- an unlikely error has occurred; will cause lookup of default to fail
end
-- Attempt to use only the first unit if a combination or output multiple.
-- This is not bulletproof but should work for most cases.
-- Where it does not work, the convert will need to specify the wanted output unit.
local t = all_units[ucode]
if t then
local combo = t.combination
if combo then
-- For a multiple like ftin, the "first" unit (ft) is last in the combination.
local i = t.multiple and table_len(combo) or 1
ucode = combo[i]
end
else
-- Try for an automatically generated combination.
local item = ucode:match('^(.-)%+') or ucode:match('^(%S+)%s')
if all_units[item] then
return item
end
end
return ucode
end
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
local def1 = (unit1 and a_default(value, unit1) or unit_table.vprefix or '')
local def2 = a_default(1, unit2) -- 1 because per unit of denominator
return true, def1 .. '/' .. def2
end
return false, { 'cvt_no_default', unit_table.symbol }
end
if default:find('!', 1, true) == nil then
return true, default
end
local t = split(default, '!')
if #t == 3 or #t == 4 then
local success, result = pcall(evaluate_condition, value, t[1])
if success then
default = result and t[2] or t[3]
if #t == 4 then
default = default .. t[4]
end
return true, default
end
end
return false, { 'cvt_bad_default', unit_table.symbol }
end
local linked_pages -- to record linked pages so will not link to the same page more than once
local function make_link(link, id, link_key)
-- Return wikilink "[[link|id]]", possibly abbreviated as in examples:
-- [[Mile|mile]] --> [[mile]]
-- [[Mile|miles]] --> [[mile]]s
-- However, just id is returned if:
-- * no link given (so caller does not need to check if a link was defined); or
-- * link has previously been used during the current convert (to avoid overlinking).
-- Linking with a unit uses the unit table as the link key, which fails to detect
-- overlinking for conversions like the following (each links "mile" twice):
-- {{convert|1|impgal/mi|USgal/mi|lk=on}}
-- {{convert|1|l/km|impgal/mi USgal/mi|lk=on}}
link_key = link_key or link -- use key if given (the key, but not the link, may be known when need to cancel a link record)
if not link or link == '' or linked_pages[link_key] then
return id
end
linked_pages[link_key] = true
-- Following only works for language en, but it should be safe on other wikis,
-- and overhead of doing it generally does not seem worthwhile.
local l = link:sub(1, 1):lower() .. link:sub(2)
if link == id or l == id then
return '[[' .. id .. ']]'
elseif link .. 's' == id or l .. 's' == id then
return '[[' .. id:sub(1, -2) .. ']]s'
else
return '[[' .. link .. '|' .. id .. ']]'
end
end
local function variable_name(clean, unit_table)
-- For slwiki, a unit name depends on the value.
-- Parameter clean is the unsigned rounded value in en digits, as a string.
-- Value Source Example for "m"
-- integer 1: name1 meter (also is the name of the unit)
-- integer 2: var{1} metra
-- integer 3 and 4: var{2} metri
-- integer else: var{3} metrov (0 and 5 or more)
-- real/fraction: var{4} metra
-- var{i} means the i'th field in unit_table.varname if it exists and has
-- an i'th field, otherwise name2.
-- Fields are separated with "!" and are not empty.
-- A field for a unit using an SI prefix has the prefix name inserted,
-- replacing '#' if found, or before the field otherwise.
local vname
if clean == '1' then
vname = unit_table.name1
elseif unit_table.varname then
local i
if clean == '2' then
i = 1
elseif clean == '3' or clean == '4' then
i = 2
elseif clean:find('.', 1, true) then
i = 4
else
i = 3
end
vname = split(unit_table.varname, '!')[i]
end
if vname then
local si_name = rawget(unit_table, 'si_name') or ''
local pos = vname:find('#', 1, true)
if pos then
vname = vname:sub(1, pos - 1) .. si_name .. vname:sub(pos + 1)
else
vname = si_name .. vname
end
return vname
end
return unit_table.name2
end
local function linked_id(parms, unit_table, key_id, want_link, clean)
-- Return final unit id (symbol or name), optionally with a wikilink,
-- and update unit_table.sep if required.
-- key_id is one of: 'symbol', 'sym_us', 'name1', 'name1_us', 'name2', 'name2_us'.
local abbr_on = (key_id == 'symbol' or key_id == 'sym_us')
if abbr_on and want_link then
local symlink = rawget(unit_table, 'symlink')
if symlink then
return symlink -- for exceptions that have the linked symbol built-in
end
end
local multiplier = rawget(unit_table, 'multiplier')
local per = unit_table.per
if per then
local unit1 = per[1] -- top unit_table, or nil
local unit2 = per[2] -- bottom unit_table
if abbr_on then
if not unit1 then
unit_table.sep = '' -- no separator in "$2/acre"
end
if not want_link then
local symbol = unit_table.symbol_raw
if symbol then
return symbol -- for exceptions that have the symbol built-in
end
end
end
local key_id2 -- unit2 is always singular
if key_id == 'name2' then
key_id2 = 'name1'
elseif key_id == 'name2_us' then
key_id2 = 'name1_us'
else
key_id2 = key_id
end
local result
if abbr_on then
result = '/'
elseif omitsep then
result = per_word
elseif unit1 then
result = ' ' .. per_word .. ' '
else
result = per_word .. ' '
end
if want_link and unit_table.link then
if abbr_on or not varname then
result = (unit1 and linked_id(parms, unit1, key_id, false, clean) or '') .. result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, false, '1')
else
result = (unit1 and variable_name(clean, unit1) or '') .. result .. variable_name('1', unit2)
end
if omit_separator(result) then
unit_table.sep = ''
end
return make_link(unit_table.link, result, unit_table)
end
if unit1 then
result = linked_id(parms, unit1, key_id, want_link, clean) .. result
if unit1.sep then
unit_table.sep = unit1.sep
end
elseif omitsep then
unit_table.sep = ''
end
return result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, want_link, '1')
end
if multiplier then
-- A multiplier (like "100" in "100km") forces the unit to be plural.
multiplier = from_en(multiplier)
if not omitsep then
multiplier = multiplier .. (abbr_on and ' ' or ' ')
end
if not abbr_on then
if key_id == 'name1' then
key_id = 'name2'
elseif key_id == 'name1_us' then
key_id = 'name2_us'
end
end
else
multiplier = ''
end
local id = unit_table.fixed_name or ((varname and not abbr_on) and variable_name(clean, unit_table) or unit_table[key_id])
if omit_separator(id) then
unit_table.sep = ''
end
if want_link then
local link = data_code.link_exceptions[unit_table.linkey or unit_table.symbol] or unit_table.link
if link then
local before = ''
local i = unit_table.customary
if i == 1 and parms.opt_sp_us then
i = 2 -- show "U.S." not "US"
end
if i == 3 and abbr_on then
i = 4 -- abbreviate "imperial" to "imp"
end
local customary = text_code.customary_units[i]
if customary then
-- LATER: This works for language en only, but it's esoteric so ignore for now.
local pertext
if id:sub(1, 1) == '/' then
-- Want unit "/USgal" to display as "/U.S. gal", not "U.S. /gal".
pertext = '/'
id = id:sub(2)
elseif id:sub(1, 4) == 'per ' then
-- Similarly want "per U.S. gallon", not "U.S. per gallon" (but in practice this is unlikely to be used).
pertext = 'per '
id = id:sub(5)
else
pertext = ''
end
-- Omit any "US"/"U.S."/"imp"/"imperial" from start of id since that will be inserted.
local removes = (i < 3) and { 'US ', 'US ', 'U.S. ', 'U.S. ' } or { 'imp ', 'imp ', 'imperial ' }
for _, prefix in ipairs(removes) do
local plen = #prefix
if id:sub(1, plen) == prefix then
id = id:sub(plen + 1)
break
end
end
before = pertext .. make_link(customary.link, customary[1]) .. ' '
end
id = before .. make_link(link, id, unit_table)
end
end
return multiplier .. id
end
local function make_id(parms, which, unit_table)
-- Return id, f where
-- id = unit name or symbol, possibly modified
-- f = true if id is a name, or false if id is a symbol
-- using the value for index 'which', and for 'in' or 'out' (unit_table.inout).
-- Result is '' if no symbol/name is to be used.
-- In addition, set unit_table.sep = ' ' or ' ' or ''
-- (the separator that caller will normally insert before the id).
if parms.opt_values then
unit_table.sep = ''
return ''
end
local inout = unit_table.inout
local info = unit_table.valinfo[which]
local abbr_org = parms.abbr_org
local adjectival = parms.opt_adjectival
local lk = parms.lk
local want_link = (lk == 'on' or lk == inout)
local usename = unit_table.usename
local singular = info.singular
local want_name
if usename then
want_name = true
else
if abbr_org == nil then
if parms.wantname then
want_name = true
end
if unit_table.usesymbol then
want_name = false
end
end
if want_name == nil then
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout or (abbr == 'mos' and inout == 'out') then
want_name = false
else
want_name = true
end
end
end
local key
if want_name then
if lk == nil and unit_table.builtin == 'hand' then
want_link = true
end
if parms.opt_use_nbsp then
unit_table.sep = ' '
else
unit_table.sep = ' '
end
if parms.opt_singular then
local value
if inout == 'in' then
value = info.value
else
value = info.absvalue
end
if value then -- some unusual units do not always set value field
value = abs(value)
singular = (0 < value and value < 1.0001)
end
end
if unit_table.engscale then
-- engscale: so "|1|e3kg" gives "1 thousand kilograms" (plural)
singular = false
end
key = (adjectival or singular) and 'name1' or 'name2'
if parms.opt_sp_us then
key = key .. '_us'
end
else
if unit_table.builtin == 'hand' then
if parms.opt_hand_hh then
unit_table.symbol = 'hh' -- LATER: might want i18n applied to this
end
end
unit_table.sep = ' '
key = parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'
end
return linked_id(parms, unit_table, key, want_link, info.clean), want_name
end
local function decorate_value(parms, unit_table, which, number_word)
-- If needed, update unit_table so values will be shown with extra information.
-- For consistency with the old template (but different from fmtpower),
-- the style to display powers of 10 includes "display:none" to allow some
-- browsers to copy, for example, "10³" as "10^3", rather than as "103".
local info
local engscale = unit_table.engscale
local prefix = unit_table.vprefix
if engscale or prefix then
info = unit_table.valinfo[which]
if info.decorated then
return -- do not redecorate if repeating convert
end
info.decorated = true
if engscale then
local inout = unit_table.inout
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout then
info.show = info.show ..
'<span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">' ..
from_en('10') ..
'</span></span><s style="display:none">^</s><sup>' ..
from_en(tostring(engscale.exponent)) .. '</sup>'
elseif number_word then
local number_id
local lk = parms.lk
if lk == 'on' or lk == inout then
number_id = make_link(engscale.link, engscale[1])
else
number_id = engscale[1]
end
-- WP:NUMERAL recommends " " in values like "12 million".
info.show = info.show .. (parms.opt_adjectival and '-' or ' ') .. number_id
end
end
if prefix then
info.show = prefix .. info.show
end
end
end
local function process_input(parms, in_current)
-- Processing required once per conversion.
-- Return block of text to represent input (value/unit).
if parms.opt_output_only or parms.opt_output_number_only or parms.opt_output_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
return ''
end
local first_unit
local composite = in_current.composite -- nil or table of units
if composite then
first_unit = composite[1]
else
first_unit = in_current
end
local id1, want_name = make_id(parms, 1, first_unit)
local sep = first_unit.sep -- separator between value and unit, set by make_id
local preunit = parms.preunit1
if preunit then
sep = '' -- any separator is included in preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_input_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
if composite then
local parts = { id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
id1 = table.concat(parts, ' ')
end
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if parms.opt_also_symbol and not composite then
local join1 = parms.joins[1]
if join1 == ' (' or join1 == ' [' then
parms.joins = { ' [' .. first_unit[parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'] .. ']' .. join1 , parms.joins[2] }
end
end
if in_current.builtin == 'mach' and first_unit.sep ~= '' then -- '' means omitsep with non-enwiki name
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = first_unit.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- For simplicity and because more not needed, handle one range item only.
local prefix2 = make_id(parms, 2, first_unit) .. ' '
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix2 .. valinfo[2].show, 'in')
end
return preunit .. result
end
if composite then
-- Simplify: assume there is no range, and no decoration.
local mid = (not parms.opt_flip) and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
if omitsep and sep == '' then
-- Testing the id of the most significant unit should be sufficient.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
local parts = { first_unit.valinfo[1].show .. sep1 .. id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, unit.valinfo[1].show .. sep1 .. (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
return table.concat(parts, sep2) .. mid
end
local add_unit = (parms.abbr == 'mos') or
parms[parms.opt_flip and 'out_range_x' or 'in_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[first_unit] = nil -- so the final and only id will be linked, if wanted
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, first_unit) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'in')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = first_unit.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, first_unit, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. first_unit.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, first_unit))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'in')
end
end
else
decorate_value(parms, first_unit, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
return result .. preunit .. extra
end
local function process_one_output(parms, out_current)
-- Processing required for each output unit.
-- Return block of text to represent output (value/unit).
local id1, want_name = make_id(parms, 1, out_current)
local sep = out_current.sep -- set by make_id
local preunit = parms.preunit2
if preunit then
sep = '' -- any separator is included in preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_output_unit_only then
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if out_current.builtin == 'mach' and out_current.sep ~= '' then -- '' means omitsep with non-enwiki name
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = out_current.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- For simplicity and because more not needed, handle one range item only.
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix .. valinfo[2].show, 'out')
end
return preunit .. result
end
local add_unit = (parms[parms.opt_flip and 'in_range_x' or 'out_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)) and
not parms.opt_output_number_only
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[out_current] = nil -- so the final and only id will be linked, if wanted
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, out_current) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'out')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = out_current.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, out_current, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. out_current.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, out_current))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'out')
end
end
else
decorate_value(parms, out_current, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
if parms.opt_output_number_only then
return result
end
return result .. preunit .. extra
end
local function make_output_single(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Return true, item where item = wikitext of the conversion result
-- for a single output (which is not a combination or a multiple);
-- or return false, t where t is an error message table.
out_unit_table.valinfo = collection()
local range = parms.range
for i = 1, (range and (range.n + 1) or 1) do
local success, info = cvtround(parms, in_unit_table.valinfo[i], in_unit_table, out_unit_table)
if not success then return false, info end
out_unit_table.valinfo:add(info)
end
return true, process_one_output(parms, out_unit_table)
end
local function make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Return true, item where item = wikitext of the conversion result
-- for an output which is a multiple (like 'ftin');
-- or return false, t where t is an error message table.
local multiple = out_unit_table.multiple -- table of scaling factors (will not be nil)
local combos = out_unit_table.combination -- table of unit tables (will not be nil)
local abbr = parms.abbr
local abbr_org = parms.abbr_org
local disp = parms.disp
local want_name = (abbr_org == nil and (disp == 'or' or disp == 'slash')) or
not (abbr == 'on' or abbr == 'out' or abbr == 'mos')
local want_link = (parms.lk == 'on' or parms.lk == 'out')
local mid = parms.opt_flip and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
local do_spell = parms.opt_spell_out
parms.opt_spell_out = nil -- so the call to cvtround does not spell the value
local function make_result(info, isfirst)
local fmt, outvalue, sign
local results = {}
for i = 1, #combos do
local tfrac, thisvalue, strforce
local out_current = combos[i]
out_current.inout = 'out'
local scale = multiple[i]
if i == 1 then -- least significant unit ('in' from 'ftin')
local decimals
out_current.frac = out_unit_table.frac
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_unit_table, out_current)
if not success then return false, outinfo end
if isfirst then
out_unit_table.valinfo = { outinfo } -- in case output value of first least significant unit is needed
end
sign = outinfo.sign
tfrac = outinfo.fraction_table
if outinfo.is_scientific then
strforce = outinfo.show
decimals = ''
elseif tfrac then
decimals = ''
else
local show = outinfo.show -- number as a string in local language
local p1, p2 = show:find(numdot, 1, true)
decimals = p1 and show:sub(p2 + 1) or '' -- text after numdot, if any
end
fmt = '%.' .. ulen(decimals) .. 'f' -- to reproduce precision
if decimals == '' then
if tfrac then
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue) -- integer part only; fraction added later
else
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue + 0.5) -- keep all integer digits of least significant unit
end
else
outvalue = outinfo.absvalue
end
end
if scale then
outvalue, thisvalue = divide(outvalue, scale)
else
thisvalue = outvalue
end
local id
if want_name then
if varname then
local clean
if strforce or tfrac then
clean = '.1' -- dummy value to force name for floating point
else
clean = format(fmt, thisvalue)
end
id = variable_name(clean, out_current)
else
local key = 'name2'
if parms.opt_adjectival then
key = 'name1'
elseif tfrac then
if thisvalue == 0 then
key = 'name1'
end
elseif parms.opt_singular then
if 0 < thisvalue and thisvalue < 1.0001 then
key = 'name1'
end
else
if thisvalue == 1 then
key = 'name1'
end
end
id = out_current[key]
end
else
id = out_current['symbol']
end
if i == 1 and omit_separator(id) then
-- Testing the id of the least significant unit should be sufficient.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
if want_link then
local link = out_current.link
if link then
id = make_link(link, id, out_current)
end
end
local strval
local inout = (i == #combos or outvalue == 0) and 'out' or '' -- trick so the last value processed (first displayed) has uppercase, if requested
if strforce and outvalue == 0 then
sign = '' -- any sign is in strforce
strval = strforce -- show small values in scientific notation; will only use least significant unit
elseif tfrac then
local wholestr = (thisvalue > 0) and tostring(thisvalue) or nil
strval = format_fraction(parms, inout, false, wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, do_spell)
else
strval = (thisvalue == 0) and from_en('0') or with_separator(parms, format(fmt, thisvalue))
if do_spell then
strval = spell_number(parms, inout, strval) or strval
end
end
table.insert(results, strval .. sep1 .. id)
if outvalue == 0 then
break
end
fmt = '%.0f' -- only least significant unit can have a non-integral value
end
local reversed, count = {}, #results
for i = 1, count do
reversed[i] = results[count + 1 - i]
end
return true, sign .. table.concat(reversed, sep2)
end
local valinfo = in_unit_table.valinfo
local success, result = make_result(valinfo[1], true)
if not success then return false, result end
local range = parms.range
if range then
for i = 1, range.n do
local success, result2 = make_result(valinfo[i+1])
if not success then return false, result2 end
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, result2, 'out')
end
end
return true, result .. mid
end
local function process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Return true, s, outunit where s = final wikitext result,
-- or return false, t where t is an error message table.
linked_pages = {}
local success, bad_output
local bad_input_mcode = in_unit_table.bad_mcode -- nil if input unit is a valid convert unit
local invalue1 = in_unit_table.valinfo[1].value
local out_unit = parms.out_unit
if out_unit == nil or out_unit == '' then
if bad_input_mcode or parms.opt_input_unit_only then
bad_output = ''
else
success, out_unit = get_default(invalue1, in_unit_table)
parms.out_unit = out_unit
if not success then
bad_output = out_unit
end
end
end
if not bad_output and not out_unit_table then
success, out_unit_table = lookup(parms, out_unit, 'any_combination')
if success then
local mismatch = check_mismatch(in_unit_table, out_unit_table)
if mismatch then
bad_output = mismatch
end
else
bad_output = out_unit_table
end
end
local flipped = parms.opt_flip and not bad_input_mcode
local parts = {}
for part = 1, 2 do
-- The LHS (parts[1]) is normally the input, but is the output if flipped.
-- Process LHS first so it will be linked, if wanted.
-- Linking to the same item is suppressed in the RHS to avoid overlinking.
if (part == 1 and not flipped) or (part == 2 and flipped) then
parts[part] = process_input(parms, in_unit_table)
elseif bad_output then
parts[part] = (bad_output == '') and '' or message(parms, bad_output)
else
local outputs = {}
local combos -- nil (for 'ft' or 'ftin'), or table of unit tables (for 'm ft')
if not out_unit_table.multiple then -- nil/false ('ft' or 'm ft'), or table of factors ('ftin')
combos = out_unit_table.combination
end
local frac = parms.frac -- nil or denominator of fraction for output values
if frac then
-- Apply fraction to the unit (if only one), or to non-SI units (if a combination),
-- except that if a precision is also specified, the fraction only applies to
-- the hand unit; that allows the following result:
-- {{convert|156|cm|in hand|1|frac=2}} → 156 centimetres (61.4 in; 15.1½ hands)
-- However, the following is handled elsewhere as a special case:
-- {{convert|156|cm|hand in|1|frac=2}} → 156 centimetres (15.1½ hands; 61½ in)
if combos then
local precision = parms.precision
for _, unit in ipairs(combos) do
if unit.builtin == 'hand' or (not precision and not unit.prefixes) then
unit.frac = frac
end
end
else
out_unit_table.frac = frac
end
end
local out_first
local imax = combos and #combos or 1 -- 1 (single unit) or number of unit tables
for i = 1, imax do
local success, item
local out_current = combos and combos[i] or out_unit_table
out_current.inout = 'out'
if i == 1 then
out_first = out_current
if imax > 1 and out_current.builtin == 'hand' then
out_current.out_next = combos[2] -- built-in hand can influence next unit in a combination
end
end
if out_current.multiple then
success, item = make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_current)
else
success, item = make_output_single(parms, in_unit_table, out_current)
end
if not success then return false, item end
table.insert(outputs, item)
end
if parms.opt_input_unit_only then
parts[part] = ''
else
local sep = parms.table_joins and parms.table_joins[2] or parms.join_between
parts[part] = table.concat(outputs, sep)
end
end
end
if parms.join_before then
parts[1] = parms.join_before .. parts[1]
end
local wikitext
if bad_input_mcode then
if bad_input_mcode == '' then
wikitext = parts[1]
else
wikitext = parts[1] .. message(parms, bad_input_mcode)
end
elseif parms.table_joins then
wikitext = parms.table_joins[1] .. parts[1] .. parms.table_joins[2] .. parts[2]
else
wikitext = parts[1] .. parms.joins[1] .. parts[2] .. parms.joins[2]
end
if parms.warnings and not bad_input_mcode then
wikitext = wikitext .. parms.warnings
end
return true, wikitext, out_unit_table
end
local function main_convert(frame)
-- Do convert, and if needed, do it again with higher default precision.
local parms = { frame = frame } -- will hold template arguments, after translation
set_config(frame.args)
local success, result = get_parms(parms, frame:getParent().args)
if success then
if type(result) ~= 'table' then
return tostring(result)
end
local in_unit_table = result
local out_unit_table
for _ = 1, 2 do -- use counter so cannot get stuck repeating convert
success, result, out_unit_table = process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
if success and parms.do_convert_again then
parms.do_convert_again = false
else
break
end
end
end
-- If input=x gives a problem, the result should be just the user input
-- (if x is a property like P123 it has been replaced with '').
-- An unknown input unit would display the input and an error message
-- with success == true at this point.
-- Also, can have success == false with a message to output an empty string.
if success then
if parms.have_problem and parms.input_text then
return parms.input_text
end
return result
end
return parms.input_text and parms.input_text or message(parms, result)
end
local function _unit(unitcode, options)
-- Helper function for Module:Val to look up a unit.
-- Parameter unitcode must be a string to identify the wanted unit.
-- Parameter options must be nil or a table with optional fields:
-- value = number (for sort key; default value is 1)
-- scaled_top = nil for a normal unit, or a number for a unit which is
-- the denominator of a per unit (for sort key)
-- si = { 'symbol', 'link' }
-- (a table with two strings) to make an SI unit
-- that will be used for the look up
-- link = true if result should be [[linked]]
-- sort = 'on' or 'debug' if result should include a sort key in a
-- span element ('debug' makes the key visible)
-- name = true for the name of the unit instead of the symbol
-- us = true for the US spelling of the unit, if any
-- Return nil if unitcode is not a non-empty string.
-- Otherwise return a table with fields:
-- text = requested symbol or name of unit, optionally linked
-- scaled_value = input value adjusted by unit scale; used for sort key
-- sortspan = span element with sort key like that provided by {{ntsh}},
-- calculated from the result of converting value
-- to a base unit with scale 1.
-- unknown = true if the unitcode was not known
unitcode = strip(unitcode)
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return nil
end
set_config({})
linked_pages = {}
options = options or {}
local parms = {
abbr = options.name and 'off' or 'on',
lk = options.link and 'on' or nil,
opt_sp_us = options.us and true or nil,
opt_ignore_error = true, -- do not add pages using this function to 'what links here' for Module:Convert/extra
opt_sortable_on = options.sort == 'on' or options.sort == 'debug',
opt_sortable_debug = options.sort == 'debug',
}
if options.si then
-- Make a dummy table of units (just one unit) for lookup to use.
-- This makes lookup recognize any SI prefix in the unitcode.
local symbol = options.si[1] or '?'
parms.unittable = { [symbol] = {
_name1 = symbol,
_name2 = symbol,
_symbol = symbol,
utype = symbol,
scale = symbol == 'g' and 0.001 or 1,
prefixes = 1,
default = symbol,
link = options.si[2],
}}
end
local success, unit_table = lookup(parms, unitcode, 'no_combination')
if not success then
unit_table = setmetatable({
symbol = unitcode, name2 = unitcode, utype = unitcode,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '' }, unit_mt)
end
local value = tonumber(options.value) or 1
local clean = tostring(abs(value))
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (clean == '1'),
clean = clean,
show = clean,
}
unit_table.inout = 'in'
unit_table.valinfo = { info }
local sortspan, scaled_value
if options.sort then
sortspan, scaled_value = make_table_or_sort(parms, value, info, unit_table, options.scaled_top)
end
return {
text = make_id(parms, 1, unit_table),
sortspan = sortspan,
scaled_value = scaled_value,
unknown = not success and true or nil,
}
end
return { convert = main_convert, _unit = _unit }
0c3ypf0v5zn5xo7du45p2uxk3i618jg
311706
311705
2026-11-04T15:42:36Z
Isma4l
41797
311706
Scribunto
text/plain
-- Isbedelka qiimaha halbeeg cabbir mid kale.
-- Tusaale: {{convert|123|lb|kg}} --> 123 pounds (56 kg)
-- Fiiri [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
local MINUS = '−' -- Unicode U+2212 CALAAMADDA JARAAR (UTF-8: e2 88 92)
local abs = math.abs
local floor = math.floor
local format = string.format
local log10 = math.log10
local ustring = mw.ustring
local ulen = ustring.len
local usub = ustring.sub
-- Xulashooyinka qaabeynta si loo hayo qiyamka sixirka hal meel.
-- Xogta isbedelka iyo qoraalka fariinta waxaa lagu qeexay qaybo kala duwan.
local config, maxsigfig
local numdot -- waa in ay noqotaa '.' ama ',' ama xaraf ka shaqeeya regex-ka
local numsep, numsep_remove, numsep_remove2
local data_code, all_units
local text_code
local varname -- waxay noqon kartaa koodh lagu isticmaalo magacyada doorsoomayaasha ee ku xiran qiimaha
local from_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-saarka ee lambarrada en una keenayo luqadda maxalliga ah
local to_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-gelinta ee lambarrada luqadda maxalliga ah loogu beddelayo en
-- Isticmaal translation_table ee convert/text si aad u beddesho waxyaabaha soo socda.
local en_default -- run waxay isticmaashaa lang=en illaa uu convert leeyahay lang=local ama lambarro maxalli ah
local group_method = 3 -- koodhka inta lambar ee ku jirta hal koox
local per_word = 'per' -- unugyada sida "liters per kilometer"
local plural_suffix = 's' -- qiimaha kale ee faa'iidada leh waa laga yaabaa inuu '' yahay si loo damiyo magacyada unugyada tirada badan
local omitsep -- run si loo dhaafo kala-soocaha ka hor calaamadda/magaca maxalliga ah
-- Dhammaan unugyada waa in lagu qeexaa qaybta xogta. Si kastaba ha ahaatee, si wax looga qabto isbeddellada degdeggetahay
-- iyo tijaabooyinka, unug kasta oo aan la aqoon waxaa laga raadiyaa qayb xog dheeri ah, haddii ay jirto.
-- Qaybtaas waxaa lagu dhex gelin lahaa tiro yar oo bogag ah, markaa waa inaysan jirin
-- culays server ah oo yar oo ka imanaya samaynta isbeddellada, isla markaana isbeddelladu waa inay si degdeg ah u faafaan.
local extra_module -- magaca qaybta oo wata unugyo dheeraad ah
local extra_units -- nil ama miiska unugyada dheeraadka ah ee ka yimid extra_module
-- Xulashooyinka qaarkood ee template-ka soo wacaya waxay dejin karaan doorsoomayaasha lagu isticmaalo qaybta dambe ee qaybta (module).
local currency_text -- calaamadda lacagta ee isticmaalaha uu qeexay: {{convert|12|$/ha|$=€}} (euro waxay beddeshaa dollar)
local function from_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamadda tobanle ee '.',
-- iyada oo aan la samayn kooxaynta lambarrada (taas oo la sameeyo isla marka tan la waco ka dib).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata numdot iyo lambarro ku jira luqadda maxalliga ah.
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub('%.', numdot)
end
if from_en_table then
text = text:gsub('%d', from_en_table)
end
return text
end
local function to_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira luqadda maxalliga ah oo wata
-- calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah (numdot) iyo kooxaynta lambarrada (numsep).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata calaamadda '.' iyo lambarrada en,
-- iyo iyada oo aan lahayn kala-soocayaal (waxaa waajib ah in halkaan laga saaro si loo maareeyo kiisaska sida
-- numsep = '.' iyo numdot = ',' iyada oo gelintu tahay "1.234.567,8").
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
return text
end
local function decimal_mark(text)
-- Soo celi ',' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo hakad (comma) calaamadda tobanle, ama uusan lahayn calaamad tobanle.
-- Soo celi '.' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo dhibic (dot) calaamadda tobanle.
-- Haddii kale soo celi waxba (calaamadda tobanle lama yaqaan).
if not text:find('[.,]') then return ',' end
text = text:gsub('^%-', ''):gsub('%+%d+/%d+$', ''):gsub('[Ee]%-?%d+$', '')
local decimal =
text:match('^0?([.,])%d+$') or
text:match('%d([.,])%d?%d?$') or
text:match('%d([.,])%d%d%d%d+$')
if decimal then return decimal end
if text:match('%.%d+%.') then return ',' end
if text:match('%,%d+,') then return '.' end
end
local add_warning, with_separator -- caddaymaha hore ee horudhaca ah
local function to_en_with_check(text, parms)
-- Nooca to_en() ee wiki isticmaalaya numdot = ',' iyo numsep = '.' si loo hubiyo
-- qoraalka (lambarka gelitaanka oo ah xadhig) kaas oo laga yaabo in laga soo guuriyay enwiki.
-- Tusaale ahaan, '1.234' dhibicdu waxay noqon kartaa calaamad tobanle ama kala-sooce kooxeed.
-- Laga soo bilaabo viwiki.
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if decimal_mark(text) == '.' then
local original = text
text = text:gsub(',', '') -- tusaale ahaan, u fasir "1,234.5" qiime enwiki ah
if parms then
add_warning(parms, 0, 'cvt_enwiki_num', original, with_separator({}, text))
end
else
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
end
return text
end
local function omit_separator(id)
-- Soo celi run haddii aysan jirin kala-sooce ka hor id (calaamadda unugga ama magaca).
-- Dhanka zhwiki, waa aysan jirin kala-sooce haddii id uu isticmaalo xarfaha maxalliga ah.
-- Khiyaanada soo socota waa inay noqotaa tijaabo ku filan.
if omitsep then
if id:sub(1, 2) == '-{' then -- nooca luqadda nuxurka ee "-{...}-"
return true
end
if id:byte() > 127 then
local first = usub(id, 1, 1)
if first ~= 'Å' and first ~= '°' and first ~= 'µ' then
return true
end
end
end
return id:sub(1, 1) == '/' -- ma jiro kala-sooce ka hor unugyada sida "/ha"
end
local spell_module -- magaca qaybta oo qori karta lambarrada
local speller -- shaqada qaybtaas ka socota si ay u maamusho higgaadda (la dejiyay haddii loo baahdo)
local wikidata_module, wikidata_data_module -- magacyada qaybaha Wikidata
local wikidata_code, wikidata_data -- miiska la dhoofiyay ee qaybahaas (la dejiyay haddii loo baahdo)
local function set_config(args)
-- Deji xulashooyinka qaabeynta laga helayo template #invoke ama caadiga ah.
config = args
maxsigfig = config.maxsigfig or 14 -- tirada ugu badan ee xarfaha muhiimka ah
local data_module, text_module
local sandbox = config.sandbox and ('/' .. config.sandbox) or ''
data_module = "Module:Convert/data" .. sandbox
text_module = "Module:Convert/text" .. sandbox
extra_module = "Module:Convert/extra" .. sandbox
wikidata_module = "Module:Convert/wikidata" .. sandbox
wikidata_data_module = "Module:Convert/wikidata/data" .. sandbox
spell_module = "Module:ConvertNumeric"
data_code = mw.loadData(data_module)
text_code = mw.loadData(text_module)
all_units = data_code.all_units
local translation = text_code.translation_table
if translation then
numdot = translation.numdot
numsep = translation.numsep
if numdot == ',' and numsep == '.' then
if text_code.all_messages.cvt_enwiki_num then
to_en = to_en_with_check
end
end
if translation.group then
group_method = translation.group
end
if translation.per_word then
per_word = translation.per_word
end
if translation.plural_suffix then
plural_suffix = translation.plural_suffix
end
varname = translation.varname
from_en_table = translation.from_en
local use_workaround = true
if use_workaround then
-- 2013-07-05 ka hortagga cayayaanka adigoo samaynaya nuqul ka mid ah miiska loo baahan yahay.
-- mw.ustring.gsub wuu fashilmaa miiska (to_en_table) oo ah beddelka,
-- haddii miiska laga galo mw.loadData.
local source = translation.to_en
if source then
to_en_table = {}
for k, v in pairs(source) do
to_en_table[k] = v
end
end
else
to_en_table = translation.to_en
end
if translation.lang == 'en default' then
en_default = true -- ee hiwiki
end
omitsep = translation.omitsep -- ee zhwiki
end
numdot = config.numdot or numdot or '.' -- calaamadda tobanle ka hor lambarrada jajabka ah
numsep = config.numsep or numsep or ',' -- kala-sooce kooxeed ee lambarrada
-- numsep waa inay noqotaa ',' ama '.' ama '' ama ' ' ama xaraf Unicode ah.
-- numsep_remove waa inay ka shaqeyso regex si loo aqoonsado kala-soocayaasha la saarayo.
if numsep ~= '' then
numsep_remove = (numsep == '.') and '%.' or numsep
end
if numsep ~= ',' and numdot ~= ',' then
numsep_remove2 = ',' -- si lambarrada laga soo guuriyay enwiki ay u shaqeeyaan
end
end
local function collection()
-- Soo celi miis lagu hayo walxaha.
return {
n = 0,
add = function (self, item)
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end,
}
end
local function divide(numerator, denominator)
-- Soo celi qaybiye tiro dhan ah, hadhaaga ka dhashay qaybinta labada
-- lambar ee la bixiyay, kuwaas oo ay tahay inay noqdaan tirooyin aan lahayn calaamadda negative-ka.
local quotient, remainder = floor(numerator / denominator), numerator % denominator
if not (0 <= remainder and remainder < denominator) then
-- Xadka dhibicda sabbaynaysa waxaa laga yaabaa inuu tan u baahdo, sida {{convert|160.02|Ym|ydftin}}.
remainder = 0
end
return quotient, remainder
end
local function split(text, delimiter)
-- Soo celi miis tiroaysan oo wata qaybo ka yimid kala goynta qoraalka.
-- Kala-gooyaha waxaa lagu isticmaalaa regex iyada oo aan la baxsanayn (tusaale ahaan, '.' way fashilmi lahayd).
-- Qayb kasta waxay leedahay meel bannaan oo hore/dambe ah oo la saaray.
local t = {}
text = text .. delimiter -- si loo helo shayga ugu dambeeya
for item in text:gmatch('%s*(.-)%s*' .. delimiter) do
table.insert(t, item)
end
return t
end
local function strip(text)
-- Haddii qoraalku yahay xadhig, soo celi waxa ku jira oo aan lahayn meel bannaan oo hore/dambe.
-- Haddii kale soo celi nil (dood nil ah waxay bixisaa natiijo nil ah).
if type(text) == 'string' then
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
end
local function table_len(t)
-- Soo celi dhererka (<100) ee miis tiroaysan si loo beddelo #t taas oo
-- dokumentigu sheegayo inaysan shaqaynayn haddii t laga galo adigoo adeegsanaya mw.loadData().
for i = 1, 100 do
if t[i] == nil then
return i - 1
end
end
end
local function wanted_category(cat)
-- Soo celi cat haddii laga rabo namespace-ka hadda, haddii kale soo celi nil.
-- Tani waa si qaybaha la raadraaco ay ugu jiraan oo keliya bogagga u baahan sixitaanka.
local title = mw.title.getCurrentTitle()
if title then
local nsdefault = '0' -- namespace-ka caadiga ah: '0' = maqaal; '0,10' = maqaal iyo template
local namespace = title.namespace
for _, v in ipairs(split(config.nscat or nsdefault, ',')) do
if namespace == tonumber(v) then
return cat
end
end
end
end
local function message(parms, mcode)
-- Soo celi wikitext fariinta khaladka ah, oo ay ku jirto qaybta haddii la cayimay
-- nooca fariinta.
-- mcode = miis tiroaysan oo qeexaya fariinta:
-- mcode[1] = 'cvt_xxx' (xadhig loo isticmaalo furaha si loo helo xogta fariinta)
-- mcode[2] = 'parm1' (xadhig lagu beddelayo '$1' haddii uu jiro fariinta)
-- mcode[3] = 'parm2' (xadhig lagu beddelayo '$2' haddii uu jiro fariinta)
-- mcode[4] = 'parm3' (xadhig lagu beddelayo '$3' haddii uu jiro fariinta)
local msg
if type(mcode) == 'table' then
if mcode[1] == 'cvt_no_output' then
-- Khaladaadka qaar waa inay keenaan in isbeddelku soo saaro xadhig madhan,
-- tusaale ahaan, duurka ikhtiyaariga ah ee sanduuqa xogta (infobox).
return ''
end
msg = text_code.all_messages[mcode[1]]
end
parms.have_problem = true
local function subparm(fmt, ...)
local rep = {}
for i, v in ipairs({...}) do
rep['$' .. i] = v
end
return (fmt:gsub('$%d+', rep))
end
if msg then
local parts = {}
local regex, replace = msg.regex, msg.replace
for i = 1, 3 do
local limit = 40
local s = mcode[i + 1]
if s then
if regex and replace then
s = s:gsub(regex, replace)
limit = nil -- u oggolow fariimaha dheer ee "should be"
end
-- Ka baxsashada gelitaanka isticmaalaha si aysan u jabin fariinta.
-- Si looga fogaado calaamadaha (sida {{convert|1<math>23</math>|m}}) inay jabiyaan
-- cinwaanka dulsaarka (mouseover), calaamad kasta oo xariijin ah oo ka bilaabanta char(127) ayaa
-- lagu beddelaa '...' (qoraal aan u baahnayn i18n).
local append
local pos = s:find(string.char(127), 1, true)
if pos then
append = '...'
s = s:sub(1, pos - 1)
end
if limit and ulen(s) > limit then
s = usub(s, 1, limit)
append = '...'
end
s = mw.text.nowiki(s) .. (append or '')
else
s = '?'
end
parts['$' .. i] = s
end
local function ispreview()
-- Soo celi run haddii fariin muuqata la tusayo.
if parms.test == 'preview' or parms.test == 'nopreview' then
-- Tijaabinta, waxay horudhac u noqon kartaa fariin dhab ah ama waxay simayn kartaa horudhac
-- marka la wado tijaabooyinka tooska ah.
return parms.test == 'preview'
end
local success, revid = pcall(function ()
return (parms.frame):preprocess('{{REVISIONID}}') end)
return success and (revid == '')
end
local title = string.gsub(msg[1] or 'Missing message', '$%d+', parts)
local text = msg[2] or 'Missing message'
local cat = wanted_category(text_code.all_categories[msg[3]]) or ''
local anchor = msg[4] or ''
local fmtkey = ispreview() and 'cvt_format_preview' or (msg.format or 'cvt_format')
local fmt = text_code.all_messages[fmtkey] or 'convert: bug'
return subparm(fmt, title:gsub('"', '"'), text, cat, anchor)
end
return 'Convert internal error: unknown message'
end
function add_warning(parms, level, key, text1, text2) -- caddaymaha hore ee kor ku xusan
-- Haddii la oggolaado, ku dar digniin lagu soo bandhigi doono natiijada isbeddelka ka dib.
-- Si loo yareeyo qaylada soo-saarka, digniinta koowaad oo keliya ayaa la soo bandhigaa.
if config.warnings or level < 0 then
if level <= (tonumber(config.warnings) or 1) then
if parms.warnings == nil then
parms.warnings = message(parms, { key, text1, text2 })
end
end
end
end
local function spell_number(parms, inout, number, numerator, denominator)
-- Soo celi natiijada higgaadda (number, numerator, denominator), ama
-- soo celi nil haddii higgaaddu aysan jirin ama aan la taageerin qoraalka la bixiyay.
-- Tusaalooyinka (qiime kasta waa inuu ahaadaa xadhig ama nil):
-- number numerator denominator output
-- ------ --------- ----------- -------------------
-- "1.23" nil nil one point two three
-- "1" "2" "3" one and two thirds
-- nil "2" "3" two thirds
if not speller then
local function get_speller(module)
return require(module).spell_number
end
local success
success, speller = pcall(get_speller, spell_module)
if not success or type(speller) ~= 'function' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_no_spell')
return nil
end
end
local case
if parms.spell_upper == inout then
case = true
parms.spell_upper = nil -- xarafka ugu horreeya ee kelmad badan ka dhig mid waaweyn (uppercase) keliya
end
local sp = not parms.opt_sp_us
local adj = parms.opt_adjectival
return speller(number, numerator, denominator, case, sp, adj)
end
------------------------------------------------------------------------
-- BILOW: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira (built-in) oo keliya.
-- GOOR HORE: Haddii koodh badan loo baahdo, u guuri qayb kale si loo fududeeyo qaybtan.
local function speed_of_sound(altitude)
-- Tani waa unugga xawaaraha Mach ee ku dhex jira.
-- Soo celi xawaaraha codka mitir ilbiriqsigii joogga la bixiyay ee cagaha.
-- Haddii joog aan la bixin, isticmaal kan caadiga ah (joogga eber = heerka badda).
-- Miisku wuxuu bixiyaa xawaaraha codka mayl saacaddiiba joogag kala duwan:
-- joogga = -17,499 ilaa 302,499 cagood
-- mach_table[a + 4] = s halkaas oo
-- a = (joogga / 5000) oo loo wareegay lambarka ugu dhow (-3 ilaa 60)
-- s = xawaaraha codka (mph) jooggaas
-- GOOR HORE: Waa in lagu xisaabiyaa natiijada is dhexgalka u dhexeeya joogagga hoose iyo sare ee ku xiga miiska,
-- halkii laga wareejin lahaa kan ugu dhow.
-- Laga soo bilaabo: http://www.aerospaceweb.org/question/atmosphere/q0112.shtml
local mach_table = { -- a =
799.5, 787.0, 774.2, 761.207051, -- -3 ilaa 0
748.0, 734.6, 721.0, 707.0, 692.8, 678.3, 663.5, 660.1, 660.1, 660.1, -- 1 ilaa 10
660.1, 660.1, 660.1, 662.0, 664.3, 666.5, 668.9, 671.1, 673.4, 675.6, -- 11 ilaa 20
677.9, 683.7, 689.9, 696.0, 702.1, 708.1, 714.0, 719.9, 725.8, 731.6, -- 21 ilaa 30
737.3, 737.7, 737.7, 736.2, 730.5, 724.6, 718.8, 712.9, 707.0, 701.1, -- 31 ilaa 40
695.0, 688.9, 682.8, 676.6, 670.4, 664.1, 657.8, 652.9, 648.3, 643.7, -- 41 ilaa 50
639.1, 634.4, 629.6, 624.8, 620.0, 615.2, 613.2, 613.2, 613.2, 613.5, -- 51 ilaa 60
}
altitude = altitude or 0
local a = (altitude < 0) and -altitude or altitude
a = floor(a / 5000 + 0.5)
if altitude < 0 then
a = -a
end
if a < -3 then
a = -3
elseif a > 60 then
a = 60
end
return mach_table[a + 4] * 0.44704 -- mph waxaa loo beddelay m/s
end
-- DHAMMAAD: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira oo keliya.
------------------------------------------------------------------------
local function get_range(word)
-- Soo celi xad (xadhig ama miis) u dhigma kelmadda (sida "to"),
-- ama soo celi nil haddii aysan ahayn kelmad xad ah.
local ranges = text_code.ranges
return ranges.types[word] or ranges.types[ranges.aliases[word]]
end
local function check_mismatch(unit1, unit2)
-- Haddii unit1 aan loo beddeli karin unit2, soo celi miis fariin khalad ah.
-- Tani waxay u oggolaaneysaa isbeddelka u dhexeeya unugyada isla nooca ah, iyo inta u dhexeeya
-- Nm (caadi ahaan torque) iyo ftlb (energy), sida maqaallada la xiriira qoryaha.
-- Tani waxay u shaqaysaa sababtoo ah Nm waa unugga saldhigga ah (scale = 1) labada nooc ee
-- ugu horreeya (torque), iyo nooca beddelka ah (energy, halkaas oo Nm = J).
-- Is-waafajin ayaa dhacaysa haddii noocyada ugu horreeya ay isku mid yihiin, ama haddii unit1 uu la mid yahay
-- nooca beddelka ah ee unit2, iyo caksi. Taasi waxay bixisaa liis oggolaansho ah
-- oo ku saabsan isbeddelada loo oggol yahay inta u dhexeysa noocyada aan caadi ahaan is waafaqayn.
if unit1.utype == unit2.utype or
(unit1.utype == unit2.alttype and unit1.alttype == unit2.utype) then
return nil
end
return { 'cvt_mismatch', unit1.utype, unit2.utype }
end
local function override_from(out_table, in_table, fields)
-- Nuqul ka qaado duurka cayiman ee ka yimid in_table oo u guuri out_table, laakiin ha nuqul ka qaadan
-- duurka nil ah (hayso beerta u dhiganta ee ku jirta out_table).
for _, field in ipairs(fields) do
if in_table[field] then
out_table[field] = in_table[field]
end
end
end
local function shallow_copy(t)
-- Soo celi nuqul dusha sare ah (shallow copy) ee miiska t.
-- Uma baahnid sifooyinka iyo culayska Scribunto mw.clone().
local result = {}
for k, v in pairs(t) do
result[k] = v
end
return result
end
local unit_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aan aqbalin horgabayaasha SI.
-- Digniin: Qiimaha boolean 'false' ayaa loo soo celiyaa beerta kasta oo maqan
-- markaa __index looma yeero laba jeer isla beerta unug la bixiyay.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'name1' or key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'name2' then
value = self.name1 .. plural_suffix
elseif key == 'name1_us' then
value = self.name1
if not rawget(self, 'name2_us') then
-- Haddii name1_us uu yahay 'foot', ha ka dhigin name2_us adigoo ku daraya plural_suffix.
self.name2_us = self.name2
end
elseif key == 'name2_us' then
local raw1_us = rawget(self, 'name1_us')
if raw1_us then
value = raw1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function prefixed_name(unit, name, index)
-- Soo celi magaca unugga oo horgalaha SI lagu daray booska saxda ah.
-- index = 1 (name1), 2 (name2), 3 (name1_us), 4 (name2_us).
-- Boosku waa byte (ma aha xaraf) index, markaa isticmaal sub() ee Lua.
local pos = rawget(unit, 'prefix_position')
if type(pos) == 'string' then
pos = tonumber(split(pos, ',')[index])
end
if pos then
return name:sub(1, pos - 1) .. unit.si_name .. name:sub(pos)
end
return unit.si_name .. name
end
local unit_prefixed_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aqbala horgabayaasha SI.
-- Intaan la isticmaalin, beeraha si_name, si_prefix waa in la qeexaa.
-- Unuggu waa inuu qeexaa _symbol, _name1 iyo
-- wuxuu qeexi karaa _sym_us, _name1_us, _name2_us
-- (_sym_us, _name2_us waxaa loo qeexi karaa luqad isticmaalaysa sp=us
-- si loogu tixraaco nooc aan la xiriirin unugyada Maraykanka).
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
value = self.si_prefix .. self._symbol
elseif key == 'sym_us' then
value = rawget(self, '_sym_us')
if value then
value = self.si_prefix .. value
else
value = self.symbol
end
elseif key == 'name1' then
value = prefixed_name(self, self._name1, 1)
elseif key == 'name2' then
value = rawget(self, '_name2')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 2)
else
value = self.name1 .. plural_suffix
end
elseif key == 'name1_us' then
value = rawget(self, '_name1_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 3)
else
value = self.name1
end
elseif key == 'name2_us' then
value = rawget(self, '_name2_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 4)
elseif rawget(self, '_name1_us') then
value = self.name1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local unit_per_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka unug kasta oo qaabkiisu yahay "x/y".
-- Tan weligood looma yeero si loo go'aamiyo magaca unugga ama xiriirinta sababtoo ah unugyada per
-- waxaa loola dhaqmaa sida kiis gaar ah.
-- Sidoo kale, wax-soo-saarka caadiga ah waxaa lagaga shaqeeyaa meel kale.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
if unit1 then
value = unit1[key] .. '/' .. unit2[key]
else
value = '/' .. unit2[key]
end
elseif key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'scale' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
value = (unit1 and unit1.scale or 1) * self.scalemultiplier / unit2.scale
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function make_per(unit_table, ulookup)
-- Soo celi run, t halkaas oo t uu yahay unug per ah oo koodhadhka unugyada loo ballaariyay miisaska unugyada,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local result = { utype = unit_table.utype, per = {} }
override_from(result, unit_table, { 'invert', 'iscomplex', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
result.symbol_raw = (result.symbol or false) -- si loo kala saaro wax ka reeban oo la qeexay iyo xisaabinta metatable
local prefix
for i, v in ipairs(unit_table.per) do
if i == 1 and v == '' then
-- Calaamadda unugga koowaad waxay noqon kartaa madhan; taasina waxay bixisaa miis unug koowaad oo nil ah.
elseif i == 1 and text_code.currency[v] then
prefix = currency_text or v
else
local success, t = ulookup(v)
if not success then return false, t end
result.per[i] = t
end
end
local multiplier = unit_table.multiplier
if not result.utype then
-- Samaynta unug toos ah oo per ah.
local unit1 = result.per[1]
local utype = (unit1 and unit1.utype or prefix or '') .. '/' .. result.per[2].utype
local t = data_code.per_unit_fixups[utype]
if t then
if type(t) == 'table' then
utype = t.utype or utype
result.link = result.link or t.link
multiplier = multiplier or t.multiplier
else
utype = t
end
end
result.utype = utype
end
result.scalemultiplier = multiplier or 1
result.vprefix = prefix or false -- u deji non-nil si looga fogaado in loo yeero __index
return true, setmetatable(result, unit_per_mt)
end
local function lookup(parms, unitcode, what, utable, fails, depth)
-- Soo celi run, t halkaas oo t uu yahay nuqul ka mid ah miiska beddelka unugga,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Halbeegga 'what' wuxuu go'aamiyaa in unugyada isku dhafan la aqbalo:
-- 'no_combination' : unug keliya ah
-- 'any_combination' : unug keliya ah ama isku-dhaf ama wax-soo-saar badan
-- 'only_multiple' : unug keliya ah ama wax-soo-saar badan oo keliya
-- Halbeegga unitcode waa calaamad (sida 'g'), oo wata horgale SI ikhtiyaari ah (sida 'kg').
-- Haddii, tusaale ahaan, 'kg' uu ku jiro miiskan, gelitaankaas ayaa la isticmaalaa;
-- haddii kale horgalaha ('k') waxaa lagu dabaqaa unugga saldhigga ah ('g').
-- Haddii unitcode uu yahay koodh isku-dhaf ah oo la yaqaan (iyo haddii uu oggolaado what),
-- miis ka kooban miisaska unugyada wax-soo-saarka badan ayaa lagu daraa natiijada.
-- Si waafaqsan template-kii hore, hoosta xariiqa (underscore) ee unitcode
-- waxaa lagu beddelaa meel bannaan si isticmaalka sida {{convert|350|board_feet}} uu u shaqeeyo.
-- Wikignomes sidoo kale waxay gelin karaan laba meelood oo bannaan ama " " isku-dhafka, markaa
-- beddel underscore, " ", iyo meelo bannaan oo badan oo leh hal meel bannaan.
utable = utable or parms.unittable or all_units
fails = fails or {}
depth = depth and depth + 1 or 1
if depth > 9 then
-- Waxaa jira siyaabo si khaldan loogu qeexi karo unugyo keenaya soo noqnoqasho aan dhammaad lahayn
-- marka lookup() loogu yeero. Taasi waxay bixisaa daahitaan dheer iyo
-- fariimo khalad ah oo aad u wareersan, markaa halbeegga depth waxaa loo isticmaalaa ilaalo ahaan.
return false, { 'cvt_lookup', unitcode }
end
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return false, { 'cvt_no_unit' }
end
unitcode = unitcode:gsub('_', ' '):gsub(' ', ' '):gsub(' +', ' ')
local t = utable[unitcode]
if t then
if t.shouldbe then
return false, { 'cvt_should_be', t.shouldbe }
end
if t.sp_us then
parms.opt_sp_us = true
end
local target = t.target -- nil, ama unitcode waa magac kale (alias) oo loogu talagalay bartilmaameedkan
if target then
local success, result = lookup(parms, target, what, utable, fails, depth)
if not success then return false, result end
override_from(result, t, { 'customary', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
local multiplier = t.multiplier
if multiplier then
result.multiplier = tostring(multiplier)
result.scale = result.scale * multiplier
end
return true, result
end
if t.per then
return make_per(t, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
end
local combo = t.combination -- nil ama miis ka kooban unitcodes
if combo then
local multiple = t.multiple
if what == 'no_combination' or (what == 'only_multiple' and not multiple) then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
-- Si isdaba joog ah u samee miis isku-dhaf ah oo ka kooban
-- miiska beddelka ee unitcode kasta.
local result = { utype = t.utype, multiple = multiple, combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, multiple and 'no_combination' or 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local result = shallow_copy(t)
if result.prefixes then
result.si_name = ''
result.si_prefix = ''
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
return true, setmetatable(result, unit_mt)
end
local SIprefixes = text_code.SIprefixes
for plen = SIprefixes[1] or 2, 1, -1 do
-- Raadi horgale SI ah; waa inuusan weligiis ka dhicin magac kale (alias).
-- Hubi horgalaha dheer marka horta ('dam' waa decametre).
-- SIprefixes[1] = tirada ugu badan ee xarfaha horgalaha (sida uu arko mw.ustring.sub).
local prefix = usub(unitcode, 1, plen)
local si = SIprefixes[prefix]
if si then
local t = utable[usub(unitcode, plen+1)]
if t and t.prefixes then
local result = shallow_copy(t)
result.si_name = parms.opt_sp_us and si.name_us or si.name
result.si_prefix = si.prefix or prefix
result.scale = t.scale * 10 ^ (si.exponent * t.prefixes)
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
end
end
-- Aqbal unug kasta oo wata horgale xisaab injineernimo sida "e6cuft"
-- (milyan cagood oo cubic ah), laakiin ma aha horgabayaal silsilad ah sida "e3e6cuft",
-- oo ma aha haddii unuggu yahay isku-dhaf ama dhowr ah,
-- oo ma aha haddii unuggu leeyahay magdhow (offset) ama uu yahay mid ku dhex jira.
-- Lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa.
local has_plus = unitcode:find('+', 1, true)
if not has_plus then
local exponent, baseunit = unitcode:match('^e(%d+)(.*)')
if exponent then
local engscale = text_code.eng_scales[exponent]
if engscale then
local success, result = lookup(parms, baseunit, 'no_combination', utable, fails, depth)
if success and not (result.offset or result.builtin or result.engscale) then
result.defkey = unitcode -- furaha lagu raadiyo wax-ka-reebista caadiga ah
result.engscale = engscale
result.scale = result.scale * 10 ^ tonumber(exponent)
return true, result
end
end
end
end
-- Aqbal isku-dhafka uu isticmaalahu qeexay sida "acre+m2+ha" ama "acre m2 ha" ee wax-soo-saarka.
-- Haddii '+' la isticmaalo, koodhka unug kasta waxaa ku jiri kara meel bannaan, khalduna waa mid dhimasho leh (fatal).
-- Haddii ' ' la isticmaalo oo kelmad kasta oo meel bannaan kala soocaysaa ay tahay koodh unug, waa isku-dhaf,
-- laakiin khaladaadku ma aha kuwo dhimasho leh markaa koodhka unugga waxaa loo raadin karaa unug dheeri ah.
local err_is_fatal
local combo = collection()
if has_plus then
err_is_fatal = true
for item in (unitcode .. '+'):gmatch('%s*(.-)%s*%+') do
if item ~= '' then
combo:add(item)
end
end
elseif unitcode:find('%s') then
for item in unitcode:gmatch('%S+') do
combo:add(item)
end
end
if combo.n > 1 then
local function lookup_combo()
if what == 'no_combination' or what == 'only_multiple' then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
local result = { combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
if i == 1 then
result.utype = t.utype
else
local mismatch = check_mismatch(result, t)
if mismatch then
return false, mismatch
end
end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local success, result = lookup_combo()
if success or err_is_fatal then
return success, result
end
end
-- Raadi x/y; ku kala goy xariiqa midigta ugu fog si loo helo miisaanka saxda ah (x/y/z waa x/y per z).
local top, bottom = unitcode:match('^(.-)/([^/]+)$')
if top and not unitcode:find('e%d') then
-- Haddii ay sax tahay, abuuro unug toos ah oo per ah oo loogu talagalay koodhka unugga "x/y".
-- Koodhka unuggu waa uusan ku jirin meelo bannaan oo dheeraad ah.
-- Qoraalka injineernimada (marka laga reebo bilowga oo la xaaqay intaan tan la gaarin),
-- lama taageero markaa ha samayn unug per ah haddii aad hesho qoraal sida 'e3' oo ku jira unitcode.
local success, result = make_per({ per = {top, bottom} }, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
if success then
return true, result
end
end
if not parms.opt_ignore_error and not get_range(unitcode) then
-- Waxaad rabtaa liiska "what links here" ee extra_module si uu u tusi karo oo keliya kiisaska
-- unug dheeri ah la isticmaalo, markaa ha u baahan haddii laga yeero {{val}}
-- ama haddii la raadinayo kelmad xad ah oo aan noqon karin unug.
if not extra_units then
local success, extra = pcall(function () return require(extra_module).extra_units end)
if success and type(extra) == 'table' then
extra_units = extra
end
end
if extra_units then
-- Unug ku jira hal miis xog ah ayaa laga yaabaa buu tixraacaa unug ku jira miiska kale, markaa
-- u beddel iyaga dhexdooda, adigoo ku tiirsan fails ё depth si loo joojiyo wareegyada.
if not fails[unitcode] then
fails[unitcode] = true
local other = (utable == all_units) and extra_units or all_units
local success, result = lookup(parms, unitcode, what, other, fails, depth)
if success then
return true, result
end
end
end
end
if to_en_table then
-- Fawiki waa caadi in la turjumo dhammaan lambarrada si unug sida "km2" uu u noqdo "km۲".
local en_code = ustring.gsub(unitcode, '%d', to_en_table)
if en_code ~= unitcode then
return lookup(parms, en_code, what, utable, fails, depth)
end
end
return false, { 'cvt_unknown', unitcode }
end
local function valid_number(num)
-- Soo celi run haddii num uu yahay lambar sax ah.
-- Scribunto (oo ka duwan heerka caadiga ah ee Lua), marka lagu muujiyo xadhig ahaan,
-- buuxdhaafinta ama dhibaatooyinka kale waxaa lagu muujiyaa qoraal sida "inf" ama "nan"
-- kuwaas oo loo arko kuwo aan ansixinayn halkan (mid kastaa wuxuu ka kooban yahay "n").
if type(num) == 'number' and tostring(num):find('n', 1, true) == nil then
return true
end
end
local function hyphenated(name, parts)
-- Soo celi qaab xariijin leh (hyphenated) oo magaca la bixiyay ah (isticmaalka sifo ahaan).
-- Magaca waxaa laga yaabaa in la xiriiriyo oo bartilmaameedka xiriirinta waa inaan la beddelin.
-- Tusaalooyinka mala-awaalka ah:
-- [[long ton|ton]] → [[long ton|ton]] (wax isbeddel ah ma jiro)
-- [[tonne|long ton]] → [[tonne|long-ton]]
-- [[metric ton|long ton]] → [[metric ton|long-ton]]
-- [[long ton]] → [[long ton|long-ton]]
-- Gelintu sidoo kale waxay yeelan kartaa xiriiro badan oo hal magac ah sida:
-- [[United States customary units|U.S.]] [[US gallon|gallon]]
-- [[mile]]s per [[United States customary units|U.S.]] [[quart]]
-- [[long ton]]s per [[short ton]]
-- U qaado in xiriirada aan la dulsaari karin (weligeed ma noqon karto sida "[[abc[[def]]ghi]]").
-- Tani waxay isticmaashaa hab fudud oo waxtar leh oo u shaqeeya kiisaska badankood.
-- Unugyada qaar (haddii la isticmaalo) waxay u baahan doonaan wax badan, oo waxaan ka fikiri karnaa dambe
-- ku darista hab lagu maareeyo wax-ka-reebista.
-- Habku waa in lagu beddelo meel bannaan kasta xariijin (hyphen), laakiin
-- ma aha meel bannaan ka dib ')' [oo loogu talagalay "(pre-1954 US) nautical mile"], iyo
-- ma aha meelo bannaan isla markiiba ka hor '(' ama gudaha '(...)' [kiisaska sida
-- "British thermal unit (ISO)" iyo "Calorie (International Steam Table)"].
if name:find(' ', 1, true) then
if parts then
local pos
if name:sub(1, 1) == '(' then
pos = name:find(')', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos+1) .. name:sub(pos+2):gsub(' ', '-')
end
elseif name:sub(-1) == ')' then
pos = name:find('(', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos-2):gsub(' ', '-') .. name:sub(pos-1)
end
end
return name:gsub(' ', '-')
end
parts = collection()
for before, item, after in name:gmatch('([^[]*)(%[%[[^[]*%]%])([^[]*)') do
if item:find(' ', 1, true) then
local prefix
local plen = item:find('|', 1, true)
if plen then
prefix = item:sub(1, plen)
item = item:sub(plen + 1, -3)
else
prefix = item:sub(1, -3) .. '|'
item = item:sub(3, -3)
end
item = prefix .. hyphenated(item, parts) .. ']]'
end
parts:add(before:gsub(' ', '-') .. item .. after:gsub(' ', '-'))
end
if parts.n == 0 then
-- Majiro xiriir sida "[[...]]" oo laga helay magaca asalka ah.
parts:add(hyphenated(name, parts))
end
return table.concat(parts)
end
return name
end
local function hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, inout)
-- Soo celi s, f halkaas oo
-- s = id, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii ay tahay hyphenated
-- Wax-ka-beddellada suurtagalka ah: ku dar hyphen; horay u sarraysii '-'; ku dar qoraalka dhexe ee dambe.
if id == nil or id == '' then
return ''
end
local mid = (inout == (parms.opt_flip and 'out' or 'in')) and parms.mid or ''
if want_name then
if parms.opt_adjectival then
return '-' .. hyphenated(id) .. mid, true
end
if parms.opt_add_s and id:sub(-1) ~= 's' then
id = id .. 's' -- ee nowiki
end
end
return sep .. id .. mid
end
local function use_minus(text)
-- Soo celi qoraal wata Unicode minus halkii '-' la isticmaali lahaa, haddii ay jirto.
if text:sub(1, 1) == '-' then
return MINUS .. text:sub(2)
end
return text
end
local function digit_groups(parms, text, method)
-- Soo celi miis tiroaysan oo ka kooban kooxo lambarro ah (bidix ilaa midig, luqadda maxalliga ah).
-- Halbeegga method waa lambar ama nil:
-- 3 ee kooxaynta 3-lambar ah (caadi), ama
-- 2 ee kooxaynta 3-kadibna-2 ah (lambarada ka hor calaamadda tobanle oo keliya).
local len_right
local len_left = text:find('.', 1, true)
if len_left then
len_right = #text - len_left
len_left = len_left - 1
else
len_left = #text
end
local twos = method == 2 and len_left > 5
local groups = collection()
local run = len_left
local n
if run < 4 or (run == 4 and parms.opt_comma5) then
if parms.opt_gaps then
n = run
else
n = #text
end
elseif twos then
n = run % 2 == 0 and 1 or 2
else
n = run % 3 == 0 and 3 or run % 3
end
while run > 0 do
groups:add(n)
run = run - n
n = (twos and run > 3) and 2 or 3
end
if len_right then
if groups.n == 0 then
groups:add(0)
end
if parms.opt_gaps and len_right > 3 then
local want4 = not parms.opt_gaps3 -- run ma leh meel bannaan oo ka horreysa lambarka keligood ah ee ugu dambeeya
local isfirst = true
run = len_right
while run > 0 do
n = (want4 and run == 4) and 4 or (run > 3 and 3 or run)
if isfirst then
isfirst = false
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + n
else
groups:add(n)
end
run = run - n
end
else
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + len_right
end
end
local pos = 1
for i, length in ipairs(groups) do
groups[i] = from_en(text:sub(pos, pos + length - 1))
pos = pos + length
end
return groups
end
function with_separator(parms, text) -- horudhaca kor ku xusan
-- Qoraalka gelitaanka waa lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Soo celi mid u dhigma, oo loo qaabeeyey bandhigga:
-- oo wata calaamad tobanle oo gaar ah halkii '.' la isticmaali lahaa, haddii la rabo
-- oo wata kala-soocayaal kun oo la geliyay, haddii la rabo
-- lambarro ku jira luqadda maxalliga ah
-- Qoraalka la bixiyay waa sida '123' ama '123.' ama '12345.6789'.
-- Qoraalku ma lahan calaamad (wacaha ayaa geliya taa dambe, haddii loo baahdo).
-- Marka la isticmaalayo bannaanada (gaps), waxaa la geliyaa ka hor iyo ka dib calaamadda tobanle.
-- Kala-soocayaasha waxaa la geliyaa ka hor calaamadda tobanle oo keliya.
-- Dhibicda ugu dambeysa (sida '123.') waa laga saarayaa sababtoo ah isticmaalkoodu wuxuu u muuqdaa mid
-- shil ah, lambarkaas oo kalena waa in lagu tusaaye '123' ama '123.0'.
-- Waxaa u faa'iido leh isbeddelka in la damiyo dhibicda si, tusaale ahaan, '4000.'
-- ay tahay hab fudud oo lagu muujiyo in dhammaan lambarradu ay muhiim yihiin.
if text:sub(-1) == '.' then
text = text:sub(1, -2)
end
if #text < 4 or parms.opt_nocomma or numsep == '' then
return from_en(text)
end
local groups = digit_groups(parms, text, group_method)
if parms.opt_gaps then
if groups.n <= 1 then
return groups[1] or ''
end
local nowrap = '<span style="white-space: nowrap">'
local gap = '<span style="margin-left: 0.25em">'
local close = '</span>'
return nowrap .. groups[1] .. gap .. table.concat(groups, close .. gap, 2, groups.n) .. close .. close
end
return table.concat(groups, numsep)
end
-- Qiimaha gelitaanka sida 1.23e12 waxaa lagu soo bandhigaa iyadoo la adeegsanayo qaabka sayniska (1.23×10¹²).
-- Taasi sidoo kale waxay ka dhigeysaa wax-soo-saarka inuu isticmaalo qaabka sayniska, marka laga reebo qiyamka yar yar.
-- Intaa waxaa dheer, qiyamka wax-soo-saarka ee aadka u yar ama aadka u waaweyn waxay isticmaalaan qaabka sayniska.
-- Isticmaal format(fmtpower, significand, '10', exponent) halkaas oo dood kastaa ay tahay xadhig.
local fmtpower = '%s<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>%s<sup>%s</sup>'
local function with_exponent(parms, show, exponent)
-- Soo celi wikitext si aad u soo bandhigto qiimaha la tilmaamay ee qaabka sayniska.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
return format(fmtpower, with_separator(parms, show), from_en('10'), use_minus(from_en(tostring(exponent))))
end
local function make_sigfig(value, sigfig)
-- Soo celi show, exponent oo u dhigma natiijada
-- beddelidda lambarka 'value' (halkaas oo value >= 0) una beddelaya xadhig,
-- oo loo wareegay 'sigfig' xarfo muhiim ah.
-- Waxyaabaha la soo celiyay waa:
-- show: xadhig lambarro ah; calaamad ma laha dhibicna ma laha;
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show.
-- exponent: lambar (tiro dhan) si loo dhaqaajiyo dhibicda la tilmaamay.
-- Qiimaha ka dhashay = tonumber('.' .. show) * 10^exponent.
-- Tusaalooyinka:
-- make_sigfig(23.456, 3) waxay soo celisaa '235', 2 (.235 * 10^2).
-- make_sigfig(0.0023456, 3) waxay soo celisaa '235', -2 (.235 * 10^-2).
-- make_sigfig(0, 3) waxay soo celisaa '000', 1 (.000 * 10^1).
if sigfig <= 0 then
sigfig = 1
elseif sigfig > maxsigfig then
sigfig = maxsigfig
end
if value == 0 then
return string.rep('0', sigfig), 1
end
local exp, fracpart = math.modf(log10(value))
if fracpart >= 0 then
fracpart = fracpart - 1
exp = exp + 1
end
local digits = format('%.0f', 10^(fracpart + sigfig))
if #digits > sigfig then
-- Buuxdhaaf (ee sigfig=3: sida 0.9999 oo loo wareejinayo "1000"; waxay u baahan tahay "100").
digits = digits:sub(1, sigfig)
exp = exp + 1
end
assert(#digits == sigfig, 'Khalad: lambarka la wareegay wuxuu leeyahay dherer khalad ah')
return digits, exp
end
-- Qaabka wax-soo-saarka jajabka.
local fracfmt = {
{ -- Sida {{frac}} (xariiqda jajabka).
-- 1/2 : sign, numerator, denominator
-- 1+2/3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="frac nowrap">%s<sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
'<span class="frac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
},
{ -- Sida {{sfrac}} (xariiqda jajabka jiifta).
-- 1//2 : sign, numerator, denominator (calaamaddu waa inay ahaataa ka hor jajabka, laakiin markaas way duuduubmi kartaa, HTML-kuna waa mid aad u dheer)
-- 1+2//3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span>',
'<span class="sfrac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><span style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span></span>',
},
}
local function format_fraction(parms, inout, negative, wholestr, numstr, denstr, do_spell, style)
-- Soo celi wikitext jajab, oo laga yaabo in la higgaadiyay.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en mana laha calaamad; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
local wikitext
if not style then
style = parms.opt_fraction_horizontal and 2 or 1
end
if wholestr == '' then
wholestr = nil
end
if wholestr then
local decorated = with_separator(parms, wholestr)
if negative then
decorated = MINUS .. decorated
end
local fmt = fracfmt[style][2]
wikitext = format(fmt, decorated, from_en(numstr), from_en(denstr))
else
local sign = negative and MINUS or ''
wikitext = format(fracfmt[style][1], sign, from_en(numstr), from_en(denstr))
end
if do_spell then
if negative then
if wholestr then
wholestr = '-' .. wholestr
else
numstr = '-' .. numstr
end
end
wikitext = spell_number(parms, inout, wholestr, numstr, denstr) or wikitext
end
return wikitext
end
local function format_number(parms, show, exponent, isnegative)
-- Halbeegga show waa xadhig ama miis ka kooban xiriiro.
-- Xadhig kastaa waa lambar qaabaysan oo ku jira lambarrada en iyo calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Miis wuxuu metelaa jajab: integer, numerator, denominator;
-- haddii miis la bixiyo, exponent waa inuu noqdaa nil.
-- Soo celi t halkaas oo t uu yahay miis wata beero:
-- show = wikitext loo qaabeeyey si loo soo bandhigo qiimaha la tilmaamay
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah)
-- is_scientific = true haddii show uu isticmaalayo qaabka sayniska
-- clean = show aan qaabaysnayn (oo laga yaabo in la hagaajiyay oo dhibic lagu daray)
-- (lambarrada en)
-- sign = '' ama MINUS
-- exponent = exponent (oo laga yaabo in la hagaajiyay)
-- Beerta clean iyo exponent waxaa loo isticmaali karaa in lagu xisaabiyo
-- qiimaha saxda ah ee la wareegay, haddii loo baahdo.
--
-- Qiimaha la tilmaamay ee doodaha waxaa laga helaa:
-- exponent waa nil; iyo
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha), oo wata dhibic ikhtiyaari ah;
-- show = '123.4' waa qiimaha 123.4, '1234' waa qiimaha 1234.0;
-- ama:
-- exponent waa tiro dhan oo tilmaamaysa halka ay tahay in dhibicdu noqoto;
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha dhibicna ma laha);
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show;
-- show kama bilaabato '0';
-- show = '1234', exponent = 3 waa qiimaha 0.1234*10^3 = 123.4.
--
-- Natiijada qaabaysan:
-- * Waa qiime wax-soo-saar oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Waxaa ku jira Unicode minus haddii isnegative oo aan la higgaadin.
-- * Waxay isticmaashaa calaamad tobanle oo gaar ah, haddii la rabo.
-- * Waxay leedahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Waxay isticmaashaa qaabka sayniska haddii la codsado, ama qiyamka aadka u yar ama waaweyn
-- (taas oo ku qasbeysa natiijada inaan la higgaadin).
-- * Ma laha wax ka badan xarfaha muhiimka ah ee maxsigfig
-- (sida template-kii hore iyo {{#expr}}).
local xhi, xlo -- kuwani waxay xakameeyaan goorta qaabka sayniska (exponent) la isticmaalayo
if parms.opt_scientific then
xhi, xlo = 4, 2 -- caadiga ah ee wax-soo-saarka haddii gelintu isticmaasho e-notation
elseif parms.opt_scientific_always then
xhi, xlo = 0, 0 -- had iyo jeer isticmaal qaabka sayniska (tijaabo)
else
xhi, xlo = 10, 4 -- caadiga ah
end
local sign = isnegative and MINUS or ''
local maxlen = maxsigfig
local tfrac
if type(show) == 'table' then
tfrac = show
show = tfrac.wholestr
assert(exponent == nil, 'Khalad: exponent la siiyay jajab')
end
if not tfrac and not exponent then
local integer, dot, decimals = show:match('^(%d*)(%.?)(.*)')
if integer == '0' or integer == '' then
local zeros, figs = decimals:match('^(0*)([^0]?.*)')
if #figs == 0 then
if #zeros > maxlen then
show = '0.' .. zeros:sub(1, maxlen)
end
elseif #zeros >= xlo then
show = figs
exponent = -#zeros
elseif #figs > maxlen then
show = '0.' .. zeros .. figs:sub(1, maxlen)
end
elseif #integer >= xhi then
show = integer .. decimals
exponent = #integer
else
maxlen = maxlen + #dot
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
end
end
if exponent then
local function zeros(n)
return string.rep('0', n)
end
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
if exponent > xhi or exponent <= -xlo or (exponent == xhi and show ~= '1' .. zeros(xhi - 1)) then
-- Marka xhi, xlo = 10, 4 (caadiga ah), qaabka sayniska waxaa la isticmaalaa haddii
-- qiimaha la wareegay uu buuxiyo: value >= 1e9 ama value < 1e-4 (1e9 = 0.1e10),
-- marka laga reebo haddii show uu yahay '1000000000' (1e9), tusaale ahaan:
-- {{convert|1000000000|m|m|sigfig=10}} → 1,000,000,000 mitir (1,000,000,000 m)
local significand
if #show > 1 then
significand = show:sub(1, 1) .. '.' .. show:sub(2)
else
significand = show
end
return {
clean = '.' .. show,
exponent = exponent,
sign = sign,
show = sign .. with_exponent(parms, significand, exponent-1),
is_scientific = true,
}
end
if exponent >= #show then
show = show .. zeros(exponent - #show) -- natiijadu ma laha dhibic
elseif exponent <= 0 then
show = '0.' .. zeros(-exponent) .. show
else
show = show:sub(1, exponent) .. '.' .. show:sub(exponent+1)
end
end
local formatted_show
if tfrac then
show = tostring(tfrac.value) -- si loo dejiyo clean ee miiska la soo celiyay
formatted_show = format_fraction(parms, 'out', isnegative, tfrac.wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, parms.opt_spell_out)
else
if isnegative and show:match('^0.?0*$') then
sign = '' -- ha tusin minus haddii natiijadu ay tahay mid taban laakiin wareegaysa eber
end
formatted_show = sign .. with_separator(parms, show)
if parms.opt_spell_out then
formatted_show = spell_number(parms, 'out', sign .. show) or formatted_show
end
end
return {
clean = show,
sign = sign,
show = formatted_show,
is_scientific = false, -- si looga fogaado in loogu yeero __index
}
end
local function extract_fraction(parms, text, negative)
-- Haddii qoraalku metelo jajab, soo celi
-- value, altvalue, show, denominator
-- halkaas oo
-- value uu yahay lambar (qiimaha jajabka ee doodda qoraalka)
-- altvalue waa tarjumid kale oo ah jajab kasta oo loogu talagalay unugga gacan-qabashada (hands)
-- halkaas oo "12.1+3/4" ay ka dhigan tahay 12 hands 1.75 inches
-- show waa xadhig (qoraal qaabaysan oo loogu talagalay bandhigida qiimaha gelitaanka,
-- oo la higgaadiyay haddii la rabo oo suurtagal ah)
-- denominator waa qiimaha hooseeyaha (denominator) ee jajabka
-- Haddii kale, soo celi nil.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.' (gelitaanka waa la turjumay).
-- Wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee maxalliga ah, haddii ay jirto.
------------------------------------------------------------------------
-- Asal ahaan hawshani waxay aqbashay x+y/z halkaas oo x, y, z ay ahaayeen tiro kasta oo sax ah
-- oo laga yaabo inay wataan calaamad. Tusaale ahaan '1.23e+2+1.2/2.4' = 123.5,
-- iyo '2-3/8' = 1.625. Si kastaba ha ahaatee, isticmaalkaas waxaa la ogaaday inay yihiin khaladaad ama
-- faham darro, markaa laga soo bilaabo Agoosto 2014 xayiraadaha soo socda ayaa la Dabaqayaa:
-- x (haddii ay jirto) waa tiro dhan ama waxay leedahay hal lambar ka dib calaamadda tobanle
-- y iyo z waa tirooyin aan lahayn calaamad negative-ka oo ah tirooyin dhan
-- e-notation lama aqbalo
-- Lambarka guud wuxuu ku bilaaban karaa '+' ama '-' (sida '12+3/4' iyo '+12+3/4'
-- iyo '-12-3/4' waa kuwo sax ah).
-- Calaamad kasta oo taban oo hore ah waxaa saaraya wacaha, markaa gelitaannada oo keliya
-- sida kuwan soo socda ayaa halkan lagu aqbalaa (waxay yeelan karaan meel bannaan):
-- negative = false false true (waxaa jiray calaamad taban oo hore)
-- text = '2/3' '+2/3' '2/3'
-- text = '1+2/3' '+1+2/3' '1-2/3'
-- text = '12.3+1/2' '+12.3+1/2' '12.3-1/2'
-- Qiyamka sida '12.3+1/2' waa la aqbalaa, laakiin waxaa loogu talagalay in lagu isticmaalo
-- unugga gacan-qabashada (hands) oo keliya (ma mudna in la daro koodh lagu fuliyo taas).
------------------------------------------------------------------------
local leading_plus, prefix, numstr, slashes, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*(/+)%s*(%d+)%s*$')
if not leading_plus then
-- Aqbal hal U+2044 fraction slash sababtoo ah waxaa laga yaabaa in la soo dhejiyay.
leading_plus, prefix, numstr, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*⁄%s*(%d+)%s*$')
slashes = '/'
end
local numerator = tonumber(numstr)
local denominator = tonumber(denstr)
if numerator == nil or denominator == nil or (negative and leading_plus ~= '') then
return nil
end
local whole, wholestr
if prefix == '' then
wholestr = ''
whole = 0
else
-- Horgale kasta waa inuu ahaadaa sida '12+' ama '12-' (tiro dhan iyo calaamadda jajabka);
-- '12.3+' iyo '12.3-' sidoo kale waa la aqbalaa (hal lambar ka dib dhibicda tobanle)
-- sababtoo ah '12.3+1/2 hands' waa sax (12 hands 3½ inches).
local num1, num2, frac_sign = prefix:match('^(%d+)(%.?%d?)%s*([+%-])$')
if num1 == nil then return nil end
if num2 == '' then -- num2 waa inuu noqdaa '' ama sida '.1' laakiin ma aha '.' ama '.12'
wholestr = num1
else
if #num2 ~= 2 then return nil end
wholestr = num1 .. num2
end
if frac_sign ~= (negative and '-' or '+') then return nil end
whole = tonumber(wholestr)
if whole == nil then return nil end
end
local value = whole + numerator / denominator
if not valid_number(value) then return nil end
local altvalue = whole + numerator / (denominator * 10)
local style = #slashes -- khiyaano: 1 ama 2 slashes waxaa loo isticmaali karaa in lagu doorto qaabka
if style > 2 then style = 2 end
local wikitext = format_fraction(parms, 'in', negative, leading_plus .. wholestr, numstr, denstr, parms.opt_spell_in, style)
return value, altvalue, wikitext, denominator
end
local function extract_number(parms, text, another, no_fraction)
-- Soo celi run, info haddii aad ka soo saari karto lambar qoraalka,
-- halkaas oo info uu yahay miis wata natiijada,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah waxayna
-- yeelan kartaa tixraacyo dhamaadka. Aqbalaadda tixraacyada waxaa loogu talagalay
-- in lagu isticmaalo sanduuqyada xogta (infoboxes) oo wata duur qiime loo gudbiyay isbeddelka.
-- Halbeegga another = true haddii qiimaha la filayo uusan ahayn kan koowaad.
-- Intaan la shaqayn ka hor, qoraalka gelitaanka waa la nadiifiyaa:
-- * Kala-sooce kun kasta (sax ah ama aan ahayn) waa la saarayaa.
-- * Calaamad kasta (iyo meel bannaan oo ikhtiyaari ah oo raacda) waxaa lagu beddelaa
-- '-' (haddii ay taban tahay) ama '' (haddii kale).
-- Taasi waxay ku beddeshaa Unicode minus('-').
-- Haddii ay guulaysato, miiska info ee la soo celiyay wuxuu ka kooban yahay beero magac leh:
-- value = lambar sax ah
-- altvalue = lambar sax ah, oo badanaa la mid ah value laakiin ka duwan
-- haddii jajab la isticmaalo (ee unugga hands)
-- singular = true haddii qiimaha uu yahay 1 ama -1 (si loo isticmaalo foomka keliga ah ee unugyada)
-- clean = qoraal nadiif ah oo ay ku jiraan kala-soocayaal iyo calaamad la saaray
-- (lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.')
-- show = qoraal loo qaabeeyey wax-soo-saarka, oo laga yaabaa inuu wato calaamado xariijin tixraac ah
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee gaarka ah)
-- Show-ga ka dhashay:
-- * Waa qiime gelitaan oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Wuxuu leeyahay qiime wareegsan, haddii la rabo.
-- * Wuxuu leeyahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Haddii ay taban tahay, Unicode minus ayaa la isticmaalaa; haddii kale calaamaddu waa
-- '+' (haddii qoraalka gelitaanku isticmaalay '+'), ama waa '' (haddii aysan jirin calaamad gelitaanka).
text = strip(text or '')
local reference
local pos = text:find('\127', 1, true)
if pos then
local before = text:sub(1, pos - 1)
local remainder = text:sub(pos)
local refs = {}
while #remainder > 0 do
local ref, spaces
ref, spaces, remainder = remainder:match('^(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-ref[^\127]*\127)(%s*)(.*)')
if ref then
table.insert(refs, ref)
else
refs = {}
break
end
end
if #refs > 0 then
text = strip(before)
reference = table.concat(refs)
end
end
local clean = to_en(text, parms)
if clean == '' then
return false, { another and 'cvt_no_num2' or 'cvt_no_num' }
end
local isnegative, propersign = false, '' -- kiiska ugu badan
local singular, show, denominator
local value = tonumber(clean)
local altvalue
if value then
local sign = clean:sub(1, 1)
if sign == '+' or sign == '-' then
propersign = (sign == '+') and '+' or MINUS
clean = clean:sub(2)
end
if value < 0 then
isnegative = true
value = -value
end
else
local valstr
for _, prefix in ipairs({ '-', MINUS, '−' }) do
-- Ku darida '-' waxay ka dhigan tahay gelitaannada sida '- 2' (oo wata meel bannaan) in loo aqbalo -2.
-- Sidoo kale waxay dejisaa isnegative haddii gelintu ay tahay jajab sida '-2-3/4'.
local plen = #prefix
if clean:sub(1, plen) == prefix then
valstr = clean:sub(plen + 1)
break
end
end
if valstr then
isnegative = true
propersign = MINUS
clean = valstr
value = tonumber(clean)
end
if value == nil then
if not no_fraction then
value, altvalue, show, denominator = extract_fraction(parms, clean, isnegative)
end
if value == nil then
return false, { 'cvt_bad_num', text }
end
if value <= 1 then
singular = true -- tusaale ahaan, "½ mile" ama "one half mile" (unug keli ah)
end
end
end
if not valid_number(value) then -- tusaale ahaan, "1e310" waxay ku dhici kartaa buuxdhaaf (overflow)
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
if show == nil then
-- clean waa xadhig aan madhanayn oo aan lahayn meelo bannaan, mana metelo jajab,
-- value = tonumber(clean)ina waa lambar >= 0.
-- Haddii gelintu isticmaasho e-notation, show waxaa lagu soo bandhigi doonaa iyadoo la adeegsanayo awoodda toban (power of ten), laakiin
-- waxaan isticmaalnaa lambarka sida loo bixiyay markaa waxaa laga yaabaa inuusan ahayn qaabka sayniska ee caadiga ah.
-- Qiimaha gelitaanka waa la higgaadiyaa haddii la cayimay markaa e-notation kasta waa la iska indhatiraa;
-- taasi waxay u oggolaaneysaa gelitaanka sida 2e6 in loo higgaadiyo sida "two million" taas oo shaqeysa
-- sababtoo ah qaybta higgaadda waxay u beddeshaa '2e6' '2000000' ka hor intaan la higgaadin.
local function rounded(value, default, exponent)
local precision = parms.opt_ri
if precision then
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local result = fmt:format(tonumber(value) + 2e-14) -- sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if not exponent then
singular = (tonumber(result) == 1)
end
return result
end
return default
end
singular = (value == 1)
local scientific
local significand, exponent = clean:match('^([%d.]+)[Ee]([+%-]?%d+)')
if significand then
show = with_exponent(parms, rounded(significand, significand, exponent), exponent)
scientific = true
else
show = with_separator(parms, rounded(value, clean))
end
show = propersign .. show
if parms.opt_spell_in then
show = spell_number(parms, 'in', propersign .. rounded(value, clean)) or show
scientific = false
end
if scientific then
parms.opt_scientific = true
end
end
if isnegative and (value ~= 0) then
value = -value
altvalue = -(altvalue or value)
end
return true, {
value = value,
altvalue = altvalue or value,
singular = singular,
clean = clean,
show = show .. (reference or ''),
denominator = denominator,
}
end
local function get_number(text)
-- Soo celi v, f halkaas oo:
-- v = nil (qoraalku ma aha lambar)
-- ama
-- v = qiimaha qoraalka (qoraalku waa lambar)
-- f = true haddii qiimuhu yahay tiro dhan
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah,
-- laakiin ma laha kala-soocayaal, Unicode minus ma laha, jajabna ma laha.
if text then
local number = tonumber(to_en(text))
if number then
local _, fracpart = math.modf(number)
return number, (fracpart == 0)
end
end
end
local function gcd(a, b)
-- Soo celi hooseeyaha guud ee ugu weyn (greatest common denominator) qiyamka la bixiyay,
-- kuwaas oo la og yahay inay yihiin tirooyin togan (positive integers).
if a > b then
a, b = b, a
end
if a <= 0 then
return b
end
local r = b % a
if r <= 0 then
return a
end
if r == 1 then
return 1
end
return gcd(r, a)
end
local function fraction_table(value, denominator)
-- Soo celi qiimaha sida xadhig ama miis:
-- * Haddii natiijadu tahay xadhig, ma jiro jajab, natiijaduna
-- waa qiimaha oo loo qaabeeyey sida xadhig lambarro en ah.
-- * Haddii natiijadu tahay miis, waxay meteleysaa jajab wata beero magac leh:
-- wholestr, numstr, denstr (xadhig lambarro en ah oo loogu talagalay integer, numerator, denominator).
-- Natiijadu waxaa loo wareejiyaa dhowaha ugu dhow ee (1/denominator).
-- Haddii dhowuhu yahay eber, wax jajab ah laguma daro.
-- Wax jajab ah laguma daro haddii qiimuhu aad u weyn yahay maadaama jajabku uusan noqon doonin mid waxtar leh,
-- gaar ahaan haddii qaabka sayniska loo baahan yahay.
-- Qiimaha gelitaanka waa lambar aan tabanayn (non-negative number).
-- Hooseeyaha gelitaanka waa tiro togan oo dhan oo loogu talagalay jajabka la rabayo.
if value <= 0 then
return '0'
end
if denominator <= 0 or value > 1e8 then
return format('%.2f', value)
end
local integer, decimals = math.modf(value)
local numerator = floor((decimals * denominator) +
0.5 + 2e-14) -- ku dar sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if numerator >= denominator then
integer = integer + 1
numerator = 0
end
local wholestr = tostring(integer)
if numerator > 0 then
local div = gcd(numerator, denominator)
if div > 1 then
numerator = numerator / div
denominator = denominator / div
end
return {
wholestr = (integer > 0) and wholestr or '',
numstr = tostring(numerator),
denstr = tostring(denominator),
value = value,
}
end
return wholestr
end
local function preunits(count, preunit1, preunit2)
-- Haddii count uu yahay 1:
-- iska indhatir preunit2
-- soo celi p1
-- haddii kale:
-- preunit1 waxaa loo isticmaalaa preunit2 haddii kan dambe uu yahay madhan
-- soo celi p1, p2
-- halkaas oo:
-- p1 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga gelitaanka
-- p2 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga wax-soo-saarka
-- p1 ama p2 waxay noqon karaan nil si ay u macnaheedu tahay "ma jiro preunit"
-- Isticmaalka '+ ' waxay bixisaa wax-soo-saar sida "5+ feet" (ma jiro meel bannaan oo horeysa).
local function withspace(text, i)
-- Geli meel bannaan bilowga haddii i == 1, ama dhammaadka haddii i == -1.
-- Si kastaba ha ahaatee, meel bannaan laguma jiro haddii ay jirto meel bannaan ama ' '
-- ama '-' booskaas ('-' waxaa loogu talagalay qoraalka sifo ahaan).
local current = text:sub(i, i)
if current == ' ' or current == '-' then
return text
end
if i == 1 then
current = text:sub(1, 6)
else
current = text:sub(-6, -1)
end
if current == ' ' then
return text
end
if i == 1 then
return ' ' .. text
end
return text .. ' '
end
preunit1 = preunit1 or ''
local trim1 = strip(preunit1)
if count == 1 then
if trim1 == '' then
return nil
end
return withspace(withspace(preunit1, 1), -1)
end
preunit2 = preunit2 or ''
local trim2 = strip(preunit2)
if trim1 == '' and trim2 == '' then
return nil, nil
end
if trim1 ~= '+' then
preunit1 = withspace(preunit1, 1)
end
if trim2 == ' ' then -- khiyaano si preunit2 looga dhigo madhan
preunit2 = nil
elseif trim2 == '' then
preunit2 = preunit1
elseif trim2 ~= '+' then
preunit2 = withspace(preunit2, 1)
end
return preunit1, preunit2
end
local function range_text(range, want_name, parms, before, after, inout)
-- Soo celi before .. rtext .. after
-- halkaas oo rtext uu yahay qoraalka kala sooca laba qiime oo ku jira xad (range).
local rtext, adj_text, exception
if type(range) == 'table' then
-- Miisku waa inuu qeexaa qoraalka xadka ee ('off' iyo 'on') ama ('input' iyo 'output'),
-- oo uu qeexi karo qoraalka xadka ee 'adj=on',
-- oo uu qeexi karo exception = true.
rtext = range[want_name and 'off' or 'on'] or
range[((inout == 'in') == (parms.opt_flip == true)) and 'output' or 'input']
adj_text = range['adj']
exception = range['exception']
else
rtext = range
end
if parms.opt_adjectival then
if want_name or (exception and parms.abbr_org == 'on') then
rtext = adj_text or rtext:gsub(' ', '-'):gsub(' ', '-')
end
end
if rtext == '–' and after:sub(1, #MINUS) == MINUS then
rtext = ' – '
end
return before .. rtext .. after
end
local function get_composite(parms, iparm, in_unit_table)
-- Raadi unug gelitaan oo isku-dhaf ah (composite). Tusaale ahaan, "{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}"
-- waxay keeni doontaa wicitaan shaqadan ah oo wata
-- iparm = 3 (parms[iparm] = "2", isla markiiba ka dib unugga koowaad)
-- in_unit_table = (miiska unugga ee "yd"; wuxuu ka kooban yahay qiimaha 1 ee tirada yards)
-- Soo celi true, iparm, unit halkaas oo
-- iparm = index-ka isla markiiba ka dib unugyada isku-dhafka ah (7 tusaalaha kore)
-- unit = miiska unugga isku-dhafka ah ee haysta dhammaan unugyada gelitaanka,
-- ama soo celi true haddii uusan jirin unug isku-dhaf ah oo ku jira parms,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local default, subinfo
local composite_units, count = { in_unit_table }, 1
local fixups = {}
local total = in_unit_table.valinfo[1].value
local subunit = in_unit_table
while subunit.subdivs do -- subdivs waa nil ama miis qaybo hoosaadyo la oggol yahay ah
local subcode = strip(parms[iparm+1])
local subdiv = subunit.subdivs[subcode] or subunit.subdivs[(all_units[subcode] or {}).target]
if not subdiv then
break
end
local success
success, subunit = lookup(parms, subcode, 'no_combination')
if not success then return false, subunit end -- weligood ma dhacaan
success, subinfo = extract_number(parms, parms[iparm])
if not success then return false, subinfo end
iparm = iparm + 2
subunit.inout = 'in'
subunit.valinfo = { subinfo }
-- Dib u xisaabi wadarta sida tirada qaybo hoosaadyada.
-- subdiv[1] = tirada qaybo hoosaadyada unuggi hore (tiro dhan > 1).
total = total * subdiv[1] + subinfo.value
if not default then -- waxaa dejiyay qaybo hoosaadkii ugu horreeyay ee wata default la qeexay
default = subdiv.default
end
count = count + 1
composite_units[count] = subunit
if subdiv.unit or subdiv.name then
fixups[count] = { unit = subdiv.unit, name = subdiv.name, valinfo = subunit.valinfo }
end
end
if count == 1 then
return true -- khalad ma jiro mana jiro unug isku-dhaf ah
end
for i, fixup in pairs(fixups) do
local unit = fixup.unit
local name = fixup.name
if not unit or (count > 2 and name) then
composite_units[i].fixed_name = name
else
local success, alternate = lookup(parms, unit, 'no_combination')
if not success then return false, alternate end -- weligood ma dhacaan
alternate.inout = 'in'
alternate.valinfo = fixup.valinfo
composite_units[i] = alternate
end
end
return true, iparm, {
utype = in_unit_table.utype,
scale = subunit.scale, -- miisaanka unugga dambe (ee ugu yar muhiimad ahaan)
valinfo = { { value = total, clean = subinfo.clean, denominator = subinfo.denominator } },
composite = composite_units,
default = default or in_unit_table.default
}
end
local function translate_parms(parms, kv_pairs)
-- Cusbooneysii beeraha ku jira parms adigoo turjumaya fure kasta:qiime ku jira kv_pairs erayo
-- ay isticmaasho qaybtani (waxaa ku jiri kara turjumid luqadda maxalliga ah loogu beddelayo Ingiriisi).
-- Sidoo kale, hubin ayaa la fuliyaa taas oo soo bandhigi karta digniino, haddii la oggolaado.
-- Soo celi true haddii ay guulaysato ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
currency_text = nil -- tijaabinta maxalliga ah waxay ku hayn kartaa qaybta xusuusta; waa in la nadiifiyaa globals-ka
if kv_pairs.adj and kv_pairs.sing then
-- Enwiki (ka hor turjumaadda), dig haddii la isku dayo in la isticmaalo adj iyo sing
-- maadaama kan dambe uu yahay magac kale (alias) oo duugowday kii hore.
if kv_pairs.adj ~= kv_pairs.sing and kv_pairs.sing ~= '' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', 'sing=' .. kv_pairs.sing)
end
kv_pairs.sing = nil
end
for loc_name, loc_value in pairs(kv_pairs) do
local en_name = text_code.en_option_name[loc_name]
if en_name then
local en_value
if en_name == '$' or en_name == 'frac' or en_name == 'sigfig' then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
elseif en_name == '$' then
-- Qiimuhu waa inuu ahaadaa hal xaraf sida "€" oo ah calaamadda lacagta euro, laakiin wax kasta waa la aqbalaa.
currency_text = (loc_value == 'euro') and '€' or loc_value
else
local minimum
local number, is_integer = get_number(loc_value)
if en_name == 'frac' then
minimum = 2
if number and number < 0 then
parms.opt_fraction_horizontal = true
number = -number
end
else
minimum = 1
end
if number and is_integer and number >= minimum then
en_value = number
else
add_warning(parms, 1, (en_name == 'frac' and 'cvt_bad_frac' or 'cvt_bad_sigfig'), loc_value)
end
end
elseif en_name == 'stylein' or en_name == 'styleout' or en_name == 'qid' or en_name == 'input' then
en_value = loc_value ~= '' and loc_value or nil -- aqbal qoraalka isticmaalaha ee aan madhnayn oo aan lahayn xaqiijin
if en_name == 'input' then
-- Waxaa yeelan kara wax sida {{convert|input=}} (gelitaan madhan) haddii isha ay tahay sanduuq xogta (infobox)
-- oo wata duur ikhtiyaari ah. Xaaladdaas, waxaan rabnaa inaan soo saarno waxba halkii aan ka soo saari lahayn khalad.
parms.input_text = loc_value -- hayso gelitaanka sababtoo ah parms.input waa nil haddii loc_value == ''
end
else
en_value = text_code.en_option_value[en_name][loc_value]
if en_value and en_value:sub(-1) == '?' then
en_value = en_value:sub(1, -2)
add_warning(parms, -1, 'cvt_deprecated', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
if en_value == nil then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
elseif en_value == '' then
en_value = nil -- ikhtiyaar la iska indhatiray sida adj=off
elseif type(en_value) == 'string' and en_value:sub(1, 4) == 'opt_' then
for _, v in ipairs(split(en_value, ',')) do
local lhs, rhs = v:match('^(.-)=(.+)$')
if rhs then
parms[lhs] = tonumber(rhs) or rhs
else
parms[v] = true
end
end
en_value = nil
end
end
parms[en_name] = en_value
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
end
local abbr_entered = parms.abbr
local cfg_abbr = config.abbr
if cfg_abbr then
-- Ha digin haddii ay khaldan tahay sababtoo ah isbeddel kasta wuxuu tusi lahaa digniintaas.
if cfg_abbr == 'on always' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off always' then
parms.abbr = 'off'
elseif parms.abbr == nil then
if cfg_abbr == 'on default' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off default' then
parms.abbr = 'off'
end
end
end
if parms.abbr then
parms.abbr_org = parms.abbr -- sooftowar asalka ah, ka hor intaan la rogrogid
elseif parms.opt_hand_hh then
parms.abbr_org = 'on'
parms.abbr = 'on'
else
parms.abbr = 'out' -- caadiga ah waa in la soo gaabiyo wax-soo-saarka oo keliya (isticmaal calaamadda, ma aha magaca)
end
if parms.opt_spell_out and not abbr_entered then
parms.abbr = 'off' -- waa in la tusiyaa magaca unugga marka la higgaadinayo qiimaha wax-soo-saarka
end
if parms.opt_flip then
local function swap_in_out(option)
local value = parms[option]
if value == 'in' then
parms[option] = 'out'
elseif value == 'out' then
parms[option] = 'in'
end
end
swap_in_out('abbr')
swap_in_out('lk')
if parms.opt_spell_in and not parms.opt_spell_out then
-- Fududayn awgeed, iyo sababtoo ah uma muuqato mid loo baahan yahay,
-- isticmaaluhu ma dejin karo ikhtiyaar uu ku higgaadiyo wax-soo-saarka oo keliya.
parms.opt_spell_in = nil
parms.opt_spell_out = true
end
end
if parms.opt_spell_upper then
parms.spell_upper = parms.opt_flip and 'out' or 'in'
end
if parms.opt_table or parms.opt_tablecen then
if abbr_entered == nil and parms.lk == nil then
parms.opt_values = true
end
parms.table_align = parms.opt_table and 'right' or 'center'
end
if parms.table_align or parms.opt_sortable_on then
parms.need_table_or_sort = true
end
local disp_joins = text_code.disp_joins
local default_joins = disp_joins['b']
parms.join_between = default_joins[3] or '; '
local disp = parms.disp
if disp == nil then -- kiiska gaarka ah ee dejinta ugu caansan
parms.joins = default_joins
elseif disp == 'x' then
-- Dambe, parms.joins waxaa laga dejiyaa halbeegyada gelitaanka.
else
-- Template-kii duugnaa ayaa tan sameeya.
local abbr = parms.abbr
if disp == 'slash' then
if abbr_entered == nil then
disp = 'slash-nbsp'
elseif abbr == 'in' or abbr == 'out' then
disp = 'slash-sp'
else
disp = 'slash-nosp'
end
elseif disp == 'sqbr' then
if abbr == 'on' then
disp = 'sqbr-nbsp'
else
disp = 'sqbr-sp'
end
end
parms.joins = disp_joins[disp] or default_joins
parms.join_between = parms.joins[3] or parms.join_between
parms.wantname = parms.joins.wantname
end
if (en_default and not parms.opt_lang_local and (parms[1] or ''):find('%d')) or parms.opt_lang_en then
from_en_table = nil
end
if en_default and from_en_table then
-- Hiwiki: calaamadda/magaca la maxalliyeeyay waxaa lagu qeexaa beerta calaamadda/magaca US,
-- waxaana la isticmaalaa haddii wax-soo-saarku isticmaalo lambarro la maxalliyeeyay.
parms.opt_sp_us = true
end
return true
end
local function get_values(parms)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, v, i halkaas oo
-- v = miiska qiyamka gelitaanka
-- i = index-ka gelitaanka xiga ee parms ka dib kuwa halkan lagu shaqeeyay
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local valinfo = collection() -- miis tiroaysan oo ah qiyamka gelitaanka
local range = collection() -- miis tiroaysan oo ah walxaha xadka (haysashada, tusaale ahaan, 2 walxood oo xad ah waxay u baahan tahay 3 qiime gelitaan)
local had_nocomma -- true haddii laga saaray khiyaanada "nocomma" ee parameter-ka labaad (sida "tonocomma")
local parm2 = strip(parms[2])
if parm2 and parm2:sub(-7, -1) == 'nocomma' then
parms[2] = strip(parm2:sub(1, -8))
parms.opt_nocomma = true
had_nocomma = true
end
local function extractor(i)
-- Haddii parameter-ku uusan ahayn qiime, isku day inaad ka furto sida xad ah ("1-23" ee "1 to 23").
-- Si kastaba ha ahaatee, "-1-2/3" waa jajab taban (-1⅔), markaa waa in marka hore la soo saaraa.
-- Ha furin parameter haddii uu yahay sida "3-1/2" kaas oo mararka qaar si khaldan loo isticmaalo
-- halkii la isticmaali lahaa "3+1/2" (oo aan loo fasirin in ay tahay "3 to ½").
-- Walxaha la furay waxaa lagu dhex daraa miiska parms.
-- Soo noqnoqoshada dabada (tail recursion) waxay oggolaaneysaa isku-dhafka sida "1x2 to 3x4".
local valstr = strip(parms[i]) -- gooy si calaamad kasta oo '-' ah oo ah calaamad taban ay uga bilowdo bilowga
local success, result = extract_number(parms, valstr, i > 1)
if not success and valstr and i < 20 then -- hubi i si loo xaddido xad-gudubka
local lhs, sep, rhs = valstr:match('^(%S+)%s+(%S+)%s+(%S.*)')
if lhs and not (sep == '-' and rhs:match('/')) then
if sep:find('%d') then
return success, result -- si loo diido {{convert|1 234 567|m}} oo wata fariin suubban (en oo keliya)
end
parms[i] = rhs
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, lhs)
return extractor(i)
end
if not valstr:match('%-.*/') then
for _, sep in ipairs(text_code.ranges.words) do
local start, stop = valstr:find(sep, 2, true) -- ka bilow 2 si looga fogaado calaamad taban oo xadka '-' ah
if start then
parms[i] = valstr:sub(stop + 1)
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, valstr:sub(1, start - 1))
return extractor(i)
end
end
end
end
return success, result
end
local i = 1
local is_change
while true do
local success, info = extractor(i) -- waa in la dejiyo parms.opt_nocomma ka hor intaan tan la wicin
if not success then return false, info end
i = i + 1
if is_change then
info.is_change = true -- qiimuhu wuxuu ka dambeeyaa "±" markaa waa isbeddel (muhiim u ah xadka sida {{convert|5|±|5|°C}})
is_change = nil
end
valinfo:add(info)
local range_item = get_range(strip(parms[i]))
if not range_item then
break
end
i = i + 1
range:add(range_item)
if type(range_item) == 'table' then
-- Xadka "x", haddii unug lagu daro qiyamka qaar, ku dar dhammaantood.
parms.in_range_x = parms.in_range_x or range_item.in_range_x
parms.out_range_x = parms.out_range_x or range_item.out_range_x
parms.abbr_range_x = parms.abbr_range_x or range_item.abbr_range_x
is_change = range_item.is_range_change
end
end
if range.n > 0 then
if range.n > 30 then -- xaddid xad-gudubka, inkastoo 4 uu yahay xadka sare ee suurtagalka ah
return false, { 'cvt_invalid_num' } -- fariin marin habaabin ah laakiin way shaqeyn doontaa
end
parms.range = range
elseif had_nocomma then
return false, { 'cvt_unknown', parm2 }
end
return true, valinfo, i
end
local function simple_get_values(parms)
-- Haddii gelintu ay tahay sida "{{convert|valid_value|valid_unit|...}}",
-- soo celi true, i, in_unit, in_unit_table
-- i = index-ka parms ee waxa raaca valid_unit, haddii ay jiraan.
-- Valu-ga saxda ah (valid_value) ma aha mid taban mana isticmaalo jajab, iyo
-- ma jiraan xulashooyin u baahan hawshayn dheeraad ah oo gelitaanka ah.
-- Haddii kale, soo celi waxba oo wacaha ayaa dib u baari doona gelitaanka.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in shaqadani ay ku guulaysato 96% isbeddellada maqaallada,
-- iyo celcelis ahaan inay dardargeliso isbeddellada 8%.
if parms.opt_ri or parms.opt_spell_in then return end
local clean = to_en(strip(parms[1] or ''), parms)
if #clean > 10 or not clean:match('^[0-9.]+$') then return end
local value = tonumber(clean)
if not value then return end
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (value == 1),
clean = clean,
show = with_separator(parms, clean),
}
local in_unit = strip(parms[2])
local success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then return end
in_unit_table.valinfo = { info }
return true, 3, in_unit, in_unit_table
end
local function wikidata_call(operation, ...)
-- Soo celi true, s halkaas oo s uu yahay natiijada hawlgalka Wikidata,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local function worker(...)
wikidata_code = wikidata_code or require(wikidata_module)
wikidata_data = wikidata_data or mw.loadData(wikidata_data_module)
return wikidata_code[operation](wikidata_data, ...)
end
local success, status, result = pcall(worker, ...)
if success then
return status, result
end
return false, { 'cvt_wd_fail' }
end
local function get_parms(parms, args)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, unit halkaas oo
-- parms waa miis ka kooban dhammaan halbeegyada loo gudbiyay template-ka
-- oo loo beddelay halbeegyo magac leh, iyo
-- unit waa miiska unugga gelitaanka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Hawlaha gaarka ah (ma aha isbeddel), sidoo kale waxaa lagu soo celin karaa
-- true, wikitext halkaas oo wikitext uu yahay natiijada ugu dambeysa.
-- Miiska unugga gelitaanka ee la soo celiyay wuxuu u noqon karaa unug khiyaali ah oo adeegsanaya calaamadda unugga cayiman
-- iyo magaca, oo wata bad_mcode = miis koodh fariin ah.
-- MediaWiki waxay ka saartaa meelaha bannaanka ah ee hore iyo dambe qiyamka halbeegyada magaca leh.
-- Si kastaba ha ahaatee, qiyamka halbeegyada tiroaysan waxaa ku jira meel kasta oo bannaan
-- oo lagu geliyay template-ka, meelaha bannaankuna waxaa isticmaala halbeegyada qaar
-- (tusaale ahaan: halbeegyada tiroaysan ee la xiriira "disp=x").
local kv_pairs = {} -- miiska lammaaneyaasha furaha iyo qiimaha ee xuduudaha gelinta
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' or k == 'test' then
parms[k] = v
else
kv_pairs[k] = v
end
end
if parms.test == 'wikidata' then
local ulookup = function (ucode)
-- Isticmaal miis madhan oo parms ah si uusan u ururin natiijooyinka marka si isdaba joog ah loo isticmaalo.
return lookup({}, ucode, 'no_combination')
end
return wikidata_call('_listunits', ulookup)
end
local success, msg = translate_parms(parms, kv_pairs)
if not success then return false, msg end
if parms.input then
success, msg = wikidata_call('_adjustparameters', parms, 1)
if not success then return false, msg end
end
local success, i, in_unit, in_unit_table = simple_get_values(parms)
if not success then
local valinfo
success, valinfo, i = get_values(parms)
if not success then return false, valinfo end
in_unit = strip(parms[i])
i = i + 1
success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then
in_unit = in_unit or ''
if parms.opt_ignore_error then -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
in_unit_table = '' -- xannib fariinta khaladka ah oo ka hortag hawshaynida unugga wax-soo-saarka
end
in_unit_table = setmetatable({
symbol = in_unit, name2 = in_unit, utype = in_unit,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '',
bad_mcode = in_unit_table }, unit_mt)
end
in_unit_table.valinfo = valinfo
end
if parms.test == 'msg' then
-- Waxaan tijaabinayaa fariimaha soo baxaya marka aanu jirin unug wax-soo-saar oo la cayimay, iyo
-- unugga gelitaanku wuxuu leeyahay default maqan ama khaldan.
-- Deji laba unug oo taas loogu talagalay.
-- GOOR HORE: Ka saar koodhkan.
if in_unit == 'chain' then
in_unit_table.default = nil -- ma jiro default
elseif in_unit == 'rd' then
in_unit_table.default = "ft!X!m" -- muujin khalad ah
end
end
in_unit_table.inout = 'in' -- tani waa unug gelitaan ah
if not parms.range then
local success, inext, composite_unit = get_composite(parms, i, in_unit_table)
if not success then return false, inext end
if composite_unit then
in_unit_table = composite_unit
i = inext
end
end
if in_unit_table.builtin == 'mach' then
-- Sida template-kii duugnaa, lambarka ka dambeeya Mach oo ah unugga gelitaanku waa joogga (altitude),
-- mana jirto hab lagu cayimo joog unugga wax-soo-saarka.
-- Waxay heli kartaa koodh badan oo shaqadan ah si ay u hesho unug wax-soo-saar kasta oo ay u hubiso
-- joog ka dambeeya unuggaas.
local success, info = extract_number(parms, parms[i], false, true)
if success then
i = i + 1
in_unit_table.altitude = info.value
end
end
local word = strip(parms[i])
i = i + 1
local precision, is_bad_precision
local function set_precision(text)
local number, is_integer = get_number(text)
if number then
if is_integer then
precision = number
else
precision = text
is_bad_precision = true
end
return true -- qoraalka waxaa loo isticmaalay precision, mid sax ah ama khalad ah
end
end
if not set_precision(word) then
parms.out_unit = word
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if parms.opt_adj_mid then
word = parms[i]
i = i + 1
if word then -- erayada dhexe ee qoraalka
if word:sub(1, 1) == '-' then
parms.mid = word
else
parms.mid = ' ' .. word
end
end
end
if parms.opt_one_preunit then
parms[parms.opt_flip and 'preunit2' or 'preunit1'] = preunits(1, parms[i])
i = i + 1
end
if parms.disp == 'x' then
-- Waxa soo socda ayaa si macquul ah ula jaanqaadaya template-kii duugnaa.
local first = parms[i] or ''
local second = parms[i+1] or ''
i = i + 2
if strip(first) == '' then -- isticmaalahu wuxuu gelin karaa ' ' halkii uu ka geli lahaa ' ' si looga fogaado kan caadiga ah
first = ' [ ' .. first
second = ' ]' .. second
end
parms.joins = { first, second }
elseif parms.opt_two_preunits then
local p1, p2 = preunits(2, parms[i], parms[i+1])
i = i + 2
if parms.preunit1 then
-- Si loo fududeeyo dokumentiga, u oggolow isticmaalka aan u badnayn ee adj=pre oo wata disp=preunit
-- (si kastaba ha ahaatee, unug wax-soo-saar waa in la cayimaa adigoo wata adj=pre oo wata disp=preunit).
parms.preunit1 = parms.preunit1 .. p1
parms.preunit2 = p2
else
parms.preunit1, parms.preunit2 = p1, p2
end
end
if precision == nil then
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if is_bad_precision then
add_warning(parms, 1, 'cvt_bad_prec', precision)
else
parms.precision = precision
end
return true, in_unit_table
end
local function record_default_precision(parms, out_current, precision)
-- Haddii loo baahdo, hagaaji halbeegyada oo soo celi precision laga yaabo in la hagaajiyay.
-- Marka la beddelayo xad qiyam ah oo precision caadi ah loo baahan yahay,
-- cabbirkaas caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa qiime kasta sababtoo ah natiijadu mararka qaar
-- waxay ku xiran tahay gelitaanka saxda ah iyo qiyamka wax-soo-saarka. Shaqadani waxay sababi kartaa
-- in habka isbeddelka oo dhan la celiyo si loo hubiyo in
-- isku precision caadi ah loo isticmaalo isbeddel kasta oo shaqsi ah.
-- Haddii aan la samayn lahayn, xad sida 1000 ilaa 1000.4 wuxuu bixin karaa natiijooyin liita
-- sababtoo ah wax-soo-saarka koowaad waxaa laga yaabaa in si xoog leh loo wareejiyay, halka kan labaad uusan ahayn.
-- Xadka 1000.4 ilaa 1000, shaqadani waxay siin kartaa isbeddelka labaad
-- isla precision caadi ah oo loo isticmaalay kii koowaad.
if not parms.opt_round_each then
local maxdef = out_current.max_default_precision
if maxdef then
if maxdef < precision then
parms.do_convert_again = true
out_current.max_default_precision = precision
else
precision = out_current.max_default_precision
end
else
out_current.max_default_precision = precision
end
end
return precision
end
local function default_precision(parms, invalue, inclean, denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
-- Soo celi qiime caadi ah oo ah precision (tiro dhan sida 2, 0, -2).
-- Haddii denominator uusan ahayn nil, waa qiimaha hooseeyaha ee inclean.
-- Koodhku wuxuu raacayaa hababka laga isticmaalo template-kii duugnaa.
local fudge = 1e-14 -- {{Order of magnitude}} wuxuu ku darayaa tan, markaa annaguna sidoo kale
local prec, minprec, adjust
local subunit_ignore_trailing_zero
local subunit_more_precision -- khiyaano "in" oo loo isticmaalay gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
local composite = in_current.composite
if composite then
subunit_ignore_trailing_zero = true -- gelitaanka "|2|st|10|lb" waxay leedahay precision 0, ma aha -1
if composite[#composite].exception == 'subunit_more_precision' then
subunit_more_precision = true -- ha isticmaalin precision caadiga ah gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
end
end
if denominator and denominator > 0 then
prec = math.max(log10(denominator), 1)
else
-- Tiri lambarrada ka dambeeya calaamadda tobanle, adigoo maareynaya kiisaska sida '12.345e6'.
local exponent
local integer, dot, decimals, expstr = inclean:match('^(%d*)(%.?)(%d*)(.*)')
local e = expstr:sub(1, 1)
if e == 'e' or e == 'E' then
exponent = tonumber(expstr:sub(2))
end
if dot == '' then
prec = subunit_ignore_trailing_zero and 0 or -integer:match('0*$'):len()
else
prec = #decimals
end
if exponent then
-- Markaa '1230' iyo '1.23e3' labaduba waxay bixiyaan prec = -1, iyo '0.00123' iyo '1.23e-3' waxay bixiyaan 5.
prec = prec - exponent
end
end
if in_current.istemperature and out_current.istemperature then
-- Beddelidda heerkulka caadiga ah (°C, °F, °R, K); ma aha keVT.
-- Qiimaha Kelvin wuxuu noqon karaa mid ku dhow eber, ama yar laakiin taban dhibaatooyinka precision awgood.
-- Sidoo kale, qiimaha gelitaanka sida -300 C (ka hooseeya eber absolute) wuxuu bixiyaa kelvins taban.
-- Xisaabi precision ugu yar ee laga helayo qiimaha saxda ah (absolute value).
adjust = 0
local kelvin = abs((invalue - in_current.offset) * in_current.scale)
if kelvin < 1e-8 then -- u qaado inaysan eber ahayn dhibaato gelitaan ama xisaabinta precision awgeed
minprec = 2
else
minprec = 2 - floor(log10(kelvin) + fudge) -- 3 xarfo muhiim ah oo kelvin ah
end
else
if invalue == 0 or outvalue <= 0 then
-- Weligood nalama soo waco outvalue taban, laakiin waxay noqon kartaa eber.
-- Tani waxaa loo sameeyay si gaar ah si looga fogaado khaladaadka xisaabinta.
return record_default_precision(parms, out_current, 0)
end
if out_current.exception == 'integer_more_precision' and floor(invalue) == invalue then
-- Unugyada wax-soo-saarka qaarkood waxay mararka qaarkood bixiyaan natiijooyin liita
-- marka la adeegsado wareejinta caadiga ah. Isticmaal saxnaan dheeraad ah marka qiimaha gelitaanku
-- yahay tiro dhan. Tusaale natiijo liidata
-- waa marka gelitaanka 50 uu bixiyo wax-soo-saar ka yar kan gelitaanka 49.5.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in tani caawiso, balse ma baabi'iso dhammaan
-- yaababka, sababtoo ah ma cadda in "50" loo fasirayo
-- "laga bilaabo 45 ilaa 55" ama "laga bilaabo 49.5 ilaa 50.5".
adjust = -log10(in_current.scale)
elseif subunit_more_precision then
-- Isbeddelka sida "{{convert|6|ft|1|in|cm}}" (halkaas oo subunit uu yahay "in")
-- wuxuu leeyahay qiime hagaajin oo aan caadi ahayn si loo bixiyo saxnaan dheeraad ah
-- natiijada.
adjust = log10(out_current.scale) + 2
else
adjust = log10(abs(invalue / outvalue))
end
adjust = adjust + log10(2)
-- Hubi in wax-soo-saarku leeyahay ugu yaraan laba xaraf oo muhiim ah.
minprec = 1 - floor(log10(outvalue) + fudge)
end
if extra then
adjust = extra.adjust or adjust
minprec = extra.minprec or minprec
end
return record_default_precision(parms, out_current, math.max(floor(prec + adjust), minprec))
end
local function convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
-- U beddel qiimaha gelitaanka ee la bixiyay hal unug mid kale.
-- Soo celi output_value (lambar) haddii uu yahay isbeddel fudud, ama
-- soo celi f, t halkaas oo
-- f = true, t = miiska xogta oo wata natiijooyin, ama
-- f = false, t = miis fariin khalad ah.
local inscale = in_current.scale
local outscale = out_current.scale
if not in_current.iscomplex and not out_current.iscomplex then
return invalue * (inscale / outscale) -- yaree culayska kiiska ugu badan
end
if in_current.invert or out_current.invert then
-- Unugyada rogan (inverted units), sida dhererka rogan, wakhtiga rogan, ama
-- waxtarka shidaalka. Unugyada ku dhex jira ma laha invert la dejiyay.
if (in_current.invert or 1) * (out_current.invert or 1) < 0 then
return 1 / (invalue * inscale * outscale)
end
return invalue * (inscale / outscale)
elseif in_current.offset then
-- Heerkulka (ma jiraan unugyo ku dhex jira noocan oo kale ah).
if info.is_change then
return invalue * (inscale / outscale)
end
return (invalue - in_current.offset) * (inscale / outscale) + out_current.offset
else
-- Unug ku dhex jira (built-in unit).
local in_builtin = in_current.builtin
local out_builtin = out_current.builtin
if in_builtin and out_builtin then
if in_builtin == out_builtin then
return invalue
end
-- Ma jiraan kiisas (hadda) oo u baahan in laga beddelo hal
-- unug oo ku dhex jira mid kale, markaa tani weligeed ma dhacayso.
return false, { 'cvt_bug_convert' }
end
if in_builtin == 'mach' or out_builtin == 'mach' then
local adjust
if in_builtin == 'mach' then
inscale = speed_of_sound(in_current.altitude)
adjust = outscale / 0.1
else
outscale = speed_of_sound(out_current.altitude)
adjust = 0.1 / inscale
end
return true, {
outvalue = invalue * (inscale / outscale),
adjust = log10(adjust) + log10(2),
}
elseif in_builtin == 'hand' then
-- 1 hand = 4 inches; 1.2 hands = 6 inches.
-- Tobanleyaasha gacanta (decimals of a hand) waxaa loo qeexaa lambarka koowaad oo keliya, iyo
-- lambarka tobanle ee koowaad waa inuu ahaadaa tirada inches (1, 2 ama 3).
-- Si kastaba ha ahaatee, koodhkani wuxuu u fasirayaa qaybta tobanle oo dhan inay tahay tirada
-- inches / 10 (markaa 1.75 inches waxay noqon doontaa 0.175 hands).
-- Qiimaha sida 12.3 hands waa sax 12*4 + 3 inches; ku salee precision caadiga ah taas.
local integer, fracpart = math.modf(invalue)
local inch_value = 4 * integer + 10 * fracpart -- tirada u dhiganta ee inches
local factor = inscale / outscale
if factor == 4 then
-- Waxaan u beddelayaa inches: tus natiijada saxda ah, oo isticmaal "inches" ee ma aha "in" si caadi ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true
end
local show = format('%g', abs(inch_value)) -- show iyo clean ma laha calaamad (unsigned)
if not show:find('e', 1, true) then
return true, {
invalue = inch_value,
outvalue = inch_value,
clean = show,
show = show,
}
end
end
local outvalue = (integer + 2.5 * fracpart) * factor
local fracstr = info.clean:match('%.(.*)') or ''
local fmt
if fracstr == '' then
fmt = '%.0f'
else
fmt = '%.' .. format('%d', #fracstr - 1) .. 'f'
end
return true, {
invalue = inch_value,
clean = format(fmt, inch_value),
outvalue = outvalue,
minprec = 0,
}
end
end
return false, { 'cvt_bug_convert' } -- weligood ma dhacaan
end
local function user_style(parms, i)
-- Soo celi qoraal qaab uu isticmaalahu cayimay oo loogu talagalay unug miiska ah (table cell), ama '' haddii uusan jirin,
-- la siiyay i = 1 (qaabka gelitaanka) ama 2 (qaabka wax-soo-saarka).
local style = parms[(i == 1) and 'stylein' or 'styleout']
if style then
style = style:gsub('"', '')
if style ~= '' then
if style:sub(-1) ~= ';' then
style = style .. ';'
end
return style
end
end
return ''
end
local function make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current, scaled_top)
-- Deji xulashooyinka si loo maareeyo wax-soo-saarka miiska ama furaha kala-soocidda (sort key), ama labadaba.
-- Furaha kala-soocidda qoraalka wuxuu ku saleysan yahay qiimaha ka dhashay beddelidda
-- gelitaanka unug saldhig khiyaali ah oo wata scale = 1, iyo sifooyinka kale
-- ee looga baahan yahay isbeddelka ka yimid unugga gelitaanka.
-- Qaybaha kale, soo celi furaha kala-soocidda ee ku jira curiyaha span ee qarsoon, iyo
-- qiimaha miisaaman ee loo isticmaalay in lagu abuuro furaha kala-soocidda.
-- Haddii scaled_top la dejiyo, waa qiimaha miisaaman ee numeratorka unug kasta oo per ah
-- oo lala mideynayo unuggan (hooseeyaha) si loo sameeyo furaha kala-soocidda.
-- Miisaamintu waxay la shaqaysaa unugyada ku beddela factor (ma aha heerkulka).
local sortkey, scaled_value
if parms.opt_sortable_on then
local base = { -- unug khiyaali ah oo wata duur ku filan isbeddel sax ah
scale = 1,
invert = in_current.invert and 1,
iscomplex = in_current.iscomplex,
offset = in_current.offset and 0,
}
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, base)
if extra then
outvalue = extra.outvalue
end
if in_current.istemperature then
-- Loo beddelay kelvin; u qaado in lambarrada ku dhow eber ay leeyihiin
-- khalad wareejin ah oo ay tahay inay noqdaan eber.
if abs(outvalue) < 1e-12 then
outvalue = 0
end
end
if scaled_top and outvalue ~= 0 then
outvalue = scaled_top / outvalue
end
scaled_value = outvalue
if not valid_number(outvalue) then
if outvalue < 0 then
sortkey = '1000000000000000000'
else
sortkey = '9000000000000000000'
end
elseif outvalue == 0 then
sortkey = '5000000000000000000'
else
local mag = floor(log10(abs(outvalue)) + 1e-14)
local prefix
if outvalue > 0 then
prefix = 7000 + mag
else
prefix = 2999 - mag
outvalue = outvalue + 10^(mag+1)
end
sortkey = format('%d', prefix) .. format('%015.0f', floor(outvalue * 10^(14-mag)))
end
end
local sortspan
if sortkey and (parms.opt_sortable_debug or not parms.table_align) then
sortspan = parms.opt_sortable_debug and
'<span style="border:1px solid;display:inline;" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>' or
'<span style="display:none" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>'
parms.join_before = sortspan
end
if parms.table_align then
local style = 'style="text-align:' .. parms.table_align .. ';'
local sort = sortkey and ' data-sort-value="' .. sortkey .. '"' or ''
local joins = {}
for i = 1, 2 do
joins[i] = (i == 1 and '' or '\n|') .. style .. user_style(parms, i) .. '"' .. sort .. '|'
end
parms.table_joins = joins
end
return sortspan, scaled_value
end
local cvt_to_hand
local function cvtround(parms, info, in_current, out_current)
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka; beeraha:
-- show = xadhig wareegsan, qaabaysan oo wata natiijada beddelidda qiimaha ku jira info,
-- adigoo adeegsanaya wareejinta lagu cayimay parms.
-- singular = true haddii natiijadu (ka dib wareejinta iyo iska indhatirka calaamad kasta oo taban)
-- ay tahay "1", ama sida "1.00", ama ay tahay jajab qiimihiisu yahay < 1;
-- (iyo beeraha badan ee la tusay hoos, iyo beerta 'absvalue' ee la xisaabiyay).
-- ama soo celi true, nil haddii aan qiime la cayimin;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelinta info.clean waxay isticmaashaa lambarrada en (waa la turjumay, haddii loo baahdo).
-- Wax-soo-saarka show wuxuu isticmaalaa lambarrada en ama aan ahayn en sida habboon, ama waa la higgaadin karaa.
local invalue
if info then
invalue = info.value
if in_current.builtin == 'hand' then
invalue = info.altvalue
end
end
if invalue == nil or invalue == '' then
return true, nil
end
if out_current.builtin == 'hand' then
return cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
end
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
if parms.need_table_or_sort then
parms.need_table_or_sort = nil -- ku shaqee adigoo isticmaalaya qiimaha gelitaanka koowaad oo keliya
make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current)
end
if extra then
if not outvalue then return false, extra end
invalue = extra.invalue or invalue
outvalue = extra.outvalue
end
if not valid_number(outvalue) then
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
local isnegative
if outvalue < 0 then
isnegative = true
outvalue = -outvalue
end
local precision, show, exponent
local denominator = out_current.frac
if denominator then
show = fraction_table(outvalue, denominator)
else
precision = parms.precision
if not precision then
if parms.sigfig then
show, exponent = make_sigfig(outvalue, parms.sigfig)
elseif parms.opt_round then
local n = parms.opt_round
if n == 0.5 then
local integer, fracpart = math.modf(floor(2 * outvalue + 0.5) / 2)
if fracpart == 0 then
show = format('%.0f', integer)
else
show = format('%.1f', integer + fracpart)
end
else
show = format('%.0f', floor((outvalue / n) + 0.5) * n)
end
else
local inclean = info.clean
if extra then
inclean = extra.clean or inclean
show = extra.show
end
if not show then
precision = default_precision(parms, invalue, inclean, info.denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
end
end
end
end
if precision then
if precision >= 0 then
local fudge
if precision <= 8 then
-- Ku dar sixitaan si loo maareeyo kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan sababtoo ah awood la'aan
-- in si sax ah loo matalo qiyamka qaar. Tani waxay ka dhigeysaa mid shaqeeya:
-- {{convert|-100.1|C|K}} iyo {{convert|5555000|um|m|2}}.
-- Template-kii duugnaa wuxuu isticmaalaa #expr round, kaas oo wacaya PHP round().
-- GOOR HORE: Baadh sida PHP round() u shaqeeyo.
fudge = 2e-14
else
fudge = 0
end
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local success
success, show = pcall(format, fmt, outvalue + fudge)
if not success then
return false, { 'cvt_big_prec', tostring(precision) }
end
else
precision = -precision -- tirada lambarrada eber (marka lagu daro lambar kasta oo ka dambeeya dhibicda)
local shift = 10 ^ precision
show = format('%.0f', outvalue/shift)
if show ~= '0' then
exponent = #show + precision
end
end
end
local t = format_number(parms, show, exponent, isnegative)
if type(show) == 'string' then
-- Deji singular adigoo isticmaalaya match sababtoo ah nidaamyada qaar 0.99999999999999999 waa 1.0.
if exponent then
t.singular = (exponent == 1 and show:match('^10*$'))
else
t.singular = (show == '1' or show:match('^1%.0*$'))
end
else
t.fraction_table = show
t.singular = (outvalue <= 1) -- ma yeelan karo 'fraction == 1', laakiin haddii ay suurtagal noqon lahayd waxay noqon lahayd mid keli ah (singular)
end
t.raw_absvalue = outvalue -- qiimaha saxda ah ka hor wareejinta
return true, setmetatable(t, {
__index = function (self, key)
if key == 'absvalue' then
-- Xisaabi qiimaha saxda ah ka dib wareejinta, haddii loo baahdo.
local clean, exponent = rawget(self, 'clean'), rawget(self, 'exponent')
local value = tonumber(clean) -- qiimaha saxda ah (calaamad kasta oo taban waa la iska indhatiray)
if exponent then
value = value * 10^exponent
end
rawset(self, key, value)
return value
end
end })
end
function cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
-- U beddel gelitaanka gacmo (hands), inches.
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true -- caadiga ah waa in la tuso magaca ee ma aha calaamadda
end
local precision = parms.precision
local frac = out_current.frac
if not frac and precision and precision > 1 then
frac = (precision == 2) and 2 or 4
end
local out_next = out_current.out_next
if out_next then
-- Isticmaal aqoonta sixirka si loo go'aamiyo in unugga xiga uu yahay inches iyadoon loo baahnayn i18n.
-- Waxa soo socda ayaa hubinaya in marka isku-dhafka wax-soo-saarka "hand in" la isticmaalo, inches-ka
-- qiimaha la wareegay uu la jaanqaadayo qiimaha gacmaha (hands). Sidoo kale, muujinta tiraa sida "61½" halkii 61.5
-- ayey fiican tahay sababtoo ah 61.5 waxay tilmaamaysaa in qiimuhu uusan ahayn 61.4.
if out_next.exception == 'subunit_more_precision' then
out_next.frac = frac
end
end
-- U beddel inches; ka xisaabi gacmaha taas.
local dummy_unit_table = { scale = out_current.scale / 4, frac = frac }
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_current, dummy_unit_table)
if not success then return false, outinfo end
local tfrac = outinfo.fraction_table
local inches = outinfo.raw_absvalue
if tfrac then
inches = floor(inches) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
inches = floor(inches + 0.5) -- cabbirka gacmaha weligiis ma tuso tobanleyaasha inch
end
local hands, inches = divide(inches, 4)
outinfo.absvalue = hands + inches/4 -- waxaa loogu talagalay inuu noqdo qiimaha saxda ah ee wareegsan, laakiin tani waa ku filan tahay
local inchstr = tostring(inches) -- '0', '1', '2' ama '3'
if precision and precision <= 0 then -- isticmaalka taban ama 0 ee precision wuxuu u wareejiyaa gacanta ugu dhow
hands = floor(outinfo.raw_absvalue/4 + 0.5)
inchstr = ''
elseif tfrac then
-- Had iyo jeer tus tiro dhan ka hor jajabka (sida "15.0½") sababtoo ah "15½" waxay ka dhigan tahay 15-iyo-bar gacmood (hands).
inchstr = numdot .. format_fraction(parms, 'out', false, inchstr, tfrac.numstr, tfrac.denstr)
else
inchstr = numdot .. from_en(inchstr)
end
outinfo.show = outinfo.sign .. with_separator(parms, format('%.0f', hands)) .. inchstr
return true, outinfo
end
local function evaluate_condition(value, condition)
-- Soo celi true ama false adigoo dabaqaya muujin shardi ah (conditional expression) qiimaha,
-- ama tuur khalad haddii uu khaldan yahay.
-- Qayb aad u yar oo ka mid ah muujinta ayaa la taageeraa:
-- v < 9
-- v * 9 < 9
-- halkaas oo
-- 'v' lagu beddelayo value
-- 9 waa lambar kasta (sida uu qeexayo Lua tonumber)
-- lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa
-- '<' sidoo gaar ah waxay noqon kartaa '<=' ama '>' ama '>='
-- Intaa waxaa dheer, foomkan soo socda ayaa la taageeraa:
-- LHS and RHS
-- halkaas oo
-- LHS, RHS = muujin kasta oo ka mid ah kuwa kor ku xusan.
local function compare(value, text)
local arithop, factor, compop, limit = text:match('^%s*v%s*([*]?)(.-)([<>]=?)(.*)$')
if arithop == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
elseif arithop == '*' then
factor = tonumber(factor)
if factor == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
value = value * factor
end
limit = tonumber(limit)
if limit == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
if compop == '<' then
return value < limit
elseif compop == '<=' then
return value <= limit
elseif compop == '>' then
return value > limit
elseif compop == '>=' then
return value >= limit
end
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0) -- weligood ma dhacaan
end
local lhs, rhs = condition:match('^(.-%W)and(%W.*)')
if lhs == nil then
return compare(value, condition)
end
return compare(value, lhs) and compare(value, rhs)
end
local function get_default(value, unit_table)
-- Soo celi true, s halkaas oo s = magaca unugga wax-soo-saarka caadiga ah,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Unugyada qaar waxay leeyihiin default ku xiran qiimaha gelitaanka
-- (qiimaha koowaad haddii xad qiyam ah la isticmaalo).
-- Haddii '!' uu ku jiro default-ka, beerta koowaad ee bang-delimited waa
-- muujin adeegsanaysa 'v' si ay u metesho qiimaha gelitaanka.
-- Tusaale: 'v < 120 ! small ! big ! suffix' (suffix waa ikhtiyaari)
-- waxay qiimeyneysaa 'v < 120' sida boolean oo wata natiijada
-- 'smallsuffix' haddii (value < 120), ama 'bigsuffix' haddii kale.
-- Gelintu waa inay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.'.
local default = data_code.default_exceptions[unit_table.defkey or unit_table.symbol] or unit_table.default
if not default then
local per = unit_table.per
if per then
local function a_default(v, u)
local success, ucode = get_default(v, u)
if not success then
return '?' -- khalad aan la filayn ayaa dhacay; wuxuu sababi doonaa in raadinta default ay fashilanto
end
-- Isku day inaad isticmaasho unugga koowaad oo keliya haddii uu yahay isku-dhaf ama wax-soo-saar badan.
-- Tani ma aha mid aan cillad lahayn laakiin waxay u shaqayn doontaa kiisaska badankood.
-- Halka aysan ka shaqaynayn, isbeddelku wuxuu u baahan doonaa inuu cayimo unugga wax-soo-saarka ee la rabayo.
local t = all_units[ucode]
if t then
local combo = t.combination
if combo then
-- Unug badan oo sida ftin ah, unugga "koowaad" (ft) wuxuu ku jiraa dhammaadka isku-dhafka.
local i = t.multiple and table_len(combo) or 1
ucode = combo[i]
end
else
-- Isku day isku-dhaf si toos ah loo abuuray.
local item = ucode:match('^(.-)%+') or ucode:match('^(%S+)%s')
if all_units[item] then
return item
end
end
return ucode
end
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
local def1 = (unit1 and a_default(value, unit1) or unit_table.vprefix or '')
local def2 = a_default(1, unit2) -- 1 sababtoo ah unugga per ee hooseeyaha
return true, def1 .. '/' .. def2
end
return false, { 'cvt_no_default', unit_table.symbol }
end
if default:find('!', 1, true) == nil then
return true, default
end
local t = split(default, '!')
if #t == 3 or #t == 4 then
local success, result = pcall(evaluate_condition, value, t[1])
if success then
default = result and t[2] or t[3]
if #t == 4 then
default = default .. t[4]
end
return true, default
end
end
return false, { 'cvt_bad_default', unit_table.symbol }
end
local linked_pages -- si loo duubo bogagga la xiriiriyay si aysan ugu xiriirin isla bogga in ka badan hal jeer
local function make_link(link, id, link_key)
-- Soo celi wikilink "[[link|id]]", oo laga yaabo in la soo gaabiyay sida tusaalooyinka:
-- [[Mile|mile]] --> [[mile]]
-- [[Mile|miles]] --> [[mile]]s
-- Si kastaba ha ahaatee, id oo keliya ayaa la soo celiyaa haddii:
-- * aan la bixin xiriirin (si uusan wacaha u baahnayn inuu hubiyo in xiriirin la qeexay); ama
-- * xiriirintu ay hore uga soo muuqatay isbeddelka hadda (si looga fogaado xiriirin-dhaafka/overlinking).
-- Xiriirinta unug waxay isticmaashaa miiska unugga sida furaha xiriirinta, kaas oo ku guuldareysta inuu ogaado
-- xiriirin-dhaafka isbeddelada sida kuwa soo socda (mid kastaa wuxuu xiriiriyaa "mile" laba jeer):
-- {{convert|1|impgal/mi|USgal/mi|lk=on}}
-- {{convert|1|l/km|impgal/mi USgal/mi|lk=on}}
link_key = link_key or link -- isticmaal furaha haddii la bixiyay (furaha, laakiin ma aha xiriirinta, waxaa laga yaabaa in la ogaado marka loo baahdo in la tirtiro diiwaanka xiriirinta)
if not link or link == '' or linked_pages[link_key] then
return id
end
linked_pages[link_key] = true
-- Waxa soo socda wuxuu ka shaqeeyaa luqadda Ingiriiska (en) oo keliya, laakiin waa inay noqotaa mid nabdoon wiki-yada kale,
-- culayska samaynta tanina guud ahaan uma muuqato mid mudan.
local l = link:sub(1, 1):lower() .. link:sub(2)
if link == id or l == id then
return '[[' .. id .. ']]'
elseif link .. 's' == id or l .. 's' == id then
return '[[' .. id:sub(1, -2) .. ']]s'
else
return '[[' .. link .. '|' .. id .. ']]'
end
end
local function variable_name(clean, unit_table)
-- Slwiki, magaca unuggu wuxuu ku xiran yahay qiimaha.
-- Halbeegga clean waa qiimaha saxda ah ee wareegsan ee lambarrada en, oo ah xadhig.
-- Value Source Example for "m"
-- integer 1: name1 meter (sidoo kale waa magaca unugga)
-- integer 2: var{1} metra
-- integer 3 and 4: var{2} metri
-- integer else: var{3} metrov (0 iyo 5 ama ka badan)
-- real/fraction: var{4} metra
-- var{i} waxay ka dhigan tahay beerta i'th ee unit_table.varname haddii ay jirto oo ay leedahay
-- beerta i'th, haddii kalena name2.
-- Beeraha waxaa lagu kala soocaa "!" mana aha kuwo madhan.
-- Beerta unug adeegsanaya horgale SI waxay leedahay magaca horgalaha oo la geliyay,
-- oo beddelaya '#' haddii la helo, ama ka horreysa beerta haddii kale.
local vname
if clean == '1' then
vname = unit_table.name1
elseif unit_table.varname then
local i
if clean == '2' then
i = 1
elseif clean == '3' or clean == '4' then
i = 2
elseif clean:find('.', 1, true) then
i = 4
else
i = 3
end
vname = split(unit_table.varname, '!')[i]
end
if vname then
local si_name = rawget(unit_table, 'si_name') or ''
local pos = vname:find('#', 1, true)
if pos then
vname = vname:sub(1, pos - 1) .. si_name .. vname:sub(pos + 1)
else
vname = si_name .. vname
end
return vname
end
return unit_table.name2
end
local function linked_id(parms, unit_table, key_id, want_link, clean)
-- Soo celi ID-ga unugga ugu dambeeya (calaamadda ama magaca), oo si ikhtiyaari ah u wata wikilink,
-- oo cusbooneysii unit_table.sep haddii loo baahdo.
-- key_id waa mid ka mid ah: 'symbol', 'sym_us', 'name1', 'name1_us', 'name2', 'name2_us'.
local abbr_on = (key_id == 'symbol' or key_id == 'sym_us')
if abbr_on and want_link then
local symlink = rawget(unit_table, 'symlink')
if symlink then
return symlink -- wax-ka-reebista leh calaamadda xiriirinta ee ku dhex jirta
end
end
local multiplier = rawget(unit_table, 'multiplier')
local per = unit_table.per
if per then
local unit1 = per[1] -- unugga sare ee unit_table, ama nil
local unit2 = per[2] -- unugga hoose ee unit_table
if abbr_on then
if not unit1 then
unit_table.sep = '' -- ma jiro kala-sooce "$2/acre"
end
if not want_link then
local symbol = unit_table.symbol_raw
if symbol then
return symbol -- wax-ka-reebista leh calaamadda ku dhex jirta
end
end
end
local key_id2 -- unit2 mar walba waa keligood (singular)
if key_id == 'name2' then
key_id2 = 'name1'
elseif key_id == 'name2_us' then
key_id2 = 'name1_us'
else
key_id2 = key_id
end
local result
if abbr_on then
result = '/'
elseif omitsep then
result = per_word
elseif unit1 then
result = ' ' .. per_word .. ' '
else
result = per_word .. ' '
end
if want_link and unit_table.link then
if abbr_on or not varname then
result = (unit1 and linked_id(parms, unit1, key_id, false, clean) or '') .. result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, false, '1')
else
result = (unit1 and variable_name(clean, unit1) or '') .. result .. variable_name('1', unit2)
end
if omit_separator(result) then
unit_table.sep = ''
end
return make_link(unit_table.link, result, unit_table)
end
if unit1 then
result = linked_id(parms, unit1, key_id, want_link, clean) .. result
if unit1.sep then
unit_table.sep = unit1.sep
end
elseif omitsep then
unit_table.sep = ''
end
return result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, want_link, '1')
end
if multiplier then
-- Dhiirrigeliye (sida "100" ee "100km") wuxuu ku qasbaa unugga inuu noqdo mid tiro badan (plural).
multiplier = from_en(multiplier)
if not omitsep then
multiplier = multiplier .. (abbr_on and ' ' or ' ')
end
if not abbr_on then
if key_id == 'name1' then
key_id = 'name2'
elseif key_id == 'name1_us' then
key_id2 = 'name2_us'
end
end
else
multiplier = ''
end
local id = unit_table.fixed_name or ((varname and not abbr_on) and variable_name(clean, unit_table) or unit_table[key_id])
if omit_separator(id) then
unit_table.sep = ''
end
if want_link then
local link = data_code.link_exceptions[unit_table.linkey or unit_table.symbol] or unit_table.link
if link then
local before = ''
local i = unit_table.customary
if i == 1 and parms.opt_sp_us then
i = 2 -- tus "U.S." ma aha "US"
end
if i == 3 and abbr_on then
i = 4 -- soo gaabi "imperial" una beddel "imp"
end
local customary = text_code.customary_units[i]
if customary then
-- GOOR HORE: Tani waxay u shaqaysaa luqadda en oo keliya, laakiin waa mid gaar ah markaa iska indhatir hadda.
local pertext
if id:sub(1, 1) == '/' then
-- Waxaa la rabaa unugga "/USgal" inuu soo bandhigo "/U.S. gal", ma aha "U.S. /gal".
pertext = '/'
id = id:sub(2)
elseif id:sub(1, 4) == 'per ' then
-- Sidoo kale waxaa la rabaa "per U.S. gallon", ma aha "U.S. per gallon" (laakiin ficil ahaan tani uma badna in la isticmaalo).
pertext = 'per '
id = id:sub(5)
else
pertext = ''
end
-- Ka saar "US"/"U.S."/"imp"/"imperial" bilowga id tan iyo markii la gelin doono.
local removes = (i < 3) and { 'US ', 'US ', 'U.S. ', 'U.S. ' } or { 'imp ', 'imp ', 'imperial ' }
for _, prefix in ipairs(removes) do
local plen = #prefix
if id:sub(1, plen) == prefix then
id = id:sub(plen + 1)
break
end
end
before = pertext .. make_link(customary.link, customary[1]) .. ' '
end
id = before .. make_link(link, id, unit_table)
end
end
return multiplier .. id
end
local function make_id(parms, which, unit_table)
-- Soo celi id, f halkaas oo
-- id = magaca unugga ama calaamadda, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii id uu yahay magac, ama false haddii id uu yahay calaamad
-- adigoo adeegsanaya qiimaha index-ka 'which', iyo 'in' ama 'out' (unit_table.inout).
-- Natiijadu waa '' haddii aan calaamad/magac la isticmaalin.
-- Intaa waxaa dheer, deji unit_table.sep = ' ' ama ' ' ama ''
-- (kala-soocaha uu wacaha caadi ahaan geli doono ka hor id).
if parms.opt_values then
unit_table.sep = ''
return ''
end
local inout = unit_table.inout
local info = unit_table.valinfo[which]
local abbr_org = parms.abbr_org
local adjectival = parms.opt_adjectival
local lk = parms.lk
local want_link = (lk == 'on' or lk == inout)
local usename = unit_table.usename
local singular = info.singular
local want_name
if usename then
want_name = true
else
if abbr_org == nil then
if parms.wantname then
want_name = true
end
if unit_table.usesymbol then
want_name = false
end
end
if want_name == nil then
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout or (abbr == 'mos' and inout == 'out') then
want_name = false
else
want_name = true
end
end
end
local key
if want_name then
if lk == nil and unit_table.builtin == 'hand' then
want_link = true
end
if parms.opt_use_nbsp then
unit_table.sep = ' '
else
unit_table.sep = ' '
end
if parms.opt_singular then
local value
if inout == 'in' then
value = info.value
else
value = info.absvalue
end
if value then -- unugyada qaar ee aan caadiga ahayn mar walba ma dejiyaan beerta qiimaha
value = abs(value)
singular = (0 < value and value < 1.0001)
end
end
if unit_table.engscale then
-- engscale: markaa "|1|e3kg" waxay bixisaa "1 thousand kilograms" (tiro badan)
singular = false
end
key = (adjectival or singular) and 'name1' or 'name2'
if parms.opt_sp_us then
key = key .. '_us'
end
else
if unit_table.builtin == 'hand' then
if parms.opt_hand_hh then
unit_table.symbol = 'hh' -- GOOR HORE: waxaa laga yaabaa inuu rabo in i18n lagu dabaqo tan
end
end
unit_table.sep = ' '
key = parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'
end
return linked_id(parms, unit_table, key, want_link, info.clean), want_name
end
local function decorate_value(parms, unit_table, which, number_word)
-- Haddii loo baahdo, cusbooneysii unit_table si qiyamka loogu tuso macluumaad dheeri ah.
-- Si waafaqsan template-kii duugnaa (laakiin ka duwan fmtpower),
-- qaabka lagu soo bandhigayo awoodaha toban (powers of 10) waxaa ku jira "display:none" si loo oggolaado qaar ka mid ah
-- birawsarka inaysan koobiyeysan, tusaale ahaan, "10³" sida "10^3", halkii ay ka noqon lahayd "103".
local info
local engscale = unit_table.engscale
local prefix = unit_table.vprefix
if engscale or prefix then
info = unit_table.valinfo[which]
if info.decorated then
return -- ha dib u qurxin haddii isbeddelka la celinayo
end
info.decorated = true
if engscale then
local inout = unit_table.inout
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout then
info.show = info.show ..
'<span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">' ..
from_en('10') ..
'</span></span><s style="display:none">^</s><sup>' ..
from_en(tostring(engscale.exponent)) .. '</sup>'
elseif number_word then
local number_id
local lk = parms.lk
if lk == 'on' or lk == inout then
number_id = make_link(engscale.link, engscale[1])
else
number_id = engscale[1]
end
-- WP:NUMERAL waxay ku talinaysaa " " qiyamka sida "12 million".
info.show = info.show .. (parms.opt_adjectival and '-' or ' ') .. number_id
end
end
if prefix then
info.show = prefix .. info.show
end
end
end
local function process_input(parms, in_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay hal mar isbeddel kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho gelitaanka (qiimaha/unugga).
if parms.opt_output_only or parms.opt_output_number_only or parms.opt_output_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
return ''
end
local first_unit
local composite = in_current.composite -- nil ama miis unugyo ah
if composite then
first_unit = composite[1]
else
first_unit = in_current
end
local id1, want_name = make_id(parms, 1, first_unit)
local sep = first_unit.sep -- kala-soocaha u dhexeeya qiimaha iyo unugga, oo ay dejisay make_id
local preunit = parms.preunit1
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_input_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
if composite then
local parts = { id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
id1 = table.concat(parts, ' ')
end
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if parms.opt_also_symbol and not composite then
local join1 = parms.joins[1]
if join1 == ' (' or join1 == ' [' then
parms.joins = { ' [' .. first_unit[parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'] .. ']' .. join1 , parms.joins[2] }
end
end
if in_current.builtin == 'mach' and first_unit.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = first_unit.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
local prefix2 = make_id(parms, 2, first_unit) .. ' '
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix2 .. valinfo[2].show, 'in')
end
return preunit .. result
end
if composite then
-- Fududee: u qaado in uusan jirin xad, mana jirto qurxin.
local mid = (not parms.opt_flip) and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
if omitsep and sep == '' then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu muhiimsan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
local parts = { first_unit.valinfo[1].show .. sep1 .. id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, unit.valinfo[1].show .. sep1 .. (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
return table.concat(parts, sep2) .. mid
end
local add_unit = (parms.abbr == 'mos') or
parms[parms.opt_flip and 'out_range_x' or 'in_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[first_unit] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, haddii la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, first_unit) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'in')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = first_unit.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, first_unit, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. first_unit.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, first_unit))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'in')
end
end
else
decorate_value(parms, first_unit, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
return result .. preunit .. extra
end
local function process_one_output(parms, out_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay unug wax-soo-saar kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho wax-soo-saarka (qiimaha/unugga).
local id1, want_name = make_id(parms, 1, out_current)
local sep = out_current.sep -- waxaa dejisay make_id
local preunit = parms.preunit2
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_output_unit_only then
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if out_current.builtin == 'mach' and out_current.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = out_current.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix .. valinfo[2].show, 'out')
end
return preunit .. result
end
local add_unit = (parms[parms.opt_flip and 'in_range_x' or 'out_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)) and
not parms.opt_output_number_only
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[out_current] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, haddii la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, out_current) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'out')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = out_current.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, out_current, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. out_current.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, out_current))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'out')
end
end
else
decorate_value(parms, out_current, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
if parms.opt_output_number_only then
return result
end
return result .. preunit .. extra
end
local function make_output_single(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka keligood ah (kaas oo aan ahayn isku-dhaf ama dhowr ah);
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
out_unit_table.valinfo = collection()
local range = parms.range
for i = 1, (range and (range.n + 1) or 1) do
local success, info = cvtround(parms, in_unit_table.valinfo[i], in_unit_table, out_unit_table)
if not success then return false, info end
out_unit_table.valinfo:add(info)
end
return true, process_one_output(parms, out_unit_table)
end
local function make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka ah unugyo badan (sida 'ftin');
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local multiple = out_unit_table.multiple -- miiska qiyamka miisaaminta (ma noqon doono nil)
local combos = out_unit_table.combination -- miiska miisaska unugyada (ma noqon doono nil)
local abbr = parms.abbr
local abbr_org = parms.abbr_org
local disp = parms.disp
local want_name = (abbr_org == nil and (disp == 'or' or disp == 'slash')) or
not (abbr == 'on' or abbr == 'out' or abbr == 'mos')
local want_link = (parms.lk == 'on' or parms.lk == 'out')
local mid = parms.opt_flip and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
local do_spell = parms.opt_spell_out
parms.opt_spell_out = nil -- si wicitaanka cvtround uusan u higgaadin qiimaha
local function make_result(info, isfirst)
local fmt, outvalue, sign
local results = {}
for i = 1, #combos do
local tfrac, thisvalue, strforce
local out_current = combos[i]
out_current.inout = 'out'
local scale = multiple[i]
if i == 1 then -- unugga ugu yar muhiimad ahaan ('in' oo ka yimid 'ftin')
local decimals
out_current.frac = out_unit_table.frac
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_unit_table, out_current)
if not success then return false, outinfo end
if isfirst then
out_unit_table.valinfo = { outinfo } -- haddii loo baahdo qiimaha wax-soo-saarka unugga ugu yar muhiimad ahaan ee koowaad
end
sign = outinfo.sign
tfrac = outinfo.fraction_table
if outinfo.is_scientific then
strforce = outinfo.show
decimals = ''
elseif tfrac then
decimals = ''
else
local show = outinfo.show -- lambar sida xadhig luqadda maxalliga ah
local p1, p2 = show:find(numdot, 1, true)
decimals = p1 and show:sub(p2 + 1) or '' -- qoraalka ka dambeeya numdot, haddii uu jiro
end
fmt = '%.' .. ulen(decimals) .. 'f' -- si loo soo celiyo precision
if decimals == '' then
if tfrac then
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue + 0.5) -- hayso dhammaan lambarrada tiro dhan ee unugga ugu yar muhiimad ahaan
end
else
outvalue = outinfo.absvalue
end
end
if scale then
outvalue, thisvalue = divide(outvalue, scale)
else
thisvalue = outvalue
end
local id
if want_name then
if varname then
local clean
if strforce or tfrac then
clean = '.1' -- qiimaha khiyaaliga ah si loogu qasbo magaca dhibicda sabbaynaysa
else
clean = format(fmt, thisvalue)
end
id = variable_name(clean, out_current)
else
local key = 'name2'
if parms.opt_adjectival then
key = 'name1'
elseif tfrac then
if thisvalue == 0 then
key = 'name1'
end
elseif parms.opt_singular then
if 0 < thisvalue and thisvalue < 1.0001 then
key = 'name1'
end
else
if thisvalue == 1 then
key = 'name1'
end
end
id = out_current[key]
end
else
id = out_current['symbol']
end
if i == 1 and omit_separator(id) then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu yar muhiimad ahaan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
if want_link then
local link = out_current.link
if link then
id = make_link(link, id, out_current)
end
end
local strval
local inout = (i == #combos or outvalue == 0) and 'out' or '' -- khiyaano si qiimaha dambe ee la shaqeeyay (ee ugu horreeya ee la tusay) uu u yeesho xarfo waaweyn, haddii la codsado
if strforce and outvalue == 0 then
sign = '' -- calaamad kasta waxay ku jirtaa strforce
strval = strforce -- tuso qiyamka yar yar ee qaabka sayniska; waxay isticmaali doontaa unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya
elseif tfrac then
local wholestr = (thisvalue > 0) and tostring(thisvalue) or nil
strval = format_fraction(parms, inout, false, wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, do_spell)
else
strval = (thisvalue == 0) and from_en('0') or with_separator(parms, format(fmt, thisvalue))
if do_spell then
strval = spell_number(parms, inout, strval) or strval
end
end
table.insert(results, strval .. sep1 .. id)
if outvalue == 0 then
break
end
fmt = '%.0f' -- unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya ayaa yeelan kara qiime aan ahayn tiro dhan
end
local reversed, count = {}, #results
for i = 1, count do
reversed[i] = results[count + 1 - i]
end
return true, sign .. table.concat(reversed, sep2)
end
local valinfo = in_unit_table.valinfo
local success, result = make_result(valinfo[1], true)
if not success then return false, result end
local range = parms.range
if range then
for i = 1, range.n do
local success, result2 = make_result(valinfo[i+1])
if not success then return false, result2 end
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, result2, 'out')
end
end
return true, result .. mid
end
local function process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, s, outunit halkaas oo s = natiijada wikitext ee ugu dambeysa,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
linked_pages = {}
local success, bad_output
local bad_input_mcode = in_unit_table.bad_mcode -- nil haddii unugga gelitaanku yahay unug beddel sax ah
local invalue1 = in_unit_table.valinfo[1].value
local out_unit = parms.out_unit
if out_unit == nil or out_unit == '' then
if bad_input_mcode or parms.opt_input_unit_only then
bad_output = ''
else
success, out_unit = get_default(invalue1, in_unit_table)
parms.out_unit = out_unit
if not success then
bad_output = out_unit
end
end
end
if not bad_output and not out_unit_table then
success, out_unit_table = lookup(parms, out_unit, 'any_combination')
if success then
local mismatch = check_mismatch(in_unit_table, out_unit_table)
if mismatch then
bad_output = mismatch
end
else
bad_output = out_unit_table
end
end
local flipped = parms.opt_flip and not bad_input_mcode
local parts = {}
for part = 1, 2 do
-- LHS (parts[1]) waa gelitaanka caadiga ah, laakiin waa wax-soo-saarka haddii la rogay.
-- Marka hore ka shaqee LHS si loogu xiriiriyo, haddii la rabo.
-- Xiriirinta isla shayga waxaa lagu xannibaa RHS si looga fogaado xiriirin-dhaafka.
if (part == 1 and not flipped) or (part == 2 and flipped) then
parts[part] = process_input(parms, in_unit_table)
elseif bad_output then
parts[part] = (bad_output == '') and '' or message(parms, bad_output)
else
local outputs = {}
local combos -- nil (ee 'ft' or 'ftin'), ama miis miisaska unugyada ah (ee 'm ft')
if not out_unit_table.multiple then -- nil/false ('ft' or 'm ft'), ama miis qiyamka miisaaminta ('ftin')
combos = out_unit_table.combination
end
local frac = parms.frac -- nil ama hooseeyaha jajabka qiyamka wax-soo-saarka
if frac then
-- Ku dabaq jajabka unugga (haddii uu yahay mid keliya), ama unugyada aan SI ahayn (haddii uu yahay isku-dhaf),
-- marka laga reebo haddii precision sidoo kale la cayimay, jajabku wuxuu khuseeyaa
-- unugga gacanta (hand) oo keliya; taasi waxay oggolaaneysaa natiijada soo socota:
-- {{convert|156|cm|in hand|1|frac=2}} → 156 sentimitir (61.4 in; 15.1½ hands)
-- Si kastaba ha ahaatee, waxa soo socda waxaa lagu maareeyaa meel kale sida kiis gaar ah:
-- {{convert|156|cm|hand in|1|frac=2}} → 156 sentimitir (15.1½ hands; 61½ in)
if combos then
local precision = parms.precision
for _, unit in ipairs(combos) do
if unit.builtin == 'hand' or (not precision and not unit.prefixes) then
unit.frac = frac
end
end
else
out_unit_table.frac = frac
end
end
local out_first
local imax = combos and #combos or 1 -- 1 (unug keligood ah) ama tirada miisaska unugyada
for i = 1, imax do
local success, item
local out_current = combos and combos[i] or out_unit_table
out_current.inout = 'out'
if i == 1 then
out_first = out_current
if imax > 1 and out_current.builtin == 'hand' then
out_current.out_next = combos[2] -- gacanta ku dhex jirta waxay saameyn kartaa unugga xiga ee isku-dhafka
end
end
if out_current.multiple then
success, item = make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_current)
else
success, item = make_output_single(parms, in_unit_table, out_current)
end
if not success then return false, item end
table.insert(outputs, item)
end
if parms.opt_input_unit_only then
parts[part] = ''
else
local sep = parms.table_joins and parms.table_joins[2] or parms.join_between
parts[part] = table.concat(outputs, sep)
end
end
end
if parms.join_before then
parts[1] = parms.join_before .. parts[1]
end
local wikitext
if bad_input_mcode then
if bad_input_mcode == '' then
wikitext = parts[1]
else
wikitext = parts[1] .. message(parms, bad_input_mcode)
end
elseif parms.table_joins then
wikitext = parms.table_joins[1] .. parts[1] .. parms.table_joins[2] .. parts[2]
else
wikitext = parts[1] .. parms.joins[1] .. parts[2] .. parms.joins[2]
end
if parms.warnings and not bad_input_mcode then
wikitext = wikitext .. parms.warnings
end
return true, wikitext, out_unit_table
end
local function main_convert(frame)
-- Samee isbeddel, oo haddii loo baahdo, dib u samee adigoo wata precision caadi ah oo sarreeya.
local parms = { frame = frame } -- wuxuu hayn doonaa halbeegyada template-ka, ka dib turjumaadda
set_config(frame.args)
local success, result = get_parms(parms, frame:getParent().args)
if success then
if type(result) ~= 'table' then
return tostring(result)
end
local in_unit_table = result
local out_unit_table
for _ = 1, 2 do -- isticmaal xisaabiye si uusan ugu dhegin celcelinta isbeddelka
success, result, out_unit_table = process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
if success and parms.do_convert_again then
parms.do_convert_again = false
else
break
end
end
end
-- Haddii input=x uu dhibaato keeno, natiijadu waa inay ahaataa gelitaanka isticmaalaha oo keliya
-- (haddii x uu yahay hanti sida P123 waa la beddelay oo noqday '').
-- Unug gelitaan oo aan la aqoon wuxuu tusi lahaa gelitaanka iyo fariin khalad ah
-- oo wata success == true halkaan.
-- Sidoo kale, wuxuu yeelan karaa success == false oo wata fariin lagu soo saaro xadhig madhan.
if success then
if parms.have_problem and parms.input_text then
return parms.input_text
end
return result
end
return parms.input_text and parms.input_text or message(parms, result)
end
local function _unit(unitcode, options)
-- Shaqada caawinta ee Module:Val si loo raadiyo unug.
-- Halbeegga unitcode waa inuu noqdaa xadhig lagu aqoonsanayo unugga la rabo.
-- Halbeegga options waa inuu noqdaa nil ama miis wata halbeegyo ikhtiyaari ah:
-- value = lambar (furaha kala-soocidda; qiimaha caadiga ah waa 1)
-- scaled_top = nil unug caadi ah, ama lambar unug ah oo ah
-- hooseeyaha unug per ah (furaha kala-soocidda)
-- si = { 'symbol', 'link' }
-- (miis wata laba xadhig) si loo sameeyo unug SI ah
-- oo loo isticmaali doono raadinta
-- link = true haddii natiijadu ay tahay inay noqoto [[linked]]
-- sort = 'on' ama 'debug' haddii natiijadu ay ku jirto furaha kala-soocidda
-- curiyaha span ('debug' waxay ka dhigeysaa furaha mid muuqda)
-- name = true magaca unugga halkii calaamadda
-- us = true higgaadda Maraykanka (US spelling) ee unugga, haddii ay jirto
-- Soo celi nil haddii unitcode uusan ahayn xadhig aan madhanayn.
-- Haddii kale soo celi miis wata beero:
-- text = calaamadda la codsaday ama magaca unugga, oo si ikhtiyaari ah loo xiriiriyay
-- scaled_value = qiimaha gelitaanka ee lagu hagaajiyay miisaanka unugga; loo isticmaalo furaha kala-soocidda
-- sortspan = curiyaha span ee furaha kala-soocidda sida kan ay bixiso {{ntsh}},
-- oo laga xisaabiyay natiijada beddelidda qiimaha
-- unug saldhig ah oo wata scale 1.
-- unknown = true haddii unitcode uusan la aqoon
unitcode = strip(unitcode)
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return nil
end
set_config({})
linked_pages = {}
options = options or {}
local parms = {
abbr = options.name and 'off' or 'on',
lk = options.link and 'on' or nil,
opt_sp_us = options.us and true or nil,
opt_ignore_error = true, -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
opt_sortable_on = options.sort == 'on' or options.sort == 'debug',
opt_sortable_debug = options.sort == 'debug',
}
if options.si then
-- Samee miis khiyaali ah oo unugyo ah (hal unug oo keliya) si lookup uu u isticmaalo.
-- Tani waxay ka dhigeysaa lookup inuu aqoonsado horgale kasta oo SI ah oo ku jira unitcode.
local symbol = options.si[1] or '?'
parms.unittable = { [symbol] = {
_name1 = symbol,
_name2 = symbol,
_symbol = symbol,
utype = symbol,
scale = symbol == 'g' and 0.001 or 1,
prefixes = 1,
default = symbol,
link = options.si[2],
}}
end
local success, unit_table = lookup(parms, unitcode, 'no_combination')
if not success then
unit_table = setmetatable({
symbol = unitcode, name2 = unitcode, utype = unitcode,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '' }, unit_mt)
end
local value = tonumber(options.value) or 1
local clean = tostring(abs(value))
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (clean == '1'),
clean = clean,
show = clean,
}
unit_table.inout = 'in'
unit_table.valinfo = { info }
local sortspan, scaled_value
if options.sort then
sortspan, scaled_value = make_table_or_sort(parms, value, info, unit_table, options.scaled_top)
end
return {
text = make_id(parms, 1, unit_table),
sortspan = sortspan,
scaled_value = scaled_value,
unknown = not success and true or nil,
}
end
return { convert = main_convert, _unit = _unit }
t03yc5dm9vg3zsmijgmbjjmo7fmh3p4
311711
311706
2026-11-04T17:42:09Z
Isma4l
41797
311711
Scribunto
text/plain
-- Isbedelka qiimaha halbeeg cabbir mid kale.
-- Tusaale: {{convert|123|lb|kg}} --> 123 pounds (56 kg)
-- Fiiri [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
local MINUS = '−' -- Unicode U+2212 CALAAMADDA JARAAR (UTF-8: e2 88 92)
local abs = math.abs
local floor = math.floor
local format = string.format
local log10 = math.log10
local ustring = mw.ustring
local ulen = ustring.len
local usub = ustring.sub
-- Xulashooyinka qaabeynta si loo hayo qiyamka sixirka hal meel.
-- Xogta isbedelka iyo qoraalka fariinta waxaa lagu qeexay qaybo kala duwan.
local config, maxsigfig
local numdot -- waa in ay noqotaa '.' ama ',' ama xaraf ka shaqeeya regex-ka
local numsep, numsep_remove, numsep_remove2
local data_code, all_units
local text_code
local varname -- waxay noqotaa koodh lagu isticmaalo magacyada doorsoomayaasha ee ku xiran qiimaha
local from_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-saarka ee lambarrada en una keenayo luqadda maxalliga ah
local to_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-gelinta ee lambarrada luqadda maxalliga ah loogu beddelayo en
-- Isticmaal translation_table ee convert/text si aad u beddesho waxyaabaha soo socda.
local en_default -- run waxay isticmaalaa lang=en illaa uu convert leeyahay lang=local ama lambarro maxalli ah
local group_method = 3 -- koodhka inta lambar ee ku jirta hal koox
local per_word = 'per' -- unugyada sida "liters per kilometer"
local plural_suffix = 's' -- qiimaha kale ee faa'iidada leh waa laga yaabaa inuu '' yahay si loo damiyo magacyada unugyada tirada badan
local omitsep -- run si loo dhaafo kala-soocaha ka hor calaamadda/magaca maxalliga ah
-- Dhammaan unugyada waa in lagu qeexaa qaybta xogta. Si kastaba ha ahaatee, si wax looga qabto isbeddellada degdeggetahay
-- iyo tijaabooyinka, unug kasta oo aan la aqoon waxaa laga raadiyaa qayb xog dheeri ah, haddii ay jirto.
-- Qaybtaas waxaa lagu dhex gelin lahaa tiro yar oo bogag ah, markaa waa inaysan jirin
-- culays server ah oo yar oo ka imanaya samaynta isbeddellada, isla markaana isbeddelladu waa inay si degdeg ah u faafaan.
local extra_module -- magaca qaybta oo wata unugyo dheeraad ah
local extra_units -- nil ama miiska unugyada dheeraadka ah ee ka yimid extra_module
-- Xulashooyinka qaarkood ee template-ka soo wacaya waxay dejin karaan doorsoomayaasha lagu isticmaalo qaybta dambe ee qaybta (module).
local currency_text -- calaamadda lacagta ee isticmaalaha uu qeexay: {{convert|12|$/ha|$=€}} (euro waxay beddeshaa dollar)
local function from_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamadda tobanle ee '.',
-- iyada oo aan la samayn kooxaynta lambarrada (taas oo la sameeyo isla marka tan la waco ka dib).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata numdot iyo lambarro ku jira luqadda maxalliga ah.
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub('%.', numdot)
end
if from_en_table then
text = text:gsub('%d', from_en_table)
end
return text
end
local function to_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira luqadda maxalliga ah oo wata
-- calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah (numdot) iyo kooxaynta lambarrada (numsep).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata calaamadda '.' iyo lambarrada en,
-- iyo iyada oo aan lahayn kala-soocayaal (waxaa waajib ah in halkaan laga saaro si loo maareeyo kiisaska sida
-- numsep = '.' iyo numdot = ',' iyada oo gelintu tahay "1.234.567,8").
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
return text
end
local function decimal_mark(text)
-- Soo celi ',' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo hakad (comma) calaamadda tobanle, ama uusan lahayn calaamad tobanle.
-- Soo celi '.' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo dhibic (dot) calaamadda tobanle.
-- Haddii kale soo celi waxba (calaamadda tobanle lama yaqaan).
if not text:find('[.,]') then return ',' end
text = text:gsub('^%-', ''):gsub('%+%d+/%d+$', ''):gsub('[Ee]%-?%d+$', '')
local decimal =
text:match('^0?([.,])%d+$') or
text:match('%d([.,])%d?%d?$') or
text:match('%d([.,])%d%d%d%d+$')
if decimal then return decimal end
if text:match('%.%d+%.') then return ',' end
if text:match('%,%d+,') then return '.' end
end
local add_warning, with_separator -- caddaymaha hore ee horudhaca ah
local function to_en_with_check(text, parms)
-- Nooca to_en() ee wiki isticmaalaya numdot = ',' iyo numsep = '.' si loo hubiyo
-- qoraalka (lambarka gelitaanka oo ah xadhig) kaas oo laga yaabo in laga soo guuriyay enwiki.
-- Tusaale ahaan, '1.234' dhibicdu waxay noqon kartaa calaamad tobanle ama kala-sooce kooxeed.
-- Laga soo bilaabo viwiki.
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if decimal_mark(text) == '.' then
local original = text
text = text:gsub(',', '') -- tusaale ahaan, u fasir "1,234.5" qiime enwiki ah
if parms then
add_warning(parms, 0, 'cvt_enwiki_num', original, with_separator({}, text))
end
else
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
end
return text
end
local function omit_separator(id)
-- Soo celi run haddii aysan jirin kala-sooce ka hor id (calaamadda unugga ama magaca).
-- Dhanka zhwiki, waa aysan jirin kala-sooce haddii id uu isticmaalo xarfaha maxalliga ah.
-- Khiyaanada soo socota waa inay noqotaa tijaabo ku filan.
if omitsep then
if id:sub(1, 2) == '-{' then -- nooca luqadda nuxurka ee "-{...}-"
return true
end
if id:byte() > 127 then
local first = usub(id, 1, 1)
if first ~= 'Å' and first ~= '°' and first ~= 'µ' then
return true
end
end
end
return id:sub(1, 1) == '/' -- ma jiro kala-sooce ka hor unugyada sida "/ha"
end
local spell_module -- magaca qaybta oo qori karta lambarrada
local speller -- shaqada qaybtaas ka socota si ay u maamusho higgaadda (la dejiyay haddii loo baahdo)
local wikidata_module, wikidata_data_module -- magacyada qaybaha Wikidata
local wikidata_code, wikidata_data -- miiska la dhoofiyay ee qaybahaas (la dejiyay haddii loo baahdo)
local function set_config(args)
-- Deji xulashooyinka qaabeynta laga helayo template #invoke ama caadiga ah.
config = args
maxsigfig = config.maxsigfig or 14 -- tirada ugu badan ee xarfaha muhiimka ah
local data_module, text_module
local sandbox = config.sandbox and ('/' .. config.sandbox) or ''
data_module = "Module:Convert/data" .. sandbox
text_module = "Module:Convert/text" .. sandbox
extra_module = "Module:Convert/extra" .. sandbox
wikidata_module = "Module:Convert/wikidata" .. sandbox
wikidata_data_module = "Module:Convert/wikidata/data" .. sandbox
spell_module = "Module:ConvertNumeric"
data_code = mw.loadData(data_module)
text_code = mw.loadData(text_module)
all_units = data_code.all_units
local translation = text_code.translation_table
if translation then
numdot = translation.numdot
numsep = translation.numsep
if numdot == ',' and numsep == '.' then
if text_code.all_messages.cvt_enwiki_num then
to_en = to_en_with_check
end
end
if translation.group then
group_method = translation.group
end
if translation.per_word then
per_word = translation.per_word
end
if translation.plural_suffix then
plural_suffix = translation.plural_suffix
end
varname = translation.varname
from_en_table = translation.from_en
local use_workaround = true
if use_workaround then
-- 2013-07-05 ka hortagga cayayaanka adigoo samaynaya nuqul ka mid ah miiska loo baahan yahay.
-- mw.ustring.gsub wuu fashilmaa miiska (to_en_table) oo ah beddelka,
-- haddii miiska laga galo mw.loadData.
local source = translation.to_en
if source then
to_en_table = {}
for k, v in pairs(source) do
to_en_table[k] = v
end
end
else
to_en_table = translation.to_en
end
if translation.lang == 'en default' then
en_default = true -- ee hiwiki
end
omitsep = translation.omitsep -- ee zhwiki
end
numdot = config.numdot or numdot or '.' -- calaamadda tobanle ka hor lambarrada jajabka ah
numsep = config.numsep or numsep or ',' -- kala-sooce kooxeed ee lambarrada
-- numsep waa inay noqotaa ',' ama '.' ama '' ama ' ' ama xaraf Unicode ah.
-- numsep_remove waa inay ka shaqeyso regex si loo aqoonsado kala-soocayaasha la saarayo.
if numsep ~= '' then
numsep_remove = (numsep == '.') and '%.' or numsep
end
if numsep ~= ',' and numdot ~= ',' then
numsep_remove2 = ',' -- si lambarrada laga soo guuriyay enwiki ay u shaqeeyaan
end
end
local function collection()
-- Soo celi miis lagu hayo walxaha.
return {
n = 0,
add = function (self, item)
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end,
}
end
local function divide(numerator, denominator)
-- Soo celi qaybiye tiro dhan ah, hadhaaga ka dhashay qaybinta labada
-- lambar ee la bixiyay, kuwaas oo ay tahay inay noqdaan tirooyin aan lahayn calaamadda negative-ka.
local quotient, remainder = floor(numerator / denominator), numerator % denominator
if not (0 <= remainder and remainder < denominator) then
-- Xadka dhibicda sabbaynaysa waxaa laga yaabaa inuu tan u baahdo, sida {{convert|160.02|Ym|ydftin}}.
remainder = 0
end
return quotient, remainder
end
local function split(text, delimiter)
-- Soo celi miis tiroaysan oo wata qaybo ka yimid kala goynta qoraalka.
-- Kala-gooyaha waxaa lagu isticmaalaa regex iyada oo aan la baxsanayn (tusaale ahaan, '.' way fashilmi lahayd).
-- Qayb kasta waxay leedahay meel bannaan oo hore/dambe ah oo la saaray.
local t = {}
text = text .. delimiter -- si loo helo shayga ugu dambeeya
for item in text:gmatch('%s*(.-)%s*' .. delimiter) do
table.insert(t, item)
end
return t
end
local function strip(text)
-- Haddii qoraalku yahay xadhig, soo celi waxa ku jira oo aan lahayn meel bannaan oo hore/dambe.
-- Haddii kale soo celi nil (dood nil ah waxay bixisaa natiijo nil ah).
if type(text) == 'string' then
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
end
local function table_len(t)
-- Soo celi dhererka (<100) ee miis tiroaysan si loo beddelo #t taas oo
-- dokumentigu sheegayo inaysan shaqaynayn haddii t laga galo adigoo adeegsanaya mw.loadData().
for i = 1, 100 do
if t[i] == nil then
return i - 1
end
end
end
local function wanted_category(cat)
-- Soo celi cat haddii laga rabo namespace-ka hadda, haddii kale soo celi nil.
-- Tani waa si qaybaha la raadraaco ay ugu jiraan oo keliya bogagga u baahan sixitaanka.
local title = mw.title.getCurrentTitle()
if title then
local nsdefault = '0' -- namespace-ka caadiga ah: '0' = maqaal; '0,10' = maqaal iyo template
local namespace = title.namespace
for _, v in ipairs(split(config.nscat or nsdefault, ',')) do
if namespace == tonumber(v) then
return cat
end
end
end
end
local function message(parms, mcode)
-- Soo celi wikitext fariinta khaladka ah, oo ay ku jirto qaybta haddii la cayimay
-- nooca fariinta.
-- mcode = miis tiroaysan oo qeexaya fariinta:
-- mcode[1] = 'cvt_xxx' (xadhig loo isticmaalo furaha si loo helo xogta fariinta)
-- mcode[2] = 'parm1' (xadhig lagu beddelayo '$1' hudduu jiro fariinta)
-- mcode[3] = 'parm2' (xadhig lagu beddelayo '$2' hudduu jiro fariinta)
-- mcode[4] = 'parm3' (xadhig lagu beddelayo '$3' hudduu jiro fariinta)
local msg
if type(mcode) == 'table' then
if mcode[1] == 'cvt_no_output' then
-- Khaladaadka qaar waa inay keenaan in isbeddelku soo saaro xadhig madhan,
-- tusaale ahaan, duurka ikhtiyaariga ah ee sanduuqa xogta (infobox).
return ''
end
msg = text_code.all_messages[mcode[1]]
end
parms.have_problem = true
local function subparm(fmt, ...)
local rep = {}
for i, v in ipairs({...}) do
rep['$' .. i] = v
end
return (fmt:gsub('$%d+', rep))
end
if msg then
local parts = {}
local regex, replace = msg.regex, msg.replace
for i = 1, 3 do
local limit = 40
local s = mcode[i + 1]
if s then
if regex and replace then
s = s:gsub(regex, replace)
limit = nil -- u oggolow fariimaha dheer ee "should be"
end
-- Ka baxsashada gelitaanka isticmaalaha si aysan u jabin fariinta.
-- Si looga fogaado calaamadaha (sida {{convert|1<math>23</math>|m}}) inay jabiyaan
-- cinwaanka dulsaarka (mouseover), calaamad kasta oo xariijin ah oo ka bilaabanta char(127) ayaa
-- lagu beddelaa '...' (qoraal aan u baahnayn i18n).
local append
local pos = s:find(string.char(127), 1, true)
if pos then
append = '...'
s = s:sub(1, pos - 1)
end
if limit and ulen(s) > limit then
s = usub(s, 1, limit)
append = '...'
end
s = mw.text.nowiki(s) .. (append or '')
else
s = '?'
end
parts['$' .. i] = s
end
local function ispreview()
-- Soo celi run haddii fariin muuqata la tusayo.
if parms.test == 'preview' or parms.test == 'nopreview' then
-- Tijaabinta, waxay horudhac u noqon kartaa fariin dhab ah ama waxay simayn kartaa horudhac
-- marka la wado tijaabooyinka tooska ah.
return parms.test == 'preview'
end
local success, revid = pcall(function ()
return (parms.frame):preprocess('{{REVISIONID}}') end)
return success and (revid == '')
end
local title = string.gsub(msg[1] or 'Missing message', '$%d+', parts)
local text = msg[2] or 'Missing message'
local cat = wanted_category(text_code.all_categories[msg[3]]) or ''
local anchor = msg[4] or ''
local fmtkey = ispreview() and 'cvt_format_preview' or (msg.format or 'cvt_format')
local fmt = text_code.all_messages[fmtkey] or 'convert: bug'
return subparm(fmt, title:gsub('"', '"'), text, cat, anchor)
end
return 'Convert internal error: unknown message'
end
function add_warning(parms, level, key, text1, text2) -- caddaymaha hore ee kor ku xusan
-- Haddii la oggolaado, ku dar digniin lagu soo bandhigi doono natiijada isbeddelka ka dib.
-- Si loo yareeyo qaylada soo-saarka, digniinta koowaad oo keliya ayaa la soo bandhigaa.
if config.warnings or level < 0 then
if level <= (tonumber(config.warnings) or 1) then
if parms.warnings == nil then
parms.warnings = message(parms, { key, text1, text2 })
end
end
end
end
local function spell_number(parms, inout, number, numerator, denominator)
-- Soo celi natiijada higgaadda (number, numerator, denominator), ama
-- soo celi nil haddii higgaaddu aysan jirin ama aan la taageerin qoraalka la bixiyay.
-- Tusaalooyinka (qiime kasta waa inuu ahaadaa xadhig ama nil):
-- number numerator denominator output
-- ------ --------- ----------- -------------------
-- "1.23" nil nil one point two three
-- "1" "2" "3" one and two thirds
-- nil "2" "3" two thirds
if not speller then
local function get_speller(module)
return require(module).spell_number
end
local success
success, speller = pcall(get_speller, spell_module)
if not success or type(speller) ~= 'function' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_no_spell')
return nil
end
end
local case
if parms.spell_upper == inout then
case = true
parms.spell_upper = nil -- xarafka ugu horreeya ee kelmad badan ka dhig mid waaweyn (uppercase) keliya
end
local sp = not parms.opt_sp_us
local adj = parms.opt_adjectival
return speller(number, numerator, denominator, case, sp, adj)
end
------------------------------------------------------------------------
-- BILOW: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira (built-in) oo keliya.
-- GOOR HORE: Haddii koodh badan loo baahdo, u guuri qayb kale si loo fududeeyo qaybtan.
local function speed_of_sound(altitude)
-- Tani waa unugga xawaaraha Mach ee ku dhex jira.
-- Soo celi xawaaraha codka mitir ilbiriqsigii joogga la bixiyay ee cagaha.
-- Haddii joog aan la bixin, isticmaal kan caadiga ah (joogga eber = heerka badda).
-- Miisku wuxuu bixiyaa xawaaraha codka mayl saacaddiiba joogag kala duwan:
-- joogga = -17,499 ilaa 302,499 cagood
-- mach_table[a + 4] = s halkaas oo
-- a = (joogga / 5000) oo loo wareegay lambarka ugu dhow (-3 ilaa 60)
-- s = xawaaraha codka (mph) jooggaas
-- GOOR HORE: Waa in lagu xisaabiyaa natiijada is dhexgalka u dhexeeya joogagga hoose iyo sare ee ku xiga miiska,
-- halkii laga wareejin lahaa kan ugu dhow.
-- Laga soo bilaabo: http://www.aerospaceweb.org/question/atmosphere/q0112.shtml
local mach_table = { -- a =
799.5, 787.0, 774.2, 761.207051, -- -3 ilaa 0
748.0, 734.6, 721.0, 707.0, 692.8, 678.3, 663.5, 660.1, 660.1, 660.1, -- 1 ilaa 10
660.1, 660.1, 660.1, 662.0, 664.3, 666.5, 668.9, 671.1, 673.4, 675.6, -- 11 ilaa 20
677.9, 683.7, 689.9, 696.0, 702.1, 708.1, 714.0, 719.9, 725.8, 731.6, -- 21 ilaa 30
737.3, 737.7, 737.7, 736.2, 730.5, 724.6, 718.8, 712.9, 707.0, 701.1, -- 31 ilaa 40
695.0, 688.9, 682.8, 676.6, 670.4, 664.1, 657.8, 652.9, 648.3, 643.7, -- 41 ilaa 50
639.1, 634.4, 629.6, 624.8, 620.0, 615.2, 613.2, 613.2, 613.2, 613.5, -- 51 ilaa 60
}
altitude = altitude or 0
local a = (altitude < 0) and -altitude or altitude
a = floor(a / 5000 + 0.5)
if altitude < 0 then
a = -a
end
if a < -3 then
a = -3
elseif a > 60 then
a = 60
end
return mach_table[a + 4] * 0.44704 -- mph waxaa loo beddelay m/s
end
-- DHAMMAAD: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira oo keliya.
------------------------------------------------------------------------
local function get_range(word)
-- Soo celi xad (xadhig ama miis) u dhigma kelmadda (sida "to"),
-- ama soo celi nil haddii aysan ahayn kelmad xad ah.
local ranges = text_code.ranges
return ranges.types[word] or ranges.types[ranges.aliases[word]]
end
local function check_mismatch(unit1, unit2)
-- Haddii unit1 aan loo beddeli karin unit2, soo celi miis fariin khalad ah.
-- Tani waxay u oggolaaneysaa isbeddelka u dhexeeya unugyada isla nooca ah, iyo inta u dhexeeya
-- Nm (caadi ahaan torque) iyo ftlb (energy), sida maqaallada la xiriira qoryaha.
-- Tani waxay u shaqaysaa sababtoo ah Nm waa unugga saldhigga ah (scale = 1) labada nooc ee
-- ugu horreeya (torque), iyo nooca beddelka ah (energy, halkaas oo Nm = J).
-- Is-waafajin ayaa dhacaysa haddii noocyada ugu horreeya ay isku mid yihiin, ama haddii unit1 uu la mid yahay
-- nooca beddelka ah ee unit2, iyo caksi. Taasi waxay bixisaa liis oggolaansho ah
-- oo ku saabsan isbeddelada loo oggol yahay inta u dhexeeya noocyada aan caadi ahaan is waafaqayn.
if unit1.utype == unit2.utype or
(unit1.utype == unit2.alttype and unit1.alttype == unit2.utype) then
return nil
end
return { 'cvt_mismatch', unit1.utype, unit2.utype }
end
local function override_from(out_table, in_table, fields)
-- Nuqul ka qaado duurka cayiman ee ka yimid in_table oo u guuri out_table, laakiin ha nuqul ka qaadan
-- duurka nil ah (hayso beerta u dhiganta ee ku jirta out_table).
for _, field in ipairs(fields) do
if in_table[field] then
out_table[field] = in_table[field]
end
end
end
local function shallow_copy(t)
-- Soo celi nuqul dusha sare ah (shallow copy) ee miiska t.
-- Uma baahnid sifooyinka iyo culayska Scribunto mw.clone().
local result = {}
for k, v in pairs(t) do
result[k] = v
end
return result
end
local unit_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aan aqbalin horgabayaasha SI.
-- Digniin: Qiimaha boolean 'false' ayaa loo soo celiyaa beerta kasta oo maqan
-- markaa __index looma yeero laba jeer isla beerta unug la bixiyay.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'name1' or key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'name2' then
value = self.name1 .. plural_suffix
elseif key == 'name1_us' then
value = self.name1
if not rawget(self, 'name2_us') then
-- Haddii name1_us uu yahay 'foot', ha ka dhigin name2_us adigoo ku daraya plural_suffix.
self.name2_us = self.name2
end
elseif key == 'name2_us' then
local raw1_us = rawget(self, 'name1_us')
if raw1_us then
value = raw1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function prefixed_name(unit, name, index)
-- Soo celi magaca unugga oo horgalaha SI lagu daray booska saxda ah.
-- index = 1 (name1), 2 (name2), 3 (name1_us), 4 (name2_us).
-- Boosku waa byte (ma aha xaraf) index, markaa isticmaal sub() ee Lua.
local pos = rawget(unit, 'prefix_position')
if type(pos) == 'string' then
pos = tonumber(split(pos, ',')[index])
end
if pos then
return name:sub(1, pos - 1) .. unit.si_name .. name:sub(pos)
end
return unit.si_name .. name
end
local unit_prefixed_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aqbala horgabayaasha SI.
-- Intaan la isticmaalin, beeraha si_name, si_prefix waa in la qeexaa.
-- Unuggu waa inuu qeexaa _symbol, _name1 iyo
-- wuxuu qeexi karaa _sym_us, _name1_us, _name2_us
-- (_sym_us, _name2_us waxaa loo qeexi karaa luqad isticmaalaysa sp=us
-- si loogu tixraaco nooc aan la xiriirin unugyada Maraykanka).
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
value = self.si_prefix .. self._symbol
elseif key == 'sym_us' then
value = rawget(self, '_sym_us')
if value then
value = self.si_prefix .. value
else
value = self.symbol
end
elseif key == 'name1' then
value = prefixed_name(self, self._name1, 1)
elseif key == 'name2' then
value = rawget(self, '_name2')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 2)
else
value = self.name1 .. plural_suffix
end
elseif key == 'name1_us' then
value = rawget(self, '_name1_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 3)
else
value = self.name1
end
elseif key == 'name2_us' then
value = rawget(self, '_name2_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 4)
elseif rawget(self, '_name1_us') then
value = self.name1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local unit_per_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka unug kasta oo qaabkiisu yahay "x/y".
-- Tan weligood looma yeero si loo go'aamiyo magaca unugga ama xiriirinta sababtoo ah unugyada per
-- waxaa loola dhaqmaa sida kiis gaar ah.
-- Sidoo kale, wax-soo-saarka caadiga ah waxaa lagaga shaqeeyaa meel kale.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
if unit1 then
value = unit1[key] .. '/' .. unit2[key]
else
value = '/' .. unit2[key]
end
elseif key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'scale' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
value = (unit1 and unit1.scale or 1) * self.scalemultiplier / unit2.scale
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function make_per(unit_table, ulookup)
-- Soo celi run, t halkaas uu t uu yahay unug per ah oo koodhadhka unugyada loo ballaariyay miisaska unugyada,
-- ama soo celi been, t halkaas uu t uu yahay miis fariin khalad ah.
local result = { utype = unit_table.utype, per = {} }
override_from(result, unit_table, { 'invert', 'iscomplex', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
result.symbol_raw = (result.symbol or false) -- si loo kala saaro wax ka reeban oo la qeexay iyo xisaabinta metatable
local prefix
for i, v in ipairs(unit_table.per) do
if i == 1 and v == '' then
-- Calaamadda unugga koowaad waxay noqon kartaa madhan; taasina waxay bixisaa miis unug koowaad oo nil ah.
elseif i == 1 and text_code.currency[v] then
prefix = currency_text or v
else
local success, t = ulookup(v)
if not success then return false, t end
result.per[i] = t
end
end
local multiplier = unit_table.multiplier
if not result.utype then
-- Samaynta unug toos ah oo per ah.
local unit1 = result.per[1]
local utype = (unit1 and unit1.utype or prefix or '') .. '/' .. result.per[2].utype
local t = data_code.per_unit_fixups[utype]
if t then
if type(t) == 'table' then
utype = t.utype or utype
result.link = result.link or t.link
multiplier = multiplier or t.multiplier
else
utype = t
end
end
result.utype = utype
end
result.scalemultiplier = multiplier or 1
result.vprefix = prefix or false -- u deji non-nil si looga fogaado in loo yeero __index
return true, setmetatable(result, unit_per_mt)
end
local function lookup(parms, unitcode, what, utable, fails, depth)
-- Soo celi run, t halkaas oo t uu yahay nuqul ka mid ah miiska beddelka unugga,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Halbeegga 'what' wuxuu go'aamiyaa in unugyada isku dhafan la aqbalo:
-- 'no_combination' : unug keliya ah
-- 'any_combination' : unug keliya ah ama isku-dhaf ama wax-soo-saar badan
-- 'only_multiple' : unug keliya ah ama wax-soo-saar badan oo keliya
-- Halbeegga unitcode waa calaamad (sida 'g'), oo wata horgale SI ikhtiyaari ah (sida 'kg').
-- Haddii, tusaale ahaan, 'kg' uu ku jiro miiskan, gelitaankaas ayaa la isticmaalaa;
-- haddii kale horgalaha ('k') waxaa lagu dabaqaa unugga saldhigga ah ('g').
-- Haddii unitcode uu yahay koodh isku-dhaf ah oo la yaqaan (iyo haddii uu oggolaado what),
-- miis ka kooban miisaska unugyada wax-soo-saarka badan ayaa lagu daraa natiijada.
-- Si waafaqsan template-kii hore, hoosta xariiqa (underscore) ee unitcode
-- waxaa lagu beddelaa meel bannaan si isticmaalka sida {{convert|350|board_feet}} uu u shaqeeyo.
-- Wikignomes sidoo kale waxay gelin karaan laba meelood oo bannaan ama " " isku-dhafka, markaa
-- beddel underscore, " ", iyo meelo bannaan oo badan oo leh hal meel bannaan.
utable = utable or parms.unittable or all_units
fails = fails or {}
depth = depth and depth + 1 or 1
if depth > 9 then
-- Waxaa jira siyaabo si khaldan loogu qeexi karo unugyo keenaya soo noqnoqasho aan dhammaad lahayn
-- marka lookup() loogu yeero. Taasi waxay bixisaa daahitaan dheer iyo
-- fariimo khalad ah oo aad u wareersan, markaa halbeegga depth waxaa loo isticmaalaa ilaalo ahaan.
return false, { 'cvt_lookup', unitcode }
end
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return false, { 'cvt_no_unit' }
end
unitcode = unitcode:gsub('_', ' '):gsub(' ', ' '):gsub(' +', ' ')
local t = utable[unitcode]
if t then
if t.shouldbe then
return false, { 'cvt_should_be', t.shouldbe }
end
if t.sp_us then
parms.opt_sp_us = true
end
local target = t.target -- nil, ama unitcode waa magac kale (alias) oo loogu talagalay bartilmaameedkan
if target then
local success, result = lookup(parms, target, what, utable, fails, depth)
if not success then return false, result end
override_from(result, t, { 'customary', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
local multiplier = t.multiplier
if multiplier then
result.multiplier = tostring(multiplier)
result.scale = result.scale * multiplier
end
return true, result
end
if t.per then
return make_per(t, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
end
local combo = t.combination -- nil ama miis ka kooban unitcodes
if combo then
local multiple = t.multiple
if what == 'no_combination' or (what == 'only_multiple' and not multiple) then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
-- Si isdaba joog ah u samee miis isku-dhaf ah oo ka kooban
-- miiska beddelka ee unitcode kasta.
local result = { utype = t.utype, multiple = multiple, combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, multiple and 'no_combination' or 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local result = shallow_copy(t)
if result.prefixes then
result.si_name = ''
result.si_prefix = ''
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
return true, setmetatable(result, unit_mt)
end
local SIprefixes = text_code.SIprefixes
for plen = SIprefixes[1] or 2, 1, -1 do
-- Raadi horgale SI ah; waa inuusan weligiis ka dhicin magac kale (alias).
-- Hubi horgalaha dheer marka horta ('dam' waa decametre).
-- SIprefixes[1] = tirada ugu badan ee xarfaha horgalaha (sida uu arko mw.ustring.sub).
local prefix = usub(unitcode, 1, plen)
local si = SIprefixes[prefix]
if si then
local t = utable[usub(unitcode, plen+1)]
if t and t.prefixes then
local result = shallow_copy(t)
result.si_name = parms.opt_sp_us and si.name_us or si.name
result.si_prefix = si.prefix or prefix
result.scale = t.scale * 10 ^ (si.exponent * t.prefixes)
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
end
end
-- Aqbal unug kasta oo wata horgale xisaab injineernimo sida "e6cuft"
-- (milyan cagood oo cubic ah), laakiin ma aha horgabayaal silsilad ah sida "e3e6cuft",
-- oo ma aha haddii unuggu yahay isku-dhaf ama dhowr ah,
-- oo ma aha haddii unuggu leeyahay magdhow (offset) ama uu yahay mid ku dhex jira.
-- Lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa.
local has_plus = unitcode:find('+', 1, true)
if not has_plus then
local exponent, baseunit = unitcode:match('^e(%d+)(.*)')
if exponent then
local engscale = text_code.eng_scales[exponent]
if engscale then
local success, result = lookup(parms, baseunit, 'no_combination', utable, fails, depth)
if success and not (result.offset or result.builtin or result.engscale) then
result.defkey = unitcode -- furaha lagu raadiyo wax-ka-reebista caadiga ah
result.engscale = engscale
result.scale = result.scale * 10 ^ tonumber(exponent)
return true, result
end
end
end
end
-- Aqbal isku-dhafka uu isticmaalahu qeexay sida "acre+m2+ha" ama "acre m2 ha" ee wax-soo-saarka.
-- Haddii '+' la isticmaalo, koodhka unug kasta waxaa ku jiri kara meel bannaan, khalduna waa mid dhimasho leh (fatal).
-- Haddii ' ' la isticmaalo oo kelmad kasta oo meel bannaan kala soocaysaa ay tahay koodh unug, waa isku-dhaf,
-- laakiin khaladaadku ma aha kuwo dhimasho leh markaa koodhka unugga waxaa loo raadin karaa unug dheeri ah.
local err_is_fatal
local combo = collection()
if has_plus then
err_is_fatal = true
for item in (unitcode .. '+'):gmatch('%s*(.-)%s*%+') do
if item ~= '' then
combo:add(item)
end
end
elseif unitcode:find('%s') then
for item in unitcode:gmatch('%S+') do
combo:add(item)
end
end
if combo.n > 1 then
local function lookup_combo()
if what == 'no_combination' or what == 'only_multiple' then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
local result = { combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
if i == 1 then
result.utype = t.utype
else
local mismatch = check_mismatch(result, t)
if mismatch then
return false, mismatch
end
end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local success, result = lookup_combo()
if success or err_is_fatal then
return success, result
end
end
-- Raadi x/y; ku kala goy xariiqa midigta ugu fog si loo helo miisaanka saxda ah (x/y/z waa x/y per z).
local top, bottom = unitcode:match('^(.-)/([^/]+)$')
if top and not unitcode:find('e%d') then
-- Haddii ay sax tahay, abuuro unug toos ah oo per ah loogu talagalay koodhka unugga "x/y".
-- Koodhka unuggu waa uusan ku jirin meelo bannaan oo dheeraad ah.
-- Qoraalka injineernimada (marka laga reebo bilowga oo la xaaqay intaan tan la gaarin),
-- lama taageero markaa ha samayn unug per ah haddii aad hesho qoraal sida 'e3' oo ku jira unitcode.
local success, result = make_per({ per = {top, bottom} }, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
if success then
return true, result
end
end
if not parms.opt_ignore_error and not get_range(unitcode) then
-- Waxaad rabtaa liiska "what links here" ee extra_module si uu u tusi karo oo keliya kiisaska
-- unug dheeri ah la isticmaalo, markaa ha u baahan haddii laga yeero {{val}}
-- ama haddii la raadinayo kelmad xad ah oo aan noqon karin unug.
if not extra_units then
local success, extra = pcall(function () return require(extra_module).extra_units end)
if success and type(extra) == 'table' then
extra_units = extra
end
end
if extra_units then
-- Unug ku jira hal miis xog ah ayaa laga yaabaa buu tixraacaa unug ku jira miiska kale, markaa
-- u beddel iyaga dhexdooda, adigoo ku tiirsan fails iyo depth si loo joojiyo wareegyada.
if not fails[unitcode] then
fails[unitcode] = true
local other = (utable == all_units) and extra_units or all_units
local success, result = lookup(parms, unitcode, what, other, fails, depth)
if success then
return true, result
end
end
end
end
if to_en_table then
-- Fawiki waa caadi in la turjumo dhammaan lambarrada si unug sida "km2" uu u noqdo "km۲".
local en_code = ustring.gsub(unitcode, '%d', to_en_table)
if en_code ~= unitcode then
return lookup(parms, en_code, what, utable, fails, depth)
end
end
return false, { 'cvt_unknown', unitcode }
end
local function valid_number(num)
-- Soo celi run haddii num uu yahay lambar sax ah.
-- Scribunto (oo ka duwan heerka caadiga ah ee Lua), marka lagu muujiyo xadhig ahaan,
-- buuxdhaafinta ama dhibaatooyinka kale waxaa lagu muujiyaa qoraal sida "inf" ama "nan"
-- kuwaas oo loo arko kuwo aan ansixinayn halkan (mid kastaa wuxuu kooban yahay "n").
if type(num) == 'number' and tostring(num):find('n', 1, true) == nil then
return true
end
end
local function hyphenated(name, parts)
-- Soo celi qaab xariijin leh (hyphenated) oo magaca la bixiyay ah (isticmaalka sifo ahaan).
-- Magaca waxaa laga yaabaa in la xiriiriyo oo bartilmaameedka xiriirinta waa inaan la beddelin.
-- Tusaalooyinka mala-awaalka ah:
-- [[long ton|ton]] → [[long ton|ton]] (wax isbeddel ah ma jiro)
-- [[tonne|long ton]] → [[tonne|long-ton]]
-- [[metric ton|long ton]] → [[metric ton|long-ton]]
-- [[long ton]] → [[long ton|long-ton]]
-- Gelintu sidoo kala waxay yeelan kartaa xiriiro badan oo hal magac ah sida:
-- [[United States customary units|U.S.]] [[US gallon|gallon]]
-- [[mile]]s per [[United States customary units|U.S.]] [[quart]]
-- [[long ton]]s per [[short ton]]
-- U qaado in xiriirada aan la dulsaari karin (weligeed ma noqon karin sida "[[abc[[def]]ghi]]").
-- Tani waxay isticmaashaa hab fudud oo waxtar leh oo u shaqeeya kiisaska badankood.
-- Unugyada qaar (haddii la isticmaalo) waxay u baahan doonaan wax badan, oo waxaan ka fikiri karna dambe
-- ku darista hab lagu maareeyo wax-ka-reebista.
-- Habku waa in lagu beddelo meel bannaan kasta xariijin (hyphen), laakiin
-- ma aha meel bannaan ka dib ')' [oo loogu talagalay "(pre-1954 US) nautical mile"], iyo
-- ma aha meelo bannaan isla markiiba ka hor '(' ama gudaha '(...)' [kiisaska sida
-- "British thermal unit (ISO)" iyo "Calorie (International Steam Table)"].
if name:find(' ', 1, true) then
if parts then
local pos
if name:sub(1, 1) == '(' then
pos = name:find(')', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos+1) .. name:sub(pos+2):gsub(' ', '-')
end
elseif name:sub(-1) == ')' then
pos = name:find('(', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos-2):gsub(' ', '-') .. name:sub(pos-1)
end
end
return name:gsub(' ', '-')
end
parts = collection()
for before, item, after in name:gmatch('([^[]*)(%[%[[^[]*%]%])([^[]*)') do
if item:find(' ', 1, true) then
local prefix
local plen = item:find('|', 1, true)
if plen then
prefix = item:sub(1, plen)
item = item:sub(plen + 1, -3)
else
prefix = item:sub(1, -3) .. '|'
item = item:sub(3, -3)
end
item = prefix .. hyphenated(item, parts) .. ']]'
end
parts:add(before:gsub(' ', '-') .. item .. after:gsub(' ', '-'))
end
if parts.n == 0 then
-- Majiro xiriir sida "[[...]]" oo laga helay magaca asalka ah.
parts:add(hyphenated(name, parts))
end
return table.concat(parts)
end
return name
end
local function hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, inout)
-- Soo celi s, f halkaas oo
-- s = id, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii ay tahay hyphenated
-- Wax-ka-beddellada suurtagalka ah: ku dar hyphen; horay u sarraysii '-'; ku dar qoraalka dhexe ee dambe.
if id == nil or id == '' then
return ''
end
local mid = (inout == (parms.opt_flip and 'out' or 'in')) and parms.mid or ''
if want_name then
if parms.opt_adjectival then
return '-' .. hyphenated(id) .. mid, true
end
if parms.opt_add_s and id:sub(-1) ~= 's' then
id = id .. 's' -- ee nowiki
end
end
return sep .. id .. mid
end
local function use_minus(text)
-- Soo celi qoraal wata Unicode minus halkii '-' la isticmaali lahaa, haddii ay jirto.
if text:sub(1, 1) == '-' then
return MINUS .. text:sub(2)
end
return text
end
local function digit_groups(parms, text, method)
-- Soo celi miis tiroaysan oo ka kooban kooxo lambarro ah (bidix ilaa midig, luqadda maxalliga ah).
-- Halbeegga method waa lambar ama nil:
-- 3 ee kooxaynta 3-lambar ah (caadi), ama
-- 2 ee kooxaynta 3-kadibna-2 ah (lambarada ka hor calaamadda tobanle oo keliya).
local len_right
local len_left = text:find('.', 1, true)
if len_left then
len_right = #text - len_left
len_left = len_left - 1
else
len_left = #text
end
local twos = method == 2 and len_left > 5
local groups = collection()
local run = len_left
local n
if run < 4 or (run == 4 and parms.opt_comma5) then
if parms.opt_gaps then
n = run
else
n = #text
end
elseif twos then
n = run % 2 == 0 and 1 or 2
else
n = run % 3 == 0 and 3 or run % 3
end
while run > 0 do
groups:add(n)
run = run - n
n = (twos and run > 3) and 2 or 3
end
if len_right then
if groups.n == 0 then
groups:add(0)
end
if parms.opt_gaps and len_right > 3 then
local want4 = not parms.opt_gaps3 -- run ma leh meel bannaan oo ka horreysa lambarka keligood ah ee ugu dambeeya
local isfirst = true
run = len_right
while run > 0 do
n = (want4 and run == 4) and 4 or (run > 3 and 3 or run)
if isfirst then
isfirst = false
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + n
else
groups:add(n)
end
run = run - n
end
else
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + len_right
end
end
local pos = 1
for i, length in ipairs(groups) do
groups[i] = from_en(text:sub(pos, pos + length - 1))
pos = pos + length
end
return groups
end
function with_separator(parms, text) -- horudhaca kor ku xusan
-- Qoraalka gelitaanka waa lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Soo celi mid u dhigma, oo loo qaabeeyey bandhigga:
-- oo wata calaamad tobanle oo gaar ah halkii '.' la isticmaali lahaa, haddii la rabo
-- oo wata kala-soocayaal kun oo la geliyay, haddii la rabo
-- lambarro ku jira luqadda maxalliga ah
-- Qoraalka la bixiyay waa sida '123' ama '123.' ama '12345.6789'.
-- Qoraalku ma lahan calaamad (wacaha ayaa geliya taa dambe, haddii loo baahdo).
-- Marka la isticmaalayo bannaanada (gaps), waxaa la geliyaa ka hor iyo ka dib calaamadda tobanle.
-- Kala-soocayaasha waxaa la geliyaa ka hor calaamadda tobanle oo keliya.
-- Dhibicda ugu dambeysa (sida '123.') waa laga saarayaa sababtoo ah isticmaalkoodu u muuqdaa mid
-- shil ah, lambarkaas oo kalena waa in lagu tusaaye '123' ama '123.0'.
-- Waxaa u faa'iido leh isbeddelka in la damiyo dhibicda si, tusaale ahaan, '4000.'
-- ay tahay hab fudud oo lagu muujiyo in dhammaan lambarradu ay muhiim yihiin.
if text:sub(-1) == '.' then
text = text:sub(1, -2)
end
if #text < 4 or parms.opt_nocomma or numsep == '' then
return from_en(text)
end
local groups = digit_groups(parms, text, group_method)
if parms.opt_gaps then
if groups.n <= 1 then
return groups[1] or ''
end
local nowrap = '<span style="white-space: nowrap">'
local gap = '<span style="margin-left: 0.25em">'
local close = '</span>'
return nowrap .. groups[1] .. gap .. table.concat(groups, close .. gap, 2, groups.n) .. close .. close
end
return table.concat(groups, numsep)
end
-- Qiimaha gelitaanka sida 1.23e12 waxaa lagu soo bandhigaa iyadoo la adeegsanayo qaabka sayniska (1.23×10¹²).
-- Taasi sidoo kale waxay ka dhigeysaa wax-soo-saarka inuu isticmaalo qaabka sayniska, marka laga reebo qiyamka yar yar.
-- Intaa waxaa dheer, qiyamka wax-soo-saarka ee aadka u yar ama aadka u waaweyn waxay isticmaalaan qaabka sayniska.
-- Isticmaal format(fmtpower, significand, '10', exponent) halkaas oo dood kastaa ay tahay xadhig.
local fmtpower = '%s<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>%s<sup>%s</sup>'
local function with_exponent(parms, show, exponent)
-- Soo celi wikitext si aad u soo bandhigto qiimaha la tilmaamay ee qaabka sayniska.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
return format(fmtpower, with_separator(parms, show), from_en('10'), use_minus(from_en(tostring(exponent))))
end
local function make_sigfig(value, sigfig)
-- Soo celi show, exponent oo u dhigma natiijada
-- beddelidda lambarka 'value' (halkaas oo value >= 0) una beddelaya xadhig,
-- oo loo wareegay 'sigfig' xarfo muhiim ah.
-- Waxyaabaha la soo celiyay waa:
-- show: xadhig lambarro ah; calaamad ma laha dhibicna ma laha;
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show.
-- exponent: lambar (tiro dhan) si loo dhaqaajiyo dhibicda la tilmaamay.
-- Qiimaha ka dhashay = tonumber('.' .. show) * 10^exponent.
-- Tusaalooyinka:
-- make_sigfig(23.456, 3) waxay soo celisaa '235', 2 (.235 * 10^2).
-- make_sigfig(0.0023456, 3) waxay soo celisaa '235', -2 (.235 * 10^-2).
-- make_sigfig(0, 3) waxay soo celisaa '000', 1 (.000 * 10^1).
if sigfig <= 0 then
sigfig = 1
elseif sigfig > maxsigfig then
sigfig = maxsigfig
end
if value == 0 then
return string.rep('0', sigfig), 1
end
local exp, fracpart = math.modf(log10(value))
if fracpart >= 0 then
fracpart = fracpart - 1
exp = exp + 1
end
local digits = format('%.0f', 10^(fracpart + sigfig))
if #digits > sigfig then
-- Buuxdhaaf (ee sigfig=3: sida 0.9999 oo loo wareejinayo "1000"; waxay u baahan tahay "100").
digits = digits:sub(1, sigfig)
exp = exp + 1
end
assert(#digits == sigfig, 'Khalad: lambarka la wareegay wuxuu leeyahay dherer khalad ah')
return digits, exp
end
-- Qaabka wax-soo-saarka jajabka.
local fracfmt = {
{ -- Sida {{frac}} (xariiqda jajabka).
-- 1/2 : sign, numerator, denominator
-- 1+2/3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="frac nowrap">%s<sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
'<span class="frac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
},
{ -- Sida {{sfrac}} (xariiqda jajabka jiifta).
-- 1//2 : sign, numerator, denominator (calaamaddu waa inay ahaataa ka hor jajabka, laakiin markaas way duuduubmi kartaa, HTML-kuna waa mid aad u dheer)
-- 1+2//3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span>',
'<span class="sfrac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><span style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span></span>',
},
}
local function format_fraction(parms, inout, negative, wholestr, numstr, denstr, do_spell, style)
-- Soo celi wikitext jajab, oo laga yaabo in la higgaadiyay.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en mana laha calaamad; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
local wikitext
if not style then
style = parms.opt_fraction_horizontal and 2 or 1
end
if wholestr == '' then
wholestr = nil
end
if wholestr then
local decorated = with_separator(parms, wholestr)
if negative then
decorated = MINUS .. decorated
end
local fmt = fracfmt[style][2]
wikitext = format(fmt, decorated, from_en(numstr), from_en(denstr))
else
local sign = negative and MINUS or ''
wikitext = format(fracfmt[style][1], sign, from_en(numstr), from_en(denstr))
end
if do_spell then
if negative then
if wholestr then
wholestr = '-' .. wholestr
else
numstr = '-' .. numstr
end
end
wikitext = spell_number(parms, inout, wholestr, numstr, denstr) or wikitext
end
return wikitext
end
local function format_number(parms, show, exponent, isnegative)
-- Halbeegga show waa xadhig ama miis ka kooban xiriiro.
-- Xadhig kastaa waa lambar qaabaysan oo ku jira lambarrada en iyo calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Miis wuxuu metelaa jajab: integer, numerator, denominator;
-- haddii miis la bixiyo, exponent waa inuu noqdaa nil.
-- Soo celi t halkaas oo t uu yahay miis wata beero:
-- show = wikitext loo qaabeeyey si loo soo bandhigo qiimaha la tilmaamay
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah)
-- is_scientific = true haddii show uu isticmaalayo qaabka sayniska
-- clean = show aan qaabaysnayn (oo laga yaabo in la hagaajiyay oo dhibic lagu daray)
-- (lambarrada en)
-- sign = '' ama MINUS
-- exponent = exponent (oo laga yaabo in la hagaajiyay)
-- Beerta clean iyo exponent waxaa loo isticmaali karaa in lagu xisaabiyo
-- qiimaha saxda ah ee la wareegay, haddii loo baahdo.
--
-- Qiimaha la tilmaamay ee doodaha waxaa laga helaa:
-- exponent waa nil; iyo
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha), oo wata dhibic ikhtiyaari ah;
-- show = '123.4' waa qiimaha 123.4, '1234' waa qiimaha 1234.0;
-- ama:
-- exponent waa tiro dhan oo tilmaamaysa halka ay tahay in dhibicdu noqoto;
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha dhibicna ma laha);
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show;
-- show kama bilaabato '0';
-- show = '1234', exponent = 3 waa qiimaha 0.1234*10^3 = 123.4.
--
-- Natiijada qaabaysan:
-- * Waa qiime wax-soo-saar oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Waxaa ku jira Unicode minus haddii isnegative oo aan la higgaadin.
-- * Waxay isticmaashaa calaamad tobanle oo gaar ah, haddii la rabo.
-- * Waxay leedahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Waxay isticmaashaa qaabka sayniska haddii la codsado, ama qiyamka aadka u yar ama waaweyn
-- (taas oo ku qasbeysa natiijada inaan la higgaadin).
-- * Ma laha wax ka badan xarfaha muhiimka ah ee maxsigfig
-- (sida template-kii hore iyo {{#expr}}).
local xhi, xlo -- kuwani waxay xakameeyaan goorta qaabka sayniska (exponent) la isticmaalayo
if parms.opt_scientific then
xhi, xlo = 4, 2 -- caadiga ah ee wax-soo-saarka haddii gelintu isticmaasho e-notation
elseif parms.opt_scientific_always then
xhi, xlo = 0, 0 -- had iyo jeer isticmaal qaabka sayniska (tijaabo)
else
xhi, xlo = 10, 4 -- caadiga ah
end
local sign = isnegative and MINUS or ''
local maxlen = maxsigfig
local tfrac
if type(show) == 'table' then
tfrac = show
show = tfrac.wholestr
assert(exponent == nil, 'Khalad: exponent la siiyay jajab')
end
if not tfrac and not exponent then
local integer, dot, decimals = show:match('^(%d*)(%.?)(.*)')
if integer == '0' or integer == '' then
local zeros, figs = decimals:match('^(0*)([^0]?.*)')
if #figs == 0 then
if #zeros > maxlen then
show = '0.' .. zeros:sub(1, maxlen)
end
elseif #zeros >= xlo then
show = figs
exponent = -#zeros
elseif #figs > maxlen then
show = '0.' .. zeros .. figs:sub(1, maxlen)
end
elseif #integer >= xhi then
show = integer .. decimals
exponent = #integer
else
maxlen = maxlen + #dot
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
end
end
if exponent then
local function zeros(n)
return string.rep('0', n)
end
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
if exponent > xhi or exponent <= -xlo or (exponent == xhi and show ~= '1' .. zeros(xhi - 1)) then
-- Marka xhi, xlo = 10, 4 (caadiga ah), qaabka sayniska waxaa la isticmaalaa haddii
-- qiimaha la wareegay uu buuxiyo: value >= 1e9 ama value < 1e-4 (1e9 = 0.1e10),
-- marka laga reebo haddii show uu yahay '1000000000' (1e9), tusaale ahaan:
-- {{convert|1000000000|m|m|sigfig=10}} → 1,000,000,000 mitir (1,000,000,000 m)
local significand
if #show > 1 then
significand = show:sub(1, 1) .. '.' .. show:sub(2)
else
significand = show
end
return {
clean = '.' .. show,
exponent = exponent,
sign = sign,
show = sign .. with_exponent(parms, significand, exponent-1),
is_scientific = true,
}
end
if exponent >= #show then
show = show .. zeros(exponent - #show) -- natiijadu ma laha dhibic
elseif exponent <= 0 then
show = '0.' .. zeros(-exponent) .. show
else
show = show:sub(1, exponent) .. '.' .. show:sub(exponent+1)
end
end
local formatted_show
if tfrac then
show = tostring(tfrac.value) -- si loo dejiyo clean ee miiska la soo celiyay
formatted_show = format_fraction(parms, 'out', isnegative, tfrac.wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, parms.opt_spell_out)
else
if isnegative and show:match('^0.?0*$') then
sign = '' -- ha tusin minus haddii natiijadu ay tahay mid taban laakiin wareegaysa eber
end
formatted_show = sign .. with_separator(parms, show)
if parms.opt_spell_out then
formatted_show = spell_number(parms, 'out', sign .. show) or formatted_show
end
end
return {
clean = show,
sign = sign,
show = formatted_show,
is_scientific = false, -- si looga fogaado in loogu yeero __index
}
end
local function extract_fraction(parms, text, negative)
-- Haddii qoraalku metelo jajab, soo celi
-- value, altvalue, show, denominator
-- halkaas oo
-- value uu yahay lambar (qiimaha jajabka ee doodda qoraalka)
-- altvalue waa tarjumid kale oo ah jajab kasta oo loogu talagalay unugga gacan-qabashada (hands)
-- halkaas oo "12.1+3/4" ay ka dhigan tahay 12 hands 1.75 inches
-- show waa xadhig (qoraal qaabaysan oo loogu talagalay bandhigida qiimaha gelitaanka,
-- oo la higgaadiyay haddii la rabo oo suurtagal ah)
-- denominator waa qiimaha hooseeyaha (denominator) ee jajabka
-- Haddii kale, soo celi nil.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.' (gelitaanka waa la turjumay).
-- Wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee maxalliga ah, haddii ay jirto.
------------------------------------------------------------------------
-- Asal ahaan hawshani waxay aqbashay x+y/z halkaas oo x, y, z ay ahaayeen tiro kasta oo sax ah
-- oo laga yaabo inay wataan calaamad. Tusaale ahaan '1.23e+2+1.2/2.4' = 123.5,
-- iyo '2-3/8' = 1.625. Si kastaba ha ahaatee, isticmaalkaas waxaa la ogaaday inay yihiin khaladaad ama
-- faham darro, markaa laga soo bilaabo Agoosto 2014 xayiraadaha soo socda ayaa la Dabaqayaa:
-- x (haddii ay jirto) waa tiro dhan ama waxay leedahay hal lambar ka dib calaamadda tobanle
-- y iyo z waa tirooyin aan lahayn calaamad negative-ka oo ah tirooyin dhan
-- e-notation lama aqbalo
-- Lambarka guud wuxuu ku bisaaban karaa '+' ama '-' (sida '12+3/4' iyo '+12+3/4'
-- iyo '-12-3/4' waa kuwo sax ah).
-- Calaamad kasta oo taban oo hore waxaa saaraya wacaha, markaa gelitaannada oo keliya
-- sida kuwan soo socda ayaa halkan lagu aqbalaa (waxay yeelan karaan meel bannaan):
-- negative = false false true (waxaa jiray calaamad taban oo hore)
-- text = '2/3' '+2/3' '2/3'
-- text = '1+2/3' '+1+2/3' '1-2/3'
-- text = '12.3+1/2' '+12.3+1/2' '12.3-1/2'
-- Qiyamka sida '12.3+1/2' waa la aqbalaa, laakiin waxaa loogu talagalay in lagu isticmaalo
-- unugga gacan-qabashada (hands) oo keliya (ma mudna in la daro koodh lagu fuliyo taas).
------------------------------------------------------------------------
local leading_plus, prefix, numstr, slashes, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*(/+)%s*(%d+)%s*$')
if not leading_plus then
-- Aqbal hal U+2044 fraction slash sababtoo haa waxaa laga yaabaa in la soo dhejiyay.
leading_plus, prefix, numstr, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*⁄%s*(%d+)%s*$')
slashes = '/'
end
local numerator = tonumber(numstr)
local denominator = tonumber(denstr)
if numerator == nil or denominator == nil or (negative and leading_plus ~= '') then
return nil
end
local whole, wholestr
if prefix == '' then
wholestr = ''
whole = 0
else
-- Horgale kasta waa inuu ahaadaa sida '12+' ama '12-' (tiro dhan iyo calaamadda jajabka);
-- '12.3+' iyo '12.3-' sidoo kale waa la aqbalaa (hal lambar ka dib dhibicda tobanle)
-- sababtoo ah '12.3+1/2 hands' waa sax (12 hands 3½ inches).
local num1, num2, frac_sign = prefix:match('^(%d+)(%.?%d?)%s*([+%-])$')
if num1 == nil then return nil end
if num2 == '' then -- num2 waa inuu noqdaa '' ama sida '.1' laakiin ma aha '.' ama '.12'
wholestr = num1
else
if #num2 ~= 2 then return nil end
wholestr = num1 .. num2
end
if frac_sign ~= (negative and '-' or '+') then return nil end
whole = tonumber(wholestr)
if whole == nil then return nil end
end
local value = whole + numerator / denominator
if not valid_number(value) then return nil end
local altvalue = whole + numerator / (denominator * 10)
local style = #slashes -- khiyaano: 1 ama 2 slashes waxaa loo isticmaali karaa in lagu doorto qaabka
if style > 2 then style = 2 end
local wikitext = format_fraction(parms, 'in', negative, leading_plus .. wholestr, numstr, denstr, parms.opt_spell_in, style)
return value, altvalue, wikitext, denominator
end
local function extract_number(parms, text, another, no_fraction)
-- Soo celi run, info haddii aad ka soo saari karto lambar qoraalka,
-- halkaas oo info uu yahay miis wata natiijada,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah waxayna
-- yeelan kartaa tixraacyo dhamaadka. Aqbalaadda tixraacyada waxaa loogu talagalay
-- in lagu isticmaalo sanduuqyada xogta (infoboxes) oo wata duur qiime loo gudbiyay isbeddelka.
-- Halbeegga another = true haddii qiimaha la filayo uusan ahayn kan koowaad.
-- Intaan la shaqayn ka hor, qoraalka gelitaanka waa la nadiifiyaa:
-- * Kala-sooce kun kasta (sax ah ama aan ahayn) waa la saarayaa.
-- * Calaamad kasta (iyo meel bannaan oo ikhtiyaari ah oo raacda) waxaa lagu beddelaa
-- '-' (haddii ay taban tahay) ama '' (haddii kale).
-- Taasi waxay ku beddeshaa Unicode minus('-').
-- Haddii ay guulaysato, miiska info ee la soo celiyay wuxuu ka kooban yahay beero magac leh:
-- value = lambar sax ah
-- altvalue = lambar sax ah, oo badanaa la mid ah value laakiin ka duwan
-- haddii jajab la isticmaalo (ee unugga hands)
-- singular = true haddii qiimaha uu yahay 1 ama -1 (si loo isticmaalo foomka keliga ah ee unugyada)
-- clean = qoraal nadiif ah oo ay ku jiraan kala-soocayaal iyo calaamad la saaray
-- (lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.')
-- show = qoraal loo qaabeeyey wax-soo-saarka, oo laga yaabaa inuu wato calaamado xariijin tixraac ah
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee gaarka ah)
-- Show-ga ka dhashay:
-- * Waa qiime gelitaan oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Wuxuu leeyahay qiime wareegsan, haddii la rabo.
-- * Wuxuu leeyahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Haddii ay taban tahay, Unicode minus ayaa la isticmaalaa; haddii kale calaamaddu waa
-- '+' (haddii qoraalka gelitaanku isticmaalay '+'), ama waa '' (haddii aysan jirin calaamad gelitaanka).
text = strip(text or '')
local reference
local pos = text:find('\127', 1, true)
if pos then
local before = text:sub(1, pos - 1)
local remainder = text:sub(pos)
local refs = {}
while #remainder > 0 do
local ref, spaces
ref, spaces, remainder = remainder:match('^(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-ref[^\127]*\127)(%s*)(.*)')
if ref then
table.insert(refs, ref)
else
refs = {}
break
end
end
if #refs > 0 then
text = strip(before)
reference = table.concat(refs)
end
end
local clean = to_en(text, parms)
if clean == '' then
return false, { another and 'cvt_no_num2' or 'cvt_no_num' }
end
local isnegative, propersign = false, '' -- kiiska ugu badan
local singular, show, denominator
local value = tonumber(clean)
local altvalue
if value then
local sign = clean:sub(1, 1)
if sign == '+' or sign == '-' then
propersign = (sign == '+') and '+' or MINUS
clean = clean:sub(2)
end
if value < 0 then
isnegative = true
value = -value
end
else
local valstr
for _, prefix in ipairs({ '-', MINUS, '−' }) do
-- Ku darida '-' waxay ka dhigan tahay gelitaannada sida '- 2' (oo wata meel bannaan) in loo aqbalo -2.
-- Sidoo kale waxay dejisaa isnegative haddii gelintu ay tahay jajab sida '-2-3/4'.
local plen = #prefix
if clean:sub(1, plen) == prefix then
valstr = clean:sub(plen + 1)
break
end
end
if valstr then
isnegative = true
propersign = MINUS
clean = valstr
value = tonumber(clean)
end
if value == nil then
if not no_fraction then
value, altvalue, show, denominator = extract_fraction(parms, clean, isnegative)
end
if value == nil then
return false, { 'cvt_bad_num', text }
end
if value <= 1 then
singular = true -- tusaale ahaan, "½ mile" ama "one half mile" (unug keli ah)
end
end
end
if not valid_number(value) then -- tusaale ahaan, "1e310" waxay ku dhici kartaa buuxdhaaf (overflow)
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
if show == nil then
-- clean waa xadhig aan madhanayn oo aan lahayn meelo bannaan, mana metelo jajab,
-- value = tonumber(clean)ina waa lambar >= 0.
-- Haddii gelintu isticmaasho e-notation, show waxaa lagu soo bandhigi doonaa iyadoo la adeegsanayo awoodda toban (power of ten), laakiin
-- waxaan isticmaalnaa lambarka sida loo bixiyay markaa waxaa laga yaabaa inuusan ahayn qaabka sayniska ee caadiga ah.
-- Qiimaha gelitaanka waa la higgaadiyaa haddii la cayimay markaa e-notation kasta waa la iska indhatiraa;
-- taasi waxay u oggolaaneysaa gelitaanka sida 2e6 in loo higgaadiyo sida "two million" taas oo shaqeysa
-- sababtoo ah qaybta higgaadda waxay u beddeshaa '2e6' '2000000' ka hor intaan la higgaadin.
local function rounded(value, default, exponent)
local precision = parms.opt_ri
if precision then
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local result = fmt:format(tonumber(value) + 2e-14) -- sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if not exponent then
singular = (tonumber(result) == 1)
end
return result
end
return default
end
singular = (value == 1)
local scientific
local significand, exponent = clean:match('^([%d.]+)[Ee]([+%-]?%d+)')
if significand then
show = with_exponent(parms, rounded(significand, significand, exponent), exponent)
scientific = true
else
show = with_separator(parms, rounded(value, clean))
end
show = propersign .. show
if parms.opt_spell_in then
show = spell_number(parms, 'in', propersign .. rounded(value, clean)) or show
scientific = false
end
if scientific then
parms.opt_scientific = true
end
end
if isnegative and (value ~= 0) then
value = -value
altvalue = -(altvalue or value)
end
return true, {
value = value,
altvalue = altvalue or value,
singular = singular,
clean = clean,
show = show .. (reference or ''),
denominator = denominator,
}
end
local function get_number(text)
-- Soo celi v, f halkaas oo:
-- v = nil (qoraalku ma aha lambar)
-- ama
-- v = qiimaha qoraalka (qoraalku waa lambar)
-- f = true haddii qiimuhu yahay tiro dhan
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah,
-- laakiin ma laha kala-soocayaal, Unicode minus ma laha, jajabna ma laha.
if text then
local number = tonumber(to_en(text))
if number then
local _, fracpart = math.modf(number)
return number, (fracpart == 0)
end
end
end
local function gcd(a, b)
-- Soo celi hooseeyaha guud ee ugu weyn (greatest common denominator) qiyamka la bixiyay,
-- kuwaas oo la og yahay inay yihiin tirooyin togan (positive integers).
if a > b then
a, b = b, a
end
if a <= 0 then
return b
end
local r = b % a
if r <= 0 then
return a
end
if r == 1 then
return 1
end
return gcd(r, a)
end
local function fraction_table(value, denominator)
-- Soo celi qiimaha sida xadhig ama miis:
-- * Haddii natiijadu tahay xadhig, ma jiro jajab, natiijaduna
-- waa qiimaha oo loo qaabeeyey sida xadhig lambarro en ah.
-- * Haddii natiijadu tahay miis, waxay meteleysaa jajab wata beero magac leh:
-- wholestr, numstr, denstr (xadhig lambarro en ah oo loogu talagalay integer, numerator, denominator).
-- Natiijadu waxaa loo wareejiyaa dhowaha ugu dhow ee (1/denominator).
-- Haddii dhowuhu yahay eber, wax jajab ah laguma daro.
-- Wax jajab ah laguma daro haddii qiimuhu aad u weyn yahay maadaama jajabku uusan noqon doonin mid waxtar leh,
-- gaar ahaan haddii qaabka sayniska loo baahan yahay.
-- Qiimaha gelitaanka waa lambar aan tabanayn (non-negative number).
-- Hooseeyaha gelitaanka waa tiro togan oo dhan oo loogu talagalay jajabka la rabayo.
if value <= 0 then
return '0'
end
if denominator <= 0 or value > 1e8 then
return format('%.2f', value)
end
local integer, decimals = math.modf(value)
local numerator = floor((decimals * denominator) +
0.5 + 2e-14) -- ku dar sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if numerator >= denominator then
integer = integer + 1
numerator = 0
end
local wholestr = tostring(integer)
if numerator > 0 then
local div = gcd(numerator, denominator)
if div > 1 then
numerator = numerator / div
denominator = denominator / div
end
return {
wholestr = (integer > 0) and wholestr or '',
numstr = tostring(numerator),
denstr = tostring(denominator),
value = value,
}
end
return wholestr
end
local function preunits(count, preunit1, preunit2)
-- Haddii count uu yahay 1:
-- iska indhatir preunit2
-- soo celi p1
-- haddii kale:
-- preunit1 waxaa loo isticmaalaa preunit2 haddii kan dambe uu yahay madhan
-- soo celi p1, p2
-- halkaas oo:
-- p1 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga gelitaanka
-- p2 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga wax-soo-saarka
-- p1 ama p2 waxay noqon karaan nil si ay u macnaheedu yahay "ma jiro preunit"
-- Isticmaalka '+ ' waxay bixisaa wax-soo-saar sida "5+ feet" (ma jiro meel bannaan oo horeysa).
local function withspace(text, i)
-- Geli meel bannaan bilowga haddii i == 1, ama dhammaadka haddii i == -1.
-- Si kastaba ha ahaatee, meel bannaan laguma jiro haddii ay jirto meel bannaan ama ' '
-- ama '-' booskaas ('-' waxaa loogu talagalay qoraalka sifo ahaan).
local current = text:sub(i, i)
if current == ' ' or current == '-' then
return text
end
if i == 1 then
current = text:sub(1, 6)
else
current = text:sub(-6, -1)
end
if current == ' ' then
return text
end
if i == 1 then
return ' ' .. text
end
return text .. ' '
end
preunit1 = preunit1 or ''
local trim1 = strip(preunit1)
if count == 1 then
if trim1 == '' then
return nil
end
return withspace(withspace(preunit1, 1), -1)
end
preunit2 = preunit2 or ''
local trim2 = strip(preunit2)
if trim1 == '' and trim2 == '' then
return nil, nil
end
if trim1 ~= '+' then
preunit1 = withspace(preunit1, 1)
end
if trim2 == ' ' then -- khiyaano si preunit2 looga dhigo madhan
preunit2 = nil
elseif trim2 == '' then
preunit2 = preunit1
elseif trim2 ~= '+' then
preunit2 = withspace(preunit2, 1)
end
return preunit1, preunit2
end
local function range_text(range, want_name, parms, before, after, inout)
-- Soo celi before .. rtext .. after
-- halkaas oo rtext uu yahay qoraalka kala sooca laba qiime oo ku jira xad (range).
local rtext, adj_text, exception
if type(range) == 'table' then
-- Miisku waa inuu qeexaa qoraalka xadka ee ('off' iyo 'on') ama ('input' iyo 'output'),
-- oo uu qeexi karo qoraalka xadka ee 'adj=on',
-- oo uu qeexi karo exception = true.
rtext = range[want_name and 'off' or 'on'] or
range[((inout == 'in') == (parms.opt_flip == true)) and 'output' or 'input']
adj_text = range['adj']
exception = range['exception']
else
rtext = range
end
if parms.opt_adjectival then
if want_name or (exception and parms.abbr_org == 'on') then
rtext = adj_text or rtext:gsub(' ', '-'):gsub(' ', '-')
end
end
if rtext == '–' and after:sub(1, #MINUS) == MINUS then
rtext = ' – '
end
return before .. rtext .. after
end
local function get_composite(parms, iparm, in_unit_table)
-- Raadi unug gelitaan oo isku-dhaf ah (composite). Tusaale ahaan, "{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}"
-- waxay keeni doontaa wicitaan shaqadan ah oo wata
-- iparm = 3 (parms[iparm] = "2", isla markiiba ka dib unugga koowaad)
-- in_unit_table = (miiska unugga ee "yd"; wuxuu ka kooban yahay qiimaha 1 ee tirada yards)
-- Soo celi true, iparm, unit halkaas oo
-- iparm = index-ka isla markiiba ka dib unugyada isku-dhafka ah (7 tusaalaha kore)
-- unit = miiska unugga isku-dhafka ah ee haysta dhammaan unugyada gelitaanka,
-- ama soo celi true haddii uusan jirin unug isku-dhaf ah oo ku jira parms,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local default, subinfo
local composite_units, count = { in_unit_table }, 1
local fixups = {}
local total = in_unit_table.valinfo[1].value
local subunit = in_unit_table
while subunit.subdivs do -- subdivs waa nil ama miis qaybo hoosaadyo la oggol yahay ah
local subcode = strip(parms[iparm+1])
local subdiv = subunit.subdivs[subcode] or subunit.subdivs[(all_units[subcode] or {}).target]
if not subdiv then
break
end
local success
success, subunit = lookup(parms, subcode, 'no_combination')
if not success then return false, subunit end -- weligood ma dhacaan
success, subinfo = extract_number(parms, parms[iparm])
if not success then return false, subinfo end
iparm = iparm + 2
subunit.inout = 'in'
subunit.valinfo = { subinfo }
-- Dib u xisaabi wadarta sida tirada qaybo hoosaadyada.
-- subdiv[1] = tirada qaybo hoosaadyada unuggi hore (tiro dhan > 1).
total = total * subdiv[1] + subinfo.value
if not default then -- waxaa dejiyay qaybo hoosaadkii ugu horreeyay ee wata default la qeexay
default = subdiv.default
end
count = count + 1
composite_units[count] = subunit
if subdiv.unit or subdiv.name then
fixups[count] = { unit = subdiv.unit, name = subdiv.name, valinfo = subunit.valinfo }
end
end
if count == 1 then
return true -- khalad ma jiro mana jiro unug isku-dhaf ah
end
for i, fixup in pairs(fixups) do
local unit = fixup.unit
local name = fixup.name
if not unit or (count > 2 and name) then
composite_units[i].fixed_name = name
else
local success, alternate = lookup(parms, unit, 'no_combination')
if not success then return false, alternate end -- weligood ma dhacaan
alternate.inout = 'in'
alternate.valinfo = fixup.valinfo
composite_units[i] = alternate
end
end
return true, iparm, {
utype = in_unit_table.utype,
scale = subunit.scale, -- miisaanka unugga dambe (ee ugu yar muhiimad ahaan)
valinfo = { { value = total, clean = subinfo.clean, denominator = subinfo.denominator } },
composite = composite_units,
default = default or in_unit_table.default
}
end
local function translate_parms(parms, kv_pairs)
-- Cusbooneysii beeraha ku jira parms adigoo turjumaya fure kasta:qiime ku jira kv_pairs erayo
-- ay isticmaasho qaybtani (waxaa ku jiri kara turjumid luqadda maxalliga ah loogu beddelayo Ingiriisi).
-- Sidoo kale, hubin ayaa la fuliyaa taas oo soo bandhigi karta digniino, haysku oggolaado.
-- Soo celi true haddii ay guulaysato ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
currency_text = nil -- tijaabinta maxalliga ah waxay ku hayn kartaa qaybta xusuusta; waa in la nadiifiyaa globals-ka
if kv_pairs.adj and kv_pairs.sing then
-- Enwiki (ka hor turjumaadda), dig haddii la isku dayo in la isticmaalo adj iyo sing
-- maadaama kan dambe uu yahay magac kale (alias) oo duugowday kii hore.
if kv_pairs.adj ~= kv_pairs.sing and kv_pairs.sing ~= '' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', 'sing=' .. kv_pairs.sing)
end
kv_pairs.sing = nil
end
for loc_name, loc_value in pairs(kv_pairs) do
local en_name = text_code.en_option_name[loc_name]
if en_name then
local en_value
if en_name == '$' or en_name == 'frac' or en_name == 'sigfig' then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
elseif en_name == '$' then
-- Qiimuhu waa inuu ahaadaa hal xaraf sida "€" oo ah calaamadda lacagta euro, laakiin wax kasta waa la aqbalaa.
currency_text = (loc_value == 'euro') and '€' or loc_value
else
local minimum
local number, is_integer = get_number(loc_value)
if en_name == 'frac' then
minimum = 2
if number and number < 0 then
parms.opt_fraction_horizontal = true
number = -number
end
else
minimum = 1
end
if number and is_integer and number >= minimum then
en_value = number
else
add_warning(parms, 1, (en_name == 'frac' and 'cvt_bad_frac' or 'cvt_bad_sigfig'), loc_value)
end
end
elseif en_name == 'stylein' or en_name == 'styleout' or en_name == 'qid' or en_name == 'input' then
en_value = loc_value ~= '' and loc_value or nil -- aqbal qoraalka isticmaalaha ee aan madhnayn oo aan lahayn xaqiijin
if en_name == 'input' then
-- Waxaa yeelan kara wax sida {{convert|input=}} (gelitaan madhan) haddii isha ay tahay sanduuq xogta (infobox)
-- oo wata duur ikhtiyaari ah. Xaaladdaas, waxaan rabnaa inaan soo saarno waxba halkii aan ka soo saari lahayn khalad.
parms.input_text = loc_value -- hayso gelitaanka sababtoo ah parms.input waa nil haddii loc_value == ''
end
else
en_value = text_code.en_option_value[en_name][loc_value]
if en_value and en_value:sub(-1) == '?' then
en_value = en_value:sub(1, -2)
add_warning(parms, -1, 'cvt_deprecated', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
if en_value == nil then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
elseif en_value == '' then
en_value = nil -- ikhtiyaar la iska indhatiray sida adj=off
elseif type(en_value) == 'string' and en_value:sub(1, 4) == 'opt_' then
for _, v in ipairs(split(en_value, ',')) do
local lhs, rhs = v:match('^(.-)=(.+)$')
if rhs then
parms[lhs] = tonumber(rhs) or rhs
else
parms[v] = true
end
end
en_value = nil
end
end
parms[en_name] = en_value
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
end
local abbr_entered = parms.abbr
local cfg_abbr = config.abbr
if cfg_abbr then
-- Ha digin haddii ay khaldan tahay sababtoo ah isbeddel kasta wuxuu tusi lahaa digniintaas.
if cfg_abbr == 'on always' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off always' then
parms.abbr = 'off'
elseif parms.abbr == nil then
if cfg_abbr == 'on default' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off default' then
parms.abbr = 'off'
end
end
end
if parms.abbr then
parms.abbr_org = parms.abbr -- sooftowar asalka ah, ka hor intaan la rogrogid
elseif parms.opt_hand_hh then
parms.abbr_org = 'on'
parms.abbr = 'on'
else
parms.abbr = 'out' -- caadiga ah waa in la soo gaabiyo wax-soo-saarka oo keliya (isticmaal calaamadda, ma aha magaca)
end
if parms.opt_spell_out and not abbr_entered then
parms.abbr = 'off' -- waa in la tusiyaa magaca unugga marka la higgaadinayo qiimaha wax-soo-saarka
end
if parms.opt_flip then
local function swap_in_out(option)
local value = parms[option]
if value == 'in' then
parms[option] = 'out'
elseif value == 'out' then
parms[option] = 'in'
end
end
swap_in_out('abbr')
swap_in_out('lk')
if parms.opt_spell_in and not parms.opt_spell_out then
-- Fududayn awgeed, iyo sababtoo ah uma muuqato mid loo baahan yahay,
-- isticmaaluhu ma dejin karo ikhtiyaar uu ku higgaadiyo wax-soo-saarka oo keliya.
parms.opt_spell_in = nil
parms.opt_spell_out = true
end
end
if parms.opt_spell_upper then
parms.spell_upper = parms.opt_flip and 'out' or 'in'
end
if parms.opt_table or parms.opt_tablecen then
if abbr_entered == nil and parms.lk == nil then
parms.opt_values = true
end
parms.table_align = parms.opt_table and 'right' or 'center'
end
if parms.table_align or parms.opt_sortable_on then
parms.need_table_or_sort = true
end
local disp_joins = text_code.disp_joins
local default_joins = disp_joins['b']
parms.join_between = default_joins[3] or '; '
local disp = parms.disp
if disp == nil then -- kiiska gaarka ah ee dejinta ugu caansan
parms.joins = default_joins
elseif disp == 'x' then
-- Dambe, parms.joins waxaa laga dejiyaa halbeegyada gelitaanka.
else
-- Template-kii duugnaa ayaa tan sameeya.
local abbr = parms.abbr
if disp == 'slash' then
if abbr_entered == nil then
disp = 'slash-nbsp'
elseif abbr == 'in' or abbr == 'out' then
disp = 'slash-sp'
else
disp = 'slash-nosp'
end
elseif disp == 'sqbr' then
if abbr == 'on' then
disp = 'sqbr-nbsp'
else
disp = 'sqbr-sp'
end
end
parms.joins = disp_joins[disp] or default_joins
parms.join_between = parms.joins[3] or parms.join_between
parms.wantname = parms.joins.wantname
end
if (en_default and not parms.opt_lang_local and (parms[1] or ''):find('%d')) or parms.opt_lang_en then
from_en_table = nil
end
if en_default and from_en_table then
-- Hiwiki: calaamadda/magaca la maxalliyeeyay waxaa lagu qeexaa beerta calaamadda/magaca US,
-- waxaana la isticmaalaa haddii wax-soo-saarku isticmaalo lambarro la maxalliyeeyay.
parms.opt_sp_us = true
end
return true
end
local function get_values(parms)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, v, i halkaas oo
-- v = miiska qiyamka gelitaanka
-- i = index-ka gelitaanka xiga ee parms ka dib kuwa halkan lagu shaqeeyay
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local valinfo = collection() -- miis tiroaysan oo ah qiyamka gelitaanka
local range = collection() -- miis tiroaysan oo ah walxaha xadka (haysashada, tusaale ahaan, 2 walxood oo xad ah waxay u baahan tahay 3 qiime gelitaan)
local had_nocomma -- true haddii laga saaray khiyaanada "nocomma" ee parameter-ka labaad (sida "tonocomma")
local parm2 = strip(parms[2])
if parm2 and parm2:sub(-7, -1) == 'nocomma' then
parms[2] = strip(parm2:sub(1, -8))
parms.opt_nocomma = true
had_nocomma = true
end
local function extractor(i)
-- Haddii parameter-ku uusan ahayn qiime, isku day inaad ka furto sida xad ah ("1-23" ee "1 to 23").
-- Si kastaba ha ahaatee, "-1-2/3" waa jajab taban (-1⅔), markaa waa in marka hore la soo saaraa.
-- Ha furin parameter hal uu yahay sida "3-1/2" kaas oo mararka qaar si khaldan loo isticmaalo
-- halkii la isticmaali lahaa "3+1/2" (oo aan loo fasirin in ay tahay "3 to ½").
-- Walxaha la furay waxaa lagu dhex daraa miiska parms.
-- Soo noqnoqoshada dabada (tail recursion) waxay oggolaaneysaa isku-dhafka sida "1x2 to 3x4".
local valstr = strip(parms[i]) -- gooy si calaamad kasta oo '-' ah oo ah calaamad taban ay uga bilowdo bilowga
local success, result = extract_number(parms, valstr, i > 1)
if not success and valstr and i < 20 then -- hubi i si loo xaddido xad-gudubka
local lhs, sep, rhs = valstr:match('^(%S+)%s+(%S+)%s+(%S.*)')
if lhs and not (sep == '-' and rhs:match('/')) then
if sep:find('%d') then
return success, result -- si loo diido {{convert|1 234 567|m}} oo wata fariin suubban (en oo keliya)
end
parms[i] = rhs
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, lhs)
return extractor(i)
end
if not valstr:match('%-.*/') then
for _, sep in ipairs(text_code.ranges.words) do
local start, stop = valstr:find(sep, 2, true) -- ka bilow 2 si looga fogaado calaamad taban oo xadka '-' ah
if start then
parms[i] = valstr:sub(stop + 1)
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, valstr:sub(1, start - 1))
return extractor(i)
end
end
end
end
return success, result
end
local i = 1
local is_change
while true do
local success, info = extractor(i) -- waa in la dejiyo parms.opt_nocomma ka hor intaan tan la wicin
if not success then return false, info end
i = i + 1
if is_change then
info.is_change = true -- qiimuhu wuxuu ka dambeeyaa "±" markaa waa isbeddel (muhiim u ah xadka sida {{convert|5|±|5|°C}})
is_change = nil
end
valinfo:add(info)
local range_item = get_range(strip(parms[i]))
if not range_item then
break
end
i = i + 1
range:add(range_item)
if type(range_item) == 'table' then
-- Xadka "x", huddii unug lagu daro qiyamka qaar, ku dar dhammaantood.
parms.in_range_x = parms.in_range_x or range_item.in_range_x
parms.out_range_x = parms.out_range_x or range_item.out_range_x
parms.abbr_range_x = parms.abbr_range_x or range_item.abbr_range_x
is_change = range_item.is_range_change
end
end
if range.n > 0 then
if range.n > 30 then -- xaddid xad-gudubka, inkastoo 4 uu yahay xadka sare ee suurtagalka ah
return false, { 'cvt_invalid_num' } -- fariin marin habaabin ah laakiin way shaqeyn doontaa
end
parms.range = range
elseif had_nocomma then
return false, { 'cvt_unknown', parm2 }
end
return true, valinfo, i
end
local function simple_get_values(parms)
-- Haddii gelintu ay tahay sida "{{convert|valid_value|valid_unit|...}}",
-- soo celi true, i, in_unit, in_unit_table
-- i = index-ka parms ee waxa raaca valid_unit, haddii ay jiraan.
-- Valu-ga saxda ah (valid_value) ma aha mid taban mana isticmaalo jajab, iyo
-- ma jiraan xulashooyin u baahan hawshayn dheeraad ah oo gelitaanka ah.
-- Haddii kale, soo celi waxba oo wacaha ayaa dib u baari doona gelitaanka.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in shaqadani ay ku guulaysato 96% isbeddellada maqaallada,
-- iyo celcelis ahaan inay dardargeliso isbeddellada 8%.
if parms.opt_ri or parms.opt_spell_in then return end
local clean = to_en(strip(parms[1] or ''), parms)
if #clean > 10 or not clean:match('^[0-9.]+$') then return end
local value = tonumber(clean)
if not value then return end
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (value == 1),
clean = clean,
show = with_separator(parms, clean),
}
local in_unit = strip(parms[2])
local success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then return end
in_unit_table.valinfo = { info }
return true, 3, in_unit, in_unit_table
end
local function wikidata_call(operation, ...)
-- Soo celi true, s halkaas oo s uu yahay natiijada hawlgalka Wikidata,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local function worker(...)
wikidata_code = wikidata_code or require(wikidata_module)
wikidata_data = wikidata_data or mw.loadData(wikidata_data_module)
return wikidata_code[operation](wikidata_data, ...)
end
local success, status, result = pcall(worker, ...)
if success then
return status, result
end
return false, { 'cvt_wd_fail' }
end
local function get_parms(parms, args)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, unit halkaas oo
-- parms waa miis ka kooban dhammaan halbeegyada loo gudbiyay template-ka
-- oo loo beddelay halbeegyo magac leh, iyo
-- unit waa miiska unugga gelitaanka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Hawlaha gaarka ah (ma aha isbeddel), sidoo kale waxaa lagu soo celin karaa
-- true, wikitext halkaas oo wikitext uu yahay natiijada ugu dambeysa.
-- Miiska unugga gelitaanka ee la soo celiyay wuxuu u noqon karaa unug khiyaali ah oo adeegsanaya calaamadda unugga cayiman
-- iyo magaca, oo wata bad_mcode = miis koodh fariin ah.
-- MediaWiki waxay ka saartaa meelaha bannaanka ah ee hore iyo dambe qiyamka halbeegyada magaca leh.
-- Si kastaba ha ahaatee, qiyamka halbeegyada tiroaysan waxaa ku jira meel kasta oo bannaan
-- oo lagu geliyay template-ka, meelaha bannaankuna waxaa isticmaala halbeegyada qaar
-- (tusaale ahaan: halbeegyada tiroaysan ee la xiriira "disp=x").
local kv_pairs = {} -- miiska lammaaneyaasha furaha iyo qiimaha ee xuduudaha gelinta
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' or k == 'test' then
parms[k] = v
else
kv_pairs[k] = v
end
end
if parms.test == 'wikidata' then
local ulookup = function (ucode)
-- Isticmaal miis madhan oo parms ah si uusan u ururin natiijooyinka marka si isdaba joog ah loo isticmaalo.
return lookup({}, ucode, 'no_combination')
end
return wikidata_call('_listunits', ulookup)
end
local success, msg = translate_parms(parms, kv_pairs)
if not success then return false, msg end
if parms.input then
success, msg = wikidata_call('_adjustparameters', parms, 1)
if not success then return false, msg end
end
local success, i, in_unit, in_unit_table = simple_get_values(parms)
if not success then
local valinfo
success, valinfo, i = get_values(parms)
if not success then return false, valinfo end
in_unit = strip(parms[i])
i = i + 1
success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then
in_unit = in_unit or ''
if parms.opt_ignore_error then -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
in_unit_table = '' -- xannib fariinta khaladka ah oo ka hortag hawshaynida unugga wax-soo-saarka
end
in_unit_table = setmetatable({
symbol = in_unit, name2 = in_unit, utype = in_unit,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '',
bad_mcode = in_unit_table }, unit_mt)
end
in_unit_table.valinfo = valinfo
end
if parms.test == 'msg' then
-- Waxaan tijaabinayaa fariimaha soo baxaya marka aanu jirin unug wax-soo-saar oo la cayimay, iyo
-- unugga gelitaanku wuxuu leeyahay default maqan ama khaldan.
-- Deji laba unug oo taas loogu talagalay.
-- GOOR HORE: Ka saar koodhkan.
if in_unit == 'chain' then
in_unit_table.default = nil -- ma jiro default
elseif in_unit == 'rd' then
in_unit_table.default = "ft!X!m" -- muujin khalad ah
end
end
in_unit_table.inout = 'in' -- tani waa unug gelitaan ah
if not parms.range then
local success, inext, composite_unit = get_composite(parms, i, in_unit_table)
if not success then return false, inext end
if composite_unit then
in_unit_table = composite_unit
i = inext
end
end
if in_unit_table.builtin == 'mach' then
-- Sida template-kii duugnaa, lambarka ka dambeeya Mach oo ah unugga gelitaanku waa joogga (altitude),
-- mana jirto hab lagu cayimo joog unugga wax-soo-saarka.
-- Waxay heli kartaa koodh badan oo shaqadan ah si ay u hesho unug wax-soo-saar kasta oo ay u hubiso
-- joog ka dambeeya unuggaas.
local success, info = extract_number(parms, parms[i], false, true)
if success then
i = i + 1
in_unit_table.altitude = info.value
end
end
local word = strip(parms[i])
i = i + 1
local precision, is_bad_precision
local function set_precision(text)
local number, is_integer = get_number(text)
if number then
if is_integer then
precision = number
else
precision = text
is_bad_precision = true
end
return true -- qoraalka waxaa loo isticmaali karaa precision, mid sax ah ama khalad ah
end
end
if not set_precision(word) then
parms.out_unit = word
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if parms.opt_adj_mid then
word = parms[i]
i = i + 1
if word then -- erayada dhexe ee qoraalka
if word:sub(1, 1) == '-' then
parms.mid = word
else
parms.mid = ' ' .. word
end
end
end
if parms.opt_one_preunit then
parms[parms.opt_flip and 'preunit2' or 'preunit1'] = preunits(1, parms[i])
i = i + 1
end
if parms.disp == 'x' then
-- Waxa soo socda ayaa si macquul ah ula jaanqaadaya template-kii duugnaa.
local first = parms[i] or ''
local second = parms[i+1] or ''
i = i + 2
if strip(first) == '' then -- isticmaalahu wuxuu gelin karaa ' ' halkii uu ka geli lahaa ' ' si looga fogaado kan caadiga ah
first = ' [ ' .. first
second = ' ]' .. second
end
parms.joins = { first, second }
elseif parms.opt_two_preunits then
local p1, p2 = preunits(2, parms[i], parms[i+1])
i = i + 2
if parms.preunit1 then
-- Si loo fududeeyo dokumentiga, u oggolow isticmaalka aan u badnayn ee adj=pre oo wata disp=preunit
-- (si kastaba ha ahaatee, unug wax-soo-saar waa in la cayimaa adigoo wata adj=pre oo wata disp=preunit).
parms.preunit1 = parms.preunit1 .. p1
parms.preunit2 = p2
else
parms.preunit1, parms.preunit2 = p1, p2
end
end
if precision == nil then
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if is_bad_precision then
add_warning(parms, 1, 'cvt_bad_prec', precision)
else
parms.precision = precision
end
return true, in_unit_table
end
local function record_default_precision(parms, out_current, precision)
-- Haddii loo baahdo, hagaaji halbeegyada oo soo celi precision laga yaabo in la hagaajiyay.
-- Marka la beddelayo xad qiyam ah oo precision caadi ah loo baahan yahay,
-- cabbirkaas caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa qiime kasta sababtoo ah natiijadu mararka qaar
-- waxay ku xiran tahay gelitaanka saxda ah iyo qiyamka wax-soo-saarka. Shaqadani waxay sababi kartaa
-- in habka isbeddelka oo dhan la celiyo si loo hubiyo in
-- isku precision caadi ah loo isticmaalo isbeddel kasta oo shaqsi ah.
-- Haddii aan la samayn lahayn, xad sida 1000 ilaa 1000.4 wuxuu bixin karaa natiijooyin liita
-- sababtoo ah wax-soo-saarka koowaad waxaa laga yaabaa in si xoog leh loo wareejiyay, halka kan labaad uusan ahayn.
-- Xadka 1000.4 ilaa 1000, shaqadani waxay siin kartaa isbeddelka labaad
-- isla precision caadi ah oo loo isticmaaray kii koowaad.
if not parms.opt_round_each then
local maxdef = out_current.max_default_precision
if maxdef then
if maxdef < precision then
parms.do_convert_again = true
out_current.max_default_precision = precision
else
precision = out_current.max_default_precision
end
else
out_current.max_default_precision = precision
end
end
return precision
end
local function default_precision(parms, invalue, inclean, denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
-- Soo celi qiime caadi ah oo ah precision (tiro dhan sida 2, 0, -2).
-- Haddii denominator uusan ahayn nil, waa qiimaha hooseeyaha ee inclean.
-- Koodhku wuxuu raacayaa hababka laga isticmaalo template-kii duugnaa.
local fudge = 1e-14 -- {{Order of magnitude}} wuxuu ku darayaa tan, markaa annaguna sidoo kale
local prec, minprec, adjust
local subunit_ignore_trailing_zero
local subunit_more_precision -- khiyaano "in" oo loo isticmaaray gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
local composite = in_current.composite
if composite then
subunit_ignore_trailing_zero = true -- gelitaanka "|2|st|10|lb" waxay leedahay precision 0, ma aha -1
if composite[#composite].exception == 'subunit_more_precision' then
subunit_more_precision = true -- ha isticmaalin precision caadiga ah gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
end
end
if denominator and denominator > 0 then
prec = math.max(log10(denominator), 1)
else
-- Tiri lambarrada ka dambeeya calaamadda tobanle, adigoo maareynaya kiisaska sida '12.345e6'.
local exponent
local integer, dot, decimals, expstr = inclean:match('^(%d*)(%.?)(%d*)(.*)')
local e = expstr:sub(1, 1)
if e == 'e' or e == 'E' then
exponent = tonumber(expstr:sub(2))
end
if dot == '' then
prec = subunit_ignore_trailing_zero and 0 or -integer:match('0*$'):len()
else
prec = #decimals
end
if exponent then
-- Markaa '1230' iyo '1.23e3' labaduba waxay bixisaa prec = -1, iyo '0.00123' iyo '1.23e-3' waxay bixisaa 5.
prec = prec - exponent
end
end
if in_current.istemperature and out_current.istemperature then
-- Beddelidda heerkulka caadiga ah (°C, °F, °R, K); ma aha keVT.
-- Qiimaha Kelvin wuxuu noqon karaa mid ku dhow eber, ama yar laakiin taban dhibaatooyinka precision awgood.
-- Sidoo kale, qiimaha gelitaanka sida -300 C (ka hooseeya eber absolute) wuxuu bixiyaa kelvins taban.
-- Xisaabi precision ugu yar ee laga helayo qiimaha saxda ah (absolute value).
adjust = 0
local kelvin = abs((invalue - in_current.offset) * in_current.scale)
if kelvin < 1e-8 then -- u qaado inaysan eber ahayn dhibaato gelitaan ama xisaabinta precision awgeed
minprec = 2
else
minprec = 2 - floor(log10(kelvin) + fudge) -- 3 xarfo muhiim ah oo kelvin ah
end
else
if invalue == 0 or outvalue <= 0 then
-- Weligood nalama soo waco outvalue taban, laakiin waxay noqon kartaa eber.
-- Tani waxaa loo sameeyay si gaar ah si looga fogaado khaladaadka xisaabinta.
return record_default_precision(parms, out_current, 0)
end
if out_current.exception == 'integer_more_precision' and floor(invalue) == invalue then
-- Unugyada wax-soo-saarka qaarkood waxay mararka qaarkood bixiyaan natiijooyin liita
-- marka la adeegsado wareejinta caadiga ah. Isticmaal saxnaan dheeraad ah marka qiimaha gelitaanku
-- yahay tiro dhan. Tusaale natiijo liidata
-- waa marka gelitaanka 50 uu bixiyo wax-soo-saar ka yar kan gelitaanka 49.5.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in tani caawiso, balse ma baabi'iso dhammaan
-- yaababka, sababtoo ah ma cadda in "50" loo fasirayo
-- "laga bilaabo 45 ilaa 55" ama "laga bilaabo 49.5 ilaa 50.5".
adjust = -log10(in_current.scale)
elseif subunit_more_precision then
-- Isbeddelka sida "{{convert|6|ft|1|in|cm}}" (halkaas oo subunit uu yahay "in")
-- wuxuu leeyahay qiime hagaajin oo aan caadi ahayn si loo bixiyo saxnaan dheeraad ah
-- natiijada.
adjust = log10(out_current.scale) + 2
else
adjust = log10(abs(invalue / outvalue))
end
adjust = adjust + log10(2)
-- Hubi in wax-soo-saarku leeyahay ugu yaraan laba xaraf oo muhiim ah.
minprec = 1 - floor(log10(outvalue) + fudge)
end
if extra then
adjust = extra.adjust or adjust
minprec = extra.minprec or minprec
end
return record_default_precision(parms, out_current, math.max(floor(prec + adjust), minprec))
end
local function convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
-- U beddel qiimaha gelitaanka ee la bixiyay hal unug mid kale.
-- Soo celi output_value (lambar) haddii uu yahay isbeddel fudud, ama
-- soo celi f, t halkaas oo
-- f = true, t = miiska xogta oo wata natiijooyin, ama
-- f = false, t = miis fariin khalad ah.
local inscale = in_current.scale
local outscale = out_current.scale
if not in_current.iscomplex and not out_current.iscomplex then
return invalue * (inscale / outscale) -- yaree culayska kiiska ugu badan
end
if in_current.invert or out_current.invert then
-- Unugyada rogan (inverted units), sida dhererka rogan, wakhtiga rogan, ama
-- waxtarka shidaalka. Unugyada ku dhex jira ma laha invert la dejiyay.
if (in_current.invert or 1) * (out_current.invert or 1) < 0 then
return 1 / (invalue * inscale * outscale)
end
return invalue * (inscale / outscale)
elseif in_current.offset then
-- Heerkulka (ma jiraan unugyo ku dhex jira noocan oo kale ah).
if info.is_change then
return invalue * (inscale / outscale)
end
return (invalue - in_current.offset) * (inscale / outscale) + out_current.offset
else
-- Unug ku dhex jira (built-in unit).
local in_builtin = in_current.builtin
local out_builtin = out_current.builtin
if in_builtin and out_builtin then
if in_builtin == out_builtin then
return invalue
end
-- Ma jiraan kiisas (hadda) oo u baahan in laga beddelo hal
-- unug oo ku dhex jira mid kale, markaa tani weligeed ma dhacayso.
return false, { 'cvt_bug_convert' }
end
if in_builtin == 'mach' or out_builtin == 'mach' then
local adjust
if in_builtin == 'mach' then
inscale = speed_of_sound(in_current.altitude)
adjust = outscale / 0.1
else
outscale = speed_of_sound(out_current.altitude)
adjust = 0.1 / inscale
end
return true, {
outvalue = invalue * (inscale / outscale),
adjust = log10(adjust) + log10(2),
}
elseif in_builtin == 'hand' then
-- 1 hand = 4 inches; 1.2 hands = 6 inches.
-- Tobanleyaasha gacanta (decimals of a hand) waxaa loo qeexaa lambarka koowaad oo keliya, iyo
-- lambarka tobanle ee koowaad waa inuu ahaadaa tirada inches (1, 2 ama 3).
-- Si kastaba ha ahaatee, koodhkani wuxuu u fasirayaa qaybta tobanle oo dhan inay tirada
-- inches / 10 (markaa 1.75 inches waxay noqon doontaa 0.175 hands).
-- Qiimaha sida 12.3 hands waa sax 12*4 + 3 inches; ku salee precision caadiga ah taas.
local integer, fracpart = math.modf(invalue)
local inch_value = 4 * integer + 10 * fracpart -- tirada u dhiganta ee inches
local factor = inscale / outscale
if factor == 4 then
-- Waxaan u beddelayaa inches: tus natiijada saxda ah, oo isticmaal "inches" ee ma aha "in" si caadi ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true
end
local show = format('%g', abs(inch_value)) -- show iyo clean ma laha calaamad (unsigned)
if not show:find('e', 1, true) then
return true, {
invalue = inch_value,
outvalue = inch_value,
clean = show,
show = show,
}
end
end
local outvalue = (integer + 2.5 * fracpart) * factor
local fracstr = info.clean:match('%.(.*)') or ''
local fmt
if fracstr == '' then
fmt = '%.0f'
else
fmt = '%.' .. format('%d', #fracstr - 1) .. 'f'
end
return true, {
invalue = inch_value,
clean = format(fmt, inch_value),
outvalue = outvalue,
minprec = 0,
}
end
end
return false, { 'cvt_bug_convert' } -- weligood ma dhacaan
end
local function user_style(parms, i)
-- Soo celi qoraal qaab uu isticmaalahu cayimay oo loogu talagalay unug miiska ah (table cell), ama '' hudduu uusan jirin,
-- la siiyay i = 1 (qaabka gelitaanka) ama 2 (qaabka wax-soo-saarka).
local style = parms[(i == 1) and 'stylein' or 'styleout']
if style then
style = style:gsub('"', '')
if style ~= '' then
if style:sub(-1) ~= ';' then
style = style .. ';'
end
return style
end
end
return ''
end
local function make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current, scaled_top)
-- Deji xulashooyinka si loo maareeyo wax-soo-saarka miiska ama furaha kala-soocidda (sort key), ama labadaba.
-- Furaha kala-soocidda qoraalka wuxuu ku saleysan yahay qiimaha ka dhashay beddelidda
-- gelitaanka unug saldhig khiyaali ah oo wata scale = 1, iyo sifooyinka kale
-- ee looga baahan yahay isbeddelka ka yimid unugga gelitaanka.
-- Qaybaha kale, soo celi furaha kala-soocidda ee ku jira curiyaha span ee qarsoon, iyo
-- qiimaha miisaaman ee loo isticmaalay in lagu abuuro furaha kala-soocidda.
-- Haddii scaled_top la dejiyo, waa qiimaha miisaaman ee numeratorka unug kasta oo per ah
-- oo lala mideynayo unuggan (hooseeyaha) si loo sameeyo furaha kala-soocidda.
-- Miisaamintu waxay la shaqaysaa unugyada ku beddela factor (ma aha heerkulka).
local sortkey, scaled_value
if parms.opt_sortable_on then
local base = { -- unug khiyaali ah oo wata duur ku filan isbeddel sax ah
scale = 1,
invert = in_current.invert and 1,
iscomplex = in_current.iscomplex,
offset = in_current.offset and 0,
}
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, base)
if extra then
outvalue = extra.outvalue
end
if in_current.istemperature then
-- Loo beddelay kelvin; u qaado in lambarrada ku dhow eber ay leeyihiin
-- khalad wareejin ah oo ay tahay inay noqdaan eber.
if abs(outvalue) < 1e-12 then
outvalue = 0
end
end
if scaled_top and outvalue ~= 0 then
outvalue = scaled_top / outvalue
end
scaled_value = outvalue
if not valid_number(outvalue) then
if outvalue < 0 then
sortkey = '1000000000000000000'
else
sortkey = '9000000000000000000'
end
elseif outvalue == 0 then
sortkey = '5000000000000000000'
else
local mag = floor(log10(abs(outvalue)) + 1e-14)
local prefix
if outvalue > 0 then
prefix = 7000 + mag
else
prefix = 2999 - mag
outvalue = outvalue + 10^(mag+1)
end
sortkey = format('%d', prefix) .. format('%015.0f', floor(outvalue * 10^(14-mag)))
end
end
local sortspan
if sortkey and (parms.opt_sortable_debug or not parms.table_align) then
sortspan = parms.opt_sortable_debug and
'<span style="border:1px solid;display:inline;" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>' or
'<span style="display:none" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>'
parms.join_before = sortspan
end
if parms.table_align then
local style = 'style="text-align:' .. parms.table_align .. ';'
local sort = sortkey and ' data-sort-value="' .. sortkey .. '"' or ''
local joins = {}
for i = 1, 2 do
joins[i] = (i == 1 and '' or '\n|') .. style .. user_style(parms, i) .. '"' .. sort .. '|'
end
parms.table_joins = joins
end
return sortspan, scaled_value
end
local cvt_to_hand
local function cvtround(parms, info, in_current, out_current)
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka; beeraha:
-- show = xadhig wareegsan, qaabaysan oo wata natiijada beddelidda qiimaha ku jira info,
-- adigoo adeegsanaya wareejinta lagu cayimay parms.
-- singular = true haddii natiijadu (ka dib wareejinta iyo iska indhatirka calaamad kasta oo taban)
-- ay tahay "1", ama sida "1.00", ama ay tahay jajab qiimihiisu yahay < 1;
-- (iyo beeraha badan ee la tusay hoos, iyo beerta 'absvalue' ee la xisaabiyay).
-- ama soo celi true, nil haddii aan qiime la cayimin;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelinta info.clean waxay isticmaashaa lambarrada en (waa la turjumay, haddii loo baahdo).
-- Wax-soo-saarka show wuxuu isticmaalaa lambarrada en ama aan ahayn en sida habboon, ama waa la higgaadin karaa.
local invalue
if info then
invalue = info.value
if in_current.builtin == 'hand' then
invalue = info.altvalue
end
end
if invalue == nil or invalue == '' then
return true, nil
end
if out_current.builtin == 'hand' then
return cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
end
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
if parms.need_table_or_sort then
parms.need_table_or_sort = nil -- ku shaqee adigoo isticmaalaya qiimaha gelitaanka koowaad oo keliya
make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current)
end
if extra then
if not outvalue then return false, extra end
invalue = extra.invalue or invalue
outvalue = extra.outvalue
end
if not valid_number(outvalue) then
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
local isnegative
if outvalue < 0 then
isnegative = true
outvalue = -outvalue
end
local precision, show, exponent
local denominator = out_current.frac
if denominator then
show = fraction_table(outvalue, denominator)
else
precision = parms.precision
if not precision then
if parms.sigfig then
show, exponent = make_sigfig(outvalue, parms.sigfig)
elseif parms.opt_round then
local n = parms.opt_round
if n == 0.5 then
local integer, fracpart = math.modf(floor(2 * outvalue + 0.5) / 2)
if fracpart == 0 then
show = format('%.0f', integer)
else
show = format('%.1f', integer + fracpart)
end
else
show = format('%.0f', floor((outvalue / n) + 0.5) * n)
end
else
local inclean = info.clean
if extra then
inclean = extra.clean or inclean
show = extra.show
end
if not show then
precision = default_precision(parms, invalue, inclean, info.denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
end
end
end
end
if precision then
if precision >= 0 then
local fudge
if precision <= 8 then
-- Ku dar sixitaan si loo maareeyo kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan sababtoo ah awood la'aan
-- in si sax ah loo matalo qiyamka qaar. Tani waxay ka dhigeysaa mid shaqeeya:
-- {{convert|-100.1|C|K}} iyo {{convert|5555000|um|m|2}}.
-- Template-kii duugnaa wuxuu isticmaalaa #expr round, kaas oo wacaya PHP round().
-- GOOR HORE: Baadh sida PHP round() u shaqeeyo.
fudge = 2e-14
else
fudge = 0
end
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local success
success, show = pcall(format, fmt, outvalue + fudge)
if not success then
return false, { 'cvt_big_prec', tostring(precision) }
end
else
precision = -precision -- tirada lambarrada eber (marka lagu daro lambar kasta oo ka dambeeya dhibicda)
local shift = 10 ^ precision
show = format('%.0f', outvalue/shift)
if show ~= '0' then
exponent = #show + precision
end
end
end
local t = format_number(parms, show, exponent, isnegative)
if type(show) == 'string' then
-- Deji singular adigoo isticmaala match sababtoo ah nidaamyada qaar 0.99999999999999999 waa 1.0.
if exponent then
t.singular = (exponent == 1 and show:match('^10*$'))
else
t.singular = (show == '1' or show:match('^1%.0*$'))
end
else
t.fraction_table = show
t.singular = (outvalue <= 1) -- ma yeelan karo 'fraction == 1', laakiin haddii ay suurtagal noqon lahayd waxay noqon lahayd mid keli ah (singular)
end
t.raw_absvalue = outvalue -- qiimaha saxda ah ka hor wareejinta
return true, setmetatable(t, {
__index = function (self, key)
if key == 'absvalue' then
-- Xisaabi qiimaha saxda ah ka dib wareejinta, haddii loo baahdo.
local clean, exponent = rawget(self, 'clean'), rawget(self, 'exponent')
local value = tonumber(clean) -- qiimaha saxda ah (calaamad kasta oo taban waa la iska indhatiray)
if exponent then
value = value * 10^exponent
end
rawset(self, key, value)
return value
end
end })
end
function cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
-- U beddel gelitaanka gacmo (hands), inches.
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true -- caadiga ah waa in la tuso magaca ee ma aha calaamadda
end
local precision = parms.precision
local frac = out_current.frac
if not frac and precision and precision > 1 then
frac = (precision == 2) and 2 or 4
end
local out_next = out_current.out_next
if out_next then
-- Isticmaal aqoonta sixirka si loo go'aamiyo in unugga xiga uu yahay inches iyadoon loo baahnayn i18n.
-- Waxa soo socda ayaa hubinaya in marka isku-dhafka wax-soo-saarka "hand in" la isticmaalo, inches-ka
-- qiimaha la wareegay uu la jaanqaadayo qiimaha gacmaha (hands). Sidoo kale, muujinta tiraa sida "61½" halkii 61.5
-- ayey fiican tahay sababtoo ah 61.5 waxay tilmaamaysaa in qiimuhu uusan ahayn 61.4.
if out_next.exception == 'subunit_more_precision' then
out_next.frac = frac
end
end
-- U beddel inches; ka xisaabi gacmaha taas.
local dummy_unit_table = { scale = out_current.scale / 4, frac = frac }
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_current, dummy_unit_table)
if not success then return false, outinfo end
local tfrac = outinfo.fraction_table
local inches = outinfo.raw_absvalue
if tfrac then
inches = floor(inches) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
inches = floor(inches + 0.5) -- cabbirka gacmaha weligiis ma tuso tobanleyaasha inch
end
local hands, inches = divide(inches, 4)
outinfo.absvalue = hands + inches/4 -- waxaa loogu talagalay inuu noqdo qiimaha saxda ah ee wareegsan, laakiin tani waa ku filan tahay
local inchstr = tostring(inches) -- '0', '1', '2' ama '3'
if precision and precision <= 0 then -- isticmaalka taban ama 0 ee precision wuxuu u wareejiyaa gacanta ugu dhow
hands = floor(outinfo.raw_absvalue/4 + 0.5)
inchstr = ''
elseif tfrac then
-- Had iyo jeer tus tiro dhan ka hor jajabka (sida "15.0½") sababtoo ah "15½" waxay ka dhigan tahay 15-iyo-bar gacmood (hands).
inchstr = numdot .. format_fraction(parms, 'out', false, inchstr, tfrac.numstr, tfrac.denstr)
else
inchstr = numdot .. from_en(inchstr)
end
outinfo.show = outinfo.sign .. with_separator(parms, format('%.0f', hands)) .. inchstr
return true, outinfo
end
local function evaluate_condition(value, condition)
-- Soo celi true ama false adigoo dabaqaya muujin shardi ah (conditional expression) qiimaha,
-- ama tuur khalad huddii uu khaldan yahay.
-- Qayb aad u yar oo ka mid ah muujinta ayaa la taageeraa:
-- v < 9
-- v * 9 < 9
-- halkaas oo
-- 'v' lagu beddelayo value
-- 9 waa lambar kasta (sida uu qeexayo Lua tonumber)
-- lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa
-- '<' sidaba gaar ah waxay noqon kartaa '<=' ama '>' ama '>='
-- Intaa waxaa dheer, foomkan soo socda ayaa la taageeraa:
-- LHS and RHS
-- halkaas oo
-- LHS, RHS = muujin kasta oo ka mid ah kuwa kor ku xusan.
local function compare(value, text)
local arithop, factor, compop, limit = text:match('^%s*v%s*([*]?)(.-)([<>]=?)(.*)$')
if arithop == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
elseif arithop == '*' then
factor = tonumber(factor)
if factor == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
value = value * factor
end
limit = tonumber(limit)
if limit == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
if compop == '<' then
return value < limit
elseif compop == '<=' then
return value <= limit
elseif compop == '>' then
return value > limit
elseif compop == '>=' then
return value >= limit
end
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0) -- weligood ma dhacaan
end
local lhs, rhs = condition:match('^(.-%W)and(%W.*)')
if lhs == nil then
return compare(value, condition)
end
return compare(value, lhs) and compare(value, rhs)
end
local function get_default(value, unit_table)
-- Soo celi true, s halkaas oo s = magaca unugga wax-soo-saarka caadiga ah,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Unugyada qaar waxay leeyihiin default ku xiran qiimaha gelitaanka
-- (qiimaha koowaad haddii xad qiyam ah la isticmaalo).
-- Haddii '!' uu ku jiro default-ka, beerta koowaad ee bang-delimited waa
-- muujin adeegsanaysa 'v' si ay u metesho qiimaha gelitaanka.
-- Tusaale: 'v < 120 ! small ! big ! suffix' (suffix waa ikhtiyaari)
-- waxay qiimeyneysaa 'v < 120' sida boolean oo wata natiijada
-- 'smallsuffix' haddii (value < 120), ama 'bigsuffix' haddii kale.
-- Gelintu waa inay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.'.
local default = data_code.default_exceptions[unit_table.defkey or unit_table.symbol] or unit_table.default
if not default then
local per = unit_table.per
if per then
local function a_default(v, u)
local success, ucode = get_default(v, u)
if not success then
return '?' -- khalad aan la filayn ayaa dhacay; wuxuu sababi doonaa in raadinta default ay fashilanto
end
-- Isku day inaad isticmaasho unugga koowaad oo keliya haddii uu yahay isku-dhaf ama wax-soo-saar badan.
-- Tani ma aha mid aan cillad lahayn laakiin waxay u shaqayn doontaa kiisaska badankood.
-- Halka aysan ka shaqaynayn, isbeddelku wuxuu u baahan doonaa inuu cayimo unugga wax-soo-saarka ee la rabayo.
local t = all_units[ucode]
if t then
local combo = t.combination
if combo then
-- Unug badan oo sida ftin ah, unugga "koowaad" (ft) wuxuu ku jiraa dhammaadka isku-dhafka.
local i = t.multiple and table_len(combo) or 1
ucode = combo[i]
end
else
-- Isku day isku-dhaf si toos ah loo abuuray.
local item = ucode:match('^(.-)%+') or ucode:match('^(%S+)%s')
if all_units[item] then
return item
end
end
return ucode
end
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
local def1 = (unit1 and a_default(value, unit1) or unit_table.vprefix or '')
local def2 = a_default(1, unit2) -- 1 sababtoo ah unugga per ee hooseeyaha
return true, def1 .. '/' .. def2
end
return false, { 'cvt_no_default', unit_table.symbol }
end
if default:find('!', 1, true) == nil then
return true, default
end
local t = split(default, '!')
if #t == 3 or #t == 4 then
local success, result = pcall(evaluate_condition, value, t[1])
if success then
default = result and t[2] or t[3]
if #t == 4 then
default = default .. t[4]
end
return true, default
end
end
return false, { 'cvt_bad_default', unit_table.symbol }
end
local linked_pages -- si loo duubo bogagga la xiriiriyay si aysan ugu xiriirin isla bogga in ka badan hal jeer
local function make_link(link, id, link_key)
-- Soo celi wikilink "[[link|id]]", oo laga yaabo in la soo gaabiyay sida tusaalooyinka:
-- [[Mile|mile]] --> [[mile]]
-- [[Mile|miles]] --> [[mile]]s
-- Si kastaba ha ahaatee, id oo keliya ayaa la soo celiyaa haddii:
-- * aan la bixin xiriirin (si uusan wacaha u baahnayn inuu hubiyo in xiriirin la qeexay); ama
-- * xiriirintu ay hore uga soo muuqatay isbeddelka hadda (si looga fogaado xiriirin-dhaafka/overlinking).
-- Xiriirinta unug waxay isticmaashaa miiska unugga sida furaha xiriirinta, kaas oo ku guuldareysta inuu ogaado
-- xiriirin-dhaafka isbeddelada sida kuwa soo socda (mid kastaa wuxuu xiriiriyaa "mile" laba jeer):
-- {{convert|1|impgal/mi|USgal/mi|lk=on}}
-- {{convert|1|l/km|impgal/mi USgal/mi|lk=on}}
link_key = link_key or link -- isticmaal furaha huddii la bixiyay (furaha, laakiin ma aha xiriirinta, waxaa laga yaabaa in la ogaado marka loo baahdo in la tirtiro diiwaanka xiriirinta)
if not link or link == '' or linked_pages[link_key] then
return id
end
linked_pages[link_key] = true
-- Waxa soo socda wuxuu ka shaqeeyaa luqadda Ingiriiska (en) oo keliya, laakiin waa inay noqotaa mid nabdoon wiki-yada kale,
-- culayska samaynta tanina guud ahaan uma muuqato mid mudan.
local l = link:sub(1, 1):lower() .. link:sub(2)
if link == id or l == id then
return '[[' .. id .. ']]'
elseif link .. 's' == id or l .. 's' == id then
return '[[' .. id:sub(1, -2) .. ']]s'
else
return '[[' .. link .. '|' .. id .. ']]'
end
end
local function variable_name(clean, unit_table)
-- Slwiki, magaca unuggu wuxuu ku xiran yahay qiimaha.
-- Halbeegga clean waa qiimaha saxda ah ee wareegsan ee lambarrada en, oo ah xadhig.
-- Value Source Example for "m"
-- integer 1: name1 meter (sidoo kale waa magaca unugga)
-- integer 2: var{1} metra
-- integer 3 and 4: var{2} metri
-- integer else: var{3} metrov (0 iyo 5 ama ka badan)
-- real/fraction: var{4} metra
-- var{i} waxay ka dhigan tahay beerta i'th ee unit_table.varname haddii ay jirto oo ay leedahay
-- beerta i'th, haddii kalena name2.
-- Beeraha waxaa lagu kala soocaa "!" mana aha kuwo madhan.
-- Beerta unug adeegsanaya horgale SI waxay leedahay magaca horgalaha oo la geliyay,
-- oo beddelaya '#' hudduu la helo, ama ka horreysa beerta huddii kale.
local vname
if clean == '1' then
vname = unit_table.name1
elseif unit_table.varname then
local i
if clean == '2' then
i = 1
elseif clean == '3' or clean == '4' then
i = 2
elseif clean:find('.', 1, true) then
i = 4
else
i = 3
end
vname = split(unit_table.varname, '!')[i]
end
if vname then
local si_name = rawget(unit_table, 'si_name') or ''
local pos = vname:find('#', 1, true)
if pos then
vname = vname:sub(1, pos - 1) .. si_name .. vname:sub(pos + 1)
else
vname = si_name .. vname
end
return vname
end
return unit_table.name2
end
local function linked_id(parms, unit_table, key_id, want_link, clean)
-- Soo celi ID-ga unugga ugu dambeeya (calaamadda ama magaca), oo si ikhtiyaari ah u wata wikilink,
-- oo cusbooneysii unit_table.sep haddii loo baahdo.
-- key_id waa mid ka mid ah: 'symbol', 'sym_us', 'name1', 'name1_us', 'name2', 'name2_us'.
local abbr_on = (key_id == 'symbol' or key_id == 'sym_us')
if abbr_on and want_link then
local symlink = rawget(unit_table, 'symlink')
if symlink then
return symlink -- wax-ka-reebista leh calaamadda xiriirinta ee ku dhex jirta
end
end
local multiplier = rawget(unit_table, 'multiplier')
local per = unit_table.per
if per then
local unit1 = per[1] -- unugga sare ee unit_table, ama nil
local unit2 = per[2] -- unugga hoose ee unit_table
if abbr_on then
if not unit1 then
unit_table.sep = '' -- ma jiro kala-sooce "$2/acre"
end
if not want_link then
local symbol = unit_table.symbol_raw
if symbol then
return symbol -- wax-ka-reebista leh calaamadda ku dhex jirta
end
end
end
local key_id2 -- unit2 mar walba waa keligood (singular)
if key_id == 'name2' then
key_id2 = 'name1'
elseif key_id == 'name2_us' then
key_id2 = 'name1_us'
else
key_id2 = key_id
end
local result
if abbr_on then
result = '/'
elseif omitsep then
result = per_word
elseif unit1 then
result = ' ' .. per_word .. ' '
else
result = per_word .. ' '
end
if want_link and unit_table.link then
if abbr_on or not varname then
result = (unit1 and linked_id(parms, unit1, key_id, false, clean) or '') .. result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, false, '1')
else
result = (unit1 and variable_name(clean, unit1) or '') .. result .. variable_name('1', unit2)
end
if omit_separator(result) then
unit_table.sep = ''
end
return make_link(unit_table.link, result, unit_table)
end
if unit1 then
result = linked_id(parms, unit1, key_id, want_link, clean) .. result
if unit1.sep then
unit_table.sep = unit1.sep
end
elseif omitsep then
unit_table.sep = ''
end
return result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, want_link, '1')
end
if multiplier then
-- Dhiirrigeliye (sida "100" ee "100km") wuxuu ku qasbaa unugga inuu noqdo mid tiro badan (plural).
multiplier = from_en(multiplier)
if not omitsep then
multiplier = multiplier .. (abbr_on and ' ' or ' ')
end
if not abbr_on then
if key_id == 'name1' then
key_id = 'name2'
elseif key_id == 'name1_us' then
key_id2 = 'name2_us'
end
end
else
multiplier = ''
end
local id = unit_table.fixed_name or ((varname and not abbr_on) and variable_name(clean, unit_table) or unit_table[key_id])
if omit_separator(id) then
unit_table.sep = ''
end
if want_link then
local link = data_code.link_exceptions[unit_table.linkey or unit_table.symbol] or unit_table.link
if link then
local before = ''
local i = unit_table.customary
if i == 1 and parms.opt_sp_us then
i = 2 -- tus "U.S." ma aha "US"
end
if i == 3 and abbr_on then
i = 4 -- soo gaabi "imperial" una beddel "imp"
end
local customary = text_code.customary_units[i]
if customary then
-- GOOR HORE: Tani waxay u shaqaysaa luqadda en oo keliya, laakiin waa mid gaar ah markaa iska indhatir hadda.
local pertext
if id:sub(1, 1) == '/' then
-- Waxaa la rabaa unugga "/USgal" inuu soo bandhigo "/U.S. gal", ma aha "U.S. /gal".
pertext = '/'
id = id:sub(2)
elseif id:sub(1, 4) == 'per ' then
-- Sidoo kale waxaa la rabaa "per U.S. gallon", ma aha "U.S. per gallon" (laakiin ficil ahaan tani uma badna in la isticmaalo).
pertext = 'per '
id = id:sub(5)
else
pertext = ''
end
-- Ka saar "US"/"U.S."/"imp"/"imperial" bilowga id tan iyo markii la gelin doono.
local removes = (i < 3) and { 'US ', 'US ', 'U.S. ', 'U.S. ' } or { 'imp ', 'imp ', 'imperial ' }
for _, prefix in ipairs(removes) do
local plen = #prefix
if id:sub(1, plen) == prefix then
id = id:sub(plen + 1)
break
end
end
before = pertext .. make_link(customary.link, customary[1]) .. ' '
end
id = before .. make_link(link, id, unit_table)
end
end
return multiplier .. id
end
local function make_id(parms, which, unit_table)
-- Soo celi id, f halkaas oo
-- id = magaca unugga ama calaamadda, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii id uu yahay magac, ama false haddii id uu yahay calaamad
-- adigoo adeegsanaya qiimaha index-ka 'which', iyo 'in' ama 'out' (unit_table.inout).
-- Natiijadu waa '' hudduu aan calaamad/magac la isticmaalin.
-- Intaa waxaa dheer, deji unit_table.sep = ' ' ama ' ' ama ''
-- (kala-soocaha uu wacaha caadi ahaan geli doono ka hor id).
if parms.opt_values then
unit_table.sep = ''
return ''
end
local inout = unit_table.inout
local info = unit_table.valinfo[which]
local abbr_org = parms.abbr_org
local adjectival = parms.opt_adjectival
local lk = parms.lk
local want_link = (lk == 'on' or lk == inout)
local usename = unit_table.usename
local singular = info.singular
local want_name
if usename then
want_name = true
else
if abbr_org == nil then
if parms.wantname then
want_name = true
end
if unit_table.usesymbol then
want_name = false
end
end
if want_name == nil then
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout or (abbr == 'mos' and inout == 'out') then
want_name = false
else
want_name = true
end
end
end
local key
if want_name then
if lk == nil and unit_table.builtin == 'hand' then
want_link = true
end
if parms.opt_use_nbsp then
unit_table.sep = ' '
else
unit_table.sep = ' '
end
if parms.opt_singular then
local value
if inout == 'in' then
value = info.value
else
value = info.absvalue
end
if value then -- unugyada qaar ee aan caadiga ahayn mar walba ma dejiyaan beerta qiimaha
value = abs(value)
singular = (0 < value and value < 1.0001)
end
end
if unit_table.engscale then
-- engscale: markaa "|1|e3kg" waxay bixisaa "1 thousand kilograms" (tiro badan)
singular = false
end
key = (adjectival or singular) and 'name1' or 'name2'
if parms.opt_sp_us then
key = key .. '_us'
end
else
if unit_table.builtin == 'hand' then
if parms.opt_hand_hh then
unit_table.symbol = 'hh' -- GOOR HORE: waxaa laga yaabaa inuu rabo in i18n lagu dabaqo tan
end
end
unit_table.sep = ' '
key = parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'
end
return linked_id(parms, unit_table, key, want_link, info.clean), want_name
end
local function decorate_value(parms, unit_table, which, number_word)
-- Haddii loo baahdo, cusbooneysii unit_table si qiyamka loogu tuso macluumaad dheeri ah.
-- Si waafaqsan template-kii duugnaa (laakiin ka duwan fmtpower),
-- qaabka lagu soo bandhigayo awoodaha toban (powers of 10) waxaa ku jira "display:none" si loo oggolaado qaar ka mid ah
-- birawsarka inaysan koobiyeysan, tusaale ahaan, "10³" sida "10^3", halkii ay ka noqon lahayd "103".
local info
local engscale = unit_table.engscale
local prefix = unit_table.vprefix
if engscale or prefix then
info = unit_table.valinfo[which]
if info.decorated then
return -- ha dib u qurxin hudduu isbeddelka la celinayo
end
info.decorated = true
if engscale then
local inout = unit_table.inout
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout then
info.show = info.show ..
'<span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">' ..
from_en('10') ..
'</span></span><s style="display:none">^</s><sup>' ..
from_en(tostring(engscale.exponent)) .. '</sup>'
elseif number_word then
local number_id
local lk = parms.lk
if lk == 'on' or lk == inout then
number_id = make_link(engscale.link, engscale[1])
else
number_id = engscale[1]
end
-- WP:NUMERAL waxay ku talinaysaa " " qiyamka sida "12 million".
info.show = info.show .. (parms.opt_adjectival and '-' or ' ') .. number_id
end
end
if prefix then
info.show = prefix .. info.show
end
end
end
local function process_input(parms, in_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay hal mar isbeddel kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho gelitaanka (qiimaha/unugga).
if parms.opt_output_only or parms.opt_output_number_only or parms.opt_output_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
return ''
end
local first_unit
local composite = in_current.composite -- nil ama miis unugyo ah
if composite then
first_unit = composite[1]
else
first_unit = in_current
end
local id1, want_name = make_id(parms, 1, first_unit)
local sep = first_unit.sep -- kala-soocaha u dhexeeya qiimaha iyo unugga, oo ay dejisay make_id
local preunit = parms.preunit1
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_input_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
if composite then
local parts = { id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
id1 = table.concat(parts, ' ')
end
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if parms.opt_also_symbol and not composite then
local join1 = parms.joins[1]
if join1 == ' (' or join1 == ' [' then
parms.joins = { ' [' .. first_unit[parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'] .. ']' .. join1 , parms.joins[2] }
end
end
if in_current.builtin == 'mach' and first_unit.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = first_unit.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
local prefix2 = make_id(parms, 2, first_unit) .. ' '
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix2 .. valinfo[2].show, 'in')
end
return preunit .. result
end
if composite then
-- Fududee: u qaado in uusan jirin xad, mana jirto qurxin.
local mid = (not parms.opt_flip) and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
if omitsep and sep == '' then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu muhiimsan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
local parts = { first_unit.valinfo[1].show .. sep1 .. id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, unit.valinfo[1].show .. sep1 .. (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
return table.concat(parts, sep2) .. mid
end
local add_unit = (parms.abbr == 'mos') or
parms[parms.opt_flip and 'out_range_x' or 'in_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[first_unit] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, hudduu la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, first_unit) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'in')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = first_unit.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, first_unit, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. first_unit.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, first_unit))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'in')
end
end
else
decorate_value(parms, first_unit, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
return result .. preunit .. extra
end
local function process_one_output(parms, out_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay unug wax-soo-saar kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho wax-soo-saarka (qiimaha/unugga).
local id1, want_name = make_id(parms, 1, out_current)
local sep = out_current.sep -- waxaa dejisay make_id
local preunit = parms.preunit2
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_output_unit_only then
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if out_current.builtin == 'mach' and out_current.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = out_current.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix .. valinfo[2].show, 'out')
end
return preunit .. result
end
local add_unit = (parms[parms.opt_flip and 'in_range_x' or 'out_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)) and
not parms.opt_output_number_only
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[out_current] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, hudduu la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, out_current) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'out')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = out_current.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, out_current, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. out_current.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, out_current))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'out')
end
end
else
decorate_value(parms, out_current, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
if parms.opt_output_number_only then
return result
end
return result .. preunit .. extra
end
local function make_output_single(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka keligood ah (kaas oo aan ahayn isku-dhaf ama dhowr ah);
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
out_unit_table.valinfo = collection()
local range = parms.range
for i = 1, (range and (range.n + 1) or 1) do
local success, info = cvtround(parms, in_unit_table.valinfo[i], in_unit_table, out_unit_table)
if not success then return false, info end
out_unit_table.valinfo:add(info)
end
return true, process_one_output(parms, out_unit_table)
end
local function make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka ah unugyo badan (sida 'ftin');
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local multiple = out_unit_table.multiple -- miiska qiyamka miisaaminta (ma noqon doono nil)
local combos = out_unit_table.combination -- miiska miisaska unugyada (ma noqon doono nil)
local abbr = parms.abbr
local abbr_org = parms.abbr_org
local disp = parms.disp
local want_name = (abbr_org == nil and (disp == 'or' or disp == 'slash')) or
not (abbr == 'on' or abbr == 'out' or abbr == 'mos')
local want_link = (parms.lk == 'on' or parms.lk == 'out')
local mid = parms.opt_flip and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
local do_spell = parms.opt_spell_out
parms.opt_spell_out = nil -- si wicitaanka cvtround uusan u higgaadin qiimaha
local function make_result(info, isfirst)
local fmt, outvalue, sign
local results = {}
for i = 1, #combos do
local tfrac, thisvalue, strforce
local out_current = combos[i]
out_current.inout = 'out'
local scale = multiple[i]
if i == 1 then -- unugga ugu yar muhiimad ahaan ('in' oo ka yimid 'ftin')
local decimals
out_current.frac = out_unit_table.frac
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_unit_table, out_current)
if not success then return false, outinfo end
if isfirst then
out_unit_table.valinfo = { outinfo } -- haddii loo baahdo qiimaha wax-soo-saarka unugga ugu yar muhiimad ahaan ee koowaad
end
sign = outinfo.sign
tfrac = outinfo.fraction_table
if outinfo.is_scientific then
strforce = outinfo.show
decimals = ''
elseif tfrac then
decimals = ''
else
local show = outinfo.show -- lambar sida xadhig luqadda maxalliga ah
local p1, p2 = show:find(numdot, 1, true)
decimals = p1 and show:sub(p2 + 1) or '' -- qoraalka ka dambeeya numdot, hudduu jiro
end
fmt = '%.' .. ulen(decimals) .. 'f' -- si loo soo celiyo precision
if decimals == '' then
if tfrac then
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue + 0.5) -- hayso dhammaan lambarrada tiro dhan ee unugga ugu yar muhiimad ahaan
end
else
outvalue = outinfo.absvalue
end
end
if scale then
outvalue, thisvalue = divide(outvalue, scale)
else
thisvalue = outvalue
end
local id
if want_name then
if varname then
local clean
if strforce or tfrac then
clean = '.1' -- qiimaha khiyaaliga ah si loogu qasbo magaca dhibicda sabbaynaysa
else
clean = format(fmt, thisvalue)
end
id = variable_name(clean, out_current)
else
local key = 'name2'
if parms.opt_adjectival then
key = 'name1'
elseif tfrac then
if thisvalue == 0 then
key = 'name1'
end
elseif parms.opt_singular then
if 0 < thisvalue and thisvalue < 1.0001 then
key = 'name1'
end
else
if thisvalue == 1 then
key = 'name1'
end
end
id = out_current[key]
end
else
id = out_current['symbol']
end
if i == 1 and omit_separator(id) then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu yar muhiimad ahaan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
if want_link then
local link = out_current.link
if link then
id = make_link(link, id, out_current)
end
end
local strval
local inout = (i == #combos or outvalue == 0) and 'out' or '' -- khiyaano si qiimaha dambe ee la shaqeeyay (ee ugu horreeya ee la tusay) uu u yeesho xarfo waaweyn, hudduu la codsado
if strforce and outvalue == 0 then
sign = '' -- calaamad kasta waxay ku jirtaa strforce
strval = strforce -- tuso qiyamka yar yar ee qaabka sayniska; waxay isticmaali doontaa unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya
elseif tfrac then
local wholestr = (thisvalue > 0) and tostring(thisvalue) or nil
strval = format_fraction(parms, inout, false, wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, do_spell)
else
strval = (thisvalue == 0) and from_en('0') or with_separator(parms, format(fmt, thisvalue))
if do_spell then
strval = spell_number(parms, inout, strval) or strval
end
end
table.insert(results, strval .. sep1 .. id)
if outvalue == 0 then
break
end
fmt = '%.0f' -- unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya ayaa yeelan kara qiime aan ahayn tiro dhan
end
local reversed, count = {}, #results
for i = 1, count do
reversed[i] = results[count + 1 - i]
end
return true, sign .. table.concat(reversed, sep2)
end
local valinfo = in_unit_table.valinfo
local success, result = make_result(valinfo[1], true)
if not success then return false, result end
local range = parms.range
if range then
for i = 1, range.n do
local success, result2 = make_result(valinfo[i+1])
if not success then return false, result2 end
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, result2, 'out')
end
end
return true, result .. mid
end
local function process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, s, outunit halkaas oo s = natiijada wikitext ee ugu dambeysa,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
linked_pages = {}
local success, bad_output
local bad_input_mcode = in_unit_table.bad_mcode -- nil haddii unugga gelitaanku yahay unug beddel sax ah
local invalue1 = in_unit_table.valinfo[1].value
local out_unit = parms.out_unit
if out_unit == nil or out_unit == '' then
if bad_input_mcode or parms.opt_input_unit_only then
bad_output = ''
else
success, out_unit = get_default(invalue1, in_unit_table)
parms.out_unit = out_unit
if not success then
bad_output = out_unit
end
end
end
if not bad_output and not out_unit_table then
success, out_unit_table = lookup(parms, out_unit, 'any_combination')
if success then
local mismatch = check_mismatch(in_unit_table, out_unit_table)
if mismatch then
bad_output = mismatch
end
else
bad_output = out_unit_table
end
end
local flipped = parms.opt_flip and not bad_input_mcode
local parts = {}
for part = 1, 2 do
-- LHS (parts[1]) waa gelitaanka caadiga ah, laakiin waa wax-soo-saarka hudduu la rogay.
-- Marka hore ka shaqee LHS si loogu xiriiriyo, hudduu la rabo.
-- Xiriirinta isla shayga waxaa lagu xannibaa RHS si looga fogaado xiriirin-dhaafka.
if (part == 1 and not flipped) or (part == 2 and flipped) then
parts[part] = process_input(parms, in_unit_table)
elseif bad_output then
parts[part] = (bad_output == '') and '' or message(parms, bad_output)
else
local outputs = {}
local combos -- nil (ee 'ft' or 'ftin'), ama miis miisaska unugyada ah (ee 'm ft')
if not out_unit_table.multiple then -- nil/false ('ft' or 'm ft'), ama miis qiyamka miisaaminta ('ftin')
combos = out_unit_table.combination
end
local frac = parms.frac -- nil ama hooseeyaha jajabka qiyamka wax-soo-saarka
if frac then
-- Ku dabaq jajabka unugga (hudduu yahay mid keliya), ama unugyada aan SI ahayn (hudduu yahay isku-dhaf),
-- marka laga reebo haddii precision sidoo kala la cayimay, jajabku wuxuu khuseeyaa
-- unugga gacanta (hand) oo keliya; taasi waxay oggolaaneysaa natiijada soo socota:
-- {{convert|156|cm|in hand|1|frac=2}} → 156 sentimitir (61.4 in; 15.1½ hands)
-- Si kastaba ha ahaatee, waxa soo socda waxaa lagu maareeyaa meel kale sida kiis gaar ah:
-- {{convert|156|cm|hand in|1|frac=2}} → 156 sentimitir (15.1½ hands; 61½ in)
if combos then
local precision = parms.precision
for _, unit in ipairs(combos) do
if unit.builtin == 'hand' or (not precision and not unit.prefixes) then
unit.frac = frac
end
end
else
out_unit_table.frac = frac
end
end
local out_first
local imax = combos and #combos or 1 -- 1 (unug keligood ah) ama tirada miisaska unugyada
for i = 1, imax do
local success, item
local out_current = combos and combos[i] or out_unit_table
out_current.inout = 'out'
if i == 1 then
out_first = out_current
if imax > 1 and out_current.builtin == 'hand' then
out_current.out_next = combos[2] -- gacanta ku dhex jirta waxay saameyn kartaa unugga xiga ee isku-dhafka
end
end
if out_current.multiple then
success, item = make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_current)
else
success, item = make_output_single(parms, in_unit_table, out_current)
end
if not success then return false, item end
table.insert(outputs, item)
end
if parms.opt_input_unit_only then
parts[part] = ''
else
local sep = parms.table_joins and parms.table_joins[2] or parms.join_between
parts[part] = table.concat(outputs, sep)
end
end
end
if parms.join_before then
parts[1] = parms.join_before .. parts[1]
end
local wikitext
if bad_input_mcode then
if bad_input_mcode == '' then
wikitext = parts[1]
else
wikitext = parts[1] .. message(parms, bad_input_mcode)
end
elseif parms.table_joins then
wikitext = parms.table_joins[1] .. parts[1] .. parms.table_joins[2] .. parts[2]
else
wikitext = parts[1] .. parms.joins[1] .. parts[2] .. parms.joins[2]
end
if parms.warnings and not bad_input_mcode then
wikitext = wikitext .. parms.warnings
end
return true, wikitext, out_unit_table
end
local function main_convert(frame)
-- Samee isbeddel, oo hudduu loo baahdo, dib u samee adigoo wata precision caadi ah oo sarreeya.
local parms = { frame = frame } -- wuxuu hayn doonaa halbeegyada template-ka, ka dib turjumaadda
set_config(frame.args)
local success, result = get_parms(parms, frame:getParent().args)
if success then
if type(result) ~= 'table' then
return tostring(result)
end
local in_unit_table = result
local out_unit_table
for _ = 1, 2 do -- isticmaal xisaabiye si uusan ugu dhegin celcelinta isbeddelka
success, result, out_unit_table = process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
if success and parms.do_convert_again then
parms.do_convert_again = false
else
break
end
end
end
-- Haddii input=x uu dhibaato keeno, natiijadu waa inay ahaataa gelitaanka isticmaalaha oo keliya
-- (haddii x uu yahay hanti sida P123 waa la beddelay oo noqday '').
-- Unug gelitaan oo aan la aqoon wuxuu tusi lahaa gelitaanka iyo fariin khalad ah
-- oo wata success == true halkaan.
-- Sidoo kale, wuxuu yeelan karaa success == false oo wata fariin lagu soo saaro xadhig madhan.
if success then
if parms.have_problem and parms.input_text then
return parms.input_text
end
return result
end
return parms.input_text and parms.input_text or message(parms, result)
end
local function _unit(unitcode, options)
-- Shaqada caawinta ee Module:Val si loo raadiyo unug.
-- Halbeegga unitcode waa inuu noqdaa xadhig lagu aqoonsanayo unugga la rabo.
-- Halbeegga options waa inuu noqdaa nil ama miis wata halbeegyo ikhtiyaari ah:
-- value = lambar (furaha kala-soocidda; qiimaha caadiga ah waa 1)
-- scaled_top = nil unug caadi ah, ama lambar unug ah oo ah
-- hooseeyaha unug per ah (furaha kala-soocidda)
-- si = { 'symbol', 'link' }
-- (miis wata laba xadhig) si loo sameeyo unug SI ah
-- oo loo isticmaali doono raadinta
-- link = true hudduu natiijadu ay tahay inay noqoto [[linked]]
-- sort = 'on' ama 'debug' hudduu natiijadu ay ku jirto furaha kala-soocidda
-- curiyaha span ('debug' waxay ka dhigeysaa furaha mid muuqda)
-- name = true magaca unugga halkii calaamadda
-- us = true higgaadda Maraykanka (US spelling) ee unugga, hudduu ay jirto
-- Soo celi nil hudduu unitcode uusan ahayn xadhig aan madhanayn.
-- Haddii kale soo celi miis wata beero:
-- text = calaamadda la codsaday ama magaca unugga, oo si ikhtiyaari ah loo xiriiriyay
-- scaled_value = qiimaha gelitaanka ee lagu hagaajiyay miisaanka unugga; loo isticmaalo furaha kala-soocidda
-- sortspan = curiyaha span ee furaha kala-soocidda sida kan ay bixiso {{ntsh}},
-- oo laga xisaabiyay natiijada beddelidda qiimaha
-- unug saldhig ah oo wata scale 1.
-- unknown = true hudduu unitcode uusan la aqoon
unitcode = strip(unitcode)
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return nil
end
set_config({})
linked_pages = {}
options = options or {}
local parms = {
abbr = options.name and 'off' or 'on',
lk = options.link and 'on' or nil,
opt_sp_us = options.us and true or nil,
opt_ignore_error = true, -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
opt_sortable_on = options.sort == 'on' or options.sort == 'debug',
opt_sortable_debug = options.sort == 'debug',
}
if options.si then
-- Samee miis khiyaali ah oo unugyo ah (hal unug oo keliya) si lookup uu u isticmaalo.
-- Tani waxay ka dhigeysaa lookup inuu aqoonsado horgale kasta oo SI ah oo ku jira unitcode.
local symbol = options.si[1] or '?'
parms.unittable = { [symbol] = {
_name1 = symbol,
_name2 = symbol,
_symbol = symbol,
utype = symbol,
scale = symbol == 'g' and 0.001 or 1,
prefixes = 1,
default = symbol,
link = options.si[2],
}}
end
local success, unit_table = lookup(parms, unitcode, 'no_combination')
if not success then
unit_table = setmetatable({
symbol = unitcode, name2 = unitcode, utype = unitcode,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '' }, unit_mt)
end
local value = tonumber(options.value) or 1
local clean = tostring(abs(value))
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (clean == '1'),
clean = clean,
show = clean,
}
unit_table.inout = 'in'
unit_table.valinfo = { info }
local sortspan, scaled_value
if options.sort then
sortspan, scaled_value = make_table_or_sort(parms, value, info, unit_table, options.scaled_top)
end
return {
text = make_id(parms, 1, unit_table),
sortspan = sortspan,
scaled_value = scaled_value,
unknown = not success and true or nil,
}
end
return { convert = main_convert, _unit = _unit }
jqrvux9a6acr0q5a2yw7ngzh0fk1ynp
311716
311711
2026-11-04T19:37:50Z
Isma4l
41797
La ilaaliyay "[[Module:Convert]]": Tusmo ama module khatar sare leh ([Wax ka badal=U oggolow oo keliya maamulayaasha] (aan xad lahayn) [Wareeji=U oggolow oo keliya maamulayaasha] (aan xad lahayn)) [isdaba joog]
311711
Scribunto
text/plain
-- Isbedelka qiimaha halbeeg cabbir mid kale.
-- Tusaale: {{convert|123|lb|kg}} --> 123 pounds (56 kg)
-- Fiiri [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
local MINUS = '−' -- Unicode U+2212 CALAAMADDA JARAAR (UTF-8: e2 88 92)
local abs = math.abs
local floor = math.floor
local format = string.format
local log10 = math.log10
local ustring = mw.ustring
local ulen = ustring.len
local usub = ustring.sub
-- Xulashooyinka qaabeynta si loo hayo qiyamka sixirka hal meel.
-- Xogta isbedelka iyo qoraalka fariinta waxaa lagu qeexay qaybo kala duwan.
local config, maxsigfig
local numdot -- waa in ay noqotaa '.' ama ',' ama xaraf ka shaqeeya regex-ka
local numsep, numsep_remove, numsep_remove2
local data_code, all_units
local text_code
local varname -- waxay noqotaa koodh lagu isticmaalo magacyada doorsoomayaasha ee ku xiran qiimaha
local from_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-saarka ee lambarrada en una keenayo luqadda maxalliga ah
local to_en_table -- si loo turjumo xadhigga soo-gelinta ee lambarrada luqadda maxalliga ah loogu beddelayo en
-- Isticmaal translation_table ee convert/text si aad u beddesho waxyaabaha soo socda.
local en_default -- run waxay isticmaalaa lang=en illaa uu convert leeyahay lang=local ama lambarro maxalli ah
local group_method = 3 -- koodhka inta lambar ee ku jirta hal koox
local per_word = 'per' -- unugyada sida "liters per kilometer"
local plural_suffix = 's' -- qiimaha kale ee faa'iidada leh waa laga yaabaa inuu '' yahay si loo damiyo magacyada unugyada tirada badan
local omitsep -- run si loo dhaafo kala-soocaha ka hor calaamadda/magaca maxalliga ah
-- Dhammaan unugyada waa in lagu qeexaa qaybta xogta. Si kastaba ha ahaatee, si wax looga qabto isbeddellada degdeggetahay
-- iyo tijaabooyinka, unug kasta oo aan la aqoon waxaa laga raadiyaa qayb xog dheeri ah, haddii ay jirto.
-- Qaybtaas waxaa lagu dhex gelin lahaa tiro yar oo bogag ah, markaa waa inaysan jirin
-- culays server ah oo yar oo ka imanaya samaynta isbeddellada, isla markaana isbeddelladu waa inay si degdeg ah u faafaan.
local extra_module -- magaca qaybta oo wata unugyo dheeraad ah
local extra_units -- nil ama miiska unugyada dheeraadka ah ee ka yimid extra_module
-- Xulashooyinka qaarkood ee template-ka soo wacaya waxay dejin karaan doorsoomayaasha lagu isticmaalo qaybta dambe ee qaybta (module).
local currency_text -- calaamadda lacagta ee isticmaalaha uu qeexay: {{convert|12|$/ha|$=€}} (euro waxay beddeshaa dollar)
local function from_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamadda tobanle ee '.',
-- iyada oo aan la samayn kooxaynta lambarrada (taas oo la sameeyo isla marka tan la waco ka dib).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata numdot iyo lambarro ku jira luqadda maxalliga ah.
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub('%.', numdot)
end
if from_en_table then
text = text:gsub('%d', from_en_table)
end
return text
end
local function to_en(text)
-- Gelintu waa xadhig metelaya lambar ku jira luqadda maxalliga ah oo wata
-- calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah (numdot) iyo kooxaynta lambarrada (numsep).
-- Soo celi turjumaadda xadhigga oo wata calaamadda '.' iyo lambarrada en,
-- iyo iyada oo aan lahayn kala-soocayaal (waxaa waajib ah in halkaan laga saaro si loo maareeyo kiisaska sida
-- numsep = '.' iyo numdot = ',' iyada oo gelintu tahay "1.234.567,8").
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
return text
end
local function decimal_mark(text)
-- Soo celi ',' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo hakad (comma) calaamadda tobanle, ama uusan lahayn calaamad tobanle.
-- Soo celi '.' haddii qoraalku uu u badan yahay inuu isticmaalayo dhibic (dot) calaamadda tobanle.
-- Haddii kale soo celi waxba (calaamadda tobanle lama yaqaan).
if not text:find('[.,]') then return ',' end
text = text:gsub('^%-', ''):gsub('%+%d+/%d+$', ''):gsub('[Ee]%-?%d+$', '')
local decimal =
text:match('^0?([.,])%d+$') or
text:match('%d([.,])%d?%d?$') or
text:match('%d([.,])%d%d%d%d+$')
if decimal then return decimal end
if text:match('%.%d+%.') then return ',' end
if text:match('%,%d+,') then return '.' end
end
local add_warning, with_separator -- caddaymaha hore ee horudhaca ah
local function to_en_with_check(text, parms)
-- Nooca to_en() ee wiki isticmaalaya numdot = ',' iyo numsep = '.' si loo hubiyo
-- qoraalka (lambarka gelitaanka oo ah xadhig) kaas oo laga yaabo in laga soo guuriyay enwiki.
-- Tusaale ahaan, '1.234' dhibicdu waxay noqon kartaa calaamad tobanle ama kala-sooce kooxeed.
-- Laga soo bilaabo viwiki.
if to_en_table then
text = ustring.gsub(text, '%d', to_en_table)
end
if decimal_mark(text) == '.' then
local original = text
text = text:gsub(',', '') -- tusaale ahaan, u fasir "1,234.5" qiime enwiki ah
if parms then
add_warning(parms, 0, 'cvt_enwiki_num', original, with_separator({}, text))
end
else
if numsep_remove then
text = text:gsub(numsep_remove, '')
end
if numsep_remove2 then
text = text:gsub(numsep_remove2, '')
end
if numdot ~= '.' then
text = text:gsub(numdot, '.')
end
end
return text
end
local function omit_separator(id)
-- Soo celi run haddii aysan jirin kala-sooce ka hor id (calaamadda unugga ama magaca).
-- Dhanka zhwiki, waa aysan jirin kala-sooce haddii id uu isticmaalo xarfaha maxalliga ah.
-- Khiyaanada soo socota waa inay noqotaa tijaabo ku filan.
if omitsep then
if id:sub(1, 2) == '-{' then -- nooca luqadda nuxurka ee "-{...}-"
return true
end
if id:byte() > 127 then
local first = usub(id, 1, 1)
if first ~= 'Å' and first ~= '°' and first ~= 'µ' then
return true
end
end
end
return id:sub(1, 1) == '/' -- ma jiro kala-sooce ka hor unugyada sida "/ha"
end
local spell_module -- magaca qaybta oo qori karta lambarrada
local speller -- shaqada qaybtaas ka socota si ay u maamusho higgaadda (la dejiyay haddii loo baahdo)
local wikidata_module, wikidata_data_module -- magacyada qaybaha Wikidata
local wikidata_code, wikidata_data -- miiska la dhoofiyay ee qaybahaas (la dejiyay haddii loo baahdo)
local function set_config(args)
-- Deji xulashooyinka qaabeynta laga helayo template #invoke ama caadiga ah.
config = args
maxsigfig = config.maxsigfig or 14 -- tirada ugu badan ee xarfaha muhiimka ah
local data_module, text_module
local sandbox = config.sandbox and ('/' .. config.sandbox) or ''
data_module = "Module:Convert/data" .. sandbox
text_module = "Module:Convert/text" .. sandbox
extra_module = "Module:Convert/extra" .. sandbox
wikidata_module = "Module:Convert/wikidata" .. sandbox
wikidata_data_module = "Module:Convert/wikidata/data" .. sandbox
spell_module = "Module:ConvertNumeric"
data_code = mw.loadData(data_module)
text_code = mw.loadData(text_module)
all_units = data_code.all_units
local translation = text_code.translation_table
if translation then
numdot = translation.numdot
numsep = translation.numsep
if numdot == ',' and numsep == '.' then
if text_code.all_messages.cvt_enwiki_num then
to_en = to_en_with_check
end
end
if translation.group then
group_method = translation.group
end
if translation.per_word then
per_word = translation.per_word
end
if translation.plural_suffix then
plural_suffix = translation.plural_suffix
end
varname = translation.varname
from_en_table = translation.from_en
local use_workaround = true
if use_workaround then
-- 2013-07-05 ka hortagga cayayaanka adigoo samaynaya nuqul ka mid ah miiska loo baahan yahay.
-- mw.ustring.gsub wuu fashilmaa miiska (to_en_table) oo ah beddelka,
-- haddii miiska laga galo mw.loadData.
local source = translation.to_en
if source then
to_en_table = {}
for k, v in pairs(source) do
to_en_table[k] = v
end
end
else
to_en_table = translation.to_en
end
if translation.lang == 'en default' then
en_default = true -- ee hiwiki
end
omitsep = translation.omitsep -- ee zhwiki
end
numdot = config.numdot or numdot or '.' -- calaamadda tobanle ka hor lambarrada jajabka ah
numsep = config.numsep or numsep or ',' -- kala-sooce kooxeed ee lambarrada
-- numsep waa inay noqotaa ',' ama '.' ama '' ama ' ' ama xaraf Unicode ah.
-- numsep_remove waa inay ka shaqeyso regex si loo aqoonsado kala-soocayaasha la saarayo.
if numsep ~= '' then
numsep_remove = (numsep == '.') and '%.' or numsep
end
if numsep ~= ',' and numdot ~= ',' then
numsep_remove2 = ',' -- si lambarrada laga soo guuriyay enwiki ay u shaqeeyaan
end
end
local function collection()
-- Soo celi miis lagu hayo walxaha.
return {
n = 0,
add = function (self, item)
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end,
}
end
local function divide(numerator, denominator)
-- Soo celi qaybiye tiro dhan ah, hadhaaga ka dhashay qaybinta labada
-- lambar ee la bixiyay, kuwaas oo ay tahay inay noqdaan tirooyin aan lahayn calaamadda negative-ka.
local quotient, remainder = floor(numerator / denominator), numerator % denominator
if not (0 <= remainder and remainder < denominator) then
-- Xadka dhibicda sabbaynaysa waxaa laga yaabaa inuu tan u baahdo, sida {{convert|160.02|Ym|ydftin}}.
remainder = 0
end
return quotient, remainder
end
local function split(text, delimiter)
-- Soo celi miis tiroaysan oo wata qaybo ka yimid kala goynta qoraalka.
-- Kala-gooyaha waxaa lagu isticmaalaa regex iyada oo aan la baxsanayn (tusaale ahaan, '.' way fashilmi lahayd).
-- Qayb kasta waxay leedahay meel bannaan oo hore/dambe ah oo la saaray.
local t = {}
text = text .. delimiter -- si loo helo shayga ugu dambeeya
for item in text:gmatch('%s*(.-)%s*' .. delimiter) do
table.insert(t, item)
end
return t
end
local function strip(text)
-- Haddii qoraalku yahay xadhig, soo celi waxa ku jira oo aan lahayn meel bannaan oo hore/dambe.
-- Haddii kale soo celi nil (dood nil ah waxay bixisaa natiijo nil ah).
if type(text) == 'string' then
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
end
local function table_len(t)
-- Soo celi dhererka (<100) ee miis tiroaysan si loo beddelo #t taas oo
-- dokumentigu sheegayo inaysan shaqaynayn haddii t laga galo adigoo adeegsanaya mw.loadData().
for i = 1, 100 do
if t[i] == nil then
return i - 1
end
end
end
local function wanted_category(cat)
-- Soo celi cat haddii laga rabo namespace-ka hadda, haddii kale soo celi nil.
-- Tani waa si qaybaha la raadraaco ay ugu jiraan oo keliya bogagga u baahan sixitaanka.
local title = mw.title.getCurrentTitle()
if title then
local nsdefault = '0' -- namespace-ka caadiga ah: '0' = maqaal; '0,10' = maqaal iyo template
local namespace = title.namespace
for _, v in ipairs(split(config.nscat or nsdefault, ',')) do
if namespace == tonumber(v) then
return cat
end
end
end
end
local function message(parms, mcode)
-- Soo celi wikitext fariinta khaladka ah, oo ay ku jirto qaybta haddii la cayimay
-- nooca fariinta.
-- mcode = miis tiroaysan oo qeexaya fariinta:
-- mcode[1] = 'cvt_xxx' (xadhig loo isticmaalo furaha si loo helo xogta fariinta)
-- mcode[2] = 'parm1' (xadhig lagu beddelayo '$1' hudduu jiro fariinta)
-- mcode[3] = 'parm2' (xadhig lagu beddelayo '$2' hudduu jiro fariinta)
-- mcode[4] = 'parm3' (xadhig lagu beddelayo '$3' hudduu jiro fariinta)
local msg
if type(mcode) == 'table' then
if mcode[1] == 'cvt_no_output' then
-- Khaladaadka qaar waa inay keenaan in isbeddelku soo saaro xadhig madhan,
-- tusaale ahaan, duurka ikhtiyaariga ah ee sanduuqa xogta (infobox).
return ''
end
msg = text_code.all_messages[mcode[1]]
end
parms.have_problem = true
local function subparm(fmt, ...)
local rep = {}
for i, v in ipairs({...}) do
rep['$' .. i] = v
end
return (fmt:gsub('$%d+', rep))
end
if msg then
local parts = {}
local regex, replace = msg.regex, msg.replace
for i = 1, 3 do
local limit = 40
local s = mcode[i + 1]
if s then
if regex and replace then
s = s:gsub(regex, replace)
limit = nil -- u oggolow fariimaha dheer ee "should be"
end
-- Ka baxsashada gelitaanka isticmaalaha si aysan u jabin fariinta.
-- Si looga fogaado calaamadaha (sida {{convert|1<math>23</math>|m}}) inay jabiyaan
-- cinwaanka dulsaarka (mouseover), calaamad kasta oo xariijin ah oo ka bilaabanta char(127) ayaa
-- lagu beddelaa '...' (qoraal aan u baahnayn i18n).
local append
local pos = s:find(string.char(127), 1, true)
if pos then
append = '...'
s = s:sub(1, pos - 1)
end
if limit and ulen(s) > limit then
s = usub(s, 1, limit)
append = '...'
end
s = mw.text.nowiki(s) .. (append or '')
else
s = '?'
end
parts['$' .. i] = s
end
local function ispreview()
-- Soo celi run haddii fariin muuqata la tusayo.
if parms.test == 'preview' or parms.test == 'nopreview' then
-- Tijaabinta, waxay horudhac u noqon kartaa fariin dhab ah ama waxay simayn kartaa horudhac
-- marka la wado tijaabooyinka tooska ah.
return parms.test == 'preview'
end
local success, revid = pcall(function ()
return (parms.frame):preprocess('{{REVISIONID}}') end)
return success and (revid == '')
end
local title = string.gsub(msg[1] or 'Missing message', '$%d+', parts)
local text = msg[2] or 'Missing message'
local cat = wanted_category(text_code.all_categories[msg[3]]) or ''
local anchor = msg[4] or ''
local fmtkey = ispreview() and 'cvt_format_preview' or (msg.format or 'cvt_format')
local fmt = text_code.all_messages[fmtkey] or 'convert: bug'
return subparm(fmt, title:gsub('"', '"'), text, cat, anchor)
end
return 'Convert internal error: unknown message'
end
function add_warning(parms, level, key, text1, text2) -- caddaymaha hore ee kor ku xusan
-- Haddii la oggolaado, ku dar digniin lagu soo bandhigi doono natiijada isbeddelka ka dib.
-- Si loo yareeyo qaylada soo-saarka, digniinta koowaad oo keliya ayaa la soo bandhigaa.
if config.warnings or level < 0 then
if level <= (tonumber(config.warnings) or 1) then
if parms.warnings == nil then
parms.warnings = message(parms, { key, text1, text2 })
end
end
end
end
local function spell_number(parms, inout, number, numerator, denominator)
-- Soo celi natiijada higgaadda (number, numerator, denominator), ama
-- soo celi nil haddii higgaaddu aysan jirin ama aan la taageerin qoraalka la bixiyay.
-- Tusaalooyinka (qiime kasta waa inuu ahaadaa xadhig ama nil):
-- number numerator denominator output
-- ------ --------- ----------- -------------------
-- "1.23" nil nil one point two three
-- "1" "2" "3" one and two thirds
-- nil "2" "3" two thirds
if not speller then
local function get_speller(module)
return require(module).spell_number
end
local success
success, speller = pcall(get_speller, spell_module)
if not success or type(speller) ~= 'function' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_no_spell')
return nil
end
end
local case
if parms.spell_upper == inout then
case = true
parms.spell_upper = nil -- xarafka ugu horreeya ee kelmad badan ka dhig mid waaweyn (uppercase) keliya
end
local sp = not parms.opt_sp_us
local adj = parms.opt_adjectival
return speller(number, numerator, denominator, case, sp, adj)
end
------------------------------------------------------------------------
-- BILOW: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira (built-in) oo keliya.
-- GOOR HORE: Haddii koodh badan loo baahdo, u guuri qayb kale si loo fududeeyo qaybtan.
local function speed_of_sound(altitude)
-- Tani waa unugga xawaaraha Mach ee ku dhex jira.
-- Soo celi xawaaraha codka mitir ilbiriqsigii joogga la bixiyay ee cagaha.
-- Haddii joog aan la bixin, isticmaal kan caadiga ah (joogga eber = heerka badda).
-- Miisku wuxuu bixiyaa xawaaraha codka mayl saacaddiiba joogag kala duwan:
-- joogga = -17,499 ilaa 302,499 cagood
-- mach_table[a + 4] = s halkaas oo
-- a = (joogga / 5000) oo loo wareegay lambarka ugu dhow (-3 ilaa 60)
-- s = xawaaraha codka (mph) jooggaas
-- GOOR HORE: Waa in lagu xisaabiyaa natiijada is dhexgalka u dhexeeya joogagga hoose iyo sare ee ku xiga miiska,
-- halkii laga wareejin lahaa kan ugu dhow.
-- Laga soo bilaabo: http://www.aerospaceweb.org/question/atmosphere/q0112.shtml
local mach_table = { -- a =
799.5, 787.0, 774.2, 761.207051, -- -3 ilaa 0
748.0, 734.6, 721.0, 707.0, 692.8, 678.3, 663.5, 660.1, 660.1, 660.1, -- 1 ilaa 10
660.1, 660.1, 660.1, 662.0, 664.3, 666.5, 668.9, 671.1, 673.4, 675.6, -- 11 ilaa 20
677.9, 683.7, 689.9, 696.0, 702.1, 708.1, 714.0, 719.9, 725.8, 731.6, -- 21 ilaa 30
737.3, 737.7, 737.7, 736.2, 730.5, 724.6, 718.8, 712.9, 707.0, 701.1, -- 31 ilaa 40
695.0, 688.9, 682.8, 676.6, 670.4, 664.1, 657.8, 652.9, 648.3, 643.7, -- 41 ilaa 50
639.1, 634.4, 629.6, 624.8, 620.0, 615.2, 613.2, 613.2, 613.2, 613.5, -- 51 ilaa 60
}
altitude = altitude or 0
local a = (altitude < 0) and -altitude or altitude
a = floor(a / 5000 + 0.5)
if altitude < 0 then
a = -a
end
if a < -3 then
a = -3
elseif a > 60 then
a = 60
end
return mach_table[a + 4] * 0.44704 -- mph waxaa loo beddelay m/s
end
-- DHAMMAAD: Koodhka looga baahan yahay unugyada ku dhex jira oo keliya.
------------------------------------------------------------------------
local function get_range(word)
-- Soo celi xad (xadhig ama miis) u dhigma kelmadda (sida "to"),
-- ama soo celi nil haddii aysan ahayn kelmad xad ah.
local ranges = text_code.ranges
return ranges.types[word] or ranges.types[ranges.aliases[word]]
end
local function check_mismatch(unit1, unit2)
-- Haddii unit1 aan loo beddeli karin unit2, soo celi miis fariin khalad ah.
-- Tani waxay u oggolaaneysaa isbeddelka u dhexeeya unugyada isla nooca ah, iyo inta u dhexeeya
-- Nm (caadi ahaan torque) iyo ftlb (energy), sida maqaallada la xiriira qoryaha.
-- Tani waxay u shaqaysaa sababtoo ah Nm waa unugga saldhigga ah (scale = 1) labada nooc ee
-- ugu horreeya (torque), iyo nooca beddelka ah (energy, halkaas oo Nm = J).
-- Is-waafajin ayaa dhacaysa haddii noocyada ugu horreeya ay isku mid yihiin, ama haddii unit1 uu la mid yahay
-- nooca beddelka ah ee unit2, iyo caksi. Taasi waxay bixisaa liis oggolaansho ah
-- oo ku saabsan isbeddelada loo oggol yahay inta u dhexeeya noocyada aan caadi ahaan is waafaqayn.
if unit1.utype == unit2.utype or
(unit1.utype == unit2.alttype and unit1.alttype == unit2.utype) then
return nil
end
return { 'cvt_mismatch', unit1.utype, unit2.utype }
end
local function override_from(out_table, in_table, fields)
-- Nuqul ka qaado duurka cayiman ee ka yimid in_table oo u guuri out_table, laakiin ha nuqul ka qaadan
-- duurka nil ah (hayso beerta u dhiganta ee ku jirta out_table).
for _, field in ipairs(fields) do
if in_table[field] then
out_table[field] = in_table[field]
end
end
end
local function shallow_copy(t)
-- Soo celi nuqul dusha sare ah (shallow copy) ee miiska t.
-- Uma baahnid sifooyinka iyo culayska Scribunto mw.clone().
local result = {}
for k, v in pairs(t) do
result[k] = v
end
return result
end
local unit_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aan aqbalin horgabayaasha SI.
-- Digniin: Qiimaha boolean 'false' ayaa loo soo celiyaa beerta kasta oo maqan
-- markaa __index looma yeero laba jeer isla beerta unug la bixiyay.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'name1' or key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'name2' then
value = self.name1 .. plural_suffix
elseif key == 'name1_us' then
value = self.name1
if not rawget(self, 'name2_us') then
-- Haddii name1_us uu yahay 'foot', ha ka dhigin name2_us adigoo ku daraya plural_suffix.
self.name2_us = self.name2
end
elseif key == 'name2_us' then
local raw1_us = rawget(self, 'name1_us')
if raw1_us then
value = raw1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function prefixed_name(unit, name, index)
-- Soo celi magaca unugga oo horgalaha SI lagu daray booska saxda ah.
-- index = 1 (name1), 2 (name2), 3 (name1_us), 4 (name2_us).
-- Boosku waa byte (ma aha xaraf) index, markaa isticmaal sub() ee Lua.
local pos = rawget(unit, 'prefix_position')
if type(pos) == 'string' then
pos = tonumber(split(pos, ',')[index])
end
if pos then
return name:sub(1, pos - 1) .. unit.si_name .. name:sub(pos)
end
return unit.si_name .. name
end
local unit_prefixed_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka ka maqan unug aqbala horgabayaasha SI.
-- Intaan la isticmaalin, beeraha si_name, si_prefix waa in la qeexaa.
-- Unuggu waa inuu qeexaa _symbol, _name1 iyo
-- wuxuu qeexi karaa _sym_us, _name1_us, _name2_us
-- (_sym_us, _name2_us waxaa loo qeexi karaa luqad isticmaalaysa sp=us
-- si loogu tixraaco nooc aan la xiriirin unugyada Maraykanka).
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
value = self.si_prefix .. self._symbol
elseif key == 'sym_us' then
value = rawget(self, '_sym_us')
if value then
value = self.si_prefix .. value
else
value = self.symbol
end
elseif key == 'name1' then
value = prefixed_name(self, self._name1, 1)
elseif key == 'name2' then
value = rawget(self, '_name2')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 2)
else
value = self.name1 .. plural_suffix
end
elseif key == 'name1_us' then
value = rawget(self, '_name1_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 3)
else
value = self.name1
end
elseif key == 'name2_us' then
value = rawget(self, '_name2_us')
if value then
value = prefixed_name(self, value, 4)
elseif rawget(self, '_name1_us') then
value = self.name1_us .. plural_suffix
else
value = self.name2
end
elseif key == 'link' then
value = self.name1
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local unit_per_mt = {
-- Metatable si loo helo qiyamka unug kasta oo qaabkiisu yahay "x/y".
-- Tan weligood looma yeero si loo go'aamiyo magaca unugga ama xiriirinta sababtoo ah unugyada per
-- waxaa loola dhaqmaa sida kiis gaar ah.
-- Sidoo kale, wax-soo-saarka caadiga ah waxaa lagaga shaqeeyaa meel kale.
__index = function (self, key)
local value
if key == 'symbol' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
if unit1 then
value = unit1[key] .. '/' .. unit2[key]
else
value = '/' .. unit2[key]
end
elseif key == 'sym_us' then
value = self.symbol
elseif key == 'scale' then
local per = self.per
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
value = (unit1 and unit1.scale or 1) * self.scalemultiplier / unit2.scale
else
value = false
end
rawset(self, key, value)
return value
end
}
local function make_per(unit_table, ulookup)
-- Soo celi run, t halkaas uu t uu yahay unug per ah oo koodhadhka unugyada loo ballaariyay miisaska unugyada,
-- ama soo celi been, t halkaas uu t uu yahay miis fariin khalad ah.
local result = { utype = unit_table.utype, per = {} }
override_from(result, unit_table, { 'invert', 'iscomplex', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
result.symbol_raw = (result.symbol or false) -- si loo kala saaro wax ka reeban oo la qeexay iyo xisaabinta metatable
local prefix
for i, v in ipairs(unit_table.per) do
if i == 1 and v == '' then
-- Calaamadda unugga koowaad waxay noqon kartaa madhan; taasina waxay bixisaa miis unug koowaad oo nil ah.
elseif i == 1 and text_code.currency[v] then
prefix = currency_text or v
else
local success, t = ulookup(v)
if not success then return false, t end
result.per[i] = t
end
end
local multiplier = unit_table.multiplier
if not result.utype then
-- Samaynta unug toos ah oo per ah.
local unit1 = result.per[1]
local utype = (unit1 and unit1.utype or prefix or '') .. '/' .. result.per[2].utype
local t = data_code.per_unit_fixups[utype]
if t then
if type(t) == 'table' then
utype = t.utype or utype
result.link = result.link or t.link
multiplier = multiplier or t.multiplier
else
utype = t
end
end
result.utype = utype
end
result.scalemultiplier = multiplier or 1
result.vprefix = prefix or false -- u deji non-nil si looga fogaado in loo yeero __index
return true, setmetatable(result, unit_per_mt)
end
local function lookup(parms, unitcode, what, utable, fails, depth)
-- Soo celi run, t halkaas oo t uu yahay nuqul ka mid ah miiska beddelka unugga,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Halbeegga 'what' wuxuu go'aamiyaa in unugyada isku dhafan la aqbalo:
-- 'no_combination' : unug keliya ah
-- 'any_combination' : unug keliya ah ama isku-dhaf ama wax-soo-saar badan
-- 'only_multiple' : unug keliya ah ama wax-soo-saar badan oo keliya
-- Halbeegga unitcode waa calaamad (sida 'g'), oo wata horgale SI ikhtiyaari ah (sida 'kg').
-- Haddii, tusaale ahaan, 'kg' uu ku jiro miiskan, gelitaankaas ayaa la isticmaalaa;
-- haddii kale horgalaha ('k') waxaa lagu dabaqaa unugga saldhigga ah ('g').
-- Haddii unitcode uu yahay koodh isku-dhaf ah oo la yaqaan (iyo haddii uu oggolaado what),
-- miis ka kooban miisaska unugyada wax-soo-saarka badan ayaa lagu daraa natiijada.
-- Si waafaqsan template-kii hore, hoosta xariiqa (underscore) ee unitcode
-- waxaa lagu beddelaa meel bannaan si isticmaalka sida {{convert|350|board_feet}} uu u shaqeeyo.
-- Wikignomes sidoo kale waxay gelin karaan laba meelood oo bannaan ama " " isku-dhafka, markaa
-- beddel underscore, " ", iyo meelo bannaan oo badan oo leh hal meel bannaan.
utable = utable or parms.unittable or all_units
fails = fails or {}
depth = depth and depth + 1 or 1
if depth > 9 then
-- Waxaa jira siyaabo si khaldan loogu qeexi karo unugyo keenaya soo noqnoqasho aan dhammaad lahayn
-- marka lookup() loogu yeero. Taasi waxay bixisaa daahitaan dheer iyo
-- fariimo khalad ah oo aad u wareersan, markaa halbeegga depth waxaa loo isticmaalaa ilaalo ahaan.
return false, { 'cvt_lookup', unitcode }
end
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return false, { 'cvt_no_unit' }
end
unitcode = unitcode:gsub('_', ' '):gsub(' ', ' '):gsub(' +', ' ')
local t = utable[unitcode]
if t then
if t.shouldbe then
return false, { 'cvt_should_be', t.shouldbe }
end
if t.sp_us then
parms.opt_sp_us = true
end
local target = t.target -- nil, ama unitcode waa magac kale (alias) oo loogu talagalay bartilmaameedkan
if target then
local success, result = lookup(parms, target, what, utable, fails, depth)
if not success then return false, result end
override_from(result, t, { 'customary', 'default', 'link', 'symbol', 'symlink' })
local multiplier = t.multiplier
if multiplier then
result.multiplier = tostring(multiplier)
result.scale = result.scale * multiplier
end
return true, result
end
if t.per then
return make_per(t, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
end
local combo = t.combination -- nil ama miis ka kooban unitcodes
if combo then
local multiple = t.multiple
if what == 'no_combination' or (what == 'only_multiple' and not multiple) then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
-- Si isdaba joog ah u samee miis isku-dhaf ah oo ka kooban
-- miiska beddelka ee unitcode kasta.
local result = { utype = t.utype, multiple = multiple, combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, multiple and 'no_combination' or 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local result = shallow_copy(t)
if result.prefixes then
result.si_name = ''
result.si_prefix = ''
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
return true, setmetatable(result, unit_mt)
end
local SIprefixes = text_code.SIprefixes
for plen = SIprefixes[1] or 2, 1, -1 do
-- Raadi horgale SI ah; waa inuusan weligiis ka dhicin magac kale (alias).
-- Hubi horgalaha dheer marka horta ('dam' waa decametre).
-- SIprefixes[1] = tirada ugu badan ee xarfaha horgalaha (sida uu arko mw.ustring.sub).
local prefix = usub(unitcode, 1, plen)
local si = SIprefixes[prefix]
if si then
local t = utable[usub(unitcode, plen+1)]
if t and t.prefixes then
local result = shallow_copy(t)
result.si_name = parms.opt_sp_us and si.name_us or si.name
result.si_prefix = si.prefix or prefix
result.scale = t.scale * 10 ^ (si.exponent * t.prefixes)
return true, setmetatable(result, unit_prefixed_mt)
end
end
end
-- Aqbal unug kasta oo wata horgale xisaab injineernimo sida "e6cuft"
-- (milyan cagood oo cubic ah), laakiin ma aha horgabayaal silsilad ah sida "e3e6cuft",
-- oo ma aha haddii unuggu yahay isku-dhaf ama dhowr ah,
-- oo ma aha haddii unuggu leeyahay magdhow (offset) ama uu yahay mid ku dhex jira.
-- Lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa.
local has_plus = unitcode:find('+', 1, true)
if not has_plus then
local exponent, baseunit = unitcode:match('^e(%d+)(.*)')
if exponent then
local engscale = text_code.eng_scales[exponent]
if engscale then
local success, result = lookup(parms, baseunit, 'no_combination', utable, fails, depth)
if success and not (result.offset or result.builtin or result.engscale) then
result.defkey = unitcode -- furaha lagu raadiyo wax-ka-reebista caadiga ah
result.engscale = engscale
result.scale = result.scale * 10 ^ tonumber(exponent)
return true, result
end
end
end
end
-- Aqbal isku-dhafka uu isticmaalahu qeexay sida "acre+m2+ha" ama "acre m2 ha" ee wax-soo-saarka.
-- Haddii '+' la isticmaalo, koodhka unug kasta waxaa ku jiri kara meel bannaan, khalduna waa mid dhimasho leh (fatal).
-- Haddii ' ' la isticmaalo oo kelmad kasta oo meel bannaan kala soocaysaa ay tahay koodh unug, waa isku-dhaf,
-- laakiin khaladaadku ma aha kuwo dhimasho leh markaa koodhka unugga waxaa loo raadin karaa unug dheeri ah.
local err_is_fatal
local combo = collection()
if has_plus then
err_is_fatal = true
for item in (unitcode .. '+'):gmatch('%s*(.-)%s*%+') do
if item ~= '' then
combo:add(item)
end
end
elseif unitcode:find('%s') then
for item in unitcode:gmatch('%S+') do
combo:add(item)
end
end
if combo.n > 1 then
local function lookup_combo()
if what == 'no_combination' or what == 'only_multiple' then
return false, { 'cvt_bad_unit', unitcode }
end
local result = { combination = {} }
local cvt = result.combination
for i, v in ipairs(combo) do
local success, t = lookup(parms, v, 'only_multiple', utable, fails, depth)
if not success then return false, t end
if i == 1 then
result.utype = t.utype
else
local mismatch = check_mismatch(result, t)
if mismatch then
return false, mismatch
end
end
cvt[i] = t
end
return true, result
end
local success, result = lookup_combo()
if success or err_is_fatal then
return success, result
end
end
-- Raadi x/y; ku kala goy xariiqa midigta ugu fog si loo helo miisaanka saxda ah (x/y/z waa x/y per z).
local top, bottom = unitcode:match('^(.-)/([^/]+)$')
if top and not unitcode:find('e%d') then
-- Haddii ay sax tahay, abuuro unug toos ah oo per ah loogu talagalay koodhka unugga "x/y".
-- Koodhka unuggu waa uusan ku jirin meelo bannaan oo dheeraad ah.
-- Qoraalka injineernimada (marka laga reebo bilowga oo la xaaqay intaan tan la gaarin),
-- lama taageero markaa ha samayn unug per ah haddii aad hesho qoraal sida 'e3' oo ku jira unitcode.
local success, result = make_per({ per = {top, bottom} }, function (ucode) return lookup(parms, ucode, 'no_combination', utable, fails, depth) end)
if success then
return true, result
end
end
if not parms.opt_ignore_error and not get_range(unitcode) then
-- Waxaad rabtaa liiska "what links here" ee extra_module si uu u tusi karo oo keliya kiisaska
-- unug dheeri ah la isticmaalo, markaa ha u baahan haddii laga yeero {{val}}
-- ama haddii la raadinayo kelmad xad ah oo aan noqon karin unug.
if not extra_units then
local success, extra = pcall(function () return require(extra_module).extra_units end)
if success and type(extra) == 'table' then
extra_units = extra
end
end
if extra_units then
-- Unug ku jira hal miis xog ah ayaa laga yaabaa buu tixraacaa unug ku jira miiska kale, markaa
-- u beddel iyaga dhexdooda, adigoo ku tiirsan fails iyo depth si loo joojiyo wareegyada.
if not fails[unitcode] then
fails[unitcode] = true
local other = (utable == all_units) and extra_units or all_units
local success, result = lookup(parms, unitcode, what, other, fails, depth)
if success then
return true, result
end
end
end
end
if to_en_table then
-- Fawiki waa caadi in la turjumo dhammaan lambarrada si unug sida "km2" uu u noqdo "km۲".
local en_code = ustring.gsub(unitcode, '%d', to_en_table)
if en_code ~= unitcode then
return lookup(parms, en_code, what, utable, fails, depth)
end
end
return false, { 'cvt_unknown', unitcode }
end
local function valid_number(num)
-- Soo celi run haddii num uu yahay lambar sax ah.
-- Scribunto (oo ka duwan heerka caadiga ah ee Lua), marka lagu muujiyo xadhig ahaan,
-- buuxdhaafinta ama dhibaatooyinka kale waxaa lagu muujiyaa qoraal sida "inf" ama "nan"
-- kuwaas oo loo arko kuwo aan ansixinayn halkan (mid kastaa wuxuu kooban yahay "n").
if type(num) == 'number' and tostring(num):find('n', 1, true) == nil then
return true
end
end
local function hyphenated(name, parts)
-- Soo celi qaab xariijin leh (hyphenated) oo magaca la bixiyay ah (isticmaalka sifo ahaan).
-- Magaca waxaa laga yaabaa in la xiriiriyo oo bartilmaameedka xiriirinta waa inaan la beddelin.
-- Tusaalooyinka mala-awaalka ah:
-- [[long ton|ton]] → [[long ton|ton]] (wax isbeddel ah ma jiro)
-- [[tonne|long ton]] → [[tonne|long-ton]]
-- [[metric ton|long ton]] → [[metric ton|long-ton]]
-- [[long ton]] → [[long ton|long-ton]]
-- Gelintu sidoo kala waxay yeelan kartaa xiriiro badan oo hal magac ah sida:
-- [[United States customary units|U.S.]] [[US gallon|gallon]]
-- [[mile]]s per [[United States customary units|U.S.]] [[quart]]
-- [[long ton]]s per [[short ton]]
-- U qaado in xiriirada aan la dulsaari karin (weligeed ma noqon karin sida "[[abc[[def]]ghi]]").
-- Tani waxay isticmaashaa hab fudud oo waxtar leh oo u shaqeeya kiisaska badankood.
-- Unugyada qaar (haddii la isticmaalo) waxay u baahan doonaan wax badan, oo waxaan ka fikiri karna dambe
-- ku darista hab lagu maareeyo wax-ka-reebista.
-- Habku waa in lagu beddelo meel bannaan kasta xariijin (hyphen), laakiin
-- ma aha meel bannaan ka dib ')' [oo loogu talagalay "(pre-1954 US) nautical mile"], iyo
-- ma aha meelo bannaan isla markiiba ka hor '(' ama gudaha '(...)' [kiisaska sida
-- "British thermal unit (ISO)" iyo "Calorie (International Steam Table)"].
if name:find(' ', 1, true) then
if parts then
local pos
if name:sub(1, 1) == '(' then
pos = name:find(')', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos+1) .. name:sub(pos+2):gsub(' ', '-')
end
elseif name:sub(-1) == ')' then
pos = name:find('(', 1, true)
if pos then
return name:sub(1, pos-2):gsub(' ', '-') .. name:sub(pos-1)
end
end
return name:gsub(' ', '-')
end
parts = collection()
for before, item, after in name:gmatch('([^[]*)(%[%[[^[]*%]%])([^[]*)') do
if item:find(' ', 1, true) then
local prefix
local plen = item:find('|', 1, true)
if plen then
prefix = item:sub(1, plen)
item = item:sub(plen + 1, -3)
else
prefix = item:sub(1, -3) .. '|'
item = item:sub(3, -3)
end
item = prefix .. hyphenated(item, parts) .. ']]'
end
parts:add(before:gsub(' ', '-') .. item .. after:gsub(' ', '-'))
end
if parts.n == 0 then
-- Majiro xiriir sida "[[...]]" oo laga helay magaca asalka ah.
parts:add(hyphenated(name, parts))
end
return table.concat(parts)
end
return name
end
local function hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, inout)
-- Soo celi s, f halkaas oo
-- s = id, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii ay tahay hyphenated
-- Wax-ka-beddellada suurtagalka ah: ku dar hyphen; horay u sarraysii '-'; ku dar qoraalka dhexe ee dambe.
if id == nil or id == '' then
return ''
end
local mid = (inout == (parms.opt_flip and 'out' or 'in')) and parms.mid or ''
if want_name then
if parms.opt_adjectival then
return '-' .. hyphenated(id) .. mid, true
end
if parms.opt_add_s and id:sub(-1) ~= 's' then
id = id .. 's' -- ee nowiki
end
end
return sep .. id .. mid
end
local function use_minus(text)
-- Soo celi qoraal wata Unicode minus halkii '-' la isticmaali lahaa, haddii ay jirto.
if text:sub(1, 1) == '-' then
return MINUS .. text:sub(2)
end
return text
end
local function digit_groups(parms, text, method)
-- Soo celi miis tiroaysan oo ka kooban kooxo lambarro ah (bidix ilaa midig, luqadda maxalliga ah).
-- Halbeegga method waa lambar ama nil:
-- 3 ee kooxaynta 3-lambar ah (caadi), ama
-- 2 ee kooxaynta 3-kadibna-2 ah (lambarada ka hor calaamadda tobanle oo keliya).
local len_right
local len_left = text:find('.', 1, true)
if len_left then
len_right = #text - len_left
len_left = len_left - 1
else
len_left = #text
end
local twos = method == 2 and len_left > 5
local groups = collection()
local run = len_left
local n
if run < 4 or (run == 4 and parms.opt_comma5) then
if parms.opt_gaps then
n = run
else
n = #text
end
elseif twos then
n = run % 2 == 0 and 1 or 2
else
n = run % 3 == 0 and 3 or run % 3
end
while run > 0 do
groups:add(n)
run = run - n
n = (twos and run > 3) and 2 or 3
end
if len_right then
if groups.n == 0 then
groups:add(0)
end
if parms.opt_gaps and len_right > 3 then
local want4 = not parms.opt_gaps3 -- run ma leh meel bannaan oo ka horreysa lambarka keligood ah ee ugu dambeeya
local isfirst = true
run = len_right
while run > 0 do
n = (want4 and run == 4) and 4 or (run > 3 and 3 or run)
if isfirst then
isfirst = false
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + n
else
groups:add(n)
end
run = run - n
end
else
groups[groups.n] = groups[groups.n] + 1 + len_right
end
end
local pos = 1
for i, length in ipairs(groups) do
groups[i] = from_en(text:sub(pos, pos + length - 1))
pos = pos + length
end
return groups
end
function with_separator(parms, text) -- horudhaca kor ku xusan
-- Qoraalka gelitaanka waa lambar ku jira lambarrada en oo wata calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Soo celi mid u dhigma, oo loo qaabeeyey bandhigga:
-- oo wata calaamad tobanle oo gaar ah halkii '.' la isticmaali lahaa, haddii la rabo
-- oo wata kala-soocayaal kun oo la geliyay, haddii la rabo
-- lambarro ku jira luqadda maxalliga ah
-- Qoraalka la bixiyay waa sida '123' ama '123.' ama '12345.6789'.
-- Qoraalku ma lahan calaamad (wacaha ayaa geliya taa dambe, haddii loo baahdo).
-- Marka la isticmaalayo bannaanada (gaps), waxaa la geliyaa ka hor iyo ka dib calaamadda tobanle.
-- Kala-soocayaasha waxaa la geliyaa ka hor calaamadda tobanle oo keliya.
-- Dhibicda ugu dambeysa (sida '123.') waa laga saarayaa sababtoo ah isticmaalkoodu u muuqdaa mid
-- shil ah, lambarkaas oo kalena waa in lagu tusaaye '123' ama '123.0'.
-- Waxaa u faa'iido leh isbeddelka in la damiyo dhibicda si, tusaale ahaan, '4000.'
-- ay tahay hab fudud oo lagu muujiyo in dhammaan lambarradu ay muhiim yihiin.
if text:sub(-1) == '.' then
text = text:sub(1, -2)
end
if #text < 4 or parms.opt_nocomma or numsep == '' then
return from_en(text)
end
local groups = digit_groups(parms, text, group_method)
if parms.opt_gaps then
if groups.n <= 1 then
return groups[1] or ''
end
local nowrap = '<span style="white-space: nowrap">'
local gap = '<span style="margin-left: 0.25em">'
local close = '</span>'
return nowrap .. groups[1] .. gap .. table.concat(groups, close .. gap, 2, groups.n) .. close .. close
end
return table.concat(groups, numsep)
end
-- Qiimaha gelitaanka sida 1.23e12 waxaa lagu soo bandhigaa iyadoo la adeegsanayo qaabka sayniska (1.23×10¹²).
-- Taasi sidoo kale waxay ka dhigeysaa wax-soo-saarka inuu isticmaalo qaabka sayniska, marka laga reebo qiyamka yar yar.
-- Intaa waxaa dheer, qiyamka wax-soo-saarka ee aadka u yar ama aadka u waaweyn waxay isticmaalaan qaabka sayniska.
-- Isticmaal format(fmtpower, significand, '10', exponent) halkaas oo dood kastaa ay tahay xadhig.
local fmtpower = '%s<span style="margin:0 .15em 0 .25em">×</span>%s<sup>%s</sup>'
local function with_exponent(parms, show, exponent)
-- Soo celi wikitext si aad u soo bandhigto qiimaha la tilmaamay ee qaabka sayniska.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
return format(fmtpower, with_separator(parms, show), from_en('10'), use_minus(from_en(tostring(exponent))))
end
local function make_sigfig(value, sigfig)
-- Soo celi show, exponent oo u dhigma natiijada
-- beddelidda lambarka 'value' (halkaas oo value >= 0) una beddelaya xadhig,
-- oo loo wareegay 'sigfig' xarfo muhiim ah.
-- Waxyaabaha la soo celiyay waa:
-- show: xadhig lambarro ah; calaamad ma laha dhibicna ma laha;
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show.
-- exponent: lambar (tiro dhan) si loo dhaqaajiyo dhibicda la tilmaamay.
-- Qiimaha ka dhashay = tonumber('.' .. show) * 10^exponent.
-- Tusaalooyinka:
-- make_sigfig(23.456, 3) waxay soo celisaa '235', 2 (.235 * 10^2).
-- make_sigfig(0.0023456, 3) waxay soo celisaa '235', -2 (.235 * 10^-2).
-- make_sigfig(0, 3) waxay soo celisaa '000', 1 (.000 * 10^1).
if sigfig <= 0 then
sigfig = 1
elseif sigfig > maxsigfig then
sigfig = maxsigfig
end
if value == 0 then
return string.rep('0', sigfig), 1
end
local exp, fracpart = math.modf(log10(value))
if fracpart >= 0 then
fracpart = fracpart - 1
exp = exp + 1
end
local digits = format('%.0f', 10^(fracpart + sigfig))
if #digits > sigfig then
-- Buuxdhaaf (ee sigfig=3: sida 0.9999 oo loo wareejinayo "1000"; waxay u baahan tahay "100").
digits = digits:sub(1, sigfig)
exp = exp + 1
end
assert(#digits == sigfig, 'Khalad: lambarka la wareegay wuxuu leeyahay dherer khalad ah')
return digits, exp
end
-- Qaabka wax-soo-saarka jajabka.
local fracfmt = {
{ -- Sida {{frac}} (xariiqda jajabka).
-- 1/2 : sign, numerator, denominator
-- 1+2/3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="frac nowrap">%s<sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
'<span class="frac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><sup>%s</sup>⁄<sub>%s</sub></span>',
},
{ -- Sida {{sfrac}} (xariiqda jajabka jiifta).
-- 1//2 : sign, numerator, denominator (calaamaddu waa inay ahaataa ka hor jajabka, laakiin markaas way duuduubmi kartaa, HTML-kuna waa mid aad u dheer)
-- 1+2//3 : signed_wholenumber, numerator, denominator
'<span class="sfrac nowrap" style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span>',
'<span class="sfrac nowrap">%s<span class="visualhide"> </span><span style="display:inline-block; vertical-align:-0.5em; font-size:85%%; text-align:center;"><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em;">%s</span><span class="visualhide">/</span><span style="display:block; line-height:1em; padding:0 0.1em; border-top:1px solid;">%s</span></span></span>',
},
}
local function format_fraction(parms, inout, negative, wholestr, numstr, denstr, do_spell, style)
-- Soo celi wikitext jajab, oo laga yaabo in la higgaadiyay.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en mana laha calaamad; wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah.
local wikitext
if not style then
style = parms.opt_fraction_horizontal and 2 or 1
end
if wholestr == '' then
wholestr = nil
end
if wholestr then
local decorated = with_separator(parms, wholestr)
if negative then
decorated = MINUS .. decorated
end
local fmt = fracfmt[style][2]
wikitext = format(fmt, decorated, from_en(numstr), from_en(denstr))
else
local sign = negative and MINUS or ''
wikitext = format(fracfmt[style][1], sign, from_en(numstr), from_en(denstr))
end
if do_spell then
if negative then
if wholestr then
wholestr = '-' .. wholestr
else
numstr = '-' .. numstr
end
end
wikitext = spell_number(parms, inout, wholestr, numstr, denstr) or wikitext
end
return wikitext
end
local function format_number(parms, show, exponent, isnegative)
-- Halbeegga show waa xadhig ama miis ka kooban xiriiro.
-- Xadhig kastaa waa lambar qaabaysan oo ku jira lambarrada en iyo calaamad tobanle oo ikhtiyaari ah '.'.
-- Miis wuxuu metelaa jajab: integer, numerator, denominator;
-- haddii miis la bixiyo, exponent waa inuu noqdaa nil.
-- Soo celi t halkaas oo t uu yahay miis wata beero:
-- show = wikitext loo qaabeeyey si loo soo bandhigo qiimaha la tilmaamay
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah)
-- is_scientific = true haddii show uu isticmaalayo qaabka sayniska
-- clean = show aan qaabaysnayn (oo laga yaabo in la hagaajiyay oo dhibic lagu daray)
-- (lambarrada en)
-- sign = '' ama MINUS
-- exponent = exponent (oo laga yaabo in la hagaajiyay)
-- Beerta clean iyo exponent waxaa loo isticmaali karaa in lagu xisaabiyo
-- qiimaha saxda ah ee la wareegay, haddii loo baahdo.
--
-- Qiimaha la tilmaamay ee doodaha waxaa laga helaa:
-- exponent waa nil; iyo
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha), oo wata dhibic ikhtiyaari ah;
-- show = '123.4' waa qiimaha 123.4, '1234' waa qiimaha 1234.0;
-- ama:
-- exponent waa tiro dhan oo tilmaamaysa halka ay tahay in dhibicdu noqoto;
-- show waa xadhig lambarro ah (calaamad ma laha dhibicna ma laha);
-- waxaa jira dhibic la tilmaamay ka hor show;
-- show kama bilaabato '0';
-- show = '1234', exponent = 3 waa qiimaha 0.1234*10^3 = 123.4.
--
-- Natiijada qaabaysan:
-- * Waa qiime wax-soo-saar oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Waxaa ku jira Unicode minus haddii isnegative oo aan la higgaadin.
-- * Waxay isticmaashaa calaamad tobanle oo gaar ah, haddii la rabo.
-- * Waxay leedahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Waxay isticmaashaa qaabka sayniska haddii la codsado, ama qiyamka aadka u yar ama waaweyn
-- (taas oo ku qasbeysa natiijada inaan la higgaadin).
-- * Ma laha wax ka badan xarfaha muhiimka ah ee maxsigfig
-- (sida template-kii hore iyo {{#expr}}).
local xhi, xlo -- kuwani waxay xakameeyaan goorta qaabka sayniska (exponent) la isticmaalayo
if parms.opt_scientific then
xhi, xlo = 4, 2 -- caadiga ah ee wax-soo-saarka haddii gelintu isticmaasho e-notation
elseif parms.opt_scientific_always then
xhi, xlo = 0, 0 -- had iyo jeer isticmaal qaabka sayniska (tijaabo)
else
xhi, xlo = 10, 4 -- caadiga ah
end
local sign = isnegative and MINUS or ''
local maxlen = maxsigfig
local tfrac
if type(show) == 'table' then
tfrac = show
show = tfrac.wholestr
assert(exponent == nil, 'Khalad: exponent la siiyay jajab')
end
if not tfrac and not exponent then
local integer, dot, decimals = show:match('^(%d*)(%.?)(.*)')
if integer == '0' or integer == '' then
local zeros, figs = decimals:match('^(0*)([^0]?.*)')
if #figs == 0 then
if #zeros > maxlen then
show = '0.' .. zeros:sub(1, maxlen)
end
elseif #zeros >= xlo then
show = figs
exponent = -#zeros
elseif #figs > maxlen then
show = '0.' .. zeros .. figs:sub(1, maxlen)
end
elseif #integer >= xhi then
show = integer .. decimals
exponent = #integer
else
maxlen = maxlen + #dot
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
end
end
if exponent then
local function zeros(n)
return string.rep('0', n)
end
if #show > maxlen then
show = show:sub(1, maxlen)
end
if exponent > xhi or exponent <= -xlo or (exponent == xhi and show ~= '1' .. zeros(xhi - 1)) then
-- Marka xhi, xlo = 10, 4 (caadiga ah), qaabka sayniska waxaa la isticmaalaa haddii
-- qiimaha la wareegay uu buuxiyo: value >= 1e9 ama value < 1e-4 (1e9 = 0.1e10),
-- marka laga reebo haddii show uu yahay '1000000000' (1e9), tusaale ahaan:
-- {{convert|1000000000|m|m|sigfig=10}} → 1,000,000,000 mitir (1,000,000,000 m)
local significand
if #show > 1 then
significand = show:sub(1, 1) .. '.' .. show:sub(2)
else
significand = show
end
return {
clean = '.' .. show,
exponent = exponent,
sign = sign,
show = sign .. with_exponent(parms, significand, exponent-1),
is_scientific = true,
}
end
if exponent >= #show then
show = show .. zeros(exponent - #show) -- natiijadu ma laha dhibic
elseif exponent <= 0 then
show = '0.' .. zeros(-exponent) .. show
else
show = show:sub(1, exponent) .. '.' .. show:sub(exponent+1)
end
end
local formatted_show
if tfrac then
show = tostring(tfrac.value) -- si loo dejiyo clean ee miiska la soo celiyay
formatted_show = format_fraction(parms, 'out', isnegative, tfrac.wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, parms.opt_spell_out)
else
if isnegative and show:match('^0.?0*$') then
sign = '' -- ha tusin minus haddii natiijadu ay tahay mid taban laakiin wareegaysa eber
end
formatted_show = sign .. with_separator(parms, show)
if parms.opt_spell_out then
formatted_show = spell_number(parms, 'out', sign .. show) or formatted_show
end
end
return {
clean = show,
sign = sign,
show = formatted_show,
is_scientific = false, -- si looga fogaado in loogu yeero __index
}
end
local function extract_fraction(parms, text, negative)
-- Haddii qoraalku metelo jajab, soo celi
-- value, altvalue, show, denominator
-- halkaas oo
-- value uu yahay lambar (qiimaha jajabka ee doodda qoraalka)
-- altvalue waa tarjumid kale oo ah jajab kasta oo loogu talagalay unugga gacan-qabashada (hands)
-- halkaas oo "12.1+3/4" ay ka dhigan tahay 12 hands 1.75 inches
-- show waa xadhig (qoraal qaabaysan oo loogu talagalay bandhigida qiimaha gelitaanka,
-- oo la higgaadiyay haddii la rabo oo suurtagal ah)
-- denominator waa qiimaha hooseeyaha (denominator) ee jajabka
-- Haddii kale, soo celi nil.
-- Gelintu waxay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.' (gelitaanka waa la turjumay).
-- Wax-soo-saarku wuxuu isticmaalaa lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee maxalliga ah, haddii ay jirto.
------------------------------------------------------------------------
-- Asal ahaan hawshani waxay aqbashay x+y/z halkaas oo x, y, z ay ahaayeen tiro kasta oo sax ah
-- oo laga yaabo inay wataan calaamad. Tusaale ahaan '1.23e+2+1.2/2.4' = 123.5,
-- iyo '2-3/8' = 1.625. Si kastaba ha ahaatee, isticmaalkaas waxaa la ogaaday inay yihiin khaladaad ama
-- faham darro, markaa laga soo bilaabo Agoosto 2014 xayiraadaha soo socda ayaa la Dabaqayaa:
-- x (haddii ay jirto) waa tiro dhan ama waxay leedahay hal lambar ka dib calaamadda tobanle
-- y iyo z waa tirooyin aan lahayn calaamad negative-ka oo ah tirooyin dhan
-- e-notation lama aqbalo
-- Lambarka guud wuxuu ku bisaaban karaa '+' ama '-' (sida '12+3/4' iyo '+12+3/4'
-- iyo '-12-3/4' waa kuwo sax ah).
-- Calaamad kasta oo taban oo hore waxaa saaraya wacaha, markaa gelitaannada oo keliya
-- sida kuwan soo socda ayaa halkan lagu aqbalaa (waxay yeelan karaan meel bannaan):
-- negative = false false true (waxaa jiray calaamad taban oo hore)
-- text = '2/3' '+2/3' '2/3'
-- text = '1+2/3' '+1+2/3' '1-2/3'
-- text = '12.3+1/2' '+12.3+1/2' '12.3-1/2'
-- Qiyamka sida '12.3+1/2' waa la aqbalaa, laakiin waxaa loogu talagalay in lagu isticmaalo
-- unugga gacan-qabashada (hands) oo keliya (ma mudna in la daro koodh lagu fuliyo taas).
------------------------------------------------------------------------
local leading_plus, prefix, numstr, slashes, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*(/+)%s*(%d+)%s*$')
if not leading_plus then
-- Aqbal hal U+2044 fraction slash sababtoo haa waxaa laga yaabaa in la soo dhejiyay.
leading_plus, prefix, numstr, denstr =
text:match('^%s*(%+?)%s*(.-)%s*(%d+)%s*⁄%s*(%d+)%s*$')
slashes = '/'
end
local numerator = tonumber(numstr)
local denominator = tonumber(denstr)
if numerator == nil or denominator == nil or (negative and leading_plus ~= '') then
return nil
end
local whole, wholestr
if prefix == '' then
wholestr = ''
whole = 0
else
-- Horgale kasta waa inuu ahaadaa sida '12+' ama '12-' (tiro dhan iyo calaamadda jajabka);
-- '12.3+' iyo '12.3-' sidoo kale waa la aqbalaa (hal lambar ka dib dhibicda tobanle)
-- sababtoo ah '12.3+1/2 hands' waa sax (12 hands 3½ inches).
local num1, num2, frac_sign = prefix:match('^(%d+)(%.?%d?)%s*([+%-])$')
if num1 == nil then return nil end
if num2 == '' then -- num2 waa inuu noqdaa '' ama sida '.1' laakiin ma aha '.' ama '.12'
wholestr = num1
else
if #num2 ~= 2 then return nil end
wholestr = num1 .. num2
end
if frac_sign ~= (negative and '-' or '+') then return nil end
whole = tonumber(wholestr)
if whole == nil then return nil end
end
local value = whole + numerator / denominator
if not valid_number(value) then return nil end
local altvalue = whole + numerator / (denominator * 10)
local style = #slashes -- khiyaano: 1 ama 2 slashes waxaa loo isticmaali karaa in lagu doorto qaabka
if style > 2 then style = 2 end
local wikitext = format_fraction(parms, 'in', negative, leading_plus .. wholestr, numstr, denstr, parms.opt_spell_in, style)
return value, altvalue, wikitext, denominator
end
local function extract_number(parms, text, another, no_fraction)
-- Soo celi run, info haddii aad ka soo saari karto lambar qoraalka,
-- halkaas oo info uu yahay miis wata natiijada,
-- ama soo celi been, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah waxayna
-- yeelan kartaa tixraacyo dhamaadka. Aqbalaadda tixraacyada waxaa loogu talagalay
-- in lagu isticmaalo sanduuqyada xogta (infoboxes) oo wata duur qiime loo gudbiyay isbeddelka.
-- Halbeegga another = true haddii qiimaha la filayo uusan ahayn kan koowaad.
-- Intaan la shaqayn ka hor, qoraalka gelitaanka waa la nadiifiyaa:
-- * Kala-sooce kun kasta (sax ah ama aan ahayn) waa la saarayaa.
-- * Calaamad kasta (iyo meel bannaan oo ikhtiyaari ah oo raacda) waxaa lagu beddelaa
-- '-' (haddii ay taban tahay) ama '' (haddii kale).
-- Taasi waxay ku beddeshaa Unicode minus('-').
-- Haddii ay guulaysato, miiska info ee la soo celiyay wuxuu ka kooban yahay beero magac leh:
-- value = lambar sax ah
-- altvalue = lambar sax ah, oo badanaa la mid ah value laakiin ka duwan
-- haddii jajab la isticmaalo (ee unugga hands)
-- singular = true haddii qiimaha uu yahay 1 ama -1 (si loo isticmaalo foomka keliga ah ee unugyada)
-- clean = qoraal nadiif ah oo ay ku jiraan kala-soocayaal iyo calaamad la saaray
-- (lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.')
-- show = qoraal loo qaabeeyey wax-soo-saarka, oo laga yaabaa inuu wato calaamado xariijin tixraac ah
-- (lambarrada luqadda maxalliga ah iyo calaamadda tobanle ee gaarka ah)
-- Show-ga ka dhashay:
-- * Waa qiime gelitaan oo waa la higgaadiyaa haddii la rabo oo suurtagal ah.
-- * Wuxuu leeyahay qiime wareegsan, haddii la rabo.
-- * Wuxuu leeyahay lambarro la kooxeeyay halka loo baahdo, haddii la rabo.
-- * Haddii ay taban tahay, Unicode minus ayaa la isticmaalaa; haddii kale calaamaddu waa
-- '+' (haddii qoraalka gelitaanku isticmaalay '+'), ama waa '' (haddii aysan jirin calaamad gelitaanka).
text = strip(text or '')
local reference
local pos = text:find('\127', 1, true)
if pos then
local before = text:sub(1, pos - 1)
local remainder = text:sub(pos)
local refs = {}
while #remainder > 0 do
local ref, spaces
ref, spaces, remainder = remainder:match('^(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-ref[^\127]*\127)(%s*)(.*)')
if ref then
table.insert(refs, ref)
else
refs = {}
break
end
end
if #refs > 0 then
text = strip(before)
reference = table.concat(refs)
end
end
local clean = to_en(text, parms)
if clean == '' then
return false, { another and 'cvt_no_num2' or 'cvt_no_num' }
end
local isnegative, propersign = false, '' -- kiiska ugu badan
local singular, show, denominator
local value = tonumber(clean)
local altvalue
if value then
local sign = clean:sub(1, 1)
if sign == '+' or sign == '-' then
propersign = (sign == '+') and '+' or MINUS
clean = clean:sub(2)
end
if value < 0 then
isnegative = true
value = -value
end
else
local valstr
for _, prefix in ipairs({ '-', MINUS, '−' }) do
-- Ku darida '-' waxay ka dhigan tahay gelitaannada sida '- 2' (oo wata meel bannaan) in loo aqbalo -2.
-- Sidoo kale waxay dejisaa isnegative haddii gelintu ay tahay jajab sida '-2-3/4'.
local plen = #prefix
if clean:sub(1, plen) == prefix then
valstr = clean:sub(plen + 1)
break
end
end
if valstr then
isnegative = true
propersign = MINUS
clean = valstr
value = tonumber(clean)
end
if value == nil then
if not no_fraction then
value, altvalue, show, denominator = extract_fraction(parms, clean, isnegative)
end
if value == nil then
return false, { 'cvt_bad_num', text }
end
if value <= 1 then
singular = true -- tusaale ahaan, "½ mile" ama "one half mile" (unug keli ah)
end
end
end
if not valid_number(value) then -- tusaale ahaan, "1e310" waxay ku dhici kartaa buuxdhaaf (overflow)
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
if show == nil then
-- clean waa xadhig aan madhanayn oo aan lahayn meelo bannaan, mana metelo jajab,
-- value = tonumber(clean)ina waa lambar >= 0.
-- Haddii gelintu isticmaasho e-notation, show waxaa lagu soo bandhigi doonaa iyadoo la adeegsanayo awoodda toban (power of ten), laakiin
-- waxaan isticmaalnaa lambarka sida loo bixiyay markaa waxaa laga yaabaa inuusan ahayn qaabka sayniska ee caadiga ah.
-- Qiimaha gelitaanka waa la higgaadiyaa haddii la cayimay markaa e-notation kasta waa la iska indhatiraa;
-- taasi waxay u oggolaaneysaa gelitaanka sida 2e6 in loo higgaadiyo sida "two million" taas oo shaqeysa
-- sababtoo ah qaybta higgaadda waxay u beddeshaa '2e6' '2000000' ka hor intaan la higgaadin.
local function rounded(value, default, exponent)
local precision = parms.opt_ri
if precision then
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local result = fmt:format(tonumber(value) + 2e-14) -- sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if not exponent then
singular = (tonumber(result) == 1)
end
return result
end
return default
end
singular = (value == 1)
local scientific
local significand, exponent = clean:match('^([%d.]+)[Ee]([+%-]?%d+)')
if significand then
show = with_exponent(parms, rounded(significand, significand, exponent), exponent)
scientific = true
else
show = with_separator(parms, rounded(value, clean))
end
show = propersign .. show
if parms.opt_spell_in then
show = spell_number(parms, 'in', propersign .. rounded(value, clean)) or show
scientific = false
end
if scientific then
parms.opt_scientific = true
end
end
if isnegative and (value ~= 0) then
value = -value
altvalue = -(altvalue or value)
end
return true, {
value = value,
altvalue = altvalue or value,
singular = singular,
clean = clean,
show = show .. (reference or ''),
denominator = denominator,
}
end
local function get_number(text)
-- Soo celi v, f halkaas oo:
-- v = nil (qoraalku ma aha lambar)
-- ama
-- v = qiimaha qoraalka (qoraalku waa lambar)
-- f = true haddii qiimuhu yahay tiro dhan
-- Gelintu waxay isticmaali kartaa lambarrada en ama lambarrada luqadda maxalliga ah,
-- laakiin ma laha kala-soocayaal, Unicode minus ma laha, jajabna ma laha.
if text then
local number = tonumber(to_en(text))
if number then
local _, fracpart = math.modf(number)
return number, (fracpart == 0)
end
end
end
local function gcd(a, b)
-- Soo celi hooseeyaha guud ee ugu weyn (greatest common denominator) qiyamka la bixiyay,
-- kuwaas oo la og yahay inay yihiin tirooyin togan (positive integers).
if a > b then
a, b = b, a
end
if a <= 0 then
return b
end
local r = b % a
if r <= 0 then
return a
end
if r == 1 then
return 1
end
return gcd(r, a)
end
local function fraction_table(value, denominator)
-- Soo celi qiimaha sida xadhig ama miis:
-- * Haddii natiijadu tahay xadhig, ma jiro jajab, natiijaduna
-- waa qiimaha oo loo qaabeeyey sida xadhig lambarro en ah.
-- * Haddii natiijadu tahay miis, waxay meteleysaa jajab wata beero magac leh:
-- wholestr, numstr, denstr (xadhig lambarro en ah oo loogu talagalay integer, numerator, denominator).
-- Natiijadu waxaa loo wareejiyaa dhowaha ugu dhow ee (1/denominator).
-- Haddii dhowuhu yahay eber, wax jajab ah laguma daro.
-- Wax jajab ah laguma daro haddii qiimuhu aad u weyn yahay maadaama jajabku uusan noqon doonin mid waxtar leh,
-- gaar ahaan haddii qaabka sayniska loo baahan yahay.
-- Qiimaha gelitaanka waa lambar aan tabanayn (non-negative number).
-- Hooseeyaha gelitaanka waa tiro togan oo dhan oo loogu talagalay jajabka la rabayo.
if value <= 0 then
return '0'
end
if denominator <= 0 or value > 1e8 then
return format('%.2f', value)
end
local integer, decimals = math.modf(value)
local numerator = floor((decimals * denominator) +
0.5 + 2e-14) -- ku dar sixitaan kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan
if numerator >= denominator then
integer = integer + 1
numerator = 0
end
local wholestr = tostring(integer)
if numerator > 0 then
local div = gcd(numerator, denominator)
if div > 1 then
numerator = numerator / div
denominator = denominator / div
end
return {
wholestr = (integer > 0) and wholestr or '',
numstr = tostring(numerator),
denstr = tostring(denominator),
value = value,
}
end
return wholestr
end
local function preunits(count, preunit1, preunit2)
-- Haddii count uu yahay 1:
-- iska indhatir preunit2
-- soo celi p1
-- haddii kale:
-- preunit1 waxaa loo isticmaalaa preunit2 haddii kan dambe uu yahay madhan
-- soo celi p1, p2
-- halkaas oo:
-- p1 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga gelitaanka
-- p2 waa qoraal lagu darayo ka hor unugga wax-soo-saarka
-- p1 ama p2 waxay noqon karaan nil si ay u macnaheedu yahay "ma jiro preunit"
-- Isticmaalka '+ ' waxay bixisaa wax-soo-saar sida "5+ feet" (ma jiro meel bannaan oo horeysa).
local function withspace(text, i)
-- Geli meel bannaan bilowga haddii i == 1, ama dhammaadka haddii i == -1.
-- Si kastaba ha ahaatee, meel bannaan laguma jiro haddii ay jirto meel bannaan ama ' '
-- ama '-' booskaas ('-' waxaa loogu talagalay qoraalka sifo ahaan).
local current = text:sub(i, i)
if current == ' ' or current == '-' then
return text
end
if i == 1 then
current = text:sub(1, 6)
else
current = text:sub(-6, -1)
end
if current == ' ' then
return text
end
if i == 1 then
return ' ' .. text
end
return text .. ' '
end
preunit1 = preunit1 or ''
local trim1 = strip(preunit1)
if count == 1 then
if trim1 == '' then
return nil
end
return withspace(withspace(preunit1, 1), -1)
end
preunit2 = preunit2 or ''
local trim2 = strip(preunit2)
if trim1 == '' and trim2 == '' then
return nil, nil
end
if trim1 ~= '+' then
preunit1 = withspace(preunit1, 1)
end
if trim2 == ' ' then -- khiyaano si preunit2 looga dhigo madhan
preunit2 = nil
elseif trim2 == '' then
preunit2 = preunit1
elseif trim2 ~= '+' then
preunit2 = withspace(preunit2, 1)
end
return preunit1, preunit2
end
local function range_text(range, want_name, parms, before, after, inout)
-- Soo celi before .. rtext .. after
-- halkaas oo rtext uu yahay qoraalka kala sooca laba qiime oo ku jira xad (range).
local rtext, adj_text, exception
if type(range) == 'table' then
-- Miisku waa inuu qeexaa qoraalka xadka ee ('off' iyo 'on') ama ('input' iyo 'output'),
-- oo uu qeexi karo qoraalka xadka ee 'adj=on',
-- oo uu qeexi karo exception = true.
rtext = range[want_name and 'off' or 'on'] or
range[((inout == 'in') == (parms.opt_flip == true)) and 'output' or 'input']
adj_text = range['adj']
exception = range['exception']
else
rtext = range
end
if parms.opt_adjectival then
if want_name or (exception and parms.abbr_org == 'on') then
rtext = adj_text or rtext:gsub(' ', '-'):gsub(' ', '-')
end
end
if rtext == '–' and after:sub(1, #MINUS) == MINUS then
rtext = ' – '
end
return before .. rtext .. after
end
local function get_composite(parms, iparm, in_unit_table)
-- Raadi unug gelitaan oo isku-dhaf ah (composite). Tusaale ahaan, "{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}"
-- waxay keeni doontaa wicitaan shaqadan ah oo wata
-- iparm = 3 (parms[iparm] = "2", isla markiiba ka dib unugga koowaad)
-- in_unit_table = (miiska unugga ee "yd"; wuxuu ka kooban yahay qiimaha 1 ee tirada yards)
-- Soo celi true, iparm, unit halkaas oo
-- iparm = index-ka isla markiiba ka dib unugyada isku-dhafka ah (7 tusaalaha kore)
-- unit = miiska unugga isku-dhafka ah ee haysta dhammaan unugyada gelitaanka,
-- ama soo celi true haddii uusan jirin unug isku-dhaf ah oo ku jira parms,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local default, subinfo
local composite_units, count = { in_unit_table }, 1
local fixups = {}
local total = in_unit_table.valinfo[1].value
local subunit = in_unit_table
while subunit.subdivs do -- subdivs waa nil ama miis qaybo hoosaadyo la oggol yahay ah
local subcode = strip(parms[iparm+1])
local subdiv = subunit.subdivs[subcode] or subunit.subdivs[(all_units[subcode] or {}).target]
if not subdiv then
break
end
local success
success, subunit = lookup(parms, subcode, 'no_combination')
if not success then return false, subunit end -- weligood ma dhacaan
success, subinfo = extract_number(parms, parms[iparm])
if not success then return false, subinfo end
iparm = iparm + 2
subunit.inout = 'in'
subunit.valinfo = { subinfo }
-- Dib u xisaabi wadarta sida tirada qaybo hoosaadyada.
-- subdiv[1] = tirada qaybo hoosaadyada unuggi hore (tiro dhan > 1).
total = total * subdiv[1] + subinfo.value
if not default then -- waxaa dejiyay qaybo hoosaadkii ugu horreeyay ee wata default la qeexay
default = subdiv.default
end
count = count + 1
composite_units[count] = subunit
if subdiv.unit or subdiv.name then
fixups[count] = { unit = subdiv.unit, name = subdiv.name, valinfo = subunit.valinfo }
end
end
if count == 1 then
return true -- khalad ma jiro mana jiro unug isku-dhaf ah
end
for i, fixup in pairs(fixups) do
local unit = fixup.unit
local name = fixup.name
if not unit or (count > 2 and name) then
composite_units[i].fixed_name = name
else
local success, alternate = lookup(parms, unit, 'no_combination')
if not success then return false, alternate end -- weligood ma dhacaan
alternate.inout = 'in'
alternate.valinfo = fixup.valinfo
composite_units[i] = alternate
end
end
return true, iparm, {
utype = in_unit_table.utype,
scale = subunit.scale, -- miisaanka unugga dambe (ee ugu yar muhiimad ahaan)
valinfo = { { value = total, clean = subinfo.clean, denominator = subinfo.denominator } },
composite = composite_units,
default = default or in_unit_table.default
}
end
local function translate_parms(parms, kv_pairs)
-- Cusbooneysii beeraha ku jira parms adigoo turjumaya fure kasta:qiime ku jira kv_pairs erayo
-- ay isticmaasho qaybtani (waxaa ku jiri kara turjumid luqadda maxalliga ah loogu beddelayo Ingiriisi).
-- Sidoo kale, hubin ayaa la fuliyaa taas oo soo bandhigi karta digniino, haysku oggolaado.
-- Soo celi true haddii ay guulaysato ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
currency_text = nil -- tijaabinta maxalliga ah waxay ku hayn kartaa qaybta xusuusta; waa in la nadiifiyaa globals-ka
if kv_pairs.adj and kv_pairs.sing then
-- Enwiki (ka hor turjumaadda), dig haddii la isku dayo in la isticmaalo adj iyo sing
-- maadaama kan dambe uu yahay magac kale (alias) oo duugowday kii hore.
if kv_pairs.adj ~= kv_pairs.sing and kv_pairs.sing ~= '' then
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', 'sing=' .. kv_pairs.sing)
end
kv_pairs.sing = nil
end
for loc_name, loc_value in pairs(kv_pairs) do
local en_name = text_code.en_option_name[loc_name]
if en_name then
local en_value
if en_name == '$' or en_name == 'frac' or en_name == 'sigfig' then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
elseif en_name == '$' then
-- Qiimuhu waa inuu ahaadaa hal xaraf sida "€" oo ah calaamadda lacagta euro, laakiin wax kasta waa la aqbalaa.
currency_text = (loc_value == 'euro') and '€' or loc_value
else
local minimum
local number, is_integer = get_number(loc_value)
if en_name == 'frac' then
minimum = 2
if number and number < 0 then
parms.opt_fraction_horizontal = true
number = -number
end
else
minimum = 1
end
if number and is_integer and number >= minimum then
en_value = number
else
add_warning(parms, 1, (en_name == 'frac' and 'cvt_bad_frac' or 'cvt_bad_sigfig'), loc_value)
end
end
elseif en_name == 'stylein' or en_name == 'styleout' or en_name == 'qid' or en_name == 'input' then
en_value = loc_value ~= '' and loc_value or nil -- aqbal qoraalka isticmaalaha ee aan madhnayn oo aan lahayn xaqiijin
if en_name == 'input' then
-- Waxaa yeelan kara wax sida {{convert|input=}} (gelitaan madhan) haddii isha ay tahay sanduuq xogta (infobox)
-- oo wata duur ikhtiyaari ah. Xaaladdaas, waxaan rabnaa inaan soo saarno waxba halkii aan ka soo saari lahayn khalad.
parms.input_text = loc_value -- hayso gelitaanka sababtoo ah parms.input waa nil haddii loc_value == ''
end
else
en_value = text_code.en_option_value[en_name][loc_value]
if en_value and en_value:sub(-1) == '?' then
en_value = en_value:sub(1, -2)
add_warning(parms, -1, 'cvt_deprecated', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
if en_value == nil then
if loc_value == '' then
add_warning(parms, 2, 'cvt_empty_option', loc_name)
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
elseif en_value == '' then
en_value = nil -- ikhtiyaar la iska indhatiray sida adj=off
elseif type(en_value) == 'string' and en_value:sub(1, 4) == 'opt_' then
for _, v in ipairs(split(en_value, ',')) do
local lhs, rhs = v:match('^(.-)=(.+)$')
if rhs then
parms[lhs] = tonumber(rhs) or rhs
else
parms[v] = true
end
end
en_value = nil
end
end
parms[en_name] = en_value
else
add_warning(parms, 1, 'cvt_unknown_option', loc_name .. '=' .. loc_value)
end
end
local abbr_entered = parms.abbr
local cfg_abbr = config.abbr
if cfg_abbr then
-- Ha digin haddii ay khaldan tahay sababtoo ah isbeddel kasta wuxuu tusi lahaa digniintaas.
if cfg_abbr == 'on always' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off always' then
parms.abbr = 'off'
elseif parms.abbr == nil then
if cfg_abbr == 'on default' then
parms.abbr = 'on'
elseif cfg_abbr == 'off default' then
parms.abbr = 'off'
end
end
end
if parms.abbr then
parms.abbr_org = parms.abbr -- sooftowar asalka ah, ka hor intaan la rogrogid
elseif parms.opt_hand_hh then
parms.abbr_org = 'on'
parms.abbr = 'on'
else
parms.abbr = 'out' -- caadiga ah waa in la soo gaabiyo wax-soo-saarka oo keliya (isticmaal calaamadda, ma aha magaca)
end
if parms.opt_spell_out and not abbr_entered then
parms.abbr = 'off' -- waa in la tusiyaa magaca unugga marka la higgaadinayo qiimaha wax-soo-saarka
end
if parms.opt_flip then
local function swap_in_out(option)
local value = parms[option]
if value == 'in' then
parms[option] = 'out'
elseif value == 'out' then
parms[option] = 'in'
end
end
swap_in_out('abbr')
swap_in_out('lk')
if parms.opt_spell_in and not parms.opt_spell_out then
-- Fududayn awgeed, iyo sababtoo ah uma muuqato mid loo baahan yahay,
-- isticmaaluhu ma dejin karo ikhtiyaar uu ku higgaadiyo wax-soo-saarka oo keliya.
parms.opt_spell_in = nil
parms.opt_spell_out = true
end
end
if parms.opt_spell_upper then
parms.spell_upper = parms.opt_flip and 'out' or 'in'
end
if parms.opt_table or parms.opt_tablecen then
if abbr_entered == nil and parms.lk == nil then
parms.opt_values = true
end
parms.table_align = parms.opt_table and 'right' or 'center'
end
if parms.table_align or parms.opt_sortable_on then
parms.need_table_or_sort = true
end
local disp_joins = text_code.disp_joins
local default_joins = disp_joins['b']
parms.join_between = default_joins[3] or '; '
local disp = parms.disp
if disp == nil then -- kiiska gaarka ah ee dejinta ugu caansan
parms.joins = default_joins
elseif disp == 'x' then
-- Dambe, parms.joins waxaa laga dejiyaa halbeegyada gelitaanka.
else
-- Template-kii duugnaa ayaa tan sameeya.
local abbr = parms.abbr
if disp == 'slash' then
if abbr_entered == nil then
disp = 'slash-nbsp'
elseif abbr == 'in' or abbr == 'out' then
disp = 'slash-sp'
else
disp = 'slash-nosp'
end
elseif disp == 'sqbr' then
if abbr == 'on' then
disp = 'sqbr-nbsp'
else
disp = 'sqbr-sp'
end
end
parms.joins = disp_joins[disp] or default_joins
parms.join_between = parms.joins[3] or parms.join_between
parms.wantname = parms.joins.wantname
end
if (en_default and not parms.opt_lang_local and (parms[1] or ''):find('%d')) or parms.opt_lang_en then
from_en_table = nil
end
if en_default and from_en_table then
-- Hiwiki: calaamadda/magaca la maxalliyeeyay waxaa lagu qeexaa beerta calaamadda/magaca US,
-- waxaana la isticmaalaa haddii wax-soo-saarku isticmaalo lambarro la maxalliyeeyay.
parms.opt_sp_us = true
end
return true
end
local function get_values(parms)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, v, i halkaas oo
-- v = miiska qiyamka gelitaanka
-- i = index-ka gelitaanka xiga ee parms ka dib kuwa halkan lagu shaqeeyay
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local valinfo = collection() -- miis tiroaysan oo ah qiyamka gelitaanka
local range = collection() -- miis tiroaysan oo ah walxaha xadka (haysashada, tusaale ahaan, 2 walxood oo xad ah waxay u baahan tahay 3 qiime gelitaan)
local had_nocomma -- true haddii laga saaray khiyaanada "nocomma" ee parameter-ka labaad (sida "tonocomma")
local parm2 = strip(parms[2])
if parm2 and parm2:sub(-7, -1) == 'nocomma' then
parms[2] = strip(parm2:sub(1, -8))
parms.opt_nocomma = true
had_nocomma = true
end
local function extractor(i)
-- Haddii parameter-ku uusan ahayn qiime, isku day inaad ka furto sida xad ah ("1-23" ee "1 to 23").
-- Si kastaba ha ahaatee, "-1-2/3" waa jajab taban (-1⅔), markaa waa in marka hore la soo saaraa.
-- Ha furin parameter hal uu yahay sida "3-1/2" kaas oo mararka qaar si khaldan loo isticmaalo
-- halkii la isticmaali lahaa "3+1/2" (oo aan loo fasirin in ay tahay "3 to ½").
-- Walxaha la furay waxaa lagu dhex daraa miiska parms.
-- Soo noqnoqoshada dabada (tail recursion) waxay oggolaaneysaa isku-dhafka sida "1x2 to 3x4".
local valstr = strip(parms[i]) -- gooy si calaamad kasta oo '-' ah oo ah calaamad taban ay uga bilowdo bilowga
local success, result = extract_number(parms, valstr, i > 1)
if not success and valstr and i < 20 then -- hubi i si loo xaddido xad-gudubka
local lhs, sep, rhs = valstr:match('^(%S+)%s+(%S+)%s+(%S.*)')
if lhs and not (sep == '-' and rhs:match('/')) then
if sep:find('%d') then
return success, result -- si loo diido {{convert|1 234 567|m}} oo wata fariin suubban (en oo keliya)
end
parms[i] = rhs
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, lhs)
return extractor(i)
end
if not valstr:match('%-.*/') then
for _, sep in ipairs(text_code.ranges.words) do
local start, stop = valstr:find(sep, 2, true) -- ka bilow 2 si looga fogaado calaamad taban oo xadka '-' ah
if start then
parms[i] = valstr:sub(stop + 1)
table.insert(parms, i, sep)
table.insert(parms, i, valstr:sub(1, start - 1))
return extractor(i)
end
end
end
end
return success, result
end
local i = 1
local is_change
while true do
local success, info = extractor(i) -- waa in la dejiyo parms.opt_nocomma ka hor intaan tan la wicin
if not success then return false, info end
i = i + 1
if is_change then
info.is_change = true -- qiimuhu wuxuu ka dambeeyaa "±" markaa waa isbeddel (muhiim u ah xadka sida {{convert|5|±|5|°C}})
is_change = nil
end
valinfo:add(info)
local range_item = get_range(strip(parms[i]))
if not range_item then
break
end
i = i + 1
range:add(range_item)
if type(range_item) == 'table' then
-- Xadka "x", huddii unug lagu daro qiyamka qaar, ku dar dhammaantood.
parms.in_range_x = parms.in_range_x or range_item.in_range_x
parms.out_range_x = parms.out_range_x or range_item.out_range_x
parms.abbr_range_x = parms.abbr_range_x or range_item.abbr_range_x
is_change = range_item.is_range_change
end
end
if range.n > 0 then
if range.n > 30 then -- xaddid xad-gudubka, inkastoo 4 uu yahay xadka sare ee suurtagalka ah
return false, { 'cvt_invalid_num' } -- fariin marin habaabin ah laakiin way shaqeyn doontaa
end
parms.range = range
elseif had_nocomma then
return false, { 'cvt_unknown', parm2 }
end
return true, valinfo, i
end
local function simple_get_values(parms)
-- Haddii gelintu ay tahay sida "{{convert|valid_value|valid_unit|...}}",
-- soo celi true, i, in_unit, in_unit_table
-- i = index-ka parms ee waxa raaca valid_unit, haddii ay jiraan.
-- Valu-ga saxda ah (valid_value) ma aha mid taban mana isticmaalo jajab, iyo
-- ma jiraan xulashooyin u baahan hawshayn dheeraad ah oo gelitaanka ah.
-- Haddii kale, soo celi waxba oo wacaha ayaa dib u baari doona gelitaanka.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in shaqadani ay ku guulaysato 96% isbeddellada maqaallada,
-- iyo celcelis ahaan inay dardargeliso isbeddellada 8%.
if parms.opt_ri or parms.opt_spell_in then return end
local clean = to_en(strip(parms[1] or ''), parms)
if #clean > 10 or not clean:match('^[0-9.]+$') then return end
local value = tonumber(clean)
if not value then return end
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (value == 1),
clean = clean,
show = with_separator(parms, clean),
}
local in_unit = strip(parms[2])
local success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then return end
in_unit_table.valinfo = { info }
return true, 3, in_unit, in_unit_table
end
local function wikidata_call(operation, ...)
-- Soo celi true, s halkaas oo s uu yahay natiijada hawlgalka Wikidata,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local function worker(...)
wikidata_code = wikidata_code or require(wikidata_module)
wikidata_data = wikidata_data or mw.loadData(wikidata_data_module)
return wikidata_code[operation](wikidata_data, ...)
end
local success, status, result = pcall(worker, ...)
if success then
return status, result
end
return false, { 'cvt_wd_fail' }
end
local function get_parms(parms, args)
-- Haddii ay guulaysato, cusbooneysii parms oo soo celi true, unit halkaas oo
-- parms waa miis ka kooban dhammaan halbeegyada loo gudbiyay template-ka
-- oo loo beddelay halbeegyo magac leh, iyo
-- unit waa miiska unugga gelitaanka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Hawlaha gaarka ah (ma aha isbeddel), sidoo kale waxaa lagu soo celin karaa
-- true, wikitext halkaas oo wikitext uu yahay natiijada ugu dambeysa.
-- Miiska unugga gelitaanka ee la soo celiyay wuxuu u noqon karaa unug khiyaali ah oo adeegsanaya calaamadda unugga cayiman
-- iyo magaca, oo wata bad_mcode = miis koodh fariin ah.
-- MediaWiki waxay ka saartaa meelaha bannaanka ah ee hore iyo dambe qiyamka halbeegyada magaca leh.
-- Si kastaba ha ahaatee, qiyamka halbeegyada tiroaysan waxaa ku jira meel kasta oo bannaan
-- oo lagu geliyay template-ka, meelaha bannaankuna waxaa isticmaala halbeegyada qaar
-- (tusaale ahaan: halbeegyada tiroaysan ee la xiriira "disp=x").
local kv_pairs = {} -- miiska lammaaneyaasha furaha iyo qiimaha ee xuduudaha gelinta
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' or k == 'test' then
parms[k] = v
else
kv_pairs[k] = v
end
end
if parms.test == 'wikidata' then
local ulookup = function (ucode)
-- Isticmaal miis madhan oo parms ah si uusan u ururin natiijooyinka marka si isdaba joog ah loo isticmaalo.
return lookup({}, ucode, 'no_combination')
end
return wikidata_call('_listunits', ulookup)
end
local success, msg = translate_parms(parms, kv_pairs)
if not success then return false, msg end
if parms.input then
success, msg = wikidata_call('_adjustparameters', parms, 1)
if not success then return false, msg end
end
local success, i, in_unit, in_unit_table = simple_get_values(parms)
if not success then
local valinfo
success, valinfo, i = get_values(parms)
if not success then return false, valinfo end
in_unit = strip(parms[i])
i = i + 1
success, in_unit_table = lookup(parms, in_unit, 'no_combination')
if not success then
in_unit = in_unit or ''
if parms.opt_ignore_error then -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
in_unit_table = '' -- xannib fariinta khaladka ah oo ka hortag hawshaynida unugga wax-soo-saarka
end
in_unit_table = setmetatable({
symbol = in_unit, name2 = in_unit, utype = in_unit,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '',
bad_mcode = in_unit_table }, unit_mt)
end
in_unit_table.valinfo = valinfo
end
if parms.test == 'msg' then
-- Waxaan tijaabinayaa fariimaha soo baxaya marka aanu jirin unug wax-soo-saar oo la cayimay, iyo
-- unugga gelitaanku wuxuu leeyahay default maqan ama khaldan.
-- Deji laba unug oo taas loogu talagalay.
-- GOOR HORE: Ka saar koodhkan.
if in_unit == 'chain' then
in_unit_table.default = nil -- ma jiro default
elseif in_unit == 'rd' then
in_unit_table.default = "ft!X!m" -- muujin khalad ah
end
end
in_unit_table.inout = 'in' -- tani waa unug gelitaan ah
if not parms.range then
local success, inext, composite_unit = get_composite(parms, i, in_unit_table)
if not success then return false, inext end
if composite_unit then
in_unit_table = composite_unit
i = inext
end
end
if in_unit_table.builtin == 'mach' then
-- Sida template-kii duugnaa, lambarka ka dambeeya Mach oo ah unugga gelitaanku waa joogga (altitude),
-- mana jirto hab lagu cayimo joog unugga wax-soo-saarka.
-- Waxay heli kartaa koodh badan oo shaqadan ah si ay u hesho unug wax-soo-saar kasta oo ay u hubiso
-- joog ka dambeeya unuggaas.
local success, info = extract_number(parms, parms[i], false, true)
if success then
i = i + 1
in_unit_table.altitude = info.value
end
end
local word = strip(parms[i])
i = i + 1
local precision, is_bad_precision
local function set_precision(text)
local number, is_integer = get_number(text)
if number then
if is_integer then
precision = number
else
precision = text
is_bad_precision = true
end
return true -- qoraalka waxaa loo isticmaali karaa precision, mid sax ah ama khalad ah
end
end
if not set_precision(word) then
parms.out_unit = word
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if parms.opt_adj_mid then
word = parms[i]
i = i + 1
if word then -- erayada dhexe ee qoraalka
if word:sub(1, 1) == '-' then
parms.mid = word
else
parms.mid = ' ' .. word
end
end
end
if parms.opt_one_preunit then
parms[parms.opt_flip and 'preunit2' or 'preunit1'] = preunits(1, parms[i])
i = i + 1
end
if parms.disp == 'x' then
-- Waxa soo socda ayaa si macquul ah ula jaanqaadaya template-kii duugnaa.
local first = parms[i] or ''
local second = parms[i+1] or ''
i = i + 2
if strip(first) == '' then -- isticmaalahu wuxuu gelin karaa ' ' halkii uu ka geli lahaa ' ' si looga fogaado kan caadiga ah
first = ' [ ' .. first
second = ' ]' .. second
end
parms.joins = { first, second }
elseif parms.opt_two_preunits then
local p1, p2 = preunits(2, parms[i], parms[i+1])
i = i + 2
if parms.preunit1 then
-- Si loo fududeeyo dokumentiga, u oggolow isticmaalka aan u badnayn ee adj=pre oo wata disp=preunit
-- (si kastaba ha ahaatee, unug wax-soo-saar waa in la cayimaa adigoo wata adj=pre oo wata disp=preunit).
parms.preunit1 = parms.preunit1 .. p1
parms.preunit2 = p2
else
parms.preunit1, parms.preunit2 = p1, p2
end
end
if precision == nil then
if set_precision(strip(parms[i])) then
i = i + 1
end
end
if is_bad_precision then
add_warning(parms, 1, 'cvt_bad_prec', precision)
else
parms.precision = precision
end
return true, in_unit_table
end
local function record_default_precision(parms, out_current, precision)
-- Haddii loo baahdo, hagaaji halbeegyada oo soo celi precision laga yaabo in la hagaajiyay.
-- Marka la beddelayo xad qiyam ah oo precision caadi ah loo baahan yahay,
-- cabbirkaas caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa qiime kasta sababtoo ah natiijadu mararka qaar
-- waxay ku xiran tahay gelitaanka saxda ah iyo qiyamka wax-soo-saarka. Shaqadani waxay sababi kartaa
-- in habka isbeddelka oo dhan la celiyo si loo hubiyo in
-- isku precision caadi ah loo isticmaalo isbeddel kasta oo shaqsi ah.
-- Haddii aan la samayn lahayn, xad sida 1000 ilaa 1000.4 wuxuu bixin karaa natiijooyin liita
-- sababtoo ah wax-soo-saarka koowaad waxaa laga yaabaa in si xoog leh loo wareejiyay, halka kan labaad uusan ahayn.
-- Xadka 1000.4 ilaa 1000, shaqadani waxay siin kartaa isbeddelka labaad
-- isla precision caadi ah oo loo isticmaaray kii koowaad.
if not parms.opt_round_each then
local maxdef = out_current.max_default_precision
if maxdef then
if maxdef < precision then
parms.do_convert_again = true
out_current.max_default_precision = precision
else
precision = out_current.max_default_precision
end
else
out_current.max_default_precision = precision
end
end
return precision
end
local function default_precision(parms, invalue, inclean, denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
-- Soo celi qiime caadi ah oo ah precision (tiro dhan sida 2, 0, -2).
-- Haddii denominator uusan ahayn nil, waa qiimaha hooseeyaha ee inclean.
-- Koodhku wuxuu raacayaa hababka laga isticmaalo template-kii duugnaa.
local fudge = 1e-14 -- {{Order of magnitude}} wuxuu ku darayaa tan, markaa annaguna sidoo kale
local prec, minprec, adjust
local subunit_ignore_trailing_zero
local subunit_more_precision -- khiyaano "in" oo loo isticmaaray gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
local composite = in_current.composite
if composite then
subunit_ignore_trailing_zero = true -- gelitaanka "|2|st|10|lb" waxay leedahay precision 0, ma aha -1
if composite[#composite].exception == 'subunit_more_precision' then
subunit_more_precision = true -- ha isticmaalin precision caadiga ah gelitaanka sida "|2|ft|6|in"
end
end
if denominator and denominator > 0 then
prec = math.max(log10(denominator), 1)
else
-- Tiri lambarrada ka dambeeya calaamadda tobanle, adigoo maareynaya kiisaska sida '12.345e6'.
local exponent
local integer, dot, decimals, expstr = inclean:match('^(%d*)(%.?)(%d*)(.*)')
local e = expstr:sub(1, 1)
if e == 'e' or e == 'E' then
exponent = tonumber(expstr:sub(2))
end
if dot == '' then
prec = subunit_ignore_trailing_zero and 0 or -integer:match('0*$'):len()
else
prec = #decimals
end
if exponent then
-- Markaa '1230' iyo '1.23e3' labaduba waxay bixisaa prec = -1, iyo '0.00123' iyo '1.23e-3' waxay bixisaa 5.
prec = prec - exponent
end
end
if in_current.istemperature and out_current.istemperature then
-- Beddelidda heerkulka caadiga ah (°C, °F, °R, K); ma aha keVT.
-- Qiimaha Kelvin wuxuu noqon karaa mid ku dhow eber, ama yar laakiin taban dhibaatooyinka precision awgood.
-- Sidoo kale, qiimaha gelitaanka sida -300 C (ka hooseeya eber absolute) wuxuu bixiyaa kelvins taban.
-- Xisaabi precision ugu yar ee laga helayo qiimaha saxda ah (absolute value).
adjust = 0
local kelvin = abs((invalue - in_current.offset) * in_current.scale)
if kelvin < 1e-8 then -- u qaado inaysan eber ahayn dhibaato gelitaan ama xisaabinta precision awgeed
minprec = 2
else
minprec = 2 - floor(log10(kelvin) + fudge) -- 3 xarfo muhiim ah oo kelvin ah
end
else
if invalue == 0 or outvalue <= 0 then
-- Weligood nalama soo waco outvalue taban, laakiin waxay noqon kartaa eber.
-- Tani waxaa loo sameeyay si gaar ah si looga fogaado khaladaadka xisaabinta.
return record_default_precision(parms, out_current, 0)
end
if out_current.exception == 'integer_more_precision' and floor(invalue) == invalue then
-- Unugyada wax-soo-saarka qaarkood waxay mararka qaarkood bixiyaan natiijooyin liita
-- marka la adeegsado wareejinta caadiga ah. Isticmaal saxnaan dheeraad ah marka qiimaha gelitaanku
-- yahay tiro dhan. Tusaale natiijo liidata
-- waa marka gelitaanka 50 uu bixiyo wax-soo-saar ka yar kan gelitaanka 49.5.
-- Tijaabintu waxay muujinaysaa in tani caawiso, balse ma baabi'iso dhammaan
-- yaababka, sababtoo ah ma cadda in "50" loo fasirayo
-- "laga bilaabo 45 ilaa 55" ama "laga bilaabo 49.5 ilaa 50.5".
adjust = -log10(in_current.scale)
elseif subunit_more_precision then
-- Isbeddelka sida "{{convert|6|ft|1|in|cm}}" (halkaas oo subunit uu yahay "in")
-- wuxuu leeyahay qiime hagaajin oo aan caadi ahayn si loo bixiyo saxnaan dheeraad ah
-- natiijada.
adjust = log10(out_current.scale) + 2
else
adjust = log10(abs(invalue / outvalue))
end
adjust = adjust + log10(2)
-- Hubi in wax-soo-saarku leeyahay ugu yaraan laba xaraf oo muhiim ah.
minprec = 1 - floor(log10(outvalue) + fudge)
end
if extra then
adjust = extra.adjust or adjust
minprec = extra.minprec or minprec
end
return record_default_precision(parms, out_current, math.max(floor(prec + adjust), minprec))
end
local function convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
-- U beddel qiimaha gelitaanka ee la bixiyay hal unug mid kale.
-- Soo celi output_value (lambar) haddii uu yahay isbeddel fudud, ama
-- soo celi f, t halkaas oo
-- f = true, t = miiska xogta oo wata natiijooyin, ama
-- f = false, t = miis fariin khalad ah.
local inscale = in_current.scale
local outscale = out_current.scale
if not in_current.iscomplex and not out_current.iscomplex then
return invalue * (inscale / outscale) -- yaree culayska kiiska ugu badan
end
if in_current.invert or out_current.invert then
-- Unugyada rogan (inverted units), sida dhererka rogan, wakhtiga rogan, ama
-- waxtarka shidaalka. Unugyada ku dhex jira ma laha invert la dejiyay.
if (in_current.invert or 1) * (out_current.invert or 1) < 0 then
return 1 / (invalue * inscale * outscale)
end
return invalue * (inscale / outscale)
elseif in_current.offset then
-- Heerkulka (ma jiraan unugyo ku dhex jira noocan oo kale ah).
if info.is_change then
return invalue * (inscale / outscale)
end
return (invalue - in_current.offset) * (inscale / outscale) + out_current.offset
else
-- Unug ku dhex jira (built-in unit).
local in_builtin = in_current.builtin
local out_builtin = out_current.builtin
if in_builtin and out_builtin then
if in_builtin == out_builtin then
return invalue
end
-- Ma jiraan kiisas (hadda) oo u baahan in laga beddelo hal
-- unug oo ku dhex jira mid kale, markaa tani weligeed ma dhacayso.
return false, { 'cvt_bug_convert' }
end
if in_builtin == 'mach' or out_builtin == 'mach' then
local adjust
if in_builtin == 'mach' then
inscale = speed_of_sound(in_current.altitude)
adjust = outscale / 0.1
else
outscale = speed_of_sound(out_current.altitude)
adjust = 0.1 / inscale
end
return true, {
outvalue = invalue * (inscale / outscale),
adjust = log10(adjust) + log10(2),
}
elseif in_builtin == 'hand' then
-- 1 hand = 4 inches; 1.2 hands = 6 inches.
-- Tobanleyaasha gacanta (decimals of a hand) waxaa loo qeexaa lambarka koowaad oo keliya, iyo
-- lambarka tobanle ee koowaad waa inuu ahaadaa tirada inches (1, 2 ama 3).
-- Si kastaba ha ahaatee, koodhkani wuxuu u fasirayaa qaybta tobanle oo dhan inay tirada
-- inches / 10 (markaa 1.75 inches waxay noqon doontaa 0.175 hands).
-- Qiimaha sida 12.3 hands waa sax 12*4 + 3 inches; ku salee precision caadiga ah taas.
local integer, fracpart = math.modf(invalue)
local inch_value = 4 * integer + 10 * fracpart -- tirada u dhiganta ee inches
local factor = inscale / outscale
if factor == 4 then
-- Waxaan u beddelayaa inches: tus natiijada saxda ah, oo isticmaal "inches" ee ma aha "in" si caadi ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true
end
local show = format('%g', abs(inch_value)) -- show iyo clean ma laha calaamad (unsigned)
if not show:find('e', 1, true) then
return true, {
invalue = inch_value,
outvalue = inch_value,
clean = show,
show = show,
}
end
end
local outvalue = (integer + 2.5 * fracpart) * factor
local fracstr = info.clean:match('%.(.*)') or ''
local fmt
if fracstr == '' then
fmt = '%.0f'
else
fmt = '%.' .. format('%d', #fracstr - 1) .. 'f'
end
return true, {
invalue = inch_value,
clean = format(fmt, inch_value),
outvalue = outvalue,
minprec = 0,
}
end
end
return false, { 'cvt_bug_convert' } -- weligood ma dhacaan
end
local function user_style(parms, i)
-- Soo celi qoraal qaab uu isticmaalahu cayimay oo loogu talagalay unug miiska ah (table cell), ama '' hudduu uusan jirin,
-- la siiyay i = 1 (qaabka gelitaanka) ama 2 (qaabka wax-soo-saarka).
local style = parms[(i == 1) and 'stylein' or 'styleout']
if style then
style = style:gsub('"', '')
if style ~= '' then
if style:sub(-1) ~= ';' then
style = style .. ';'
end
return style
end
end
return ''
end
local function make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current, scaled_top)
-- Deji xulashooyinka si loo maareeyo wax-soo-saarka miiska ama furaha kala-soocidda (sort key), ama labadaba.
-- Furaha kala-soocidda qoraalka wuxuu ku saleysan yahay qiimaha ka dhashay beddelidda
-- gelitaanka unug saldhig khiyaali ah oo wata scale = 1, iyo sifooyinka kale
-- ee looga baahan yahay isbeddelka ka yimid unugga gelitaanka.
-- Qaybaha kale, soo celi furaha kala-soocidda ee ku jira curiyaha span ee qarsoon, iyo
-- qiimaha miisaaman ee loo isticmaalay in lagu abuuro furaha kala-soocidda.
-- Haddii scaled_top la dejiyo, waa qiimaha miisaaman ee numeratorka unug kasta oo per ah
-- oo lala mideynayo unuggan (hooseeyaha) si loo sameeyo furaha kala-soocidda.
-- Miisaamintu waxay la shaqaysaa unugyada ku beddela factor (ma aha heerkulka).
local sortkey, scaled_value
if parms.opt_sortable_on then
local base = { -- unug khiyaali ah oo wata duur ku filan isbeddel sax ah
scale = 1,
invert = in_current.invert and 1,
iscomplex = in_current.iscomplex,
offset = in_current.offset and 0,
}
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, base)
if extra then
outvalue = extra.outvalue
end
if in_current.istemperature then
-- Loo beddelay kelvin; u qaado in lambarrada ku dhow eber ay leeyihiin
-- khalad wareejin ah oo ay tahay inay noqdaan eber.
if abs(outvalue) < 1e-12 then
outvalue = 0
end
end
if scaled_top and outvalue ~= 0 then
outvalue = scaled_top / outvalue
end
scaled_value = outvalue
if not valid_number(outvalue) then
if outvalue < 0 then
sortkey = '1000000000000000000'
else
sortkey = '9000000000000000000'
end
elseif outvalue == 0 then
sortkey = '5000000000000000000'
else
local mag = floor(log10(abs(outvalue)) + 1e-14)
local prefix
if outvalue > 0 then
prefix = 7000 + mag
else
prefix = 2999 - mag
outvalue = outvalue + 10^(mag+1)
end
sortkey = format('%d', prefix) .. format('%015.0f', floor(outvalue * 10^(14-mag)))
end
end
local sortspan
if sortkey and (parms.opt_sortable_debug or not parms.table_align) then
sortspan = parms.opt_sortable_debug and
'<span style="border:1px solid;display:inline;" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>' or
'<span style="display:none" class="sortkey">' .. sortkey .. '♠</span>'
parms.join_before = sortspan
end
if parms.table_align then
local style = 'style="text-align:' .. parms.table_align .. ';'
local sort = sortkey and ' data-sort-value="' .. sortkey .. '"' or ''
local joins = {}
for i = 1, 2 do
joins[i] = (i == 1 and '' or '\n|') .. style .. user_style(parms, i) .. '"' .. sort .. '|'
end
parms.table_joins = joins
end
return sortspan, scaled_value
end
local cvt_to_hand
local function cvtround(parms, info, in_current, out_current)
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka; beeraha:
-- show = xadhig wareegsan, qaabaysan oo wata natiijada beddelidda qiimaha ku jira info,
-- adigoo adeegsanaya wareejinta lagu cayimay parms.
-- singular = true haddii natiijadu (ka dib wareejinta iyo iska indhatirka calaamad kasta oo taban)
-- ay tahay "1", ama sida "1.00", ama ay tahay jajab qiimihiisu yahay < 1;
-- (iyo beeraha badan ee la tusay hoos, iyo beerta 'absvalue' ee la xisaabiyay).
-- ama soo celi true, nil haddii aan qiime la cayimin;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Gelinta info.clean waxay isticmaashaa lambarrada en (waa la turjumay, haddii loo baahdo).
-- Wax-soo-saarka show wuxuu isticmaalaa lambarrada en ama aan ahayn en sida habboon, ama waa la higgaadin karaa.
local invalue
if info then
invalue = info.value
if in_current.builtin == 'hand' then
invalue = info.altvalue
end
end
if invalue == nil or invalue == '' then
return true, nil
end
if out_current.builtin == 'hand' then
return cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
end
local outvalue, extra = convert(parms, invalue, info, in_current, out_current)
if parms.need_table_or_sort then
parms.need_table_or_sort = nil -- ku shaqee adigoo isticmaalaya qiimaha gelitaanka koowaad oo keliya
make_table_or_sort(parms, invalue, info, in_current)
end
if extra then
if not outvalue then return false, extra end
invalue = extra.invalue or invalue
outvalue = extra.outvalue
end
if not valid_number(outvalue) then
return false, { 'cvt_invalid_num' }
end
local isnegative
if outvalue < 0 then
isnegative = true
outvalue = -outvalue
end
local precision, show, exponent
local denominator = out_current.frac
if denominator then
show = fraction_table(outvalue, denominator)
else
precision = parms.precision
if not precision then
if parms.sigfig then
show, exponent = make_sigfig(outvalue, parms.sigfig)
elseif parms.opt_round then
local n = parms.opt_round
if n == 0.5 then
local integer, fracpart = math.modf(floor(2 * outvalue + 0.5) / 2)
if fracpart == 0 then
show = format('%.0f', integer)
else
show = format('%.1f', integer + fracpart)
end
else
show = format('%.0f', floor((outvalue / n) + 0.5) * n)
end
else
local inclean = info.clean
if extra then
inclean = extra.clean or inclean
show = extra.show
end
if not show then
precision = default_precision(parms, invalue, inclean, info.denominator, outvalue, in_current, out_current, extra)
end
end
end
end
if precision then
if precision >= 0 then
local fudge
if precision <= 8 then
-- Ku dar sixitaan si loo maareeyo kiisaska caadiga ah ee wareejinta khaldan sababtoo ah awood la'aan
-- in si sax ah loo matalo qiyamka qaar. Tani waxay ka dhigeysaa mid shaqeeya:
-- {{convert|-100.1|C|K}} iyo {{convert|5555000|um|m|2}}.
-- Template-kii duugnaa wuxuu isticmaalaa #expr round, kaas oo wacaya PHP round().
-- GOOR HORE: Baadh sida PHP round() u shaqeeyo.
fudge = 2e-14
else
fudge = 0
end
local fmt = '%.' .. format('%d', precision) .. 'f'
local success
success, show = pcall(format, fmt, outvalue + fudge)
if not success then
return false, { 'cvt_big_prec', tostring(precision) }
end
else
precision = -precision -- tirada lambarrada eber (marka lagu daro lambar kasta oo ka dambeeya dhibicda)
local shift = 10 ^ precision
show = format('%.0f', outvalue/shift)
if show ~= '0' then
exponent = #show + precision
end
end
end
local t = format_number(parms, show, exponent, isnegative)
if type(show) == 'string' then
-- Deji singular adigoo isticmaala match sababtoo ah nidaamyada qaar 0.99999999999999999 waa 1.0.
if exponent then
t.singular = (exponent == 1 and show:match('^10*$'))
else
t.singular = (show == '1' or show:match('^1%.0*$'))
end
else
t.fraction_table = show
t.singular = (outvalue <= 1) -- ma yeelan karo 'fraction == 1', laakiin haddii ay suurtagal noqon lahayd waxay noqon lahayd mid keli ah (singular)
end
t.raw_absvalue = outvalue -- qiimaha saxda ah ka hor wareejinta
return true, setmetatable(t, {
__index = function (self, key)
if key == 'absvalue' then
-- Xisaabi qiimaha saxda ah ka dib wareejinta, haddii loo baahdo.
local clean, exponent = rawget(self, 'clean'), rawget(self, 'exponent')
local value = tonumber(clean) -- qiimaha saxda ah (calaamad kasta oo taban waa la iska indhatiray)
if exponent then
value = value * 10^exponent
end
rawset(self, key, value)
return value
end
end })
end
function cvt_to_hand(parms, info, in_current, out_current)
-- U beddel gelitaanka gacmo (hands), inches.
-- Soo celi true, t halkaas oo t uu yahay miis wata natiijooyinka isbeddelka;
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
if parms.abbr_org == nil then
out_current.usename = true -- caadiga ah waa in la tuso magaca ee ma aha calaamadda
end
local precision = parms.precision
local frac = out_current.frac
if not frac and precision and precision > 1 then
frac = (precision == 2) and 2 or 4
end
local out_next = out_current.out_next
if out_next then
-- Isticmaal aqoonta sixirka si loo go'aamiyo in unugga xiga uu yahay inches iyadoon loo baahnayn i18n.
-- Waxa soo socda ayaa hubinaya in marka isku-dhafka wax-soo-saarka "hand in" la isticmaalo, inches-ka
-- qiimaha la wareegay uu la jaanqaadayo qiimaha gacmaha (hands). Sidoo kale, muujinta tiraa sida "61½" halkii 61.5
-- ayey fiican tahay sababtoo ah 61.5 waxay tilmaamaysaa in qiimuhu uusan ahayn 61.4.
if out_next.exception == 'subunit_more_precision' then
out_next.frac = frac
end
end
-- U beddel inches; ka xisaabi gacmaha taas.
local dummy_unit_table = { scale = out_current.scale / 4, frac = frac }
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_current, dummy_unit_table)
if not success then return false, outinfo end
local tfrac = outinfo.fraction_table
local inches = outinfo.raw_absvalue
if tfrac then
inches = floor(inches) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
inches = floor(inches + 0.5) -- cabbirka gacmaha weligiis ma tuso tobanleyaasha inch
end
local hands, inches = divide(inches, 4)
outinfo.absvalue = hands + inches/4 -- waxaa loogu talagalay inuu noqdo qiimaha saxda ah ee wareegsan, laakiin tani waa ku filan tahay
local inchstr = tostring(inches) -- '0', '1', '2' ama '3'
if precision and precision <= 0 then -- isticmaalka taban ama 0 ee precision wuxuu u wareejiyaa gacanta ugu dhow
hands = floor(outinfo.raw_absvalue/4 + 0.5)
inchstr = ''
elseif tfrac then
-- Had iyo jeer tus tiro dhan ka hor jajabka (sida "15.0½") sababtoo ah "15½" waxay ka dhigan tahay 15-iyo-bar gacmood (hands).
inchstr = numdot .. format_fraction(parms, 'out', false, inchstr, tfrac.numstr, tfrac.denstr)
else
inchstr = numdot .. from_en(inchstr)
end
outinfo.show = outinfo.sign .. with_separator(parms, format('%.0f', hands)) .. inchstr
return true, outinfo
end
local function evaluate_condition(value, condition)
-- Soo celi true ama false adigoo dabaqaya muujin shardi ah (conditional expression) qiimaha,
-- ama tuur khalad huddii uu khaldan yahay.
-- Qayb aad u yar oo ka mid ah muujinta ayaa la taageeraa:
-- v < 9
-- v * 9 < 9
-- halkaas oo
-- 'v' lagu beddelayo value
-- 9 waa lambar kasta (sida uu qeexayo Lua tonumber)
-- lambarrada en oo keliya ayaa la aqbalaa
-- '<' sidaba gaar ah waxay noqon kartaa '<=' ama '>' ama '>='
-- Intaa waxaa dheer, foomkan soo socda ayaa la taageeraa:
-- LHS and RHS
-- halkaas oo
-- LHS, RHS = muujin kasta oo ka mid ah kuwa kor ku xusan.
local function compare(value, text)
local arithop, factor, compop, limit = text:match('^%s*v%s*([*]?)(.-)([<>]=?)(.*)$')
if arithop == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
elseif arithop == '*' then
factor = tonumber(factor)
if factor == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
value = value * factor
end
limit = tonumber(limit)
if limit == nil then
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0)
end
if compop == '<' then
return value < limit
elseif compop == '<=' then
return value <= limit
elseif compop == '>' then
return value > limit
elseif compop == '>=' then
return value >= limit
end
error('Muujin caadi ah oo khaldan (Invalid default expression)', 0) -- weligood ma dhacaan
end
local lhs, rhs = condition:match('^(.-%W)and(%W.*)')
if lhs == nil then
return compare(value, condition)
end
return compare(value, lhs) and compare(value, rhs)
end
local function get_default(value, unit_table)
-- Soo celi true, s halkaas oo s = magaca unugga wax-soo-saarka caadiga ah,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Unugyada qaar waxay leeyihiin default ku xiran qiimaha gelitaanka
-- (qiimaha koowaad haddii xad qiyam ah la isticmaalo).
-- Haddii '!' uu ku jiro default-ka, beerta koowaad ee bang-delimited waa
-- muujin adeegsanaysa 'v' si ay u metesho qiimaha gelitaanka.
-- Tusaale: 'v < 120 ! small ! big ! suffix' (suffix waa ikhtiyaari)
-- waxay qiimeyneysaa 'v < 120' sida boolean oo wata natiijada
-- 'smallsuffix' haddii (value < 120), ama 'bigsuffix' haddii kale.
-- Gelintu waa inay isticmaashaa lambarrada en iyo calaamadda tobanle ee '.'.
local default = data_code.default_exceptions[unit_table.defkey or unit_table.symbol] or unit_table.default
if not default then
local per = unit_table.per
if per then
local function a_default(v, u)
local success, ucode = get_default(v, u)
if not success then
return '?' -- khalad aan la filayn ayaa dhacay; wuxuu sababi doonaa in raadinta default ay fashilanto
end
-- Isku day inaad isticmaasho unugga koowaad oo keliya haddii uu yahay isku-dhaf ama wax-soo-saar badan.
-- Tani ma aha mid aan cillad lahayn laakiin waxay u shaqayn doontaa kiisaska badankood.
-- Halka aysan ka shaqaynayn, isbeddelku wuxuu u baahan doonaa inuu cayimo unugga wax-soo-saarka ee la rabayo.
local t = all_units[ucode]
if t then
local combo = t.combination
if combo then
-- Unug badan oo sida ftin ah, unugga "koowaad" (ft) wuxuu ku jiraa dhammaadka isku-dhafka.
local i = t.multiple and table_len(combo) or 1
ucode = combo[i]
end
else
-- Isku day isku-dhaf si toos ah loo abuuray.
local item = ucode:match('^(.-)%+') or ucode:match('^(%S+)%s')
if all_units[item] then
return item
end
end
return ucode
end
local unit1, unit2 = per[1], per[2]
local def1 = (unit1 and a_default(value, unit1) or unit_table.vprefix or '')
local def2 = a_default(1, unit2) -- 1 sababtoo ah unugga per ee hooseeyaha
return true, def1 .. '/' .. def2
end
return false, { 'cvt_no_default', unit_table.symbol }
end
if default:find('!', 1, true) == nil then
return true, default
end
local t = split(default, '!')
if #t == 3 or #t == 4 then
local success, result = pcall(evaluate_condition, value, t[1])
if success then
default = result and t[2] or t[3]
if #t == 4 then
default = default .. t[4]
end
return true, default
end
end
return false, { 'cvt_bad_default', unit_table.symbol }
end
local linked_pages -- si loo duubo bogagga la xiriiriyay si aysan ugu xiriirin isla bogga in ka badan hal jeer
local function make_link(link, id, link_key)
-- Soo celi wikilink "[[link|id]]", oo laga yaabo in la soo gaabiyay sida tusaalooyinka:
-- [[Mile|mile]] --> [[mile]]
-- [[Mile|miles]] --> [[mile]]s
-- Si kastaba ha ahaatee, id oo keliya ayaa la soo celiyaa haddii:
-- * aan la bixin xiriirin (si uusan wacaha u baahnayn inuu hubiyo in xiriirin la qeexay); ama
-- * xiriirintu ay hore uga soo muuqatay isbeddelka hadda (si looga fogaado xiriirin-dhaafka/overlinking).
-- Xiriirinta unug waxay isticmaashaa miiska unugga sida furaha xiriirinta, kaas oo ku guuldareysta inuu ogaado
-- xiriirin-dhaafka isbeddelada sida kuwa soo socda (mid kastaa wuxuu xiriiriyaa "mile" laba jeer):
-- {{convert|1|impgal/mi|USgal/mi|lk=on}}
-- {{convert|1|l/km|impgal/mi USgal/mi|lk=on}}
link_key = link_key or link -- isticmaal furaha huddii la bixiyay (furaha, laakiin ma aha xiriirinta, waxaa laga yaabaa in la ogaado marka loo baahdo in la tirtiro diiwaanka xiriirinta)
if not link or link == '' or linked_pages[link_key] then
return id
end
linked_pages[link_key] = true
-- Waxa soo socda wuxuu ka shaqeeyaa luqadda Ingiriiska (en) oo keliya, laakiin waa inay noqotaa mid nabdoon wiki-yada kale,
-- culayska samaynta tanina guud ahaan uma muuqato mid mudan.
local l = link:sub(1, 1):lower() .. link:sub(2)
if link == id or l == id then
return '[[' .. id .. ']]'
elseif link .. 's' == id or l .. 's' == id then
return '[[' .. id:sub(1, -2) .. ']]s'
else
return '[[' .. link .. '|' .. id .. ']]'
end
end
local function variable_name(clean, unit_table)
-- Slwiki, magaca unuggu wuxuu ku xiran yahay qiimaha.
-- Halbeegga clean waa qiimaha saxda ah ee wareegsan ee lambarrada en, oo ah xadhig.
-- Value Source Example for "m"
-- integer 1: name1 meter (sidoo kale waa magaca unugga)
-- integer 2: var{1} metra
-- integer 3 and 4: var{2} metri
-- integer else: var{3} metrov (0 iyo 5 ama ka badan)
-- real/fraction: var{4} metra
-- var{i} waxay ka dhigan tahay beerta i'th ee unit_table.varname haddii ay jirto oo ay leedahay
-- beerta i'th, haddii kalena name2.
-- Beeraha waxaa lagu kala soocaa "!" mana aha kuwo madhan.
-- Beerta unug adeegsanaya horgale SI waxay leedahay magaca horgalaha oo la geliyay,
-- oo beddelaya '#' hudduu la helo, ama ka horreysa beerta huddii kale.
local vname
if clean == '1' then
vname = unit_table.name1
elseif unit_table.varname then
local i
if clean == '2' then
i = 1
elseif clean == '3' or clean == '4' then
i = 2
elseif clean:find('.', 1, true) then
i = 4
else
i = 3
end
vname = split(unit_table.varname, '!')[i]
end
if vname then
local si_name = rawget(unit_table, 'si_name') or ''
local pos = vname:find('#', 1, true)
if pos then
vname = vname:sub(1, pos - 1) .. si_name .. vname:sub(pos + 1)
else
vname = si_name .. vname
end
return vname
end
return unit_table.name2
end
local function linked_id(parms, unit_table, key_id, want_link, clean)
-- Soo celi ID-ga unugga ugu dambeeya (calaamadda ama magaca), oo si ikhtiyaari ah u wata wikilink,
-- oo cusbooneysii unit_table.sep haddii loo baahdo.
-- key_id waa mid ka mid ah: 'symbol', 'sym_us', 'name1', 'name1_us', 'name2', 'name2_us'.
local abbr_on = (key_id == 'symbol' or key_id == 'sym_us')
if abbr_on and want_link then
local symlink = rawget(unit_table, 'symlink')
if symlink then
return symlink -- wax-ka-reebista leh calaamadda xiriirinta ee ku dhex jirta
end
end
local multiplier = rawget(unit_table, 'multiplier')
local per = unit_table.per
if per then
local unit1 = per[1] -- unugga sare ee unit_table, ama nil
local unit2 = per[2] -- unugga hoose ee unit_table
if abbr_on then
if not unit1 then
unit_table.sep = '' -- ma jiro kala-sooce "$2/acre"
end
if not want_link then
local symbol = unit_table.symbol_raw
if symbol then
return symbol -- wax-ka-reebista leh calaamadda ku dhex jirta
end
end
end
local key_id2 -- unit2 mar walba waa keligood (singular)
if key_id == 'name2' then
key_id2 = 'name1'
elseif key_id == 'name2_us' then
key_id2 = 'name1_us'
else
key_id2 = key_id
end
local result
if abbr_on then
result = '/'
elseif omitsep then
result = per_word
elseif unit1 then
result = ' ' .. per_word .. ' '
else
result = per_word .. ' '
end
if want_link and unit_table.link then
if abbr_on or not varname then
result = (unit1 and linked_id(parms, unit1, key_id, false, clean) or '') .. result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, false, '1')
else
result = (unit1 and variable_name(clean, unit1) or '') .. result .. variable_name('1', unit2)
end
if omit_separator(result) then
unit_table.sep = ''
end
return make_link(unit_table.link, result, unit_table)
end
if unit1 then
result = linked_id(parms, unit1, key_id, want_link, clean) .. result
if unit1.sep then
unit_table.sep = unit1.sep
end
elseif omitsep then
unit_table.sep = ''
end
return result .. linked_id(parms, unit2, key_id2, want_link, '1')
end
if multiplier then
-- Dhiirrigeliye (sida "100" ee "100km") wuxuu ku qasbaa unugga inuu noqdo mid tiro badan (plural).
multiplier = from_en(multiplier)
if not omitsep then
multiplier = multiplier .. (abbr_on and ' ' or ' ')
end
if not abbr_on then
if key_id == 'name1' then
key_id = 'name2'
elseif key_id == 'name1_us' then
key_id2 = 'name2_us'
end
end
else
multiplier = ''
end
local id = unit_table.fixed_name or ((varname and not abbr_on) and variable_name(clean, unit_table) or unit_table[key_id])
if omit_separator(id) then
unit_table.sep = ''
end
if want_link then
local link = data_code.link_exceptions[unit_table.linkey or unit_table.symbol] or unit_table.link
if link then
local before = ''
local i = unit_table.customary
if i == 1 and parms.opt_sp_us then
i = 2 -- tus "U.S." ma aha "US"
end
if i == 3 and abbr_on then
i = 4 -- soo gaabi "imperial" una beddel "imp"
end
local customary = text_code.customary_units[i]
if customary then
-- GOOR HORE: Tani waxay u shaqaysaa luqadda en oo keliya, laakiin waa mid gaar ah markaa iska indhatir hadda.
local pertext
if id:sub(1, 1) == '/' then
-- Waxaa la rabaa unugga "/USgal" inuu soo bandhigo "/U.S. gal", ma aha "U.S. /gal".
pertext = '/'
id = id:sub(2)
elseif id:sub(1, 4) == 'per ' then
-- Sidoo kale waxaa la rabaa "per U.S. gallon", ma aha "U.S. per gallon" (laakiin ficil ahaan tani uma badna in la isticmaalo).
pertext = 'per '
id = id:sub(5)
else
pertext = ''
end
-- Ka saar "US"/"U.S."/"imp"/"imperial" bilowga id tan iyo markii la gelin doono.
local removes = (i < 3) and { 'US ', 'US ', 'U.S. ', 'U.S. ' } or { 'imp ', 'imp ', 'imperial ' }
for _, prefix in ipairs(removes) do
local plen = #prefix
if id:sub(1, plen) == prefix then
id = id:sub(plen + 1)
break
end
end
before = pertext .. make_link(customary.link, customary[1]) .. ' '
end
id = before .. make_link(link, id, unit_table)
end
end
return multiplier .. id
end
local function make_id(parms, which, unit_table)
-- Soo celi id, f halkaas oo
-- id = magaca unugga ama calaamadda, oo laga yaabo in wax laga beddelay
-- f = true haddii id uu yahay magac, ama false haddii id uu yahay calaamad
-- adigoo adeegsanaya qiimaha index-ka 'which', iyo 'in' ama 'out' (unit_table.inout).
-- Natiijadu waa '' hudduu aan calaamad/magac la isticmaalin.
-- Intaa waxaa dheer, deji unit_table.sep = ' ' ama ' ' ama ''
-- (kala-soocaha uu wacaha caadi ahaan geli doono ka hor id).
if parms.opt_values then
unit_table.sep = ''
return ''
end
local inout = unit_table.inout
local info = unit_table.valinfo[which]
local abbr_org = parms.abbr_org
local adjectival = parms.opt_adjectival
local lk = parms.lk
local want_link = (lk == 'on' or lk == inout)
local usename = unit_table.usename
local singular = info.singular
local want_name
if usename then
want_name = true
else
if abbr_org == nil then
if parms.wantname then
want_name = true
end
if unit_table.usesymbol then
want_name = false
end
end
if want_name == nil then
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout or (abbr == 'mos' and inout == 'out') then
want_name = false
else
want_name = true
end
end
end
local key
if want_name then
if lk == nil and unit_table.builtin == 'hand' then
want_link = true
end
if parms.opt_use_nbsp then
unit_table.sep = ' '
else
unit_table.sep = ' '
end
if parms.opt_singular then
local value
if inout == 'in' then
value = info.value
else
value = info.absvalue
end
if value then -- unugyada qaar ee aan caadiga ahayn mar walba ma dejiyaan beerta qiimaha
value = abs(value)
singular = (0 < value and value < 1.0001)
end
end
if unit_table.engscale then
-- engscale: markaa "|1|e3kg" waxay bixisaa "1 thousand kilograms" (tiro badan)
singular = false
end
key = (adjectival or singular) and 'name1' or 'name2'
if parms.opt_sp_us then
key = key .. '_us'
end
else
if unit_table.builtin == 'hand' then
if parms.opt_hand_hh then
unit_table.symbol = 'hh' -- GOOR HORE: waxaa laga yaabaa inuu rabo in i18n lagu dabaqo tan
end
end
unit_table.sep = ' '
key = parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'
end
return linked_id(parms, unit_table, key, want_link, info.clean), want_name
end
local function decorate_value(parms, unit_table, which, number_word)
-- Haddii loo baahdo, cusbooneysii unit_table si qiyamka loogu tuso macluumaad dheeri ah.
-- Si waafaqsan template-kii duugnaa (laakiin ka duwan fmtpower),
-- qaabka lagu soo bandhigayo awoodaha toban (powers of 10) waxaa ku jira "display:none" si loo oggolaado qaar ka mid ah
-- birawsarka inaysan koobiyeysan, tusaale ahaan, "10³" sida "10^3", halkii ay ka noqon lahayd "103".
local info
local engscale = unit_table.engscale
local prefix = unit_table.vprefix
if engscale or prefix then
info = unit_table.valinfo[which]
if info.decorated then
return -- ha dib u qurxin hudduu isbeddelka la celinayo
end
info.decorated = true
if engscale then
local inout = unit_table.inout
local abbr = parms.abbr
if abbr == 'on' or abbr == inout then
info.show = info.show ..
'<span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">' ..
from_en('10') ..
'</span></span><s style="display:none">^</s><sup>' ..
from_en(tostring(engscale.exponent)) .. '</sup>'
elseif number_word then
local number_id
local lk = parms.lk
if lk == 'on' or lk == inout then
number_id = make_link(engscale.link, engscale[1])
else
number_id = engscale[1]
end
-- WP:NUMERAL waxay ku talinaysaa " " qiyamka sida "12 million".
info.show = info.show .. (parms.opt_adjectival and '-' or ' ') .. number_id
end
end
if prefix then
info.show = prefix .. info.show
end
end
end
local function process_input(parms, in_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay hal mar isbeddel kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho gelitaanka (qiimaha/unugga).
if parms.opt_output_only or parms.opt_output_number_only or parms.opt_output_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
return ''
end
local first_unit
local composite = in_current.composite -- nil ama miis unugyo ah
if composite then
first_unit = composite[1]
else
first_unit = in_current
end
local id1, want_name = make_id(parms, 1, first_unit)
local sep = first_unit.sep -- kala-soocaha u dhexeeya qiimaha iyo unugga, oo ay dejisay make_id
local preunit = parms.preunit1
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_input_unit_only then
parms.joins = { '', '' }
if composite then
local parts = { id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
id1 = table.concat(parts, ' ')
end
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if parms.opt_also_symbol and not composite then
local join1 = parms.joins[1]
if join1 == ' (' or join1 == ' [' then
parms.joins = { ' [' .. first_unit[parms.opt_sp_us and 'sym_us' or 'symbol'] .. ']' .. join1 , parms.joins[2] }
end
end
if in_current.builtin == 'mach' and first_unit.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = first_unit.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
local prefix2 = make_id(parms, 2, first_unit) .. ' '
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix2 .. valinfo[2].show, 'in')
end
return preunit .. result
end
if composite then
-- Fududee: u qaado in uusan jirin xad, mana jirto qurxin.
local mid = (not parms.opt_flip) and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
if omitsep and sep == '' then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu muhiimsan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
local parts = { first_unit.valinfo[1].show .. sep1 .. id1 }
for i, unit in ipairs(composite) do
if i > 1 then
table.insert(parts, unit.valinfo[1].show .. sep1 .. (make_id(parms, 1, unit)))
end
end
return table.concat(parts, sep2) .. mid
end
local add_unit = (parms.abbr == 'mos') or
parms[parms.opt_flip and 'out_range_x' or 'in_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[first_unit] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, hudduu la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, first_unit) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'in')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = first_unit.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, first_unit, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. first_unit.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, first_unit))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'in')
end
end
else
decorate_value(parms, first_unit, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
return result .. preunit .. extra
end
local function process_one_output(parms, out_current)
-- Hawshaynida looga baahan yahay unug wax-soo-saar kasta.
-- Soo celi xannibaad qoraal ah si ay u metesho wax-soo-saarka (qiimaha/unugga).
local id1, want_name = make_id(parms, 1, out_current)
local sep = out_current.sep -- waxaa dejisay make_id
local preunit = parms.preunit2
if preunit then
sep = '' -- kala-sooce kasta waxaa ku jira preunit
else
preunit = ''
end
if parms.opt_output_unit_only then
if want_name and parms.opt_adjectival then
return preunit .. hyphenated(id1)
end
return preunit .. id1
end
if out_current.builtin == 'mach' and out_current.sep ~= '' then -- '' waxay ka dhigan tahay omitsep oo wata magac aan enwiki ahayn
local prefix = id1 .. ' '
local range = parms.range
local valinfo = out_current.valinfo
local result = prefix .. valinfo[1].show
if range then
-- Fududayn awgeed iyo sababtoo ah aan loo baahnayn in badan, maaree hal shay oo xad ah oo keliya.
result = range_text(range[1], want_name, parms, result, prefix .. valinfo[2].show, 'out')
end
return preunit .. result
end
local add_unit = (parms[parms.opt_flip and 'in_range_x' or 'out_range_x'] or
(not want_name and parms.abbr_range_x)) and
not parms.opt_output_number_only
local range = parms.range
if range and not add_unit then
linked_pages[out_current] = nil -- si ID-ga ugu dambeeya oo keliya loogu xiriiriyo, hudduu la rabo
end
local id = range and make_id(parms, range.n + 1, out_current) or id1
local extra, was_hyphenated = hyphenated_maybe(parms, want_name, sep, id, 'out')
if was_hyphenated then
add_unit = false
end
local result
local valinfo = out_current.valinfo
if range then
for i = 0, range.n do
local number_word
if i == range.n then
add_unit = false
number_word = true
end
decorate_value(parms, out_current, i+1, number_word)
local show = valinfo[i+1].show
if add_unit then
show = show .. out_current.sep .. (i == 0 and id1 or make_id(parms, i+1, out_current))
end
if i == 0 then
result = show
else
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, show, 'out')
end
end
else
decorate_value(parms, out_current, 1, true)
result = valinfo[1].show
end
if parms.opt_output_number_only then
return result
end
return result .. preunit .. extra
end
local function make_output_single(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka keligood ah (kaas oo aan ahayn isku-dhaf ama dhowr ah);
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
out_unit_table.valinfo = collection()
local range = parms.range
for i = 1, (range and (range.n + 1) or 1) do
local success, info = cvtround(parms, in_unit_table.valinfo[i], in_unit_table, out_unit_table)
if not success then return false, info end
out_unit_table.valinfo:add(info)
end
return true, process_one_output(parms, out_unit_table)
end
local function make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, item halkaas oo item = wikitext ee natiijada isbeddelka
-- ee wax-soo-saarka ah unugyo badan (sida 'ftin');
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
local multiple = out_unit_table.multiple -- miiska qiyamka miisaaminta (ma noqon doono nil)
local combos = out_unit_table.combination -- miiska miisaska unugyada (ma noqon doono nil)
local abbr = parms.abbr
local abbr_org = parms.abbr_org
local disp = parms.disp
local want_name = (abbr_org == nil and (disp == 'or' or disp == 'slash')) or
not (abbr == 'on' or abbr == 'out' or abbr == 'mos')
local want_link = (parms.lk == 'on' or parms.lk == 'out')
local mid = parms.opt_flip and parms.mid or ''
local sep1 = ' '
local sep2 = ' '
if parms.opt_adjectival and want_name then
sep1 = '-'
sep2 = '-'
end
local do_spell = parms.opt_spell_out
parms.opt_spell_out = nil -- si wicitaanka cvtround uusan u higgaadin qiimaha
local function make_result(info, isfirst)
local fmt, outvalue, sign
local results = {}
for i = 1, #combos do
local tfrac, thisvalue, strforce
local out_current = combos[i]
out_current.inout = 'out'
local scale = multiple[i]
if i == 1 then -- unugga ugu yar muhiimad ahaan ('in' oo ka yimid 'ftin')
local decimals
out_current.frac = out_unit_table.frac
local success, outinfo = cvtround(parms, info, in_unit_table, out_current)
if not success then return false, outinfo end
if isfirst then
out_unit_table.valinfo = { outinfo } -- haddii loo baahdo qiimaha wax-soo-saarka unugga ugu yar muhiimad ahaan ee koowaad
end
sign = outinfo.sign
tfrac = outinfo.fraction_table
if outinfo.is_scientific then
strforce = outinfo.show
decimals = ''
elseif tfrac then
decimals = ''
else
local show = outinfo.show -- lambar sida xadhig luqadda maxalliga ah
local p1, p2 = show:find(numdot, 1, true)
decimals = p1 and show:sub(p2 + 1) or '' -- qoraalka ka dambeeya numdot, hudduu jiro
end
fmt = '%.' .. ulen(decimals) .. 'f' -- si loo soo celiyo precision
if decimals == '' then
if tfrac then
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue) -- qaybta tiro dhan oo keliya; jajabka ayaa lagu daray dambe
else
outvalue = floor(outinfo.raw_absvalue + 0.5) -- hayso dhammaan lambarrada tiro dhan ee unugga ugu yar muhiimad ahaan
end
else
outvalue = outinfo.absvalue
end
end
if scale then
outvalue, thisvalue = divide(outvalue, scale)
else
thisvalue = outvalue
end
local id
if want_name then
if varname then
local clean
if strforce or tfrac then
clean = '.1' -- qiimaha khiyaaliga ah si loogu qasbo magaca dhibicda sabbaynaysa
else
clean = format(fmt, thisvalue)
end
id = variable_name(clean, out_current)
else
local key = 'name2'
if parms.opt_adjectival then
key = 'name1'
elseif tfrac then
if thisvalue == 0 then
key = 'name1'
end
elseif parms.opt_singular then
if 0 < thisvalue and thisvalue < 1.0001 then
key = 'name1'
end
else
if thisvalue == 1 then
key = 'name1'
end
end
id = out_current[key]
end
else
id = out_current['symbol']
end
if i == 1 and omit_separator(id) then
-- Tijaabinta ID-ga unugga ugu yar muhiimad ahaan waa inay noqotaa mid ku filan.
sep1 = ''
sep2 = ''
end
if want_link then
local link = out_current.link
if link then
id = make_link(link, id, out_current)
end
end
local strval
local inout = (i == #combos or outvalue == 0) and 'out' or '' -- khiyaano si qiimaha dambe ee la shaqeeyay (ee ugu horreeya ee la tusay) uu u yeesho xarfo waaweyn, hudduu la codsado
if strforce and outvalue == 0 then
sign = '' -- calaamad kasta waxay ku jirtaa strforce
strval = strforce -- tuso qiyamka yar yar ee qaabka sayniska; waxay isticmaali doontaa unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya
elseif tfrac then
local wholestr = (thisvalue > 0) and tostring(thisvalue) or nil
strval = format_fraction(parms, inout, false, wholestr, tfrac.numstr, tfrac.denstr, do_spell)
else
strval = (thisvalue == 0) and from_en('0') or with_separator(parms, format(fmt, thisvalue))
if do_spell then
strval = spell_number(parms, inout, strval) or strval
end
end
table.insert(results, strval .. sep1 .. id)
if outvalue == 0 then
break
end
fmt = '%.0f' -- unugga ugu yar muhiimad ahaan oo keliya ayaa yeelan kara qiime aan ahayn tiro dhan
end
local reversed, count = {}, #results
for i = 1, count do
reversed[i] = results[count + 1 - i]
end
return true, sign .. table.concat(reversed, sep2)
end
local valinfo = in_unit_table.valinfo
local success, result = make_result(valinfo[1], true)
if not success then return false, result end
local range = parms.range
if range then
for i = 1, range.n do
local success, result2 = make_result(valinfo[i+1])
if not success then return false, result2 end
result = range_text(range[i], want_name, parms, result, result2, 'out')
end
end
return true, result .. mid
end
local function process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
-- Soo celi true, s, outunit halkaas oo s = natiijada wikitext ee ugu dambeysa,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
linked_pages = {}
local success, bad_output
local bad_input_mcode = in_unit_table.bad_mcode -- nil haddii unugga gelitaanku yahay unug beddel sax ah
local invalue1 = in_unit_table.valinfo[1].value
local out_unit = parms.out_unit
if out_unit == nil or out_unit == '' then
if bad_input_mcode or parms.opt_input_unit_only then
bad_output = ''
else
success, out_unit = get_default(invalue1, in_unit_table)
parms.out_unit = out_unit
if not success then
bad_output = out_unit
end
end
end
if not bad_output and not out_unit_table then
success, out_unit_table = lookup(parms, out_unit, 'any_combination')
if success then
local mismatch = check_mismatch(in_unit_table, out_unit_table)
if mismatch then
bad_output = mismatch
end
else
bad_output = out_unit_table
end
end
local flipped = parms.opt_flip and not bad_input_mcode
local parts = {}
for part = 1, 2 do
-- LHS (parts[1]) waa gelitaanka caadiga ah, laakiin waa wax-soo-saarka hudduu la rogay.
-- Marka hore ka shaqee LHS si loogu xiriiriyo, hudduu la rabo.
-- Xiriirinta isla shayga waxaa lagu xannibaa RHS si looga fogaado xiriirin-dhaafka.
if (part == 1 and not flipped) or (part == 2 and flipped) then
parts[part] = process_input(parms, in_unit_table)
elseif bad_output then
parts[part] = (bad_output == '') and '' or message(parms, bad_output)
else
local outputs = {}
local combos -- nil (ee 'ft' or 'ftin'), ama miis miisaska unugyada ah (ee 'm ft')
if not out_unit_table.multiple then -- nil/false ('ft' or 'm ft'), ama miis qiyamka miisaaminta ('ftin')
combos = out_unit_table.combination
end
local frac = parms.frac -- nil ama hooseeyaha jajabka qiyamka wax-soo-saarka
if frac then
-- Ku dabaq jajabka unugga (hudduu yahay mid keliya), ama unugyada aan SI ahayn (hudduu yahay isku-dhaf),
-- marka laga reebo haddii precision sidoo kala la cayimay, jajabku wuxuu khuseeyaa
-- unugga gacanta (hand) oo keliya; taasi waxay oggolaaneysaa natiijada soo socota:
-- {{convert|156|cm|in hand|1|frac=2}} → 156 sentimitir (61.4 in; 15.1½ hands)
-- Si kastaba ha ahaatee, waxa soo socda waxaa lagu maareeyaa meel kale sida kiis gaar ah:
-- {{convert|156|cm|hand in|1|frac=2}} → 156 sentimitir (15.1½ hands; 61½ in)
if combos then
local precision = parms.precision
for _, unit in ipairs(combos) do
if unit.builtin == 'hand' or (not precision and not unit.prefixes) then
unit.frac = frac
end
end
else
out_unit_table.frac = frac
end
end
local out_first
local imax = combos and #combos or 1 -- 1 (unug keligood ah) ama tirada miisaska unugyada
for i = 1, imax do
local success, item
local out_current = combos and combos[i] or out_unit_table
out_current.inout = 'out'
if i == 1 then
out_first = out_current
if imax > 1 and out_current.builtin == 'hand' then
out_current.out_next = combos[2] -- gacanta ku dhex jirta waxay saameyn kartaa unugga xiga ee isku-dhafka
end
end
if out_current.multiple then
success, item = make_output_multiple(parms, in_unit_table, out_current)
else
success, item = make_output_single(parms, in_unit_table, out_current)
end
if not success then return false, item end
table.insert(outputs, item)
end
if parms.opt_input_unit_only then
parts[part] = ''
else
local sep = parms.table_joins and parms.table_joins[2] or parms.join_between
parts[part] = table.concat(outputs, sep)
end
end
end
if parms.join_before then
parts[1] = parms.join_before .. parts[1]
end
local wikitext
if bad_input_mcode then
if bad_input_mcode == '' then
wikitext = parts[1]
else
wikitext = parts[1] .. message(parms, bad_input_mcode)
end
elseif parms.table_joins then
wikitext = parms.table_joins[1] .. parts[1] .. parms.table_joins[2] .. parts[2]
else
wikitext = parts[1] .. parms.joins[1] .. parts[2] .. parms.joins[2]
end
if parms.warnings and not bad_input_mcode then
wikitext = wikitext .. parms.warnings
end
return true, wikitext, out_unit_table
end
local function main_convert(frame)
-- Samee isbeddel, oo hudduu loo baahdo, dib u samee adigoo wata precision caadi ah oo sarreeya.
local parms = { frame = frame } -- wuxuu hayn doonaa halbeegyada template-ka, ka dib turjumaadda
set_config(frame.args)
local success, result = get_parms(parms, frame:getParent().args)
if success then
if type(result) ~= 'table' then
return tostring(result)
end
local in_unit_table = result
local out_unit_table
for _ = 1, 2 do -- isticmaal xisaabiye si uusan ugu dhegin celcelinta isbeddelka
success, result, out_unit_table = process(parms, in_unit_table, out_unit_table)
if success and parms.do_convert_again then
parms.do_convert_again = false
else
break
end
end
end
-- Haddii input=x uu dhibaato keeno, natiijadu waa inay ahaataa gelitaanka isticmaalaha oo keliya
-- (haddii x uu yahay hanti sida P123 waa la beddelay oo noqday '').
-- Unug gelitaan oo aan la aqoon wuxuu tusi lahaa gelitaanka iyo fariin khalad ah
-- oo wata success == true halkaan.
-- Sidoo kale, wuxuu yeelan karaa success == false oo wata fariin lagu soo saaro xadhig madhan.
if success then
if parms.have_problem and parms.input_text then
return parms.input_text
end
return result
end
return parms.input_text and parms.input_text or message(parms, result)
end
local function _unit(unitcode, options)
-- Shaqada caawinta ee Module:Val si loo raadiyo unug.
-- Halbeegga unitcode waa inuu noqdaa xadhig lagu aqoonsanayo unugga la rabo.
-- Halbeegga options waa inuu noqdaa nil ama miis wata halbeegyo ikhtiyaari ah:
-- value = lambar (furaha kala-soocidda; qiimaha caadiga ah waa 1)
-- scaled_top = nil unug caadi ah, ama lambar unug ah oo ah
-- hooseeyaha unug per ah (furaha kala-soocidda)
-- si = { 'symbol', 'link' }
-- (miis wata laba xadhig) si loo sameeyo unug SI ah
-- oo loo isticmaali doono raadinta
-- link = true hudduu natiijadu ay tahay inay noqoto [[linked]]
-- sort = 'on' ama 'debug' hudduu natiijadu ay ku jirto furaha kala-soocidda
-- curiyaha span ('debug' waxay ka dhigeysaa furaha mid muuqda)
-- name = true magaca unugga halkii calaamadda
-- us = true higgaadda Maraykanka (US spelling) ee unugga, hudduu ay jirto
-- Soo celi nil hudduu unitcode uusan ahayn xadhig aan madhanayn.
-- Haddii kale soo celi miis wata beero:
-- text = calaamadda la codsaday ama magaca unugga, oo si ikhtiyaari ah loo xiriiriyay
-- scaled_value = qiimaha gelitaanka ee lagu hagaajiyay miisaanka unugga; loo isticmaalo furaha kala-soocidda
-- sortspan = curiyaha span ee furaha kala-soocidda sida kan ay bixiso {{ntsh}},
-- oo laga xisaabiyay natiijada beddelidda qiimaha
-- unug saldhig ah oo wata scale 1.
-- unknown = true hudduu unitcode uusan la aqoon
unitcode = strip(unitcode)
if unitcode == nil or unitcode == '' then
return nil
end
set_config({})
linked_pages = {}
options = options or {}
local parms = {
abbr = options.name and 'off' or 'on',
lk = options.link and 'on' or nil,
opt_sp_us = options.us and true or nil,
opt_ignore_error = true, -- ha ku darin bogag isticmaalaya shaqadan liiska "what links here" ee Module:Convert/extra
opt_sortable_on = options.sort == 'on' or options.sort == 'debug',
opt_sortable_debug = options.sort == 'debug',
}
if options.si then
-- Samee miis khiyaali ah oo unugyo ah (hal unug oo keliya) si lookup uu u isticmaalo.
-- Tani waxay ka dhigeysaa lookup inuu aqoonsado horgale kasta oo SI ah oo ku jira unitcode.
local symbol = options.si[1] or '?'
parms.unittable = { [symbol] = {
_name1 = symbol,
_name2 = symbol,
_symbol = symbol,
utype = symbol,
scale = symbol == 'g' and 0.001 or 1,
prefixes = 1,
default = symbol,
link = options.si[2],
}}
end
local success, unit_table = lookup(parms, unitcode, 'no_combination')
if not success then
unit_table = setmetatable({
symbol = unitcode, name2 = unitcode, utype = unitcode,
scale = 1, default = '', defkey = '', linkey = '' }, unit_mt)
end
local value = tonumber(options.value) or 1
local clean = tostring(abs(value))
local info = {
value = value,
altvalue = value,
singular = (clean == '1'),
clean = clean,
show = clean,
}
unit_table.inout = 'in'
unit_table.valinfo = { info }
local sortspan, scaled_value
if options.sort then
sortspan, scaled_value = make_table_or_sort(parms, value, info, unit_table, options.scaled_top)
end
return {
text = make_id(parms, 1, unit_table),
sortspan = sortspan,
scaled_value = scaled_value,
unknown = not success and true or nil,
}
end
return { convert = main_convert, _unit = _unit }
jqrvux9a6acr0q5a2yw7ngzh0fk1ynp
Module:Convert/data
828
20525
311709
162015
2026-11-04T17:12:02Z
Isma4l
41797
311709
Scribunto
text/plain
-- Xogta beddelka ee ay isticmaasho [[Module:Convert]] taas oo isticmaasha mw.loadData() si
-- loo aqriyo module-kan oo keliya hal mar halkii bogba.
-- Eeg [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
--
-- Miisaska xogta ee soo socda:
-- all_units dhammaan sifooyinka unugga, oo ay ku jirto wax-soo-saarka caadiga ah
-- default_exceptions ka reebitaanka wax-soo-saarka caadiga ah ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin wax-soo-saar caadi ah oo kala duwan)
-- link_exceptions ka reebitaanka xiriirinta ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin xiriiriyeyaal kala duwan)
--
-- Miisaskan waxaa soo saaray qoraal akhriya wikitext-ka bogga oo
-- dukumeentigooda ka dhigaya sifooyinka loo baahan yahay ee unug kasta; eeg [[:en:Module:Convert/doc]].
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta miisaskan sababtoo ah waxaa lagu abuuray iyadoo la wado --
-- qoraal akhriya wikitext-ka bogga wiki (eeg xusuusin kor ku xusan). --
---------------------------------------------------------------------------
local all_units = {
["Gy"] = {
_name1 = "gray",
_symbol = "Gy",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rad",
link = "Gray (unit)",
},
["rad"] = {
_name1 = "rad",
_symbol = "rad",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Gy",
link = "Rad (unit)",
},
["cm/s2"] = {
name1 = "centimetre per second squared",
name1_us = "centimeter per second squared",
name2 = "centimetres per second squared",
name2_us = "centimeters per second squared",
symbol = "cm/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.01,
default = "ft/s2",
link = "Gal (unit)",
},
["ft/s2"] = {
name1 = "foot per second squared",
name2 = "feet per second squared",
symbol = "ft/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.3048,
default = "m/s2",
},
["g0"] = {
name1 = "standard gravity",
name2 = "standard gravities",
symbol = "''g''<sub>0</sub>",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
},
["g-force"] = {
name2 = "''g''",
symbol = "''g''",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
link = "g-force",
},
["km/hs"] = {
name1 = "kilometre per hour per second",
name1_us = "kilometer per hour per second",
name2 = "kilometres per hour per second",
name2_us = "kilometers per hour per second",
symbol = "km/(h⋅s)",
utype = "acceleration",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["km/s2"] = {
name1 = "kilometre per second squared",
name1_us = "kilometer per second squared",
name2 = "kilometres per second squared",
name2_us = "kilometers per second squared",
symbol = "km/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1000,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["m/s2"] = {
name1 = "metre per second squared",
name1_us = "meter per second squared",
name2 = "metres per second squared",
name2_us = "meters per second squared",
symbol = "m/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1,
default = "ft/s2",
},
["mph/s"] = {
name1 = "mile per hour per second",
name2 = "miles per hour per second",
symbol = "mph/s",
utype = "acceleration",
scale = 0.44704,
default = "km/hs",
link = "Acceleration",
},
["km/h/s"] = {
target = "km/hs",
},
["standard gravity"] = {
target = "g0",
},
["1000sqft"] = {
name1 = "thousand square feet",
name2 = "thousand square feet",
symbol = "1000 sq ft",
utype = "area",
scale = 92.90304,
default = "m2",
link = "Square foot",
},
["a"] = {
_name1 = "are",
_symbol = "a",
utype = "area",
scale = 100,
prefixes = 1,
default = "sqft",
link = "Hectare#Are",
},
["acre"] = {
symbol = "acre",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 4046.8564224,
default = "ha",
subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } },
},
["acre-sing"] = {
target = "acre",
},
["arpent"] = {
symbol = "arpent",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3418.89,
default = "ha",
},
["cda"] = {
name1 = "cuerda",
symbol = "cda",
utype = "area",
scale = 3930.395625,
default = "ha acre",
},
["daa"] = {
name1 = "decare",
symbol = "daa",
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunam"] = {
symbol = "dunam",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunum"] = {
symbol = "dunum",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
link = "Dunam",
},
["ha"] = {
name1 = "hectare",
symbol = "ha",
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["hectare"] = {
name1 = "hectare",
symbol = "ha",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["Irish acre"] = {
name1 = "Irish acre",
symbol = "Irish acres",
utype = "area",
scale = 6555.2385024,
default = "ha",
link = "Acre (Irish)",
},
["m2"] = {
_name1 = "square metre",
_name1_us= "square meter",
_symbol = "m<sup>2</sup>",
prefix_position= 8,
utype = "area",
scale = 1,
prefixes = 2,
default = "sqft",
link = "Square metre",
},
["pondemaat"] = {
name1 = "pondemaat",
name2 = "pondemaat",
symbol = "pond",
utype = "area",
scale = 3674.363358816,
default = "m2",
link = ":nl:pondemaat",
},
["pyeong"] = {
name2 = "pyeong",
symbol = "pyeong",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
},
["rai"] = {
name2 = "rai",
symbol = "rai",
utype = "area",
scale = 1600,
default = "m2",
link = "Rai (unit)",
},
["rood"] = {
symbol = "rood",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1011.7141056,
default = "sqft m2",
subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } },
link = "Rood (unit)",
},
["sqfoot"] = {
name1 = "square foot",
name2 = "square foot",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqft"] = {
name1 = "square foot",
name2 = "square feet",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqin"] = {
name1 = "square inch",
name2 = "square inches",
symbol = "sq in",
utype = "area",
scale = 0.00064516,
default = "cm2",
},
["sqmi"] = {
name1 = "square mile",
symbol = "sq mi",
utype = "area",
scale = 2589988.110336,
default = "km2",
},
["sqnmi"] = {
name1 = "square nautical mile",
symbol = "sq nmi",
utype = "area",
scale = 3429904,
default = "km2 sqmi",
link = "Nautical mile",
},
["sqperch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 25.29285264,
default = "m2",
link = "Rod (unit)#Area and volume",
},
["sqverst"] = {
symbol = "square verst",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1138062.24,
default = "km2 sqmi",
link = "Verst",
},
["sqyd"] = {
name1 = "square yard",
symbol = "sq yd",
utype = "area",
scale = 0.83612736,
default = "m2",
},
["tsubo"] = {
name2 = "tsubo",
symbol = "tsubo",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
link = "Japanese units of measurement#Area",
},
["acres"] = {
target = "acre",
},
["are"] = {
target = "a",
},
["decare"] = {
target = "daa",
},
["foot2"] = {
target = "sqfoot",
},
["ft2"] = {
target = "sqft",
symbol = "ft<sup>2</sup>",
},
["in2"] = {
target = "sqin",
symbol = "in<sup>2</sup>",
},
["km²"] = {
target = "km2",
},
["mi2"] = {
target = "sqmi",
symbol = "mi<sup>2</sup>",
},
["million acre"] = {
target = "e6acre",
},
["million acres"] = {
target = "e6acre",
},
["million hectares"] = {
target = "e6ha",
},
["m²"] = {
target = "m2",
},
["nmi2"] = {
target = "sqnmi",
},
["pond"] = {
target = "pondemaat",
},
["sq arp"] = {
target = "arpent",
},
["sqkm"] = {
target = "km2",
},
["sqm"] = {
target = "m2",
},
["square verst"] = {
target = "sqverst",
},
["verst2"] = {
target = "sqverst",
},
["yd2"] = {
target = "sqyd",
symbol = "yd<sup>2</sup>",
},
["m2/ha"] = {
name1 = "square metre per hectare",
name1_us = "square meter per hectare",
name2 = "square metres per hectare",
name2_us = "square meters per hectare",
symbol = "m<sup>2</sup>/ha",
utype = "area per unit area",
scale = 0.0001,
default = "sqft/acre",
link = "Basal area",
},
["sqft/acre"] = {
name1 = "square foot per acre",
name2 = "square feet per acre",
symbol = "sq ft/acre",
utype = "area per unit area",
scale = 2.295684113865932e-5,
default = "m2/ha",
link = "Basal area",
},
["cent"] = {
name1 = "cent",
symbol = "¢",
utype = "cent",
scale = 1,
default = "cent",
link = "Cent (currency)",
},
["¢"] = {
target = "cent",
},
["A.h"] = {
name1 = "ampere hour",
symbol = "A⋅h",
utype = "charge",
scale = 3600,
default = "coulomb",
},
["coulomb"] = {
_name1 = "coulomb",
_symbol = "C",
utype = "charge",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "e",
link = "Coulomb",
},
["e"] = {
name1 = "elementary charge",
symbol = "''e''",
utype = "charge",
scale = 1.602176634e-19,
default = "coulomb",
},
["g-mol"] = {
name1 = "gram-mole",
symbol = "g‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol"] = {
name1 = "gram-mole",
symbol = "gmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol"] = {
name1 = "kilomole",
symbol = "kmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1000,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol"] = {
name1 = "pound-mole",
symbol = "lb‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["lbmol"] = {
name1 = "pound-mole",
symbol = "lbmol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["mol"] = {
name1 = "mole",
symbol = "mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kgCO2/L"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/L",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 1000,
default = "lbCO2/USgal",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/USgal"] = {
name1 = "pound per US gallon",
name2 = "pounds per US gallon",
symbol = "lbCO2/US gal",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 119.82642731689663,
default = "kgCO2/L",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/lb"] = {
per = { "oz", "lb" },
utype = "concentration",
default = "mg/kg",
},
["mg/kg"] = {
per = { "mg", "kg" },
utype = "concentration",
default = "oz/lb",
},
["g/dm3"] = {
name1 = "gram per cubic decimetre",
name1_us = "gram per cubic decimeter",
name2 = "grams per cubic decimetre",
name2_us = "grams per cubic decimeter",
symbol = "g/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["g/L"] = {
name1 = "gram per litre",
name1_us = "gram per liter",
name2 = "grams per litre",
name2_us = "grams per liter",
symbol = "g/L",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/mL"] = {
name1 = "gram per millilitre",
name1_us = "gram per milliliter",
name2 = "grams per millilitre",
name2_us = "grams per milliliter",
symbol = "g/mL",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/ml"] = {
name1 = "gram per millilitre",
name1_us = "gram per milliliter",
name2 = "grams per millilitre",
name2_us = "grams per milliliter",
symbol = "g/ml",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["kg/dm3"] = {
name1 = "kilogram per cubic decimetre",
name1_us = "kilogram per cubic decimeter",
name2 = "kilograms per cubic decimetre",
name2_us = "kilograms per cubic decimeter",
symbol = "kg/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuft",
link = "Density",
},
["kg/L"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg/L",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/l"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg/l",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/m3"] = {
name1 = "kilogram per cubic metre",
name1_us = "kilogram per cubic meter",
name2 = "kilograms per cubic metre",
name2_us = "kilograms per cubic meter",
symbol = "kg/m<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["lb/cuft"] = {
name1 = "pound per cubic foot",
name2 = "pounds per cubic foot",
symbol = "lb/cu ft",
utype = "density",
scale = 16.018463373960142,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuin"] = {
name1 = "pound per cubic inch",
name2 = "pounds per cubic inch",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuyd"] = {
name1 = "pound per cubic yard",
name2 = "pounds per cubic yard",
symbol = "lb/cu yd",
utype = "density",
scale = 0.5932764212577829,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["lb/impgal"] = {
name1 = "pound per imperial gallon",
name2 = "pounds per imperial gallon",
symbol = "lb/imp gal",
utype = "density",
scale = 99.776372663101697,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/in3"] = {
name1 = "pound per cubic inch",
name2 = "pounds per cubic inch",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/U.S.gal"] = {
name1 = "pound per U.S. gallon",
name2 = "pounds per U.S. gallon",
symbol = "lb/U.S. gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/USbu"] = {
name1 = "pound per US bushel",
name2 = "pounds per US bushel",
symbol = "lb/US bu",
utype = "density",
scale = 12.871859780974471,
default = "kg/m3",
link = "Bushel",
},
["lb/USgal"] = {
name1 = "pound per US gallon",
name2 = "pounds per US gallon",
symbol = "lb/US gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lbm/cuin"] = {
name1 = "pound mass per cubic inch",
name2 = "pounds mass per cubic inch",
symbol = "lbm/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["mg/L"] = {
name1 = "milligram per litre",
name1_us = "milligram per liter",
name2 = "milligrams per litre",
name2_us = "milligrams per liter",
symbol = "mg/L",
utype = "density",
scale = 0.001,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["oz/cuin"] = {
name1 = "ounce per cubic inch",
name2 = "ounces per cubic inch",
symbol = "oz/cu in",
utype = "density",
scale = 1729.9940443876951,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["g/cm3"] = {
per = { "g", "cm3" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["g/m3"] = {
per = { "g", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["Mg/m3"] = {
per = { "Mg", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuft",
},
["mg/l"] = {
per = { "mg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["μg/dL"] = {
per = { "μg", "dL" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["μg/l"] = {
per = { "μg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["lb/ft3"] = {
target = "lb/cuft",
},
["lb/yd3"] = {
target = "lb/cuyd",
},
["lbm/in3"] = {
target = "lbm/cuin",
},
["mcg/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["oz/in3"] = {
target = "oz/cuin",
},
["ug/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["ug/l"] = {
target = "μg/l",
},
["B.O.T.U."] = {
name1 = "Board of Trade Unit",
symbol = "B.O.T.U.",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["bboe"] = {
name1 = "barrel of oil equivalent",
name2 = "barrels of oil equivalent",
symbol = "bboe",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BOE"] = {
name1 = "barrel of oil equivalent",
name2 = "barrels of oil equivalent",
symbol = "BOE",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BTU"] = {
name1 = "British thermal unit",
symbol = "BTU",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["Btu"] = {
name1 = "British thermal unit",
symbol = "Btu",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["BTU-39F"] = {
name1 = "British thermal unit (39°F)",
name2 = "British thermal units (39°F)",
symbol = "BTU<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-39F"] = {
name1 = "British thermal unit (39°F)",
name2 = "British thermal units (39°F)",
symbol = "Btu<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-59F"] = {
name1 = "British thermal unit (59°F)",
name2 = "British thermal units (59°F)",
symbol = "BTU<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-59F"] = {
name1 = "British thermal unit (59°F)",
name2 = "British thermal units (59°F)",
symbol = "Btu<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-60F"] = {
name1 = "British thermal unit (60°F)",
name2 = "British thermal units (60°F)",
symbol = "BTU<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-60F"] = {
name1 = "British thermal unit (60°F)",
name2 = "British thermal units (60°F)",
symbol = "Btu<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-63F"] = {
name1 = "British thermal unit (63°F)",
name2 = "British thermal units (63°F)",
symbol = "BTU<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-63F"] = {
name1 = "British thermal unit (63°F)",
name2 = "British thermal units (63°F)",
symbol = "Btu<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-ISO"] = {
name1 = "British thermal unit (ISO)",
name2 = "British thermal units (ISO)",
symbol = "BTU<sub>ISO</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.056,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-ISO"] = {
target = "BTU-ISO",
},
["BTU-IT"] = {
name1 = "British thermal unit (IT)",
name2 = "British thermal units (IT)",
symbol = "BTU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-IT"] = {
name1 = "British thermal unit (IT)",
name2 = "British thermal units (IT)",
symbol = "Btu<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-mean"] = {
name1 = "British thermal unit (mean)",
name2 = "British thermal units (mean)",
symbol = "BTU<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-mean"] = {
name1 = "British thermal unit (mean)",
name2 = "British thermal units (mean)",
symbol = "Btu<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-th"] = {
name1 = "British thermal unit (thermochemical)",
name2 = "British thermal units (thermochemical)",
symbol = "BTU<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-th"] = {
name1 = "British thermal unit (thermochemical)",
name2 = "British thermal units (thermochemical)",
symbol = "Btu<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Cal"] = {
name1 = "calorie",
symbol = "Cal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
},
["cal"] = {
name1 = "calorie",
symbol = "cal",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
},
["Cal-15"] = {
name1 = "Calorie (15°C)",
name2 = "Calories (15°C)",
symbol = "Cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-15"] = {
name1 = "calorie (15°C)",
name2 = "calories (15°C)",
symbol = "cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1858,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-IT"] = {
name1 = "Calorie (International Steam Table)",
name2 = "Calories (International Steam Table)",
symbol = "Cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-IT"] = {
name1 = "calorie (International Steam Table)",
name2 = "calories (International Steam Table)",
symbol = "cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1868,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-th"] = {
name1 = "Calorie (thermochemical)",
name2 = "Calories (thermochemical)",
symbol = "Cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-th"] = {
name1 = "calorie (thermochemical)",
name2 = "calories (thermochemical)",
symbol = "cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["CHU-IT"] = {
name1 = "Celsius heat unit (International Table)",
name2 = "Celsius heat units (International Table)",
symbol = "CHU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1899.100534716,
default = "kJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["cufootnaturalgas"] = {
name1 = "cubic foot of natural gas",
name2 = "cubic foot of natural gas",
symbol = "cuftnaturalgas",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 1055055.85262,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["cuftnaturalgas"] = {
name1 = "cubic foot of natural gas",
name2 = "cubic feet of natural gas",
symbol = "cuftnaturalgas",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 1055055.85262,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["Eh"] = {
name1 = "Hartree",
symbol = "''E''<sub>h</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.35974417e-18,
default = "eV",
},
["erg"] = {
symbol = "erg",
utype = "energy",
scale = 0.0000001,
default = "μJ",
},
["eV"] = {
_name1 = "electronvolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy",
scale = 1.602176634e-19,
prefixes = 1,
default = "aJ",
link = "Electronvolt",
},
["foe"] = {
symbol = "foe",
utype = "energy",
scale = 1e44,
default = "YJ",
link = "Foe (unit)",
},
["ftlb"] = {
name1 = "foot-pound",
symbol = "ft⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlb-f"] = {
name1 = "foot-pound force",
name2 = "foot-pounds force",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlbf"] = {
name1 = "foot-pound force",
name2 = "foot-pounds force",
symbol = "ft⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftpdl"] = {
name1 = "foot-poundal",
symbol = "ft⋅pdl",
utype = "energy",
scale = 0.0421401100938048,
default = "J",
},
["gTNT"] = {
name2 = "grams of TNT",
symbol = "gram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Gtoe"] = {
name1 = "gigatonne of oil equivalent",
name2 = "gigatonnes of oil equivalent",
symbol = "Gtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e19,
default = "EJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["GtonTNT"] = {
name2 = "gigatons of TNT",
symbol = "gigaton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GtTNT"] = {
name2 = "gigatonnes of TNT",
symbol = "gigatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GW.h"] = {
name1 = "gigawatt-hour",
symbol = "GW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["GWh"] = {
name1 = "gigawatt-hour",
symbol = "GWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["hph"] = {
name1 = "horsepower-hour",
symbol = "hp⋅h",
utype = "energy",
scale = 2684519.537696172792,
default = "kWh",
link = "Horsepower",
},
["inlb"] = {
name1 = "inch-pound",
symbol = "in⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlb-f"] = {
name1 = "inch-pound force",
name2 = "inch-pounds force",
symbol = "in⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlbf"] = {
name1 = "inch-pound force",
name2 = "inch-pounds force",
symbol = "in⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inoz-f"] = {
name1 = "inch-ounce force",
name2 = "inch-ounces force",
symbol = "in⋅oz<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inozf"] = {
name1 = "inch-ounce force",
name2 = "inch-ounces force",
symbol = "in⋅ozf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["J"] = {
_name1 = "joule",
_symbol = "J",
utype = "energy",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "cal",
link = "Joule",
},
["kBOE"] = {
name1 = "kilo barrel of oil equivalent",
name2 = "kilo barrels of oil equivalent",
symbol = "kBOE",
utype = "energy",
scale = 6.1178632e12,
default = "TJ",
link = "Barrel of oil equivalent",
},
["kcal"] = {
name1 = "kilocalorie",
symbol = "kcal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-15"] = {
name1 = "kilocalorie (15°C)",
name2 = "kilocalories (15°C)",
symbol = "kcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-IT"] = {
name1 = "kilocalorie (International Steam Table)",
name2 = "kilocalories (International Steam Table)",
symbol = "kcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-th"] = {
name1 = "kilocalorie (thermochemical)",
name2 = "kilocalories (thermochemical)",
symbol = "kcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kerg"] = {
name1 = "kiloerg",
symbol = "kerg",
utype = "energy",
scale = 0.0001,
default = "mJ",
link = "Erg",
},
["kgTNT"] = {
name2 = "kilograms of TNT",
symbol = "kilogram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kt(TNT)"] = {
name1 = "kilotonne",
name1_us = "kiloton",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktoe"] = {
name1 = "kilotonne of oil equivalent",
name2 = "kilotonnes of oil equivalent",
symbol = "ktoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e13,
default = "TJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["ktonTNT"] = {
name1 = "kiloton of TNT",
name2 = "kilotons of TNT",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT"] = {
name2 = "kilotonnes of TNT",
symbol = "kilotonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kW.h"] = {
name1 = "kilowatt-hour",
symbol = "kW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["kWh"] = {
name1 = "kilowatt-hour",
symbol = "kWh",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["Mcal"] = {
name1 = "megacalorie",
symbol = "Mcal",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal"] = {
name1 = "millicalorie",
symbol = "mcal",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-15"] = {
name1 = "megacalorie (15°C)",
name2 = "megacalories (15°C)",
symbol = "Mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-15"] = {
name1 = "millicalorie (15°C)",
name2 = "millicalories (15°C)",
symbol = "mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041858,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-IT"] = {
name1 = "megacalorie (International Steam Table)",
name2 = "megacalories (International Steam Table)",
symbol = "Mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-IT"] = {
name1 = "millicalorie (International Steam Table)",
name2 = "millicalories (International Steam Table)",
symbol = "mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041868,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-th"] = {
name1 = "megacalorie (thermochemical)",
name2 = "megacalories (thermochemical)",
symbol = "Mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-th"] = {
name1 = "millicalorie (thermochemical)",
name2 = "millicalories (thermochemical)",
symbol = "mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Merg"] = {
name1 = "megaerg",
symbol = "Merg",
utype = "energy",
scale = 0.1,
default = "J",
link = "Erg",
},
["merg"] = {
name1 = "millierg",
symbol = "merg",
utype = "energy",
scale = 0.0000000001,
default = "μJ",
link = "Erg",
},
["MMBtu"] = {
name1 = "million British thermal units",
name2 = "million British thermal units",
symbol = "MMBtu",
utype = "energy",
scale = 1055055852.62,
default = "GJ",
link = "British thermal unit",
},
["Mt(TNT)"] = {
name1 = "megatonne",
name1_us = "megaton",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Mtoe"] = {
name1 = "megatonne of oil equivalent",
name2 = "megatonnes of oil equivalent",
symbol = "Mtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e16,
default = "PJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["MtonTNT"] = {
name1 = "megaton of TNT",
name2 = "megatons of TNT",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtonTNT"] = {
name2 = "millitons of TNT",
symbol = "milliton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT"] = {
name2 = "megatonnes of TNT",
symbol = "megatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtTNT"] = {
name2 = "millitonnes of TNT",
symbol = "millitonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MW.h"] = {
name1 = "megawatt-hour",
symbol = "MW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mW.h"] = {
name1 = "milliwatt-hour",
symbol = "mW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["MWh"] = {
name1 = "megawatt-hour",
symbol = "MWh",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mWh"] = {
name1 = "milliwatt-hour",
symbol = "mWh",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["PSh"] = {
name1 = "Pferdestärkenstunde",
symbol = "PSh",
utype = "energy",
scale = 2647795.5,
default = "kWh",
},
["quad"] = {
name1 = "quadrillion British thermal units",
name2 = "quadrillion British thermal units",
symbol = "quad",
utype = "energy",
scale = 1.054804e18,
default = "EJ",
link = "Quad (unit)",
},
["Ry"] = {
name1 = "rydberg",
symbol = "Ry",
utype = "energy",
scale = 2.1798741e-18,
default = "eV",
link = "Rydberg constant",
},
["scf"] = {
name1 = "standard cubic foot",
name2 = "standard cubic feet",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["scfoot"] = {
name1 = "standard cubic foot",
name2 = "standard cubic foot",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["t(TNT)"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "ton",
symbol = "t",
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["th"] = {
name1 = "thermie",
symbol = "th",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["thm-EC"] = {
name1 = "therm (EC)",
name2 = "therms (EC)",
symbol = "thm (EC)",
utype = "energy",
scale = 105506000,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-UK"] = {
name1 = "therm (UK)",
name2 = "therms (UK)",
symbol = "thm (UK)",
utype = "energy",
scale = 105505585.257348,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-US"] = {
name1 = "therm (US)",
name1_us = "therm (U.S.)",
name2 = "therms (US)",
name2_us = "therms (U.S.)",
symbol = "thm (US)",
sym_us = "thm (U.S.)",
utype = "energy",
scale = 105480400,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["toe"] = {
name1 = "tonne of oil equivalent",
name2 = "tonnes of oil equivalent",
symbol = "toe",
utype = "energy",
scale = 41868000000,
default = "GJ",
},
["tonTNT"] = {
name2 = "tons of TNT",
symbol = "ton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["tTNT"] = {
name2 = "tonnes of TNT",
symbol = "tonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtonTNT"] = {
name2 = "teratons of TNT",
symbol = "teraton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtTNT"] = {
name2 = "teratonnes of TNT",
symbol = "teratonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TW.h"] = {
name1 = "terawatt-hour",
symbol = "TW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["TWh"] = {
name1 = "terawatt-hour",
symbol = "TWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["W.h"] = {
name1 = "watt-hour",
symbol = "W⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["Wh"] = {
name1 = "watt-hour",
symbol = "Wh",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μerg"] = {
name1 = "microerg",
symbol = "μerg",
utype = "energy",
scale = 1e-13,
default = "nJ",
link = "Erg",
},
["μW.h"] = {
name1 = "microwatt-hour",
symbol = "μW⋅h",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μWh"] = {
name1 = "microwatt-hour",
symbol = "μWh",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["-kW.h"] = {
target = "kW.h",
link = "Kilowatt hour",
},
["btu"] = {
target = "BTU",
},
["Calorie"] = {
target = "Cal",
},
["ft.lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["ft·lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["g-cal-15"] = {
target = "cal-15",
},
["g-cal-IT"] = {
target = "cal-IT",
},
["g-cal-th"] = {
target = "cal-th",
},
["g-kcal-15"] = {
target = "kcal-15",
},
["g-kcal-IT"] = {
target = "kcal-IT",
},
["g-kcal-th"] = {
target = "kcal-th",
},
["g-Mcal-15"] = {
target = "Mcal-15",
},
["g-mcal-15"] = {
target = "mcal-15",
},
["g-Mcal-IT"] = {
target = "Mcal-IT",
},
["g-mcal-IT"] = {
target = "mcal-IT",
},
["g-Mcal-th"] = {
target = "Mcal-th",
},
["g-mcal-th"] = {
target = "mcal-th",
},
["GW-h"] = {
target = "GW.h",
},
["GW·h"] = {
target = "GW.h",
},
["Hartree"] = {
target = "Eh",
},
["hp.h"] = {
target = "hph",
},
["in.lb-f"] = {
target = "inlb-f",
},
["in.lbf"] = {
target = "inlbf",
},
["in.oz-f"] = {
target = "inoz-f",
},
["in.ozf"] = {
target = "inozf",
},
["kbboe"] = {
target = "kBOE",
symbol = "kbboe",
},
["kg-cal-15"] = {
target = "Cal-15",
},
["kg-cal-IT"] = {
target = "Cal-IT",
},
["kg-cal-th"] = {
target = "Cal-th",
},
["kW-h"] = {
target = "kW.h",
},
["kW·h"] = {
target = "kW.h",
},
["MW-h"] = {
target = "MW.h",
},
["mW-h"] = {
target = "mW.h",
},
["MW·h"] = {
target = "MW.h",
},
["TW-h"] = {
target = "TW.h",
},
["uerg"] = {
target = "μerg",
},
["uW-h"] = {
target = "μW.h",
},
["uW.h"] = {
target = "μW.h",
},
["uWh"] = {
target = "μWh",
},
["W-h"] = {
target = "W.h",
},
["eVpar"] = {
_name1 = "electronvolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy per chemical amount",
scale = 96485.332123310014,
prefixes = 1,
default = "kcal/mol",
defkey = "eVpar",
linkey = "eVpar",
link = "Electronvolt",
},
["kcal/mol"] = {
per = { "kcal", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kJ/mol",
link = "Kilocalorie per mole",
},
["kJ/mol"] = {
per = { "kJ", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kcal/mol",
link = "Joule per mole",
},
["kWh/100 km"] = {
name1 = "kilowatt-hour per 100 kilometres",
name1_us = "kilowatt-hour per 100 kilometers",
name2 = "kilowatt-hours per 100 kilometres",
name2_us = "kilowatt-hours per 100 kilometers",
symbol = "kW⋅h/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 36,
default = "MJ/km kWh/mi",
link = "Kilowatt-hour",
},
["kWh/100 mi"] = {
name1 = "kilowatt-hour per 100 miles",
name2 = "kilowatt-hours per 100 miles",
symbol = "kW⋅h/100 mi",
utype = "energy per unit length",
scale = 22.3694,
default = "mpge",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["MJ/100 km"] = {
name1 = "megajoule per 100 kilometres",
name1_us = "megajoule per 100 kilometers",
name2 = "megajoules per 100 kilometres",
name2_us = "megajoules per 100 kilometers",
symbol = "MJ/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 10,
default = "BTU/mi",
link = "British thermal unit",
},
["mpge"] = {
name1 = "mile per gallon gasoline equivalent",
name2 = "miles per gallon gasoline equivalent",
symbol = "mpg‑e",
utype = "energy per unit length",
scale = 1.3263314048360777e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "kWh/100 mi",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["BTU/mi"] = {
per = { "BTU", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km",
},
["kJ/km"] = {
per = { "kJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["kWh/km"] = {
per = { "-kW.h", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "MJ/km kWh/mi",
},
["kWh/mi"] = {
per = { "-kW.h", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "kWh/km MJ/km",
},
["MJ/km"] = {
per = { "MJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["mpg-e"] = {
target = "mpge",
},
["BTU/lb"] = {
name1 = "British thermal unit per pound",
name2 = "British thermal units per pound",
symbol = "BTU/lb",
utype = "energy per unit mass",
scale = 2326,
default = "kJ/kg",
link = "British thermal unit",
},
["cal/g"] = {
name1 = "calorie per gram",
name2 = "calories per gram",
symbol = "cal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184,
default = "J/g",
},
["GJ/kg"] = {
name1 = "gigajoule per kilogram",
name2 = "gigajoules per kilogram",
symbol = "GJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e9,
default = "ktTNT/t",
link = "Specific energy",
},
["J/g"] = {
name1 = "joule per gram",
name2 = "joules per gram",
symbol = "J/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kcal/g"] = {
name1 = "kilocalorie per gram",
name2 = "kilocalories per gram",
symbol = "kcal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000,
default = "kJ/g",
},
["kJ/g"] = {
name1 = "kilojoule per gram",
name2 = "kilojoules per gram",
symbol = "kJ/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kJ/kg"] = {
name1 = "kilojoule per kilogram",
name2 = "kilojoules per kilogram",
symbol = "kJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "BTU/lb",
link = "Specific energy",
},
["ktonTNT/MT"] = {
name2 = "kilotons of TNT per metric ton",
symbol = "kiloton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT/t"] = {
name2 = "kilotonnes of TNT per tonne",
symbol = "kilotonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtonTNT/MT"] = {
name2 = "megatons of TNT per metric ton",
symbol = "megaton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT/MT"] = {
name2 = "megatonnes of TNT per tonne",
symbol = "megatonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["TJ/kg"] = {
name1 = "terajoule per kilogram",
name2 = "terajoules per kilogram",
symbol = "TJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e12,
default = "MtTNT/MT",
link = "Specific energy",
},
["Cal/g"] = {
per = { "Cal", "g" },
utype = "energy per unit mass",
default = "kJ/g",
},
["BTU/cuft"] = {
per = { "BTU", "cuft" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(mL)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(ml)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/l",
},
["Cal/12USozserve"] = {
per = { "Cal", "-12USozserve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/USoz"] = {
per = { "Cal", "USoz" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/ml",
},
["kJ/L"] = {
per = { "kJ", "L" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/l"] = {
per = { "kJ", "ll" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/ml"] = {
per = { "kJ", "ml" },
utype = "energy per unit volume",
default = "Cal/USoz",
},
["MJ/m3"] = {
per = { "MJ", "m3" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["Sv"] = {
_name1 = "sievert",
_symbol = "Sv",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rem",
link = "Sievert",
},
["rem"] = {
_name1 = "rem",
_symbol = "rem",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Sv",
link = "Roentgen equivalent man",
},
["g/km"] = {
name1 = "gram per kilometre",
name1_us = "gram per kilometer",
name2 = "grams per kilometre",
name2_us = "grams per kilometer",
symbol = "g/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "oz/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["g/mi"] = {
name1 = "gram per mile",
name2 = "grams per mile",
symbol = "g/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/km"] = {
name1 = "gram of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name1_us = "gram of CO<sub>2</sub> per kilometer",
name2 = "grams of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name2_us = "grams of CO<sub>2</sub> per kilometer",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "ozCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/mi"] = {
name1 = "gram of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "grams of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["kg/km"] = {
name1 = "kilogram per kilometre",
name1_us = "kilogram per kilometer",
name2 = "kilograms per kilometre",
name2_us = "kilograms per kilometer",
symbol = "kg/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lb/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["kgCO2/km"] = {
name1 = "kilogram of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name1_us = "kilogram of CO<sub>2</sub> per kilometer",
name2 = "kilograms of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name2_us = "kilograms of CO<sub>2</sub> per kilometer",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lbCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["lb/mi"] = {
name1 = "pound per mile",
name2 = "pounds per mile",
symbol = "lb/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kg/km",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/mi"] = {
name1 = "pound of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "pounds of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "lb(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kgCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/mi"] = {
name1 = "ounce per mile",
name2 = "ounces per mile",
symbol = "oz/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["ozCO2/mi"] = {
name1 = "ounce of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "ounces of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "oz(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["cuft/a"] = {
name1 = "cubic foot per annum",
name2 = "cubic feet per annum",
symbol = "cu ft/a",
utype = "flow",
scale = 8.9730672142368242e-10,
default = "m3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/d"] = {
name1 = "cubic foot per day",
name2 = "cubic feet per day",
symbol = "cu ft/d",
utype = "flow",
scale = 3.2774128000000003e-7,
default = "m3/d",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/h"] = {
name1 = "cubic foot per hour",
name2 = "cubic feet per hour",
symbol = "cu ft/h",
utype = "flow",
scale = 7.8657907200000004e-6,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/min"] = {
name1 = "cubic foot per minute",
name2 = "cubic feet per minute",
symbol = "cu ft/min",
utype = "flow",
scale = 0.00047194744319999999,
default = "m3/min",
},
["cuft/s"] = {
name1 = "cubic foot per second",
name2 = "cubic feet per second",
symbol = "cu ft/s",
utype = "flow",
scale = 28316846592e-12,
default = "m3/s",
},
["cumi/a"] = {
name1 = "cubic mile per annum",
name2 = "cubic miles per annum",
symbol = "cu mi/a",
utype = "flow",
scale = 132.08171170940057,
default = "km3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/h"] = {
name1 = "cubic yard per hour",
name2 = "cubic yards per hour",
symbol = "cuyd/h",
utype = "flow",
scale = 0.00021237634944000001,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/s"] = {
name1 = "cubic yard per second",
name2 = "cubic yards per second",
symbol = "cu yd/s",
utype = "flow",
scale = 0.76455485798400002,
default = "m3/s",
},
["Goilbbl/a"] = {
name1 = "billion barrels per year",
name2 = "billion barrels per year",
symbol = "Gbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933836,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["impgal/h"] = {
name1 = "imperial gallon per hour",
name2 = "imperial gallons per hour",
symbol = "imp gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.2628027777777779e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
},
["impgal/min"] = {
name1 = "imperial gallon per minute",
name2 = "imperial gallons per minute",
symbol = "imp gal/min",
utype = "flow",
scale = 7.5768166666666671e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["impgal/s"] = {
name1 = "imperial gallon per second",
name2 = "imperial gallons per second",
symbol = "impgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.00454609,
default = "m3/s",
link = "Imperial gallons per second",
},
["km3/a"] = {
name1 = "cubic kilometre per annum",
name1_us = "cubic kilometer per annum",
name2 = "cubic kilometres per annum",
name2_us = "cubic kilometers per annum",
symbol = "km<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 31.68808781402895,
default = "cumi/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["km3/d"] = {
name1 = "cubic kilometre per day",
name1_us = "cubic kilometer per day",
name2 = "cubic kilometres per day",
name2_us = "cubic kilometers per day",
symbol = "km<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 11574.074074074075,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["koilbbl/a"] = {
name1 = "thousand barrels per year",
name2 = "thousand barrels per year",
symbol = "kbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-6,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["koilbbl/d"] = {
name1 = "thousand barrels per day",
name2 = "thousand barrels per day",
symbol = "kbbl/d",
utype = "flow",
scale = 0.0018401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["L/h"] = {
name1 = "litre per hour",
name1_us = "liter per hour",
name2 = "litres per hour",
name2_us = "liters per hour",
symbol = "L/h",
utype = "flow",
scale = 2.7777777777777776e-7,
default = "impgal/h USgal/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/min"] = {
name1 = "litre per minute",
name1_us = "liter per minute",
name2 = "litres per minute",
name2_us = "liters per minute",
symbol = "L/min",
utype = "flow",
scale = 1.6666666666666667e-5,
default = "impgal/min USgal/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/s"] = {
name1 = "litre per second",
name1_us = "liter per second",
name2 = "litres per second",
name2_us = "liters per second",
symbol = "L/s",
utype = "flow",
scale = 0.001,
default = "cuft/s",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/a"] = {
name1 = "cubic metre per annum",
name1_us = "cubic meter per annum",
name2 = "cubic metres per annum",
name2_us = "cubic meters per annum",
symbol = "m<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 3.1688087814028947e-8,
default = "cuft/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/d"] = {
name1 = "cubic metre per day",
name1_us = "cubic meter per day",
name2 = "cubic metres per day",
name2_us = "cubic meters per day",
symbol = "m<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/h"] = {
name1 = "cubic metre per hour",
name1_us = "cubic meter per hour",
name2 = "cubic metres per hour",
name2_us = "cubic meters per hour",
symbol = "m<sup>3</sup>/h",
utype = "flow",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "cuft/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/min"] = {
name1 = "cubic metre per minute",
name1_us = "cubic meter per minute",
name2 = "cubic metres per minute",
name2_us = "cubic meters per minute",
symbol = "m<sup>3</sup>/min",
utype = "flow",
scale = 0.016666666666666666,
default = "cuft/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/s"] = {
name1 = "cubic metre per second",
name1_us = "cubic meter per second",
name2 = "cubic metres per second",
name2_us = "cubic meters per second",
symbol = "m<sup>3</sup>/s",
utype = "flow",
scale = 1,
default = "cuft/s",
},
["Moilbbl/a"] = {
name1 = "million barrels per year",
name2 = "million barrels per year",
symbol = "Mbbl/a",
utype = "flow",
scale = 0.0050380033629933837,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["Moilbbl/d"] = {
name1 = "million barrels per day",
name2 = "million barrels per day",
symbol = "Mbbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/a"] = {
name1 = "barrel per year",
name2 = "barrels per year",
symbol = "bbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-9,
default = "m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/d"] = {
name1 = "barrel per day",
name2 = "barrels per day",
symbol = "bbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333336e-6,
default = "m3/d",
},
["Toilbbl/a"] = {
name1 = "trillion barrels per year",
name2 = "trillion barrels per year",
symbol = "Tbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5038.0033629933832,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["U.S.gal/d"] = {
name1 = "U.S. gallon per day",
name2 = "U.S. gallons per day",
symbol = "U.S. gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
customary= 1,
},
["U.S.gal/h"] = {
name1 = "gallon per hour",
name2 = "gallons per hour",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 2,
},
["U.S.gal/min"] = {
name1 = "U.S. gallon per minute",
name2 = "U.S. gallons per minute",
symbol = "U.S. gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/a"] = {
name1 = "US gallon per year",
name2 = "US gallons per year",
symbol = "US gal/a",
utype = "flow",
scale = 1.1995246102365199e-10,
default = "m3/s",
},
["USgal/d"] = {
name1 = "US gallon per day",
name2 = "US gallons per day",
symbol = "US gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
},
["USgal/h"] = {
name1 = "gallon per hour",
name2 = "gallons per hour",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 1,
},
["USgal/min"] = {
name1 = "US gallon per minute",
name2 = "US gallons per minute",
symbol = "US gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/s"] = {
name1 = "US gallon per second",
name1_us = "U.S. gallon per second",
name2 = "US gallons per second",
name2_us = "U.S. gallons per second",
symbol = "USgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.003785411784,
default = "m3/s",
link = "US gallons per second",
},
["ft3/a"] = {
target = "cuft/a",
},
["ft3/d"] = {
target = "cuft/d",
},
["ft3/h"] = {
target = "cuft/h",
},
["ft3/s"] = {
target = "cuft/s",
},
["Gcuft/a"] = {
target = "e9cuft/a",
},
["Gcuft/d"] = {
target = "e9cuft/d",
},
["kcuft/a"] = {
target = "e3cuft/a",
},
["kcuft/d"] = {
target = "e3cuft/d",
},
["kcuft/s"] = {
target = "e3cuft/s",
},
["Mcuft/a"] = {
target = "e6cuft/a",
},
["Mcuft/d"] = {
target = "e6cuft/d",
},
["Mcuft/s"] = {
target = "e6cuft/s",
},
["m³/s"] = {
target = "m3/s",
},
["Tcuft/a"] = {
target = "e12cuft/a",
},
["Tcuft/d"] = {
target = "e12cuft/d",
},
["u.s.gal/min"] = {
target = "U.S.gal/min",
},
["usgal/min"] = {
target = "USgal/min",
},
["-LTf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LTf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["-STf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "STf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["dyn"] = {
name1 = "dyne",
symbol = "dyn",
utype = "force",
scale = 0.00001,
default = "gr-f",
},
["g-f"] = {
name1 = "gram-force",
name2 = "grams-force",
symbol = "g<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["gf"] = {
name1 = "gram-force",
name2 = "grams-force",
symbol = "gf",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN ozf",
link = "Kilogram-force",
},
["gr-f"] = {
name1 = "grain-force",
name2 = "grains-force",
symbol = "gr<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["grf"] = {
name1 = "grain-force",
name2 = "grains-force",
symbol = "grf",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["kdyn"] = {
name1 = "kilodyne",
symbol = "kdyn",
utype = "force",
scale = 0.01,
default = "oz-f",
link = "Dyne",
},
["kg-f"] = {
name1 = "kilogram-force",
name2 = "kilograms-force",
symbol = "kg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
},
["kgf"] = {
name1 = "kilogram-force",
name2 = "kilograms-force",
symbol = "kgf",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lbf",
},
["kp"] = {
name1 = "kilopond",
symbol = "kp",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
link = "Kilogram-force",
},
["L/T-f"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "L/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["L/Tf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "L/Tf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["lb-f"] = {
name1 = "pound-force",
name2 = "pounds-force",
symbol = "lb<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lbf"] = {
name1 = "pound-force",
name2 = "pounds-force",
symbol = "lbf",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lb(f)"] = {
name1 = "pound",
symbol = "lb",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["LT-f"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LT<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["LTf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LTf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["Mdyn"] = {
name1 = "megadyne",
symbol = "Mdyn",
utype = "force",
scale = 10,
default = "lb-f",
link = "Dyne",
},
["mdyn"] = {
name1 = "millidyne",
symbol = "mdyn",
utype = "force",
scale = 0.00000001,
default = "gr-f",
link = "Dyne",
},
["mg-f"] = {
name1 = "milligram-force",
name2 = "milligrams-force",
symbol = "mg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mgf"] = {
name1 = "milligram-force",
name2 = "milligrams-force",
symbol = "mgf",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN grf",
link = "Kilogram-force",
},
["Mp"] = {
name1 = "megapond",
symbol = "Mp",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mp"] = {
name1 = "millipond",
symbol = "mp",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["N"] = {
_name1 = "newton",
_symbol = "N",
utype = "force",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lb-f",
link = "Newton (unit)",
},
["oz-f"] = {
name1 = "ounce-force",
name2 = "ounces-force",
symbol = "oz<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["ozf"] = {
name1 = "ounce-force",
name2 = "ounces-force",
symbol = "ozf",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["p"] = {
name1 = "pond",
symbol = "p",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["pdl"] = {
name1 = "poundal",
symbol = "pdl",
utype = "force",
scale = 0.138254954376,
default = "N",
},
["S/T-f"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "S/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["S/Tf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "S/Tf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["ST-f"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "ST<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["STf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "STf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["t-f"] = {
name1 = "tonne-force",
name2 = "tonnes-force",
symbol = "t<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["tf"] = {
name1 = "tonne-force",
name2 = "tonnes-force",
symbol = "tf",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LTf STf",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["dyne"] = {
target = "dyn",
},
["newtons"] = {
target = "N",
},
["poundal"] = {
target = "pdl",
},
["tonne-force"] = {
target = "tf",
},
["impgal/mi"] = {
per = { "@impgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km USgal/mi",
},
["km/L"] = {
per = { "km", "L" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["km/l"] = {
per = { "km", "ll" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["L/100 km"] = {
per = { "L", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100 km]]",
},
["l/100 km"] = {
per = { "ll", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100 km]]",
},
["L/km"] = {
per = { "L", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["l/km"] = {
per = { "ll", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["mi/impqt"] = {
per = { "mi", "impqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/U.S.qt"] = {
per = { "mi", "U.S.qt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/USqt"] = {
per = { "mi", "USqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/usqt"] = {
per = { "mi", "usqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mpgimp"] = {
per = { "mi", "@impgal" },
symbol = "mpg<sub>‑imp</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[Imperial units|imp]]</sub>",
},
["mpgus"] = {
per = { "mi", "+USgal" },
symbol = "mpg<sub>‑US</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgimp",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|US]]</sub>",
},
["U.S.gal/mi"] = {
per = { "*U.S.gal", "mi" },
sp_us = true,
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["usgal/mi"] = {
per = { "+USgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["L/100km"] = {
target = "L/100 km",
},
["l/100km"] = {
target = "l/100 km",
},
["mpg"] = {
shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})",
},
["mpgU.S."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgu.s."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgUS"] = {
target = "mpgus",
},
["USgal/mi"] = {
target = "usgal/mi",
},
["kPa/m"] = {
per = { "kPa", "-m-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "psi/ft",
},
["psi/ft"] = {
per = { "psi", "-ft-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "kPa/m",
},
["cm/km"] = {
name1 = "centimetre per kilometre",
name1_us = "centimeter per kilometer",
name2 = "centimetres per kilometre",
name2_us = "centimeters per kilometer",
symbol = "cm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.00001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/mi"] = {
name1 = "foot per mile",
name2 = "feet per mile",
symbol = "ft/mi",
utype = "gradient",
scale = 0.00018939393939393939,
default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/nmi"] = {
name1 = "foot per nautical mile",
name2 = "feet per nautical mile",
symbol = "ft/nmi",
utype = "gradient",
scale = 0.00016457883369330455,
default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["in/ft"] = {
name1 = "inch per foot",
name2 = "inches per foot",
symbol = "in/ft",
utype = "gradient",
scale = 0.083333333333333329,
default = "mm/m",
link = "Grade (slope)",
},
["in/mi"] = {
name1 = "inch per mile",
name2 = "inches per mile",
symbol = "in/mi",
utype = "gradient",
scale = 1.5782828282828283e-5,
default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["m/km"] = {
name1 = "metre per kilometre",
name1_us = "meter per kilometer",
name2 = "metres per kilometre",
name2_us = "meters per kilometer",
symbol = "m/km",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/km"] = {
name1 = "millimetre per kilometre",
name1_us = "millimeter per kilometer",
name2 = "millimetres per kilometre",
name2_us = "millimeters per kilometer",
symbol = "mm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.000001,
default = "in/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/m"] = {
name1 = "millimetre per metre",
name1_us = "millimeter per meter",
name2 = "millimetres per metre",
name2_us = "millimeters per meter",
symbol = "mm/m",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "in/ft",
link = "Grade (slope)",
},
["admi"] = {
name1 = "admiralty mile",
symbol = "nmi (admiralty)",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["AU"] = {
name1 = "astronomical unit",
symbol = "AU",
utype = "length",
scale = 149597870700,
default = "km mi",
},
["Brnmi"] = {
name1 = "British nautical mile",
symbol = "(Brit) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["bu"] = {
name2 = "bu",
symbol = "bu",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0030303030303030303,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["ch"] = {
name1 = "chain",
symbol = "ch",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chlk"] = {
name1 = "[[Chain (unit)|chain]]",
symbol = "[[Chain (unit)|ch]]",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["chain"] = {
symbol = "chain",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chainlk"] = {
symbol = "[[Chain (unit)|chain]]",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["dpcm"] = {
name2 = "dot/cm",
symbol = "dot/cm",
utype = "length",
scale = 100,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "dpi",
link = "Dots per inch",
},
["dpi"] = {
name2 = "DPI",
symbol = "DPI",
utype = "length",
scale = 39.370078740157481,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["fathom"] = {
symbol = "fathom",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1.8288,
default = "ft m",
},
["foot"] = {
name1 = "foot",
name2 = "foot",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["ft"] = {
name1 = "foot",
name2 = "feet",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
exception= "integer_more_precision",
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["furlong"] = {
symbol = "furlong",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 201.168,
default = "ft m",
},
["Gly"] = {
name1 = "gigalight-year",
symbol = "Gly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e24,
default = "Mpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Gpc"] = {
name1 = "gigaparsec",
symbol = "Gpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e25,
default = "Gly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["hand"] = {
name1 = "hand",
symbol = "h",
utype = "length",
builtin = "hand",
scale = 0.1016,
iscomplex= true,
default = "in cm",
link = "Hand (unit)",
},
["in"] = {
name1 = "inch",
name2 = "inches",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
exception= "subunit_more_precision",
default = "mm",
},
["inabbreviated"] = {
name2 = "in",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
default = "mm",
link = "Inch",
},
["kly"] = {
name1 = "kilolight-year",
symbol = "kly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e18,
default = "pc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["kpc"] = {
name1 = "kiloparsec",
symbol = "kpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e19,
default = "kly",
link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs",
},
["LD"] = {
name1 = "lunar distance",
symbol = "LD",
utype = "length",
scale = 384403000,
default = "km mi",
link = "Lunar distance (astronomy)",
},
["league"] = {
symbol = "league",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 4828.032,
default = "km",
link = "League (unit)",
},
["ly"] = {
name1 = "light-year",
symbol = "ly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e15,
default = "AU",
},
["m"] = {
_name1 = "metre",
_name1_us= "meter",
_symbol = "m",
utype = "length",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft",
link = "Metre",
},
["mi"] = {
name1 = "mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } },
},
["mil"] = {
symbol = "mil",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["Mly"] = {
name1 = "megalight-year",
symbol = "Mly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e21,
default = "kpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Mpc"] = {
name1 = "megaparsec",
symbol = "Mpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e22,
default = "Mly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["NM"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "NM",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["nmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["oldUKnmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
},
["oldUSnmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
},
["pc"] = {
name1 = "parsec",
symbol = "pc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e16,
default = "ly",
},
["perch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pitch"] = {
name2 = "μm",
symbol = "μm",
utype = "length",
scale = 1e-6,
default = "dpi",
defkey = "pitch",
linkey = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["pole"] = {
symbol = "pole",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pre1954U.S.nmi"] = {
name1 = "(pre-1954 U.S.) nautical mile",
symbol = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["pre1954USnmi"] = {
name1 = "(pre-1954 US) nautical mile",
name1_us = "(pre-1954 U.S.) nautical mile",
symbol = "(pre‑1954 US) nmi",
sym_us = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["rd"] = {
name1 = "rod",
symbol = "rd",
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["royal cubit"] = {
name1 = "royal cubit",
symbol = "cu",
utype = "length",
scale = 0.524,
default = "mm",
},
["rtkm"] = {
name1 = "route kilometre",
name1_us = "route kilometer",
symbol = "km",
utype = "length",
scale = 1000,
default = "mi",
link = "Kilometre",
},
["rtmi"] = {
name1 = "route mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
link = "Mile",
},
["shaku"] = {
name2 = "shaku",
symbol = "shaku",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.30303030303030304,
default = "m",
link = "Shaku (unit)",
},
["sm"] = {
name1 = "smoot",
symbol = "sm",
utype = "length",
scale = 1.70180,
default = "m",
link = "Smoot (unit)",
},
["smi"] = {
name1 = "statute mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } },
},
["solar radius"] = {
name1 = "solar radius",
name2 = "solar radii",
symbol = "''R''<sub>☉</sub>",
utype = "length",
scale = 695700e3,
default = "km",
},
["sun"] = {
name2 = "sun",
symbol = "sun",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.030303030303030304,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["thou"] = {
name2 = "thou",
symbol = "thou",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["verst"] = {
symbol = "verst",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1066.8,
default = "km mi",
},
["yd"] = {
name1 = "yard",
symbol = "yd",
utype = "length",
scale = 0.9144,
default = "m",
subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } },
},
["μin"] = {
name1 = "microinch",
name2 = "microinches",
symbol = "μin",
utype = "length",
scale = 0.0000000254,
default = "nm",
link = "SI prefix#Non-metric units",
},
["Å"] = {
name1 = "ångström",
symbol = "Å",
utype = "length",
scale = 0.0000000001,
default = "in",
},
["Hz"] = {
_name1 = "hertz",
_name2 = "hertz",
_symbol = "Hz",
utype = "length",
scale = 3.3356409519815204e-9,
invert = -1,
iscomplex= true,
prefixes = 1,
default = "m",
link = "Hertz",
},
["rpm"] = {
name1 = "revolution per minute",
name2 = "revolutions per minute",
symbol = "rpm",
utype = "length",
scale = 5.5594015866358675e-11,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "Hz",
link = "Revolutions per minute",
},
["-ft-frac"] = {
target = "ft",
link = "Fracture gradient",
},
["-in-stiff"] = {
target = "in",
link = "Stiffness",
},
["-m-frac"] = {
target = "m",
link = "Fracture gradient",
},
["-m-stiff"] = {
target = "m",
link = "Stiffness",
},
["100km"] = {
target = "km",
multiplier= 100,
},
["100mi"] = {
target = "mi",
multiplier= 100,
},
["100miles"] = {
target = "mi",
symbol = "miles",
multiplier= 100,
},
["admiralty nmi"] = {
target = "oldUKnmi",
},
["angstrom"] = {
target = "Å",
},
["au"] = {
target = "AU",
symbol = "au",
},
["feet"] = {
target = "ft",
},
["hands"] = {
target = "hand",
},
["inch"] = {
target = "in",
},
["inches"] = {
target = "in",
},
["light-year"] = {
target = "ly",
},
["meter"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["meters"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["metre"] = {
target = "m",
},
["metres"] = {
target = "m",
},
["micrometre"] = {
target = "μm",
},
["micron"] = {
target = "μm",
default = "μin",
},
["mile"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["miles"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["parsec"] = {
target = "pc",
},
["rod"] = {
target = "rd",
},
["smoot"] = {
target = "sm",
},
["uin"] = {
target = "μin",
},
["yard"] = {
target = "yd",
},
["yards"] = {
target = "yd",
},
["yds"] = {
target = "yd",
},
["dtex"] = {
name1 = "decitex",
name2 = "decitex",
symbol = "dtex",
utype = "linear density",
scale = 1e-7,
default = "lb/yd",
link = "Units of textile measurement#Units",
},
["kg/cm"] = {
name1 = "kilogram per centimetre",
name1_us = "kilogram per centimeter",
name2 = "kilograms per centimetre",
name2_us = "kilograms per centimeter",
symbol = "kg/cm",
utype = "linear density",
scale = 100,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["kg/m"] = {
name1 = "kilogram per metre",
name1_us = "kilogram per meter",
name2 = "kilograms per metre",
name2_us = "kilograms per meter",
symbol = "kg/m",
utype = "linear density",
scale = 1,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["lb/ft"] = {
name1 = "pound per foot",
name2 = "pounds per foot",
symbol = "lb/ft",
utype = "linear density",
scale = 1.4881639435695539,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["lb/yd"] = {
name1 = "pound per yard",
name2 = "pounds per yard",
symbol = "lb/yd",
utype = "linear density",
scale = 0.49605464785651798,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["G"] = {
_name1 = "gauss",
_name2 = "gauss",
_symbol = "G",
utype = "magnetic field strength",
scale = 0.0001,
prefixes = 1,
default = "T",
link = "Gauss (unit)",
},
["T"] = {
_name1 = "tesla",
_symbol = "T",
utype = "magnetic field strength",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "G",
link = "Tesla (unit)",
},
["A/m"] = {
name1 = "ampere per metre",
name1_us = "ampere per meter",
name2 = "amperes per metre",
name2_us = "amperes per meter",
symbol = "A/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1,
default = "Oe",
},
["kA/m"] = {
name1 = "kiloampere per metre",
name1_us = "kiloampere per meter",
name2 = "kiloamperes per metre",
name2_us = "kiloamperes per meter",
symbol = "kA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1000,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["MA/m"] = {
name1 = "megaampere per metre",
name1_us = "megaampere per meter",
name2 = "megaamperes per metre",
name2_us = "megaamperes per meter",
symbol = "MA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1e6,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["Oe"] = {
_name1 = "oersted",
_symbol = "Oe",
utype = "magnetizing field",
scale = 79.5774715,
prefixes = 1,
default = "kA/m",
link = "Oersted",
},
["-Lcwt"] = {
name1 = "hundredweight",
name2 = "hundredweight",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
},
["-Scwt"] = {
name1 = "hundredweight",
name2 = "hundredweight",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
},
["-ST"] = {
name1 = "short ton",
symbol = "ST",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["carat"] = {
symbol = "carat",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.0002,
default = "g",
link = "Carat (mass)",
},
["Da"] = {
_name1 = "dalton",
_symbol = "Da",
utype = "mass",
scale = 1.66053906892e-27,
prefixes = 1,
default = "kg",
link = "Dalton (unit)",
},
["drachm"] = {
name1_us = "dram",
symbol = "drachm",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.001771845195,
default = "g",
link = "Dram (unit)",
},
["dram"] = {
target = "drachm",
},
["dwt"] = {
name1 = "pennyweight",
symbol = "dwt",
utype = "mass",
scale = 0.00155517384,
default = "oz g",
},
["DWton"] = {
symbol = "deadweight ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "DWtonne",
link = "Deadweight tonnage",
},
["DWtonne"] = {
name1_us = "deadweight metric ton",
symbol = "deadweight tonne",
sym_us = "~deadweight metric ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "DWton",
link = "Deadweight tonnage",
},
["g"] = {
_name1 = "gram",
_symbol = "g",
utype = "mass",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "oz",
link = "Gram",
},
["gr"] = {
name1 = "grain",
symbol = "gr",
utype = "mass",
scale = 0.00006479891,
default = "g",
link = "Grain (unit)",
},
["Gt"] = {
name1 = "gigatonne",
symbol = "Gt",
utype = "mass",
scale = 1000000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["impgalh2o"] = {
name1 = "imperial gallon of water",
name2 = "imperial gallons of water",
symbol = "imp gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 4.5359236999999499,
default = "lb kg",
link = "Imperial gallon",
},
["kt"] = {
name1 = "kilotonne",
symbol = "kt",
utype = "mass",
scale = 1000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["lb"] = {
name1 = "pound",
symbol = "lb",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
exception= "integer_more_precision",
default = "kg",
subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } },
link = "Pound (mass)",
},
["Lcwt"] = {
name1 = "long hundredweight",
name2 = "long hundredweight",
symbol = "Lcwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long cwt"] = {
name1 = "long hundredweight",
name2 = "long hundredweight",
symbol = "long cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb kg",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long qtr"] = {
name1 = "long quarter",
symbol = "long qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
},
["LT"] = {
symbol = "long ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["lt"] = {
name1 = "long ton",
symbol = "LT",
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["metric ton"] = {
symbol = "metric ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "long ton",
link = "Tonne",
},
["MT"] = {
name1 = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["Mt"] = {
name1 = "megatonne",
symbol = "Mt",
utype = "mass",
scale = 1000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["oz"] = {
name1 = "ounce",
symbol = "oz",
utype = "mass",
scale = 0.028349523125,
default = "g",
},
["ozt"] = {
name1 = "troy ounce",
symbol = "ozt",
utype = "mass",
scale = 0.0311034768,
default = "oz g",
},
["pdr"] = {
name1 = "pounder",
symbol = "pdr",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
default = "kg",
link = "Pound (mass)",
},
["qtr"] = {
name1 = "quarter",
symbol = "qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } },
link = "Long quarter",
},
["Scwt"] = {
name1 = "short hundredweight",
name2 = "short hundredweight",
symbol = "Scwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
link = "Hundredweight",
},
["short cwt"] = {
name1 = "short hundredweight",
name2 = "short hundredweight",
symbol = "short cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb kg",
link = "Hundredweight",
},
["short qtr"] = {
name1 = "short quarter",
symbol = "short qtr",
utype = "mass",
scale = 11.33980925,
default = "lb kg",
},
["ST"] = {
symbol = "short ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } },
},
["shtn"] = {
name1 = "short ton",
symbol = "sh tn",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["shton"] = {
symbol = "ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["solar mass"] = {
name1 = "solar mass",
name2 = "solar masses",
symbol = "''M''<sub>☉</sub>",
utype = "mass",
scale = 1.98855e30,
default = "kg",
},
["st"] = {
name1 = "stone",
name2 = "stone",
symbol = "st",
utype = "mass",
scale = 6.35029318,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "kg lb" } },
link = "Stone (unit)",
},
["t"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
},
["tonne"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "shton",
},
["troy pound"] = {
symbol = "troy pound",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.3732417216,
default = "lb kg",
link = "Troy weight",
},
["usgalh2o"] = {
name1 = "US gallon of water",
name1_us = "U.S. gallon of water",
name2 = "US gallons of water",
name2_us = "U.S. gallons of water",
symbol = "US gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 3.7776215836051126,
default = "lb kg",
link = "United States customary units#Fluid volume",
},
["viss"] = {
name2 = "viss",
symbol = "viss",
utype = "mass",
scale = 1.632932532,
default = "kg",
link = "Myanmar units of measurement#Mass",
},
["billion tonne"] = {
target = "e9t",
},
["grain"] = {
target = "gr",
},
["kilogram"] = {
target = "kg",
},
["kilotonne"] = {
target = "kt",
},
["lbs"] = {
target = "lb",
},
["lbt"] = {
target = "troy pound",
},
["lcwt"] = {
target = "Lcwt",
},
["long ton"] = {
target = "LT",
},
["mcg"] = {
target = "μg",
},
["million tonne"] = {
target = "e6t",
},
["scwt"] = {
target = "Scwt",
},
["short ton"] = {
target = "ST",
},
["stone"] = {
target = "st",
},
["thousand tonne"] = {
target = "e3t",
},
["tonnes"] = {
target = "t",
},
["kg/kW"] = {
name1 = "kilogram per kilowatt",
name2 = "kilograms per kilowatt",
symbol = "kg/kW",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.001,
default = "lb/hp",
link = "Kilowatt",
},
["lb/hp"] = {
name1 = "pound per horsepower",
name2 = "pounds per horsepower",
symbol = "lb/hp",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.00060827738784176115,
default = "kg/kW",
link = "Horsepower",
},
["kg/h"] = {
per = { "kg", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "lb/h",
},
["lb/h"] = {
per = { "lb", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "kg/h",
},
["g-mol/d"] = {
name1 = "gram-mole per day",
name2 = "gram-moles per day",
symbol = "g‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/h"] = {
name1 = "gram-mole per hour",
name2 = "gram-moles per hour",
symbol = "g‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/min"] = {
name1 = "gram-mole per minute",
name2 = "gram-moles per minute",
symbol = "g‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "g-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/s"] = {
name1 = "gram-mole per second",
name2 = "gram-moles per second",
symbol = "g‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/d"] = {
name1 = "gram-mole per day",
name2 = "gram-moles per day",
symbol = "gmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/h"] = {
name1 = "gram-mole per hour",
name2 = "gram-moles per hour",
symbol = "gmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/min"] = {
name1 = "gram-mole per minute",
name2 = "gram-moles per minute",
symbol = "gmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "gmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/s"] = {
name1 = "gram-mole per second",
name2 = "gram-moles per second",
symbol = "gmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lbmol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/d"] = {
name1 = "kilomole per day",
name2 = "kilomoles per day",
symbol = "kmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.011574074074074073,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/h"] = {
name1 = "kilomole per hour",
name2 = "kilomoles per hour",
symbol = "kmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/min"] = {
name1 = "kilomole per minute",
name2 = "kilomoles per minute",
symbol = "kmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 16.666666666666668,
default = "mol/s",
link = "Kilomole (unit)",
},
["kmol/s"] = {
name1 = "kilomole per second",
name2 = "kilomoles per second",
symbol = "kmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1000,
default = "lb-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol/d"] = {
name1 = "pound-mole per day",
name2 = "pound-moles per day",
symbol = "lb‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/h"] = {
name1 = "pound-mole per hour",
name2 = "pound-moles per hour",
symbol = "lb‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/min"] = {
name1 = "pound-mole per minute",
name2 = "pound-moles per minute",
symbol = "lb‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/s"] = {
name1 = "pound-mole per second",
name2 = "pound-moles per second",
symbol = "lb‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/d"] = {
name1 = "pound-mole per day",
name2 = "pound-moles per day",
symbol = "lbmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/h"] = {
name1 = "pound-mole per hour",
name2 = "pound-moles per hour",
symbol = "lbmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/min"] = {
name1 = "pound-mole per minute",
name2 = "pound-moles per minute",
symbol = "lbmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/s"] = {
name1 = "pound-mole per second",
name2 = "pound-moles per second",
symbol = "lbmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["mmol/s"] = {
name1 = "millimole per second",
name2 = "millimoles per second",
symbol = "mmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/d"] = {
name1 = "mole per day",
name2 = "moles per day",
symbol = "mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/h"] = {
name1 = "mole per hour",
name2 = "moles per hour",
symbol = "mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/min"] = {
name1 = "mole per minute",
name2 = "moles per minute",
symbol = "mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/s"] = {
name1 = "mole per second",
name2 = "moles per second",
symbol = "mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["μmol/s"] = {
name1 = "micromole per second",
name2 = "micromoles per second",
symbol = "μmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.000001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["umol/s"] = {
target = "μmol/s",
},
["/acre"] = {
name1 = "per acre",
name2 = "per acre",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "/ha",
link = "Acre",
},
["/ha"] = {
name1 = "per hectare",
name2 = "per hectare",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "/acre",
link = "Hectare",
},
["/sqcm"] = {
name1 = "per square centimetre",
name1_us = "per square centimeter",
name2 = "per square centimetre",
name2_us = "per square centimeter",
symbol = "/cm<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e4,
default = "/sqin",
link = "Square centimetre",
},
["/sqin"] = {
name1 = "per square inch",
name2 = "per square inch",
symbol = "/in<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1550.0031000062002,
default = "/sqcm",
link = "Square inch",
},
["/sqkm"] = {
name1 = "per square kilometre",
name1_us = "per square kilometer",
name2 = "per square kilometre",
name2_us = "per square kilometer",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["/sqmi"] = {
name1 = "per square mile",
name2 = "per square mile",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "/sqkm",
link = "Square mile",
},
["PD/acre"] = {
name1 = "inhabitant per acre",
name2 = "inhabitants per acre",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "PD/ha",
link = "Acre",
},
["PD/ha"] = {
name1 = "inhabitant per hectare",
name2 = "inhabitants per hectare",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "PD/acre",
link = "Hectare",
},
["PD/sqkm"] = {
name1 = "inhabitant per square kilometre",
name1_us = "inhabitant per square kilometer",
name2 = "inhabitants per square kilometre",
name2_us = "inhabitants per square kilometer",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "PD/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["PD/sqmi"] = {
name1 = "inhabitant per square mile",
name2 = "inhabitants per square mile",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "PD/sqkm",
link = "Square mile",
},
["/cm2"] = {
target = "/sqcm",
},
["/in2"] = {
target = "/sqin",
},
["/km2"] = {
target = "/sqkm",
},
["pd/acre"] = {
target = "PD/acre",
},
["pd/ha"] = {
target = "PD/ha",
},
["PD/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["PD/km²"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqkm"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqmi"] = {
target = "PD/sqmi",
},
["/l"] = {
name1 = "per litre",
name1_us = "per liter",
name2 = "per litre",
name2_us = "per liter",
symbol = "/l",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/L"] = {
name1 = "per litre",
name1_us = "per liter",
name2 = "per litre",
name2_us = "per liter",
symbol = "/L",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/USgal"] = {
name1 = "per gallon",
name2 = "per gallon",
symbol = "/gal",
utype = "per unit volume",
scale = 264.172052,
default = "/L",
link = "US gallon",
customary= 2,
},
["/usgal"] = {
target = "/USgal",
},
["bhp"] = {
name1 = "brake horsepower",
name2 = "brake horsepower",
symbol = "bhp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Brake horsepower",
},
["Cal/d"] = {
name1 = "large calorie per day",
name2 = "large calories per day",
symbol = "Cal/d",
utype = "power",
scale = 0.048425925925925928,
default = "kJ/d",
link = "Calorie",
},
["Cal/h"] = {
name1 = "large calorie per hour",
name2 = "large calories per hour",
symbol = "Cal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kJ/h",
link = "Calorie",
},
["cal/h"] = {
name1 = "calorie per hour",
name2 = "calories per hour",
symbol = "cal/h",
utype = "power",
scale = 0.0011622222222222223,
default = "W",
link = "Calorie",
},
["CV"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "CV",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hk"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "hk",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hp"] = {
name1 = "horsepower",
name2 = "horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
},
["hp-electric"] = {
name1 = "electric horsepower",
name2 = "electric horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-electrical"] = {
name1 = "electrical horsepower",
name2 = "electrical horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-metric"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["ihp"] = {
name1 = "indicated horsepower",
name2 = "indicated horsepower",
symbol = "ihp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Indicated horsepower",
},
["kcal/h"] = {
name1 = "kilocalorie per hour",
name2 = "kilocalories per hour",
symbol = "kcal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kW",
link = "Calorie",
},
["kJ/d"] = {
name1 = "kilojoule per day",
name2 = "kilojoules per day",
symbol = "kJ/d",
utype = "power",
scale = 0.011574074074074073,
default = "Cal/d",
link = "Kilojoule",
},
["kJ/h"] = {
name1 = "kilojoule per hour",
name2 = "kilojoules per hour",
symbol = "kJ/h",
utype = "power",
scale = 0.27777777777777779,
default = "W",
link = "Kilojoule",
},
["PS"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "PS",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["shp"] = {
name1 = "shaft horsepower",
name2 = "shaft horsepower",
symbol = "shp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Shaft horsepower",
},
["W"] = {
_name1 = "watt",
_symbol = "W",
utype = "power",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "hp",
link = "Watt",
},
["BTU/h"] = {
per = { "BTU", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["Btu/h"] = {
per = { "Btu", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["BHP"] = {
target = "bhp",
},
["btu/h"] = {
target = "BTU/h",
},
["HP"] = {
target = "hp",
},
["Hp"] = {
target = "hp",
},
["hp-mechanical"] = {
target = "hp",
},
["IHP"] = {
target = "ihp",
},
["SHP"] = {
target = "shp",
},
["whp"] = {
target = "hp",
},
["hp/lb"] = {
name1 = "horsepower per pound",
name2 = "horsepower per pound",
symbol = "hp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/LT"] = {
name1 = "horsepower per long ton",
name2 = "horsepower per long ton",
symbol = "hp/LT",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73392268125000004,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/ST"] = {
name1 = "horsepower per short ton",
name2 = "horsepower per short ton",
symbol = "hp/ST",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.821993403,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/t"] = {
name1 = "horsepower per tonne",
name2 = "horsepower per tonne",
symbol = "hp/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.74569987158227022,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/kg"] = {
name1 = "kilowatt per kilogram",
name2 = "kilowatts per kilogram",
symbol = "kW/kg",
utype = "power per unit mass",
scale = 1000,
default = "hp/lb",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/t"] = {
name1 = "kilowatt per tonne",
name2 = "kilowatts per tonne",
symbol = "kW/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 1,
default = "PS/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["PS/t"] = {
name1 = "metric horsepower per tonne",
name2 = "metric horsepower per tonne",
symbol = "PS/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73549875,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["shp/lb"] = {
name1 = "shaft horsepower per pound",
name2 = "shaft horsepower per pound",
symbol = "shp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/tonne"] = {
target = "hp/t",
symbol = "hp/tonne",
default = "kW/tonne",
},
["kW/tonne"] = {
target = "kW/t",
symbol = "kW/tonne",
},
["-lb/in2"] = {
name1 = "pound per square inch",
name2 = "pounds per square inch",
symbol = "lb/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["atm"] = {
name1 = "standard atmosphere",
symbol = "atm",
utype = "pressure",
scale = 101325,
default = "kPa",
link = "Atmosphere (unit)",
},
["Ba"] = {
name1 = "barye",
symbol = "Ba",
utype = "pressure",
scale = 0.1,
default = "Pa",
},
["bar"] = {
symbol = "bar",
utype = "pressure",
scale = 100000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["dbar"] = {
name1 = "decibar",
symbol = "dbar",
utype = "pressure",
scale = 10000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["inHg"] = {
name1 = "inch of mercury",
name2 = "inches of mercury",
symbol = "inHg",
utype = "pressure",
scale = 3386.388640341,
default = "kPa",
},
["kBa"] = {
name1 = "kilobarye",
symbol = "kBa",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Barye",
},
["kg-f/cm2"] = {
name1 = "kilogram-force per square centimetre",
name1_us = "kilogram-force per square centimeter",
name2 = "kilograms-force per square centimetre",
name2_us = "kilograms-force per square centimeter",
symbol = "kg<sub>f</sub>/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kg/cm2"] = {
name1 = "kilogram per square centimetre",
name1_us = "kilogram per square centimeter",
name2 = "kilograms per square centimetre",
name2_us = "kilograms per square centimeter",
symbol = "kg/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kgf/cm2"] = {
name1 = "kilogram-force per square centimetre",
name1_us = "kilogram-force per square centimeter",
name2 = "kilograms-force per square centimetre",
name2_us = "kilograms-force per square centimeter",
symbol = "kgf/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["ksi"] = {
name1 = "kilopound per square inch",
name2 = "kilopounds per square inch",
symbol = "ksi",
utype = "pressure",
scale = 6894757.2931683613,
default = "MPa",
link = "Pound per square inch",
},
["lbf/in2"] = {
name1 = "pound-force per square inch",
name2 = "pounds-force per square inch",
symbol = "lbf/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["mb"] = {
name1 = "millibar",
symbol = "mb",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mbar"] = {
name1 = "millibar",
symbol = "mbar",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mmHg"] = {
name1 = "millimetre of mercury",
name1_us = "millimeter of mercury",
name2 = "millimetres of mercury",
name2_us = "millimeters of mercury",
symbol = "mmHg",
utype = "pressure",
scale = 133.322387415,
default = "kPa",
},
["Pa"] = {
_name1 = "pascal",
_symbol = "Pa",
utype = "pressure",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "psi",
link = "Pascal (unit)",
},
["psf"] = {
name1 = "pound per square foot",
name2 = "pounds per square foot",
symbol = "psf",
utype = "pressure",
scale = 47.880258980335839,
default = "kPa",
link = "Pound per square inch",
},
["psi"] = {
name1 = "pound per square inch",
name2 = "pounds per square inch",
symbol = "psi",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa",
},
["Torr"] = {
name1 = "torr",
symbol = "Torr",
utype = "pressure",
scale = 133.32236842105263,
default = "kPa",
},
["N/cm2"] = {
per = { "N", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["N/m2"] = {
per = { "N", "m2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["g/cm2"] = {
per = { "g", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["g/m2"] = {
per = { "g", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/ha"] = {
per = { "kg", "ha" },
utype = "pressure",
default = "lb/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/m2"] = {
per = { "kg", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/1000sqft"] = {
per = { "lb", "1000sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/acre"] = {
per = { "lb", "acre" },
utype = "pressure",
default = "kg/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqft"] = {
per = { "lb", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqyd"] = {
per = { "lb", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["LT/acre"] = {
per = { "LT", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["MT/ha"] = {
per = { "MT", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqft"] = {
per = { "oz", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqyd"] = {
per = { "oz", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["ST/acre"] = {
per = { "ST", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["t/ha"] = {
per = { "t", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/acre"] = {
per = { "tonne", "acre" },
utype = "pressure",
default = "tonne/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/ha"] = {
per = { "tonne", "ha" },
utype = "pressure",
default = "tonne/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kgfpsqcm"] = {
target = "kgf/cm2",
},
["kgpsqcm"] = {
target = "kg/cm2",
},
["kN/m2"] = {
target = "kPa",
},
["lb/in2"] = {
target = "lbf/in2",
},
["torr"] = {
target = "Torr",
},
["Bq"] = {
_name1 = "becquerel",
_symbol = "Bq",
utype = "radioactivity",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "pCi",
link = "Becquerel",
},
["Ci"] = {
_name1 = "curie",
_symbol = "Ci",
utype = "radioactivity",
scale = 3.7e10,
prefixes = 1,
default = "GBq",
link = "Curie (unit)",
},
["Rd"] = {
_name1 = "rutherford",
_symbol = "Rd",
utype = "radioactivity",
scale = 1e6,
prefixes = 1,
default = "MBq",
link = "Rutherford (unit)",
},
["cm/h"] = {
name1 = "centimetre per hour",
name1_us = "centimeter per hour",
name2 = "centimetres per hour",
name2_us = "centimeters per hour",
symbol = "cm/h",
utype = "speed",
scale = 2.7777777777777775e-6,
default = "in/h",
link = "Metre per second",
},
["cm/s"] = {
name1 = "centimetre per second",
name1_us = "centimeter per second",
name2 = "centimetres per second",
name2_us = "centimeters per second",
symbol = "cm/s",
utype = "speed",
scale = 0.01,
default = "in/s",
link = "Metre per second",
},
["cm/year"] = {
name1 = "centimetre per year",
name1_us = "centimeter per year",
name2 = "centimetres per year",
name2_us = "centimeters per year",
symbol = "cm/year",
utype = "speed",
scale = 3.168873850681143e-10,
default = "in/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["foot/s"] = {
name1 = "foot per second",
name2 = "foot per second",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
},
["ft/min"] = {
name1 = "foot per minute",
name2 = "feet per minute",
symbol = "ft/min",
utype = "speed",
scale = 0.00508,
default = "m/min",
link = "Feet per second",
},
["ft/s"] = {
name1 = "foot per second",
name2 = "feet per second",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
link = "Feet per second",
},
["furlong per fortnight"] = {
name2 = "furlongs per fortnight",
symbol = "furlong per fortnight",
usename = 1,
utype = "speed",
scale = 0.00016630952380952381,
default = "km/h mph",
link = "FFF system",
},
["in/h"] = {
name1 = "inch per hour",
name2 = "inches per hour",
symbol = "in/h",
utype = "speed",
scale = 7.0555555555555559e-6,
default = "cm/h",
link = "Inch",
},
["in/s"] = {
name1 = "inch per second",
name2 = "inches per second",
symbol = "in/s",
utype = "speed",
scale = 0.0254,
default = "cm/s",
link = "Inch",
},
["in/year"] = {
name1 = "inch per year",
name2 = "inches per year",
symbol = "in/year",
utype = "speed",
scale = 8.0489395807301024e-10,
default = "cm/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["isp"] = {
name1 = "second",
symbol = "s",
utype = "speed",
scale = 9.80665,
default = "km/s",
link = "Specific impulse",
},
["km/d"] = {
name1 = "kilometre per day",
name1_us = "kilometer per day",
name2 = "kilometres per day",
name2_us = "kilometers per day",
symbol = "km/d",
utype = "speed",
scale = 1.1574074074074074e-2,
default = "mi/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["km/h"] = {
name1 = "kiiloomitir saacaddii",
name1_us = "kiiloomitir saacaddii",
name2 = "kiiloomitir saacaddii",
name2_us = "kiiloomitir saacaddii",
symbol = "km/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph",
link = "Kiiloomitir saacaddii",
},
["km/s"] = {
name1 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
symbol = "km/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "mi/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["kn"] = {
name1 = "guntin",
symbol = "kn",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.51444444444444448,
default = "km/h mph",
link = "Guntin (halbeeg)",
},
["kNs/kg"] = {
name2 = "kN‑s/kg",
symbol = "kN‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["m/min"] = {
name1 = "mitir daqiiqaddii",
name1_us = "mitir daqiiqaddii",
name2 = "mitir daqiiqaddii",
name2_us = "mitir daqiiqaddii",
symbol = "m/min",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.016666666666666666,
default = "ft/min",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["m/s"] = {
name1 = "mitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "mitir ilbiriqsaddii",
name2 = "mitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "mitir ilbiriqsaddii",
symbol = "m/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "ft/s",
},
["Mach"] = {
name2 = "Mach",
symbol = "Mach",
utype = "xawaaraha",
builtin = "mach",
scale = 0,
iscomplex= true,
default = "km/h mph",
link = "Lambarka Mach",
},
["mi/d"] = {
name1 = "mayl maalinkii",
name2 = "mayl maalinkii",
symbol = "mi/d",
utype = "xawaaraha",
scale = 1.8626666666666667e-2,
default = "km/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["mi/s"] = {
name1 = "mayl ilbiriqsaddii",
name2 = "mayl ilbiriqsaddii",
symbol = "mi/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1609.344,
default = "km/s",
link = "Mayl",
},
["mm/h"] = {
name1 = "milimitir saacaddii",
name1_us = "milimitir saacaddii",
name2 = "milimitir saacaddii",
name2_us = "milimitir saacaddii",
symbol = "mm/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.7777777777777781e-7,
default = "in/h",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["mph"] = {
name1 = "mayl saacaddii",
name2 = "mayl saacaddii",
symbol = "mph",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.44704,
default = "km/h",
link = "Mayl saacaddii",
},
["Ns/kg"] = {
name2 = "N‑s/kg",
symbol = "N‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["si tsfc"] = {
name2 = "g/(kN⋅s)",
symbol = "g/(kN⋅s)",
utype = "xawaaraha",
scale = 9.9999628621379242e-7,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["tsfc"] = {
name2 = "lb/(lbf⋅h)",
symbol = "lb/(lbf⋅h)",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.832545036049801e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "si tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["cm/y"] = {
target = "cm/year",
},
["cm/yr"] = {
target = "cm/year",
},
["in/y"] = {
target = "in/year",
},
["in/yr"] = {
target = "in/year",
},
["knot"] = {
target = "kn",
},
["knots"] = {
target = "kn",
},
["kph"] = {
target = "km/h",
},
["mi/h"] = {
target = "mph",
},
["mm/s"] = {
per = { "mm", "s" },
utype = "xawaaraha",
default = "in/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["C"] = {
name1 = "digrii Celsius",
name2 = "digrii Celsius",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = -273.15,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "F",
link = "Celsius",
},
["F"] = {
name1 = "digrii Fahrenheit",
name2 = "digrii Fahrenheit",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 32-273.15*(9/5),
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "C",
link = "Fahrenheit",
},
["K"] = {
_name1 = "kelvin",
_symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
prefixes = 1,
default = "C F",
link = "Kelvin",
},
["keVT"] = {
name1 = "kiloelectronvolt",
symbol = "keV",
utype = "heerkulka",
scale = 11604518.121550081,
offset = 0,
iscomplex= true,
default = "MK",
defkey = "keVT",
linkey = "keVT",
link = "Electronvolt",
},
["R"] = {
name1 = "digrii Rankine",
name2 = "degrees Rankine",
symbol = "°R",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "K F C",
link = "Miisaanka Rankine",
},
["Celsius"] = {
target = "C",
},
["°C"] = {
target = "C",
},
["°F"] = {
target = "F",
},
["°R"] = {
target = "R",
},
["C-change"] = {
name1 = "degree Celsius change",
name2 = "degrees Celsius change",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Celsius",
},
["F-change"] = {
name1 = "degree Fahrenheit change",
name2 = "degrees Fahrenheit change",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
default = "C-change",
link = "Fahrenheit",
},
["K-change"] = {
name1 = "kelvin change",
name2 = "kelvins change",
symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Kelvin",
},
["°C-change"] = {
target = "C-change",
},
["°F-change"] = {
target = "F-change",
},
["century"] = {
name1 = "qarnig",
name2 = "qarniyo",
symbol = "ha",
utype = "waqtiga",
scale = 3155760000,
default = "Gs",
},
["d"] = {
name1 = "maalin",
symbol = "d",
utype = "waqtiga",
scale = 86400,
default = "ks",
},
["decade"] = {
name1 = "tobaneeyo sano",
symbol = "daa",
utype = "waqtiga",
scale = 315576000,
default = "Ms",
},
["dog year"] = {
name1 = "sano eey",
symbol = "dog yr",
utype = "waqtiga",
scale = 220903200,
default = "years",
link = "Liiska halbeegyada aan caadiga ahayn#Sano eey",
},
["fortnight"] = {
symbol = "fortnight",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 1209600,
default = "week",
},
["h"] = {
name1 = "saacad",
symbol = "h",
utype = "waqtiga",
scale = 3600,
default = "ks",
},
["long billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["millennium"] = {
name1 = "kun-sano",
name2 = "kun-sano",
symbol = "ka",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000,
default = "Gs",
},
["milliard year"] = {
name1 = "milyaar sano",
name2 = "milyaar sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["million year"] = {
name1 = "milyan sano",
name2 = "milyan sano",
symbol = "Ma",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000,
default = "Ts",
link = "Sanadka",
},
["min"] = {
name1 = "daqiiqad",
symbol = "min",
utype = "waqtiga",
scale = 60,
default = "s",
},
["month"] = {
symbol = "month",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "Ms",
},
["months"] = {
name1 = "month",
symbol = "mo",
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "year",
},
["s"] = {
_name1 = "ilbiriqsi",
_symbol = "s",
utype = "waqtiga",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v < 7200 ! min ! h",
link = "Ilbiriqsi",
},
["short billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["short trillion year"] = {
name1 = "tiriliyan sano",
name2 = "tiriliyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["thousand million year"] = {
name1 = "kun milyan sano",
name2 = "kun milyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["wk"] = {
symbol = "week",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 604800,
default = "Ms",
},
["year"] = {
name1 = "sano",
symbol = "a",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["years"] = {
name1 = "sano",
symbol = "yr",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["byr"] = {
target = "short billion year",
},
["day"] = {
target = "d",
},
["days"] = {
target = "d",
},
["dog yr"] = {
target = "dog year",
},
["Gyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["hour"] = {
target = "h",
},
["hours"] = {
target = "h",
},
["kMyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kyr"] = {
target = "millennium",
},
["long byr"] = {
target = "long billion year",
},
["minute"] = {
target = "min",
},
["minutes"] = {
target = "min",
},
["mth"] = {
target = "month",
},
["Myr"] = {
target = "million year",
},
["myr"] = {
target = "million year",
},
["sec"] = {
target = "s",
},
["second"] = {
target = "s",
},
["seconds"] = {
target = "s",
},
["tmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["tryr"] = {
target = "short trillion year",
},
["tyr"] = {
target = "millennium",
},
["week"] = {
target = "wk",
},
["weeks"] = {
target = "wk",
},
["yr"] = {
target = "year",
},
["kg.m"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgf.m"] = {
name1 = "kiilograam xoog-mitir",
name1_us = "kiilograam xoog-mitir",
symbol = "kgf⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgm"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kpm"] = {
name1 = "kiilopond mitir",
name1_us = "kiilopond mitir",
symbol = "kp⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["lb-fft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.ft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.in"] = {
name1 = "rodol xoog-inch",
symbol = "lb⋅in",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mN.m",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbfft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lbf⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbft"] = {
name1 = "rodol-cag",
name2 = "rodol-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["m.kg-f"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "metre kilograms-force",
name2_us = "meter kilograms-force",
symbol = "m⋅kg<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["m.kgf"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "mitir kiilograam-xoog",
name2_us = "mitir kiilograam-xoog",
symbol = "m⋅kgf",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["mN.m"] = {
name1 = "miliniwitir-mitir",
name1_us = "miliniwitir-mitir",
symbol = "mN⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.001,
default = "lb.in",
link = "Niwitir-mitir",
},
["Nm"] = {
_name1 = "niwitir-mitir",
_name1_us= "niwitir-mitir",
_symbol = "N⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
alttype = "tamarta",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lbfft",
link = "Niwitir-mitir",
},
["kN/m"] = {
per = { "kN", "-m-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "lbf/in",
},
["lbf/in"] = {
per = { "lbf", "-in-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "kN/m",
},
["lb-f.ft"] = {
target = "lb-fft",
},
["lbf.ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lbf·ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lb·ft"] = {
target = "lb.ft",
},
["mkg-f"] = {
target = "m.kg-f",
},
["mkgf"] = {
target = "m.kgf",
},
["N.m"] = {
target = "Nm",
},
["N·m"] = {
target = "Nm",
},
["ton-mile"] = {
symbol = "ton-mile",
usename = 1,
utype = "gaadiidka",
scale = 1.4599723182105602,
default = "tkm",
},
["tkm"] = {
name1 = "tan-kiiloomitir",
name1_us = "tan-kiiloomitir",
symbol = "tkm",
utype = "gaadiidka",
scale = 1,
default = "ton-mile",
},
["-12USoz(mL)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 mL) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USoz(ml)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 ml) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "ml",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USozserve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
symbol = "12 US fl oz adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["acre-foot"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["acre-ft"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["AUtbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Australiya",
symbol = "AU tbsp",
utype = "mugga",
scale = 0.000020,
default = "ml",
},
["Bcuft"] = {
name1 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "billion cu ft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "Gl",
link = "Fuud oo laba jibaaran",
},
["bdft"] = {
name1 = "loox cag",
name2 = "loox cag",
symbol = "bd ft",
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board feet"] = {
name2 = "board feet",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board foot"] = {
name2 = "board foot",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["cc"] = {
name1 = "sentimitir oo laba jibaaran",
name1_us = "sentimitir oo laba jibaaran",
symbol = "cc",
utype = "mugga",
scale = 0.000001,
default = "cuin",
},
["CID"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cc",
link = "Inch oo laba jibaaran#Barakaca mashiinka",
},
["cord"] = {
symbol = "cord",
utype = "mugga",
scale = 3.624556363776,
default = "m3",
link = "Cord (halbeeg)",
},
["cufoot"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuft"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuin"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cm3",
},
["cumi"] = {
name1 = "mayl oo laba jibaaran",
symbol = "cu mi",
utype = "mugga",
scale = 4168181825.440579584,
default = "km3",
},
["cuyd"] = {
name1 = "yaard oo laba jibaaran",
symbol = "cu yd",
utype = "mugga",
scale = 0.764554857984,
default = "m3",
},
["firkin"] = {
symbol = "firkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.04091481,
default = "L impgal USgal",
link = "Firkin (halbeeg)",
},
["foot3"] = {
target = "cufoot",
},
["Goilbbl"] = {
name1 = "bilyan fuusto",
name2 = "bilyan fuusto",
symbol = "Gbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294.928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["gr water"] = {
name1 = "qiraano biyo ah",
name2 = "qiraano biyo ah",
symbol = "gr H<sub>2</sub>O",
utype = "mugga",
scale = 0.00000006479891,
default = "cm3",
link = "Qiraano (halbeeg)",
},
["grt"] = {
name1 = "tan diiwaangelinta guud",
symbol = "grt",
utype = "mugga",
scale = 2.8316846592,
default = "m3",
link = "Taniinta diiwaangelinta guud",
},
["impbbl"] = {
name1 = "fuustada Boqortooyada",
symbol = "imp bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.16365924,
default = "L impgal USgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["impbsh"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "L impgal USdrygal",
},
["impbu"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "m3",
},
["impgal"] = {
name1 = "gaalanka Boqortooyada",
symbol = "imp gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00454609,
default = "L USgal",
},
["impgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001420653125,
default = "ml USoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["impkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Boqortooyada",
symbol = "kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01818436,
default = "L USdrygal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["impoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Boqortooyada",
symbol = "imp fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000284130625,
default = "ml USoz",
},
["imppk"] = {
name1 = "bekka Boqortooyada",
symbol = "pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00909218,
default = "L USdrygal",
link = "Bek",
},
["imppt"] = {
name1 = "beyntada Boqortooyada",
symbol = "imp pt",
utype = "mugga",
scale = 0.00056826125,
default = "L",
},
["impqt"] = {
name1 = "kwartada Boqortooyada",
symbol = "imp qt",
utype = "mugga",
scale = 0.0011365225,
default = "ml USoz",
customary= 3,
},
["kilderkin"] = {
symbol = "kilderkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.08182962,
default = "L impgal USgal",
},
["koilbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "kbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["L"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "L",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["l"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["ll"] = {
name1 = "litir",
name1_us = "litir",
symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
default = "impgal USgal",
},
["m3"] = {
_name1 = "mitir oo laba jibaaran",
_name1_us= "mitir oo laba jibaaran",
_symbol = "m<sup>3</sup>",
prefix_position= 7,
utype = "mugga",
scale = 1,
prefixes = 3,
default = "cuft",
link = "Mitir oo laba jibaaran",
},
["Mbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MMoilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "MMbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["Moilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MTON"] = {
name1 = "tan cabbirka",
symbol = "MTON",
utype = "mugga",
scale = 1.13267386368,
default = "m3",
},
["MUSgal"] = {
name1 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name1_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
symbol = "million US gal",
sym_us = "million U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 3785.411784,
default = "Ml",
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["oilbbl"] = {
name1 = "fuusto",
symbol = "bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.158987294928,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["stere"] = {
symbol = "stere",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 1,
default = "cuft",
},
["tmcft"] = {
name2 = "tmcft",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
},
["Tmcft"] = {
name1 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
link = "Tmcft",
},
["Toilbbl"] = {
name1 = "tiriliyan fuusto",
name2 = "tiriliyan fuusto",
symbol = "Tbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["USbbl"] = {
name1 = "fuustada Maraykanka",
name1_us = "fuustada Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.119240471196,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbeerbbl"] = {
name1 = "fuustada biirka ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada biirka ee Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.117347765304,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbsh"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bsh",
sym_us = "U.S. bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USbu"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bu",
sym_us = "U.S. bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USdrybbl"] = {
name1 = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry bbl",
sym_us = "U.S. dry bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.11562819898508,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USdrygal"] = {
name1 = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry gal",
sym_us = "U.S. dry gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00440488377086,
default = "L",
link = "Gaalan",
},
["USdrypt"] = {
name1 = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry pt",
sym_us = "U.S. dry pt",
utype = "mugga",
scale = 0.0005506104713575,
default = "ml",
link = "Beyntad",
},
["USdryqt"] = {
name1 = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry qt",
sym_us = "U.S. dry qt",
utype = "mugga",
scale = 0.001101220942715,
default = "ml",
link = "Kwarta",
},
["USflgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US fl gal",
sym_us = "U.S. fl gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
link = "Gaalan",
},
["USgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US gal",
sym_us = "U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
},
["USgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001182941183,
default = "ml impoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["USkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Maraykanka",
name1_us = "kenning-ka Maraykanka",
symbol = "US kenning",
sym_us = "U.S. kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01761953508344,
default = "L impgal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["USmin"] = {
name1 = "minim-ka Maraykanka",
name1_us = "minim-ka Maraykanka",
symbol = "US min",
sym_us = "U.S. min",
utype = "mugga",
scale = 0.000000061611519921875,
default = "ml",
link = "Minim (halbeeg)",
},
["USoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
name1_us = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
symbol = "US fl oz",
sym_us = "U.S. fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000295735295625,
default = "ml",
},
["USpk"] = {
name1 = "bekka Maraykanka",
name1_us = "bekka Maraykanka",
symbol = "US pk",
sym_us = "U.S. pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00880976754172,
default = "L impgal",
link = "Bek",
},
["USpt"] = {
name1 = "beyntada Maraykanka",
name1_us = "beyntada Maraykanka",
symbol = "US pt",
sym_us = "U.S. pt",
utype = "mugga",
scale = 0.000473176473,
default = "L imppt",
link = "Beyntad",
},
["USqt"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml",
link = "Kwarta",
customary= 1,
},
["USquart"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml impoz",
link = "Kwarta",
},
["UStbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Maraykanka",
name1_us = "qaaddo cuntada Maraykanka",
symbol = "US tbsp",
sym_us = "U.S. tbsp",
utype = "mugga",
scale = 1.4786764781250001e-5,
default = "ml",
},
["winecase"] = {
symbol = "case",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.009,
default = "L",
link = "Sanduuq (alaab)",
},
["*U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["*U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["+USdrygal"] = {
target = "USdrygal",
customary= 1,
},
["+usfloz"] = {
target = "USoz",
link = "Wiishka dareeraha ah",
customary= 1,
},
["+USgal"] = {
target = "USgal",
customary= 1,
},
["+USoz"] = {
target = "USoz",
customary= 1,
},
["@impgal"] = {
target = "impgal",
link = "Gaalan",
customary= 3,
},
["acre feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre-feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre.foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre.ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre·ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["bushels"] = {
target = "USbsh",
},
["cid"] = {
target = "CID",
},
["ft3"] = {
target = "cuft",
symbol = "ft<sup>3</sup>",
},
["gal"] = {
target = "USgal",
},
["gallon"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallon%})",
},
["gallons"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallons%})",
},
["Gcuft"] = {
target = "e9cuft",
},
["impfloz"] = {
target = "impoz",
},
["Impgal"] = {
target = "impgal",
},
["in3"] = {
target = "cuin",
symbol = "in<sup>3</sup>",
},
["hm³"] = {
target = "hm3",
},
["kcuft"] = {
target = "e3cuft",
},
["kcum"] = {
target = "e3m3",
},
["km³"] = {
target = "km3",
},
["liter"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["liters"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["litre"] = {
target = "L",
},
["litres"] = {
target = "L",
},
["Mcuft"] = {
target = "e6cuft",
},
["Mcum"] = {
target = "e6m3",
},
["Mft3"] = {
target = "e6cuft",
},
["mi3"] = {
target = "cumi",
symbol = "mi<sup>3</sup>",
},
["m³"] = {
target = "m3",
},
["Pcuft"] = {
target = "e15cuft",
},
["pt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USpt%} oo ah beyntada Maraykanka ama %{imppt%} oo ah beyntada Boqortooyada (ma aha %{pt%})",
},
["qt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USqt%} oo ah kwartada Maraykanka ama %{impqt%} oo ah kwartada Boqortooyada (ma aha %{qt%})",
},
["Tcuft"] = {
target = "e12cuft",
},
["Tft3"] = {
target = "e12cuft",
},
["U.S.bbl"] = {
target = "USbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.beerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.bsh"] = {
target = "USbsh",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.bu"] = {
target = "USbu",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.drybbl"] = {
target = "USdrybbl",
sp_us = true,
},
["U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
},
["U.S.drypt"] = {
target = "USdrypt",
sp_us = true,
},
["U.S.dryqt"] = {
target = "USdryqt",
sp_us = true,
},
["U.S.flgal"] = {
target = "USflgal",
sp_us = true,
},
["U.S.floz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["u.s.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["U.S.gi"] = {
target = "USgi",
sp_us = true,
},
["U.S.kenning"] = {
target = "USkenning",
sp_us = true,
},
["U.S.oz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.pk"] = {
target = "USpk",
sp_us = true,
},
["U.S.pt"] = {
target = "USpt",
sp_us = true,
},
["U.S.qt"] = {
target = "USqt",
sp_us = true,
default = "L impqt",
customary= 2,
},
["usbbl"] = {
target = "USbbl",
},
["usbeerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
},
["usbsh"] = {
target = "USbsh",
},
["usbu"] = {
target = "USbu",
},
["usdrybbl"] = {
target = "USdrybbl",
},
["usdrygal"] = {
target = "USdrygal",
},
["usdrypt"] = {
target = "USdrypt",
},
["usdryqt"] = {
target = "USdryqt",
},
["USfloz"] = {
target = "USoz",
},
["usfloz"] = {
target = "USoz",
},
["USGAL"] = {
target = "USgal",
},
["usgal"] = {
target = "USgal",
},
["usgi"] = {
target = "USgi",
},
["uskenning"] = {
target = "USkenning",
},
["usoz"] = {
target = "USoz",
},
["uspk"] = {
target = "USpk",
},
["uspt"] = {
target = "USpt",
},
["usqt"] = {
target = "USqt",
},
["yd3"] = {
target = "cuyd",
symbol = "yd<sup>3</sup>",
},
["cuft/sqmi"] = {
per = { "cuft", "sqmi" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["m3/ha"] = {
name1 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name1_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
symbol = "m<sup>3</sup>/ha",
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 0.0001,
default = "USbu/acre",
link = "Hektar",
},
["m3/km2"] = {
per = { "m3", "km2" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "cuft/sqmi",
},
["U.S.gal/acre"] = {
per = { "U.S.gal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["USbu/acre"] = {
name2 = "US bushels per acre",
symbol = "US bushel per acre",
usename = 1,
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 8.7077638761350888e-6,
default = "m3/ha",
link = "Bushil",
},
["USgal/acre"] = {
per = { "USgal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["cuyd/mi"] = {
per = { "cuyd", "mi" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "m3/km",
},
["m3/km"] = {
per = { "m3", "km" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "cuyd/mi",
},
["mich"] = {
combination= { "ch", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michlk"] = {
combination= { "chlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michainlk"] = {
combination= { "chainlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["miyd"] = {
combination= { "yd", "mi" },
multiple = { 1760 },
utype = "dhererka",
},
["miydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd", "mi" },
multiple = { 12, 3, 1760 },
utype = "dhererka",
},
["mift"] = {
combination= { "ft", "mi" },
multiple = { 5280 },
utype = "dhererka",
},
["ydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd" },
multiple = { 12, 3 },
utype = "dhererka",
},
["ydft"] = {
combination= { "ft", "yd" },
multiple = { 3 },
utype = "dhererka",
},
["ftin"] = {
combination= { "in", "ft" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["footin"] = {
combination= { "in", "foot" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["handin"] = {
combination= { "in", "hand" },
multiple = { 4 },
utype = "dhererka",
},
["lboz"] = {
combination= { "oz", "lb" },
multiple = { 16 },
utype = "miisaanka",
},
["stlb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["stlboz"] = {
combination= { "oz", "lb", "st" },
multiple = { 16, 14 },
utype = "miisaanka",
},
["st and lb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["GN LTf"] = {
combination= { "GN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["GN LTf STf"] = {
combination= { "GN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf"] = {
combination= { "GN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf LTf"] = {
combination= { "GN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf"] = {
combination= { "kN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf STf"] = {
combination= { "kN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf"] = {
combination= { "kN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf LTf"] = {
combination= { "kN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["LTf STf"] = {
combination= { "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf"] = {
combination= { "MN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf STf"] = {
combination= { "MN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf"] = {
combination= { "MN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf LTf"] = {
combination= { "MN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["STf LTf"] = {
combination= { "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["L/100 km mpgimp"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgimp"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgUS"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgus"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgus"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["mpgimp L/100 km"] = {
combination= { "mpgimp", "L/100 km" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["LT ST t"] = {
combination= { "lt", "-ST", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["LT t ST"] = {
combination= { "lt", "t", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ST LT t"] = {
combination= { "-ST", "lt", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["ST t LT"] = {
combination= { "-ST", "t", "lt" },
utype = "miisaanka",
},
["t LT ST"] = {
combination= { "t", "lt", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ton"] = {
combination= { "LT", "ST" },
utype = "miisaanka",
},
["kPa kg/cm2"] = {
combination= { "kPa", "kgf/cm2" },
utype = "caddiska",
},
["kPa lb/in2"] = {
combination= { "kPa", "-lb/in2" },
utype = "caddiska",
},
["floz"] = {
combination= { "impoz", "USoz" },
utype = "mugga",
},
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local default_exceptions = {
-- Prefixed units with a default different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation).
["cm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["dm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["e3acre"] = "km2",
["e3m2"] = "e6sqft",
["e6acre"] = "km2",
["e6ha"] = "e6acre",
["e6km2"] = "e6sqmi",
["e6m2"] = "e6sqft",
["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2",
["e6sqmi"] = "e6km2",
["hm<sup>2</sup>"] = "acre",
["km<sup>2</sup>"] = "sqmi",
["mm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["aJ"] = "eV",
["e3BTU"] = "MJ",
["e6BTU"] = "GJ",
["EJ"] = "kWh",
["eV"] = "aJ",
["feV"] = "yJ",
["fJ"] = "keV",
["GeV"] = "nJ",
["GJ"] = "kWh",
["keV"] = "fJ",
["MeV"] = "pJ",
["meV"] = "zJ",
["MJ"] = "kWh",
["neV"] = "yJ",
["PeV"] = "mJ",
["peV"] = "yJ",
["PJ"] = "kWh",
["pJ"] = "MeV",
["TeV"] = "μJ",
["TJ"] = "kWh",
["YJ"] = "kWh",
["yJ"] = "μeV",
["ZJ"] = "kWh",
["zJ"] = "meV",
["μeV"] = "yJ",
["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a",
["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d",
["e12m3/a"] = "Tcuft/a",
["e12m3/d"] = "Tcuft/d",
["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a",
["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d",
["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s",
["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a",
["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d",
["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s",
["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a",
["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d",
["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s",
["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a",
["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d",
["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s",
["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e9cuft/a"] = "m3/a",
["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d",
["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a",
["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d",
["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s",
["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a",
["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s",
["nN"] = "gr-f",
["μN"] = "gr-f",
["mN"] = "oz-f",
["am"] = "in",
["cm"] = "in",
["dam"] = "ft",
["dm"] = "in",
["e12km"] = "e12mi",
["e12mi"] = "e12km",
["e3AU"] = "ly",
["e3km"] = "e3mi",
["e3mi"] = "e3km",
["e6km"] = "e6mi",
["e6mi"] = "e6km",
["e9km"] = "AU",
["e9mi"] = "e9km",
["Em"] = "mi",
["fm"] = "in",
["Gm"] = "mi",
["hm"] = "ft",
["km"] = "mi",
["mm"] = "in",
["Mm"] = "mi",
["nm"] = "in",
["Pm"] = "mi",
["pm"] = "in",
["Tm"] = "mi",
["Ym"] = "mi",
["ym"] = "in",
["Zm"] = "mi",
["zm"] = "in",
["μm"] = "in",
["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt",
["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t",
["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t",
["e3t"] = "LT ST",
["e6carat"] = "t",
["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne",
["e6ozt"] = "lb kg",
["e6ST"] = "Mt",
["e6t"] = "LT ST",
["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt",
["e9t"] = "LT ST",
["Gg"] = "lb",
["kg"] = "lb",
["mg"] = "gr",
["Mg"] = "LT ST",
["ng"] = "gr",
["μg"] = "gr",
["mBq"] = "fCi",
["kBq"] = "nCi",
["MBq"] = "μCi",
["GBq"] = "mCi",
["TBq"] = "Ci",
["PBq"] = "kCi",
["EBq"] = "kCi",
["fCi"] = "mBq",
["pCi"] = "Bq",
["nCi"] = "Bq",
["μCi"] = "kBq",
["mCi"] = "MBq",
["kCi"] = "TBq",
["MCi"] = "PBq",
["ns"] = "μs",
["μs"] = "ms",
["ms"] = "s",
["ks"] = "h",
["Ms"] = "week",
["Gs"] = "decade",
["Ts"] = "millennium",
["Ps"] = "million year",
["Es"] = "thousand million year",
["MK"] = "keVT",
["cL"] = "impoz usoz",
["cl"] = "impoz usoz",
["cm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dL"] = "impoz usoz",
["dl"] = "impoz usoz",
["mm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3",
["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft",
["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3",
["e15m3"] = "Pcuft",
["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3",
["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft",
["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6L"] = "USgal",
["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft",
["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft",
["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["GL"] = "cuft",
["Gl"] = "cuft",
["kL"] = "cuft",
["kl"] = "cuft",
["km<sup>3</sup>"] = "cumi",
["mL"] = "impoz usoz",
["ml"] = "impoz usoz",
["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["TL"] = "cumi",
["Tl"] = "cumi",
["μL"] = "cuin",
["μl"] = "cuin",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local link_exceptions = {
-- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode).
["mm<sup>2</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>2</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>2</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["km<sup>2</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["kJ"] = "Kiiloojuul",
["MJ"] = "Megajuul",
["GJ"] = "Gigajuul",
["TJ"] = "Terajuul",
["fm"] = "Femtomitir",
["pm"] = "Picomitir",
["nm"] = "Nanomitir",
["μm"] = "Mikromitir",
["mm"] = "Milimitir",
["cm"] = "Sentimitir",
["dm"] = "Desimitir",
["dam"] = "Decamitir",
["hm"] = "Hectomitir",
["km"] = "Kiiloomitir",
["Mm"] = "Megamitir",
["Gm"] = "Gigamitir",
["Tm"] = "Teramitir",
["Pm"] = "Petamitir",
["Em"] = "Examitir",
["Zm"] = "Zettamitir",
["Ym"] = "Yottamitir",
["μg"] = "Mikrograam",
["mg"] = "Miligraam",
["kg"] = "Kiilograam",
["Mg"] = "Tonne",
["yW"] = "Yoctowatt",
["zW"] = "Zeptowatt",
["aW"] = "Attowatt",
["fW"] = "Femtowatt",
["pW"] = "Picowatt",
["nW"] = "Nanowatt",
["μW"] = "Mikrowatt",
["mW"] = "Milliwatt",
["kW"] = "Kiilowatt",
["MW"] = "Megawatt",
["GW"] = "Gigawatt",
["TW"] = "Terawatt",
["PW"] = "Petawatt",
["EW"] = "Exawatt",
["ZW"] = "Zettawatt",
["YW"] = "Yottawatt",
["as"] = "Attosecond",
["fs"] = "Femtosecond",
["ps"] = "Picosecond",
["ns"] = "Nanosecond",
["μs"] = "Mikro-ilbiriqsi",
["ms"] = "Mili-ilbiriqsi",
["ks"] = "Kiilo-ilbiriqsi",
["Ms"] = "Mega-ilbiriqsi",
["Gs"] = "Giga-ilbiriqsi",
["Ts"] = "Tera-ilbiriqsi",
["Ps"] = "Peta-ilbiriqsi",
["Es"] = "Exasecond",
["Zs"] = "Zettasecond",
["Ys"] = "Yottasecond",
["mm<sup>3</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>3</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>3</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["dam<sup>3</sup>"] = "Decamitir oo laba jibaaran",
["km<sup>3</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["μL"] = "Mikrolitir",
["μl"] = "Mikrolitir",
["mL"] = "Mililitir",
["ml"] = "Mililitir",
["cL"] = "Sentilitir",
["cl"] = "Sentilitir",
["dL"] = "Desilitir",
["dl"] = "Desilitir",
["daL"] = "Decalitir",
["dal"] = "Decalitir",
["hL"] = "Hectolitir",
["hl"] = "Hectolitir",
["kL"] = "Kiilolitir",
["kl"] = "Kiilolitir",
["ML"] = "Megalitir",
["Ml"] = "Megalitir",
["GL"] = "Gigalitir",
["Gl"] = "Gigalitir",
["TL"] = "Teralitir",
["Tl"] = "Teralitir",
["PL"] = "Petalitir",
["Pl"] = "Petalitir",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local per_unit_fixups = {
-- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type
-- changed, for example, "length/time" is changed to "speed".
-- Other adjustments can also be specified.
["/area"] = "qayb dhul ah",
["/volume"] = "qayb mug ah",
["area/area"] = "haldhayeedka qayb dhul ah",
["energy/length"] = "tamarta qayb dherer ah",
["energy/mass"] = "tamarta qayb miisaan ah",
["energy/time"] = { utype = "awoodda", link = "Awoodda (fiisikis)" },
["energy/volume"] = "tamarta qayb mug ah",
["force/area"] = { utype = "caddiska", link = "Caddiska" },
["length/length"] = { utype = "jiirada", link = "Jiirada" },
["length/time"] = { utype = "xawaaraha", link = "Xawaaraha" },
["length/time/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["mass/area"] = { utype = "caddiska", multiplier = 9.80665 },
["mass/length"] = "cukaannimada toosan",
["mass/mass"] = "urursanaanta",
["mass/power"] = "miisaanka qayb awood ah",
["mass/time"] = "miisaanka qayb waqti ah",
["mass/volume"] = { utype = "cukaannimada", link = "Cukaannimada" },
["power/mass"] = "awoodda qayb miisaan ah",
["power/volume"] = { link = "Cukaannimada awoodda" },
["pressure/length"] = "jiirada jabka",
["speed/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["volume/area"] = "mugga qayb dhul ah",
["volume/length"] = "mugga qayb dherer ah",
["volume/time"] = "socodka",
}
return {
all_units = all_units,
default_exceptions = default_exceptions,
link_exceptions = link_exceptions,
per_unit_fixups = per_unit_fixups,
}
6eypqbb1d2na033lzrw1as7evxno6h8
311713
311709
2026-11-04T19:15:47Z
Isma4l
41797
311713
Scribunto
text/plain
--xogta beddelka ee ay isticmaasho [[Module:Convert]] taas oo isticmaasha mw.loadData() si
-- loo aqriyo module-kan oo keliya hal mar halkii bogba.
-- Eeg [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
--
-- Miisaska xogta ee soo socda:
-- all_units dhammaan sifooyinka unugga, oo ay ku jirto wax-soo-saarka caadiga ah
-- default_exceptions ka reebitaanka wax-soo-saarka caadiga ah ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin wax-soo-saar caadi ah oo kala duwan)
-- link_exceptions ka reebitaanka xiriirinta ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin xiriiriyeyaal kala duwan)
--
-- Miisaskan waxaa soo saaray qoraal akhriya wikitext-ka bogga oo
-- dukumeentigooda ka dhigaya sifooyinka loo baahan yahay ee unug kasta; eeg [[:en:Module:Convert/doc]].
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta miisaskan sababtoo ah waxaa lagu abuuray iyadoo la wado --
-- qoraal akhriya wikitext-ka bogga wiki (eeg xusuusin kor ku xusan). --
---------------------------------------------------------------------------
local all_units = {
["Gy"] = {
_name1 = "gray",
_symbol = "Gy",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rad",
link = "Gray (unit)",
},
["rad"] = {
_name1 = "rad",
_symbol = "rad",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Gy",
link = "Rad (unit)",
},
["cm/s2"] = {
name1 = "centimetre per second squared",
name1_us = "centimeter per second squared",
name2 = "centimetres per second squared",
name2_us = "centimeters per second squared",
symbol = "cm/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.01,
default = "ft/s2",
link = "Gal (unit)",
},
["ft/s2"] = {
name1 = "foot per second squared",
name2 = "feet per second squared",
symbol = "ft/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.3048,
default = "m/s2",
},
["g0"] = {
name1 = "standard gravity",
name2 = "standard gravities",
symbol = "''g''<sub>0</sub>",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
},
["g-force"] = {
name2 = "''g''",
symbol = "''g''",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
link = "g-force",
},
["km/hs"] = {
name1 = "kilometre per hour per second",
name1_us = "kilometer per hour per second",
name2 = "kilometres per hour per second",
name2_us = "kilometers per hour per second",
symbol = "km/(h⋅s)",
utype = "acceleration",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["km/s2"] = {
name1 = "kilometre per second squared",
name1_us = "kilometer per second squared",
name2 = "kilometres per second squared",
name2_us = "kilometers per second squared",
symbol = "km/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1000,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["m/s2"] = {
name1 = "metre per second squared",
name1_us = "meter per second squared",
name2 = "metres per second squared",
name2_us = "meters per second squared",
symbol = "m/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1,
default = "ft/s2",
},
["mph/s"] = {
name1 = "mile per hour per second",
name2 = "miles per hour per second",
symbol = "mph/s",
utype = "acceleration",
scale = 0.44704,
default = "km/hs",
link = "Acceleration",
},
["km/h/s"] = {
target = "km/hs",
},
["standard gravity"] = {
target = "g0",
},
["1000sqft"] = {
name1 = "thousand square feet",
name2 = "thousand square feet",
symbol = "1000 sq ft",
utype = "area",
scale = 92.90304,
default = "m2",
link = "Square foot",
},
["a"] = {
_name1 = "are",
_symbol = "a",
utype = "area",
scale = 100,
prefixes = 1,
default = "sqft",
link = "Hectare#Are",
},
["acre"] = {
symbol = "acre",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 4046.8564224,
default = "ha",
subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } },
},
["acre-sing"] = {
target = "acre",
},
["arpent"] = {
symbol = "arpent",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3418.89,
default = "ha",
},
["cda"] = {
name1 = "cuerda",
symbol = "cda",
utype = "area",
scale = 3930.395625,
default = "ha acre",
},
["daa"] = {
name1 = "decare",
symbol = "daa",
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunam"] = {
symbol = "dunam",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunum"] = {
symbol = "dunum",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
link = "Dunam",
},
["ha"] = {
name1 = "hectare",
symbol = "ha",
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["hectare"] = {
name1 = "hectare",
symbol = "ha",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["Irish acre"] = {
name1 = "Irish acre",
symbol = "Irish acres",
utype = "area",
scale = 6555.2385024,
default = "ha",
link = "Acre (Irish)",
},
["m2"] = {
_name1 = "square metre",
_name1_us= "square meter",
_symbol = "m<sup>2</sup>",
prefix_position= 8,
utype = "area",
scale = 1,
prefixes = 2,
default = "sqft",
link = "Square metre",
},
["pondemaat"] = {
name1 = "pondemaat",
name2 = "pondemaat",
symbol = "pond",
utype = "area",
scale = 3674.363358816,
default = "m2",
link = ":nl:pondemaat",
},
["pyeong"] = {
name2 = "pyeong",
symbol = "pyeong",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
},
["rai"] = {
name2 = "rai",
symbol = "rai",
utype = "area",
scale = 1600,
default = "m2",
link = "Rai (unit)",
},
["rood"] = {
symbol = "rood",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1011.7141056,
default = "sqft m2",
subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } },
link = "Rood (unit)",
},
["sqfoot"] = {
name1 = "square foot",
name2 = "square foot",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqft"] = {
name1 = "square foot",
name2 = "square feet",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqin"] = {
name1 = "square inch",
name2 = "square inches",
symbol = "sq in",
utype = "area",
scale = 0.00064516,
default = "cm2",
},
["sqmi"] = {
name1 = "square mile",
symbol = "sq mi",
utype = "area",
scale = 2589988.110336,
default = "km2",
},
["sqnmi"] = {
name1 = "square nautical mile",
symbol = "sq nmi",
utype = "area",
scale = 3429904,
default = "km2 sqmi",
link = "Nautical mile",
},
["sqperch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 25.29285264,
default = "m2",
link = "Rod (unit)#Area and volume",
},
["sqverst"] = {
symbol = "square verst",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1138062.24,
default = "km2 sqmi",
link = "Verst",
},
["sqyd"] = {
name1 = "square yard",
symbol = "sq yd",
utype = "area",
scale = 0.83612736,
default = "m2",
},
["tsubo"] = {
name2 = "tsubo",
symbol = "tsubo",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
link = "Japanese units of measurement#Area",
},
["acres"] = {
target = "acre",
},
["are"] = {
target = "a",
},
["decare"] = {
target = "daa",
},
["foot2"] = {
target = "sqfoot",
},
["ft2"] = {
target = "sqft",
symbol = "ft<sup>2</sup>",
},
["in2"] = {
target = "sqin",
symbol = "in<sup>2</sup>",
},
["km²"] = {
target = "km2",
},
["mi2"] = {
target = "sqmi",
symbol = "mi<sup>2</sup>",
},
["million acre"] = {
target = "e6acre",
},
["million acres"] = {
target = "e6acre",
},
["million hectares"] = {
target = "e6ha",
},
["m²"] = {
target = "m2",
},
["nmi2"] = {
target = "sqnmi",
},
["pond"] = {
target = "pondemaat",
},
["sq arp"] = {
target = "arpent",
},
["sqkm"] = {
target = "km2",
},
["sqm"] = {
target = "m2",
},
["square verst"] = {
target = "sqverst",
},
["verst2"] = {
target = "sqverst",
},
["yd2"] = {
target = "sqyd",
symbol = "yd<sup>2</sup>",
},
["m2/ha"] = {
name1 = "square metre per hectare",
name1_us = "square meter per hectare",
name2 = "square metres per hectare",
name2_us = "square meters per hectare",
symbol = "m<sup>2</sup>/ha",
utype = "area per unit area",
scale = 0.0001,
default = "sqft/acre",
link = "Basal area",
},
["sqft/acre"] = {
name1 = "square foot per acre",
name2 = "square feet per acre",
symbol = "sq ft/acre",
utype = "area per unit area",
scale = 2.295684113865932e-5,
default = "m2/ha",
link = "Basal area",
},
["cent"] = {
name1 = "cent",
symbol = "¢",
utype = "cent",
scale = 1,
default = "cent",
link = "Cent (currency)",
},
["¢"] = {
target = "cent",
},
["A.h"] = {
name1 = "ampere hour",
symbol = "A⋅h",
utype = "charge",
scale = 3600,
default = "coulomb",
},
["coulomb"] = {
_name1 = "coulomb",
_symbol = "C",
utype = "charge",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "e",
link = "Coulomb",
},
["e"] = {
name1 = "elementary charge",
symbol = "''e''",
utype = "charge",
scale = 1.602176634e-19,
default = "coulomb",
},
["g-mol"] = {
name1 = "gram-mole",
symbol = "g‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol"] = {
name1 = "gram-mole",
symbol = "gmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol"] = {
name1 = "kilomole",
symbol = "kmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1000,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol"] = {
name1 = "pound-mole",
symbol = "lb‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["lbmol"] = {
name1 = "pound-mole",
symbol = "lbmol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["mol"] = {
name1 = "mole",
symbol = "mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kgCO2/L"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/L",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 1000,
default = "lbCO2/USgal",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/USgal"] = {
name1 = "pound per US gallon",
name2 = "pounds per US gallon",
symbol = "lbCO2/US gal",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 119.82642731689663,
default = "kgCO2/L",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/lb"] = {
per = { "oz", "lb" },
utype = "concentration",
default = "mg/kg",
},
["mg/kg"] = {
per = { "mg", "kg" },
utype = "concentration",
default = "oz/lb",
},
["g/dm3"] = {
name1 = "gram per cubic decimetre",
name1_us = "gram per cubic decimeter",
name2 = "grams per cubic decimetre",
name2_us = "grams per cubic decimeter",
symbol = "g/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["g/L"] = {
name1 = "gram per litre",
name1_us = "gram per liter",
name2 = "grams per litre",
name2_us = "grams per liter",
symbol = "g/L",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/mL"] = {
name1 = "gram per millilitre",
name1_us = "gram per milliliter",
name2 = "grams per millilitre",
name2_us = "grams per milliliter",
symbol = "g/mL",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/ml"] = {
name1 = "gram per millilitre",
name1_us = "gram per milliliter",
name2 = "grams per millilitre",
name2_us = "grams per milliliter",
symbol = "g/ml",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["kg/dm3"] = {
name1 = "kilogram per cubic decimetre",
name1_us = "kilogram per cubic decimeter",
name2 = "kilograms per cubic decimetre",
name2_us = "kilograms per cubic decimeter",
symbol = "kg/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuft",
link = "Density",
},
["kg/L"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg/L",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/l"] = {
name1 = "kilogram per litre",
name1_us = "kilogram per liter",
name2 = "kilograms per litre",
name2_us = "kilograms per liter",
symbol = "kg/l",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/m3"] = {
name1 = "kilogram per cubic metre",
name1_us = "kilogram per cubic meter",
name2 = "kilograms per cubic metre",
name2_us = "kilograms per cubic meter",
symbol = "kg/m<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["lb/cuft"] = {
name1 = "pound per cubic foot",
name2 = "pounds per cubic foot",
symbol = "lb/cu ft",
utype = "density",
scale = 16.018463373960142,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuin"] = {
name1 = "pound per cubic inch",
name2 = "pounds per cubic inch",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuyd"] = {
name1 = "pound per cubic yard",
name2 = "pounds per cubic yard",
symbol = "lb/cu yd",
utype = "density",
scale = 0.5932764212577829,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["lb/impgal"] = {
name1 = "pound per imperial gallon",
name2 = "pounds per imperial gallon",
symbol = "lb/imp gal",
utype = "density",
scale = 99.776372663101697,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/in3"] = {
name1 = "pound per cubic inch",
name2 = "pounds per cubic inch",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/U.S.gal"] = {
name1 = "pound per U.S. gallon",
name2 = "pounds per U.S. gallon",
symbol = "lb/U.S. gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/USbu"] = {
name1 = "pound per US bushel",
name2 = "pounds per US bushel",
symbol = "lb/US bu",
utype = "density",
scale = 12.871859780974471,
default = "kg/m3",
link = "Bushel",
},
["lb/USgal"] = {
name1 = "pound per US gallon",
name2 = "pounds per US gallon",
symbol = "lb/US gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lbm/cuin"] = {
name1 = "pound mass per cubic inch",
name2 = "pounds mass per cubic inch",
symbol = "lbm/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["mg/L"] = {
name1 = "milligram per litre",
name1_us = "milligram per liter",
name2 = "milligrams per litre",
name2_us = "milligrams per liter",
symbol = "mg/L",
utype = "density",
scale = 0.001,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["oz/cuin"] = {
name1 = "ounce per cubic inch",
name2 = "ounces per cubic inch",
symbol = "oz/cu in",
utype = "density",
scale = 1729.9940443876951,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["g/cm3"] = {
per = { "g", "cm3" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["g/m3"] = {
per = { "g", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["Mg/m3"] = {
per = { "Mg", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuft",
},
["mg/l"] = {
per = { "mg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["μg/dL"] = {
per = { "μg", "dL" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["μg/l"] = {
per = { "μg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["lb/ft3"] = {
target = "lb/cuft",
},
["lb/yd3"] = {
target = "lb/cuyd",
},
["lbm/in3"] = {
target = "lbm/cuin",
},
["mcg/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["oz/in3"] = {
target = "oz/cuin",
},
["ug/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["ug/l"] = {
target = "μg/l",
},
["B.O.T.U."] = {
name1 = "Board of Trade Unit",
symbol = "B.O.T.U.",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["bboe"] = {
name1 = "barrel of oil equivalent",
name2 = "barrels of oil equivalent",
symbol = "bboe",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BOE"] = {
name1 = "barrel of oil equivalent",
name2 = "barrels of oil equivalent",
symbol = "BOE",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BTU"] = {
name1 = "British thermal unit",
symbol = "BTU",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["Btu"] = {
name1 = "British thermal unit",
symbol = "Btu",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["BTU-39F"] = {
name1 = "British thermal unit (39°F)",
name2 = "British thermal units (39°F)",
symbol = "BTU<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-39F"] = {
name1 = "British thermal unit (39°F)",
name2 = "British thermal units (39°F)",
symbol = "Btu<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-59F"] = {
name1 = "British thermal unit (59°F)",
name2 = "British thermal units (59°F)",
symbol = "BTU<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-59F"] = {
name1 = "British thermal unit (59°F)",
name2 = "British thermal units (59°F)",
symbol = "Btu<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-60F"] = {
name1 = "British thermal unit (60°F)",
name2 = "British thermal units (60°F)",
symbol = "BTU<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-60F"] = {
name1 = "British thermal unit (60°F)",
name2 = "British thermal units (60°F)",
symbol = "Btu<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-63F"] = {
name1 = "British thermal unit (63°F)",
name2 = "British thermal units (63°F)",
symbol = "BTU<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-63F"] = {
name1 = "British thermal unit (63°F)",
name2 = "British thermal units (63°F)",
symbol = "Btu<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-ISO"] = {
name1 = "British thermal unit (ISO)",
name2 = "British thermal units (ISO)",
symbol = "BTU<sub>ISO</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.056,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-ISO"] = {
target = "BTU-ISO",
},
["BTU-IT"] = {
name1 = "British thermal unit (IT)",
name2 = "British thermal units (IT)",
symbol = "BTU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-IT"] = {
name1 = "British thermal unit (IT)",
name2 = "British thermal units (IT)",
symbol = "Btu<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-mean"] = {
name1 = "British thermal unit (mean)",
name2 = "British thermal units (mean)",
symbol = "BTU<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-mean"] = {
name1 = "British thermal unit (mean)",
name2 = "British thermal units (mean)",
symbol = "Btu<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-th"] = {
name1 = "British thermal unit (thermochemical)",
name2 = "British thermal units (thermochemical)",
symbol = "BTU<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-th"] = {
name1 = "British thermal unit (thermochemical)",
name2 = "British thermal units (thermochemical)",
symbol = "Btu<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Cal"] = {
name1 = "calorie",
symbol = "Cal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
},
["cal"] = {
name1 = "calorie",
symbol = "cal",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
},
["Cal-15"] = {
name1 = "Calorie (15°C)",
name2 = "Calories (15°C)",
symbol = "Cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-15"] = {
name1 = "calorie (15°C)",
name2 = "calories (15°C)",
symbol = "cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1858,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-IT"] = {
name1 = "Calorie (International Steam Table)",
name2 = "Calories (International Steam Table)",
symbol = "Cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-IT"] = {
name1 = "calorie (International Steam Table)",
name2 = "calories (International Steam Table)",
symbol = "cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1868,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-th"] = {
name1 = "Calorie (thermochemical)",
name2 = "Calories (thermochemical)",
symbol = "Cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-th"] = {
name1 = "calorie (thermochemical)",
name2 = "calories (thermochemical)",
symbol = "cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["CHU-IT"] = {
name1 = "Celsius heat unit (International Table)",
name2 = "Celsius heat units (International Table)",
symbol = "CHU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1899.100534716,
default = "kJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["cufootnaturalgas"] = {
name1 = "cubic foot of natural gas",
name2 = "cubic foot of natural gas",
symbol = "cuftnaturalgas",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 1055055.85262,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["cuftnaturalgas"] = {
name1 = "cubic foot of natural gas",
name2 = "cubic feet of natural gas",
symbol = "cuftnaturalgas",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 1055055.85262,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["Eh"] = {
name1 = "Hartree",
symbol = "''E''<sub>h</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.35974417e-18,
default = "eV",
},
["erg"] = {
symbol = "erg",
utype = "energy",
scale = 0.0000001,
default = "μJ",
},
["eV"] = {
_name1 = "electronvolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy",
scale = 1.602176634e-19,
prefixes = 1,
default = "aJ",
link = "Electronvolt",
},
["foe"] = {
symbol = "foe",
utype = "energy",
scale = 1e44,
default = "YJ",
link = "Foe (unit)",
},
["ftlb"] = {
name1 = "foot-pound",
symbol = "ft⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlb-f"] = {
name1 = "foot-pound force",
name2 = "foot-pounds force",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlbf"] = {
name1 = "foot-pound force",
name2 = "foot-pounds force",
symbol = "ft⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftpdl"] = {
name1 = "foot-poundal",
symbol = "ft⋅pdl",
utype = "energy",
scale = 0.0421401100938048,
default = "J",
},
["gTNT"] = {
name2 = "grams of TNT",
symbol = "gram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Gtoe"] = {
name1 = "gigatonne of oil equivalent",
name2 = "gigatonnes of oil equivalent",
symbol = "Gtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e19,
default = "EJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["GtonTNT"] = {
name2 = "gigatons of TNT",
symbol = "gigaton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GtTNT"] = {
name2 = "gigatonnes of TNT",
symbol = "gigatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GW.h"] = {
name1 = "gigawatt-hour",
symbol = "GW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["GWh"] = {
name1 = "gigawatt-hour",
symbol = "GWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["hph"] = {
name1 = "horsepower-hour",
symbol = "hp⋅h",
utype = "energy",
scale = 2684519.537696172792,
default = "kWh",
link = "Horsepower",
},
["inlb"] = {
name1 = "inch-pound",
symbol = "in⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlb-f"] = {
name1 = "inch-pound force",
name2 = "inch-pounds force",
symbol = "in⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlbf"] = {
name1 = "inch-pound force",
name2 = "inch-pounds force",
symbol = "in⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inoz-f"] = {
name1 = "inch-ounce force",
name2 = "inch-ounces force",
symbol = "in⋅oz<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inozf"] = {
name1 = "inch-ounce force",
name2 = "inch-ounces force",
symbol = "in⋅ozf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["J"] = {
_name1 = "joule",
_symbol = "J",
utype = "energy",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "cal",
link = "Joule",
},
["kBOE"] = {
name1 = "kilo barrel of oil equivalent",
name2 = "kilo barrels of oil equivalent",
symbol = "kBOE",
utype = "energy",
scale = 6.1178632e12,
default = "TJ",
link = "Barrel of oil equivalent",
},
["kcal"] = {
name1 = "kilocalorie",
symbol = "kcal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-15"] = {
name1 = "kilocalorie (15°C)",
name2 = "kilocalories (15°C)",
symbol = "kcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-IT"] = {
name1 = "kilocalorie (International Steam Table)",
name2 = "kilocalories (International Steam Table)",
symbol = "kcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-th"] = {
name1 = "kilocalorie (thermochemical)",
name2 = "kilocalories (thermochemical)",
symbol = "kcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kerg"] = {
name1 = "kiloerg",
symbol = "kerg",
utype = "energy",
scale = 0.0001,
default = "mJ",
link = "Erg",
},
["kgTNT"] = {
name2 = "kilograms of TNT",
symbol = "kilogram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kt(TNT)"] = {
name1 = "kilotonne",
name1_us = "kiloton",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktoe"] = {
name1 = "kilotonne of oil equivalent",
name2 = "kilotonnes of oil equivalent",
symbol = "ktoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e13,
default = "TJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["ktonTNT"] = {
name1 = "kiloton of TNT",
name2 = "kilotons of TNT",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT"] = {
name2 = "kilotonnes of TNT",
symbol = "kilotonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kW.h"] = {
name1 = "kilowatt-hour",
symbol = "kW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["kWh"] = {
name1 = "kilowatt-hour",
symbol = "kWh",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["Mcal"] = {
name1 = "megacalorie",
symbol = "Mcal",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal"] = {
name1 = "millicalorie",
symbol = "mcal",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-15"] = {
name1 = "megacalorie (15°C)",
name2 = "megacalories (15°C)",
symbol = "Mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-15"] = {
name1 = "millicalorie (15°C)",
name2 = "millicalories (15°C)",
symbol = "mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041858,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-IT"] = {
name1 = "megacalorie (International Steam Table)",
name2 = "megacalories (International Steam Table)",
symbol = "Mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-IT"] = {
name1 = "millicalorie (International Steam Table)",
name2 = "millicalories (International Steam Table)",
symbol = "mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041868,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-th"] = {
name1 = "megacalorie (thermochemical)",
name2 = "megacalories (thermochemical)",
symbol = "Mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-th"] = {
name1 = "millicalorie (thermochemical)",
name2 = "millicalories (thermochemical)",
symbol = "mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Merg"] = {
name1 = "megaerg",
symbol = "Merg",
utype = "energy",
scale = 0.1,
default = "J",
link = "Erg",
},
["merg"] = {
name1 = "millierg",
symbol = "merg",
utype = "energy",
scale = 0.0000000001,
default = "μJ",
link = "Erg",
},
["MMBtu"] = {
name1 = "million British thermal units",
name2 = "million British thermal units",
symbol = "MMBtu",
utype = "energy",
scale = 1055055852.62,
default = "GJ",
link = "British thermal unit",
},
["Mt(TNT)"] = {
name1 = "megatonne",
name1_us = "megaton",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Mtoe"] = {
name1 = "megatonne of oil equivalent",
name2 = "megatonnes of oil equivalent",
symbol = "Mtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e16,
default = "PJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["MtonTNT"] = {
name1 = "megaton of TNT",
name2 = "megatons of TNT",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtonTNT"] = {
name2 = "millitons of TNT",
symbol = "milliton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT"] = {
name2 = "megatonnes of TNT",
symbol = "megatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtTNT"] = {
name2 = "millitonnes of TNT",
symbol = "millitonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MW.h"] = {
name1 = "megawatt-hour",
symbol = "MW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mW.h"] = {
name1 = "milliwatt-hour",
symbol = "mW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["MWh"] = {
name1 = "megawatt-hour",
symbol = "MWh",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mWh"] = {
name1 = "milliwatt-hour",
symbol = "mWh",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["PSh"] = {
name1 = "Pferdestärkenstunde",
symbol = "PSh",
utype = "energy",
scale = 2647795.5,
default = "kWh",
},
["quad"] = {
name1 = "quadrillion British thermal units",
name2 = "quadrillion British thermal units",
symbol = "quad",
utype = "energy",
scale = 1.054804e18,
default = "EJ",
link = "Quad (unit)",
},
["Ry"] = {
name1 = "rydberg",
symbol = "Ry",
utype = "energy",
scale = 2.1798741e-18,
default = "eV",
link = "Rydberg constant",
},
["scf"] = {
name1 = "standard cubic foot",
name2 = "standard cubic feet",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["scfoot"] = {
name1 = "standard cubic foot",
name2 = "standard cubic foot",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["t(TNT)"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "ton",
symbol = "t",
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["th"] = {
name1 = "thermie",
symbol = "th",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["thm-EC"] = {
name1 = "therm (EC)",
name2 = "therms (EC)",
symbol = "thm (EC)",
utype = "energy",
scale = 105506000,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-UK"] = {
name1 = "therm (UK)",
name2 = "therms (UK)",
symbol = "thm (UK)",
utype = "energy",
scale = 105505585.257348,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-US"] = {
name1 = "therm (US)",
name1_us = "therm (U.S.)",
name2 = "therms (US)",
name2_us = "therms (U.S.)",
symbol = "thm (US)",
sym_us = "thm (U.S.)",
utype = "energy",
scale = 105480400,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["toe"] = {
name1 = "tonne of oil equivalent",
name2 = "tonnes of oil equivalent",
symbol = "toe",
utype = "energy",
scale = 41868000000,
default = "GJ",
},
["tonTNT"] = {
name2 = "tons of TNT",
symbol = "ton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["tTNT"] = {
name2 = "tonnes of TNT",
symbol = "tonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtonTNT"] = {
name2 = "teratons of TNT",
symbol = "teraton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtTNT"] = {
name2 = "teratonnes of TNT",
symbol = "teratonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TW.h"] = {
name1 = "terawatt-hour",
symbol = "TW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["TWh"] = {
name1 = "terawatt-hour",
symbol = "TWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["W.h"] = {
name1 = "watt-hour",
symbol = "W⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["Wh"] = {
name1 = "watt-hour",
symbol = "Wh",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μerg"] = {
name1 = "microerg",
symbol = "μerg",
utype = "energy",
scale = 1e-13,
default = "nJ",
link = "Erg",
},
["μW.h"] = {
name1 = "microwatt-hour",
symbol = "μW⋅h",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μWh"] = {
name1 = "microwatt-hour",
symbol = "μWh",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["-kW.h"] = {
target = "kW.h",
link = "Kilowatt hour",
},
["btu"] = {
target = "BTU",
},
["Calorie"] = {
target = "Cal",
},
["ft.lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["ft·lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["g-cal-15"] = {
target = "cal-15",
},
["g-cal-IT"] = {
target = "cal-IT",
},
["g-cal-th"] = {
target = "cal-th",
},
["g-kcal-15"] = {
target = "kcal-15",
},
["g-kcal-IT"] = {
target = "kcal-IT",
},
["g-kcal-th"] = {
target = "kcal-th",
},
["g-Mcal-15"] = {
target = "Mcal-15",
},
["g-mcal-15"] = {
target = "mcal-15",
},
["g-Mcal-IT"] = {
target = "Mcal-IT",
},
["g-mcal-IT"] = {
target = "mcal-IT",
},
["g-Mcal-th"] = {
target = "Mcal-th",
},
["g-mcal-th"] = {
target = "mcal-th",
},
["GW-h"] = {
target = "GW.h",
},
["GW·h"] = {
target = "GW.h",
},
["Hartree"] = {
target = "Eh",
},
["hp.h"] = {
target = "hph",
},
["in.lb-f"] = {
target = "inlb-f",
},
["in.lbf"] = {
target = "inlbf",
},
["in.oz-f"] = {
target = "inoz-f",
},
["in.ozf"] = {
target = "inozf",
},
["kbboe"] = {
target = "kBOE",
symbol = "kbboe",
},
["kg-cal-15"] = {
target = "Cal-15",
},
["kg-cal-IT"] = {
target = "Cal-IT",
},
["kg-cal-th"] = {
target = "Cal-th",
},
["kW-h"] = {
target = "kW.h",
},
["kW·h"] = {
target = "kW.h",
},
["MW-h"] = {
target = "MW.h",
},
["mW-h"] = {
target = "mW.h",
},
["MW·h"] = {
target = "MW.h",
},
["TW-h"] = {
target = "TW.h",
},
["uerg"] = {
target = "μerg",
},
["uW-h"] = {
target = "μW.h",
},
["uW.h"] = {
target = "μW.h",
},
["uWh"] = {
target = "μWh",
},
["W-h"] = {
target = "W.h",
},
["eVpar"] = {
_name1 = "electronvolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy per chemical amount",
scale = 96485.332123310014,
prefixes = 1,
default = "kcal/mol",
defkey = "eVpar",
linkey = "eVpar",
link = "Electronvolt",
},
["kcal/mol"] = {
per = { "kcal", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kJ/mol",
link = "Kilocalorie per mole",
},
["kJ/mol"] = {
per = { "kJ", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kcal/mol",
link = "Joule per mole",
},
["kWh/100 km"] = {
name1 = "kilowatt-hour per 100 kilometres",
name1_us = "kilowatt-hour per 100 kilometers",
name2 = "kilowatt-hours per 100 kilometres",
name2_us = "kilowatt-hours per 100 kilometers",
symbol = "kW⋅h/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 36,
default = "MJ/km kWh/mi",
link = "Kilowatt-hour",
},
["kWh/100 mi"] = {
name1 = "kilowatt-hour per 100 miles",
name2 = "kilowatt-hours per 100 miles",
symbol = "kW⋅h/100 mi",
utype = "energy per unit length",
scale = 22.3694,
default = "mpge",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["MJ/100 km"] = {
name1 = "megajoule per 100 kilometres",
name1_us = "megajoule per 100 kilometers",
name2 = "megajoules per 100 kilometres",
name2_us = "megajoules per 100 kilometers",
symbol = "MJ/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 10,
default = "BTU/mi",
link = "British thermal unit",
},
["mpge"] = {
name1 = "mile per gallon gasoline equivalent",
name2 = "miles per gallon gasoline equivalent",
symbol = "mpg‑e",
utype = "energy per unit length",
scale = 1.3263314048360777e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "kWh/100 mi",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["BTU/mi"] = {
per = { "BTU", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km",
},
["kJ/km"] = {
per = { "kJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["kWh/km"] = {
per = { "-kW.h", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "MJ/km kWh/mi",
},
["kWh/mi"] = {
per = { "-kW.h", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "kWh/km MJ/km",
},
["MJ/km"] = {
per = { "MJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["mpg-e"] = {
target = "mpge",
},
["BTU/lb"] = {
name1 = "British thermal unit per pound",
name2 = "British thermal units per pound",
symbol = "BTU/lb",
utype = "energy per unit mass",
scale = 2326,
default = "kJ/kg",
link = "British thermal unit",
},
["cal/g"] = {
name1 = "calorie per gram",
name2 = "calories per gram",
symbol = "cal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184,
default = "J/g",
},
["GJ/kg"] = {
name1 = "gigajoule per kilogram",
name2 = "gigajoules per kilogram",
symbol = "GJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e9,
default = "ktTNT/t",
link = "Specific energy",
},
["J/g"] = {
name1 = "joule per gram",
name2 = "joules per gram",
symbol = "J/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kcal/g"] = {
name1 = "kilocalorie per gram",
name2 = "kilocalories per gram",
symbol = "kcal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000,
default = "kJ/g",
},
["kJ/g"] = {
name1 = "kilojoule per gram",
name2 = "kilojoules per gram",
symbol = "kJ/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kJ/kg"] = {
name1 = "kilojoule per kilogram",
name2 = "kilojoules per kilogram",
symbol = "kJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "BTU/lb",
link = "Specific energy",
},
["ktonTNT/MT"] = {
name2 = "kilotons of TNT per metric ton",
symbol = "kiloton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT/t"] = {
name2 = "kilotonnes of TNT per tonne",
symbol = "kilotonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtonTNT/MT"] = {
name2 = "megatons of TNT per metric ton",
symbol = "megaton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT/MT"] = {
name2 = "megatonnes of TNT per tonne",
symbol = "megatonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["TJ/kg"] = {
name1 = "terajoule per kilogram",
name2 = "terajoules per kilogram",
symbol = "TJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e12,
default = "MtTNT/MT",
link = "Specific energy",
},
["Cal/g"] = {
per = { "Cal", "g" },
utype = "energy per unit mass",
default = "kJ/g",
},
["BTU/cuft"] = {
per = { "BTU", "cuft" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(mL)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(ml)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/l",
},
["Cal/12USozserve"] = {
per = { "Cal", "-12USozserve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/USoz"] = {
per = { "Cal", "USoz" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/ml",
},
["kJ/L"] = {
per = { "kJ", "L" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/l"] = {
per = { "kJ", "ll" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/ml"] = {
per = { "kJ", "ml" },
utype = "energy per unit volume",
default = "Cal/USoz",
},
["MJ/m3"] = {
per = { "MJ", "m3" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["Sv"] = {
_name1 = "sievert",
_symbol = "Sv",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rem",
link = "Sievert",
},
["rem"] = {
_name1 = "rem",
_symbol = "rem",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Sv",
link = "Roentgen equivalent man",
},
["g/km"] = {
name1 = "gram per kilometre",
name1_us = "gram per kilometer",
name2 = "grams per kilometre",
name2_us = "grams per kilometer",
symbol = "g/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "oz/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["g/mi"] = {
name1 = "gram per mile",
name2 = "grams per mile",
symbol = "g/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/km"] = {
name1 = "gram of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name1_us = "gram of CO<sub>2</sub> per kilometer",
name2 = "grams of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name2_us = "grams of CO<sub>2</sub> per kilometer",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "ozCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/mi"] = {
name1 = "gram of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "grams of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["kg/km"] = {
name1 = "kilogram per kilometre",
name1_us = "kilogram per kilometer",
name2 = "kilograms per kilometre",
name2_us = "kilograms per kilometer",
symbol = "kg/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lb/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["kgCO2/km"] = {
name1 = "kilogram of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name1_us = "kilogram of CO<sub>2</sub> per kilometer",
name2 = "kilograms of CO<sub>2</sub> per kilometre",
name2_us = "kilograms of CO<sub>2</sub> per kilometer",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lbCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["lb/mi"] = {
name1 = "pound per mile",
name2 = "pounds per mile",
symbol = "lb/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kg/km",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/mi"] = {
name1 = "pound of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "pounds of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "lb(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kgCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/mi"] = {
name1 = "ounce per mile",
name2 = "ounces per mile",
symbol = "oz/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["ozCO2/mi"] = {
name1 = "ounce of CO<sub>2</sub> per mile",
name2 = "ounces of CO<sub>2</sub> per mile",
symbol = "oz(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["cuft/a"] = {
name1 = "cubic foot per annum",
name2 = "cubic feet per annum",
symbol = "cu ft/a",
utype = "flow",
scale = 8.9730672142368242e-10,
default = "m3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/d"] = {
name1 = "cubic foot per day",
name2 = "cubic feet per day",
symbol = "cu ft/d",
utype = "flow",
scale = 3.2774128000000003e-7,
default = "m3/d",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/h"] = {
name1 = "cubic foot per hour",
name2 = "cubic feet per hour",
symbol = "cu ft/h",
utype = "flow",
scale = 7.8657907200000004e-6,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/min"] = {
name1 = "cubic foot per minute",
name2 = "cubic feet per minute",
symbol = "cu ft/min",
utype = "flow",
scale = 0.00047194744319999999,
default = "m3/min",
},
["cuft/s"] = {
name1 = "cubic foot per second",
name2 = "cubic feet per second",
symbol = "cu ft/s",
utype = "flow",
scale = 28316846592e-12,
default = "m3/s",
},
["cumi/a"] = {
name1 = "cubic mile per annum",
name2 = "cubic miles per annum",
symbol = "cu mi/a",
utype = "flow",
scale = 132.08171170940057,
default = "km3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/h"] = {
name1 = "cubic yard per hour",
name2 = "cubic yards per hour",
symbol = "cuyd/h",
utype = "flow",
scale = 0.00021237634944000001,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/s"] = {
name1 = "cubic yard per second",
name2 = "cubic yards per second",
symbol = "cu yd/s",
utype = "flow",
scale = 0.76455485798400002,
default = "m3/s",
},
["Goilbbl/a"] = {
name1 = "billion barrels per year",
name2 = "billion barrels per year",
symbol = "Gbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933836,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["impgal/h"] = {
name1 = "imperial gallon per hour",
name2 = "imperial gallons per hour",
symbol = "imp gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.2628027777777779e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
},
["impgal/min"] = {
name1 = "imperial gallon per minute",
name2 = "imperial gallons per minute",
symbol = "imp gal/min",
utype = "flow",
scale = 7.5768166666666671e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["impgal/s"] = {
name1 = "imperial gallon per second",
name2 = "imperial gallons per second",
symbol = "impgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.00454609,
default = "m3/s",
link = "Imperial gallons per second",
},
["km3/a"] = {
name1 = "cubic kilometre per annum",
name1_us = "cubic kilometer per annum",
name2 = "cubic kilometres per annum",
name2_us = "cubic kilometers per annum",
symbol = "km<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 31.68808781402895,
default = "cumi/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["km3/d"] = {
name1 = "cubic kilometre per day",
name1_us = "cubic kilometer per day",
name2 = "cubic kilometres per day",
name2_us = "cubic kilometers per day",
symbol = "km<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 11574.074074074075,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["koilbbl/a"] = {
name1 = "thousand barrels per year",
name2 = "thousand barrels per year",
symbol = "kbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-6,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["koilbbl/d"] = {
name1 = "thousand barrels per day",
name2 = "thousand barrels per day",
symbol = "kbbl/d",
utype = "flow",
scale = 0.0018401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["L/h"] = {
name1 = "litre per hour",
name1_us = "liter per hour",
name2 = "litres per hour",
name2_us = "liters per hour",
symbol = "L/h",
utype = "flow",
scale = 2.7777777777777776e-7,
default = "impgal/h USgal/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/min"] = {
name1 = "litre per minute",
name1_us = "liter per minute",
name2 = "litres per minute",
name2_us = "liters per minute",
symbol = "L/min",
utype = "flow",
scale = 1.6666666666666667e-5,
default = "impgal/min USgal/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/s"] = {
name1 = "litre per second",
name1_us = "liter per second",
name2 = "litres per second",
name2_us = "liters per second",
symbol = "L/s",
utype = "flow",
scale = 0.001,
default = "cuft/s",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/a"] = {
name1 = "cubic metre per annum",
name1_us = "cubic meter per annum",
name2 = "cubic metres per annum",
name2_us = "cubic meters per annum",
symbol = "m<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 3.1688087814028947e-8,
default = "cuft/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/d"] = {
name1 = "cubic metre per day",
name1_us = "cubic meter per day",
name2 = "cubic metres per day",
name2_us = "cubic meters per day",
symbol = "m<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/h"] = {
name1 = "cubic metre per hour",
name1_us = "cubic meter per hour",
name2 = "cubic metres per hour",
name2_us = "cubic meters per hour",
symbol = "m<sup>3</sup>/h",
utype = "flow",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "cuft/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/min"] = {
name1 = "cubic metre per minute",
name1_us = "cubic meter per minute",
name2 = "cubic metres per minute",
name2_us = "cubic meters per minute",
symbol = "m<sup>3</sup>/min",
utype = "flow",
scale = 0.016666666666666666,
default = "cuft/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/s"] = {
name1 = "cubic metre per second",
name1_us = "cubic meter per second",
name2 = "cubic metres per second",
name2_us = "cubic meters per second",
symbol = "m<sup>3</sup>/s",
utype = "flow",
scale = 1,
default = "cuft/s",
},
["Moilbbl/a"] = {
name1 = "million barrels per year",
name2 = "million barrels per year",
symbol = "Mbbl/a",
utype = "flow",
scale = 0.0050380033629933837,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["Moilbbl/d"] = {
name1 = "million barrels per day",
name2 = "million barrels per day",
symbol = "Mbbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/a"] = {
name1 = "barrel per year",
name2 = "barrels per year",
symbol = "bbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-9,
default = "m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/d"] = {
name1 = "barrel per day",
name2 = "barrels per day",
symbol = "bbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333336e-6,
default = "m3/d",
},
["Toilbbl/a"] = {
name1 = "trillion barrels per year",
name2 = "trillion barrels per year",
symbol = "Tbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5038.0033629933832,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["U.S.gal/d"] = {
name1 = "U.S. gallon per day",
name2 = "U.S. gallons per day",
symbol = "U.S. gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
customary= 1,
},
["U.S.gal/h"] = {
name1 = "gallon per hour",
name2 = "gallons per hour",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 2,
},
["U.S.gal/min"] = {
name1 = "U.S. gallon per minute",
name2 = "U.S. gallons per minute",
symbol = "U.S. gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/a"] = {
name1 = "US gallon per year",
name2 = "US gallons per year",
symbol = "US gal/a",
utype = "flow",
scale = 1.1995246102365199e-10,
default = "m3/s",
},
["USgal/d"] = {
name1 = "US gallon per day",
name2 = "US gallons per day",
symbol = "US gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
},
["USgal/h"] = {
name1 = "gallon per hour",
name2 = "gallons per hour",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 1,
},
["USgal/min"] = {
name1 = "US gallon per minute",
name2 = "US gallons per minute",
symbol = "US gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/s"] = {
name1 = "US gallon per second",
name1_us = "U.S. gallon per second",
name2 = "US gallons per second",
name2_us = "U.S. gallons per second",
symbol = "USgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.003785411784,
default = "m3/s",
link = "US gallons per second",
},
["ft3/a"] = {
target = "cuft/a",
},
["ft3/d"] = {
target = "cuft/d",
},
["ft3/h"] = {
target = "cuft/h",
},
["ft3/s"] = {
target = "cuft/s",
},
["Gcuft/a"] = {
target = "e9cuft/a",
},
["Gcuft/d"] = {
target = "e9cuft/d",
},
["kcuft/a"] = {
target = "e3cuft/a",
},
["kcuft/d"] = {
target = "e3cuft/d",
},
["kcuft/s"] = {
target = "e3cuft/s",
},
["Mcuft/a"] = {
target = "e6cuft/a",
},
["Mcuft/d"] = {
target = "e6cuft/d",
},
["Mcuft/s"] = {
target = "e6cuft/s",
},
["m³/s"] = {
target = "m3/s",
},
["Tcuft/a"] = {
target = "e12cuft/a",
},
["Tcuft/d"] = {
target = "e12cuft/d",
},
["u.s.gal/min"] = {
target = "U.S.gal/min",
},
["usgal/min"] = {
target = "USgal/min",
},
["-LTf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LTf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["-STf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "STf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["dyn"] = {
name1 = "dyne",
symbol = "dyn",
utype = "force",
scale = 0.00001,
default = "gr-f",
},
["g-f"] = {
name1 = "gram-force",
name2 = "grams-force",
symbol = "g<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["gf"] = {
name1 = "gram-force",
name2 = "grams-force",
symbol = "gf",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN ozf",
link = "Kilogram-force",
},
["gr-f"] = {
name1 = "grain-force",
name2 = "grains-force",
symbol = "gr<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["grf"] = {
name1 = "grain-force",
name2 = "grains-force",
symbol = "grf",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["kdyn"] = {
name1 = "kilodyne",
symbol = "kdyn",
utype = "force",
scale = 0.01,
default = "oz-f",
link = "Dyne",
},
["kg-f"] = {
name1 = "kilogram-force",
name2 = "kilograms-force",
symbol = "kg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
},
["kgf"] = {
name1 = "kilogram-force",
name2 = "kilograms-force",
symbol = "kgf",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lbf",
},
["kp"] = {
name1 = "kilopond",
symbol = "kp",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
link = "Kilogram-force",
},
["L/T-f"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "L/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["L/Tf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "L/Tf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["lb-f"] = {
name1 = "pound-force",
name2 = "pounds-force",
symbol = "lb<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lbf"] = {
name1 = "pound-force",
name2 = "pounds-force",
symbol = "lbf",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lb(f)"] = {
name1 = "pound",
symbol = "lb",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["LT-f"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LT<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["LTf"] = {
name1 = "long ton-force",
name2 = "long tons-force",
symbol = "LTf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["Mdyn"] = {
name1 = "megadyne",
symbol = "Mdyn",
utype = "force",
scale = 10,
default = "lb-f",
link = "Dyne",
},
["mdyn"] = {
name1 = "millidyne",
symbol = "mdyn",
utype = "force",
scale = 0.00000001,
default = "gr-f",
link = "Dyne",
},
["mg-f"] = {
name1 = "milligram-force",
name2 = "milligrams-force",
symbol = "mg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mgf"] = {
name1 = "milligram-force",
name2 = "milligrams-force",
symbol = "mgf",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN grf",
link = "Kilogram-force",
},
["Mp"] = {
name1 = "megapond",
symbol = "Mp",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mp"] = {
name1 = "millipond",
symbol = "mp",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["N"] = {
_name1 = "newton",
_symbol = "N",
utype = "force",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lb-f",
link = "Newton (unit)",
},
["oz-f"] = {
name1 = "ounce-force",
name2 = "ounces-force",
symbol = "oz<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["ozf"] = {
name1 = "ounce-force",
name2 = "ounces-force",
symbol = "ozf",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["p"] = {
name1 = "pond",
symbol = "p",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["pdl"] = {
name1 = "poundal",
symbol = "pdl",
utype = "force",
scale = 0.138254954376,
default = "N",
},
["S/T-f"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "S/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["S/Tf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "S/Tf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["ST-f"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "ST<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["STf"] = {
name1 = "short ton-force",
name2 = "short tons-force",
symbol = "STf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["t-f"] = {
name1 = "tonne-force",
name2 = "tonnes-force",
symbol = "t<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["tf"] = {
name1 = "tonne-force",
name2 = "tonnes-force",
symbol = "tf",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LTf STf",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["dyne"] = {
target = "dyn",
},
["newtons"] = {
target = "N",
},
["poundal"] = {
target = "pdl",
},
["tonne-force"] = {
target = "tf",
},
["impgal/mi"] = {
per = { "@impgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km USgal/mi",
},
["km/L"] = {
per = { "km", "L" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["km/l"] = {
per = { "km", "ll" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["L/100 km"] = {
per = { "L", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100 km]]",
},
["l/100 km"] = {
per = { "ll", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100 km]]",
},
["L/km"] = {
per = { "L", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["l/km"] = {
per = { "ll", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["mi/impqt"] = {
per = { "mi", "impqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/U.S.qt"] = {
per = { "mi", "U.S.qt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/USqt"] = {
per = { "mi", "USqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/usqt"] = {
per = { "mi", "usqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mpgimp"] = {
per = { "mi", "@impgal" },
symbol = "mpg<sub>‑imp</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[Imperial units|imp]]</sub>",
},
["mpgus"] = {
per = { "mi", "+USgal" },
symbol = "mpg<sub>‑US</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgimp",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|US]]</sub>",
},
["U.S.gal/mi"] = {
per = { "*U.S.gal", "mi" },
sp_us = true,
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["usgal/mi"] = {
per = { "+USgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["L/100km"] = {
target = "L/100 km",
},
["l/100km"] = {
target = "l/100 km",
},
["mpg"] = {
shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})",
},
["mpgU.S."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgu.s."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgUS"] = {
target = "mpgus",
},
["USgal/mi"] = {
target = "usgal/mi",
},
["kPa/m"] = {
per = { "kPa", "-m-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "psi/ft",
},
["psi/ft"] = {
per = { "psi", "-ft-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "kPa/m",
},
["cm/km"] = {
name1 = "centimetre per kilometre",
name1_us = "centimeter per kilometer",
name2 = "centimetres per kilometre",
name2_us = "centimeters per kilometer",
symbol = "cm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.00001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/mi"] = {
name1 = "foot per mile",
name2 = "feet per mile",
symbol = "ft/mi",
utype = "gradient",
scale = 0.00018939393939393939,
default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/nmi"] = {
name1 = "foot per nautical mile",
name2 = "feet per nautical mile",
symbol = "ft/nmi",
utype = "gradient",
scale = 0.00016457883369330455,
default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["in/ft"] = {
name1 = "inch per foot",
name2 = "inches per foot",
symbol = "in/ft",
utype = "gradient",
scale = 0.083333333333333329,
default = "mm/m",
link = "Grade (slope)",
},
["in/mi"] = {
name1 = "inch per mile",
name2 = "inches per mile",
symbol = "in/mi",
utype = "gradient",
scale = 1.5782828282828283e-5,
default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["m/km"] = {
name1 = "metre per kilometre",
name1_us = "meter per kilometer",
name2 = "metres per kilometre",
name2_us = "meters per kilometer",
symbol = "m/km",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/km"] = {
name1 = "millimetre per kilometre",
name1_us = "millimeter per kilometer",
name2 = "millimetres per kilometre",
name2_us = "millimeters per kilometer",
symbol = "mm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.000001,
default = "in/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/m"] = {
name1 = "millimetre per metre",
name1_us = "millimeter per meter",
name2 = "millimetres per metre",
name2_us = "millimeters per meter",
symbol = "mm/m",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "in/ft",
link = "Grade (slope)",
},
["admi"] = {
name1 = "admiralty mile",
symbol = "nmi (admiralty)",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["AU"] = {
name1 = "astronomical unit",
symbol = "AU",
utype = "length",
scale = 149597870700,
default = "km mi",
},
["Brnmi"] = {
name1 = "British nautical mile",
symbol = "(Brit) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["bu"] = {
name2 = "bu",
symbol = "bu",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0030303030303030303,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["ch"] = {
name1 = "chain",
symbol = "ch",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chlk"] = {
name1 = "[[Chain (unit)|chain]]",
symbol = "[[Chain (unit)|ch]]",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["chain"] = {
symbol = "chain",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chainlk"] = {
symbol = "[[Chain (unit)|chain]]",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["dpcm"] = {
name2 = "dot/cm",
symbol = "dot/cm",
utype = "length",
scale = 100,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "dpi",
link = "Dots per inch",
},
["dpi"] = {
name2 = "DPI",
symbol = "DPI",
utype = "length",
scale = 39.370078740157481,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["fathom"] = {
symbol = "fathom",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1.8288,
default = "ft m",
},
["foot"] = {
name1 = "foot",
name2 = "foot",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["ft"] = {
name1 = "foot",
name2 = "feet",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
exception= "integer_more_precision",
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["furlong"] = {
symbol = "furlong",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 201.168,
default = "ft m",
},
["Gly"] = {
name1 = "gigalight-year",
symbol = "Gly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e24,
default = "Mpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Gpc"] = {
name1 = "gigaparsec",
symbol = "Gpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e25,
default = "Gly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["hand"] = {
name1 = "hand",
symbol = "h",
utype = "length",
builtin = "hand",
scale = 0.1016,
iscomplex= true,
default = "in cm",
link = "Hand (unit)",
},
["in"] = {
name1 = "inch",
name2 = "inches",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
exception= "subunit_more_precision",
default = "mm",
},
["inabbreviated"] = {
name2 = "in",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
default = "mm",
link = "Inch",
},
["kly"] = {
name1 = "kilolight-year",
symbol = "kly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e18,
default = "pc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["kpc"] = {
name1 = "kiloparsec",
symbol = "kpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e19,
default = "kly",
link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs",
},
["LD"] = {
name1 = "lunar distance",
symbol = "LD",
utype = "length",
scale = 384403000,
default = "km mi",
link = "Lunar distance (astronomy)",
},
["league"] = {
symbol = "league",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 4828.032,
default = "km",
link = "League (unit)",
},
["ly"] = {
name1 = "light-year",
symbol = "ly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e15,
default = "AU",
},
["m"] = {
_name1 = "metre",
_name1_us= "meter",
_symbol = "m",
utype = "length",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft",
link = "Metre",
},
["mi"] = {
name1 = "mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } },
},
["mil"] = {
symbol = "mil",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["Mly"] = {
name1 = "megalight-year",
symbol = "Mly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e21,
default = "kpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Mpc"] = {
name1 = "megaparsec",
symbol = "Mpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e22,
default = "Mly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["NM"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "NM",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["nmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["oldUKnmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
},
["oldUSnmi"] = {
name1 = "nautical mile",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
},
["pc"] = {
name1 = "parsec",
symbol = "pc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e16,
default = "ly",
},
["perch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pitch"] = {
name2 = "μm",
symbol = "μm",
utype = "length",
scale = 1e-6,
default = "dpi",
defkey = "pitch",
linkey = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["pole"] = {
symbol = "pole",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pre1954U.S.nmi"] = {
name1 = "(pre-1954 U.S.) nautical mile",
symbol = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["pre1954USnmi"] = {
name1 = "(pre-1954 US) nautical mile",
name1_us = "(pre-1954 U.S.) nautical mile",
symbol = "(pre‑1954 US) nmi",
sym_us = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["rd"] = {
name1 = "rod",
symbol = "rd",
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["royal cubit"] = {
name1 = "royal cubit",
symbol = "cu",
utype = "length",
scale = 0.524,
default = "mm",
},
["rtkm"] = {
name1 = "route kilometre",
name1_us = "route kilometer",
symbol = "km",
utype = "length",
scale = 1000,
default = "mi",
link = "Kilometre",
},
["rtmi"] = {
name1 = "route mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
link = "Mile",
},
["shaku"] = {
name2 = "shaku",
symbol = "shaku",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.30303030303030304,
default = "m",
link = "Shaku (unit)",
},
["sm"] = {
name1 = "smoot",
symbol = "sm",
utype = "length",
scale = 1.70180,
default = "m",
link = "Smoot (unit)",
},
["smi"] = {
name1 = "statute mile",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } },
},
["solar radius"] = {
name1 = "solar radius",
name2 = "solar radii",
symbol = "''R''<sub>☉</sub>",
utype = "length",
scale = 695700e3,
default = "km",
},
["sun"] = {
name2 = "sun",
symbol = "sun",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.030303030303030304,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["thou"] = {
name2 = "thou",
symbol = "thou",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["verst"] = {
symbol = "verst",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1066.8,
default = "km mi",
},
["yd"] = {
name1 = "yard",
symbol = "yd",
utype = "length",
scale = 0.9144,
default = "m",
subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } },
},
["μin"] = {
name1 = "microinch",
name2 = "microinches",
symbol = "μin",
utype = "length",
scale = 0.0000000254,
default = "nm",
link = "SI prefix#Non-metric units",
},
["Å"] = {
name1 = "ångström",
symbol = "Å",
utype = "length",
scale = 0.0000000001,
default = "in",
},
["Hz"] = {
_name1 = "hertz",
_name2 = "hertz",
_symbol = "Hz",
utype = "length",
scale = 3.3356409519815204e-9,
invert = -1,
iscomplex= true,
prefixes = 1,
default = "m",
link = "Hertz",
},
["rpm"] = {
name1 = "revolution per minute",
name2 = "revolutions per minute",
symbol = "rpm",
utype = "length",
scale = 5.5594015866358675e-11,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "Hz",
link = "Revolutions per minute",
},
["-ft-frac"] = {
target = "ft",
link = "Fracture gradient",
},
["-in-stiff"] = {
target = "in",
link = "Stiffness",
},
["-m-frac"] = {
target = "m",
link = "Fracture gradient",
},
["-m-stiff"] = {
target = "m",
link = "Stiffness",
},
["100km"] = {
target = "km",
multiplier= 100,
},
["100mi"] = {
target = "mi",
multiplier= 100,
},
["100miles"] = {
target = "mi",
symbol = "miles",
multiplier= 100,
},
["admiralty nmi"] = {
target = "oldUKnmi",
},
["angstrom"] = {
target = "Å",
},
["au"] = {
target = "AU",
symbol = "au",
},
["feet"] = {
target = "ft",
},
["hands"] = {
target = "hand",
},
["inch"] = {
target = "in",
},
["inches"] = {
target = "in",
},
["light-year"] = {
target = "ly",
},
["meter"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["meters"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["metre"] = {
target = "m",
},
["metres"] = {
target = "m",
},
["micrometre"] = {
target = "μm",
},
["micron"] = {
target = "μm",
default = "μin",
},
["mile"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["miles"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["parsec"] = {
target = "pc",
},
["rod"] = {
target = "rd",
},
["smoot"] = {
target = "sm",
},
["uin"] = {
target = "μin",
},
["yard"] = {
target = "yd",
},
["yards"] = {
target = "yd",
},
["yds"] = {
target = "yd",
},
["dtex"] = {
name1 = "decitex",
name2 = "decitex",
symbol = "dtex",
utype = "linear density",
scale = 1e-7,
default = "lb/yd",
link = "Units of textile measurement#Units",
},
["kg/cm"] = {
name1 = "kilogram per centimetre",
name1_us = "kilogram per centimeter",
name2 = "kilograms per centimetre",
name2_us = "kilograms per centimeter",
symbol = "kg/cm",
utype = "linear density",
scale = 100,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["kg/m"] = {
name1 = "kilogram per metre",
name1_us = "kilogram per meter",
name2 = "kilograms per metre",
name2_us = "kilograms per meter",
symbol = "kg/m",
utype = "linear density",
scale = 1,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["lb/ft"] = {
name1 = "pound per foot",
name2 = "pounds per foot",
symbol = "lb/ft",
utype = "linear density",
scale = 1.4881639435695539,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["lb/yd"] = {
name1 = "pound per yard",
name2 = "pounds per yard",
symbol = "lb/yd",
utype = "linear density",
scale = 0.49605464785651798,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["G"] = {
_name1 = "gauss",
_name2 = "gauss",
_symbol = "G",
utype = "magnetic field strength",
scale = 0.0001,
prefixes = 1,
default = "T",
link = "Gauss (unit)",
},
["T"] = {
_name1 = "tesla",
_symbol = "T",
utype = "magnetic field strength",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "G",
link = "Tesla (unit)",
},
["A/m"] = {
name1 = "ampere per metre",
name1_us = "ampere per meter",
name2 = "amperes per metre",
name2_us = "amperes per meter",
symbol = "A/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1,
default = "Oe",
},
["kA/m"] = {
name1 = "kiloampere per metre",
name1_us = "kiloampere per meter",
name2 = "kiloamperes per metre",
name2_us = "kiloamperes per meter",
symbol = "kA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1000,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["MA/m"] = {
name1 = "megaampere per metre",
name1_us = "megaampere per meter",
name2 = "megaamperes per metre",
name2_us = "megaamperes per meter",
symbol = "MA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1e6,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["Oe"] = {
_name1 = "oersted",
_symbol = "Oe",
utype = "magnetizing field",
scale = 79.5774715,
prefixes = 1,
default = "kA/m",
link = "Oersted",
},
["-Lcwt"] = {
name1 = "hundredweight",
name2 = "hundredweight",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
},
["-Scwt"] = {
name1 = "hundredweight",
name2 = "hundredweight",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
},
["-ST"] = {
name1 = "short ton",
symbol = "ST",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["carat"] = {
symbol = "carat",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.0002,
default = "g",
link = "Carat (mass)",
},
["Da"] = {
_name1 = "dalton",
_symbol = "Da",
utype = "mass",
scale = 1.66053906892e-27,
prefixes = 1,
default = "kg",
link = "Dalton (unit)",
},
["drachm"] = {
name1_us = "dram",
symbol = "drachm",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.001771845195,
default = "g",
link = "Dram (unit)",
},
["dram"] = {
target = "drachm",
},
["dwt"] = {
name1 = "pennyweight",
symbol = "dwt",
utype = "mass",
scale = 0.00155517384,
default = "oz g",
},
["DWton"] = {
symbol = "deadweight ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "DWtonne",
link = "Deadweight tonnage",
},
["DWtonne"] = {
name1_us = "deadweight metric ton",
symbol = "deadweight tonne",
sym_us = "~deadweight metric ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "DWton",
link = "Deadweight tonnage",
},
["g"] = {
_name1 = "gram",
_symbol = "g",
utype = "mass",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "oz",
link = "Gram",
},
["gr"] = {
name1 = "grain",
symbol = "gr",
utype = "mass",
scale = 0.00006479891,
default = "g",
link = "Grain (unit)",
},
["Gt"] = {
name1 = "gigatonne",
symbol = "Gt",
utype = "mass",
scale = 1000000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["impgalh2o"] = {
name1 = "imperial gallon of water",
name2 = "imperial gallons of water",
symbol = "imp gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 4.5359236999999499,
default = "lb kg",
link = "Imperial gallon",
},
["kt"] = {
name1 = "kilotonne",
symbol = "kt",
utype = "mass",
scale = 1000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["lb"] = {
name1 = "pound",
symbol = "lb",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
exception= "integer_more_precision",
default = "kg",
subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } },
link = "Pound (mass)",
},
["Lcwt"] = {
name1 = "long hundredweight",
name2 = "long hundredweight",
symbol = "Lcwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long cwt"] = {
name1 = "long hundredweight",
name2 = "long hundredweight",
symbol = "long cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb kg",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long qtr"] = {
name1 = "long quarter",
symbol = "long qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
},
["LT"] = {
symbol = "long ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["lt"] = {
name1 = "long ton",
symbol = "LT",
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["metric ton"] = {
symbol = "metric ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "long ton",
link = "Tonne",
},
["MT"] = {
name1 = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["Mt"] = {
name1 = "megatonne",
symbol = "Mt",
utype = "mass",
scale = 1000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["oz"] = {
name1 = "ounce",
symbol = "oz",
utype = "mass",
scale = 0.028349523125,
default = "g",
},
["ozt"] = {
name1 = "troy ounce",
symbol = "ozt",
utype = "mass",
scale = 0.0311034768,
default = "oz g",
},
["pdr"] = {
name1 = "pounder",
symbol = "pdr",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
default = "kg",
link = "Pound (mass)",
},
["qtr"] = {
name1 = "quarter",
symbol = "qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } },
link = "Long quarter",
},
["Scwt"] = {
name1 = "short hundredweight",
name2 = "short hundredweight",
symbol = "Scwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
link = "Hundredweight",
},
["short cwt"] = {
name1 = "short hundredweight",
name2 = "short hundredweight",
symbol = "short cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb kg",
link = "Hundredweight",
},
["short qtr"] = {
name1 = "short quarter",
symbol = "short qtr",
utype = "mass",
scale = 11.33980925,
default = "lb kg",
},
["ST"] = {
symbol = "short ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } },
},
["shtn"] = {
name1 = "short ton",
symbol = "sh tn",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["shton"] = {
symbol = "ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["solar mass"] = {
name1 = "solar mass",
name2 = "solar masses",
symbol = "''M''<sub>☉</sub>",
utype = "mass",
scale = 1.98855e30,
default = "kg",
},
["st"] = {
name1 = "stone",
name2 = "stone",
symbol = "st",
utype = "mass",
scale = 6.35029318,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "kg lb" } },
link = "Stone (unit)",
},
["t"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
},
["tonne"] = {
name1 = "tonne",
name1_us = "metric ton",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "shton",
},
["troy pound"] = {
symbol = "troy pound",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.3732417216,
default = "lb kg",
link = "Troy weight",
},
["usgalh2o"] = {
name1 = "US gallon of water",
name1_us = "U.S. gallon of water",
name2 = "US gallons of water",
name2_us = "U.S. gallons of water",
symbol = "US gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 3.7776215836051126,
default = "lb kg",
link = "United States customary units#Fluid volume",
},
["viss"] = {
name2 = "viss",
symbol = "viss",
utype = "mass",
scale = 1.632932532,
default = "kg",
link = "Myanmar units of measurement#Mass",
},
["billion tonne"] = {
target = "e9t",
},
["grain"] = {
target = "gr",
},
["kilogram"] = {
target = "kg",
},
["kilotonne"] = {
target = "kt",
},
["lbs"] = {
target = "lb",
},
["lbt"] = {
target = "troy pound",
},
["lcwt"] = {
target = "Lcwt",
},
["long ton"] = {
target = "LT",
},
["mcg"] = {
target = "μg",
},
["million tonne"] = {
target = "e6t",
},
["scwt"] = {
target = "Scwt",
},
["short ton"] = {
target = "ST",
},
["stone"] = {
target = "st",
},
["thousand tonne"] = {
target = "e3t",
},
["tonnes"] = {
target = "t",
},
["kg/kW"] = {
name1 = "kilogram per kilowatt",
name2 = "kilograms per kilowatt",
symbol = "kg/kW",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.001,
default = "lb/hp",
link = "Kilowatt",
},
["lb/hp"] = {
name1 = "pound per horsepower",
name2 = "pounds per horsepower",
symbol = "lb/hp",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.00060827738784176115,
default = "kg/kW",
link = "Horsepower",
},
["kg/h"] = {
per = { "kg", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "lb/h",
},
["lb/h"] = {
per = { "lb", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "kg/h",
},
["g-mol/d"] = {
name1 = "gram-mole per day",
name2 = "gram-moles per day",
symbol = "g‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/h"] = {
name1 = "gram-mole per hour",
name2 = "gram-moles per hour",
symbol = "g‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/min"] = {
name1 = "gram-mole per minute",
name2 = "gram-moles per minute",
symbol = "g‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "g-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/s"] = {
name1 = "gram-mole per second",
name2 = "gram-moles per second",
symbol = "g‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/d"] = {
name1 = "gram-mole per day",
name2 = "gram-moles per day",
symbol = "gmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/h"] = {
name1 = "gram-mole per hour",
name2 = "gram-moles per hour",
symbol = "gmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/min"] = {
name1 = "gram-mole per minute",
name2 = "gram-moles per minute",
symbol = "gmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "gmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/s"] = {
name1 = "gram-mole per second",
name2 = "gram-moles per second",
symbol = "gmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lbmol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/d"] = {
name1 = "kilomole per day",
name2 = "kilomoles per day",
symbol = "kmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.011574074074074073,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/h"] = {
name1 = "kilomole per hour",
name2 = "kilomoles per hour",
symbol = "kmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/min"] = {
name1 = "kilomole per minute",
name2 = "kilomoles per minute",
symbol = "kmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 16.666666666666668,
default = "mol/s",
link = "Kilomole (unit)",
},
["kmol/s"] = {
name1 = "kilomole per second",
name2 = "kilomoles per second",
symbol = "kmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1000,
default = "lb-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol/d"] = {
name1 = "pound-mole per day",
name2 = "pound-moles per day",
symbol = "lb‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/h"] = {
name1 = "pound-mole per hour",
name2 = "pound-moles per hour",
symbol = "lb‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/min"] = {
name1 = "pound-mole per minute",
name2 = "pound-moles per minute",
symbol = "lb‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/s"] = {
name1 = "pound-mole per second",
name2 = "pound-moles per second",
symbol = "lb‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/d"] = {
name1 = "pound-mole per day",
name2 = "pound-moles per day",
symbol = "lbmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/h"] = {
name1 = "pound-mole per hour",
name2 = "pound-moles per hour",
symbol = "lbmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/min"] = {
name1 = "pound-mole per minute",
name2 = "pound-moles per minute",
symbol = "lbmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/s"] = {
name1 = "pound-mole per second",
name2 = "pound-moles per second",
symbol = "lbmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["mmol/s"] = {
name1 = "millimole per second",
name2 = "millimoles per second",
symbol = "mmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/d"] = {
name1 = "mole per day",
name2 = "moles per day",
symbol = "mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/h"] = {
name1 = "mole per hour",
name2 = "moles per hour",
symbol = "mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/min"] = {
name1 = "mole per minute",
name2 = "moles per minute",
symbol = "mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/s"] = {
name1 = "mole per second",
name2 = "moles per second",
symbol = "mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["μmol/s"] = {
name1 = "micromole per second",
name2 = "micromoles per second",
symbol = "μmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.000001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["umol/s"] = {
target = "μmol/s",
},
["/acre"] = {
name1 = "per acre",
name2 = "per acre",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "/ha",
link = "Acre",
},
["/ha"] = {
name1 = "per hectare",
name2 = "per hectare",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "/acre",
link = "Hectare",
},
["/sqcm"] = {
name1 = "per square centimetre",
name1_us = "per square centimeter",
name2 = "per square centimetre",
name2_us = "per square centimeter",
symbol = "/cm<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e4,
default = "/sqin",
link = "Square centimetre",
},
["/sqin"] = {
name1 = "per square inch",
name2 = "per square inch",
symbol = "/in<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1550.0031000062002,
default = "/sqcm",
link = "Square inch",
},
["/sqkm"] = {
name1 = "per square kilometre",
name1_us = "per square kilometer",
name2 = "per square kilometre",
name2_us = "per square kilometer",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["/sqmi"] = {
name1 = "per square mile",
name2 = "per square mile",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "/sqkm",
link = "Square mile",
},
["PD/acre"] = {
name1 = "inhabitant per acre",
name2 = "inhabitants per acre",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "PD/ha",
link = "Acre",
},
["PD/ha"] = {
name1 = "inhabitant per hectare",
name2 = "inhabitants per hectare",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "PD/acre",
link = "Hectare",
},
["PD/sqkm"] = {
name1 = "inhabitant per square kilometre",
name1_us = "inhabitant per square kilometer",
name2 = "inhabitants per square kilometre",
name2_us = "inhabitants per square kilometer",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "PD/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["PD/sqmi"] = {
name1 = "inhabitant per square mile",
name2 = "inhabitants per square mile",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "PD/sqkm",
link = "Square mile",
},
["/cm2"] = {
target = "/sqcm",
},
["/in2"] = {
target = "/sqin",
},
["/km2"] = {
target = "/sqkm",
},
["pd/acre"] = {
target = "PD/acre",
},
["pd/ha"] = {
target = "PD/ha",
},
["PD/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["PD/km²"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqkm"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqmi"] = {
target = "PD/sqmi",
},
["/l"] = {
name1 = "per litre",
name1_us = "per liter",
name2 = "per litre",
name2_us = "per liter",
symbol = "/l",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/L"] = {
name1 = "per litre",
name1_us = "per liter",
name2 = "per litre",
name2_us = "per liter",
symbol = "/L",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/USgal"] = {
name1 = "per gallon",
name2 = "per gallon",
symbol = "/gal",
utype = "per unit volume",
scale = 264.172052,
default = "/L",
link = "US gallon",
customary= 2,
},
["/usgal"] = {
target = "/USgal",
},
["bhp"] = {
name1 = "brake horsepower",
name2 = "brake horsepower",
symbol = "bhp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Brake horsepower",
},
["Cal/d"] = {
name1 = "large calorie per day",
name2 = "large calories per day",
symbol = "Cal/d",
utype = "power",
scale = 0.048425925925925928,
default = "kJ/d",
link = "Calorie",
},
["Cal/h"] = {
name1 = "large calorie per hour",
name2 = "large calories per hour",
symbol = "Cal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kJ/h",
link = "Calorie",
},
["cal/h"] = {
name1 = "calorie per hour",
name2 = "calories per hour",
symbol = "cal/h",
utype = "power",
scale = 0.0011622222222222223,
default = "W",
link = "Calorie",
},
["CV"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "CV",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hk"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "hk",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hp"] = {
name1 = "horsepower",
name2 = "horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
},
["hp-electric"] = {
name1 = "electric horsepower",
name2 = "electric horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-electrical"] = {
name1 = "electrical horsepower",
name2 = "electrical horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-metric"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["ihp"] = {
name1 = "indicated horsepower",
name2 = "indicated horsepower",
symbol = "ihp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Indicated horsepower",
},
["kcal/h"] = {
name1 = "kilocalorie per hour",
name2 = "kilocalories per hour",
symbol = "kcal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kW",
link = "Calorie",
},
["kJ/d"] = {
name1 = "kilojoule per day",
name2 = "kilojoules per day",
symbol = "kJ/d",
utype = "power",
scale = 0.011574074074074073,
default = "Cal/d",
link = "Kilojoule",
},
["kJ/h"] = {
name1 = "kilojoule per hour",
name2 = "kilojoules per hour",
symbol = "kJ/h",
utype = "power",
scale = 0.27777777777777779,
default = "W",
link = "Kilojoule",
},
["PS"] = {
name1 = "metric horsepower",
name2 = "metric horsepower",
symbol = "PS",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["shp"] = {
name1 = "shaft horsepower",
name2 = "shaft horsepower",
symbol = "shp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Shaft horsepower",
},
["W"] = {
_name1 = "watt",
_symbol = "W",
utype = "power",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "hp",
link = "Watt",
},
["BTU/h"] = {
per = { "BTU", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["Btu/h"] = {
per = { "Btu", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["BHP"] = {
target = "bhp",
},
["btu/h"] = {
target = "BTU/h",
},
["HP"] = {
target = "hp",
},
["Hp"] = {
target = "hp",
},
["hp-mechanical"] = {
target = "hp",
},
["IHP"] = {
target = "ihp",
},
["SHP"] = {
target = "shp",
},
["whp"] = {
target = "hp",
},
["hp/lb"] = {
name1 = "horsepower per pound",
name2 = "horsepower per pound",
symbol = "hp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/LT"] = {
name1 = "horsepower per long ton",
name2 = "horsepower per long ton",
symbol = "hp/LT",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73392268125000004,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/ST"] = {
name1 = "horsepower per short ton",
name2 = "horsepower per short ton",
symbol = "hp/ST",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.821993403,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/t"] = {
name1 = "horsepower per tonne",
name2 = "horsepower per tonne",
symbol = "hp/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.74569987158227022,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/kg"] = {
name1 = "kilowatt per kilogram",
name2 = "kilowatts per kilogram",
symbol = "kW/kg",
utype = "power per unit mass",
scale = 1000,
default = "hp/lb",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/t"] = {
name1 = "kilowatt per tonne",
name2 = "kilowatts per tonne",
symbol = "kW/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 1,
default = "PS/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["PS/t"] = {
name1 = "metric horsepower per tonne",
name2 = "metric horsepower per tonne",
symbol = "PS/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73549875,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["shp/lb"] = {
name1 = "shaft horsepower per pound",
name2 = "shaft horsepower per pound",
symbol = "shp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/tonne"] = {
target = "hp/t",
symbol = "hp/tonne",
default = "kW/tonne",
},
["kW/tonne"] = {
target = "kW/t",
symbol = "kW/tonne",
},
["-lb/in2"] = {
name1 = "pound per square inch",
name2 = "pounds per square inch",
symbol = "lb/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["atm"] = {
name1 = "standard atmosphere",
symbol = "atm",
utype = "pressure",
scale = 101325,
default = "kPa",
link = "Atmosphere (unit)",
},
["Ba"] = {
name1 = "barye",
symbol = "Ba",
utype = "pressure",
scale = 0.1,
default = "Pa",
},
["bar"] = {
symbol = "bar",
utype = "pressure",
scale = 100000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["dbar"] = {
name1 = "decibar",
symbol = "dbar",
utype = "pressure",
scale = 10000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["inHg"] = {
name1 = "inch of mercury",
name2 = "inches of mercury",
symbol = "inHg",
utype = "pressure",
scale = 3386.388640341,
default = "kPa",
},
["kBa"] = {
name1 = "kilobarye",
symbol = "kBa",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Barye",
},
["kg-f/cm2"] = {
name1 = "kilogram-force per square centimetre",
name1_us = "kilogram-force per square centimeter",
name2 = "kilograms-force per square centimetre",
name2_us = "kilograms-force per square centimeter",
symbol = "kg<sub>f</sub>/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kg/cm2"] = {
name1 = "kilogram per square centimetre",
name1_us = "kilogram per square centimeter",
name2 = "kilograms per square centimetre",
name2_us = "kilograms per square centimeter",
symbol = "kg/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kgf/cm2"] = {
name1 = "kilogram-force per square centimetre",
name1_us = "kilogram-force per square centimeter",
name2 = "kilograms-force per square centimetre",
name2_us = "kilograms-force per square centimeter",
symbol = "kgf/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["ksi"] = {
name1 = "kilopound per square inch",
name2 = "kilopounds per square inch",
symbol = "ksi",
utype = "pressure",
scale = 6894757.2931683613,
default = "MPa",
link = "Pound per square inch",
},
["lbf/in2"] = {
name1 = "pound-force per square inch",
name2 = "pounds-force per square inch",
symbol = "lbf/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["mb"] = {
name1 = "millibar",
symbol = "mb",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mbar"] = {
name1 = "millibar",
symbol = "mbar",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mmHg"] = {
name1 = "millimetre of mercury",
name1_us = "millimeter of mercury",
name2 = "millimetres of mercury",
name2_us = "millimeters of mercury",
symbol = "mmHg",
utype = "pressure",
scale = 133.322387415,
default = "kPa",
},
["Pa"] = {
_name1 = "pascal",
_symbol = "Pa",
utype = "pressure",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "psi",
link = "Pascal (unit)",
},
["psf"] = {
name1 = "pound per square foot",
name2 = "pounds per square foot",
symbol = "psf",
utype = "pressure",
scale = 47.880258980335839,
default = "kPa",
link = "Pound per square inch",
},
["psi"] = {
name1 = "pound per square inch",
name2 = "pounds per square inch",
symbol = "psi",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa",
},
["Torr"] = {
name1 = "torr",
symbol = "Torr",
utype = "pressure",
scale = 133.32236842105263,
default = "kPa",
},
["N/cm2"] = {
per = { "N", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["N/m2"] = {
per = { "N", "m2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["g/cm2"] = {
per = { "g", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["g/m2"] = {
per = { "g", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/ha"] = {
per = { "kg", "ha" },
utype = "pressure",
default = "lb/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/m2"] = {
per = { "kg", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/1000sqft"] = {
per = { "lb", "1000sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/acre"] = {
per = { "lb", "acre" },
utype = "pressure",
default = "kg/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqft"] = {
per = { "lb", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqyd"] = {
per = { "lb", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["LT/acre"] = {
per = { "LT", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["MT/ha"] = {
per = { "MT", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqft"] = {
per = { "oz", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqyd"] = {
per = { "oz", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["ST/acre"] = {
per = { "ST", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["t/ha"] = {
per = { "t", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/acre"] = {
per = { "tonne", "acre" },
utype = "pressure",
default = "tonne/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/ha"] = {
per = { "tonne", "ha" },
utype = "pressure",
default = "tonne/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kgfpsqcm"] = {
target = "kgf/cm2",
},
["kgpsqcm"] = {
target = "kg/cm2",
},
["kN/m2"] = {
target = "kPa",
},
["lb/in2"] = {
target = "lbf/in2",
},
["torr"] = {
target = "Torr",
},
["Bq"] = {
_name1 = "becquerel",
_symbol = "Bq",
utype = "radioactivity",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "pCi",
link = "Becquerel",
},
["Ci"] = {
_name1 = "curie",
_symbol = "Ci",
utype = "radioactivity",
scale = 3.7e10,
prefixes = 1,
default = "GBq",
link = "Curie (unit)",
},
["Rd"] = {
_name1 = "rutherford",
_symbol = "Rd",
utype = "radioactivity",
scale = 1e6,
prefixes = 1,
default = "MBq",
link = "Rutherford (unit)",
},
["cm/h"] = {
name1 = "centimetre per hour",
name1_us = "centimeter per hour",
name2 = "centimetres per hour",
name2_us = "centimeters per hour",
symbol = "cm/h",
utype = "speed",
scale = 2.7777777777777775e-6,
default = "in/h",
link = "Metre per second",
},
["cm/s"] = {
name1 = "centimetre per second",
name1_us = "centimeter per second",
name2 = "centimetres per second",
name2_us = "centimeters per second",
symbol = "cm/s",
utype = "speed",
scale = 0.01,
default = "in/s",
link = "Metre per second",
},
["cm/year"] = {
name1 = "centimetre per year",
name1_us = "centimeter per year",
name2 = "centimetres per year",
name2_us = "centimeters per year",
symbol = "cm/year",
utype = "speed",
scale = 3.168873850681143e-10,
default = "in/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["foot/s"] = {
name1 = "foot per second",
name2 = "foot per second",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
},
["ft/min"] = {
name1 = "foot per minute",
name2 = "feet per minute",
symbol = "ft/min",
utype = "speed",
scale = 0.00508,
default = "m/min",
link = "Feet per second",
},
["ft/s"] = {
name1 = "foot per second",
name2 = "feet per second",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
link = "Feet per second",
},
["furlong per fortnight"] = {
name2 = "furlongs per fortnight",
symbol = "furlong per fortnight",
usename = 1,
utype = "speed",
scale = 0.00016630952380952381,
default = "km/h mph",
link = "FFF system",
},
["in/h"] = {
name1 = "inch per hour",
name2 = "inches per hour",
symbol = "in/h",
utype = "speed",
scale = 7.0555555555555559e-6,
default = "cm/h",
link = "Inch",
},
["in/s"] = {
name1 = "inch per second",
name2 = "inches per second",
symbol = "in/s",
utype = "speed",
scale = 0.0254,
default = "cm/s",
link = "Inch",
},
["in/year"] = {
name1 = "inch per year",
name2 = "inches per year",
symbol = "in/year",
utype = "speed",
scale = 8.0489395807301024e-10,
default = "cm/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["isp"] = {
name1 = "second",
symbol = "s",
utype = "speed",
scale = 9.80665,
default = "km/s",
link = "Specific impulse",
},
["km/d"] = {
name1 = "kilometre per day",
name1_us = "kilometer per day",
name2 = "kilometres per day",
name2_us = "kilometers per day",
symbol = "km/d",
utype = "speed",
scale = 1.1574074074074074e-2,
default = "mi/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["km/h"] = {
name1 = "kiiloomitir saacaddii",
name1_us = "kiiloomitir saacaddii",
name2 = "kiiloomitir saacaddii",
name2_us = "kiiloomitir saacaddii",
symbol = "km/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph",
link = "Kiiloomitir saacaddii",
},
["km/s"] = {
name1 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
symbol = "km/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "mi/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["kn"] = {
name1 = "guntin",
symbol = "kn",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.51444444444444448,
default = "km/h mph",
link = "Guntin (halbeeg)",
},
["kNs/kg"] = {
name2 = "kN‑s/kg",
symbol = "kN‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["m/min"] = {
name1 = "mitir daqiiqaddii",
name1_us = "mitir daqiiqaddii",
name2 = "mitir daqiiqaddii",
name2_us = "mitir daqiiqaddii",
symbol = "m/min",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.016666666666666666,
default = "ft/min",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["m/s"] = {
name1 = "mitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "mitir ilbiriqsaddii",
name2 = "mitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "mitir ilbiriqsaddii",
symbol = "m/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "ft/s",
},
["Mach"] = {
name2 = "Mach",
symbol = "Mach",
utype = "xawaaraha",
builtin = "mach",
scale = 0,
iscomplex= true,
default = "km/h mph",
link = "Lambarka Mach",
},
["mi/d"] = {
name1 = "mayl maalinkii",
name2 = "mayl maalinkii",
symbol = "mi/d",
utype = "xawaaraha",
scale = 1.8626666666666667e-2,
default = "km/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["mi/s"] = {
name1 = "mayl ilbiriqsaddii",
name2 = "mayl ilbiriqsaddii",
symbol = "mi/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1609.344,
default = "km/s",
link = "Mayl",
},
["mm/h"] = {
name1 = "milimitir saacaddii",
name1_us = "milimitir saacaddii",
name2 = "milimitir saacaddii",
name2_us = "milimitir saacaddii",
symbol = "mm/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.7777777777777781e-7,
default = "in/h",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["mph"] = {
name1 = "mayl saacaddii",
name2 = "mayl saacaddii",
symbol = "mph",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.44704,
default = "km/h",
link = "Mayl saacaddii",
},
["Ns/kg"] = {
name2 = "N‑s/kg",
symbol = "N‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["si tsfc"] = {
name2 = "g/(kN⋅s)",
symbol = "g/(kN⋅s)",
utype = "xawaaraha",
scale = 9.9999628621379242e-7,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["tsfc"] = {
name2 = "lb/(lbf⋅h)",
symbol = "lb/(lbf⋅h)",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.832545036049801e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "si tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["cm/y"] = {
target = "cm/year",
},
["cm/yr"] = {
target = "cm/year",
},
["in/y"] = {
target = "in/year",
},
["in/yr"] = {
target = "in/year",
},
["knot"] = {
target = "kn",
},
["knots"] = {
target = "kn",
},
["kph"] = {
target = "km/h",
},
["mi/h"] = {
target = "mph",
},
["mm/s"] = {
per = { "mm", "s" },
utype = "xawaaraha",
default = "in/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["C"] = {
name1 = "digrii Celsius",
name2 = "digrii Celsius",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = -273.15,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "F",
link = "Celsius",
},
["F"] = {
name1 = "digrii Fahrenheit",
name2 = "digrii Fahrenheit",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 32-273.15*(9/5),
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "C",
link = "Fahrenheit",
},
["K"] = {
_name1 = "kelvin",
_symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
prefixes = 1,
default = "C F",
link = "Kelvin",
},
["keVT"] = {
name1 = "kiloelectronvolt",
symbol = "keV",
utype = "heerkulka",
scale = 11604518.121550081,
offset = 0,
iscomplex= true,
default = "MK",
defkey = "keVT",
linkey = "keVT",
link = "Electronvolt",
},
["R"] = {
name1 = "digrii Rankine",
name2 = "degrees Rankine",
symbol = "°R",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "K F C",
link = "Miisaanka Rankine",
},
["Celsius"] = {
target = "C",
},
["°C"] = {
target = "C",
},
["°F"] = {
target = "F",
},
["°R"] = {
target = "R",
},
["C-change"] = {
name1 = "degree Celsius change",
name2 = "degrees Celsius change",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Celsius",
},
["F-change"] = {
name1 = "degree Fahrenheit change",
name2 = "degrees Fahrenheit change",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
default = "C-change",
link = "Fahrenheit",
},
["K-change"] = {
name1 = "kelvin change",
name2 = "kelvins change",
symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Kelvin",
},
["°C-change"] = {
target = "C-change",
},
["°F-change"] = {
target = "F-change",
},
["century"] = {
name1 = "qarnig",
name2 = "qarniyo",
symbol = "ha",
utype = "waqtiga",
scale = 3155760000,
default = "Gs",
},
["d"] = {
name1 = "maalin",
symbol = "d",
utype = "waqtiga",
scale = 86400,
default = "ks",
},
["decade"] = {
name1 = "tobaneeyo sano",
symbol = "daa",
utype = "waqtiga",
scale = 315576000,
default = "Ms",
},
["dog year"] = {
name1 = "sano eey",
symbol = "dog yr",
utype = "waqtiga",
scale = 220903200,
default = "years",
link = "Liiska halbeegyada aan caadiga ahayn#Sano eey",
},
["fortnight"] = {
symbol = "fortnight",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 1209600,
default = "week",
},
["h"] = {
name1 = "saacad",
symbol = "h",
utype = "waqtiga",
scale = 3600,
default = "ks",
},
["long billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["millennium"] = {
name1 = "kun-sano",
name2 = "kun-sano",
symbol = "ka",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000,
default = "Gs",
},
["milliard year"] = {
name1 = "milyaar sano",
name2 = "milyaar sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["million year"] = {
name1 = "milyan sano",
name2 = "milyan sano",
symbol = "Ma",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000,
default = "Ts",
link = "Sanadka",
},
["min"] = {
name1 = "daqiiqad",
symbol = "min",
utype = "waqtiga",
scale = 60,
default = "s",
},
["month"] = {
symbol = "month",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "Ms",
},
["months"] = {
name1 = "month",
symbol = "mo",
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "year",
},
["s"] = {
_name1 = "ilbiriqsi",
_symbol = "s",
utype = "waqtiga",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v < 7200 ! min ! h",
link = "Ilbiriqsi",
},
["short billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["short trillion year"] = {
name1 = "tiriliyan sano",
name2 = "tiriliyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["thousand million year"] = {
name1 = "kun milyan sano",
name2 = "kun milyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["wk"] = {
symbol = "week",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 604800,
default = "Ms",
},
["year"] = {
name1 = "sano",
symbol = "a",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["years"] = {
name1 = "sano",
symbol = "yr",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["byr"] = {
target = "short billion year",
},
["day"] = {
target = "d",
},
["days"] = {
target = "d",
},
["dog yr"] = {
target = "dog year",
},
["Gyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["hour"] = {
target = "h",
},
["hours"] = {
target = "h",
},
["kMyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kyr"] = {
target = "millennium",
},
["long byr"] = {
target = "long billion year",
},
["minute"] = {
target = "min",
},
["minutes"] = {
target = "min",
},
["mth"] = {
target = "month",
},
["Myr"] = {
target = "million year",
},
["myr"] = {
target = "million year",
},
["sec"] = {
target = "s",
},
["second"] = {
target = "s",
},
["seconds"] = {
target = "s",
},
["tmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["tryr"] = {
target = "short trillion year",
},
["tyr"] = {
target = "millennium",
},
["week"] = {
target = "wk",
},
["weeks"] = {
target = "wk",
},
["yr"] = {
target = "year",
},
["kg.m"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgf.m"] = {
name1 = "kiilograam xoog-mitir",
name1_us = "kiilograam xoog-mitir",
symbol = "kgf⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgm"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kpm"] = {
name1 = "kiilopond mitir",
name1_us = "kiilopond mitir",
symbol = "kp⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["lb-fft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.ft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.in"] = {
name1 = "rodol xoog-inch",
symbol = "lb⋅in",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mN.m",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbfft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lbf⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbft"] = {
name1 = "rodol-cag",
name2 = "rodol-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["m.kg-f"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "metre kilograms-force",
name2_us = "meter kilograms-force",
symbol = "m⋅kg<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["m.kgf"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "mitir kiilograam-xoog",
name2_us = "mitir kiilograam-xoog",
symbol = "m⋅kgf",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["mN.m"] = {
name1 = "miliniwitir-mitir",
name1_us = "miliniwitir-mitir",
symbol = "mN⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.001,
default = "lb.in",
link = "Niwitir-mitir",
},
["Nm"] = {
_name1 = "niwitir-mitir",
_name1_us= "niwitir-mitir",
_symbol = "N⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
alttype = "tamarta",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lbfft",
link = "Niwitir-mitir",
},
["kN/m"] = {
per = { "kN", "-m-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "lbf/in",
},
["lbf/in"] = {
per = { "lbf", "-in-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "kN/m",
},
["lb-f.ft"] = {
target = "lb-fft",
},
["lbf.ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lbf·ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lb·ft"] = {
target = "lb.ft",
},
["mkg-f"] = {
target = "m.kg-f",
},
["mkgf"] = {
target = "m.kgf",
},
["N.m"] = {
target = "Nm",
},
["N·m"] = {
target = "Nm",
},
["ton-mile"] = {
symbol = "ton-mile",
usename = 1,
utype = "gaadiidka",
scale = 1.4599723182105602,
default = "tkm",
},
["tkm"] = {
name1 = "tan-kiiloomitir",
name1_us = "tan-kiiloomitir",
symbol = "tkm",
utype = "gaadiidka",
scale = 1,
default = "ton-mile",
},
["-12USoz(mL)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 mL) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USoz(ml)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 ml) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "ml",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USozserve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
symbol = "12 US fl oz adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["acre-foot"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["acre-ft"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["AUtbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Australiya",
symbol = "AU tbsp",
utype = "mugga",
scale = 0.000020,
default = "ml",
},
["Bcuft"] = {
name1 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "billion cu ft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "Gl",
link = "Fuud oo laba jibaaran",
},
["bdft"] = {
name1 = "loox cag",
name2 = "loox cag",
symbol = "bd ft",
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board feet"] = {
name2 = "board feet",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board foot"] = {
name2 = "board foot",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["cc"] = {
name1 = "sentimitir oo laba jibaaran",
name1_us = "sentimitir oo laba jibaaran",
symbol = "cc",
utype = "mugga",
scale = 0.000001,
default = "cuin",
},
["CID"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cc",
link = "Inch oo laba jibaaran#Barakaca mashiinka",
},
["cord"] = {
symbol = "cord",
utype = "mugga",
scale = 3.624556363776,
default = "m3",
link = "Cord (halbeeg)",
},
["cufoot"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuft"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuin"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cm3",
},
["cumi"] = {
name1 = "mayl oo laba jibaaran",
symbol = "cu mi",
utype = "mugga",
scale = 4168181825.440579584,
default = "km3",
},
["cuyd"] = {
name1 = "yaard oo laba jibaaran",
symbol = "cu yd",
utype = "mugga",
scale = 0.764554857984,
default = "m3",
},
["firkin"] = {
symbol = "firkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.04091481,
default = "L impgal USgal",
link = "Firkin (halbeeg)",
},
["foot3"] = {
target = "cufoot",
},
["Goilbbl"] = {
name1 = "bilyan fuusto",
name2 = "bilyan fuusto",
symbol = "Gbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294.928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["gr water"] = {
name1 = "qiraano biyo ah",
name2 = "qiraano biyo ah",
symbol = "gr H<sub>2</sub>O",
utype = "mugga",
scale = 0.00000006479891,
default = "cm3",
link = "Qiraano (halbeeg)",
},
["grt"] = {
name1 = "tan diiwaangelinta guud",
symbol = "grt",
utype = "mugga",
scale = 2.8316846592,
default = "m3",
link = "Taniinta diiwaangelinta guud",
},
["impbbl"] = {
name1 = "fuustada Boqortooyada",
symbol = "imp bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.16365924,
default = "L impgal USgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["impbsh"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "L impgal USdrygal",
},
["impbu"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "m3",
},
["impgal"] = {
name1 = "gaalanka Boqortooyada",
symbol = "imp gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00454609,
default = "L USgal",
},
["impgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001420653125,
default = "ml USoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["impkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Boqortooyada",
symbol = "kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01818436,
default = "L USdrygal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["impoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Boqortooyada",
symbol = "imp fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000284130625,
default = "ml USoz",
},
["imppk"] = {
name1 = "bekka Boqortooyada",
symbol = "pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00909218,
default = "L USdrygal",
link = "Bek",
},
["imppt"] = {
name1 = "beyntada Boqortooyada",
symbol = "imp pt",
utype = "mugga",
scale = 0.00056826125,
default = "L",
},
["impqt"] = {
name1 = "kwartada Boqortooyada",
symbol = "imp qt",
utype = "mugga",
scale = 0.0011365225,
default = "ml USoz",
customary= 3,
},
["kilderkin"] = {
symbol = "kilderkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.08182962,
default = "L impgal USgal",
},
["koilbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "kbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["L"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "L",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["l"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["ll"] = {
name1 = "litir",
name1_us = "litir",
symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
default = "impgal USgal",
},
["m3"] = {
_name1 = "mitir oo laba jibaaran",
_name1_us= "mitir oo laba jibaaran",
_symbol = "m<sup>3</sup>",
prefix_position= 7,
utype = "mugga",
scale = 1,
prefixes = 3,
default = "cuft",
link = "Mitir oo laba jibaaran",
},
["Mbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MMoilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "MMbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["Moilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MTON"] = {
name1 = "tan cabbirka",
symbol = "MTON",
utype = "mugga",
scale = 1.13267386368,
default = "m3",
},
["MUSgal"] = {
name1 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name1_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
symbol = "million US gal",
sym_us = "million U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 3785.411784,
default = "Ml",
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["oilbbl"] = {
name1 = "fuusto",
symbol = "bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.158987294928,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["stere"] = {
symbol = "stere",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 1,
default = "cuft",
},
["tmcft"] = {
name2 = "tmcft",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
},
["Tmcft"] = {
name1 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
link = "Tmcft",
},
["Toilbbl"] = {
name1 = "tiriliyan fuusto",
name2 = "tiriliyan fuusto",
symbol = "Tbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["USbbl"] = {
name1 = "fuustada Maraykanka",
name1_us = "fuustada Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.119240471196,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbeerbbl"] = {
name1 = "fuustada biirka ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada biirka ee Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.117347765304,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbsh"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bsh",
sym_us = "U.S. bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USbu"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bu",
sym_us = "U.S. bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USdrybbl"] = {
name1 = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry bbl",
sym_us = "U.S. dry bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.11562819898508,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USdrygal"] = {
name1 = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry gal",
sym_us = "U.S. dry gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00440488377086,
default = "L",
link = "Gaalan",
},
["USdrypt"] = {
name1 = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry pt",
sym_us = "U.S. dry pt",
utype = "mugga",
scale = 0.0005506104713575,
default = "ml",
link = "Beyntad",
},
["USdryqt"] = {
name1 = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry qt",
sym_us = "U.S. dry qt",
utype = "mugga",
scale = 0.001101220942715,
default = "ml",
link = "Kwarta",
},
["USflgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US fl gal",
sym_us = "U.S. fl gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
link = "Gaalan",
},
["USgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US gal",
sym_us = "U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
},
["USgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001182941183,
default = "ml impoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["USkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Maraykanka",
name1_us = "kenning-ka Maraykanka",
symbol = "US kenning",
sym_us = "U.S. kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01761953508344,
default = "L impgal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["USmin"] = {
name1 = "minim-ka Maraykanka",
name1_us = "minim-ka Maraykanka",
symbol = "US min",
sym_us = "U.S. min",
utype = "mugga",
scale = 0.000000061611519921875,
default = "ml",
link = "Minim (halbeeg)",
},
["USoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
name1_us = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
symbol = "US fl oz",
sym_us = "U.S. fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000295735295625,
default = "ml",
},
["USpk"] = {
name1 = "bekka Maraykanka",
name1_us = "bekka Maraykanka",
symbol = "US pk",
sym_us = "U.S. pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00880976754172,
default = "L impgal",
link = "Bek",
},
["USpt"] = {
name1 = "beyntada Maraykanka",
name1_us = "beyntada Maraykanka",
symbol = "US pt",
sym_us = "U.S. pt",
utype = "mugga",
scale = 0.000473176473,
default = "L imppt",
link = "Beyntad",
},
["USqt"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml",
link = "Kwarta",
customary= 1,
},
["USquart"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml impoz",
link = "Kwarta",
},
["UStbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Maraykanka",
name1_us = "qaaddo cuntada Maraykanka",
symbol = "US tbsp",
sym_us = "U.S. tbsp",
utype = "mugga",
scale = 1.4786764781250001e-5,
default = "ml",
},
["winecase"] = {
symbol = "case",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.009,
default = "L",
link = "Sanduuq (alaab)",
},
["*U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["*U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["+USdrygal"] = {
target = "USdrygal",
customary= 1,
},
["+usfloz"] = {
target = "USoz",
link = "Wiishka dareeraha ah",
customary= 1,
},
["+USgal"] = {
target = "USgal",
customary= 1,
},
["+USoz"] = {
target = "USoz",
customary= 1,
},
["@impgal"] = {
target = "impgal",
link = "Gaalan",
customary= 3,
},
["acre feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre-feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre.foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre.ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre·ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["bushels"] = {
target = "USbsh",
},
["cid"] = {
target = "CID",
},
["ft3"] = {
target = "cuft",
symbol = "ft<sup>3</sup>",
},
["gal"] = {
target = "USgal",
},
["gallon"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallon%})",
},
["gallons"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallons%})",
},
["Gcuft"] = {
target = "e9cuft",
},
["impfloz"] = {
target = "impoz",
},
["Impgal"] = {
target = "impgal",
},
["in3"] = {
target = "cuin",
symbol = "in<sup>3</sup>",
},
["hm³"] = {
target = "hm3",
},
["kcuft"] = {
target = "e3cuft",
},
["kcum"] = {
target = "e3m3",
},
["km³"] = {
target = "km3",
},
["liter"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["liters"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["litre"] = {
target = "L",
},
["litres"] = {
target = "L",
},
["Mcuft"] = {
target = "e6cuft",
},
["Mcum"] = {
target = "e6m3",
},
["Mft3"] = {
target = "e6cuft",
},
["mi3"] = {
target = "cumi",
symbol = "mi<sup>3</sup>",
},
["m³"] = {
target = "m3",
},
["Pcuft"] = {
target = "e15cuft",
},
["pt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USpt%} oo ah beyntada Maraykanka ama %{imppt%} oo ah beyntada Boqortooyada (ma aha %{pt%})",
},
["qt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USqt%} oo ah kwartada Maraykanka ama %{impqt%} oo ah kwartada Boqortooyada (ma aha %{qt%})",
},
["Tcuft"] = {
target = "e12cuft",
},
["Tft3"] = {
target = "e12cuft",
},
["U.S.bbl"] = {
target = "USbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.beerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.bsh"] = {
target = "USbsh",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.bu"] = {
target = "USbu",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.drybbl"] = {
target = "USdrybbl",
sp_us = true,
},
["U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
},
["U.S.drypt"] = {
target = "USdrypt",
sp_us = true,
},
["U.S.dryqt"] = {
target = "USdryqt",
sp_us = true,
},
["U.S.flgal"] = {
target = "USflgal",
sp_us = true,
},
["U.S.floz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["u.s.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["U.S.gi"] = {
target = "USgi",
sp_us = true,
},
["U.S.kenning"] = {
target = "USkenning",
sp_us = true,
},
["U.S.oz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.pk"] = {
target = "USpk",
sp_us = true,
},
["U.S.pt"] = {
target = "USpt",
sp_us = true,
},
["U.S.qt"] = {
target = "USqt",
sp_us = true,
default = "L impqt",
customary= 2,
},
["usbbl"] = {
target = "USbbl",
},
["usbeerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
},
["usbsh"] = {
target = "USbsh",
},
["usbu"] = {
target = "USbu",
},
["usdrybbl"] = {
target = "USdrybbl",
},
["usdrygal"] = {
target = "USdrygal",
},
["usdrypt"] = {
target = "USdrypt",
},
["usdryqt"] = {
target = "USdryqt",
},
["USfloz"] = {
target = "USoz",
},
["usfloz"] = {
target = "USoz",
},
["USGAL"] = {
target = "USgal",
},
["usgal"] = {
target = "USgal",
},
["usgi"] = {
target = "USgi",
},
["uskenning"] = {
target = "USkenning",
},
["usoz"] = {
target = "USoz",
},
["uspk"] = {
target = "USpk",
},
["uspt"] = {
target = "USpt",
},
["usqt"] = {
target = "USqt",
},
["yd3"] = {
target = "cuyd",
symbol = "yd<sup>3</sup>",
},
["cuft/sqmi"] = {
per = { "cuft", "sqmi" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["m3/ha"] = {
name1 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name1_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
symbol = "m<sup>3</sup>/ha",
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 0.0001,
default = "USbu/acre",
link = "Hektar",
},
["m3/km2"] = {
per = { "m3", "km2" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "cuft/sqmi",
},
["U.S.gal/acre"] = {
per = { "U.S.gal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["USbu/acre"] = {
name2 = "US bushels per acre",
symbol = "US bushel per acre",
usename = 1,
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 8.7077638761350888e-6,
default = "m3/ha",
link = "Bushil",
},
["USgal/acre"] = {
per = { "USgal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["cuyd/mi"] = {
per = { "cuyd", "mi" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "m3/km",
},
["m3/km"] = {
per = { "m3", "km" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "cuyd/mi",
},
["mich"] = {
combination= { "ch", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michlk"] = {
combination= { "chlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michainlk"] = {
combination= { "chainlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["miyd"] = {
combination= { "yd", "mi" },
multiple = { 1760 },
utype = "dhererka",
},
["miydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd", "mi" },
multiple = { 12, 3, 1760 },
utype = "dhererka",
},
["mift"] = {
combination= { "ft", "mi" },
multiple = { 5280 },
utype = "dhererka",
},
["ydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd" },
multiple = { 12, 3 },
utype = "dhererka",
},
["ydft"] = {
combination= { "ft", "yd" },
multiple = { 3 },
utype = "dhererka",
},
["ftin"] = {
combination= { "in", "ft" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["footin"] = {
combination= { "in", "foot" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["handin"] = {
combination= { "in", "hand" },
multiple = { 4 },
utype = "dhererka",
},
["lboz"] = {
combination= { "oz", "lb" },
multiple = { 16 },
utype = "miisaanka",
},
["stlb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["stlboz"] = {
combination= { "oz", "lb", "st" },
multiple = { 16, 14 },
utype = "miisaanka",
},
["st and lb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["GN LTf"] = {
combination= { "GN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["GN LTf STf"] = {
combination= { "GN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf"] = {
combination= { "GN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf LTf"] = {
combination= { "GN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf"] = {
combination= { "kN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf STf"] = {
combination= { "kN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf"] = {
combination= { "kN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf LTf"] = {
combination= { "kN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["LTf STf"] = {
combination= { "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf"] = {
combination= { "MN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf STf"] = {
combination= { "MN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf"] = {
combination= { "MN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf LTf"] = {
combination= { "MN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["STf LTf"] = {
combination= { "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["L/100 km mpgimp"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgimp"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgUS"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgus"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgus"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["mpgimp L/100 km"] = {
combination= { "mpgimp", "L/100 km" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["LT ST t"] = {
combination= { "lt", "-ST", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["LT t ST"] = {
combination= { "lt", "t", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ST LT t"] = {
combination= { "-ST", "lt", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["ST t LT"] = {
combination= { "-ST", "t", "lt" },
utype = "miisaanka",
},
["t LT ST"] = {
combination= { "t", "lt", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ton"] = {
combination= { "LT", "ST" },
utype = "miisaanka",
},
["kPa kg/cm2"] = {
combination= { "kPa", "kgf/cm2" },
utype = "caddiska",
},
["kPa lb/in2"] = {
combination= { "kPa", "-lb/in2" },
utype = "caddiska",
},
["floz"] = {
combination= { "impoz", "USoz" },
utype = "mugga",
},
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local default_exceptions = {
-- Prefixed units with a default different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation).
["cm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["dm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["e3acre"] = "km2",
["e3m2"] = "e6sqft",
["e6acre"] = "km2",
["e6ha"] = "e6acre",
["e6km2"] = "e6sqmi",
["e6m2"] = "e6sqft",
["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2",
["e6sqmi"] = "e6km2",
["hm<sup>2</sup>"] = "acre",
["km<sup>2</sup>"] = "sqmi",
["mm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["aJ"] = "eV",
["e3BTU"] = "MJ",
["e6BTU"] = "GJ",
["EJ"] = "kWh",
["eV"] = "aJ",
["feV"] = "yJ",
["fJ"] = "keV",
["GeV"] = "nJ",
["GJ"] = "kWh",
["keV"] = "fJ",
["MeV"] = "pJ",
["meV"] = "zJ",
["MJ"] = "kWh",
["neV"] = "yJ",
["PeV"] = "mJ",
["peV"] = "yJ",
["PJ"] = "kWh",
["pJ"] = "MeV",
["TeV"] = "μJ",
["TJ"] = "kWh",
["YJ"] = "kWh",
["yJ"] = "μeV",
["ZJ"] = "kWh",
["zJ"] = "meV",
["μeV"] = "yJ",
["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a",
["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d",
["e12m3/a"] = "Tcuft/a",
["e12m3/d"] = "Tcuft/d",
["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a",
["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d",
["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s",
["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a",
["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d",
["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s",
["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a",
["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d",
["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s",
["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a",
["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d",
["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s",
["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e9cuft/a"] = "m3/a",
["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d",
["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a",
["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d",
["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s",
["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a",
["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s",
["nN"] = "gr-f",
["μN"] = "gr-f",
["mN"] = "oz-f",
["am"] = "in",
["cm"] = "in",
["dam"] = "ft",
["dm"] = "in",
["e12km"] = "e12mi",
["e12mi"] = "e12km",
["e3AU"] = "ly",
["e3km"] = "e3mi",
["e3mi"] = "e3km",
["e6km"] = "e6mi",
["e6mi"] = "e6km",
["e9km"] = "AU",
["e9mi"] = "e9km",
["Em"] = "mi",
["fm"] = "in",
["Gm"] = "mi",
["hm"] = "ft",
["km"] = "mi",
["mm"] = "in",
["Mm"] = "mi",
["nm"] = "in",
["Pm"] = "mi",
["pm"] = "in",
["Tm"] = "mi",
["Ym"] = "mi",
["ym"] = "in",
["Zm"] = "mi",
["zm"] = "in",
["μm"] = "in",
["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt",
["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t",
["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t",
["e3t"] = "LT ST",
["e6carat"] = "t",
["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne",
["e6ozt"] = "lb kg",
["e6ST"] = "Mt",
["e6t"] = "LT ST",
["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt",
["e9t"] = "LT ST",
["Gg"] = "lb",
["kg"] = "lb",
["mg"] = "gr",
["Mg"] = "LT ST",
["ng"] = "gr",
["μg"] = "gr",
["mBq"] = "fCi",
["kBq"] = "nCi",
["MBq"] = "μCi",
["GBq"] = "mCi",
["TBq"] = "Ci",
["PBq"] = "kCi",
["EBq"] = "kCi",
["fCi"] = "mBq",
["pCi"] = "Bq",
["nCi"] = "Bq",
["μCi"] = "kBq",
["mCi"] = "MBq",
["kCi"] = "TBq",
["MCi"] = "PBq",
["ns"] = "μs",
["μs"] = "ms",
["ms"] = "s",
["ks"] = "h",
["Ms"] = "week",
["Gs"] = "decade",
["Ts"] = "millennium",
["Ps"] = "million year",
["Es"] = "thousand million year",
["MK"] = "keVT",
["cL"] = "impoz usoz",
["cl"] = "impoz usoz",
["cm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dL"] = "impoz usoz",
["dl"] = "impoz usoz",
["mm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3",
["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft",
["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3",
["e15m3"] = "Pcuft",
["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3",
["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft",
["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6L"] = "USgal",
["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft",
["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft",
["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["GL"] = "cuft",
["Gl"] = "cuft",
["kL"] = "cuft",
["kl"] = "cuft",
["km<sup>3</sup>"] = "cumi",
["mL"] = "impoz usoz",
["ml"] = "impoz usoz",
["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["TL"] = "cumi",
["Tl"] = "cumi",
["μL"] = "cuin",
["μl"] = "cuin",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local link_exceptions = {
-- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode).
["mm<sup>2</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>2</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>2</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["km<sup>2</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["kJ"] = "Kiiloojuul",
["MJ"] = "Megajuul",
["GJ"] = "Gigajuul",
["TJ"] = "Terajuul",
["fm"] = "Femtomitir",
["pm"] = "Picomitir",
["nm"] = "Nanomitir",
["μm"] = "Mikromitir",
["mm"] = "Milimitir",
["cm"] = "Sentimitir",
["dm"] = "Desimitir",
["dam"] = "Decamitir",
["hm"] = "Hectomitir",
["km"] = "Kiiloomitir",
["Mm"] = "Megamitir",
["Gm"] = "Gigamitir",
["Tm"] = "Teramitir",
["Pm"] = "Petamitir",
["Em"] = "Examitir",
["Zm"] = "Zettamitir",
["Ym"] = "Yottamitir",
["μg"] = "Mikrograam",
["mg"] = "Miligraam",
["kg"] = "Kiilograam",
["Mg"] = "Tonne",
["yW"] = "Yoctowatt",
["zW"] = "Zeptowatt",
["aW"] = "Attowatt",
["fW"] = "Femtowatt",
["pW"] = "Picowatt",
["nW"] = "Nanowatt",
["μW"] = "Mikrowatt",
["mW"] = "Milliwatt",
["kW"] = "Kiilowatt",
["MW"] = "Megawatt",
["GW"] = "Gigawatt",
["TW"] = "Terawatt",
["PW"] = "Petawatt",
["EW"] = "Exawatt",
["ZW"] = "Zettawatt",
["YW"] = "Yottawatt",
["as"] = "Attosecond",
["fs"] = "Femtosecond",
["ps"] = "Picosecond",
["ns"] = "Nanosecond",
["μs"] = "Mikro-ilbiriqsi",
["ms"] = "Mili-ilbiriqsi",
["ks"] = "Kiilo-ilbiriqsi",
["Ms"] = "Mega-ilbiriqsi",
["Gs"] = "Giga-ilbiriqsi",
["Ts"] = "Tera-ilbiriqsi",
["Ps"] = "Peta-ilbiriqsi",
["Es"] = "Exasecond",
["Zs"] = "Zettasecond",
["Ys"] = "Yottasecond",
["mm<sup>3</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>3</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>3</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["dam<sup>3</sup>"] = "Decamitir oo laba jibaaran",
["km<sup>3</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["μL"] = "Mikrolitir",
["μl"] = "Mikrolitir",
["mL"] = "Mililitir",
["ml"] = "Mililitir",
["cL"] = "Sentilitir",
["cl"] = "Sentilitir",
["dL"] = "Desilitir",
["dl"] = "Desilitir",
["daL"] = "Decalitir",
["dal"] = "Decalitir",
["hL"] = "Hectolitir",
["hl"] = "Hectolitir",
["kL"] = "Kiilolitir",
["kl"] = "Kiilolitir",
["ML"] = "Megalitir",
["Ml"] = "Megalitir",
["GL"] = "Gigalitir",
["Gl"] = "Gigalitir",
["TL"] = "Teralitir",
["Tl"] = "Teralitir",
["PL"] = "Petalitir",
["Pl"] = "Petalitir",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local per_unit_fixups = {
-- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type
-- changed, for example, "length/time" is changed to "speed".
-- Other adjustments can also be specified.
["/area"] = "qayb dhul ah",
["/volume"] = "qayb mug ah",
["area/area"] = "haldhayeedka qayb dhul ah",
["energy/length"] = "tamarta qayb dherer ah",
["energy/mass"] = "tamarta qayb miisaan ah",
["energy/time"] = { utype = "awoodda", link = "Awoodda (fiisikis)" },
["energy/volume"] = "tamarta qayb mug ah",
["force/area"] = { utype = "caddiska", link = "Caddiska" },
["length/length"] = { utype = "jiirada", link = "Jiirada" },
["length/time"] = { utype = "xawaaraha", link = "Xawaaraha" },
["length/time/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["mass/area"] = { utype = "caddiska", multiplier = 9.80665 },
["mass/length"] = "cukaannimada toosan",
["mass/mass"] = "urursanaanta",
["mass/power"] = "miisaanka qayb awood ah",
["mass/time"] = "miisaanka qayb waqti ah",
["mass/volume"] = { utype = "cukaannimada", link = "Cukaannimada" },
["power/mass"] = "awoodda qayb miisaan ah",
["power/volume"] = { link = "Cukaannimada awoodda" },
["pressure/length"] = "jiirada jabka",
["speed/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["volume/area"] = "mugga qayb dhul ah",
["volume/length"] = "mugga qayb dherer ah",
["volume/time"] = "socodka",
}
return {
all_units = all_units,
default_exceptions = default_exceptions,
link_exceptions = link_exceptions,
per_unit_fixups = per_unit_fixups,
}
0ly73teh22r4ejln3ud8dt5gj56tmsi
311714
311713
2026-11-04T19:21:41Z
Isma4l
41797
311714
Scribunto
text/plain
--xogta beddelka ee ay isticmaasho [[Module:Convert]] taas oo isticmaasha mw.loadData() si
-- loo aqriyo module-kan oo keliya hal mar halkii bogba.
-- Eeg [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
--
-- Miisaska xogta ee soo socda:
-- all_units dhammaan sifooyinka unugga, oo ay ku jirto wax-soo-saarka caadiga ah
-- default_exceptions ka reebitaanka wax-soo-saarka caadiga ah ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin wax-soo-saar caadi ah oo kala duwan)
-- link_exceptions ka reebitaanka xiriirinta ('kg' iyo 'g' waxay leeyihiin xiriiriyeyaal kala duwan)
--
-- Miisaskan waxaa soo saaray qoraal akhriya wikitext-ka bogga oo
-- dukumeentigooda ka dhigaya sifooyinka loo baahan yahay ee unug kasta; eeg [[:en:Module:Convert/doc]].
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta miisaskan sababtoo ah waxaa lagu abuuray iyadoo la wado --
-- qoraal akhriya wikitext-ka bogga wiki (eeg xusuusin kor ku xusan). --
---------------------------------------------------------------------------
local all_units = {
["Gy"] = {
_name1 = "gray",
_symbol = "Gy",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rad",
link = "Gray (unit)",
},
["rad"] = {
_name1 = "rad",
_symbol = "rad",
utype = "absorbed radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Gy",
link = "Rad (unit)",
},
["cm/s2"] = {
name1 = "sentimitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name1_us = "sentimitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2 = "sentimitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2_us = "sentimitir ilbiriqsi laba jibaaran",
symbol = "cm/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.01,
default = "ft/s2",
link = "Gal (unit)",
},
["ft/s2"] = {
name1 = "cag ilbiriqsi laba jibaaran",
name2 = "cag ilbiriqsi laba jibaaran",
symbol = "ft/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 0.3048,
default = "m/s2",
},
["g0"] = {
name1 = "cufisjiidka caadiga ah",
name2 = "cufisjiidka caadiga ah",
symbol = "''g''<sub>0</sub>",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
},
["g-force"] = {
name2 = "''g''",
symbol = "''g''",
utype = "acceleration",
scale = 9.80665,
default = "m/s2",
link = "g-force",
},
["km/hs"] = {
name1 = "kiiloomitir saacadkii ilbiriqsikii",
name1_us = "kiiloomitir saacadkii ilbiriqsikii",
name2 = "kiiloomitir saacadkii ilbiriqsikii",
name2_us = "kiiloomitir saacadkii ilbiriqsikii",
symbol = "km/(h⋅s)",
utype = "acceleration",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["km/s2"] = {
name1 = "kiiloomitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name1_us = "kiiloomitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2 = "kiiloomitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2_us = "kiiloomitir ilbiriqsi laba jibaaran",
symbol = "km/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1000,
default = "mph/s",
link = "Acceleration",
},
["m/s2"] = {
name1 = "mitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name1_us = "mitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2 = "mitir ilbiriqsi laba jibaaran",
name2_us = "mitir ilbiriqsi laba jibaaran",
symbol = "m/s<sup>2</sup>",
utype = "acceleration",
scale = 1,
default = "ft/s2",
},
["mph/s"] = {
name1 = "mayl saacadkii ilbiriqsikii",
name2 = "mayl saacadkii ilbiriqsikii",
symbol = "mph/s",
utype = "acceleration",
scale = 0.44704,
default = "km/hs",
link = "Acceleration",
},
["km/h/s"] = {
target = "km/hs",
},
["standard gravity"] = {
target = "g0",
},
["1000sqft"] = {
name1 = "kun cag laba jibaaran",
name2 = "kun cag laba jibaaran",
symbol = "1000 sq ft",
utype = "area",
scale = 92.90304,
default = "m2",
link = "Square foot",
},
["a"] = {
_name1 = "ar",
_symbol = "a",
utype = "area",
scale = 100,
prefixes = 1,
default = "sqft",
link = "Hectare#Are",
},
["acre"] = {
symbol = "acre",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 4046.8564224,
default = "ha",
subdivs = { ["rood"] = { 4, default = "ha" }, ["sqperch"] = { 160, default = "ha" } },
},
["acre-sing"] = {
target = "acre",
},
["arpent"] = {
symbol = "arpent",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3418.89,
default = "ha",
},
["cda"] = {
name1 = "cuerda",
symbol = "cda",
utype = "area",
scale = 3930.395625,
default = "ha acre",
},
["daa"] = {
name1 = "decare",
symbol = "daa",
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunam"] = {
symbol = "dunam",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
},
["dunum"] = {
symbol = "dunum",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1000,
default = "km2 sqmi",
link = "Dunam",
},
["ha"] = {
name1 = "hektar",
symbol = "ha",
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["hectare"] = {
name1 = "hektar",
symbol = "ha",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 10000,
default = "acre",
},
["Irish acre"] = {
name1 = "acre Irish",
symbol = "Irish acres",
utype = "area",
scale = 6555.2385024,
default = "ha",
link = "Acre (Irish)",
},
["m2"] = {
_name1 = "mitir laba jibaaran",
_name1_us= "mitir laba jibaaran",
_symbol = "m<sup>2</sup>",
prefix_position= 8,
utype = "area",
scale = 1,
prefixes = 2,
default = "sqft",
link = "Square metre",
},
["pondemaat"] = {
name1 = "pondemaat",
name2 = "pondemaat",
symbol = "pond",
utype = "area",
scale = 3674.363358816,
default = "m2",
link = ":nl:pondemaat",
},
["pyeong"] = {
name2 = "pyeong",
symbol = "pyeong",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
},
["rai"] = {
name2 = "rai",
symbol = "rai",
utype = "area",
scale = 1600,
default = "m2",
link = "Rai (unit)",
},
["rood"] = {
symbol = "rood",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1011.7141056,
default = "sqft m2",
subdivs = { ["sqperch"] = { 40, default = "m2" } },
link = "Rood (unit)",
},
["sqfoot"] = {
name1 = "cag laba jibaaran",
name2 = "cag laba jibaaran",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqft"] = {
name1 = "cag laba jibaaran",
name2 = "cag laba jibaaran",
symbol = "sq ft",
utype = "area",
scale = 0.09290304,
default = "m2",
},
["sqin"] = {
name1 = "inji laba jibaaran",
name2 = "inji laba jibaaran",
symbol = "sq in",
utype = "area",
scale = 0.00064516,
default = "cm2",
},
["sqmi"] = {
name1 = "mayl laba jibaaran",
symbol = "sq mi",
utype = "area",
scale = 2589988.110336,
default = "km2",
},
["sqnmi"] = {
name1 = "mayl badeed laba jibaaran",
symbol = "sq nmi",
utype = "area",
scale = 3429904,
default = "km2 sqmi",
link = "Nautical mile",
},
["sqperch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 25.29285264,
default = "m2",
link = "Rod (unit)#Area and volume",
},
["sqverst"] = {
symbol = "square verst",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 1138062.24,
default = "km2 sqmi",
link = "Verst",
},
["sqyd"] = {
name1 = "yaardi laba jibaaran",
symbol = "sq yd",
utype = "area",
scale = 0.83612736,
default = "m2",
},
["tsubo"] = {
name2 = "tsubo",
symbol = "tsubo",
usename = 1,
utype = "area",
scale = 3.3057851239669422,
default = "m2",
link = "Japanese units of measurement#Area",
},
["acres"] = {
target = "acre",
},
["are"] = {
target = "a",
},
["decare"] = {
target = "daa",
},
["foot2"] = {
target = "sqfoot",
},
["ft2"] = {
target = "sqft",
symbol = "ft<sup>2</sup>",
},
["in2"] = {
target = "sqin",
symbol = "in<sup>2</sup>",
},
["km²"] = {
target = "km2",
},
["mi2"] = {
target = "sqmi",
symbol = "mi<sup>2</sup>",
},
["million acre"] = {
target = "e6acre",
},
["million acres"] = {
target = "e6acre",
},
["million hectares"] = {
target = "e6ha",
},
["m²"] = {
target = "m2",
},
["nmi2"] = {
target = "sqnmi",
},
["pond"] = {
target = "pondemaat",
},
["sq arp"] = {
target = "arpent",
},
["sqkm"] = {
target = "km2",
},
["sqm"] = {
target = "m2",
},
["square verst"] = {
target = "sqverst",
},
["verst2"] = {
target = "sqverst",
},
["yd2"] = {
target = "sqyd",
symbol = "yd<sup>2</sup>",
},
["m2/ha"] = {
name1 = "mitir laba jibaaran oo ah hektarkii",
name1_us = "mitir laba jibaaran oo ah hektarkii",
name2 = "mitir laba jibaaran oo ah hektarkii",
name2_us = "mitir laba jibaaran oo ah hektarkii",
symbol = "m<sup>2</sup>/ha",
utype = "area per unit area",
scale = 0.0001,
default = "sqft/acre",
link = "Basal area",
},
["sqft/acre"] = {
name1 = "cag laba jibaaran oo ah acre-kii",
name2 = "cag laba jibaaran oo ah acre-kii",
symbol = "sq ft/acre",
utype = "area per unit area",
scale = 2.295684113865932e-5,
default = "m2/ha",
link = "Basal area",
},
["cent"] = {
name1 = "sent",
symbol = "¢",
utype = "cent",
scale = 1,
default = "cent",
link = "Cent (currency)",
},
["¢"] = {
target = "cent",
},
["A.h"] = {
name1 = "ampere saacad",
symbol = "A⋅h",
utype = "charge",
scale = 3600,
default = "coulomb",
},
["coulomb"] = {
_name1 = "kulumb",
_symbol = "C",
utype = "charge",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "e",
link = "Coulomb",
},
["e"] = {
name1 = "edeyska aasaasiga ah",
symbol = "''e''",
utype = "charge",
scale = 1.602176634e-19,
default = "coulomb",
},
["g-mol"] = {
name1 = "gram-mool",
symbol = "g‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol"] = {
name1 = "gram-mool",
symbol = "gmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol"] = {
name1 = "kiilomool",
symbol = "kmol",
utype = "chemical amount",
scale = 1000,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol"] = {
name1 = "bound-mool",
symbol = "lb‑mol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["lbmol"] = {
name1 = "bound-mool",
symbol = "lbmol",
utype = "chemical amount",
scale = 453.59237,
default = "mol",
},
["mol"] = {
name1 = "mool",
symbol = "mol",
utype = "chemical amount",
scale = 1,
default = "lbmol",
link = "Mole (unit)",
},
["kgCO2/L"] = {
name1 = "kiilograam litirkii",
name1_us = "kiilograam litirkii",
name2 = "kiilograam litirkii",
name2_us = "kiilograam litirkii",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/L",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 1000,
default = "lbCO2/USgal",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/USgal"] = {
name1 = "bound gallonka Mareykankakii",
name2 = "bound gallonka Mareykankakii",
symbol = "lbCO2/US gal",
utype = "co2 per unit volume",
scale = 119.82642731689663,
default = "kgCO2/L",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/lb"] = {
per = { "oz", "lb" },
utype = "concentration",
default = "mg/kg",
},
["mg/kg"] = {
per = { "mg", "kg" },
utype = "concentration",
default = "oz/lb",
},
["g/dm3"] = {
name1 = "gram mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name1_us = "gram mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name2 = "gram mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name2_us = "gram mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
symbol = "g/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["g/L"] = {
name1 = "gram litirkii",
name1_us = "gram litirkii",
name2 = "gram litirkii",
name2_us = "gram litirkii",
symbol = "g/L",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/mL"] = {
name1 = "gram mililitirkii",
name1_us = "gram mililitirkii",
name2 = "gram mililitirkii",
name2_us = "gram mililitirkii",
symbol = "g/mL",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["g/ml"] = {
name1 = "gram mililitirkii",
name1_us = "gram mililitirkii",
name2 = "gram mililitirkii",
name2_us = "gram mililitirkii",
symbol = "g/ml",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["kg/dm3"] = {
name1 = "kiilograam mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name1_us = "kiilograam mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name2 = "kiilograam mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
name2_us = "kiilograam mitir laba jibaaran oo saddex jibaaran",
symbol = "kg/dm<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/cuft",
link = "Density",
},
["kg/L"] = {
name1 = "kiilograam litirkii",
name1_us = "kiilograam litirkii",
name2 = "kiilograam litirkii",
name2_us = "kiilograam litirkii",
symbol = "kg/L",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/l"] = {
name1 = "kiilograam litirkii",
name1_us = "kiilograam litirkii",
name2 = "kiilograam litirkii",
name2_us = "kiilograam litirkii",
symbol = "kg/l",
utype = "density",
scale = 1000,
default = "lb/USgal",
link = "Density",
},
["kg/m3"] = {
name1 = "kiilograam mitir saddex jibaaran",
name1_us = "kiilograam mitir saddex jibaaran",
name2 = "kiilograam mitir saddex jibaaran",
name2_us = "kiilograam mitir saddex jibaaran",
symbol = "kg/m<sup>3</sup>",
utype = "density",
scale = 1,
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["lb/cuft"] = {
name1 = "bound cag saddex jibaaran",
name2 = "bound cag saddex jibaaran",
symbol = "lb/cu ft",
utype = "density",
scale = 16.018463373960142,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuin"] = {
name1 = "bound inji saddex jibaaran",
name2 = "bound inji saddex jibaaran",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/cuyd"] = {
name1 = "bound yaardi saddex jibaaran",
name2 = "bound yaardi saddex jibaaran",
symbol = "lb/cu yd",
utype = "density",
scale = 0.5932764212577829,
default = "kg/m3",
link = "Density",
},
["lb/impgal"] = {
name1 = "bound gallonka Ingiriiskakii",
name2 = "bound gallonka Ingiriiskakii",
symbol = "lb/imp gal",
utype = "density",
scale = 99.776372663101697,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/in3"] = {
name1 = "bound inji saddex jibaaran",
name2 = "bound inji saddex jibaaran",
symbol = "lb/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["lb/U.S.gal"] = {
name1 = "bound gallonka Mareykankakii",
name2 = "bound gallonka Mareykankakii",
symbol = "lb/U.S. gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lb/USbu"] = {
name1 = "bound bushelka Mareykankakii",
name2 = "bound bushelka Mareykankakii",
symbol = "lb/US bu",
utype = "density",
scale = 12.871859780974471,
default = "kg/m3",
link = "Bushel",
},
["lb/USgal"] = {
name1 = "bound gallonka Mareykankakii",
name2 = "bound gallonka Mareykankakii",
symbol = "lb/US gal",
utype = "density",
scale = 119.82642731689663,
default = "kg/L",
link = "Density",
},
["lbm/cuin"] = {
name1 = "bound mass inji saddex jibaaran",
name2 = "bound mass inji saddex jibaaran",
symbol = "lbm/cu in",
utype = "density",
scale = 27679.904710203122,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["mg/L"] = {
name1 = "miligraam litirkii",
name1_us = "miligraam litirkii",
name2 = "miligraam litirkii",
name2_us = "miligraam litirkii",
symbol = "mg/L",
utype = "density",
scale = 0.001,
default = "lb/cuin",
link = "Density",
},
["oz/cuin"] = {
name1 = "uns inji saddex jibaaran",
name2 = "uns inji saddex jibaaran",
symbol = "oz/cu in",
utype = "density",
scale = 1729.9940443876951,
default = "g/cm3",
link = "Density",
},
["g/cm3"] = {
per = { "g", "cm3" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["g/m3"] = {
per = { "g", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuyd",
link = "Density",
},
["Mg/m3"] = {
per = { "Mg", "m3" },
utype = "density",
default = "lb/cuft",
},
["mg/l"] = {
per = { "mg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["μg/dL"] = {
per = { "μg", "dL" },
utype = "density",
default = "lb/cuin",
},
["μg/l"] = {
per = { "μg", "ll" },
utype = "density",
default = "oz/cuin",
},
["lb/ft3"] = {
target = "lb/cuft",
},
["lb/yd3"] = {
target = "lb/cuyd",
},
["lbm/in3"] = {
target = "lbm/cuin",
},
["mcg/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["oz/in3"] = {
target = "oz/cuin",
},
["ug/dL"] = {
target = "μg/dL",
},
["ug/l"] = {
target = "μg/l",
},
["B.O.T.U."] = {
name1 = "Board of Trade Unit",
symbol = "B.O.T.U.",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["bboe"] = {
name1 = "bareeli saliid ah oo u dhiganta",
name2 = "bareelo saliid ah oo u dhiganta",
symbol = "bboe",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BOE"] = {
name1 = "bareeli saliid ah oo u dhiganta",
name2 = "bareelo saliid ah oo u dhiganta",
symbol = "BOE",
utype = "energy",
scale = 6117863200,
default = "GJ",
},
["BTU"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska",
symbol = "BTU",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["Btu"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska",
symbol = "Btu",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
},
["BTU-39F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (39°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (39°F)",
symbol = "BTU<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-39F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (39°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (39°F)",
symbol = "Btu<sub>39°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1059.67,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-59F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (59°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (59°F)",
symbol = "BTU<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-59F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (59°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (59°F)",
symbol = "Btu<sub>59°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.804,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-60F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (60°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (60°F)",
symbol = "BTU<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-60F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (60°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (60°F)",
symbol = "Btu<sub>60°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.68,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-63F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (63°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (63°F)",
symbol = "BTU<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-63F"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (63°F)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (63°F)",
symbol = "Btu<sub>63°F</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.6,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-ISO"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (ISO)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (ISO)",
symbol = "BTU<sub>ISO</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.056,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-ISO"] = {
target = "BTU-ISO",
},
["BTU-IT"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (IT)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (IT)",
symbol = "BTU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-IT"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (IT)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (IT)",
symbol = "Btu<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.05585262,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-mean"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (celcelis)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (celcelis)",
symbol = "BTU<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-mean"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (celcelis)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (celcelis)",
symbol = "Btu<sub>mean</sub>",
utype = "energy",
scale = 1055.87,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["BTU-th"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (thermochemical)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (thermochemical)",
symbol = "BTU<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Btu-th"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska (thermochemical)",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska (thermochemical)",
symbol = "Btu<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 1054.35026444,
default = "kJ",
link = "British thermal unit",
},
["Cal"] = {
name1 = "kalori",
symbol = "Cal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
},
["cal"] = {
name1 = "kalori",
symbol = "cal",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
},
["Cal-15"] = {
name1 = "kalori (15°C)",
name2 = "kalori (15°C)",
symbol = "Cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-15"] = {
name1 = "kalori (15°C)",
name2 = "kalori (15°C)",
symbol = "cal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1858,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-IT"] = {
name1 = "kalori (International Steam Table)",
name2 = "kalori (International Steam Table)",
symbol = "Cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-IT"] = {
name1 = "kalori (International Steam Table)",
name2 = "kalori (International Steam Table)",
symbol = "cal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.1868,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["Cal-th"] = {
name1 = "kalori (thermochemical)",
name2 = "kalori (thermochemical)",
symbol = "Cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["cal-th"] = {
name1 = "kalori (thermochemical)",
name2 = "kalori (thermochemical)",
symbol = "cal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.184,
default = "J",
link = "Calorie",
},
["CHU-IT"] = {
name1 = "unugga kulaylka Celsius (International Table)",
name2 = "unugga kulaylka Celsius (International Table)",
symbol = "CHU<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 1899.100534716,
default = "kJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["cufootnaturalgas"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran oo gaas dabiici ah",
name2 = "cag saddex jibaaran oo gaas dabiici ah",
symbol = "cuftnaturalgas",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 1055055.85262,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["Eh"] = {
name1 = "Hartree",
symbol = "''E''<sub>h</sub>",
utype = "energy",
scale = 4.35974417e-18,
default = "eV",
},
["erg"] = {
symbol = "erg",
utype = "energy",
scale = 0.0000001,
default = "μJ",
},
["eV"] = {
_name1 = "elektroonfolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy",
scale = 1.602176634e-19,
prefixes = 1,
default = "aJ",
link = "Electronvolt",
},
["foe"] = {
symbol = "foe",
utype = "energy",
scale = 1e44,
default = "YJ",
link = "Foe (unit)",
},
["ftlb"] = {
name1 = "cag-bound",
symbol = "ft⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlb-f"] = {
name1 = "cag-bound xoog",
name2 = "cag-bound xoog",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftlbf"] = {
name1 = "cag-bound xoog",
name2 = "cag-bound xoog",
symbol = "ft⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 1.3558179483314004,
default = "J",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["ftpdl"] = {
name1 = "cag-boundal",
symbol = "ft⋅pdl",
utype = "energy",
scale = 0.0421401100938048,
default = "J",
},
["gTNT"] = {
name2 = "gram oo TNT ah",
symbol = "gram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Gtoe"] = {
name1 = "gigaton oo saliid u dhiganta",
name2 = "gigaton oo saliid u dhiganta",
symbol = "Gtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e19,
default = "EJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["GtonTNT"] = {
name2 = "gigaton oo TNT ah",
symbol = "gigaton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GtTNT"] = {
name2 = "gigaton oo TNT ah",
symbol = "gigatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e18,
default = "EJ",
link = "TNT equivalent",
},
["GW.h"] = {
name1 = "gigawatt-saacad",
symbol = "GW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["GWh"] = {
name1 = "gigawatt-saacad",
symbol = "GWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e12,
default = "TJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["hph"] = {
name1 = "faras-awoad-saacad",
symbol = "hp⋅h",
utype = "energy",
scale = 2684519.537696172792,
default = "kWh",
link = "Horsepower",
},
["inlb"] = {
name1 = "inji-bound",
symbol = "in⋅lb",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlb-f"] = {
name1 = "inji-bound xoog",
name2 = "inji-bound xoog",
symbol = "in⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inlbf"] = {
name1 = "inji-bound xoog",
name2 = "inji-bound xoog",
symbol = "in⋅lbf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inoz-f"] = {
name1 = "inji-uns xoog",
name2 = "inji-uns xoog",
symbol = "in⋅oz<sub>f</sub>",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["inozf"] = {
name1 = "inji-uns xoog",
name2 = "inji-uns xoog",
symbol = "in⋅ozf",
utype = "energy",
alttype = "torque",
scale = 0.00706155181422604375,
default = "mJ",
link = "Foot-pound (energy)",
},
["J"] = {
_name1 = "jowl",
_symbol = "J",
utype = "energy",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "cal",
link = "Joule",
},
["kBOE"] = {
name1 = "kiilo bareeli saliid ah oo u dhiganta",
name2 = "kiilo bareeli saliid ah oo u dhiganta",
symbol = "kBOE",
utype = "energy",
scale = 6.1178632e12,
default = "TJ",
link = "Barrel of oil equivalent",
},
["kcal"] = {
name1 = "kiilokalori",
symbol = "kcal",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-15"] = {
name1 = "kiilokalori (15°C)",
name2 = "kiilokalori (15°C)",
symbol = "kcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-IT"] = {
name1 = "kiilokalori (International Steam Table)",
name2 = "kiilokalori (International Steam Table)",
symbol = "kcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186.8,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kcal-th"] = {
name1 = "kiilokalori (thermochemical)",
name2 = "kiilokalori (thermochemical)",
symbol = "kcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184,
default = "kJ",
link = "Calorie",
},
["kerg"] = {
name1 = "kiiloerg",
symbol = "kerg",
utype = "energy",
scale = 0.0001,
default = "mJ",
link = "Erg",
},
["kgTNT"] = {
name2 = "kiilograam oo TNT ah",
symbol = "kilogram of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kt(TNT)"] = {
name1 = "kiiloton",
name1_us = "kiiloton",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktoe"] = {
name1 = "kiiloton oo saliid u dhiganta",
name2 = "kiiloton oo saliid u dhiganta",
symbol = "ktoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e13,
default = "TJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["ktonTNT"] = {
name1 = "kiiloton oo TNT ah",
name2 = "kiiloton oo TNT ah",
symbol = "kt",
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT"] = {
name2 = "kiiloton oo TNT ah",
symbol = "kilotonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e12,
default = "TJ",
link = "TNT equivalent",
},
["kW.h"] = {
name1 = "kiilowatt-saacad",
symbol = "kW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["kWh"] = {
name1 = "kiilowatt-saacad",
symbol = "kWh",
utype = "energy",
scale = 3600000,
default = "MJ",
},
["Mcal"] = {
name1 = "megakalori",
symbol = "Mcal",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal"] = {
name1 = "milikalori",
symbol = "mcal",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-15"] = {
name1 = "megakalori (15°C)",
name2 = "megakalori (15°C)",
symbol = "Mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 4185800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-15"] = {
name1 = "milikalori (15°C)",
name2 = "milikalori (15°C)",
symbol = "mcal<sub>15</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041858,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-IT"] = {
name1 = "megakalori (International Steam Table)",
name2 = "megakalori (International Steam Table)",
symbol = "Mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-IT"] = {
name1 = "milikalori (International Steam Table)",
name2 = "milikalori (International Steam Table)",
symbol = "mcal<sub>IT</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.0041868,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Mcal-th"] = {
name1 = "megakalori (thermochemical)",
name2 = "megakalori (thermochemical)",
symbol = "Mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "Calorie",
},
["mcal-th"] = {
name1 = "milikalori (thermochemical)",
name2 = "milikalori (thermochemical)",
symbol = "mcal<sub>th</sub>",
utype = "energy",
scale = 0.004184,
default = "mJ",
link = "Calorie",
},
["Merg"] = {
name1 = "megaerg",
symbol = "Merg",
utype = "energy",
scale = 0.1,
default = "J",
link = "Erg",
},
["merg"] = {
name1 = "milierg",
symbol = "merg",
utype = "energy",
scale = 0.0000000001,
default = "μJ",
link = "Erg",
},
["MMBtu"] = {
name1 = "milyan unug oo kulaylka Ingiriiska ah",
name2 = "milyan unug oo kulaylka Ingiriiska ah",
symbol = "MMBtu",
utype = "energy",
scale = 1055055852.62,
default = "GJ",
link = "British thermal unit",
},
["Mt(TNT)"] = {
name1 = "megaton",
name1_us = "megaton",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["Mtoe"] = {
name1 = "megaton oo saliid u dhiganta",
name2 = "megaton oo saliid u dhiganta",
symbol = "Mtoe",
utype = "energy",
scale = 4.1868e16,
default = "PJ",
link = "Tonne of oil equivalent",
},
["MtonTNT"] = {
name1 = "megaton oo TNT ah",
name2 = "megaton oo TNT ah",
symbol = "Mt",
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtonTNT"] = {
name2 = "militon oo TNT ah",
symbol = "milliton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT"] = {
name2 = "megaton oo TNT ah",
symbol = "megatonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e15,
default = "PJ",
link = "TNT equivalent",
},
["mtTNT"] = {
name2 = "militon oo TNT ah",
symbol = "millitonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000,
default = "MJ",
link = "TNT equivalent",
},
["MW.h"] = {
name1 = "megawatt-saacad",
symbol = "MW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mW.h"] = {
name1 = "miliwatt-saacad",
symbol = "mW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["MWh"] = {
name1 = "megawatt-saacad",
symbol = "MWh",
utype = "energy",
scale = 3600000000,
default = "GJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["mWh"] = {
name1 = "miliwatt-saacad",
symbol = "mWh",
utype = "energy",
scale = 3.6,
default = "J",
link = "Kilowatt-hour",
},
["PSh"] = {
name1 = "Pferdestärkenstunde",
symbol = "PSh",
utype = "energy",
scale = 2647795.5,
default = "kWh",
},
["quad"] = {
name1 = "kwadrillion unug oo kulaylka Ingiriiska ah",
name2 = "kwadrillion unug oo kulaylka Ingiriiska ah",
symbol = "quad",
utype = "energy",
scale = 1.054804e18,
default = "EJ",
link = "Quad (unit)",
},
["Ry"] = {
name1 = "rydberg",
symbol = "Ry",
utype = "energy",
scale = 2.1798741e-18,
default = "eV",
link = "Rydberg constant",
},
["scf"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran oo caadiga ah",
name2 = "cag saddex jibaaran oo caadiga ah",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["scfoot"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran oo caadiga ah",
name2 = "cag saddex jibaaran oo caadiga ah",
symbol = "scf",
utype = "energy",
scale = 2869.2044809344,
default = "kJ",
},
["t(TNT)"] = {
name1 = "tan",
name1_us = "tan",
symbol = "t",
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["th"] = {
name1 = "termi",
symbol = "th",
utype = "energy",
scale = 4186800,
default = "MJ",
link = "Conversion of units#Energy",
},
["thm-EC"] = {
name1 = "term (EC)",
name2 = "term (EC)",
symbol = "thm (EC)",
utype = "energy",
scale = 105506000,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-UK"] = {
name1 = "term (UK)",
name2 = "term (UK)",
symbol = "thm (UK)",
utype = "energy",
scale = 105505585.257348,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["thm-US"] = {
name1 = "term (US)",
name1_us = "term (U.S.)",
name2 = "term (US)",
name2_us = "term (U.S.)",
symbol = "thm (US)",
sym_us = "thm (U.S.)",
utype = "energy",
scale = 105480400,
default = "MJ",
link = "Therm",
},
["toe"] = {
name1 = "tan oo saliid u dhiganta",
name2 = "tan oo saliid u dhiganta",
symbol = "toe",
utype = "energy",
scale = 41868000000,
default = "GJ",
},
["tonTNT"] = {
name2 = "tan oo TNT ah",
symbol = "ton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["tTNT"] = {
name2 = "tan oo TNT ah",
symbol = "tonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4184000000,
default = "GJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtonTNT"] = {
name2 = "teraton oo TNT ah",
symbol = "teraton of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TtTNT"] = {
name2 = "teraton oo TNT ah",
symbol = "teratonne of TNT",
usename = 1,
utype = "energy",
scale = 4.184e21,
default = "ZJ",
link = "TNT equivalent",
},
["TW.h"] = {
name1 = "terawatt-saacad",
symbol = "TW⋅h",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["TWh"] = {
name1 = "terawatt-saacad",
symbol = "TWh",
utype = "energy",
scale = 3.6e15,
default = "PJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["W.h"] = {
name1 = "watt-saacad",
symbol = "W⋅h",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["Wh"] = {
name1 = "watt-saacad",
symbol = "Wh",
utype = "energy",
scale = 3600,
default = "kJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μerg"] = {
name1 = "mikroerg",
symbol = "μerg",
utype = "energy",
scale = 1e-13,
default = "nJ",
link = "Erg",
},
["μW.h"] = {
name1 = "mikrowatt-saacad",
symbol = "μW⋅h",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["μWh"] = {
name1 = "mikrowatt-saacad",
symbol = "μWh",
utype = "energy",
scale = 0.0036,
default = "mJ",
link = "Kilowatt-hour",
},
["-kW.h"] = {
target = "kW.h",
link = "Kilowatt hour",
},
["btu"] = {
target = "BTU",
},
["Calorie"] = {
target = "Cal",
},
["ft.lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["ft·lbf"] = {
target = "ftlbf",
},
["g-cal-15"] = {
target = "cal-15",
},
["g-cal-IT"] = {
target = "cal-IT",
},
["g-cal-th"] = {
target = "cal-th",
},
["g-kcal-15"] = {
target = "kcal-15",
},
["g-kcal-IT"] = {
target = "kcal-IT",
},
["g-kcal-th"] = {
target = "kcal-th",
},
["g-Mcal-15"] = {
target = "Mcal-15",
},
["g-mcal-15"] = {
target = "mcal-15",
},
["g-Mcal-IT"] = {
target = "Mcal-IT",
},
["g-mcal-IT"] = {
target = "mcal-IT",
},
["g-Mcal-th"] = {
target = "Mcal-th",
},
["g-mcal-th"] = {
target = "mcal-th",
},
["GW-h"] = {
target = "GW.h",
},
["GW·h"] = {
target = "GW.h",
},
["Hartree"] = {
target = "Eh",
},
["hp.h"] = {
target = "hph",
},
["in.lb-f"] = {
target = "inlb-f",
},
["in.lbf"] = {
target = "inlbf",
},
["in.oz-f"] = {
target = "inoz-f",
},
["in.ozf"] = {
target = "inozf",
},
["kbboe"] = {
target = "kBOE",
symbol = "kbboe",
},
["kg-cal-15"] = {
target = "Cal-15",
},
["kg-cal-IT"] = {
target = "Cal-IT",
},
["kg-cal-th"] = {
target = "Cal-th",
},
["kW-h"] = {
target = "kW.h",
},
["kW·h"] = {
target = "kW.h",
},
["MW-h"] = {
target = "MW.h",
},
["mW-h"] = {
target = "mW.h",
},
["MW·h"] = {
target = "MW.h",
},
["TW-h"] = {
target = "TW.h",
},
["uerg"] = {
target = "μerg",
},
["uW-h"] = {
target = "μW.h",
},
["uW.h"] = {
target = "μW.h",
},
["uWh"] = {
target = "μWh",
},
["W-h"] = {
target = "W.h",
},
["eVpar"] = {
_name1 = "elektroonfolt",
_symbol = "eV",
utype = "energy per chemical amount",
scale = 96485.332123310014,
prefixes = 1,
default = "kcal/mol",
defkey = "eVpar",
linkey = "eVpar",
link = "Electronvolt",
},
["kcal/mol"] = {
per = { "kcal", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kJ/mol",
link = "Kilocalorie per mole",
},
["kJ/mol"] = {
per = { "kJ", "mol" },
utype = "energy per chemical amount",
default = "kcal/mol",
link = "Joule per mole",
},
["kWh/100 km"] = {
name1 = "kiilowatt-saacad 100 kiiloomitirkii",
name1_us = "kiilowatt-saacad 100 kiiloomitirkii",
name2 = "kiilowatt-saacad 100 kiiloomitirkii",
name2_us = "kiilowatt-saacad 100 kiiloomitirkii",
symbol = "kW⋅h/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 36,
default = "MJ/km kWh/mi",
link = "Kilowatt-hour",
},
["kWh/100 mi"] = {
name1 = "kiilowatt-saacad 100 maylkii",
name2 = "kiilowatt-saacad 100 maylkii",
symbol = "kW⋅h/100 mi",
utype = "energy per unit length",
scale = 22.3694,
default = "mpge",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["MJ/100 km"] = {
name1 = "megajowl 100 kiiloomitirkii",
name1_us = "megajowl 100 kiiloomitirkii",
name2 = "megajowl 100 kiiloomitirkii",
name2_us = "megajowl 100 kiiloomitirkii",
symbol = "MJ/100 km",
utype = "energy per unit length",
scale = 10,
default = "BTU/mi",
link = "British thermal unit",
},
["mpge"] = {
name1 = "mayl gallonkii shidaalka u dhigma",
name2 = "mayl gallonkii shidaalka u dhigma",
symbol = "mpg‑e",
utype = "energy per unit length",
scale = 1.3263314048360777e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "kWh/100 mi",
link = "Miles per gallon gasoline equivalent",
},
["BTU/mi"] = {
per = { "BTU", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "v > 1525 ! M ! k ! J/km",
},
["kJ/km"] = {
per = { "kJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["kWh/km"] = {
per = { "-kW.h", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "MJ/km kWh/mi",
},
["kWh/mi"] = {
per = { "-kW.h", "mi" },
utype = "energy per unit length",
default = "kWh/km MJ/km",
},
["MJ/km"] = {
per = { "MJ", "km" },
utype = "energy per unit length",
default = "BTU/mi",
},
["mpg-e"] = {
target = "mpge",
},
["BTU/lb"] = {
name1 = "unugga kulaylka Ingiriiska bound-kii",
name2 = "unugga kulaylka Ingiriiska bound-kii",
symbol = "BTU/lb",
utype = "energy per unit mass",
scale = 2326,
default = "kJ/kg",
link = "British thermal unit",
},
["cal/g"] = {
name1 = "kalori gram-kii",
name2 = "kalori gram-kii",
symbol = "cal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184,
default = "J/g",
},
["GJ/kg"] = {
name1 = "gigajowl kiilograam-kii",
name2 = "gigajowl kiilograam-kii",
symbol = "GJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e9,
default = "ktTNT/t",
link = "Specific energy",
},
["J/g"] = {
name1 = "jowl gram-kii",
name2 = "jowl gram-kii",
symbol = "J/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kcal/g"] = {
name1 = "kiilokalori gram-kii",
name2 = "kiilokalori gram-kii",
symbol = "kcal/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000,
default = "kJ/g",
},
["kJ/g"] = {
name1 = "kiilojowl gram-kii",
name2 = "kiilojowl gram-kii",
symbol = "kJ/g",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000000,
default = "kcal/g",
link = "Specific energy",
},
["kJ/kg"] = {
name1 = "kiilojowl kiilograam-kii",
name2 = "kiilojowl kiilograam-kii",
symbol = "kJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1000,
default = "BTU/lb",
link = "Specific energy",
},
["ktonTNT/MT"] = {
name2 = "kiiloton oo TNT ah tan mitirkiiba",
symbol = "kiloton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["ktTNT/t"] = {
name2 = "kiiloton oo TNT ah tankii",
symbol = "kilotonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4184000000,
default = "GJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtonTNT/MT"] = {
name2 = "megaton oo TNT ah tan mitirkiiba",
symbol = "megaton of TNT per metric ton",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["MtTNT/MT"] = {
name2 = "megaton oo TNT ah tankii",
symbol = "megatonne of TNT per tonne",
usename = 1,
utype = "energy per unit mass",
scale = 4.184e12,
default = "TJ/kg",
link = "TNT equivalent",
},
["TJ/kg"] = {
name1 = "terajowl kiilograam-kii",
name2 = "terajowl kiilograam-kii",
symbol = "TJ/kg",
utype = "energy per unit mass",
scale = 1e12,
default = "MtTNT/MT",
link = "Specific energy",
},
["Cal/g"] = {
per = { "Cal", "g" },
utype = "energy per unit mass",
default = "kJ/g",
},
["BTU/cuft"] = {
per = { "BTU", "cuft" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(mL)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(mL)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/12USoz(ml)serve"] = {
per = { "Cal", "-12USoz(ml)serve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/l",
},
["Cal/12USozserve"] = {
per = { "Cal", "-12USozserve" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/L",
},
["Cal/USoz"] = {
per = { "Cal", "USoz" },
utype = "energy per unit volume",
default = "kJ/ml",
},
["kJ/L"] = {
per = { "kJ", "L" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/l"] = {
per = { "kJ", "ll" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["kJ/ml"] = {
per = { "kJ", "ml" },
utype = "energy per unit volume",
default = "Cal/USoz",
},
["MJ/m3"] = {
per = { "MJ", "m3" },
utype = "energy per unit volume",
default = "BTU/cuft",
},
["Sv"] = {
_name1 = "siyefert",
_symbol = "Sv",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "rem",
link = "Sievert",
},
["rem"] = {
_name1 = "rem",
_symbol = "rem",
utype = "equivalent radiation dose",
scale = 0.01,
prefixes = 1,
default = "Sv",
link = "Roentgen equivalent man",
},
["g/km"] = {
name1 = "gram kiiloomitirkii",
name1_us = "gram kiiloomitirkii",
name2 = "gram kiiloomitirkii",
name2_us = "gram kiiloomitirkii",
symbol = "g/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "oz/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["g/mi"] = {
name1 = "gram maylkii",
name2 = "gram maylkii",
symbol = "g/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/km"] = {
name1 = "gram oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name1_us = "gram oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name2 = "gram oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name2_us = "gram oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 1e-6,
default = "ozCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["gCO2/mi"] = {
name1 = "gram oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
name2 = "gram oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
symbol = "g(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 6.2137119223733397e-7,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["kg/km"] = {
name1 = "kiilograam kiiloomitirkii",
name1_us = "kiilograam kiiloomitirkii",
name2 = "kiilograam kiiloomitirkii",
name2_us = "kiilograam kiiloomitirkii",
symbol = "kg/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lb/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["kgCO2/km"] = {
name1 = "kiilograam oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name1_us = "kiilograam oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name2 = "kiilograam oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
name2_us = "kiilograam oo CO<sub>2</sub> ah kiiloomitirkii",
symbol = "kg(CO<sub>2</sub>)/km",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.001,
default = "lbCO2/mi",
link = "Exhaust gas",
},
["lb/mi"] = {
name1 = "bound maylkii",
name2 = "bound maylkii",
symbol = "lb/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kg/km",
link = "Exhaust gas",
},
["lbCO2/mi"] = {
name1 = "bound oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
name2 = "bound oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
symbol = "lb(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 0.00028184923173665794,
default = "kgCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["oz/mi"] = {
name1 = "uns maylkii",
name2 = "uns maylkii",
symbol = "oz/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "g/km",
link = "Exhaust gas",
},
["ozCO2/mi"] = {
name1 = "uns oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
name2 = "uns oo oo CO<sub>2</sub> ah maylkii",
symbol = "oz(CO<sub>2</sub>)/mi",
utype = "exhaust emission",
scale = 1.7615576983541121e-5,
default = "gCO2/km",
link = "Exhaust gas",
},
["cuft/a"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran sanadkii",
name2 = "cag saddex jibaaran sanadkii",
symbol = "cu ft/a",
utype = "flow",
scale = 8.9730672142368242e-10,
default = "m3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/d"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran maalintii",
name2 = "cag saddex jibaaran maalintii",
symbol = "cu ft/d",
utype = "flow",
scale = 3.2774128000000003e-7,
default = "m3/d",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/h"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran saacadkii",
name2 = "cag saddex jibaaran saacadkii",
symbol = "cu ft/h",
utype = "flow",
scale = 7.8657907200000004e-6,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuft/min"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran daqiiqaddii",
name2 = "cag saddex jibaaran daqiiqaddii",
symbol = "cu ft/min",
utype = "flow",
scale = 0.00047194744319999999,
default = "m3/min",
},
["cuft/s"] = {
name1 = "cag saddex jibaaran ilbiriqsikii",
name2 = "cag saddex jibaaran ilbiriqsikii",
symbol = "cu ft/s",
utype = "flow",
scale = 28316846592e-12,
default = "m3/s",
},
["cumi/a"] = {
name1 = "mayl saddex jibaaran sanadkii",
name2 = "mayl saddex jibaaran sanadkii",
symbol = "cu mi/a",
utype = "flow",
scale = 132.08171170940057,
default = "km3/a",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/h"] = {
name1 = "yaardi saddex jibaaran saacadkii",
name2 = "yaardi saddex jibaaran saacadkii",
symbol = "cuyd/h",
utype = "flow",
scale = 0.00021237634944000001,
default = "m3/h",
link = "Cubic foot per second",
},
["cuyd/s"] = {
name1 = "yaardi saddex jibaaran ilbiriqsikii",
name2 = "yaardi saddex jibaaran ilbiriqsikii",
symbol = "cu yd/s",
utype = "flow",
scale = 0.76455485798400002,
default = "m3/s",
},
["Goilbbl/a"] = {
name1 = "bilyan bareel sanadkii",
name2 = "bilyan bareel sanadkii",
symbol = "Gbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933836,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["impgal/h"] = {
name1 = "gallon Ingiriis ah saacadkii",
name2 = "gallon Ingiriis ah saacadkii",
symbol = "imp gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.2628027777777779e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
},
["impgal/min"] = {
name1 = "gallon Ingiriis ah daqiiqaddii",
name2 = "gallon Ingiriis ah daqiiqaddii",
symbol = "imp gal/min",
utype = "flow",
scale = 7.5768166666666671e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["impgal/s"] = {
name1 = "gallon Ingiriis ah ilbiriqsikii",
name2 = "gallon Ingiriis ah ilbiriqsikii",
symbol = "impgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.00454609,
default = "m3/s",
link = "Imperial gallons per second",
},
["km3/a"] = {
name1 = "kiiloomitir saddex jibaaran sanadkii",
name1_us = "kiiloomitir saddex jibaaran sanadkii",
name2 = "kiiloomitir saddex jibaaran sanadkii",
name2_us = "kiiloomitir saddex jibaaran sanadkii",
symbol = "km<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 31.68808781402895,
default = "cumi/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["km3/d"] = {
name1 = "kiiloomitir saddex jibaaran maalintii",
name1_us = "kiiloomitir saddex jibaaran maalintii",
name2 = "kiiloomitir saddex jibaaran maalintii",
name2_us = "kiiloomitir saddex jibaaran maalintii",
symbol = "km<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 11574.074074074075,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["koilbbl/a"] = {
name1 = "kun bareel sanadkii",
name2 = "kun bareel sanadkii",
symbol = "kbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-6,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["koilbbl/d"] = {
name1 = "kun bareel maalintii",
name2 = "kun bareel maalintii",
symbol = "kbbl/d",
utype = "flow",
scale = 0.0018401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["L/h"] = {
name1 = "litir saacadkii",
name1_us = "litir saacadkii",
name2 = "litir saacadkii",
name2_us = "litir saacadkii",
symbol = "L/h",
utype = "flow",
scale = 2.7777777777777776e-7,
default = "impgal/h USgal/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/min"] = {
name1 = "litir daqiiqaddii",
name1_us = "litir daqiiqaddii",
name2 = "litir daqiiqaddii",
name2_us = "litir daqiiqaddii",
symbol = "L/min",
utype = "flow",
scale = 1.6666666666666667e-5,
default = "impgal/min USgal/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["L/s"] = {
name1 = "litir ilbiriqsikii",
name1_us = "litir ilbiriqsikii",
name2 = "litir ilbiriqsikii",
name2_us = "litir ilbiriqsikii",
symbol = "L/s",
utype = "flow",
scale = 0.001,
default = "cuft/s",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/a"] = {
name1 = "mitir saddex jibaaran sanadkii",
name1_us = "mitir saddex jibaaran sanadkii",
name2 = "mitir saddex jibaaran sanadkii",
name2_us = "mitir saddex jibaaran sanadkii",
symbol = "m<sup>3</sup>/a",
utype = "flow",
scale = 3.1688087814028947e-8,
default = "cuft/a",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/d"] = {
name1 = "mitir saddex jibaaran maalintii",
name1_us = "mitir saddex jibaaran maalintii",
name2 = "mitir saddex jibaaran maalintii",
name2_us = "mitir saddex jibaaran maalintii",
symbol = "m<sup>3</sup>/d",
utype = "flow",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "cuft/d",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/h"] = {
name1 = "mitir saddex jibaaran saacadkii",
name1_us = "mitir saddex jibaaran saacadkii",
name2 = "mitir saddex jibaaran saacadkii",
name2_us = "mitir saddex jibaaran saacadkii",
symbol = "m<sup>3</sup>/h",
utype = "flow",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "cuft/h",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/min"] = {
name1 = "mitir saddex jibaaran daqiiqaddii",
name1_us = "mitir saddex jibaaran daqiiqaddii",
name2 = "mitir saddex jibaaran daqiiqaddii",
name2_us = "mitir saddex jibaaran daqiiqaddii",
symbol = "m<sup>3</sup>/min",
utype = "flow",
scale = 0.016666666666666666,
default = "cuft/min",
link = "Cubic metre per second",
},
["m3/s"] = {
name1 = "mitir saddex jibaaran ilbiriqsikii",
name1_us = "mitir saddex jibaaran ilbiriqsikii",
name2 = "mitir saddex jibaaran ilbiriqsikii",
name2_us = "mitir saddex jibaaran ilbiriqsikii",
symbol = "m<sup>3</sup>/s",
utype = "flow",
scale = 1,
default = "cuft/s",
},
["Moilbbl/a"] = {
name1 = "milyan bareel sanadkii",
name2 = "milyan bareel sanadkii",
symbol = "Mbbl/a",
utype = "flow",
scale = 0.0050380033629933837,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["Moilbbl/d"] = {
name1 = "milyan bareel maalintii",
name2 = "milyan bareel maalintii",
symbol = "Mbbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333335,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3/d",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/a"] = {
name1 = "bareel sanadkii",
name2 = "bareel sanadkii",
symbol = "bbl/a",
utype = "flow",
scale = 5.0380033629933841e-9,
default = "m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["oilbbl/d"] = {
name1 = "bareel maalintii",
name2 = "bareel maalintii",
symbol = "bbl/d",
utype = "flow",
scale = 1.8401307283333336e-6,
default = "m3/d",
},
["Toilbbl/a"] = {
name1 = "tiriliyan bareel sanadkii",
name2 = "tiriliyan bareel sanadkii",
symbol = "Tbbl/a",
utype = "flow",
scale = 5038.0033629933832,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3/a",
link = "Barrel per day",
},
["U.S.gal/d"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka maalintii",
name2 = "gallonka Mareykanka maalintii",
symbol = "U.S. gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
customary= 1,
},
["U.S.gal/h"] = {
name1 = "gallon saacadkii",
name2 = "gallon saacadkii",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 2,
},
["U.S.gal/min"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka daqiiqaddii",
name2 = "gallonka Mareykanka daqiiqaddii",
symbol = "U.S. gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/a"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka sanadkii",
name2 = "gallonka Mareykanka sanadkii",
symbol = "US gal/a",
utype = "flow",
scale = 1.1995246102365199e-10,
default = "m3/s",
},
["USgal/d"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka maalintii",
name2 = "gallonka Mareykanka maalintii",
symbol = "US gal/d",
utype = "flow",
scale = 4.3812636388888893e-8,
default = "m3/s",
},
["USgal/h"] = {
name1 = "gallon saacadkii",
name2 = "gallon saacadkii",
symbol = "gal/h",
utype = "flow",
scale = 1.0515032733333334e-6,
default = "m3/h",
link = "Gallon",
customary= 1,
},
["USgal/min"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka daqiiqaddii",
name2 = "gallonka Mareykanka daqiiqaddii",
symbol = "US gal/min",
utype = "flow",
scale = 6.3090196400000003e-5,
default = "m3/s",
link = "Gallon",
},
["USgal/s"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka ilbiriqsikii",
name1_us = "gallonka Mareykanka ilbiriqsikii",
name2 = "gallonka Mareykanka ilbiriqsikii",
name2_us = "gallonka Mareykanka ilbiriqsikii",
symbol = "USgal/s",
utype = "flow",
scale = 0.003785411784,
default = "m3/s",
link = "US gallons per second",
},
["ft3/a"] = {
target = "cuft/a",
},
["ft3/d"] = {
target = "cuft/d",
},
["ft3/h"] = {
target = "cuft/h",
},
["ft3/s"] = {
target = "cuft/s",
},
["Gcuft/a"] = {
target = "e9cuft/a",
},
["Gcuft/d"] = {
target = "e9cuft/d",
},
["kcuft/a"] = {
target = "e3cuft/a",
},
["kcuft/d"] = {
target = "e3cuft/d",
},
["kcuft/s"] = {
target = "e3cuft/s",
},
["Mcuft/a"] = {
target = "e6cuft/a",
},
["Mcuft/d"] = {
target = "e6cuft/d",
},
["Mcuft/s"] = {
target = "e6cuft/s",
},
["m³/s"] = {
target = "m3/s",
},
["Tcuft/a"] = {
target = "e12cuft/a",
},
["Tcuft/d"] = {
target = "e12cuft/d",
},
["u.s.gal/min"] = {
target = "U.S.gal/min",
},
["usgal/min"] = {
target = "USgal/min",
},
["-LTf"] = {
name1 = "tan-dheer xoog",
name2 = "tan-dheer xoog",
symbol = "LTf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["-STf"] = {
name1 = "tan-gaaban xoog",
name2 = "tan-gaaban xoog",
symbol = "STf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["dyn"] = {
name1 = "dayn",
symbol = "dyn",
utype = "force",
scale = 0.00001,
default = "gr-f",
},
["g-f"] = {
name1 = "gram-xoog",
name2 = "gram-xoog",
symbol = "g<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["gf"] = {
name1 = "gram-xoog",
name2 = "gram-xoog",
symbol = "gf",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN ozf",
link = "Kilogram-force",
},
["gr-f"] = {
name1 = "galka-xoog",
name2 = "galka-xoog",
symbol = "gr<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["grf"] = {
name1 = "galka-xoog",
name2 = "galka-xoog",
symbol = "grf",
utype = "force",
scale = 0.0006354602307515,
default = "μN",
link = "Pound (force)",
},
["kdyn"] = {
name1 = "kiilodayn",
symbol = "kdyn",
utype = "force",
scale = 0.01,
default = "oz-f",
link = "Dyne",
},
["kg-f"] = {
name1 = "kiilograam-xoog",
name2 = "kiilograam-xoog",
symbol = "kg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
},
["kgf"] = {
name1 = "kiilograam-xoog",
name2 = "kiilograam-xoog",
symbol = "kgf",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lbf",
},
["kp"] = {
name1 = "kiilopond",
symbol = "kp",
utype = "force",
scale = 9.80665,
default = "N lb-f",
link = "Kilogram-force",
},
["L/T-f"] = {
name1 = "tan-dheer xoog",
name2 = "tan-dheer xoog",
symbol = "L/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["L/Tf"] = {
name1 = "tan-dheer xoog",
name2 = "tan-dheer xoog",
symbol = "L/Tf",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["lb-f"] = {
name1 = "bound-xoog",
name2 = "bound-xoog",
symbol = "lb<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lbf"] = {
name1 = "bound-xoog",
name2 = "bound-xoog",
symbol = "lbf",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["lb(f)"] = {
name1 = "bound",
symbol = "lb",
utype = "force",
scale = 4.4482216152605,
default = "N",
link = "Pound (force)",
},
["LT-f"] = {
name1 = "tan-dheer xoog",
name2 = "tan-dheer xoog",
symbol = "LT<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["LTf"] = {
name1 = "tan-dheer xoog",
name2 = "tan-dheer xoog",
symbol = "LTf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 9964.01641818352,
default = "kN",
},
["Mdyn"] = {
name1 = "megadayn",
symbol = "Mdyn",
utype = "force",
scale = 10,
default = "lb-f",
link = "Dyne",
},
["mdyn"] = {
name1 = "milidayn",
symbol = "mdyn",
utype = "force",
scale = 0.00000001,
default = "gr-f",
link = "Dyne",
},
["mg-f"] = {
name1 = "miligraam-xoog",
name2 = "miligraam-xoog",
symbol = "mg<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mgf"] = {
name1 = "miligraam-xoog",
name2 = "miligraam-xoog",
symbol = "mgf",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN grf",
link = "Kilogram-force",
},
["Mp"] = {
name1 = "megapond",
symbol = "Mp",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Kilogram-force",
},
["mp"] = {
name1 = "milipond",
symbol = "mp",
utype = "force",
scale = 0.00000980665,
default = "μN gr-f",
link = "Kilogram-force",
},
["N"] = {
_name1 = "niyuton",
_symbol = "N",
utype = "force",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lb-f",
link = "Newton (unit)",
},
["oz-f"] = {
name1 = "uns-xoog",
name2 = "uns-xoog",
symbol = "oz<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["ozf"] = {
name1 = "uns-xoog",
name2 = "uns-xoog",
symbol = "ozf",
utype = "force",
scale = 0.2780138203095378125,
default = "mN",
link = "Pound (force)",
},
["p"] = {
name1 = "pond",
symbol = "p",
utype = "force",
scale = 0.00980665,
default = "mN oz-f",
link = "Kilogram-force",
},
["pdl"] = {
name1 = "boundal",
symbol = "pdl",
utype = "force",
scale = 0.138254954376,
default = "N",
},
["S/T-f"] = {
name1 = "tan-gaaban xoog",
name2 = "tan-gaaban xoog",
symbol = "S/T<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["S/Tf"] = {
name1 = "tan-gaaban xoog",
name2 = "tan-gaaban xoog",
symbol = "S/Tf",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["ST-f"] = {
name1 = "tan-gaaban xoog",
name2 = "tan-gaaban xoog",
symbol = "ST<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["STf"] = {
name1 = "tan-gaaban xoog",
name2 = "tan-gaaban xoog",
symbol = "STf",
usename = 1,
utype = "force",
scale = 8896.443230521,
default = "kN",
},
["t-f"] = {
name1 = "tan-xoog",
name2 = "tan-xoog",
symbol = "t<sub>f</sub>",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LT-f ST-f",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["tf"] = {
name1 = "tan-xoog",
name2 = "tan-xoog",
symbol = "tf",
utype = "force",
scale = 9806.65,
default = "kN LTf STf",
link = "Ton-force#Tonne-force",
},
["dyne"] = {
target = "dyn",
},
["newtons"] = {
target = "N",
},
["poundal"] = {
target = "pdl",
},
["tonne-force"] = {
target = "tf",
},
["impgal/mi"] = {
per = { "@impgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km USgal/mi",
},
["km/L"] = {
per = { "km", "L" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["km/l"] = {
per = { "km", "ll" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["L/100 km"] = {
per = { "L", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|L/100 km]]",
},
["l/100 km"] = {
per = { "ll", "100km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|l/100 km]]",
},
["L/km"] = {
per = { "L", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["l/km"] = {
per = { "ll", "km" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "mpgimp mpgus",
},
["mi/impqt"] = {
per = { "mi", "impqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/U.S.qt"] = {
per = { "mi", "U.S.qt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/USqt"] = {
per = { "mi", "USqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mi/usqt"] = {
per = { "mi", "usqt" },
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "km/L",
},
["mpgimp"] = {
per = { "mi", "@impgal" },
symbol = "mpg<sub>‑imp</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgus",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[Imperial units|imp]]</sub>",
},
["mpgus"] = {
per = { "mi", "+USgal" },
symbol = "mpg<sub>‑US</sub>",
utype = "fuel efficiency",
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "L/100 km+mpgimp",
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|US]]</sub>",
},
["U.S.gal/mi"] = {
per = { "*U.S.gal", "mi" },
sp_us = true,
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["usgal/mi"] = {
per = { "+USgal", "mi" },
utype = "fuel efficiency",
invert = 1,
iscomplex= true,
default = "L/km impgal/mi",
},
["L/100km"] = {
target = "L/100 km",
},
["l/100km"] = {
target = "l/100 km",
},
["mpg"] = {
shouldbe = "Use %{mpgus%} for miles per US gallon or %{mpgimp%} for miles per imperial gallon (not %{mpg%})",
},
["mpgU.S."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgu.s."] = {
target = "mpgus",
symbol = "mpg<sub>‑U.S.</sub>",
sp_us = true,
symlink = "[[Fuel economy in automobiles#Units of measure|mpg]]<sub>‑[[United States customary units|U.S.]]</sub>",
},
["mpgUS"] = {
target = "mpgus",
},
["USgal/mi"] = {
target = "usgal/mi",
},
["kPa/m"] = {
per = { "kPa", "-m-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "psi/ft",
},
["psi/ft"] = {
per = { "psi", "-ft-frac" },
utype = "fracture gradient",
default = "kPa/m",
},
["cm/km"] = {
name1 = "sentimitir kiiloomitirkii",
name1_us = "sentimitir kiiloomitirkii",
name2 = "sentimitir kiiloomitirkii",
name2_us = "sentimitir kiiloomitirkii",
symbol = "cm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.00001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/mi"] = {
name1 = "cag maylkii",
name2 = "cag maylkii",
symbol = "ft/mi",
utype = "gradient",
scale = 0.00018939393939393939,
default = "v < 5.28 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["ft/nmi"] = {
name1 = "cag mayl badeedkii",
name2 = "cag mayl badeedkii",
symbol = "ft/nmi",
utype = "gradient",
scale = 0.00016457883369330455,
default = "v < 6.076 ! c ! ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["in/ft"] = {
name1 = "inji cagtii",
name2 = "inji cagtii",
symbol = "in/ft",
utype = "gradient",
scale = 0.083333333333333329,
default = "mm/m",
link = "Grade (slope)",
},
["in/mi"] = {
name1 = "inji maylkii",
name2 = "inji maylkii",
symbol = "in/mi",
utype = "gradient",
scale = 1.5782828282828283e-5,
default = "v < 0.6336 ! m ! c ! m/km",
link = "Grade (slope)",
},
["m/km"] = {
name1 = "mitir kiiloomitirkii",
name1_us = "mitir kiiloomitirkii",
name2 = "mitir kiiloomitirkii",
name2_us = "mitir kiiloomitirkii",
symbol = "m/km",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "ft/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/km"] = {
name1 = "milimitir kiiloomitirkii",
name1_us = "milimitir kiiloomitirkii",
name2 = "milimitir kiiloomitirkii",
name2_us = "milimitir kiiloomitirkii",
symbol = "mm/km",
utype = "gradient",
scale = 0.000001,
default = "in/mi",
link = "Grade (slope)",
},
["mm/m"] = {
name1 = "milimitir mitirkii",
name1_us = "milimitir mitirkii",
name2 = "milimitir mitirkii",
name2_us = "milimitir mitirkii",
symbol = "mm/m",
utype = "gradient",
scale = 0.001,
default = "in/ft",
link = "Grade (slope)",
},
["admi"] = {
name1 = "mayl admiralty ah",
symbol = "nmi (admiralty)",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["AU"] = {
name1 = "unugga cirbixiyeed",
symbol = "AU",
utype = "length",
scale = 149597870700,
default = "km mi",
},
["Brnmi"] = {
name1 = "mayl badeedka Ingiriiska",
symbol = "(Brit) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["bu"] = {
name2 = "bu",
symbol = "bu",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0030303030303030303,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["ch"] = {
name1 = "silsilad",
symbol = "ch",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chlk"] = {
name1 = "[[Chain (unit)|silsilad]]",
symbol = "[[Chain (unit)|ch]]",
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["chain"] = {
symbol = "silsilad",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["chainlk"] = {
symbol = "[[Chain (unit)|silsilad]]",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
link = "",
},
["dpcm"] = {
name2 = "dhibic/cm",
symbol = "dot/cm",
utype = "length",
scale = 100,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "dpi",
link = "Dots per inch",
},
["dpi"] = {
name2 = "DPI",
symbol = "DPI",
utype = "length",
scale = 39.370078740157481,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["fathom"] = {
symbol = "fathom",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1.8288,
default = "ft m",
},
["foot"] = {
name1 = "cag",
name2 = "cag",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["ft"] = {
name1 = "cag",
name2 = "cag",
symbol = "ft",
utype = "length",
scale = 0.3048,
exception= "integer_more_precision",
default = "m",
subdivs = { ["in"] = { 12, default = "m" } },
link = "Foot (unit)",
},
["furlong"] = {
symbol = "furlong",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 201.168,
default = "ft m",
},
["Gly"] = {
name1 = "gigalight-year",
symbol = "Gly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e24,
default = "Mpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Gpc"] = {
name1 = "gigaparsec",
symbol = "Gpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e25,
default = "Gly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["hand"] = {
name1 = "gacmo",
symbol = "h",
utype = "length",
builtin = "hand",
scale = 0.1016,
iscomplex= true,
default = "in cm",
link = "Hand (unit)",
},
["in"] = {
name1 = "inji",
name2 = "inji",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
exception= "subunit_more_precision",
default = "mm",
},
["inabbreviated"] = {
name2 = "in",
symbol = "in",
utype = "length",
scale = 0.0254,
default = "mm",
link = "Inch",
},
["kly"] = {
name1 = "kilolight-year",
symbol = "kly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e18,
default = "pc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["kpc"] = {
name1 = "kiloparsec",
symbol = "kpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e19,
default = "kly",
link = "Parsec#Parsecs and kiloparsecs",
},
["LD"] = {
name1 = "fogaanta dayaxa",
symbol = "LD",
utype = "length",
scale = 384403000,
default = "km mi",
link = "Lunar distance (astronomy)",
},
["league"] = {
symbol = "league",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 4828.032,
default = "km",
link = "League (unit)",
},
["ly"] = {
name1 = "sanad-iftiin",
symbol = "ly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e15,
default = "AU",
},
["m"] = {
_name1 = "mitir",
_name1_us= "mitir",
_symbol = "m",
utype = "length",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v > 0 and v < 3 ! ftin ! ft",
link = "Metre",
},
["mi"] = {
name1 = "mayl",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["ch"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } },
},
["mil"] = {
symbol = "mil",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["Mly"] = {
name1 = "megalight-year",
symbol = "Mly",
utype = "length",
scale = 9.4607304725808e21,
default = "kpc",
link = "Light-year#Definitions",
},
["Mpc"] = {
name1 = "megaparsec",
symbol = "Mpc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e22,
default = "Mly",
link = "Parsec#Megaparsecs and gigaparsecs",
},
["NM"] = {
name1 = "mayl badeed",
symbol = "NM",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["nmi"] = {
name1 = "mayl badeed",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1852,
default = "km mi",
},
["oldUKnmi"] = {
name1 = "mayl badeed",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.184,
default = "km mi",
},
["oldUSnmi"] = {
name1 = "mayl badeed",
symbol = "nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
},
["pc"] = {
name1 = "parsec",
symbol = "pc",
utype = "length",
scale = 3.0856775814671916e16,
default = "ly",
},
["perch"] = {
name2 = "perches",
symbol = "perch",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pitch"] = {
name2 = "μm",
symbol = "μm",
utype = "length",
scale = 1e-6,
default = "dpi",
defkey = "pitch",
linkey = "pitch",
link = "Dots per inch",
},
["pole"] = {
symbol = "pole",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["pre1954U.S.nmi"] = {
name1 = "(pre-1954 U.S.) mayl badeed",
symbol = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["pre1954USnmi"] = {
name1 = "(pre-1954 US) mayl badeed",
name1_us = "(pre-1954 U.S.) mayl badeed",
symbol = "(pre‑1954 US) nmi",
sym_us = "(pre‑1954 U.S.) nmi",
utype = "length",
scale = 1853.24496,
default = "km mi",
link = "Nautical mile",
},
["rd"] = {
name1 = "rod",
symbol = "rd",
utype = "length",
scale = 5.0292,
default = "ft m",
link = "Rod (unit)",
},
["royal cubit"] = {
name1 = "gacan boqortooyo",
symbol = "cu",
utype = "length",
scale = 0.524,
default = "mm",
},
["rtkm"] = {
name1 = "kiiloomitir jid",
name1_us = "kiiloomitir jid",
symbol = "km",
utype = "length",
scale = 1000,
default = "mi",
link = "Kilometre",
},
["rtmi"] = {
name1 = "mayl jid",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
link = "Mile",
},
["shaku"] = {
name2 = "shaku",
symbol = "shaku",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.30303030303030304,
default = "m",
link = "Shaku (unit)",
},
["sm"] = {
name1 = "smoot",
symbol = "sm",
utype = "length",
scale = 1.70180,
default = "m",
link = "Smoot (unit)",
},
["smi"] = {
name1 = "mayl sharciga ah",
symbol = "mi",
utype = "length",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["chain"] = { 80, default = "km" } },
},
["solar radius"] = {
name1 = "gacanka qorraxda",
name2 = "gacanka qorraxda",
symbol = "''R''<sub>☉</sub>",
utype = "length",
scale = 695700e3,
default = "km",
},
["sun"] = {
name2 = "sun",
symbol = "sun",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.030303030303030304,
default = "mm",
link = "Japanese units of measurement#Length",
},
["thou"] = {
name2 = "thou",
symbol = "thou",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 0.0000254,
default = "mm",
link = "Thousandth of an inch",
},
["verst"] = {
symbol = "verst",
usename = 1,
utype = "length",
scale = 1066.8,
default = "km mi",
},
["yd"] = {
name1 = "yaardi",
symbol = "yd",
utype = "length",
scale = 0.9144,
default = "m",
subdivs = { ["ft"] = { 3, default = "m" } },
},
["μin"] = {
name1 = "mikroinji",
name2 = "mikroinji",
symbol = "μin",
utype = "length",
scale = 0.0000000254,
default = "nm",
link = "SI prefix#Non-metric units",
},
["Å"] = {
name1 = "angstrom",
symbol = "Å",
utype = "length",
scale = 0.0000000001,
default = "in",
},
["Hz"] = {
_name1 = "hertz",
_name2 = "hertz",
_symbol = "Hz",
utype = "length",
scale = 3.3356409519815204e-9,
invert = -1,
iscomplex= true,
prefixes = 1,
default = "m",
link = "Hertz",
},
["rpm"] = {
name1 = "wareeg daqiiqaddii",
name2 = "wareeg daqiiqaddii",
symbol = "rpm",
utype = "length",
scale = 5.5594015866358675e-11,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "Hz",
link = "Revolutions per minute",
},
["-ft-frac"] = {
target = "ft",
link = "Fracture gradient",
},
["-in-stiff"] = {
target = "in",
link = "Stiffness",
},
["-m-frac"] = {
target = "m",
link = "Fracture gradient",
},
["-m-stiff"] = {
target = "m",
link = "Stiffness",
},
["100km"] = {
target = "km",
multiplier= 100,
},
["100mi"] = {
target = "mi",
multiplier= 100,
},
["100miles"] = {
target = "mi",
symbol = "miles",
multiplier= 100,
},
["admiralty nmi"] = {
target = "oldUKnmi",
},
["angstrom"] = {
target = "Å",
},
["au"] = {
target = "AU",
symbol = "au",
},
["feet"] = {
target = "ft",
},
["hands"] = {
target = "hand",
},
["inch"] = {
target = "in",
},
["inches"] = {
target = "in",
},
["light-year"] = {
target = "ly",
},
["meter"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["meters"] = {
target = "m",
sp_us = true,
},
["metre"] = {
target = "m",
},
["metres"] = {
target = "m",
},
["micrometre"] = {
target = "μm",
},
["micron"] = {
target = "μm",
default = "μin",
},
["mile"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["miles"] = {
target = "mi",
usename = 1,
},
["parsec"] = {
target = "pc",
},
["rod"] = {
target = "rd",
},
["smoot"] = {
target = "sm",
},
["uin"] = {
target = "μin",
},
["yard"] = {
target = "yd",
},
["yards"] = {
target = "yd",
},
["yds"] = {
target = "yd",
},
["dtex"] = {
name1 = "decitex",
name2 = "decitex",
symbol = "dtex",
utype = "linear density",
scale = 1e-7,
default = "lb/yd",
link = "Units of textile measurement#Units",
},
["kg/cm"] = {
name1 = "kiilograam sentimitirkii",
name1_us = "kiilograam sentimitirkii",
name2 = "kiilograam sentimitirkii",
name2_us = "kiilograam sentimitirkii",
symbol = "kg/cm",
utype = "linear density",
scale = 100,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["kg/m"] = {
name1 = "kiilograam mitirkii",
name1_us = "kiilograam mitirkii",
name2 = "kiilograam mitirkii",
name2_us = "kiilograam mitirkii",
symbol = "kg/m",
utype = "linear density",
scale = 1,
default = "lb/yd",
link = "Linear density",
},
["lb/ft"] = {
name1 = "bound cagtii",
name2 = "bound cagtii",
symbol = "lb/ft",
utype = "linear density",
scale = 1.4881639435695539,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["lb/yd"] = {
name1 = "bound yaardigii",
name2 = "bound yaardigii",
symbol = "lb/yd",
utype = "linear density",
scale = 0.49605464785651798,
default = "kg/m",
link = "Linear density",
},
["G"] = {
_name1 = "gauss",
_name2 = "gauss",
_symbol = "G",
utype = "magnetic field strength",
scale = 0.0001,
prefixes = 1,
default = "T",
link = "Gauss (unit)",
},
["T"] = {
_name1 = "tesla",
_symbol = "T",
utype = "magnetic field strength",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "G",
link = "Tesla (unit)",
},
["A/m"] = {
name1 = "ampere mitirkii",
name1_us = "ampere mitirkii",
name2 = "ampere mitirkii",
name2_us = "ampere mitirkii",
symbol = "A/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1,
default = "Oe",
},
["kA/m"] = {
name1 = "kiiloampere mitirkii",
name1_us = "kiiloampere mitirkii",
name2 = "kiiloampere mitirkii",
name2_us = "kiiloampere mitirkii",
symbol = "kA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1000,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["MA/m"] = {
name1 = "megaampere mitirkii",
name1_us = "megaampere mitirkii",
name2 = "megaampere mitirkii",
name2_us = "megaampere mitirkii",
symbol = "MA/m",
utype = "magnetizing field",
scale = 1e6,
default = "kOe",
link = "Ampere per metre",
},
["Oe"] = {
_name1 = "oersted",
_symbol = "Oe",
utype = "magnetizing field",
scale = 79.5774715,
prefixes = 1,
default = "kA/m",
link = "Oersted",
},
["-Lcwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda",
name2 = "miisaanka boqolleyda",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
},
["-Scwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda",
name2 = "miisaanka boqolleyda",
symbol = "cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
},
["-ST"] = {
name1 = "tan-gaaban",
symbol = "ST",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["carat"] = {
symbol = "carat",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.0002,
default = "g",
link = "Carat (mass)",
},
["Da"] = {
_name1 = "dalton",
_symbol = "Da",
utype = "mass",
scale = 1.66053906892e-27,
prefixes = 1,
default = "kg",
link = "Dalton (unit)",
},
["drachm"] = {
name1_us = "dram",
symbol = "drachm",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.001771845195,
default = "g",
link = "Dram (unit)",
},
["dram"] = {
target = "drachm",
},
["dwt"] = {
name1 = "pennyweight",
symbol = "dwt",
utype = "mass",
scale = 0.00155517384,
default = "oz g",
},
["DWton"] = {
symbol = "tan deadweight ah",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "DWtonne",
link = "Deadweight tonnage",
},
["DWtonne"] = {
name1_us = "tan mitir deadweight ah",
symbol = "deadweight tonne",
sym_us = "~deadweight metric ton",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "DWton",
link = "Deadweight tonnage",
},
["g"] = {
_name1 = "gram",
_symbol = "g",
utype = "mass",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "oz",
link = "Gram",
},
["gr"] = {
name1 = "galka",
symbol = "gr",
utype = "mass",
scale = 0.00006479891,
default = "g",
link = "Grain (unit)",
},
["Gt"] = {
name1 = "gigatan",
symbol = "Gt",
utype = "mass",
scale = 1000000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["impgalh2o"] = {
name1 = "gallon Ingiriis ah oo biyaha ah",
name2 = "gallon Ingiriis ah oo biyaha ah",
symbol = "imp gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 4.5359236999999499,
default = "lb kg",
link = "Imperial gallon",
},
["kt"] = {
name1 = "kiilotan",
symbol = "kt",
utype = "mass",
scale = 1000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["lb"] = {
name1 = "bound",
symbol = "lb",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
exception= "integer_more_precision",
default = "kg",
subdivs = { ["oz"] = { 16, default = "kg" } },
link = "Pound (mass)",
},
["Lcwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda ee dheer",
name2 = "miisaanka boqolleyda ee dheer",
symbol = "Lcwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" }, ["st"] = { 8, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long cwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda ee dheer",
name2 = "miisaanka boqolleyda ee dheer",
symbol = "long cwt",
utype = "mass",
scale = 50.80234544,
default = "lb kg",
subdivs = { ["qtr"] = { 4, default = "kg" } },
link = "Hundredweight",
},
["long qtr"] = {
name1 = "rubuc dheer",
symbol = "long qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
},
["LT"] = {
symbol = "tan-dheer",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["lt"] = {
name1 = "tan-dheer",
symbol = "LT",
utype = "mass",
scale = 1016.0469088,
default = "t",
subdivs = { ["Lcwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Lcwt" } },
},
["metric ton"] = {
symbol = "tan mitir ah",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "long ton",
link = "Tonne",
},
["MT"] = {
name1 = "tan mitir ah",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["Mt"] = {
name1 = "megatan",
symbol = "Mt",
utype = "mass",
scale = 1000000000,
default = "LT ST",
link = "Tonne",
},
["oz"] = {
name1 = "uns",
symbol = "oz",
utype = "mass",
scale = 0.028349523125,
default = "g",
},
["ozt"] = {
name1 = "uns troy ah",
symbol = "ozt",
utype = "mass",
scale = 0.0311034768,
default = "oz g",
},
["pdr"] = {
name1 = "boundeey",
symbol = "pdr",
utype = "mass",
scale = 0.45359237,
default = "kg",
link = "Pound (mass)",
},
["qtr"] = {
name1 = "rubuc",
symbol = "qtr",
utype = "mass",
scale = 12.70058636,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 28, default = "kg" } },
link = "Long quarter",
},
["Scwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda ee gaaban",
name2 = "miisaanka boqolleyda ee gaaban",
symbol = "Scwt",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb",
link = "Hundredweight",
},
["short cwt"] = {
name1 = "miisaanka boqolleyda ee gaaban",
name2 = "miisaanka boqolleyda ee gaaban",
symbol = "short cwt",
utype = "mass",
scale = 45.359237,
default = "lb kg",
link = "Hundredweight",
},
["short qtr"] = {
name1 = "rubuc gaaban",
symbol = "short qtr",
utype = "mass",
scale = 11.33980925,
default = "lb kg",
},
["ST"] = {
symbol = "tan-gaaban",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
subdivs = { ["Scwt"] = { 20, default = "t", unit = "-Scwt" } },
},
["shtn"] = {
name1 = "tan-gaaban",
symbol = "sh tn",
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["shton"] = {
symbol = "tan",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 907.18474,
default = "t",
},
["solar mass"] = {
name1 = "cufnaanta qorraxda",
name2 = "cufnaanta qorraxda",
symbol = "''M''<sub>☉</sub>",
utype = "mass",
scale = 1.98855e30,
default = "kg",
},
["st"] = {
name1 = "dhagax",
name2 = "dhagax",
symbol = "st",
utype = "mass",
scale = 6.35029318,
default = "lb kg",
subdivs = { ["lb"] = { 14, default = "lb kg" } },
link = "Stone (unit)",
},
["t"] = {
name1 = "tan",
name1_us = "tan mitir ah",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "LT ST",
},
["tonne"] = {
name1 = "tan",
name1_us = "tan mitir ah",
symbol = "t",
utype = "mass",
scale = 1000,
default = "shton",
},
["troy pound"] = {
symbol = "bound troy ah",
usename = 1,
utype = "mass",
scale = 0.3732417216,
default = "lb kg",
link = "Troy weight",
},
["usgalh2o"] = {
name1 = "gallonka Mareykanka ee biyaha ah",
name1_us = "gallonka Mareykanka ee biyaha ah",
name2 = "gallonka Mareykanka ee biyaha ah",
name2_us = "gallonka Mareykanka ee biyaha ah",
symbol = "US gal H<sub>2</sub>O",
utype = "mass",
scale = 3.7776215836051126,
default = "lb kg",
link = "United States customary units#Fluid volume",
},
["viss"] = {
name2 = "viss",
symbol = "viss",
utype = "mass",
scale = 1.632932532,
default = "kg",
link = "Myanmar units of measurement#Mass",
},
["billion tonne"] = {
target = "e9t",
},
["grain"] = {
target = "gr",
},
["kilogram"] = {
target = "kg",
},
["kilotonne"] = {
target = "kt",
},
["lbs"] = {
target = "lb",
},
["lbt"] = {
target = "troy pound",
},
["lcwt"] = {
target = "Lcwt",
},
["long ton"] = {
target = "LT",
},
["mcg"] = {
target = "μg",
},
["million tonne"] = {
target = "e6t",
},
["scwt"] = {
target = "Scwt",
},
["short ton"] = {
target = "ST",
},
["stone"] = {
target = "st",
},
["thousand tonne"] = {
target = "e3t",
},
["tonnes"] = {
target = "t",
},
["kg/kW"] = {
name1 = "kiilograam kilowatkiiba",
name2 = "kiilograam kilowatkiiba",
symbol = "kg/kW",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.001,
default = "lb/hp",
link = "Kilowatt",
},
["lb/hp"] = {
name1 = "bound faras-awooddii",
name2 = "bound faras-awooddii",
symbol = "lb/hp",
utype = "mass per unit power",
scale = 0.00060827738784176115,
default = "kW/kg",
link = "Horsepower",
},
["kg/h"] = {
per = { "kg", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "lb/h",
},
["lb/h"] = {
per = { "lb", "h" },
utype = "mass per unit time",
default = "kg/h",
},
["g-mol/d"] = {
name1 = "gram-mool maalintii",
name2 = "gram-mool maalintii",
symbol = "g‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/h"] = {
name1 = "gram-mool saacadkii",
name2 = "gram-mool saacadkii",
symbol = "g‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/min"] = {
name1 = "gram-mool daqiiqaddii",
name2 = "gram-mool daqiiqaddii",
symbol = "g‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "g-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["g-mol/s"] = {
name1 = "gram-mool ilbiriqsikii",
name2 = "gram-mool ilbiriqsikii",
symbol = "g‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/d"] = {
name1 = "gram-mool maalintii",
name2 = "gram-mool maalintii",
symbol = "gmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/h"] = {
name1 = "gram-mool saacadkii",
name2 = "gram-mool saacadkii",
symbol = "gmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/min"] = {
name1 = "gram-mool daqiiqaddii",
name2 = "gram-mool daqiiqaddii",
symbol = "gmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "gmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["gmol/s"] = {
name1 = "gram-mool ilbiriqsikii",
name2 = "gram-mool ilbiriqsikii",
symbol = "gmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lbmol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/d"] = {
name1 = "kiilomool maalintii",
name2 = "kiilomool maalintii",
symbol = "kmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.011574074074074073,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/h"] = {
name1 = "kiilomool saacadkii",
name2 = "kiilomool saacadkii",
symbol = "kmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["kmol/min"] = {
name1 = "kiilomool daqiiqaddii",
name2 = "kiilomool daqiiqaddii",
symbol = "kmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 16.666666666666668,
default = "mol/s",
link = "Kilomole (unit)",
},
["kmol/s"] = {
name1 = "kiilomool ilbiriqsikii",
name2 = "kiilomool ilbiriqsikii",
symbol = "kmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1000,
default = "lb-mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["lb-mol/d"] = {
name1 = "bound-mool maalintii",
name2 = "bound-mool maalintii",
symbol = "lb‑mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/h"] = {
name1 = "bound-mool saacadkii",
name2 = "bound-mool saacadkii",
symbol = "lb‑mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/min"] = {
name1 = "bound-mool daqiiqaddii",
name2 = "bound-mool daqiiqaddii",
symbol = "lb‑mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lb-mol/s"] = {
name1 = "bound-mool ilbiriqsikii",
name2 = "bound-mool ilbiriqsikii",
symbol = "lb‑mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/d"] = {
name1 = "bound-mool maalintii",
name2 = "bound-mool maalintii",
symbol = "lbmol/d",
utype = "molar rate",
scale = 0.0052499116898148141,
default = "mmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/h"] = {
name1 = "bound-mool saacadkii",
name2 = "bound-mool saacadkii",
symbol = "lbmol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.12599788055555555,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/min"] = {
name1 = "bound-mool daqiiqaddii",
name2 = "bound-mool daqiiqaddii",
symbol = "lbmol/min",
utype = "molar rate",
scale = 7.5598728333333334,
default = "mol/s",
link = "Pound-mole",
},
["lbmol/s"] = {
name1 = "bound-mool ilbiriqsikii",
name2 = "bound-mool ilbiriqsikii",
symbol = "lbmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 453.59237,
default = "kmol/s",
link = "Pound-mole",
},
["mmol/s"] = {
name1 = "milimool ilbiriqsikii",
name2 = "milimool ilbiriqsikii",
symbol = "mmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/d"] = {
name1 = "mool maalintii",
name2 = "mool maalintii",
symbol = "mol/d",
utype = "molar rate",
scale = 1.1574074074074073e-5,
default = "μmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/h"] = {
name1 = "mool saacadkii",
name2 = "mool saacadkii",
symbol = "mol/h",
utype = "molar rate",
scale = 0.00027777777777777778,
default = "mmol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/min"] = {
name1 = "mool daqiiqaddii",
name2 = "mool daqiiqaddii",
symbol = "mol/min",
utype = "molar rate",
scale = 0.016666666666666666,
default = "mol/s",
link = "Mole (unit)",
},
["mol/s"] = {
name1 = "mool ilbiriqsikii",
name2 = "mool ilbiriqsikii",
symbol = "mol/s",
utype = "molar rate",
scale = 1,
default = "lb-mol/min",
link = "Mole (unit)",
},
["μmol/s"] = {
name1 = "mikromool ilbiriqsikii",
name2 = "mikromool ilbiriqsikii",
symbol = "μmol/s",
utype = "molar rate",
scale = 0.000001,
default = "lb-mol/d",
link = "Mole (unit)",
},
["umol/s"] = {
target = "μmol/s",
},
["/acre"] = {
name1 = "acre-kii",
name2 = "acre-kii",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "/ha",
link = "Acre",
},
["/ha"] = {
name1 = "hektarkii",
name2 = "hektarkii",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "/acre",
link = "Hectare",
},
["/sqcm"] = {
name1 = "sentimitir laba jibaaran",
name1_us = "sentimitir laba jibaaran",
name2 = "sentimitir laba jibaaran",
name2_us = "sentimitir laba jibaaran",
symbol = "/cm<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e4,
default = "/sqin",
link = "Square centimetre",
},
["/sqin"] = {
name1 = "inji laba jibaaran",
name2 = "inji laba jibaaran",
symbol = "/in<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1550.0031000062002,
default = "/sqcm",
link = "Square inch",
},
["/sqkm"] = {
name1 = "kiiloomitir laba jibaaran",
name1_us = "kiiloomitir laba jibaaran",
name2 = "kiiloomitir laba jibaaran",
name2_us = "kiiloomitir laba jibaaran",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["/sqmi"] = {
name1 = "mayl laba jibaaran",
name2 = "mayl laba jibaaran",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "/sqkm",
link = "Square mile",
},
["PD/acre"] = {
name1 = "qof acre-kii",
name2 = "qof acre-kii",
symbol = "/acre",
utype = "per unit area",
scale = 0.00024710538146716532,
default = "PD/ha",
link = "Acre",
},
["PD/ha"] = {
name1 = "qof hektarkii",
name2 = "qof hektarkii",
symbol = "/ha",
utype = "per unit area",
scale = 100e-6,
default = "PD/acre",
link = "Hectare",
},
["PD/sqkm"] = {
name1 = "qof kiiloomitir laba jibaaran",
name1_us = "qof kiiloomitir laba jibaaran",
name2 = "qof kiiloomitir laba jibaaran",
name2_us = "qof kiiloomitir laba jibaaran",
symbol = "/km<sup>2</sup>",
utype = "per unit area",
scale = 1e-6,
default = "PD/sqmi",
link = "Square kilometre",
},
["PD/sqmi"] = {
name1 = "qof mayl laba jibaaran",
name2 = "qof mayl laba jibaaran",
symbol = "/sq mi",
utype = "per unit area",
scale = 3.8610215854244582e-7,
default = "PD/sqkm",
link = "Square mile",
},
["/cm2"] = {
target = "/sqcm",
},
["/in2"] = {
target = "/sqin",
},
["/km2"] = {
target = "/sqkm",
},
["pd/acre"] = {
target = "PD/acre",
},
["pd/ha"] = {
target = "PD/ha",
},
["PD/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/km2"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["PD/km²"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqkm"] = {
target = "PD/sqkm",
},
["pd/sqmi"] = {
target = "PD/sqmi",
},
["/l"] = {
name1 = "litirkii",
name1_us = "litirkii",
name2 = "litirkii",
name2_us = "litirkii",
symbol = "/l",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/L"] = {
name1 = "litirkii",
name1_us = "litirkii",
name2 = "litirkii",
name2_us = "litirkii",
symbol = "/L",
utype = "per unit volume",
scale = 1000,
default = "/usgal",
link = "Litre",
},
["/USgal"] = {
name1 = "gallonkii",
name2 = "gallonkii",
symbol = "/gal",
utype = "per unit volume",
scale = 264.172052,
default = "/L",
link = "US gallon",
customary= 2,
},
["/usgal"] = {
target = "/USgal",
},
["bhp"] = {
name1 = "faras-awoodda bareega ah",
name2 = "faras-awoodda bareega ah",
symbol = "bhp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Brake horsepower",
},
["Cal/d"] = {
name1 = "kalori weyn maalintii",
name2 = "kalori weyn maalintii",
symbol = "Cal/d",
utype = "power",
scale = 0.048425925925925928,
default = "kJ/d",
link = "Calorie",
},
["Cal/h"] = {
name1 = "kalori weyn saacadkii",
name2 = "kalori weyn saacadkii",
symbol = "Cal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kJ/h",
link = "Calorie",
},
["cal/h"] = {
name1 = "kalori saacadkii",
name2 = "kalori saacadkii",
symbol = "cal/h",
utype = "power",
scale = 0.0011622222222222223,
default = "W",
link = "Calorie",
},
["CV"] = {
name1 = "faras-awoodda mitirka ah",
name2 = "faras-awoodda mitirka ah",
symbol = "CV",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hk"] = {
name1 = "faras-awoodda mitirka ah",
name2 = "faras-awoodda mitirka ah",
symbol = "hk",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["hp"] = {
name1 = "faras-awood",
name2 = "faras-awood",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
},
["hp-electric"] = {
name1 = "faras-awood koronto ah",
name2 = "faras-awood koronto ah",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-electrical"] = {
name1 = "faras-awood koronto ah",
name2 = "faras-awood koronto ah",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 746,
default = "kW",
link = "Horsepower#Electrical horsepower",
},
["hp-metric"] = {
name1 = "faras-awoodda mitirka ah",
name2 = "faras-awoodda mitirka ah",
symbol = "hp",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["ihp"] = {
name1 = "faras-awoodda la tilmaamay",
name2 = "faras-awoodda la tilmaamay",
symbol = "ihp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Indicated horsepower",
},
["kcal/h"] = {
name1 = "kiilokalori saacadkii",
name2 = "kiilokalori saacadkii",
symbol = "kcal/h",
utype = "power",
scale = 1.1622222222222223,
default = "kW",
link = "Calorie",
},
["kJ/d"] = {
name1 = "kiilojowl maalintii",
name2 = "kiilojowl maalintii",
symbol = "kJ/d",
utype = "power",
scale = 0.011574074074074073,
default = "Cal/d",
link = "Kilojoule",
},
["kJ/h"] = {
name1 = "kiilojowl saacadkii",
name2 = "kiilojowl saacadkii",
symbol = "kJ/h",
utype = "power",
scale = 0.27777777777777779,
default = "W",
link = "Kilojoule",
},
["PS"] = {
name1 = "faras-awoodda mitirka ah",
name2 = "faras-awoodda mitirka ah",
symbol = "PS",
utype = "power",
scale = 735.49875,
default = "kW",
},
["shp"] = {
name1 = "faras-awoodda dhidibka",
name2 = "faras-awoodda dhidibka",
symbol = "shp",
utype = "power",
scale = 745.69987158227022,
default = "kW",
link = "Horsepower#Shaft horsepower",
},
["W"] = {
_name1 = "watt",
_symbol = "W",
utype = "power",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "hp",
link = "Watt",
},
["BTU/h"] = {
per = { "BTU", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["Btu/h"] = {
per = { "Btu", "h" },
utype = "power",
default = "W",
},
["BHP"] = {
target = "bhp",
},
["btu/h"] = {
target = "BTU/h",
},
["HP"] = {
target = "hp",
},
["Hp"] = {
target = "hp",
},
["hp-mechanical"] = {
target = "hp",
},
["IHP"] = {
target = "ihp",
},
["SHP"] = {
target = "shp",
},
["whp"] = {
target = "hp",
},
["hp/lb"] = {
name1 = "faras-awood bound-kii",
name2 = "faras-awood bound-kii",
symbol = "hp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/LT"] = {
name1 = "faras-awood tan-dheerkii",
name2 = "faras-awood tan-dheerkii",
symbol = "hp/LT",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73392268125000004,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/ST"] = {
name1 = "faras-awood tan-gaabankii",
name2 = "faras-awood tan-gaabankii",
symbol = "hp/ST",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.821993403,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/t"] = {
name1 = "faras-awood tankii",
name2 = "faras-awood tankii",
symbol = "hp/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.74569987158227022,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/kg"] = {
name1 = "kilowatt kiilograam-kii",
name2 = "kilowatt kiilograam-kii",
symbol = "kW/kg",
utype = "power per unit mass",
scale = 1000,
default = "hp/lb",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["kW/t"] = {
name1 = "kilowatt tankii",
name2 = "kilowatt tankii",
symbol = "kW/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 1,
default = "PS/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["PS/t"] = {
name1 = "faras-awoodda mitirka ah tankii",
name2 = "faras-awoodda mitirka ah tankii",
symbol = "PS/t",
utype = "power per unit mass",
scale = 0.73549875,
default = "kW/t",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["shp/lb"] = {
name1 = "faras-awoodda dhidibka bound-kii",
name2 = "faras-awoodda dhidibka bound-kii",
symbol = "shp/lb",
utype = "power per unit mass",
scale = 1643.986806,
default = "kW/kg",
link = "Power-to-weight ratio",
},
["hp/tonne"] = {
target = "hp/t",
symbol = "hp/tonne",
default = "kW/tonne",
},
["kW/tonne"] = {
target = "kW/t",
symbol = "kW/tonne",
},
["-lb/in2"] = {
name1 = "bound inji laba jibaaran",
name2 = "bound inji laba jibaaran",
symbol = "lb/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["atm"] = {
name1 = "jawiga caadiga ah",
symbol = "atm",
utype = "pressure",
scale = 101325,
default = "kPa",
link = "Atmosphere (unit)",
},
["Ba"] = {
name1 = "barye",
symbol = "Ba",
utype = "pressure",
scale = 0.1,
default = "Pa",
},
["bar"] = {
symbol = "bar",
utype = "pressure",
scale = 100000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["dbar"] = {
name1 = "decibar",
symbol = "dbar",
utype = "pressure",
scale = 10000,
default = "kPa",
link = "Bar (unit)",
},
["inHg"] = {
name1 = "inji oo meerkuri ah",
name2 = "inji oo meerkuri ah",
symbol = "inHg",
utype = "pressure",
scale = 3386.388640341,
default = "kPa",
},
["kBa"] = {
name1 = "kilobarye",
symbol = "kBa",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Barye",
},
["kg-f/cm2"] = {
name1 = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name1_us = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name2 = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name2_us = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
symbol = "kg<sub>f</sub>/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kg/cm2"] = {
name1 = "kiilograam sentimitir laba jibaaran",
name1_us = "kiilograam sentimitir laba jibaaran",
name2 = "kiilograam sentimitir laba jibaaran",
name2_us = "kiilograam sentimitir laba jibaaran",
symbol = "kg/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["kgf/cm2"] = {
name1 = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name1_us = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name2 = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
name2_us = "kiilograam-xoog sentimitir laba jibaaran",
symbol = "kgf/cm<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 98066.5,
default = "psi",
link = "Kilogram-force",
},
["ksi"] = {
name1 = "kilobound inji laba jibaaran",
name2 = "kilobound inji laba jibaaran",
symbol = "ksi",
utype = "pressure",
scale = 6894757.2931683613,
default = "MPa",
link = "Pound per square inch",
},
["lbf/in2"] = {
name1 = "bound-xoog inji laba jibaaran",
name2 = "bound-xoog inji laba jibaaran",
symbol = "lbf/in<sup>2</sup>",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa kgf/cm2",
},
["mb"] = {
name1 = "milibar",
symbol = "mb",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mbar"] = {
name1 = "milibar",
symbol = "mbar",
utype = "pressure",
scale = 100,
default = "hPa",
link = "Bar (unit)",
},
["mmHg"] = {
name1 = "milimitir oo meerkuri ah",
name1_us = "milimitir oo meerkuri ah",
name2 = "milimitir oo meerkuri ah",
name2_us = "milimitir oo meerkuri ah",
symbol = "mmHg",
utype = "pressure",
scale = 133.322387415,
default = "kPa",
},
["Pa"] = {
_name1 = "paskal",
_symbol = "Pa",
utype = "pressure",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "psi",
link = "Pascal (unit)",
},
["psf"] = {
name1 = "bound cag laba jibaaran",
name2 = "bound cag laba jibaaran",
symbol = "psf",
utype = "pressure",
scale = 47.880258980335839,
default = "kPa",
link = "Pound per square inch",
},
["psi"] = {
name1 = "bound inji laba jibaaran",
name2 = "bound inji laba jibaaran",
symbol = "psi",
utype = "pressure",
scale = 6894.7572931683608,
default = "kPa",
},
["Torr"] = {
name1 = "torr",
symbol = "Torr",
utype = "pressure",
scale = 133.32236842105263,
default = "kPa",
},
["N/cm2"] = {
per = { "N", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["N/m2"] = {
per = { "N", "m2" },
utype = "pressure",
default = "psi",
},
["g/cm2"] = {
per = { "g", "cm2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["g/m2"] = {
per = { "g", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/ha"] = {
per = { "kg", "ha" },
utype = "pressure",
default = "lb/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kg/m2"] = {
per = { "kg", "m2" },
utype = "pressure",
default = "lb/sqft",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/1000sqft"] = {
per = { "lb", "1000sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/acre"] = {
per = { "lb", "acre" },
utype = "pressure",
default = "kg/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqft"] = {
per = { "lb", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["lb/sqyd"] = {
per = { "lb", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "kg/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["LT/acre"] = {
per = { "LT", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["MT/ha"] = {
per = { "MT", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqft"] = {
per = { "oz", "sqft" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["oz/sqyd"] = {
per = { "oz", "sqyd" },
utype = "pressure",
default = "g/m2",
multiplier= 9.80665,
},
["ST/acre"] = {
per = { "ST", "acre" },
utype = "pressure",
default = "t/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["t/ha"] = {
per = { "t", "ha" },
utype = "pressure",
default = "LT/acre ST/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/acre"] = {
per = { "tonne", "acre" },
utype = "pressure",
default = "tonne/ha",
multiplier= 9.80665,
},
["tonne/ha"] = {
per = { "tonne", "ha" },
utype = "pressure",
default = "tonne/acre",
multiplier= 9.80665,
},
["kgfpsqcm"] = {
target = "kgf/cm2",
},
["kgpsqcm"] = {
target = "kg/cm2",
},
["kN/m2"] = {
target = "kPa",
},
["lb/in2"] = {
target = "lbf/in2",
},
["torr"] = {
target = "Torr",
},
["Bq"] = {
_name1 = "bekwerel",
_symbol = "Bq",
utype = "radioactivity",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "pCi",
link = "Becquerel",
},
["Ci"] = {
_name1 = "kyuri",
_symbol = "Ci",
utype = "radioactivity",
scale = 3.7e10,
prefixes = 1,
default = "GBq",
link = "Curie (unit)",
},
["Rd"] = {
_name1 = "rutherford",
_symbol = "Rd",
utype = "radioactivity",
scale = 1e6,
prefixes = 1,
default = "MBq",
link = "Rutherford (unit)",
},
["cm/h"] = {
name1 = "sentimitir saacadkii",
name1_us = "sentimitir saacadkii",
name2 = "sentimitir saacadkii",
name2_us = "sentimitir saacadkii",
symbol = "cm/h",
utype = "speed",
scale = 2.7777777777777775e-6,
default = "in/h",
link = "Metre per second",
},
["cm/s"] = {
name1 = "sentimitir ilbiriqsikii",
name1_us = "sentimitir ilbiriqsikii",
name2 = "sentimitir ilbiriqsikii",
name2_us = "sentimitir ilbiriqsikii",
symbol = "cm/s",
utype = "speed",
scale = 0.01,
default = "in/s",
link = "Metre per second",
},
["cm/year"] = {
name1 = "sentimitir sanadkii",
name1_us = "sentimitir sanadkii",
name2 = "sentimitir sanadkii",
name2_us = "sentimitir sanadkii",
symbol = "cm/year",
utype = "speed",
scale = 3.168873850681143e-10,
default = "in/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["foot/s"] = {
name1 = "cag ilbiriqsikii",
name2 = "cag ilbiriqsikii",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
},
["ft/min"] = {
name1 = "cag daqiiqaddii",
name2 = "cag daqiiqaddii",
symbol = "ft/min",
utype = "speed",
scale = 0.00508,
default = "m/min",
link = "Feet per second",
},
["ft/s"] = {
name1 = "cag ilbiriqsikii",
name2 = "cag ilbiriqsikii",
symbol = "ft/s",
utype = "speed",
scale = 0.3048,
default = "m/s",
link = "Feet per second",
},
["furlong per fortnight"] = {
name2 = "furlong labadii todobaadba",
symbol = "furlong per fortnight",
usename = 1,
utype = "speed",
scale = 0.00016630952380952381,
default = "km/h mph",
link = "FFF system",
},
["in/h"] = {
name1 = "inji saacadkii",
name2 = "inji saacadkii",
symbol = "in/h",
utype = "speed",
scale = 7.0555555555555559e-6,
default = "cm/h",
link = "Inch",
},
["in/s"] = {
name1 = "inji ilbiriqsikii",
name2 = "inji ilbiriqsikii",
symbol = "in/s",
utype = "speed",
scale = 0.0254,
default = "cm/s",
link = "Inch",
},
["in/year"] = {
name1 = "inji sanadkii",
name2 = "inji sanadkii",
symbol = "in/year",
utype = "speed",
scale = 8.0489395807301024e-10,
default = "cm/year",
link = "Orders of magnitude (speed)",
},
["isp"] = {
name1 = "ilbiriqsi",
symbol = "s",
utype = "speed",
scale = 9.80665,
default = "km/s",
link = "Specific impulse",
},
["km/d"] = {
name1 = "kiiloomitir maalintii",
name1_us = "kiiloomitir maalintii",
name2 = "kiiloomitir maalintii",
name2_us = "kiiloomitir maalintii",
symbol = "km/d",
utype = "speed",
scale = 1.1574074074074074e-2,
default = "mi/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["km/h"] = {
name1 = "kiiloomitir saacaddii",
name1_us = "kiiloomitir saacaddii",
name2 = "kiiloomitir saacaddii",
name2_us = "kiiloomitir saacaddii",
symbol = "km/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.27777777777777779,
default = "mph",
link = "Kiiloomitir saacaddii",
},
["km/s"] = {
name1 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2 = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "kiiloomitir ilbiriqsaddii",
symbol = "km/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "mi/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["kn"] = {
name1 = "guntin",
symbol = "kn",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.51444444444444448,
default = "km/h mph",
link = "Guntin (halbeeg)",
},
["kNs/kg"] = {
name2 = "kN‑s/kg",
symbol = "kN‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1000,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["m/min"] = {
name1 = "mitir daqiiqaddii",
name1_us = "mitir daqiiqaddii",
name2 = "mitir daqiiqaddii",
name2_us = "mitir daqiiqaddii",
symbol = "m/min",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.016666666666666666,
default = "ft/min",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["m/s"] = {
name1 = "mitir ilbiriqsaddii",
name1_us = "mitir ilbiriqsaddii",
name2 = "mitir ilbiriqsaddii",
name2_us = "mitir ilbiriqsaddii",
symbol = "m/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "ft/s",
},
["Mach"] = {
name2 = "Mach",
symbol = "Mach",
utype = "xawaaraha",
builtin = "mach",
scale = 0,
iscomplex= true,
default = "km/h mph",
link = "Lambarka Mach",
},
["mi/d"] = {
name1 = "mayl maalinkii",
name2 = "mayl maalinkii",
symbol = "mi/d",
utype = "xawaaraha",
scale = 1.8626666666666667e-2,
default = "km/d",
link = "Miisaannimada kala duwan (xawaaraha)",
},
["mi/s"] = {
name1 = "mayl ilbiriqsaddii",
name2 = "mayl ilbiriqsaddii",
symbol = "mi/s",
utype = "xawaaraha",
scale = 1609.344,
default = "km/s",
link = "Mayl",
},
["mm/h"] = {
name1 = "milimitir saacaddii",
name1_us = "milimitir saacaddii",
name2 = "milimitir saacaddii",
name2_us = "milimitir saacaddii",
symbol = "mm/h",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.7777777777777781e-7,
default = "in/h",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["mph"] = {
name1 = "mayl saacaddii",
name2 = "mayl saacaddii",
symbol = "mph",
utype = "xawaaraha",
scale = 0.44704,
default = "km/h",
link = "Mayl saacaddii",
},
["Ns/kg"] = {
name2 = "N‑s/kg",
symbol = "N‑s/kg",
utype = "xawaaraha",
scale = 1,
default = "isp",
link = "Riixidda gaarka ah",
},
["si tsfc"] = {
name2 = "g/(kN⋅s)",
symbol = "g/(kN⋅s)",
utype = "xawaaraha",
scale = 9.9999628621379242e-7,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["tsfc"] = {
name2 = "lb/(lbf⋅h)",
symbol = "lb/(lbf⋅h)",
utype = "xawaaraha",
scale = 2.832545036049801e-5,
invert = -1,
iscomplex= true,
default = "si tsfc",
link = "Isticmaalka shidaalka riixidda gaarka ah",
},
["cm/y"] = {
target = "cm/year",
},
["cm/yr"] = {
target = "cm/year",
},
["in/y"] = {
target = "in/year",
},
["in/yr"] = {
target = "in/year",
},
["knot"] = {
target = "kn",
},
["knots"] = {
target = "kn",
},
["kph"] = {
target = "km/h",
},
["mi/h"] = {
target = "mph",
},
["mm/s"] = {
per = { "mm", "s" },
utype = "xawaaraha",
default = "in/s",
link = "Mitir ilbiriqsaddii",
},
["C"] = {
name1 = "digrii Celsius",
name2 = "digrii Celsius",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = -273.15,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "F",
link = "Celsius",
},
["F"] = {
name1 = "digrii Fahrenheit",
name2 = "digrii Fahrenheit",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 32-273.15*(9/5),
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "C",
link = "Fahrenheit",
},
["K"] = {
_name1 = "kelvin",
_symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 1,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
prefixes = 1,
default = "C F",
link = "Kelvin",
},
["keVT"] = {
name1 = "kiloelectronvolt",
symbol = "keV",
utype = "heerkulka",
scale = 11604518.121550081,
offset = 0,
iscomplex= true,
default = "MK",
defkey = "keVT",
linkey = "keVT",
link = "Electronvolt",
},
["R"] = {
name1 = "digrii Rankine",
name2 = "degrees Rankine",
symbol = "°R",
usesymbol= 1,
utype = "heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
offset = 0,
iscomplex= true,
istemperature= true,
default = "K F C",
link = "Miisaanka Rankine",
},
["Celsius"] = {
target = "C",
},
["°C"] = {
target = "C",
},
["°F"] = {
target = "F",
},
["°R"] = {
target = "R",
},
["C-change"] = {
name1 = "degree Celsius change",
name2 = "degrees Celsius change",
symbol = "°C",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Celsius",
},
["F-change"] = {
name1 = "degree Fahrenheit change",
name2 = "degrees Fahrenheit change",
symbol = "°F",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 0.55555555555555558,
default = "C-change",
link = "Fahrenheit",
},
["K-change"] = {
name1 = "kelvin change",
name2 = "kelvins change",
symbol = "K",
usesymbol= 1,
utype = "isbeddelka heerkulka",
scale = 1,
default = "F-change",
link = "Kelvin",
},
["°C-change"] = {
target = "C-change",
},
["°F-change"] = {
target = "F-change",
},
["century"] = {
name1 = "qarnig",
name2 = "qarniyo",
symbol = "ha",
utype = "waqtiga",
scale = 3155760000,
default = "Gs",
},
["d"] = {
name1 = "maalin",
symbol = "d",
utype = "waqtiga",
scale = 86400,
default = "ks",
},
["decade"] = {
name1 = "tobaneeyo sano",
symbol = "daa",
utype = "waqtiga",
scale = 315576000,
default = "Ms",
},
["dog year"] = {
name1 = "sano eey",
symbol = "dog yr",
utype = "waqtiga",
scale = 220903200,
default = "years",
link = "Liiska halbeegyada aan caadiga ahayn#Sano eey",
},
["fortnight"] = {
symbol = "fortnight",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 1209600,
default = "week",
},
["h"] = {
name1 = "saacad",
symbol = "h",
utype = "waqtiga",
scale = 3600,
default = "ks",
},
["long billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["millennium"] = {
name1 = "kun-sano",
name2 = "kun-sano",
symbol = "ka",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000,
default = "Gs",
},
["milliard year"] = {
name1 = "milyaar sano",
name2 = "milyaar sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["million year"] = {
name1 = "milyan sano",
name2 = "milyan sano",
symbol = "Ma",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000,
default = "Ts",
link = "Sanadka",
},
["min"] = {
name1 = "daqiiqad",
symbol = "min",
utype = "waqtiga",
scale = 60,
default = "s",
},
["month"] = {
symbol = "month",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "Ms",
},
["months"] = {
name1 = "month",
symbol = "mo",
utype = "waqtiga",
scale = 2629800,
default = "year",
},
["s"] = {
_name1 = "ilbiriqsi",
_symbol = "s",
utype = "waqtiga",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "v < 7200 ! min ! h",
link = "Ilbiriqsi",
},
["short billion year"] = {
name1 = "bilyan sano",
name2 = "bilyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["short trillion year"] = {
name1 = "tiriliyan sano",
name2 = "tiriliyan sano",
symbol = "Ta",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000000,
default = "Es",
link = "Sanadka",
},
["thousand million year"] = {
name1 = "kun milyan sano",
name2 = "kun milyan sano",
symbol = "Ga",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600000000000,
default = "Ps",
link = "Sanadka",
},
["wk"] = {
symbol = "week",
usename = 1,
utype = "waqtiga",
scale = 604800,
default = "Ms",
},
["year"] = {
name1 = "sano",
symbol = "a",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["years"] = {
name1 = "sano",
symbol = "yr",
utype = "waqtiga",
scale = 31557600,
default = "Ms",
link = "Sanadka",
},
["byr"] = {
target = "short billion year",
},
["day"] = {
target = "d",
},
["days"] = {
target = "d",
},
["dog yr"] = {
target = "dog year",
},
["Gyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["hour"] = {
target = "h",
},
["hours"] = {
target = "h",
},
["kMyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["kyr"] = {
target = "millennium",
},
["long byr"] = {
target = "long billion year",
},
["minute"] = {
target = "min",
},
["minutes"] = {
target = "min",
},
["mth"] = {
target = "month",
},
["Myr"] = {
target = "million year",
},
["myr"] = {
target = "million year",
},
["sec"] = {
target = "s",
},
["second"] = {
target = "s",
},
["seconds"] = {
target = "s",
},
["tmyr"] = {
target = "thousand million year",
},
["tryr"] = {
target = "short trillion year",
},
["tyr"] = {
target = "millennium",
},
["week"] = {
target = "wk",
},
["weeks"] = {
target = "wk",
},
["yr"] = {
target = "year",
},
["kg.m"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgf.m"] = {
name1 = "kiilograam xoog-mitir",
name1_us = "kiilograam xoog-mitir",
symbol = "kgf⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kgm"] = {
name1 = "kiilograam mitir",
name1_us = "kiilograam mitir",
symbol = "kg⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["kpm"] = {
name1 = "kiilopond mitir",
name1_us = "kiilopond mitir",
symbol = "kp⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["lb-fft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "ft⋅lb<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.ft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lb.in"] = {
name1 = "rodol xoog-inch",
symbol = "lb⋅in",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.1129848290276167,
default = "mN.m",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbfft"] = {
name1 = "rodol xoog-cag",
name2 = "rodol xoog-cag",
symbol = "lbf⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["lbft"] = {
name1 = "rodol-cag",
name2 = "rodol-cag",
symbol = "lb⋅ft",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 1.3558179483314004,
default = "Nm",
link = "Rodol-cag (xoogga wareejinta)",
},
["m.kg-f"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "metre kilograms-force",
name2_us = "meter kilograms-force",
symbol = "m⋅kg<sub>f</sub>",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["m.kgf"] = {
name1 = "mitir kiilograam-xoog",
name1_us = "mitir kiilograam-xoog",
name2 = "mitir kiilograam-xoog",
name2_us = "mitir kiilograam-xoog",
symbol = "m⋅kgf",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 9.80665,
default = "Nm lbfft",
link = "Kiilograam mitir (xoogga wareejinta)",
},
["mN.m"] = {
name1 = "miliniwitir-mitir",
name1_us = "miliniwitir-mitir",
symbol = "mN⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
scale = 0.001,
default = "lb.in",
link = "Niwitir-mitir",
},
["Nm"] = {
_name1 = "niwitir-mitir",
_name1_us= "niwitir-mitir",
_symbol = "N⋅m",
utype = "xoogga wareejinta",
alttype = "tamarta",
scale = 1,
prefixes = 1,
default = "lbfft",
link = "Niwitir-mitir",
},
["kN/m"] = {
per = { "kN", "-m-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "lbf/in",
},
["lbf/in"] = {
per = { "lbf", "-in-stiff" },
utype = "xoogga wareejinta",
default = "kN/m",
},
["lb-f.ft"] = {
target = "lb-fft",
},
["lbf.ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lbf·ft"] = {
target = "lbfft",
},
["lb·ft"] = {
target = "lb.ft",
},
["mkg-f"] = {
target = "m.kg-f",
},
["mkgf"] = {
target = "m.kgf",
},
["N.m"] = {
target = "Nm",
},
["N·m"] = {
target = "Nm",
},
["ton-mile"] = {
symbol = "ton-mile",
usename = 1,
utype = "gaadiidka",
scale = 1.4599723182105602,
default = "tkm",
},
["tkm"] = {
name1 = "tan-kiiloomitir",
name1_us = "tan-kiiloomitir",
symbol = "tkm",
utype = "gaadiidka",
scale = 1,
default = "ton-mile",
},
["-12USoz(mL)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 mL) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 mL) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USoz(ml)serve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
symbol = "12 US fl oz (355 ml) adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz (355 ml) adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "ml",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["-12USozserve"] = {
name1_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
symbol = "12 US fl oz adeeg",
sym_us = "12 U.S. fl oz adeeg",
utype = "mugga",
scale = 0.00035488235475000004,
default = "mL",
link = "Gasacad cabitaan#Cabbirrada caadiga ah",
},
["acre-foot"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["acre-ft"] = {
name1 = "ekaar-cag",
name2 = "ekaar-cag",
symbol = "acre⋅ft",
utype = "mugga",
scale = 1233.48183754752,
default = "m3",
},
["AUtbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Australiya",
symbol = "AU tbsp",
utype = "mugga",
scale = 0.000020,
default = "ml",
},
["Bcuft"] = {
name1 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "bilyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "billion cu ft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "Gl",
link = "Fuud oo laba jibaaran",
},
["bdft"] = {
name1 = "loox cag",
name2 = "loox cag",
symbol = "bd ft",
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board feet"] = {
name2 = "board feet",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["board foot"] = {
name2 = "board foot",
symbol = "board foot",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.0023597372167,
default = "m3",
},
["cc"] = {
name1 = "sentimitir oo laba jibaaran",
name1_us = "sentimitir oo laba jibaaran",
symbol = "cc",
utype = "mugga",
scale = 0.000001,
default = "cuin",
},
["CID"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cc",
link = "Inch oo laba jibaaran#Barakaca mashiinka",
},
["cord"] = {
symbol = "cord",
utype = "mugga",
scale = 3.624556363776,
default = "m3",
link = "Cord (halbeeg)",
},
["cufoot"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuft"] = {
name1 = "cag oo laba jibaaran",
name2 = "cag oo laba jibaaran",
symbol = "cu ft",
utype = "mugga",
scale = 0.028316846592,
default = "m3",
},
["cuin"] = {
name1 = "inch oo laba jibaaran",
name2 = "inch oo laba jibaaran",
symbol = "cu in",
utype = "mugga",
scale = 0.000016387064,
default = "cm3",
},
["cumi"] = {
name1 = "mayl oo laba jibaaran",
symbol = "cu mi",
utype = "mugga",
scale = 4168181825.440579584,
default = "km3",
},
["cuyd"] = {
name1 = "yaard oo laba jibaaran",
symbol = "cu yd",
utype = "mugga",
scale = 0.764554857984,
default = "m3",
},
["firkin"] = {
symbol = "firkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.04091481,
default = "L impgal USgal",
link = "Firkin (halbeeg)",
},
["foot3"] = {
target = "cufoot",
},
["Goilbbl"] = {
name1 = "bilyan fuusto",
name2 = "bilyan fuusto",
symbol = "Gbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294.928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e6 ! e9 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["gr water"] = {
name1 = "qiraano biyo ah",
name2 = "qiraano biyo ah",
symbol = "gr H<sub>2</sub>O",
utype = "mugga",
scale = 0.00000006479891,
default = "cm3",
link = "Qiraano (halbeeg)",
},
["grt"] = {
name1 = "tan diiwaangelinta guud",
symbol = "grt",
utype = "mugga",
scale = 2.8316846592,
default = "m3",
link = "Taniinta diiwaangelinta guud",
},
["impbbl"] = {
name1 = "fuustada Boqortooyada",
symbol = "imp bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.16365924,
default = "L impgal USgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["impbsh"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "L impgal USdrygal",
},
["impbu"] = {
name1 = "bushilka Boqortooyada",
symbol = "imp bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03636872,
default = "m3",
},
["impgal"] = {
name1 = "gaalanka Boqortooyada",
symbol = "imp gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00454609,
default = "L USgal",
},
["impgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001420653125,
default = "ml USoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["impkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Boqortooyada",
symbol = "kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01818436,
default = "L USdrygal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["impoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Boqortooyada",
symbol = "imp fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000284130625,
default = "ml USoz",
},
["imppk"] = {
name1 = "bekka Boqortooyada",
symbol = "pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00909218,
default = "L USdrygal",
link = "Bek",
},
["imppt"] = {
name1 = "beyntada Boqortooyada",
symbol = "imp pt",
utype = "mugga",
scale = 0.00056826125,
default = "L",
},
["impqt"] = {
name1 = "kwartada Boqortooyada",
symbol = "imp qt",
utype = "mugga",
scale = 0.0011365225,
default = "ml USoz",
customary= 3,
},
["kilderkin"] = {
symbol = "kilderkin",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.08182962,
default = "L impgal USgal",
},
["koilbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "kbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! ! e3 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["L"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "L",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["l"] = {
_name1 = "litir",
_name1_us= "litir",
_symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
prefixes = 1,
default = "impgal USgal",
link = "Litir",
},
["ll"] = {
name1 = "litir",
name1_us = "litir",
symbol = "l",
utype = "mugga",
scale = 0.001,
default = "impgal USgal",
},
["m3"] = {
_name1 = "mitir oo laba jibaaran",
_name1_us= "mitir oo laba jibaaran",
_symbol = "m<sup>3</sup>",
prefix_position= 7,
utype = "mugga",
scale = 1,
prefixes = 3,
default = "cuft",
link = "Mitir oo laba jibaaran",
},
["Mbbl"] = {
name1 = "kun fuusto",
name2 = "kun fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158.987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MMoilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "MMbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["Moilbbl"] = {
name1 = "milyan fuusto",
name2 = "milyan fuusto",
symbol = "Mbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987.294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["MTON"] = {
name1 = "tan cabbirka",
symbol = "MTON",
utype = "mugga",
scale = 1.13267386368,
default = "m3",
},
["MUSgal"] = {
name1 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name1_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2 = "milyan gaalanka Maraykanka",
name2_us = "milyan gaalanka Maraykanka",
symbol = "million US gal",
sym_us = "million U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 3785.411784,
default = "Ml",
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["oilbbl"] = {
name1 = "fuusto",
symbol = "bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.158987294928,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["stere"] = {
symbol = "stere",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 1,
default = "cuft",
},
["tmcft"] = {
name2 = "tmcft",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
},
["Tmcft"] = {
name1 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
name2 = "kun milyan fuud oo laba jibaaran",
symbol = "tmcft",
utype = "mugga",
scale = 28316846.592,
default = "km3",
link = "Tmcft",
},
["Toilbbl"] = {
name1 = "tiriliyan fuusto",
name2 = "tiriliyan fuusto",
symbol = "Tbbl",
utype = "mugga",
scale = 158987294928,
default = "v * 1.58987294928 < 10 ! e9 ! e12 ! m3",
link = "Fuusto (halbeeg)#Fuustada shidaalka",
},
["USbbl"] = {
name1 = "fuustada Maraykanka",
name1_us = "fuustada Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.119240471196,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbeerbbl"] = {
name1 = "fuustada biirka ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada biirka ee Maraykanka",
symbol = "US bbl",
sym_us = "U.S. bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.117347765304,
default = "L USgal impgal",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USbsh"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bsh",
sym_us = "U.S. bsh",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USbu"] = {
name1 = "bushilka Maraykanka",
name1_us = "bushilka Maraykanka",
symbol = "US bu",
sym_us = "U.S. bu",
utype = "mugga",
scale = 0.03523907016688,
default = "L USdrygal impgal",
link = "Bushil",
},
["USdrybbl"] = {
name1 = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "fuustada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry bbl",
sym_us = "U.S. dry bbl",
utype = "mugga",
scale = 0.11562819898508,
default = "m3",
link = "Fuusto (halbeeg)",
},
["USdrygal"] = {
name1 = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "gaalanka qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry gal",
sym_us = "U.S. dry gal",
utype = "mugga",
scale = 0.00440488377086,
default = "L",
link = "Gaalan",
},
["USdrypt"] = {
name1 = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "beyntada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry pt",
sym_us = "U.S. dry pt",
utype = "mugga",
scale = 0.0005506104713575,
default = "ml",
link = "Beyntad",
},
["USdryqt"] = {
name1 = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
name1_us = "kwartada qalalan ee Maraykanka",
symbol = "US dry qt",
sym_us = "U.S. dry qt",
utype = "mugga",
scale = 0.001101220942715,
default = "ml",
link = "Kwarta",
},
["USflgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US fl gal",
sym_us = "U.S. fl gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
link = "Gaalan",
},
["USgal"] = {
name1 = "gaalanka Maraykanka",
name1_us = "gaalanka Maraykanka",
symbol = "US gal",
sym_us = "U.S. gal",
utype = "mugga",
scale = 0.003785411784,
default = "L impgal",
},
["USgi"] = {
name1 = "jil",
symbol = "gi",
utype = "mugga",
scale = 0.0001182941183,
default = "ml impoz",
link = "Jil (halbeeg)",
},
["USkenning"] = {
name1 = "kenning-ka Maraykanka",
name1_us = "kenning-ka Maraykanka",
symbol = "US kenning",
sym_us = "U.S. kenning",
utype = "mugga",
scale = 0.01761953508344,
default = "L impgal",
link = "Kenning (halbeeg)",
},
["USmin"] = {
name1 = "minim-ka Maraykanka",
name1_us = "minim-ka Maraykanka",
symbol = "US min",
sym_us = "U.S. min",
utype = "mugga",
scale = 0.000000061611519921875,
default = "ml",
link = "Minim (halbeeg)",
},
["USoz"] = {
name1 = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
name1_us = "wiishka dareeraha ah ee Maraykanka",
symbol = "US fl oz",
sym_us = "U.S. fl oz",
utype = "mugga",
scale = 0.0000295735295625,
default = "ml",
},
["USpk"] = {
name1 = "bekka Maraykanka",
name1_us = "bekka Maraykanka",
symbol = "US pk",
sym_us = "U.S. pk",
utype = "mugga",
scale = 0.00880976754172,
default = "L impgal",
link = "Bek",
},
["USpt"] = {
name1 = "beyntada Maraykanka",
name1_us = "beyntada Maraykanka",
symbol = "US pt",
sym_us = "U.S. pt",
utype = "mugga",
scale = 0.000473176473,
default = "L imppt",
link = "Beyntad",
},
["USqt"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml",
link = "Kwarta",
customary= 1,
},
["USquart"] = {
name1 = "kwartada Maraykanka",
name1_us = "kwartada Maraykanka",
symbol = "US qt",
sym_us = "U.S. qt",
utype = "mugga",
scale = 0.000946352946,
default = "ml impoz",
link = "Kwarta",
},
["UStbsp"] = {
name1 = "qaaddo cuntada Maraykanka",
name1_us = "qaaddo cuntada Maraykanka",
symbol = "US tbsp",
sym_us = "U.S. tbsp",
utype = "mugga",
scale = 1.4786764781250001e-5,
default = "ml",
},
["winecase"] = {
symbol = "case",
usename = 1,
utype = "mugga",
scale = 0.009,
default = "L",
link = "Sanduuq (alaab)",
},
["*U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["*U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
customary= 2,
},
["+USdrygal"] = {
target = "USdrygal",
customary= 1,
},
["+usfloz"] = {
target = "USoz",
link = "Wiishka dareeraha ah",
customary= 1,
},
["+USgal"] = {
target = "USgal",
customary= 1,
},
["+USoz"] = {
target = "USoz",
customary= 1,
},
["@impgal"] = {
target = "impgal",
link = "Gaalan",
customary= 3,
},
["acre feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre-feet"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre.foot"] = {
target = "acre-foot",
},
["acre.ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["acre·ft"] = {
target = "acre-ft",
},
["bushels"] = {
target = "USbsh",
},
["cid"] = {
target = "CID",
},
["ft3"] = {
target = "cuft",
symbol = "ft<sup>3</sup>",
},
["gal"] = {
target = "USgal",
},
["gallon"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallon%})",
},
["gallons"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USgal%} oo ah gaalanka Maraykanka ama %{impgal%} oo ah gaalanka Boqortooyada (ma aha %{gallons%})",
},
["Gcuft"] = {
target = "e9cuft",
},
["impfloz"] = {
target = "impoz",
},
["Impgal"] = {
target = "impgal",
},
["in3"] = {
target = "cuin",
symbol = "in<sup>3</sup>",
},
["hm³"] = {
target = "hm3",
},
["kcuft"] = {
target = "e3cuft",
},
["kcum"] = {
target = "e3m3",
},
["km³"] = {
target = "km3",
},
["liter"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["liters"] = {
target = "L",
sp_us = true,
},
["litre"] = {
target = "L",
},
["litres"] = {
target = "L",
},
["Mcuft"] = {
target = "e6cuft",
},
["Mcum"] = {
target = "e6m3",
},
["Mft3"] = {
target = "e6cuft",
},
["mi3"] = {
target = "cumi",
symbol = "mi<sup>3</sup>",
},
["m³"] = {
target = "m3",
},
["Pcuft"] = {
target = "e15cuft",
},
["pt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USpt%} oo ah beyntada Maraykanka ama %{imppt%} oo ah beyntada Boqortooyada (ma aha %{pt%})",
},
["qt"] = {
shouldbe = "Isticmaal %{USqt%} oo ah kwartada Maraykanka ama %{impqt%} oo ah kwartada Boqortooyada (ma aha %{qt%})",
},
["Tcuft"] = {
target = "e12cuft",
},
["Tft3"] = {
target = "e12cuft",
},
["U.S.bbl"] = {
target = "USbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.beerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
sp_us = true,
default = "L U.S.gal impgal",
},
["U.S.bsh"] = {
target = "USbsh",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.bu"] = {
target = "USbu",
sp_us = true,
default = "L U.S.drygal impgal",
},
["U.S.drybbl"] = {
target = "USdrybbl",
sp_us = true,
},
["U.S.drygal"] = {
target = "USdrygal",
sp_us = true,
},
["U.S.drypt"] = {
target = "USdrypt",
sp_us = true,
},
["U.S.dryqt"] = {
target = "USdryqt",
sp_us = true,
},
["U.S.flgal"] = {
target = "USflgal",
sp_us = true,
},
["U.S.floz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["u.s.gal"] = {
target = "USgal",
sp_us = true,
link = "Gaalanka Maraykanka",
},
["U.S.gi"] = {
target = "USgi",
sp_us = true,
},
["U.S.kenning"] = {
target = "USkenning",
sp_us = true,
},
["U.S.oz"] = {
target = "USoz",
sp_us = true,
},
["U.S.pk"] = {
target = "USpk",
sp_us = true,
},
["U.S.pt"] = {
target = "USpt",
sp_us = true,
},
["U.S.qt"] = {
target = "USqt",
sp_us = true,
default = "L impqt",
customary= 2,
},
["usbbl"] = {
target = "USbbl",
},
["usbeerbbl"] = {
target = "USbeerbbl",
},
["usbsh"] = {
target = "USbsh",
},
["usbu"] = {
target = "USbu",
},
["usdrybbl"] = {
target = "USdrybbl",
},
["usdrygal"] = {
target = "USdrygal",
},
["usdrypt"] = {
target = "USdrypt",
},
["usdryqt"] = {
target = "USdryqt",
},
["USfloz"] = {
target = "USoz",
},
["usfloz"] = {
target = "USoz",
},
["USGAL"] = {
target = "USgal",
},
["usgal"] = {
target = "USgal",
},
["usgi"] = {
target = "USgi",
},
["uskenning"] = {
target = "USkenning",
},
["usoz"] = {
target = "USoz",
},
["uspk"] = {
target = "USpk",
},
["uspt"] = {
target = "USpt",
},
["usqt"] = {
target = "USqt",
},
["yd3"] = {
target = "cuyd",
symbol = "yd<sup>3</sup>",
},
["cuft/sqmi"] = {
per = { "cuft", "sqmi" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["m3/ha"] = {
name1 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name1_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2 = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
name2_us = "mitir oo laba jibaaran hektarkii",
symbol = "m<sup>3</sup>/ha",
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 0.0001,
default = "USbu/acre",
link = "Hektar",
},
["m3/km2"] = {
per = { "m3", "km2" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "cuft/sqmi",
},
["U.S.gal/acre"] = {
per = { "U.S.gal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["USbu/acre"] = {
name2 = "US bushels per acre",
symbol = "US bushel per acre",
usename = 1,
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
scale = 8.7077638761350888e-6,
default = "m3/ha",
link = "Bushil",
},
["USgal/acre"] = {
per = { "USgal", "acre" },
utype = "mugga qayb ah qayb dhul ah",
default = "m3/km2",
},
["cuyd/mi"] = {
per = { "cuyd", "mi" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "m3/km",
},
["m3/km"] = {
per = { "m3", "km" },
utype = "mugga qayb ah dhererka",
default = "cuyd/mi",
},
["mich"] = {
combination= { "ch", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michlk"] = {
combination= { "chlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["michainlk"] = {
combination= { "chainlk", "mi" },
multiple = { 80 },
utype = "dhererka",
},
["miyd"] = {
combination= { "yd", "mi" },
multiple = { 1760 },
utype = "dhererka",
},
["miydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd", "mi" },
multiple = { 12, 3, 1760 },
utype = "dhererka",
},
["mift"] = {
combination= { "ft", "mi" },
multiple = { 5280 },
utype = "dhererka",
},
["ydftin"] = {
combination= { "in", "ft", "yd" },
multiple = { 12, 3 },
utype = "dhererka",
},
["ydft"] = {
combination= { "ft", "yd" },
multiple = { 3 },
utype = "dhererka",
},
["ftin"] = {
combination= { "in", "ft" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["footin"] = {
combination= { "in", "foot" },
multiple = { 12 },
utype = "dhererka",
},
["handin"] = {
combination= { "in", "hand" },
multiple = { 4 },
utype = "dhererka",
},
["lboz"] = {
combination= { "oz", "lb" },
multiple = { 16 },
utype = "miisaanka",
},
["stlb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["stlboz"] = {
combination= { "oz", "lb", "st" },
multiple = { 16, 14 },
utype = "miisaanka",
},
["st and lb"] = {
combination= { "lb", "st" },
multiple = { 14 },
utype = "miisaanka",
},
["GN LTf"] = {
combination= { "GN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["GN LTf STf"] = {
combination= { "GN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf"] = {
combination= { "GN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["GN STf LTf"] = {
combination= { "GN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf"] = {
combination= { "kN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["kN LTf STf"] = {
combination= { "kN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf"] = {
combination= { "kN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["kN STf LTf"] = {
combination= { "kN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["LTf STf"] = {
combination= { "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf"] = {
combination= { "MN", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["MN LTf STf"] = {
combination= { "MN", "-LTf", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf"] = {
combination= { "MN", "-STf" },
utype = "xoogga",
},
["MN STf LTf"] = {
combination= { "MN", "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["STf LTf"] = {
combination= { "-STf", "-LTf" },
utype = "xoogga",
},
["L/100 km mpgimp"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgimp"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgimp" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgUS"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["L/100 km mpgus"] = {
combination= { "L/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["l/100 km mpgus"] = {
combination= { "l/100 km", "mpgus" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["mpgimp L/100 km"] = {
combination= { "mpgimp", "L/100 km" },
utype = "waxtarriyo shidaal",
},
["LT ST t"] = {
combination= { "lt", "-ST", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["LT t ST"] = {
combination= { "lt", "t", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ST LT t"] = {
combination= { "-ST", "lt", "t" },
utype = "miisaanka",
},
["ST t LT"] = {
combination= { "-ST", "t", "lt" },
utype = "miisaanka",
},
["t LT ST"] = {
combination= { "t", "lt", "-ST" },
utype = "miisaanka",
},
["ton"] = {
combination= { "LT", "ST" },
utype = "miisaanka",
},
["kPa kg/cm2"] = {
combination= { "kPa", "kgf/cm2" },
utype = "caddiska",
},
["kPa lb/in2"] = {
combination= { "kPa", "-lb/in2" },
utype = "caddiska",
},
["floz"] = {
combination= { "impoz", "USoz" },
utype = "mugga",
},
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local default_exceptions = {
-- Prefixed units with a default different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (unitcode for engineering notation).
["cm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["dm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["e3acre"] = "km2",
["e3m2"] = "e6sqft",
["e6acre"] = "km2",
["e6ha"] = "e6acre",
["e6km2"] = "e6sqmi",
["e6m2"] = "e6sqft",
["e6sqft"] = "v * 9.290304 < 100 ! e3 ! e6 ! m2",
["e6sqmi"] = "e6km2",
["hm<sup>2</sup>"] = "acre",
["km<sup>2</sup>"] = "sqmi",
["mm<sup>2</sup>"] = "sqin",
["aJ"] = "eV",
["e3BTU"] = "MJ",
["e6BTU"] = "GJ",
["EJ"] = "kWh",
["eV"] = "aJ",
["feV"] = "yJ",
["fJ"] = "keV",
["GeV"] = "nJ",
["GJ"] = "kWh",
["keV"] = "fJ",
["MeV"] = "pJ",
["meV"] = "zJ",
["MJ"] = "kWh",
["neV"] = "yJ",
["PeV"] = "mJ",
["peV"] = "yJ",
["PJ"] = "kWh",
["pJ"] = "MeV",
["TeV"] = "μJ",
["TJ"] = "kWh",
["YJ"] = "kWh",
["yJ"] = "μeV",
["ZJ"] = "kWh",
["zJ"] = "meV",
["μeV"] = "yJ",
["e12cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/a",
["e12cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3/d",
["e12m3/a"] = "Tcuft/a",
["e12m3/d"] = "Tcuft/d",
["e3cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/a",
["e3cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/d",
["e3cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3/s",
["e3m3/a"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/a",
["e3m3/d"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/d",
["e3m3/s"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft/s",
["e3USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! ! e3 ! m3/a",
["e6cuft/a"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e6cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/d",
["e6cuft/s"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3/s",
["e6m3/a"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/a",
["e6m3/d"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft/d",
["e6m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e6 ! e9 ! cuft/s",
["e6USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e3 ! e6 ! m3/a",
["e9cuft/a"] = "m3/a",
["e9cuft/d"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3/d",
["e9m3/a"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/a",
["e9m3/d"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft/d",
["e9m3/s"] = "v < 28.316846592 ! e9 ! e12 ! cuft/s",
["e9USgal/a"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/a",
["e9USgal/s"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! e6 ! e9 ! m3/s",
["nN"] = "gr-f",
["μN"] = "gr-f",
["mN"] = "oz-f",
["am"] = "in",
["cm"] = "in",
["dam"] = "ft",
["dm"] = "in",
["e12km"] = "e12mi",
["e12mi"] = "e12km",
["e3AU"] = "ly",
["e3km"] = "e3mi",
["e3mi"] = "e3km",
["e6km"] = "e6mi",
["e6mi"] = "e6km",
["e9km"] = "AU",
["e9mi"] = "e9km",
["Em"] = "mi",
["fm"] = "in",
["Gm"] = "mi",
["hm"] = "ft",
["km"] = "mi",
["mm"] = "in",
["Mm"] = "mi",
["nm"] = "in",
["Pm"] = "mi",
["pm"] = "in",
["Tm"] = "mi",
["Ym"] = "mi",
["ym"] = "in",
["Zm"] = "mi",
["zm"] = "in",
["μm"] = "in",
["e12lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! Mt ! Gt",
["e3lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kg ! t",
["e3ozt"] = "v * 0.311034768 < 10 ! kg ! t",
["e3t"] = "LT ST",
["e6carat"] = "t",
["e6lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! t ! kilotonne",
["e6ozt"] = "lb kg",
["e6ST"] = "Mt",
["e6t"] = "LT ST",
["e9lb"] = "v * 4.5359237 < 10 ! kilotonne ! Mt",
["e9t"] = "LT ST",
["Gg"] = "lb",
["kg"] = "lb",
["mg"] = "gr",
["Mg"] = "LT ST",
["ng"] = "gr",
["μg"] = "gr",
["mBq"] = "fCi",
["kBq"] = "nCi",
["MBq"] = "μCi",
["GBq"] = "mCi",
["TBq"] = "Ci",
["PBq"] = "kCi",
["EBq"] = "kCi",
["fCi"] = "mBq",
["pCi"] = "Bq",
["nCi"] = "Bq",
["μCi"] = "kBq",
["mCi"] = "MBq",
["kCi"] = "TBq",
["MCi"] = "PBq",
["ns"] = "μs",
["μs"] = "ms",
["ms"] = "s",
["ks"] = "h",
["Ms"] = "week",
["Gs"] = "decade",
["Ts"] = "millennium",
["Ps"] = "million year",
["Es"] = "thousand million year",
["MK"] = "keVT",
["cL"] = "impoz usoz",
["cl"] = "impoz usoz",
["cm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dL"] = "impoz usoz",
["dl"] = "impoz usoz",
["mm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["dm<sup>3</sup>"] = "cuin",
["e12cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e9 ! e12 ! m3",
["e12impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12m3"] = "v < 28.316846592 ! T ! P ! cuft",
["e12U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e12USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! T ! P ! l",
["e15cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e12 ! e15 ! m3",
["e15m3"] = "Pcuft",
["e3bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e3cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! ! e3 ! m3",
["e3impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3m3"] = "v < 28.316846592 ! k ! M ! cuft",
["e3U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e3USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! k ! M ! l",
["e6bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6cuyd"] = "v * 7.64554857984 < 10 ! e3 ! e6 ! m3",
["e6impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6L"] = "USgal",
["e6m3"] = "v < 28.316846592 ! M ! G ! cuft",
["e6U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e6USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! M ! G ! l",
["e9bdft"] = "v * 0.23597372167 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9cuft"] = "v * 2.8316846592 < 100 ! e6 ! e9 ! m3",
["e9impgal"] = "v * 4.54609 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9m3"] = "v < 28.316846592 ! G ! T ! cuft",
["e9U.S.gal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["e9USgal"] = "v * 3.785411784 < 1000 ! G ! T ! l",
["GL"] = "cuft",
["Gl"] = "cuft",
["kL"] = "cuft",
["kl"] = "cuft",
["km<sup>3</sup>"] = "cumi",
["mL"] = "impoz usoz",
["ml"] = "impoz usoz",
["Ml"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["ML"] = "v < 28.316846592 ! e3 ! e6 ! cuft",
["TL"] = "cumi",
["Tl"] = "cumi",
["μL"] = "cuin",
["μl"] = "cuin",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local link_exceptions = {
-- Prefixed units with a linked article different from that of the base unit.
-- Each key item is a prefixed symbol (not unitcode).
["mm<sup>2</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>2</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>2</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["km<sup>2</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["kJ"] = "Kiiloojuul",
["MJ"] = "Megajuul",
["GJ"] = "Gigajuul",
["TJ"] = "Terajuul",
["fm"] = "Femtomitir",
["pm"] = "Picomitir",
["nm"] = "Nanomitir",
["μm"] = "Mikromitir",
["mm"] = "Milimitir",
["cm"] = "Sentimitir",
["dm"] = "Desimitir",
["dam"] = "Decamitir",
["hm"] = "Hectomitir",
["km"] = "Kiiloomitir",
["Mm"] = "Megamitir",
["Gm"] = "Gigamitir",
["Tm"] = "Teramitir",
["Pm"] = "Petamitir",
["Em"] = "Examitir",
["Zm"] = "Zettamitir",
["Ym"] = "Yottamitir",
["μg"] = "Mikrograam",
["mg"] = "Miligraam",
["kg"] = "Kiilograam",
["Mg"] = "Tonne",
["yW"] = "Yoctowatt",
["zW"] = "Zeptowatt",
["aW"] = "Attowatt",
["fW"] = "Femtowatt",
["pW"] = "Picowatt",
["nW"] = "Nanowatt",
["μW"] = "Mikrowatt",
["mW"] = "Milliwatt",
["kW"] = "Kiilowatt",
["MW"] = "Megawatt",
["GW"] = "Gigawatt",
["TW"] = "Terawatt",
["PW"] = "Petawatt",
["EW"] = "Exawatt",
["ZW"] = "Zettawatt",
["YW"] = "Yottawatt",
["as"] = "Attosecond",
["fs"] = "Femtosecond",
["ps"] = "Picosecond",
["ns"] = "Nanosecond",
["μs"] = "Mikro-ilbiriqsi",
["ms"] = "Mili-ilbiriqsi",
["ks"] = "Kiilo-ilbiriqsi",
["Ms"] = "Mega-ilbiriqsi",
["Gs"] = "Giga-ilbiriqsi",
["Ts"] = "Tera-ilbiriqsi",
["Ps"] = "Peta-ilbiriqsi",
["Es"] = "Exasecond",
["Zs"] = "Zettasecond",
["Ys"] = "Yottasecond",
["mm<sup>3</sup>"] = "Milimitir oo laba jibaaran",
["cm<sup>3</sup>"] = "Sentimitir oo laba jibaaran",
["dm<sup>3</sup>"] = "Desimitir oo laba jibaaran",
["dam<sup>3</sup>"] = "Decamitir oo laba jibaaran",
["km<sup>3</sup>"] = "Kiiloomitir oo laba jibaaran",
["μL"] = "Mikrolitir",
["μl"] = "Mikrolitir",
["mL"] = "Mililitir",
["ml"] = "Mililitir",
["cL"] = "Sentilitir",
["cl"] = "Sentilitir",
["dL"] = "Desilitir",
["dl"] = "Desilitir",
["daL"] = "Decalitir",
["dal"] = "Decalitir",
["hL"] = "Hectolitir",
["hl"] = "Hectolitir",
["kL"] = "Kiilolitir",
["kl"] = "Kiilolitir",
["ML"] = "Megalitir",
["Ml"] = "Megalitir",
["GL"] = "Gigalitir",
["Gl"] = "Gigalitir",
["TL"] = "Teralitir",
["Tl"] = "Teralitir",
["PL"] = "Petalitir",
["Pl"] = "Petalitir",
}
---------------------------------------------------------------------------
-- Ha beddelin xogta ku jirta shaxdan sababtoo ah waxaa lagu abuuray maamulida --
-- qoraal akhriya wikitext-ka laga helay bogga wiki (fiiri qeybta sare). --
---------------------------------------------------------------------------
local per_unit_fixups = {
-- Automatically created per units of form "x/y" may have their unit type
-- changed, for example, "length/time" is changed to "speed".
-- Other adjustments can also be specified.
["/area"] = "qayb dhul ah",
["/volume"] = "qayb mug ah",
["area/area"] = "haldhayeedka qayb dhul ah",
["energy/length"] = "tamarta qayb dherer ah",
["energy/mass"] = "tamarta qayb miisaan ah",
["energy/time"] = { utype = "awoodda", link = "Awoodda (fiisikis)" },
["energy/volume"] = "tamarta qayb mug ah",
["force/area"] = { utype = "caddiska", link = "Caddiska" },
["length/length"] = { utype = "jiirada", link = "Jiirada" },
["length/time"] = { utype = "xawaaraha", link = "Xawaaraha" },
["length/time/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["mass/area"] = { utype = "caddiska", multiplier = 9.80665 },
["mass/length"] = "cukaannimada toosan",
["mass/mass"] = "urursanaanta",
["mass/power"] = "miisaanka qayb awood ah",
["mass/time"] = "miisaanka qayb waqti ah",
["mass/volume"] = { utype = "cukaannimada", link = "Cukaannimada" },
["power/mass"] = "awoodda qayb miisaan ah",
["power/volume"] = { link = "Cukaannimada awoodda" },
["pressure/length"] = "jiirada jabka",
["speed/time"] = { utype = "dharajinta", link = "Dharajinta" },
["volume/area"] = "mugga qayb dhul ah",
["volume/length"] = "mugga qayb dherer ah",
["volume/time"] = "socodka",
}
return {
all_units = all_units,
default_exceptions = default_exceptions,
link_exceptions = link_exceptions,
per_unit_fixups = per_unit_fixups,
}
aukuhpqrc18hj78qb1x0nw27vyueu1q
Module:Convert/text
828
20526
311707
311302
2026-11-04T15:47:25Z
Isma4l
41797
311707
Scribunto
text/plain
-- Qoraalka uu adeegsado Module:Convert ee enwiki.
-- Tani waa qayb gooni ah oo loo fududeeyey turjumaadda si loogu isticmaalo wiki kale.
-- Fiiri [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
-- Unugyada qaar waxay aqbalayaan horgalaha SI ka hor koodhka unugga, sida "kg" oo ah kilogram.
local SIprefixes = {
-- Beerta horgalaha waa waxa horgalaha uu noqon karo, haddii uu ka duwan yahay horgalaha la isticmaalay.
['Q'] = { exponent = 30, name = 'quetta', },
['R'] = { exponent = 27, name = 'ronna', },
['Y'] = { exponent = 24, name = 'yotta', },
['Z'] = { exponent = 21, name = 'zetta', },
['E'] = { exponent = 18, name = 'exa' , },
['P'] = { exponent = 15, name = 'peta' , },
['T'] = { exponent = 12, name = 'tera' , },
['G'] = { exponent = 9, name = 'giga' , },
['M'] = { exponent = 6, name = 'mega' , },
['k'] = { exponent = 3, name = 'kilo' , },
['h'] = { exponent = 2, name = 'hecto', },
['da']= { exponent = 1, name = 'deca' , name_us = 'deka' },
['d'] = { exponent = -1, name = 'deci' , },
['c'] = { exponent = -2, name = 'centi', },
['m'] = { exponent = -3, name = 'milli', },
['μ'] = { exponent = -6, name = 'micro', }, -- furaha = 'GREEK SMALL LETTER MU' (U+03BC) utf-8 CE BC
['µ'] = { exponent = -6, name = 'micro', prefix = 'μ' }, -- furaha = 'MICRO SIGN' (U+00B5) utf-8 C2 B5
['u'] = { exponent = -6, name = 'micro', prefix = 'μ' }, -- ma aha horgale SI, laakiin u oggolow dadka qoraya tan
['n'] = { exponent = -9, name = 'nano' , },
['p'] = { exponent =-12, name = 'pico' , },
['f'] = { exponent =-15, name = 'femto', },
['a'] = { exponent =-18, name = 'atto' , },
['z'] = { exponent =-21, name = 'zepto', },
['y'] = { exponent =-24, name = 'yocto', },
['r'] = { exponent =-27, name = 'ronto', },
['q'] = { exponent =-30, name = 'quecto', },
}
-- Unugyada qaar waxaa lagu sifeyn karaa mid ka mid ah horgalooyinka soo socda, marka la xiriiriyo.
local customary_units = {
{ "US", link = "United States customary units" },
{ "U.S.", link = "United States customary units" },
{ "imperial", link = "Imperial units" },
{ "imp", link = "Imperial units" },
}
-- Magacyada marka la adeegsanayo qaabka injineernimada (horgale "eN" ah halkaas oo N uu yahay lambar; tusaale "e6km").
-- furaha = { "name", link = "article title", exponent = numeric_key_value }
-- Haddii lk=on oo link la qeexay, magaca lambarka waxaa u muuqan doona sidii xiriirin.
local eng_scales = {
["3"] = { "thousand", exponent = 3 },
["6"] = { "million", exponent = 6 },
["9"] = { "billion", link = "1000000000 (number)", exponent = 9 },
["12"] = { "trillion", link = "1000000000000 (number)", exponent = 12 },
["15"] = { "quadrillion", link = "1000000000000000 (number)", exponent = 15 },
}
local all_categories = {
unit = "[[Category:Convert errors]]",
option = "[[Category:Convert errors]]",
warning = '[[Category:Convert invalid options]]',
tracking = '[[Category:Convert tracking]]',
}
-- Fariimaha khaladka ah ee qaar, kan soo socda wuxuu geliyaa qaabka la rabayo hareeraha
-- koodh kasta oo unug ah oo calaamadaysan sida '...%{ft%}...'.
local unitcode_regex = '%%([{}])'
local unitcode_replace = { ['{'] = '"', ['}'] = '"' } -- hadda looma baahna beddelka adag ee la isticmaali jiray ka hor 2013-09-28
-- Dhammaan fariimaha laga yaabo in la soo bandhigo haddii dhibaato dhacdo.
local all_messages = {
-- Qaabka fariinta: $1=title, $2=text, $3=category, $4=anchor.
-- Farriin kasta oo la soo bandhigo waxay ka bilaabataa "Convert:" si si fudud loogu heli karo adigoo raadinaya maqaalka.
cvt_format = '<sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[<i>[[Help:Convert messages#$4|<span title="Convert: $1">convert: $2</span>]]</i>]</sup>$3<span class="error"></span>',
cvt_format2 = '<sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[[Help:Convert messages#$4|<span title="Convert: $1">$2</span>]]</sup>$3<span class="error"></span>',
cvt_format_preview = '<strong class="error">Error in convert: $1 [[Help:Convert messages#$4|(help)]]</strong>$3',
-- Farriin kasta oo soo socota waa miis:
-- { [1] = 'title', -- qoraalka cinwaanka dulsaarka (mouseover)
-- [2] = 'text', -- qoraalka xiriirinta ee ka muuqda maqaalka
-- [3] = 'category key', -- furaha lagu raadiyo qaybta ku jirta all_categories
-- [4] = 'anchor', -- xarigga xiriirinta qaybta khusaysa ee bogga caawinta
-- regex = gsub_regex,
-- replace = gsub_table,
-- } Qoraalka cinwaanka dulsaarka Qoraalka xiriirinta CatKey Anchor
cvt_bad_input = { 'input "$1" must be a number and unit' , 'invalid input' , 'option', 'invalid_input' },
cvt_bad_num = { 'Value "$1" must be a number' , 'invalid number' , 'option', 'invalid_number' },
cvt_big_prec = { 'Precision "$1" is too large' , 'precision too large' , 'option', 'precision_too_large' },
cvt_invalid_num = { 'Number has overflowed' , 'number overflow' , 'option', 'number_overflow' },
cvt_no_num = { 'Needs the number to be converted' , 'needs a number' , 'option', 'needs_number' },
cvt_no_num2 = { 'Needs another number for a range' , 'needs another number', 'option', 'needs_another_number' },
cvt_bad_altitude = { '"$1" needs an integer' , 'invalid altitude' , 'option', 'invalid_altitude' },
cvt_bad_frac = { '"$1" needs an integer above 1' , 'invalid fraction' , 'option', 'invalid_fraction' },
cvt_bad_prec = { 'Precision "$1" must be an integer' , 'invalid precision' , 'option', 'invalid_precision' },
cvt_bad_sigfig = { '"$1" needs a positive integer' , 'invalid sigfig' , 'option', 'invalid_sigfig' },
cvt_empty_option = { 'Ignored empty option "$1"' , 'empty option' , 'option', 'empty_option' },
cvt_deprecated = { 'Option "$1" is deprecated' , '*' , 'option', 'deprecated_option', format = 'cvt_format2', nowarn = true },
cvt_no_spell = { 'Spelling is not available' , 'bug, ask for help' , 'option', 'ask_for_help' },
cvt_unknown_option = { 'Ignored invalid option "$1"' , 'invalid option' , 'option', 'invalid_option' },
cvt_wd_fail = { 'Unable to access Wikidata' , 'wikidata problem' , 'option', 'wikidata_problem' },
cvt_bad_default = { 'Unit "$1" has an invalid default' , 'bug, ask for help' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_bad_unit = { 'Unit "$1" is invalid here' , 'unit invalid here' , 'unit' , 'unit_invalid_here' },
cvt_no_default = { 'Unit "$1" has no default output unit' , 'bug, ask for help' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_no_unit = { 'Needs name of unit' , 'needs unit name' , 'unit' , 'needs_unit_name' },
cvt_unknown = { 'Unit name "$1" is not known' , 'unknown unit' , 'unit' , 'unknown_unit' },
cvt_should_be = { '$1' , 'ambiguous unit' , 'unit' , 'ambiguous_unit', regex = unitcode_regex, replace = unitcode_replace },
cvt_mismatch = { 'Cannot convert "$1" to "$2"' , 'unit mismatch' , 'unit' , 'unit_mismatch' },
cvt_bug_convert = { 'Bug: Cannot convert between specified units', 'bug, ask for help' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_lookup = { 'Unit "$1" is incorrectly defined' , 'bug, ask for help' , 'unit' , 'ask_for_help' },
}
-- Qoraalka lagu biirinayo qiimaha/unugga gelitaanka iyo qiimaha/unugga wax-soo-saarka.
local disp_joins = {
-- [1]=ka hor wax-soo-saarka, [2]=ka dib wax-soo-saarka, [3]=u dhexeeya wax-soo-saarka isku-dhafka ah; caadiga ah "; "
-- [wantname] waxay bixisaa abbr=off caadiga ah
["or"] = { " or " , "" , " or ", wantname = true },
["sqbr-sp"] = { " [" , "]" },
["sqbr-nbsp"] = { " [" , "]" },
["comma"] = { ", " , "" , ", " },
["semicolon"] = { "; " , "" },
["slash-sp"] = { " / " , "" , wantname = true },
["slash-nbsp"] = { " / ", "" , wantname = true },
["slash-nosp"] = { "/" , "" , wantname = true },
["b"] = { " (" , ")" },
["(or)"] = { " (" , ")", " or " },
["br"] = { "<br />" , "" , wantname = true },
["br()"] = { "<br />(" , ")", wantname = true },
}
-- Qoraalka lagu kala soocayo qiyamka xadka (range).
local range_types = {
-- Qeexitaanka miiska waxay u baahan tahay mid ka mid ah kuwan:
-- * Qiimaha "off" iyo "on" (ee "abbr=off" iyo "abbr=on"), ama
-- * Qiimaha "input" iyo "output" (ee LHS iyo RHS);
-- qaybaha kale waa ikhtiyaari.
-- Marka "adj=on|abbr=off" uu khuseeyo, meelaha bannaanka ah ee qoraalka xadka waxaa lagu beddelaa xariijino (hyphens).
-- Iyadoo "exception = true", taasi sidoo kale waxay ka dhacdaa "adj=on|abbr=on".
-- Haddii "adj" lagu qeexay halkan, qoraalkaas (oo aan la beddelin) waxaa loo isticmaalaa "adj=on".
["+"] = " + ",
[","] = ", ",
[", and"] = ", and ",
[", or"] = ", or ",
["by"] = " by ",
["-"] = "–",
["to about"] = " to about ",
["and"] = { off = " and ", on = " and ", exception = true },
["and(-)"] = { input = " and ", output = "–" },
["or"] = { off = " or " , on = " or " , exception = true },
["to"] = { off = " to " , on = " to " , exception = true },
["to(-)"] = { input = " to ", output = "–" },
["+/-"] = { off = " ± ", on = " ± ", adj = " ± ", is_range_change = true },
["by(x)"] = { input = " by ", output = " × ", out_range_x = true },
["x"] = { off = " by ", on = " × ", abbr_range_x = true },
["xx"] = " × ",
["*"] = "×",
["/"] = " / ", -- miiska heerkulka sarreeya/hooseeya oo wata {{convert|83|/|63|F|disp=br()|abbr=values}}
}
local range_aliases = {
-- ["magaca beddelka ah ee xadka"] = "magaca xadka caadiga ah"
["–"] = "-",
["–"] = "-",
["×"] = "x",
["×"] = "x",
["±"] = "+/-",
["±"] = "+/-",
}
-- Convert wuxuu aqbalaa qoraalka xadka ee ay kala soocayaan meelaha bannaanka, tusaale ahaan, {{convert|1 to 2|ft}}.
-- Intaa waxaa dheer, "kelmadda" soo socota waxaa la aqbalaa iyada oo aan la haysan meelo bannaan, tusaale ahaan, {{convert|1-2|ft}}.
-- Kelmadda waa inay ku jiraan kala dambayn sax ah oo raadinta ah, tusaale ahaan, 'x' ka dib 'xx'.
local range_words = { '-', '–', 'xx', 'x', '*' }
local ranges = {
types = range_types,
aliases = range_aliases,
words = range_words,
}
-- Magacyada halbeegyada ee saxda ah (Valid option names).
local en_option_name = {
-- ["qoraalka maxalliga ah ee magaca halbeegga"] = "magaca en ee lagu isticmaalo qaybtan"
["$"] = "$",
["abbr"] = "abbr",
["adj"] = "adj",
["altitude_ft"] = "altitude_ft",
["altitude_m"] = "altitude_m",
["comma"] = "comma",
["debug"] = "debug",
["disp"] = "disp",
["error"] = "error",
["frac"] = "frac",
["input"] = "input",
["lang"] = "lang",
["link"] = "lk",
["lk"] = "lk",
["order"] = "order",
["qid"] = "qid",
["qual"] = "qual",
["qualifier"] = "qual",
["round"] = "round",
["sigfig"] = "sigfig",
["sing"] = "adj", -- "sing" waa magac hore oo beddelaad ah (alias) oo loogu talagalay "adj"
["sortable"] = "sortable",
["sp"] = "sp",
["spell"] = "spell",
["stylein"] = "stylein",
["styleout"] = "styleout",
["tracking"] = "tracking",
}
-- Qiimayaasha halbeegyada ee saxda ah (Valid option values).
-- Hannaanka: parms.opt_xxx waxay tixraacaysaa halbeeg halkan lagu dejiyay
-- (loogama talagalin inuu dejiyo template-ka soo wacaya qaybtan).
-- Tusaale: Enwiki, "abbr" waxaa ka mid ah:
-- ["values"] = "opt_values"
-- Natiijo ahaan, haddii template-ku isticmaalo abbr=values, Module:Convert wuxuu dejinayaa:
-- parms["opt_values"] = true
-- parms["abbr"] = nil
-- Sida darteed parms.abbr waxay noqon doontaa nil, ama waxay yeelan doontaa mid ka mid ah qiimayaasha la taxay
-- ee aan ka bilaabnayn "opt_".
-- Qiimaha halbeegga ee qaabka "xxx?" wuxuu la mid yahay "xxx" laakiin wuxuu tusiyaa gelitaanka mid duugowday.
-- Halbeegyada la tirtiray Janaayo 2018 iyadoo raadadkoodu weli ku jiraan Module:Convert:
-- abbr=mos (xadka dhexdiisa, ku celi unugga gelitaanka)
-- adj=1 (deji opt_singular si magaca unugga uu u noqdo mid keligood ah marka 0 < abs(value) <= 1)
local en_option_value = {
["$"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaato calaamad lacageed oo lagu beddeli doono "$"
["abbr"] = {
-- ["qoraalka maxalliga ah ee qiimaha halbeegga"] = "qiimaha en ee lagu isticmaalo qaybtan"
["def"] = "", -- waa la iska indhatiray (template-yada duubista qaarkood waxay ugu yeeraan convert "abbr=def" si ay u macnaheedu tahay "gaabinta caadiga ah")
["h"] = "on", -- abbr=on + isticmaal "h" unugga gacanta (hand) (caadiga ah)
["hh"] = "opt_hand_hh", -- abbr=on + isticmaal "hh" unugga gacanta
["in"] = "in", -- isticmaal calaamadda unugga LHS
["none"] = "off", -- magac duug ah oo loogu talagalay "off"
["off"] = "off", -- isticmaal magaca dhammaan unugyada
["on"] = "on", -- isticmaal calaamadda dhammaan unugyada
["out"] = "out", -- isticmaal calaamadda unugga RHS (caadiga ah)
["unit"] = "unit", -- abbr=on laakiin gaabi unugyada oo keliya: e6km → million km (ma aha ×10⁶ km)
["values"] = "opt_values", -- tuso tirooyinka gelitaanka iyo wax-soo-saarka oo keliya, ma aha unugyada
["~"] = "opt_also_symbol", -- tuso calaamadda unugga gelitaanka iyo sidoo kale magaca
},
["adj"] = {
["mid"] = "opt_adjectival, opt_adj_mid", -- adj=on oo wata qoraal uu isticmaalahu cayimay ka dib unugga gelitaanka (u dhexeeya gelitaanka iyo wax-soo-saarka)
["off"] = "", -- waa la iska indhatiray (off waa kan caadiga ah)
["on"] = "opt_adjectival", -- magaca unuggu waa keligood ah oo wata xariijin (hyphenated)
["pre"] = "opt_one_preunit", -- qoraal uu isticmaalahu cayimay ka hor unugga gelitaanka
["ri0"] = "opt_ri=0", -- u wareeji gelitaanka precision = 0
["ri1"] = "opt_ri=1", -- u wareeji gelitaanka precision = 1
["ri2"] = "opt_ri=2", -- u wareeji gelitaanka precision = 2
["ri3"] = "opt_ri=3", -- u wareeji gelitaanka precision = 3
["~"] = "opt_also_symbol", -- waxay la mid tahay abbr=~ si ay u yeelan karto {{convert|1|C|K|abbr=off|adj=~}}
},
["altitude_ft"] = 'INTEGER',
["altitude_m"] = 'INTEGER',
["comma"] = {
["5"] = "opt_comma5", -- isticmaal oo keliya kooxeynta numsep haddii ay yihiin 5 lambar ama ka badan
["gaps"] = "opt_gaps", -- isticmaal meelo bannaan (gaps), ma aha numsep, si loo kala saaro kooxaha lambarrada
["gaps3"] = "opt_gaps, opt_gaps3", -- ku kooxee saddex-saddex halkii ay ka noqon lahayd midda caadiga ah ee aan lahayn meel bannaan ka hor lambar keligood ah oo ka dambeeya calaamadda tobanle
["off"] = "opt_nocomma", -- ma jiro numsep lambarrada gelitaanka ama wax-soo-saarka
},
["debug"] = {
["yes"] = "opt_sortable_debug", -- ka dhig furaha kala-soocidda ee caadi ahaan qarsan mid muuqda
},
["disp"] = {
["5"] = "opt_round=5?", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 5-ta ugu dhow
["b"] = "b", -- ku biir: '(...)'
["(or)"] = "(or)", -- ku biir: '(...)' oo wata 'or' u dhexeeya wax-soo-saarka isku-dhafka ah
["br"] = "br", -- ku biir: '<br />'
["br()"] = "br()", -- ku biir: '<br />(...)'
["comma"] = "comma", -- ku biir: ','
["flip"] = "opt_flip", -- rog kala dambaynta gelitaanka/wax-soo-saarka
["number"] = "opt_output_number_only", -- soo bandhig qiimaha wax-soo-saarka (ma aha gelitaanka, mana aha calaamadda/magaca wax-soo-saarka)
["or"] = "or", -- ku biir: 'or'
["out"] = "opt_output_only",
["output number only"] = "opt_output_number_only",
["output only"] = "opt_output_only",
["preunit"] = "opt_two_preunits", -- qoraal uu isticmaalahu cayimay ka hor unugyada gelitaanka iyo wax-soo-saarka
["semicolon"] = "semicolon", -- ku biir: ';'
["sqbr"] = "sqbr", -- ku biir: '[...]'
["table"] = "opt_table", -- wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miiska ah oo wata align="right"
["tablecen"] = "opt_tablecen", -- wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miiska ah oo wata align="center"
["unit"] = "opt_input_unit_only", -- soo bandhig calaamadda/magaca gelitaanka (ma aha wax-soo-saarka, mana aha qiimaha gelitaanka)
["unit or text"] = "opt_input_unit_only, opt_ignore_error", -- soo bandhig calaamadda/magaca gelitaanka, ama koodhka unugga la bixiyay haddii aan la aqoon
["unit2"] = "opt_output_unit_only",
["x"] = "x", -- ku biir: <first>...<second> (qoraal uu isticmaalahu cayimay)
},
["error"] = 'TEXT', -- TEXT waa qoraal kasta oo la soo celin doono haddii isbeddelku fashilmo, halkii uu ka dhici lahaa khalad
["frac"] = 'INTEGER',
["input"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa <value><space><unitcode> ama <wikidata-property-id>
["lang"] = { -- luqadda lambarrada wax-soo-saarka (labada lambar ee en iyo kuwa maxalliga ah waxaa had iyo jeer aqbala gelitaanka)
["en"] = "opt_lang_en", -- isticmaal lambarrada en ee lambarrada, iyadoon loo eegayn luqadda maxalliga ah
["local"] = "opt_lang_local", -- isticmaal lambarrada maxalliga ah ee lambarrada (caadiga ah, inkastoo config uu ka beddeli karo caadiga ah una beddeli karo en)
},
["lk"] = {
["in"] = "in", -- xiriiri magaca unugga LHS ama calaamadda
["off"] = "off", -- ha xiriirin: waxay la mid tahay kan caadiga ah marka laga reebo unugga gacanta
["on"] = "on", -- xiriiri dhammaan magacyada unugyada ama calaamadaha (laakiin ma aha laba jeer unugga isla unugga ah)
["out"] = "out", -- xiriiri magaca unugga RHS ama calaamadda
},
["order"] = {
["flip"] = "opt_flip", -- rog kala dambaynta gelitaanka/wax-soo-saarka
["out"] = "opt_order_out", -- ha tusiin gelitaanka; beddelkeeda, isticmaal kala dambaynta kombinaysanka wax-soo-saarka, oo wax-soo-saarka ugu horreeya la tusay sida gelitaanka
},
["qid"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa aqoonsiga shayga Wikidata Q item identifier
["qual"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa aqoonsiga shayga Wikidata Q item identifier
["round"] = {
["0.5"] = "opt_round=0.5", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 0.5-ta ugu dhow
["5"] = "opt_round=5", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 5-ta ugu dhow
["10"] = "opt_round=10", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 10-ka ugu dhow (waxay la mid tahay laakiin waa ka cadahay "|-1")
["25"] = "opt_round=25", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 25-ta ugu dhow
["50"] = "opt_round=50", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 50-ka ugu dhow
["each"] = "opt_round_each", -- adigoo isticmaalaya precision caadiga ah ee xadka dhexdiisa, u wareeji wax-soo-saar kasta si gooni ah (kan caadiga ah wuxuu isticmaalaa precision-ka ugu sarreeya ee shay kasta oo ku jira xadka)
},
["sigfig"] = 'INTEGER',
["sortable"] = {
["off"] = "", -- waa la iska indhatiray (off waa kan caadiga ah)
["on"] = "opt_sortable_on", -- soo saar furaha kala-soocidda ee loogu isticmaalo miiska la kala sooci karo, oo ku salaysan qiimaha ka dhashay beddelidda unug saldhig ah oo caadi ah
["debug"] = "opt_sortable_on, opt_sortable_debug", -- |sortable=debug waxay la mid tahay |sortable=on|debug=yes
},
["sp"] = {
["us"] = "opt_sp_us", -- isticmaal hinggaadda Maraykanka (sida "meter" halkii ay ka noqon lahayd "metre" ee caadiga ah)
},
["spell"] = { -- higgaadda Ingiriiska oo keliya ayaa la taageeraa; ma aha qaabka sayniska; jajabyada qaarkood oo keliya
["in"] = "opt_spell_in", -- ku higgaadi qiimaha gelitaanka erayo ahaan
["In"] = "opt_spell_in, opt_spell_upper", -- ku higgaadi qiimaha gelitaanka erayo ahaan iyadoo xarafka ugu horreeya uu yahay mid waaweyn (uppercase)
["on"] = "opt_spell_in, opt_spell_out", -- ku higgaadi qiyamka gelitaanka iyo wax-soo-saarka erayo ahaan
["On"] = "opt_spell_in, opt_spell_out, opt_spell_upper", -- sida oo kale, oo xarafka ugu horreeya ee kelmadda ugu horreysa ee natiijadu ay tahay mid waaweyn
["us"] = "opt_sp_us", -- isticmaal hinggaadda Maraykanka; waxay la mid tahay sp=us markaa spell=us sidoo kale way shaqeysaa
},
["stylein"] = 'TEXT',
["styleout"] = 'TEXT',
["tracking"] = 'TEXT',
}
local titles = {
["frac"] = "Fraction/styles.css",
["sfrac"] = "Sfrac/styles.css",
}
return {
SIprefixes = SIprefixes,
all_categories = all_categories,
all_messages = all_messages,
currency = { ['$'] = true, ['£'] = true, ['€'] = true, ['₱'] = true, ['₽'] = true, ['¥'] = true },
customary_units = customary_units,
disp_joins = disp_joins,
en_option_name = en_option_name,
en_option_value = en_option_value,
eng_scales = eng_scales,
ranges = ranges,
titles = titles,
}
aiq98kakubq7542wcnp2meafivkxov4
311710
311707
2026-11-04T17:31:06Z
Isma4l
41797
311710
Scribunto
text/plain
-- Qoraalka uu adeegsado Module:Convert ee enwiki.
-- Tani waa qayb gooni ah oo loo fududeeyey turjumaadda si loogu isticmaalo wiki kale.
-- Fiiri [[:en:Template:Convert/Transwiki guide]] haddii loo guurinayo wiki kale.
-- Unugyada qaar waxay aqbalayaan horgalaha SI ka hor koodhka unugga, sida "kg" oo ah kilogram.
local SIprefixes = {
-- Beerta horgalaha waa waxa horgalaha uu noqon karo, haddii uu ka duwan yahay horgalaha la isticmaalay.
['Q'] = { exponent = 30, name = 'quetta', },
['R'] = { exponent = 27, name = 'ronna', },
['Y'] = { exponent = 24, name = 'yotta', },
['Z'] = { exponent = 21, name = 'zetta', },
['E'] = { exponent = 18, name = 'exa' , },
['P'] = { exponent = 15, name = 'peta' , },
['T'] = { exponent = 12, name = 'tera' , },
['G'] = { exponent = 9, name = 'giga' , },
['M'] = { exponent = 6, name = 'mega' , },
['k'] = { exponent = 3, name = 'kilo' , },
['h'] = { exponent = 2, name = 'hecto', },
['da']= { exponent = 1, name = 'deca' , name_us = 'deka' },
['d'] = { exponent = -1, name = 'deci' , },
['c'] = { exponent = -2, name = 'centi', },
['m'] = { exponent = -3, name = 'milli', },
['μ'] = { exponent = -6, name = 'micro', }, -- furaha = 'GREEK SMALL LETTER MU' (U+03BC) utf-8 CE BC
['µ'] = { exponent = -6, name = 'micro', prefix = 'μ' }, -- furaha = 'MICRO SIGN' (U+00B5) utf-8 C2 B5
['u'] = { exponent = -6, name = 'micro', prefix = 'μ' }, -- ma aha horgale SI, laakiin u oggolow dadka qoraya tan
['n'] = { exponent = -9, name = 'nano' , },
['p'] = { exponent =-12, name = 'pico' , },
['f'] = { exponent =-15, name = 'femto', },
['a'] = { exponent =-18, name = 'atto' , },
['z'] = { exponent =-21, name = 'zepto', },
['y'] = { exponent =-24, name = 'yocto', },
['r'] = { exponent =-27, name = 'ronto', },
['q'] = { exponent =-30, name = 'quecto', },
}
-- Unugyada qaar waxaa lagu sifeyn karaa mid ka mid ah horgalooyinka soo socda, marka la xiriiriyo.
local customary_units = {
{ "US", link = "Halbeegyada caadiga ah ee Maraykanka" },
{ "U.S.", link = "Halbeegyada caadiga ah ee Maraykanka" },
{ "imperial", link = "Halbeegyada Boqortooyada" },
{ "imp", link = "Halbeegyada Boqortooyada" },
}
-- Magacyada marka la adeegsanayo qaabka injineernimada (horgale "eN" ah halkaas oo N uu yahay lambar; tusaale "e6km").
-- furaha = { "name", link = "article title", exponent = numeric_key_value }
-- Haddii lk=on oo link la qeexay, magaca lambarka waxaa u muuqan doona sidii xiriirin.
local eng_scales = {
["3"] = { "kun", exponent = 3 },
["6"] = { "milyan", exponent = 6 },
["9"] = { "bilyan", link = "1000000000 (tiri)", exponent = 9 },
["12"] = { "tiriliyan", link = "1000000000000 (tiri)", exponent = 12 },
["15"] = { "kwadriliyan", link = "1000000000000000 (tiri)", exponent = 15 },
}
local all_categories = {
unit = "[[Category:Convert errors]]",
option = "[[Category:Convert errors]]",
warning = '[[Category:Convert invalid options]]',
tracking = '[[Category:Convert tracking]]',
}
-- Fariimaha khaladka ah ee qaar, kan soo socda wuxuu geliyaa qaabka la rabayo hareeraha
-- koodh kasta oo unug ah oo calaamadaysan sida '...%{ft%}...'.
local unitcode_regex = '%%([{}])'
local unitcode_replace = { ['{'] = '"', ['}'] = '"' } -- hadda looma baahna beddelka adag ee la isticmaali jiray ka hor 2013-09-28
-- Dhammaan fariimaha laga yaabo in la soo bandhigo haddii dhibaato dhacdo.
local all_messages = {
-- Qaabka fariinta: $1=title, $2=text, $3=category, $4=anchor.
-- Farriin kasta oo la soo bandhigo waxay ka bilaabataa "Convert:" si si fudud loogu heli karo adigoo raadinaya maqaalka.
cvt_format = '<sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[<i>[[Help:Convert messages#$4|<span title="Convert: $1">convert: $2</span>]]</i>]</sup>$3<span class="error"></span>',
cvt_format2 = '<sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[[Help:Convert messages#$4|<span title="Convert: $1">$2</span>]]</sup>$3<span class="error"></span>',
cvt_format_preview = '<strong class="error">Error in convert: $1 [[Help:Convert messages#$4|(help)]]</strong>$3',
-- Farriin kasta oo soo socota waa miis:
-- { [1] = 'title', -- qoraalka cinwaanka dulsaarka (mouseover)
-- [2] = 'text', -- qoraalka xiriirinta ee ka muuqda maqaalka
-- [3] = 'category key', -- furaha lagu raadiyo qaybta ku jirta all_categories
-- [4] = 'anchor', -- xarigga xiriirinta qaybta khusaysa ee bogga caawinta
-- regex = gsub_regex,
-- replace = gsub_table,
-- } Qoraalka cinwaanka dulsaarka Qoraalka xiriirinta CatKey Anchor
cvt_bad_input = { 'gelitaanka "$1" waa inay noqotaa lambar iyo unug' , 'gelitaan aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_input' },
cvt_bad_num = { 'Qiimaha "$1" waa inuu ahaadaa lambar' , 'lambar aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_number' },
cvt_big_prec = { 'Saxnaanta "$1" waa mid aad u weyn' , 'saxnaan aad u weyn' , 'option', 'precision_too_large' },
cvt_invalid_num = { 'Lambarku wuu dhaawooray (overflowed)' , 'lambar dhaawooray' , 'option', 'number_overflow' },
cvt_no_num = { 'Wuxuu u baahan yahay lambar la beddelayo' , 'u baahan yahay lambar' , 'option', 'needs_number' },
cvt_no_num2 = { 'Wuxuu u baahan yahay lambar kale oo xad ah' , 'u baahan lambar kale' , 'option', 'needs_another_number' },
cvt_bad_altitude = { '"$1" wuxuu u baahan yahay lambar buuxa' , 'joog aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_altitude' },
cvt_bad_frac = { '"$1" wuxuu u baahan yahay lambar buuxa oo ka sarreeya 1', 'jajab aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_fraction' },
cvt_bad_prec = { 'Saxnaanta "$1" waa inay noqotaa lambar buuxa' , 'saxnaan aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_precision' },
cvt_bad_sigfig = { '"$1" wuxuu u baahan yahay lambar buuxa oo togan' , 'sigfig aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_sigfig' },
cvt_empty_option = { 'Waa la iska indhatiray ikhtiyaarka madhan "$1"' , 'ikhtiyaar madhan' , 'option', 'empty_option' },
cvt_deprecated = { 'Ikhtiyaarka "$1" waa mid duugowday' , '*' , 'option', 'deprecated_option', format = 'cvt_format2', nowarn = true },
cvt_no_spell = { 'Higgaadintu ma diyaar ahan' , 'cayayaan, caawimo dalbo' , 'option', 'ask_for_help' },
cvt_unknown_option = { 'Waa la iska indhatiray ikhtiyaarka aan la aqoon "$1"', 'ikhtiyaar aan sax ahayn' , 'option', 'invalid_option' },
cvt_wd_fail = { 'Lama geli karo Wikidata' , 'dhibaatada wikidata' , 'option', 'wikidata_problem' },
cvt_bad_default = { 'Unugga "$1" wuxuu leeyahay cillad caadiga ah' , 'cayayaan, caawimo dalbo' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_bad_unit = { 'Unugga "$1" waa mid aan halkan ka shaqaynayn' , 'unug halkan ka shaqaynayn', 'unit' , 'unit_invalid_here' },
cvt_no_default = { 'Unugga "$1" ma leeyahay unug wax-soo-saar caadi ah' , 'cayayaan, caawimo dalbo' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_no_unit = { 'Wuxuu u baahan yahay magaca unugga' , 'u baahan magaca unugga' , 'unit' , 'needs_unit_name' },
cvt_unknown = { 'Magaca unugga "$1" lama yaqaan' , 'unug aan la aqoon' , 'unit' , 'unknown_unit' },
cvt_should_be = { '$1' , 'unug murugo leh' , 'unit' , 'ambiguous_unit', regex = unitcode_regex, replace = unitcode_replace },
cvt_mismatch = { 'Lama beddeli karo "$1" una beddeli karo "$2"' , 'iswaafuq la\'aan unugga' , 'unit' , 'unit_mismatch' },
cvt_bug_convert = { 'Cayayaan: Lama beddeli karo unugyada la cayimay' , 'cayayaan, caawimo dalbo' , 'unit' , 'ask_for_help' },
cvt_lookup = { 'Unugga "$1" si xun bay u qeexan yahay' , 'cayayaan, caawimo dalbo' , 'unit' , 'ask_for_help' },
}
-- Qoraalka lagu biirinayo qiimaha/unugga gelitaanka iyo qiimaha/unugga wax-soo-saarka.
local disp_joins = {
-- [1]=ka hor wax-soo-saarka, [2]=ka dib wax-soo-saarka, [3]=u dhexeeya wax-soo-saarka isku-dhafka ah; caadiga ah "; "
-- [wantname] waxay bixisaa abbr=off caadiga ah
["or"] = { " ama " , "" , " ama ", wantname = true },
["sqbr-sp"] = { " [" , "]" },
["sqbr-nbsp"] = { " [" , "]" },
["comma"] = { ", " , "" , ", " },
["semicolon"] = { "; " , "" },
["slash-sp"] = { " / " , "" , wantname = true },
["slash-nbsp"] = { " / ", "" , wantname = true },
["slash-nosp"] = { "/" , "" , wantname = true },
["b"] = { " (" , ")" },
["(or)"] = { " (" , ")", " ama " },
["br"] = { "<br />" , "" , wantname = true },
["br()"] = { "<br />(" , ")", wantname = true },
}
-- Qoraalka lagu kala soocayo qiyamka xadka (range).
local range_types = {
-- Qeexitaanka miiska waxay u baahan tahay mid ka mid ah kuwan:
-- * Qiimaha "off" iyo "on" (ee "abbr=off" iyo "abbr=on"), ama
-- * Qiimaha "input" iyo "output" (ee LHS iyo RHS);
-- qaybaha kale waa ikhtiyaari.
-- Marka "adj=on|abbr=off" uu khuseeyo, meelaha bannaanka ah ee qoraalka xadka waxaa lagu beddelaa xariijino (hyphens).
-- Iyadoo "exception = true", taasi sidoo kale waxay ka dhacdaa "adj=on|abbr=on".
-- Haddii "adj" lagu qeexay halkan, qoraalkaas (oo aan la beddelin) waxaa loo isticmaalaa "adj=on".
["+"] = " + ",
[","] = ", ",
[", and"] = ", iyo ",
[", or"] = ", ama ",
["by"] = " ku qiyaasan ",
["-"] = "–",
["to about"] = " ilaa qiyaas ahaan ",
["and"] = { off = " iyo ", on = " iyo ", exception = true },
["and(-)"] = { input = " iyo ", output = "–" },
["or"] = { off = " ama " , on = " ama " , exception = true },
["to"] = { off = " ilaa " , on = " ilaa " , exception = true },
["to(-)"] = { input = " ilaa ", output = "–" },
["+/-"] = { off = " ± ", on = " ± ", adj = " ± ", is_range_change = true },
["by(x)"] = { input = " by ", output = " × ", out_range_x = true },
["x"] = { off = " by ", on = " × ", abbr_range_x = true },
["xx"] = " × ",
["*"] = "×",
["/"] = " / ", -- miiska heerkulka sarreeya/hooseeya oo wata {{convert|83|/|63|F|disp=br()|abbr=values}}
}
local range_aliases = {
-- ["magaca beddelka ah ee xadka"] = "magaca xadka caadiga ah"
["–"] = "-",
["–"] = "-",
["×"] = "x",
["×"] = "x",
["±"] = "+/-",
["±"] = "+/-",
}
-- Convert wuxuu aqbalaa qoraalka xadka ee ay kala soocayaan meelaha bannaanka, tusaale ahaan, {{convert|1 to 2|ft}}.
-- Intaa waxaa dheer, "kelmadda" soo socota waxaa la aqbalaa iyada oo aan la haysan meelo bannaan, tusaale ahaan, {{convert|1-2|ft}}.
-- Kelmadda waa inay ku jiraan kala dambayn sax ah oo raadinta ah, tusaale ahaan, 'x' ka dib 'xx'.
local range_words = { '-', '–', 'xx', 'x', '*' }
local ranges = {
types = range_types,
aliases = range_aliases,
words = range_words,
}
-- Magacyada halbeegyada ee saxda ah (Valid option names).
local en_option_name = {
-- ["qoraalka maxalliga ah ee magaca halbeegga"] = "magaca en ee lagu isticmaalo qaybtan"
["$"] = "$",
["abbr"] = "abbr",
["adj"] = "adj",
["altitude_ft"] = "altitude_ft",
["altitude_m"] = "altitude_m",
["comma"] = "comma",
["debug"] = "debug",
["disp"] = "disp",
["error"] = "error",
["frac"] = "frac",
["input"] = "input",
["lang"] = "lang",
["link"] = "lk",
["lk"] = "lk",
["order"] = "order",
["qid"] = "qid",
["qual"] = "qual",
["qualifier"] = "qual",
["round"] = "round",
["sigfig"] = "sigfig",
["sing"] = "adj", -- "sing" waa magac hore oo beddelaad ah (alias) oo loogu talagalay "adj"
["sortable"] = "sortable",
["sp"] = "sp",
["spell"] = "spell",
["stylein"] = "stylein",
["styleout"] = "styleout",
["tracking"] = "tracking",
}
-- Qiimayaasha halbeegyada ee saxda ah (Valid option values).
-- Hannaanka: parms.opt_xxx waxay tixraacaysaa halbeeg halkan lagu dejiyay
-- (loogama talagalin inuu dejiyo template-ka soo wacaya qaybtan).
-- Tusaale: Enwiki, "abbr" waxaa ka mid ah:
-- ["values"] = "opt_values"
-- Natiijo ahaan, haddii template-ku isticmaalo abbr=values, Module:Convert wuxuu dejinayaa:
-- parms["opt_values"] = true
-- parms["abbr"] = nil
-- Sida darteed parms.abbr waxay noqon doontaa nil, ama waxay yeelan doontaa mid ka mid ah qiimayaasha la taxay
-- ee aan ka bilaabnayn "opt_".
-- Qiimaha halbeegga ee qaabka "xxx?" wuxuu la mid yahay "xxx" laakiin wuxuu tusiyaa gelitaanka mid duugowday.
-- Halbeegyada la tirtiray Janaayo 2018 iyadoo raadadkoodu weli ku jiraan Module:Convert:
-- abbr=mos (xadka dhexdiisa, ku celi unugga gelitaanka)
-- adj=1 (deji opt_singular si magaca unugga uu u noqdo mid keligood ah marka 0 < abs(value) <= 1)
local en_option_value = {
["$"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa calaamad lacageed oo lagu beddeli doono "$"
["abbr"] = {
-- ["qoraalka maxalliga ah ee qiimaha halbeegga"] = "qiimaha en ee lagu isticmaalo qaybtan"
["def"] = "", -- waa la iska indhatiray (template-yada duubista qaarkood waxay ugu yeeraan convert "abbr=def" si ay u macnaheedu tahay "gaabinta caadiga ah")
["h"] = "on", -- abbr=on + isticmaal "h" unugga gacanta (hand) (caadiga ah)
["hh"] = "opt_hand_hh", -- abbr=on + isticmaal "hh" unugga gacanta
["in"] = "in", -- isticmaal calaamadda unugga LHS
["none"] = "off", -- magac duug ah oo loogu talagalay "off"
["off"] = "off", -- isticmaal magaca dhammaan unugyada
["on"] = "on", -- isticmaal calaamadda dhammaan unugyada
["out"] = "out", -- isticmaal calaamadda unugga RHS (caadiga ah)
["unit"] = "unit", -- abbr=on laakiin gaabi unugyada oo keliya: e6km → million km (ma aha ×10⁶ km)
["values"] = "opt_values", -- tuso tirooyinka gelitaanka iyo wax-soo-saarka oo keliya, ma aha unugyada
["~"] = "opt_also_symbol", -- tuso calaamadda unugga gelitaanka iyo sidoo kale magaca
},
["adj"] = {
["mid"] = "opt_adjectival, opt_adj_mid", -- adj=on oo wata qoraal uu isticmaalahu cayimay ka dib unugga gelitaanka (u dhexeeya gelitaanka iyo wax-soo-saarka)
["off"] = "", -- waa la iska indhatiray (off waa kan caadiga ah)
["on"] = "opt_adjectival", -- magaca unuggu waa keligood ah oo wata xariijin (hyphenated)
["pre"] = "opt_one_preunit", -- qoraal uu isticmaalahu cayimay ka hor unugga gelitaanka
["ri0"] = "opt_ri=0", -- u wareeji gelitaanka precision = 0
["ri1"] = "opt_ri=1", -- u wareeji gelitaanka precision = 1
["ri2"] = "opt_ri=2", -- u wareeji gelitaanka precision = 2
["ri3"] = "opt_ri=3", -- u wareeji gelitaanka precision = 3
["~"] = "opt_also_symbol", -- waxay la mid tahay abbr=~ si ay u yeelan karto {{convert|1|C|K|abbr=off|adj=~}}
},
["altitude_ft"] = 'INTEGER',
["altitude_m"] = 'INTEGER',
["comma"] = {
["5"] = "opt_comma5", -- isticmaal oo keliya kooxeynta numsep haddii ay yihiin 5 lambar ama ka badan
["gaps"] = "opt_gaps", -- isticmaal meelo bannaan (gaps), ma aha numsep, si loo kala saaro kooxaha lambarrada
["gaps3"] = "opt_gaps, opt_gaps3", -- ku kooxee saddex-saddex halkii ay ka noqon lahayd midda caadiga ah ee aan lahayn meel bannaan ka hor lambar keligood ah oo ka dambeeya calaamadda tobanle
["off"] = "opt_nocomma", -- ma jiro numsep lambarrada gelitaanka ama wax-soo-saarka
},
["debug"] = {
["yes"] = "opt_sortable_debug", -- ka dhig furaha kala-soocidda ee caadi ahaan qarsan mid muuqda
},
["disp"] = {
["5"] = "opt_round=5?", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 5-ta ugu dhow
["b"] = "b", -- ku biir: '(...)'
["(or)"] = "(or)", -- ku biir: '(...)' oo wata 'ama' u dhexeeya wax-soo-saarka isku-dhafka ah
["br"] = "br", -- ku biir: '<br />'
["br()"] = "br()", -- ku biir: '<br />(...)'
["comma"] = "comma", -- ku biir: ','
["flip"] = "opt_flip", -- rog kala dambaynta gelitaanka/wax-soo-saarka
["number"] = "opt_output_number_only", -- soo bandhig qiimaha wax-soo-saarka (ma aha gelitaanka, mana aha calaamadda/magaca wax-soo-saarka)
["or"] = "or", -- ku biir: 'ama'
["out"] = "opt_output_only",
["output number only"] = "opt_output_number_only",
["output only"] = "opt_output_only",
["preunit"] = "opt_two_preunits", -- qoraal uu isticmaalahu cayimay ka hor unugyada gelitaanka iyo wax-soo-saarka
["semicolon"] = "semicolon", -- ku biir: ';'
["sqbr"] = "sqbr", -- ku biir: '[...]'
["table"] = "opt_table", -- wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miiska ah oo wata align="right"
["tablecen"] = "opt_tablecen", -- wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miiska ah oo wata align="center"
["unit"] = "opt_input_unit_only", -- soo bandhig calaamadda/magaca gelitaanka (ma aha wax-soo-saarka, mana aha qiimaha gelitaanka)
["unit or text"] = "opt_input_unit_only, opt_ignore_error", -- soo bandhig calaamadda/magaca gelitaanka, ama koodhka unugga la bixiyay haysan haddii aan la aqoon
["unit2"] = "opt_output_unit_only",
["x"] = "x", -- ku biir: <first>...<second> (qoraal uu isticmaalahu cayimay)
},
["error"] = 'TEXT', -- TEXT waa qoraal kasta oo la soo celin doono haddii isbeddelku fashilmo, halkii uu ka dhici lahaa khalad
["frac"] = 'INTEGER',
["input"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa <value><space><unitcode> ama <wikidata-property-id>
["lang"] = { -- luqadda lambarrada wax-soo-saarka (labada lambar ee en iyo kuwa maxalliga ah waxaa had iyo jeer aqbala gelitaanka)
["en"] = "opt_lang_en", -- isticmaal lambarrada en ee lambarrada, iyadoon loo eegayn luqadda maxalliga ah
["local"] = "opt_lang_local", -- isticmaal lambarrada maxalliga ah ee lambarrada (caadiga ah, inkastoo config uu ka beddeli karo caadiga ah una beddeli karo en)
},
["lk"] = {
["in"] = "in", -- xiriiri magaca unugga LHS ama calaamadda
["off"] = "off", -- ha xiriirin: waxay la mid tahay kan caadiga ah marka laga reebo unugga gacanta
["on"] = "on", -- xiriiri dhammaan magacyada unugyada ama calaamadaha (laakiin ma aha laba jeer unugga isla unugga ah)
["out"] = "out", -- xiriiri magaca unugga RHS ama calaamadda
},
["order"] = {
["flip"] = "opt_flip", -- rog kala dambaynta gelitaanka/wax-soo-saarka
["out"] = "opt_order_out", -- ha tusiin gelitaanka; beddelkeeda, isticmaal kala dambaynta kombinaysanka wax-soo-saarka, oo wax-soo-saarka ugu horreeya la tusay sida gelitaanka
},
["qid"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa aqoonsiga shayga Wikidata Q item identifier
["qual"] = 'TEXT', -- TEXT waa inay ahaataa aqoonsiga shayga Wikidata Q item identifier
["round"] = {
["0.5"] = "opt_round=0.5", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 0.5-ta ugu dhow
["5"] = "opt_round=5", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 5-ta ugu dhow
["10"] = "opt_round=10", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 10-ka ugu dhow (waxay la mid tahay laakiin waa ka cadahay "|-1")
["25"] = "opt_round=25", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 25-ta ugu dhow
["50"] = "opt_round=50", -- u wareeji qiimaha wax-soo-saarka 50-ka ugu dhow
["each"] = "opt_round_each", -- adigoo isticmaalaya precision caadiga ah ee xadka dhexdiisa, u wareeji wax-soo-saar kasta si gooni ah (kan caadiga ah wuxuu isticmaalaa precision-ka ugu sarreeya ee shay kasta oo ku jira xadka)
},
["sigfig"] = 'INTEGER',
["sortable"] = {
["off"] = "", -- waa la iska indhatiray (off waa kan caadiga ah)
["on"] = "opt_sortable_on", -- soo saar furaha kala-soocidda ee loogu isticmaalo miiska la kala sooci karo, oo ku salaysan qiimaha ka dhashay beddelidda unug saldhig ah oo caadi ah
["debug"] = "opt_sortable_on, opt_sortable_debug", -- |sortable=debug waxay la mid tahay |sortable=on|debug=yes
},
["sp"] = {
["us"] = "opt_sp_us", -- isticmaal hinggaadda Maraykanka (sida "meter" halkii ay ka noqon lahayd "metre" ee caadiga ah)
},
["spell"] = { -- higgaadda Ingiriiska oo keliya ayaa la taageeraa; ma aha qaabka sayniska; jajabyada qaarkood oo keliya
["in"] = "opt_spell_in", -- ku higgaadi qiimaha gelitaanka erayo ahaan
["In"] = "opt_spell_in, opt_spell_upper", -- ku higgaadi qiimaha gelitaanka erayo ahaan iyadoo xarafka ugu horreeya uu yahay mid waaweyn (uppercase)
["on"] = "opt_spell_in, opt_spell_out", -- ku higgaadi qiyamka gelitaanka iyo wax-soo-saarka erayo ahaan
["On"] = "opt_spell_in, opt_spell_out, opt_spell_upper", -- sida oo kale, oo xarafka ugu horreeya ee kelmadda ugu horreysa ee natiijadu ay tahay mid waaweyn
["us"] = "opt_sp_us", -- isticmaal hinggaadda Maraykanka; waxay la mid tahay sp=us markaa spell=us sidoo kale way shaqeysaa
},
["stylein"] = 'TEXT',
["styleout"] = 'TEXT',
["tracking"] = 'TEXT',
}
local titles = {
["frac"] = "Fraction/styles.css",
["sfrac"] = "Sfrac/styles.css",
}
return {
SIprefixes = SIprefixes,
all_categories = all_categories,
all_messages = all_messages,
currency = { ['$'] = true, ['£'] = true, ['€'] = true, ['₱'] = true, ['₽'] = true, ['¥'] = true },
customary_units = customary_units,
disp_joins = disp_joins,
en_option_name = en_option_name,
en_option_value = en_option_value,
eng_scales = eng_scales,
ranges = ranges,
titles = titles,
}
3dhc6vctcscmwxnq9e12io3qsg0f12d
Liska Magaalooyinka GDP 2018
0
24634
311770
297511
2026-11-05T04:10:13Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311770
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;"
|-
! Magalo /Metropolitan area
! style="width:130px"|Waddanka/Region
! style="width:100px"|UNSD<br>sub‑region<ref>{{cite web|url=http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm|title=Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings|publisher=United Nations|accessdate=23 October 2012|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=13 Bisha Todobaad 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm|dead-url=yes}}</ref>
! style="width:75px"|Official est.<br><small>Nominal<br>GDP ($BN)</small>
! style="width:75"|Brookings Institution<ref name="Brookings">{{cite web |url= https://www.brookings.edu/research/global-metro-monitor/ |title= Global city GDP 2014 |publisher= [[Brookings Institution]]|accessdate=8 May 2015}}</ref><br><small>2014 est.<br>[[Purchasing power parity|PPP]]-adjusted<br>GDP ($BN)</small>
! style="width:75px"|PwC<ref name="pricewater">{{cite web|url=https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|title=Global city GDP rankings 2008-2025|publisher=Pricewaterhouse Coopers|accessdate=16 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110504031739/https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|archive-date=4 May 2011}}</ref><br><small>2008 est.<br>[[Purchasing power parity|PPP]]-adjusted<br>GDP ($BN)</small>
! style="width:75px"|McKinsey<ref name="McKinsey">{{cite web|url=https://foreignpolicy.com/articles/2012/08/13/the_most_dynamic_cities_of_2025|title=The Most Dynamic Cities of 2025|publisher=Foreign Policy|accessdate=24 August 2012|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=28 Bisha Sideedaad 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120828041241/http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/08/13/the_most_dynamic_cities_of_2025|dead-url=yes}}</ref><br><small>2010 est.<br>Nominal<br>GDP ($BN)</small>
! style="width:75px"|Other est.<br><small>Nominal<br>GDP ($BN)</small>
|-
| [[Aachen-Liège]]
|{{Flag|Belgium}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|99.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Aberdeen]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|11.3}} (2008)<ref name="2008 estimate">{{cite web |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/regional-analysis/urban-audit/urban-audit-iv---united-kingdom-cities-compared-with-other-european-cities---march-2012/all-data-for-uk-cities---as-at-08-03-12.xls |format=xls |title=2008 estimate |date=6 March 2012 |publisher=Office for National Statistics |accessdate=13 August 2013 |archive-date=21 Bisha Tobnaad 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021170806/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/regional-analysis/urban-audit/urban-audit-iv---united-kingdom-cities-compared-with-other-european-cities---march-2012/all-data-for-uk-cities---as-at-08-03-12.xls |url-status=dead }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Abidjan]]
|{{CIV}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|{{nts|13}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Abu Dhabi]]
|{{ARE}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|119}}<ref name = "2012 estimate abu dhabi">{{cite web |url=https://ded.abudhabi.ae/en/studies-indicators/EconomicReports/Economic%20Report%20of%20AD%202012.pdf |format=PDF |title=Abu Dhabi Economic Report |ciwaan=Nuqul Archive |access-date=2018-07-20 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122833/https://ded.abudhabi.ae/en/studies-indicators/EconomicReports/Economic%20Report%20of%20AD%202012.pdf |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|178.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|67.1}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Addis Ababa]]
|{{ETH}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|12}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Adelaide]]
|{{Flag|Australia}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|59.1}} (2015–16)<ref>[http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf '''2015–16 est.''' / SGSEP] {{Wayback|url=http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf |date=20180422113418 }} AUD 78,251 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$59.1 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|47.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Ahmedabad]]
|{{Flag|India}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|59}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|22}}
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Akron]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|37.300}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|32.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Albany, New York|Albany]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|52.339}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|58.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Albuquerque]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|43.250}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|39.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Alexandria]]
|{{EGY}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|32.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|46}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Algiers]]
|{{ALG}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|45}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Allentown, Pennsylvania|Allentown]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|42.700}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|37.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Almaty]]
|{{KAZ}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|53.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Amsterdam]]
|{{NLD}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|154.0}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|320.6}}<ref group="Note">This includes [[Rotterdam]]</ref>
| style="background:#79ff76;"| {{nts|47}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Anápolis]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|6.740}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Ankara]]
|{{TUR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|108.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|58}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|64.9}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Anshan]]
||{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|69.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Arnhem-Nijmegen]]
|{{Flag|Nederlands}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|27.9}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|44.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Athens]]
||{{Flag|Greece}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|98.7}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|129.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|96}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Atlanta]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|363.768}} (2016)<ref name="usa1">{{cite web|url=https://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_metro/gdp_metro_newsrelease.htm|title=Gross Domestic Product by Metropolitan Area, 2016|last=|first=|date=September 20, 2017|website=|publisher=Bureau of Economic Analysis. U.S. Department of Commerce|accessdate=February 19, 2018}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|299.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|304}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|249.7}}
| style="background:khaki;"| {{nts|242.4}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Auckland]]
|{{NZL}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|49.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|55}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Austin]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|139.010}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|107.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|}}
| style="background:khaki;"| {{nts|}}
|-
| [[Bakersfield]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|35.162}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|47.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Baghdad]]
|{{IRQ}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|55}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Baltimore]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|189.395}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|173.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|137}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|118.1}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Bandung]]
|{{IDN}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|21}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Bangalore]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|45.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|69}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|28.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bangkok]]
|{{THA}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|306.8}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|119}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|105.0}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Baotou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|94.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Barcelona]]
|{{ESP}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|167.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|171.0}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|177}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Basel]]-[[Mulhouse]]
|{{CHE}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|56.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Baton Rouge]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|51.149}} (2014)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|53.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Beijing]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|441.4}} (2017)<ref>{{Cite web |url= http://www.bjstats.gov.cn/zxfb/201802/t20180225_393332.html |title= 北京市2017年国民经济和社会发展统计公报 |website= bjstats.gov.cn |access-date= 2018-03-18 |ciwaan= Nuqul Archive |archive-date= 2019-01-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190104180148/http://www.bjstats.gov.cn/zxfb/201802/t20180225_393332.html |dead-url= yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|506.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|166}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|206.2}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Belfast]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|25.5}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Belgrade]]
|{{SRB}}
| Southern Yurub
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|17.4}} (2014)<ref>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G2016/pdf/G20162019.pdf Statistical Yearbook of Serbia], pp. 146–47. ''Statistical Office of Serbia''. GDP of Belgrade district in 2014 was 1,514,166 mio RSD x 0.0115 = 17.4 bn USD.</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Belo Horizonte]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|54.996}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|84.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|61}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|78.5}}
| style="background:khaki;"|
|-|-
|[[Berbera]]
|{{SOM}}
|Afrika
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|1.2}} (2018)<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.statistik-bw.de/VGRdL/tbls/index.jsp?lang=#tab03|title=Aktuelle Ergebnisse – VGR dL|last=Baden-Württemberg|first=Statistisches Landesamt|website=www.statistik-bw.de|language=de|access-date=2018-06-16|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=2019-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190213033332/https://www.statistik-bw.de/VGRdL/tbls/index.jsp?lang=#tab03|dead-url=yes}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|1.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|1.5}}{{Increase}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Berlin]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|215.2}} (2015)<ref name=":1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|157.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|95}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Bielefeld]]-[[Detmold]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|50.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bilbao]]
|{{ESP}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|36.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|38.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Birmingham]]
|{{GBR}}
| Northern Yurub
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|81.8}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|121.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|90}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Birmingham, Alabama]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|62.758}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|54.164}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bogotá]]
|{{COL}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|159.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|100}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|221.1}} (2015)
|-
| [[Bologna]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|43.4}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|36.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bordeaux]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|55.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Boston]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|422.660}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|360.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|363}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|261.1}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Brasília]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|164.482}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|141.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|110}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|101.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Braunschweig]]-[[Wolfsburg]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|{{nts|45.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bremen]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|30.4}} (2015)<ref name=":1" />
| style="background:#50f231;"|{{nts|47.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greater Bridgeport|Bridgeport]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|102.401}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"|{{nts|70.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Brisbane]]
|{{AUS}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|120.6}} (2015–16)<ref>[http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf '''2015–16 est.''' / SGSEP] {{Wayback|url=http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf |date=20180422113418 }} AUD 157,931 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$120.6 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|96.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bristol]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|51.5}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"|{{nts|47.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Brussels]]
|{{BEL}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|144.359}} (2016)<ref name=":4">{{Cite web|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_10r_3gdp&lang=en|title=Eurostat|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619140110/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_10r_3gdp&lang=en|archive-date=2018-06-19|dead-url=yes|access-date=|ciwaan=Nuqul Archive}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|254.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|83}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bucharest]]
|{{ROU}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|80.407}} (2019)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|82.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Budapest]]
|{{HUN}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|58.5}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|98.0}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|53}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Buenos Aires]]
|{{ARG}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|315.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|362}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|191.7}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Buffalo, New York|Buffalo]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|58.062}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|72.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Bursa]]
|{{TUR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|80.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Busan]]
|{{KOR}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|296.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|121}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cairo]]
|{{EGY}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|102.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|145}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Calgary]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|97.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cambridge]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|18.6}}<ref>{{cite web
|url = http://www.cambridge-news.co.uk/Business/Business-News/Booming-city-adding-12-billion-to-GDP-22112011.htm
|title = Booming city adding £12 billion to GDP
|publisher = Cambridge News
|accessdate = 11 August 2008
|first =
|deadurl = yes
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20111125095900/http://www.cambridge-news.co.uk/Business/Business-News/Booming-city-adding-12-billion-to-GDP-22112011.htm
|archivedate = 25 November 2011
|df = dmy-all
}}
</ref>
|-
| [[Campinas]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.525}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|59.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Campo Grande]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|9.211}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Campos dos Goytacazes]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|16.174}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cape Town]]
|{{ZAF}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|58.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|103}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Caracas]]
|{{VEN}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|51.8}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|41}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|92}}<ref>{{Cite news |website=mckinsey.com |url= http://www.mckinsey.com/mgi/overview/in-the-news/urban-world-app |title= Global cities of the future: An interactive map {{!}} McKinsey & Company |access-date= 7 January 2017}}</ref>
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cardiff-Newport]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|33.7}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|36.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Casablanca]]
|{{MAR}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|37.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|33}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Changchun]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|96.7}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|124.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|26}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Changsha]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|156.0}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|186.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|40.3}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Changzhou]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|98.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|110.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|34.3}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|163.637}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|126.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Chengdu]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|205.7}} (2017) <ref name="data.stats.gov.cn">{{cite web|title = National Bureau of Statistics of China|url = http://data.stats.gov.cn/easyquery.htm?cn=E0105 |website= data.stats.gov.cn |accessdate = 2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|233.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|33}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|57.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Chennai]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|}}
| style="background:#50f231;"| {{nts|58.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|66}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Chicago]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|651.222}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|563.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|574}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|496.4}}
| style="background:khaki;"| {{nts|461.4}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Chittagong]]
|{{BGD}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|24}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Chongqing]]
||{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|288.8}} (2017) <ref name="ReferenceA">{{cite web|title = National Bureau of Statistics of China|url = http://data.stats.gov.cn/easyquery.htm?cn=E0105 |website= data.stats.gov.cn |accessdate= 2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|315.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|57}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|88.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cincinnati]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|132.010}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|110.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cleveland]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|129.440}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|115.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|112}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|99.3}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Columbia, South Carolina|Columbia]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.086}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|37.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Columbus, Ohio|Columbus]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|130.758}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|108.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Copenhagen]]
|{{DNK}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|134.3}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|127.0}}<ref group="Note">This includes [[Malmö]]</ref>
| style="background:#79ff76;"| {{nts|49}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Cracow]]
|{{POL}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|22.0}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|33.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Coventry]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|7.4}} (2008)<ref name="2008 estimate"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Curitiba]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|58.082}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|57.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|44}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Daegu]]
|{{KOR}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|54.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|43}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Daejeon]]
|{{KOR}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|39.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jabuuti (magaalo)]]
|[[Jabuuti]]
| Afrika
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|1.572}} (2018)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|1.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|1.6}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|1.6}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Dalian]]
||{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|109.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|198.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|53.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dallas-Fort Worth-Arlington]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|511.606}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|412.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|338}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|324.9}}
| style="background:khaki;"| {{nts|315.5}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Daqing]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|39.7}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|98.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dayton]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|40.572}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|37.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dar es Salaam]]
|{{TZA}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|8}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Delhi]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|293.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|167}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|47.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Denver]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|197.572}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|169.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|165}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|131.6}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Des Moines]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|50.246}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|39.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Detroit]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|252.691}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|207.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|253}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|198.6}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Dhaka]]
|{{BGD}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|78}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|29}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Doha]]
|{{QAT}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|98.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dongguan]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|112.3}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|141.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|62.7}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dongying]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|56.3}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|83.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dubai]]
|{{ARE}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|82.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Dublin]]
|{{IRL}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|127.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|90.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|61}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Durban]]
|{{ZAF}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|48.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Durham, North Carolina|Durham]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|43.908}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|37.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[East Rand]]
|{{ZAF}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|55.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|54}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Edinburgh]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|41.8}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|32.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Edmonton]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|83.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Eindhoven-Den Bosch]]
|{{NLD}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|91.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[El Paso]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|28.644}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|32.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Faisalabad]]
|{{PAK}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|{{nts|20.55}}<ref name=PBIT>{{cite web| url=http://www.pbit.gop.pk/punjab_at_glance| title=Punjab At A Glance| publisher=Punjab Board of Investment & Trade, Government of The Punjab| date=2016| accessdate=April 15, 2017| ciwaan=Nuqul Archive| archive-date=April 16, 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170416133204/http://www.pbit.gop.pk/punjab_at_glance| dead-url=yes}}</ref>
| style="background:#79ff76;"| {{nts|14}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Florence]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.1}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|52.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Fortaleza]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|42.010}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|35.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|25}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Foshan]]
||{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|141.4}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|184.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|83.5}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Frankfurt]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|230.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Fresno]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.465}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|45.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Fukuoka–Kitakyushu]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|185}} (2013)<ref>[http://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/sonota/kenmin/kenmin_top.html '''Approx., 2013 est.''' / GDP of Fukuoka Prefecture is 19.0 [[Trillion (short scale)|trillion]] yen (approximately US$185 billion).] Cabinet Office, Government of Japan. Retrieved 14 August 2016.</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|193.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|88}}<ref group="Note">This includes only [[Fukuoka]]</ref>
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|157.3}}<ref>'''2010 est.''' / [[JPY]] 13,811 billion according to [[Urban Employment Area]]. {{cite web|url = http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|title = Metropolitan Employment Area (MEA) Data|publisher = Center for Spatial Information Science, [[University of Tokyo]]|ciwaan = Nuqul Archive|access-date = 2018-07-20|archive-date = 2019-05-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20190502161110/http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|dead-url = yes}}</ref>
|-
| [[Fuzhou]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|105.2}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|117.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|23.4}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Geneva]]
|{{CHE}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|44.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[George Town, Penang|George Town]]
|{{MYS}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|38.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Glasgow]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|66.4}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|56.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Gothenburg]]
|{{SWE}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|84.4}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Grand Rapids]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|58.465}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|51.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greensboro]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|39.944}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greenville, South Carolina|Greenville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|40.693}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|35.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Goiânia]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|22.763}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Guadalajara]]
|{{MEX}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|80.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|81}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Guangzhou]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|341}} (2017) <ref name="ReferenceA"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|380.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|143}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|146.1}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Gwangju]]
|{{KOR}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|36.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Haifa]]
|{{ISR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hamamatsu]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|52.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hamburg]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|120.1}} (2015)<ref name=":1" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|161.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|74}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hangzhou]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|150.8}} (2015) <ref>{{cite web|title = National Bureau of Statistics of China|url = http://data.stats.gov.cn/easyquery.htm?cn=E0105 |website = data.stats.gov.cn |accessdate= 2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|219.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|70.5}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hannover]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|51.5}} (2015)<ref name=":1" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|59.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hanoi]]
|{{VNM}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|42}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"||
|-
|[[Hargeisa]]
|{{SOM}}
| Afrika
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|2.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|2.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|2.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Harbin]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|94.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|127.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|38.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Harrisburg]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|35.465}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|35.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greater Hartford|Hartford]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|90.004}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|101.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hefei]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|106.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|120.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|31.2}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Helsinki]]
|{{FIN}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|90.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|77.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|58}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hiroshima]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|74.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Ho Chi Minh City]]
|{{VNM}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|71.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|58}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hong Kong]]
|{{Flag|Hong Kong}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|364.8}} (2018)<ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=546%2C532&s=NGDPD&grp=0&a=&pr.x=54&pr.y=10|title=Hong Kong|publisher=[[International Monetary Fund]]|accessdate=2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|416.0}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|320}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|224.5}}
| style="background:khaki;"| {{nts|258.0}}<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hk.html |title='''2012 est.''' / CIA World Factbook: Hong Kong |publisher=CIA |accessdate=3 February 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/5glwctzKV?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hk.html |archivedate=14 May 2009 |df=dmy-all }}</ref>
|-
| [[Honolulu]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|64.756}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|58.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Houston]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|478.618}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|483.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|297}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|341.1}}
| style="background:khaki;"| {{nts|316.3}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Hsinchu]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|38.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Huhehaote]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|70.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Huntsville, Alabama|Huntsville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|24.846}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Hyderabad, India|Hyderabad]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|59}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Indianapolis metropolitan area|Indianapolis]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|125.864}} (2014)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|113.606}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Islamabad]]
|{{PAK}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Istanbul]]
|{{TUR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|348.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|182}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|188.2}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Izmir]]
|{{TUR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|80.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|42}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jacksonville, Florida|Jacksonville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|71.471}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|63.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jaipur]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|24}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|20}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jakarta]]
|{{IDN}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|321.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|92}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|70.7}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jeddah]]
|{{SAU}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|160.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|72}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|75.9}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jerusalem]]
|{{ISR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|48.0}} (2015)<ref>https://www.lloyds.com/cityriskindex/locations/city/jerusalem</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jinan]]
|{{Flag|China}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|106.7}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|136.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|43.2}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Johannesburg]]
|{{ZAF}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|82.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|110}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Jundiaí]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|20.081}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kabul]]
|{{AFG}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|14}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kagoshima]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|34.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kano]]
|{{NGA}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|9}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kanpur]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|26}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|4}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|129.163}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|105.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|91.2}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Kaohsiung]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|113.647}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|78}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|28}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Karachi]]
|{{PAK}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;" | {{nts|78}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|28}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Karlsruhe]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|37.6}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|137.1}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Katowice]]
|{{POL}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|37.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|122.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kaunas]]
|{{LTU}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|10.0}} (2016)<ref>https://osp.stat.gov.lt/statistiniu-rodikliu-analize?id=8,446&status=A#/</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Khartoum]]
|{{SDN}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|35}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kiev]]
|{{UKR}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|35.0}} (2012)<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://www.gorstat.kiev.ua/p.php3?c=425&lang=1 |access-date=2018-07-20 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714233046/http://www.gorstat.kiev.ua/p.php3?c=425&lang=1 |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kingston-upon-Hull]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|17.7}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kinshasa]]
|{{Flag|DR Congo}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|17}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Klaipėda]]
|{{LTU}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|6.0}} (2016)<ref>{{cite web |url=http://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?id=8446&status=A |title=Statistinių rodiklių analizė |website=Osp.stat.gov.lt |date= |accessdate=2017-04-01 |ciwaan=Nuqul Archive |archive-date=2017-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821085627/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?id=8446&status=A |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Knoxville, Tennessee|Knoxville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|39.825}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|38.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kolkata]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|60.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|104}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kuala Lumpur]]
|{{MYS}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|171.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kumamoto]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|41.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kunming]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|72.0}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|88.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Kuwait City]]
|{{KWT}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|166.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|117.5}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lagos]]
|{{NGA}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|74.67}} (2010)<ref>{{cite web | url=http://www.lagosstate.gov.ng/images/pageimages/downloadfiles/docs/LAGOS_STATE_GDP2010.pdf | title=Lagos Gross Domestic Product | publisher=Lagos State Government | date=2010 | accessdate=16 March 2015 | deadurl=yes | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150425055927/http://www.lagosstate.gov.ng/images/pageimages/downloadfiles/docs/LAGOS_STATE_GDP2010.pdf | archivedate=25 April 2015 | df=dmy-all }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|35}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lahore]]
|{{PAK}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|40}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|13}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Las Vegas]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|111.091}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|93.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Leeds]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|44.8}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|74.6}}<ref group="Note">This includes [[Bradford]]</ref>
| style="background:#79ff76;"| {{nts|60}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Leicester]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|46.8}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|{{nts|28.7}}<ref>{{cite web|url=http://www.llep.org.uk/index/downloads/filename/img_1307629108_8087.pdf |title=Leicester |quote=/catid/22/ '''LLEP''' |date=Autumn 2009 |publisher=Leicester and Leicestershire Enterprise Partnership |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130813153918/http://www.llep.org.uk/index/downloads/filename/img_1307629108_8087.pdf |archivedate=13 August 2013 |df=dmy-all }}</ref>
|-
| [[Leipzig-Halle]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|33.4}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|39.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lille]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|83.3}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|98.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|33}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lima]]
|{{PER}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|176.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|109}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|77.3}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Linz]]
|{{AUT}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|37.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|44.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lisbon]]
|{{PRT}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|72.0}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|96.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|98}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Little Rock]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|37.796}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Liverpool]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|47.8}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|65.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[London]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|879.5}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|835.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|565}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|751.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|1001}} (2016)<ref>https://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_metro/gdp_metro_newsrelease.htm</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|860.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|792}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|731.8}}
| style="background:khaki;"| {{nts|632.4}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Louisville metropolitan area|Louisville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|74.968}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|62.397}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Luanda]]
|{{AGO}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|33}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|38.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Lucknow]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|22}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Luxembourg-Trier]]
|{{LUX}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|62}} (2014)<ref>www.brookings.edu/research/global-metro-monitor/</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|62}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Luton]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|7.2}}<ref>{{cite web|url=https://timetric.com/index/s_oDrjWAQmO-NigOe8alMg/|title='''GDP'''|date=1 January 2010|publisher=Timetric}}</ref>
|-
| [[Lyon]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|88.2}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|97.0}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|69}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|197}}<ref>{{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/regions/rhone-alpes/default.asp?page=faitsetchiffres/presentation/presentation.htm |title=GDP of Lyon |quote=/catid/22/ '''LLEP''' |date=October 2014 |publisher=Insee }}</ref>
|-
| [[Macau]]
|{{Flag|Macau}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|53.7}} (2018)<ref name="imf3">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=546%2C532&s=NGDPD&grp=0&a=&pr.x=54&pr.y=10|title=Macau|publisher=[[International Monetary Fund]]|accessdate=2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|53.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Madison, Wisconsin|Madison]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|47.425}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|41.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Madrid]]
|{{ESP}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|225.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|262.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|230}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Manaus]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|51.025}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Manchester]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|113.7}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|92.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|85}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Manila]]
|{{PHL}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|182.8}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|149}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Marseille]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|104.1}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|60.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Medellín]]
|{{COL}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|43.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|50}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Medan]]
|{{IDN}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|8.09}}<ref>{{cite web |url=http://www.sumutprov.go.id/untuk-dunia-usaha/perekonomian-daerah |title=Pemerintah Provinsi Sumatera Utara – Perekonomian Daerah |website=Sumutprov.go.id |date= |accessdate=2017-04-01 |ciwaan=Nuqul Archive |archive-date=2015-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328193626/http://www.sumutprov.go.id/untuk-dunia-usaha/perekonomian-daerah |dead-url=yes }}</ref>
|-
| [[Melbourne]]
|{{AUS}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|229.2}} (2015–16)<ref>[http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf '''2015–16 est.''' / SGSEP] {{Wayback|url=http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf |date=20180422113418 }} AUD 303,560 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$229.188 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|178.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|172}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|221.4}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Memphis]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|71.450}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|65.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Mexico City]]
|{{MEX}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|403.6}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|390}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|255.1}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Miami]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|328.482}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|262.7}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|292}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|235.9}}
| style="background:khaki;"| {{nts|231.8}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Milan]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|214.5}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|312.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|136}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Milwaukee]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|100.869}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|86.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Minneapolis/St. Paul, Minnesota|Minneapolis/St. Paul]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|246.689}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|211.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|194}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|171.6}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Minsk]]
|{{BLR}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|13.0}} (2012)<ref>http://www.belstat.gov.by/bitrix/urlrewrite.php{{dead link|date=April 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Monterrey]]
|{{MEX}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|122.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|102}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Montevideo]]
|{{URY}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|44.0}}<ref>{{cite web |url=http://www.mckinsey.com/tools/Wrappers/Wrapper.aspx?sid={C84CB74F-A3B1-47B1-8265-6252F6D85B68}&pid={4F5BEDB1-6C1F-4243-A052-83ADBABE82DF} |date= |publisher=McKinsey |title=Global Cities of the Future |deadurl=no |accessdate=19 January 2016}}</ref><ref group="Note">Projection for 2017 based on $33 billion in 2010 and $61 for 2025. ((($61/$33)^(1/15))^7)*$33= $43,956.998 million.</ref>
|-
| [[Montreal]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|155.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|148}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Muqdisho]]
|{{SOM}}
| Afrika
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|3.0}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|3.0 }}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Moscow]]
|{{RUS}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|225.0}} (2015)<ref name="autogenerated1">{{cite web |url=http://mrd.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/mrd/ru/statistics/grp/ |title=Валовой региональный продукт::Мордовиястат |website=Mrd.gks.ru |date= |accessdate=2017-04-01 |ciwaan=Nuqul Archive |archive-date=2018-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217021320/http://mrd.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/mrd/ru/statistics/grp/ |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|553.3}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|321}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|325.8}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Mumbai]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|150.8}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|209}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|55.9}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Munich Metropolitan Region|Munich]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|190.0}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|219.9}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|64}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Chūkyō Metropolitan Area|Nagoya]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|368}} (2013)<ref>[http://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/sonota/kenmin/kenmin_top.html '''Approx., 2013 est.''' / GDP of Aichi Prefecture is 37.8 trillion yen (approximately US$368 billion).] Cabinet Office, Government of Japan. Retrieved 14 August 2016.</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|363.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|256.3}}<ref>'''2010 est.''' / [[JPY]] 22,497 billion according to [[Urban Employment Area]]. {{cite web|url = http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|title = Metropolitan Employment Area (MEA) Data|publisher = Center for Spatial Information Science, [[University of Tokyo]]|ciwaan = Nuqul Archive|access-date = 2018-07-20|archive-date = 2019-05-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20190502161110/http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|dead-url = yes}}</ref>
|-
| [[Nagpur]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|18}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nairobi]]
|{{KEN}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|12}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nanchang]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|74.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|96.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nanjing]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|173.5}} (2017)
| style="background:#50f231;"| {{nts|202.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|68.5}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nanning]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|61.0}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|70.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nantes]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|51.0}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|32.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nantong]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|114.6}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|128.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Naples]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|62.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|85.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|51}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nashville, Tennessee|Nashville]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|124.243}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|95.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[New Haven]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|44.120}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|53.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[New Orleans]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|77.173}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|74.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[New York metropolitan area|New York]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|1657.457}} (2016)<ref>https://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_metro/gdp_metro_newsrelease.htm</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|1403}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|1406}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|1180.3}}
| style="background:khaki;"| {{nts|1056.4}}<ref name="demographia">{{cite web|url=http://www.demographia.com/db-metrogdp2005.pdf|title='''2005 est.''' / Metropolitan Area G}}</ref>
|-
|[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|36.0}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|44.6}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nice]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|36.1}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|46.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Niigata, Niigata|Niigata]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|50.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Ningbo]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|145.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|179.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|45.0}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Nottingham-Derby]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|51.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Nuremberg Metropolitan Region|Nürnberg-Fürth]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|164.6}} (2014)<ref name=":2">{{Cite web|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/603802/umfrage/bruttoinlandsprodukt-in-den-metropolregionen-in-deutschland/|title=Bruttoinlandsprodukt in den Metropolregionen in Deutschland 2014 {{!}} Statistik|website=Statista|language=de|access-date=2018-06-16}}</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|74.5}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Okayama]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|56.8}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Oklahoma City metropolitan area|Oklahoma City]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|70.235}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|70.010}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Omaha]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|61.289}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|51.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Orlando]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|126.797}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|116.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Keihanshin|Osaka–Kobe]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|584}} (2013)<ref>[http://www.esri.cao.go.jp/jp/sna/sonota/kenmin/kenmin_top.html '''Approx., 2013 est.''' / GDP of Prefecture of Osaka and Hyōgo is 60.0 trillion yen (approximately US$584 billion).] Cabinet Office, Government of Japan. Retrieved 14 August 2016.</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|671.3}}<ref group="Note">This includes [[Kyoto]]</ref>
| style="background:#79ff76;"| {{nts|417}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|612.8}}<ref>'''2010 est.''' / [[JPY]] 53,790 billion according to [[Urban Employment Area]]. {{cite web|url = http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|title = Metropolitan Employment Area (MEA) Data|publisher = Center for Spatial Information Science, [[University of Tokyo]]|ciwaan = Nuqul Archive|access-date = 2018-07-20|archive-date = 2019-05-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20190502161110/http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|dead-url = yes}}</ref>
|-
| [[Oslo]]
|{{NOR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|74.0}} (2014)<ref>[https://www.ssb.no/en/nasjonalregnskap-og-konjunkturer/statistikker/fnr/aar/2016-10-20?fane=tabell&sort=nummer&tabell=281277 Regional Accounts, 2014] – ''Statistics Norway''. National GDP at 2,707.8 bn NOK, Oslo at 17.1 % of the total = 463 bn NOK x 0.16 = 74 bn USD.</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|74.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|40}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Ottawa]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|58.2}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Oxnard]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|48.516}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|46.3}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Paris]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|850}} (2016)<ref>http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8700651/1-28022018-BP-EN/15f5fd90-ce8b-4927-9a3b-07dc255dc42a '''2016 est.''' / INSEE] €681 billion according to INSEE, i.e. US$850 billion at current exchange rates, using the 2016 euro/dollar exchange rate</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|715.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|564}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|764.2}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Patna]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|15}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|11}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Perth]]
|{{AUS}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|112.2}} (2015–16)<ref>[http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf '''2015–16 est.''' / SGSEP] {{Wayback|url=http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf |date=20180422113418 }} AUD 148,674 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$112.2 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF</ref>
| style="background:#50f231;"| {{nts|134.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Philadelphia]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|431.038}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|346.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|388}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|314.5}}
| style="background:khaki;"| {{nts|295.2}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Phoenix, Arizona|Phoenix]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|230.070}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|207.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|200}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|181.6}}
| style="background:khaki;"| {{nts|160}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Pittsburgh]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|138.137}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|138.4}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|99}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|102.1}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Portland, Oregon|Portland]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|164.466}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|158.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|110}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"| {{nts|95.6}}<ref name=demographia/>
|-
| [[Porto]]
|{{PRT}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|31.3}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|43.0}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Porto Alegre]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|45.506}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|62.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|66}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Portsmouth]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|25.9}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|51.6}}<ref group="Note">This includes [[Southampton]]</ref>
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Prague]]
|{{CZE}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|73.0}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|89.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|49}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Pretoria]]
|{{ZAF}}
| Africa
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|49.9}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Providence metropolitan area|Providence]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|80.164}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|78.114}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Puebla, Puebla|Puebla]]
|{{MEX}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|38.1}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|42}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Pune]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|138}}
| style="background:#50f231;"| {{nts|89}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|78}}
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|49}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Pyongyang]]
|{{PRK}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|11}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Qingdao]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|163.5}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|208.7}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|48.1}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Quebec City]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"| {{nts|33.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Raleigh, North Carolina|Raleigh]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|79.834}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|64.4}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Rangoon]]
|{{MMR}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;"|
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"| {{nts|24}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Recife]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|36.448}} (2011)<ref name="bra1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|40.5}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|35}}
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Rhine-Ruhr]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|573.7}} (2014)<ref name=":2" />
| style="background:#50f231;"| {{nts|485.2}}
| style="background:#79ff76;"| {{nts|39}}<ref group="Note">This includes only [[Cologne]] and [[Bonn]] in the PwC study</ref>
| style="background:#FEE7F0;"| {{nts|484.6}}
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Greater Richmond Region|Richmond]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;"| {{nts|80.702}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;"| {{nts|71.589}}
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
| [[Riga]]
|{{LVA}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;"|{{nts|16.0}} (2014)<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://www.sus.lv/en/21-gross-domestic-product |access-date=2018-07-20 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128190448/http://www.sus.lv/en/21-gross-domestic-product |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;"|
| style="background:#79ff76;"|
| style="background:#FEE7F0;"|
| style="background:khaki;"|
|-
|[[Rio de Janeiro]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|209.366}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |{{nts|176.6}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|201}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|180.9}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Riyadh]]
|{{SAU}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|163.5}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|107}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|122.7}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Rochester, New York|Rochester]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|55.426}} (2016)<ref name="usa1"/>
| style="background:#50f231;" | {{nts|67.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Rome]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|166.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|163.2}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|144}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Rotterdam]]
|{{NLD}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|69.0}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|320.6}}<ref group="Note">This includes [[Amsterdam]]</ref>
| style="background:#79ff76;" | {{nts|46}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Saarbrucken]]
|{{DEU}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|41.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Sacramento]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|122.218}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|127.4}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Salt Lake City metropolitan area|Salt Lake City]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|84.826}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|73.836}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[St. Louis]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|159.888}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|140.6}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|126}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |{{nts|116.2}}<ref name="demographia" />
|-
| [[Saint Petersburg]]
|{{RUS}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|63}}<ref name="autogenerated1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|119.6}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|91}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Salvador, Bahia|Salvador]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|38.819}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|38.5}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|10}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Greater San Antonio|San Antonio]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|116.538}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|102.771}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |{{nts|146.3}}<ref name="demographia" />
|-
| [[Inland Empire|San Bernardino-Riverside]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|149.059}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|154.904}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[San Diego]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|215.343}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|202.5}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|191}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|172.9}}
| style="background:khaki;" |{{nts|146.3}}<ref name="demographia" />
|-
| [[San Francisco]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|470.529}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|331.0}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|301}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|283.3}}
| style="background:khaki;" | {{nts|268.3}}<ref name="demographia" />
|-
|[[San Jose, California|San Jose]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|252.487}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|160.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]
|{{Flag|Puerto Rico}}
| Caribbean
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|42.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Santiago, Chile|Santiago]]
|{{CHL}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|171.4}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|120}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|93.0}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Santos, São Paulo|Santos]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|28.609}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[São José dos Campos]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|30.148}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[São José dos Pinhais]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|14.726}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[São Paulo]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|582.079}} (2013)<ref name="bra1">{{cite web|url=http://www.cidades.ibge.gov.br/comparamun/compara.php?lang=&coduf=35&idtema=152&codv=V07&order=dado&dir=desc&lista=uf&custom=|title=Posição ocupada pelos maiores municípios brasileiros em relação ao Produto Interno Bruto, Est. 2013|date=2013|publisher=IBGE}} {{Dead link|date=Bisha Kow iyo Tobnaad 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;" |{{nts|430.5}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|388}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|437.3}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Sapporo]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|80.5}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Seattle]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|330.409}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|267.5}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|235}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|211.0}}
| style="background:khaki;" |{{nts|182.2}}<ref name="demographia" />
|-
| [[Sendai]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|75.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Seoul]]
|{{KOR}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|635.4}} (2015)<ref>[http://www.index.go.kr/potal/main/EachDtlPageDetail.do?idx_cd=1008 '''2015 est.''' Statistics Korea] [[Seoul Capital Area|Seoul metro area]] includes Incheon and Gyeonggi-do, so metro GDP = 328,661+69,501+350,963 = 749,125 billion Won, at 2015 average exchange rate of 1,179KRW per USD.</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|845.9}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|291}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|233.3}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Seville]]
|{{ESP}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|39.8}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|35.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Shanghai]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|469}} (2017) <ref name=":0">{{cite web|title = Shanghai first Chinese city to top 3 trillion yuan GDP|url = http://www.chinadaily.com.cn/a/201801/20/WS5a629e9ba3106e7dcc135729.html |website= China Daily |accessdate= 2018-01-20}}</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|594.0}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|233}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|250.7}}
| style="background:khaki;" |{{nts|200.0}}<ref>{{cite web|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200901/20090122/article_388901.htm|title='''2008 est.''' / Global woes pinch rise in city GDP|date=22 January 2009|publisher=ShanghaiDaily|accessdate=25 December 2009}}</ref>
|-
| [[Shantou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|34.8}} (2017) <ref name=":0" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|38.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Sheffield]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|17.4}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|39.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Shenyang]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|86.9}} (2017) <ref name=":0" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|189.3}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|44}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|64.3}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Shenzhen]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|338}} (2017)<ref>http://m.scmp.com/news/china/economy/article/2128310/shenzhen-88-cent-hi-tech-growth-roll-hit-y2tr-2017</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|363.2}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|141.5}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Shijiazhuang]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|95.7}} (2017) <ref name=":0" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|130.5}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|58.4}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Singapore]]
|{{SGP}}
| South-East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|349.5}} (2018)<ref>{{cite web|url=http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#econind |title='''2011 est.''' / Singapore: Economic Indicators |publisher=Statistics Singapore |accessdate=3 February 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221030353/http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html |archivedate=21 February 2009 |df=dmy-all }}</ref><ref>Singapore GDP in 2011 estimate is 326.8 Billion SGD, which is equivalent to 263.6 Billion USD using 3 February 2013 exchange rate</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|365.9}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|215}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|222.7}}
| style="background:khaki;" |{{nts|267.9}}<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sn.html|title='''2012 est.''' / CIA World Factbook: Singapore|publisher=CIA|accessdate=3 February 2013|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=7 Bisha Koobaad 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107065141/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sn.html|dead-url=yes}}</ref>
|-
| [[Sofia]]
|{{BGR}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|24.0}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|43.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Sorocaba]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|21.313}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Southampton]]
|{{GBR}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|9.6}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" |{{nts|51.6}}<ref group="Note">This includes [[Portsmouth]]</ref>
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Springfield, Massachusetts|Springfield]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|27.333}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|32.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Stockholm]]
|{{SWE}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|180}}<ref name=":3" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|143.0}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|70}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |{{nts|208}}<ref name=":3">{{cite web|url=http://international.stockholm.se/Press-and-media/Stockholm-facts/ |title=Contacts – City of Stockholm |website=International.stockholm.se |date= |accessdate=2017-04-01}}</ref>
|-
| [[Strasbourg]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|37.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Stuttgart]]
|{{GER}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|173.5}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|157.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Surat]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|59.8}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|36}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|14}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Suzhou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|256.5}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|339.0}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|52.7}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Sydney]]
|{{AUS}}
| Oceania
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|302.7}} (2015–16)<ref>[http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf '''2015–16 est.''' / SGSEP] {{Wayback|url=http://www.sgsep.com.au/application/files/9914/8106/1313/GDP_by_major_capital_city_201516_-_high_res.pdf |date=20180422113418 }} AUD 400,900 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$302.7 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|223.4}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|213}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|268.9}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Syracuse, New York|Syracuse]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|32.683}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|40.6}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Taichung]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|114.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tainan]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|76.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Taipei]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|327.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|160.3}}
| style="background:khaki;" |{{nts|172.5}}<ref>'''2009 est.''' [http://www.cens.com.tw/cens/html/en/news/news_inner_26710.html Taipei city has second-highest per capita GDP in Asia] {{Wayback|url=http://www.cens.com.tw/cens/html/en/news/news_inner_26710.html |date=20110910075235 }} {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122073824/http://www.cens.com.tw/cens/html/en/news/news_inner_26710.html |date=22 January 2013 }}</ref>
|-
| [[Taiyuan]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|63.0}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tallinn]]
|{{EST}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|16.0}} (2014)<ref>http://issuu.com/eas-estonia/docs/wtoe_harjumk?e=1268773/4868082#222222</ref>
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tampa]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|142.633}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" |{{nts|130.3}}
| style="background:#75ff76;" |{{nts|123}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |{{nts|101}}<ref name="demographia" />
|-
| [[Tangshan]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|105.3}} (2017) <ref name=":0" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|162.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|33.6}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Taoyuan, Taiwan|Taoyuan]]
|{{TWN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|86.8}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tbilisi]]
|{{GEO}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|8.0}} (2017)<ref>http://geostat.ge/index.php?action=page&p_id=119&lang=eng</ref>
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Tehran]]
|{{IRN}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |{{nts|127}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tel Aviv]]
|{{ISR}}
| Western Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" |{{nts|153.3}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|122}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|114.8}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Thessaloniki]]
|{{GRC}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|19.8}} (2011)<ref>[http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do '''Approx., 2011 est.''' / Eurostat.] {{Wayback|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |date=20100416165655 }} {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006122431/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |date=6 October 2014 }} Retrieved 11 May 2017.</ref>
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tianjin]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|275.4}} (2017) <ref>{{cite web|title = National Bureau of Statistics of China|url = http://data.stats.gov.cn/easyquery.htm?cn=E0105|website = http://data.stats.gov.cn|accessdate = 2017-08-25}}</ref>
| style="background:#50f231;" |{{nts|372.0}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|74}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|128.8}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Greater Tokyo Area|Tokyo]]
|{{JPN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|1893}} (2015)<ref>http://www.toukei.metro.tokyo.jp/tnenkan/tn-eindex.htm</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|1617}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|1479}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|1874.7}}
| style="background:khaki;" |{{nts|1997.5}}<ref>{{cite web|url=http://www.creativeclass.com/rfcgdb/articles/Global%20metropolis.pdf|title='''2009 est.''' / World’s Largest Metropolitan Regions by LRP|publisher=University of Toronto|accessdate=1 March 2009}}</ref><br>{{nts|1,797.9}}<ref>'''2010 est.''' / [[JPY]] 157,820 billion according to [[Urban Employment Area]]. {{cite web|url = http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|title = Metropolitan Employment Area (MEA) Data|publisher = Center for Spatial Information Science, [[University of Tokyo]]|ciwaan = Nuqul Archive|access-date = 2018-07-20|archive-date = 2019-05-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20190502161110/http://www.csis.u-tokyo.ac.jp/UEA/uea_data_e.htm|dead-url = yes}}</ref>
|-
|[[Toronto]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|303}} (2014)<ref>{{cite web |url=https://www1.toronto.ca/static_files/economic_development_and_culture/docs/Economic%20indicators/economic_indicators.pdf |title=Economic Indicators |website=www1.toronto.ca |date= |accessdate=2017-04-28 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929112630/https://www1.toronto.ca/static_files/economic_development_and_culture/docs/Economic%20indicators/economic_indicators.pdf |archivedate=29 September 2017 |df=dmy-all }} Toronto CMA GDP was 334.1B CAD, converted at the average CAD/USD exchange rate of 1.104 for 2014.</ref>
| style="background:#50f231;" | {{nts|276.3}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|253}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|270.0}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Toulouse]]
|{{FRA}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|58.7}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|47.4}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tucson]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|37.040}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|41.2}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Tulsa]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|58.248}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|48.6}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |{{nts|46.4}}<ref>'''2011 est.''', [http://usmayors.org/metroeconomies/0712/FullReport.pdf U.S. Metro Economies] {{Wayback|url=http://usmayors.org/metroeconomies/0712/FullReport.pdf |date=20120813002126 }} {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813002126/http://usmayors.org/metroeconomies/0712/FullReport.pdf |date=13 August 2012 }} by IHS Global Insight for The U.S. Conference of Mayors</ref>
|-
| [[Turin]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|76.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|78.8}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|68}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Uberlandia]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|14.728}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Valencia]]
|{{ESP}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|60.1}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" |{{nts|52.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Vancouver]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|109.8}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|95}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Venice-Padova]]
|{{ITA}}
| Southern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|62.2}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|57.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Vienna]]
|{{AUT}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|131.9}} (2015)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|183.7}}<ref group="Note">This includes [[Bratislava]]</ref>
| style="background:#79ff76;" |{{nts|122}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Vilnius]]
|{{LTU}}
| Northern Europe
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|20.0}} (2016)<ref>{{cite web |url=http://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?id=8446&status=A |title=Statistinių rodiklių analizė |website=Osp.stat.gov.lt |date= |accessdate=2017-04-01 |ciwaan=Nuqul Archive |archive-date=2017-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821085627/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?id=8446&status=A |dead-url=yes }}</ref>
| style="background:#50f231;" |
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Virginia Beach, Virginia|Virginia Beach]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|92.827}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" |{{nts|92.1}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Visakhapatnam]]
|{{IND}}
| South Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|43.5}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|6}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Vitória, Espírito Santo|Vitória]]
|{{BRA}}
| South America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|28.357}} (2011)<ref name="bra1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|35.6}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Warsaw]]
|{{POL}}
| Eastern Europe
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|83.4}} (2016)<ref name=":4" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|141.1}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|68}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Washington, D.C.|Washington, DC]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|509.224}} (2016)<ref name="usa1" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|442.2}}
| style="background:#79ff76;" | {{nts|375}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|392.2}}
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Wenzhou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|80.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|101.9}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Winnipeg]]
|{{CAN}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|32.5}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Worcester, Massachusetts|Worcester]]
|{{USA}}
| North America
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|44.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
|[[Wuhan]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|198.6}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|231.6}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|52}}
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|82.2}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Wulumuqi]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|59.6}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Wuxi]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|155.7}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|211.5}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |{{nts|47.0}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Xiamen]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|64.4}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|76.1}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|30.4}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Xian]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|110.6}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|124.2}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|31}}
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|40.6}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Xuzhou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|97.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|113.2}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" | {{nts|22.4}}
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Yantai]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|108.7}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|149.0}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Zhengzhou]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|135.3}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|156.0}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Zhongshan]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|51.1}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|68.7}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Zhuhai]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" | {{nts|38.0}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|41.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Zibo]]
|{{CHN}}
| East Asia
| style="background:#abd5f5;" |{{nts|70.8}} (2017) <ref name="ReferenceA" />
| style="background:#50f231;" | {{nts|100.3}}
| style="background:#79ff76;" |
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|-
| [[Zürich]]
|{{CHE}}
| Western Europe
| style="background:#abd5f5;" |
| style="background:#50f231;" | {{nts|109.1}}
| style="background:#79ff76;" |{{nts|52}}
| style="background:#FEE7F0;" |
| style="background:khaki;" |
|}
{{clear}}
* [[2018]]
<references />
55zlia9dbl14gxr2len7jbneogq14ho
Dhulkii punt
0
29732
311721
305868
2026-11-04T19:43:55Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311721
wikitext
text/x-wiki
[[File:Punt_houses.gif|thumb| Muuqaal ku yaal Punt, oo muujinaya guryo dhowr ah oo ku yaal dhir udgoon, laba [[Geed Timir|geedo timir timir ah]], saddex geed oo [[malmal]] ah, shimbir ( ''[[ Hedydipna metallica |Hedydipna metallica]]'' ), lo'da, iyo kalluun aan la garanayn iyo qoolleyda, biyo ku jira oo markii hore ahaa cagaar si ay u muujiso inay tahay cusbo ama dhareer. <ref>{{Cite web |title=Nuqul Archive |url=http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html |access-date=2019-10-14 |archive-date=2023-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506221249/http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html |url-status=dead}}</ref> Sketch derbigii alwaax ee [[ Hatshepsut |Hatshepsut]] ee [[ Deir el-Bahri |Deir el-Bahri]], oo muujinaya socdaalkii boqornimada ee Punt. ]]
The '''Land of Punt''' ( [[Luqada Masaarida|Masri]] : ''[[wiktionary:pwnt#Egyptian|pwnt]]'' ; [[Luqada Masaarida|akhrinta]] kale [[Luqada Masaarida|ee loo yaqaan ']] '''Egiptological''' [[Luqada Masaarida|akhrin']] '''Pwene''' ( '''t''' ) <ref>Ian Shaw & Paul Nicholson, ''The Dictionary of Ancient Egypt'', British Museum Press, [[London]]. 1995, p.231.</ref>, ku dhawaaqida / pu: nt /) waxay ahayd boqortooyo qadiim ah. Lammaane uu ganacsi ee [[Masar]], waxaa lagu yaqaan soo saarka iyo dhoofinta [[Dahab|dahabka]], beduliyum Beeyada, blackwood, haabniim, foolka maroodiga iyo xayawaanka duurjoogta ah. Gobolka waxaa lagu yaqaanaa diiwaannada qadiimiga ah ee Masaarida ee socodsiinta ganacsiga. <ref name="Shaw & Nicholson, p.231">Shaw & Nicholson, p.231.</ref> Waa macquul inay u dhigantaa [[Opone]] [[Dhulbaxsinta Afrika|geeska Afrika]], oo markii dambe loo yaqaanay Gariiggii hore, halka qaar ka mid ah culimada Baybalka ay ku tilmaameen dhulka kitaabiga ah ee Put ama Havilah . <ref>{{cite journal|last1=Albright|first1=W.F|title=The Location of the Garden of Eden|journal=American Journal of Semitic Languages and Literatures|date=1922|volume=39|issue=1|page=20|jstor=528684}}</ref> <ref>{{cite encyclopedia|last=Sadler, Jr.|encyclopedia=[[New Interpreter's Dictionary of the Bible]]|first=Rodney|editor=[[Katharine Sakenfeld]]|publisher=Abingdon Press|volume=4|location=Nashville|pages=691–92|title=Put|year=2009}}</ref>
Mararka qaarkood Punt waxaa loo yaqaan ''Ta netjer'' ( ''[[wiktionary:tꜣ-nṯr#Egyptian|tꜣ nṯr]]'' ), "Dhulkii Eebbe". <ref>Breasted, John Henry (1906–1907), Ancient Records of Egypt: Historical Documents from the Earliest Times to the Persian Conquest, collected, edited, and translated, with Commentary, p.433, vol.1</ref> Meesha saxda [[Dhul Udug|ah]] ee Punt weli waxaa ka doodaya taariikhyahanno. Inta badan culimada maanta waxay aaminsan yihiin in Punt ay ku taal koonfur-bari [[Masar]], oo ay u badan tahay gobolka xeebta ee casriga ah ee [[Jabuuti]], [[Soomaal|Soomaaliya]], waqooyi-bari [[Itoobiya]], [[Eratareya|Eritrea]], iyo xoola-dhaqatada [[Baddacas|Badda Cas]] ee [[Suudaan]] . <ref>Simson Najovits, ''Egypt, trunk of the tree, Volume 2'', (Algora Publishing: 2004), p.258.</ref> Waxaa kale oo suurtogal ah in dhulku daboolay labada [[Dhulbaxsinta Afrika|gees ee Afrika]] iyo Koonfurta Carabiya . <ref name="Meeks">Dimitri Meeks – Chapter 4 – "Locating Punt" from the book ''Mysterious Lands''", by David B. O'Connor and Stephen Quirke.</ref> <ref>Where Is Punt? Nova. http://www.pbs.org/wgbh/nova/ancient/egypt-punt.html</ref> [[Puntland]], gobolka maamul ee Soomaaliya ee ku yaal [[Dhulbaxsinta Afrika|geeska geeska Afrika]], waxaa loo magacaabay tixraaca Land Punt. <ref>Puntland profile, BBC News. https://www.bbc.com/news/world-africa-14114727</ref>
== Safarada Masar ee Punt ==
Wareeggii hore ee duullimaadyadii Masaarida ee hore ee loo soo daayay ee Punt wuxuu abaabulay Fircoon Sahure oo uu ka mid ahaa kii Dawladii Dawladii Shanaad (25aad ee la xusayo), isaga oo soo saaray xamuulkii antyue iyo Puntites. Si loo noqdo, dahabka waxaa lagu qoray diiwaangelin si aad u joogtid dalka Masar ilaa iyo xilligii Fircoon Khufu ee Dawladii Afaraad<ref>Breasted 1906–07, p. 161, vol. 1.</ref>
Intaa ka dib, waxaa jiray duulimaadyo badan oo ku socday Punt lixdnaad, kow iyo tobnaad, laba- iyo- tobnaad iyo siddeed iyo tobnaadkii Masriyiintii Masar. Qarnigii laba iyo tobnaad, ganacsiga lala yeesho Punt waxaa lagu xusaa suugaanta caanka ah ee ''[[ Sheekadii markabka shiraacday |Tale of Shipwrecked Sailor]]'' .
Waagii boqornimadii Mentuhotep III (11-daadkii boqortooyadii, sanadki 2000 BC), sarkaal magaciisu yahay Hannu wuxuu abaabulay mid ama ka badan oo safar ah Punt, laakiin lama hubo inuu shaqsiyan u safray safaradaas. Hawlgallada meheradaha ee 12-kii boqoradood ee boqortooyooyinka Senusret I, Amenemhat II iyo Amenemhat IV ayaa sidoo kale si guul leh ugu socdaalay dhanka iyo ka imaanshaha dhulka qarsoon ee Punt. <ref name="p145">Joyce Tyldesley, Hatchepsut: The Female Pharaoh, Penguin Books, 1996 hardback, p.145</ref> <ref>El-Sayed Mahfouz: ''Amenemhat IV at Wadi Gawasis'', Bulletin de l'Institut français d'archéologie orientale A. (BIFAO) 2010, vol. 110, [165-173, 485, 491 [11 p.],, see also </ref>
Qarnigii siddeed iyo tobnaad ee Masar, Hatshepsut waxay dhistay maraakiib [[Baddacas|Badda Cas]] ah si ay ugu fududaato ganacsiga u dhexeeya madaxa [[Gacanka Caqaba|gacanka Aqaba]] iyo dhibco ilaa koonfurta ilaa Punt si ay ugu keento alaabada guriga Karnak iyada oo lagu beddelayo dahabkii Nubian. Hatshepsut waxay shaqsiyan u sameysay safarkii Masriyiinta ee caanka ahaa ee u safray Punt. Farshaxannadeeyaasheeda ayaa wax badan ka sheegaya royals, dadka degan, hoyga iyo geedaha kala duwan ee jasiiradda, iyagoo ku muujinaya "Dhulkii ilaahyada, waa gobol aad uga fog bariga jihada qorrax soo baxa, oo ay ku barakeeyeen alaabo ujeedooyin diimeed", halkaas oo ganacsatadu ay la soo noqdeen dahab, fool maroodi, geed foolxun, foox, qoryo udgoon, hargaha xayawaanka, xayawaanka nool, waxyaabaha la isku qurxiyo ee indhaha lagu qurxiyo, qoryaha udgoon, iyo qorfe. Intii lagu jiray boqornimadii Boqortooyada Hatshepsut qarnigii 15aad ee BC, maraakiibta ayaa si joogto ah uga gudubta Badda Cas si ay u helaan bitumen, naxaas, macmacaan xardhan, naptha iyo alaabada kale ee laga dhoofiyo dhulka hoostiisa iyo hoos Badda Dhimatay ee loo yaqaan Elat. madaxa buundada Aqaba halkaas oo ay weheliso [[Uunsi|frankincense]] iyo [[malmal]] waqooyiga labadaba dhanka badda iyo dusha sare ee wadooyinka ganacsiga ee u dhexeysa buuraha ku teedsan waqooyiga dhanka xeebta bari ee Badda Cas. <ref>Dr. Muhammed Abdul Nayeem, (1990). Prehistory and Protohistory of the Arabian Peninsula. Hyderabad. ISBN.</ref>
[[File:Hatshepsut-tree.jpg|thumb| Geed horteeda macbudka Hatshepsut, ayaa sheegtey in laga keenay Punt by Safarka Hatshepsut, kaas oo lagu muujiyey darbiyada macbudka ]]
Warbixin of tahay in dhoofkanu lahaan shan markab waaqsado on reliefs in meydka Hatshepsut ayaa macbudka ugu Deir el-Bahri .Inta qoraallada macbudka oo dhan, Hatshepsut "waxay haysaa khayaali ah in ergeygeeda" Chancellor Nehsi, oo lagu xuso madaxa duulista, uu u safray Punt "si uu uga soo saaro qadarinta dadka ka soo jeeda" oo qiray inay daacad u yihiin Fircoon Masar. <ref name="Tyldesley, Hatchepsut, p.147">Tyldesley, Hatchepsut, p.148 </ref> Xaqiiqdii, Socdaalkii Nehsi wuxuu ahaa hawlgal ganacsi oo fudud oo uu u aado dhul, Punt, kaasoo xilligan ahaa goob ganacsi oo si wanaagsan loo aasaasay. Intaa ka sokow, booqashada Nehsi ee Punt ma ahayn mid si geesinimo leh u kacsan maadaama uu "wehelinayay ugu yaraan shan markab oo kuwa Masaarida ah" waxaana si diiran u salaamay madaxa Punt iyo qoyskiisa dhow. <ref name="p149">Tyldesley, Hatchepsut, p.149 </ref> Puntites "kuma ganacsan keliya wax soo saarkooda cadar, cambaarta iyo lo'da gaagaaban, laakiin sidoo kale alaab ayay ka yimaadeen waddamada kale ee Afrika oo ay ku jiraan dahabka, foolka maroodiga iyo hargaha maqaarka." <ref name="Tyldesley, Hatchepsut, p.147" /> Sida ku xusan qodobbada macbudka, Dhulka Punt waxaa xukumi jiray King Parahu iyo Boqoradda Ati. <ref>Breasted 1906–07, p. 161, vol. 1.<br /></ref> Socdaalkan sifiican loo sharxay ee Hatshepsut wuxuu dhacay Sannadkii 9aad ee boqornimadii Fircoon ee ducadii Aamoos .
[[File:Relief_of_Hatshepsut's_expedition_to_the_Land_of_Punt_by_Σταύρος.jpg|thumb| Askarta Masaarida ah ee duulaanka Hatshepsut u aaday dhanka dhulka Punt sida ku xusan macbudkeeda ku yaal Deir el-Bahri . ]]
In kasta oo ay Masriyiintu "si gaar ah ugu fiicnayn halista safarka badda, iyo safarka dheer ee Punt, waa inay u muuqdeen wax la mid ah safarka dayaxa ee sahamiyaasha maanta ... abaalmarinada [helitaanka frankincense, ebony iyo malmal] wuxuu si cad u sheegay khataraha. " <ref>Tyldesley, Hatchepsut, p.148</ref> Guushii Hatshepsut ee 18-aad ee boqortooyooyinka, sida Thutmose III iyo Amenhotep III ayaa sidoo kale sii waday dhaqankii Masaarida ee la-ganacsiga Punt. <ref name="145-146">Tyldesley, Hatchepsut, pp.145–146</ref> Ganacsiga Punt wuxuu sii waday bilowgii qarnigii 20aad ka hor inta uusan dhammaan kahor dhamaadka Boqortooyada Masar cusub . Papyrus Harris I, dukumenti casri ah oo Masaar ah oo sheegaya dhacdooyin faahfaahsan oo ka dhacay boqornimadii boqoradii hore ee boqortooyadii Ramesses III, waxaa ku jira sharaxaad cad oo ku saabsan soo laabashada Masriyiinta ee ka soo laabashada Punt:
Dhamaadka muddadii Boqortooyada Cusuba, Punt wuxuu noqday "dhul aan macquul ahayn oo cajaa'ibyo iyo halyeeyo ah." <ref>Tyldesley, ''Hatchepsut'', p.146</ref> Si kastaba ha ahaatee, Masriyiintii sii waday in ay ka koobanahay jacaylka heeso ku saabsan Puntland, "Markii aan qaban dhow jeclaatay, Oo gacmaheedana way ka xadaan igu wareegsan, waxaan ahay sida nin loo tarjumay in Punt, ama sida qof baxay reedflats ah, marka dunida si lama filaan ah ubax ". <ref>{{Cite book|title=Mysterious Lands|url=https://archive.org/details/mysteriouslands0000unse|last=O'Connor|first=David B|publisher=Routledge|year=2003|isbn=978-1844720040|location=|pages=[https://archive.org/details/mysteriouslands0000unse/page/88 88]}} </ref>
[[File:Punt2.JPG|thumb| Gargaarkan ayaa muujinaya geedo foox iyo malmal oo ay ka heleen safarkii Hatshepsut ee Punt ]]
Waqtiyada qaar, Masaaridii hore waxay ugu yeeri jireen Punt ''Ta netjer'' ( ''[[wiktionary:tꜣ-nṯr#Egyptian|tꜣ nṯr]]'' ), oo macnaheedu yahay "Dhulkii Eebbe". <ref>Breasted 1906–07, p. 161, vol. 1.<br /></ref> Tani waxay tilmaamaysaa xaqiiqada ah inay ka mid ahayd gobollada Qorraxda Sun, oo ah, gobollada ku yaal jihada qorrax-soo-baxa, illaa Bariga Masar. Kheyraadka gobollada bari waxaa ka mid ahaa alaabada loo isticmaalo macbudyada, gaar ahaan fooxa. Suugaanta hore (iyo suugaanta aan hadda guud ahayn) waxay ilaalisay in sumadda "Dhulkii Ilaah", markii loo tarjumay "Dhul Quduus ah" ama "Dhulkii ilaahyada / awoowayaasha", ay macnaheedu ahayd in Masriyiintii hore ay u arkayeen Land Punt inay tahay waddankoodii hore. . WM Flinders Petrie waxay rumeysan tahay in Dynastic Race ay ka timid ama soo martay Punt iyo in "Pan, ama Punt, ay ahayd degmo ku taal koonfurta koonfur galbeed Badda Cas, oo laga yaabo inay qabsato labada xeebta Afrika iyo Carabta." <ref>[https://archive.org/stream/historyofegypt01petr#page/n33/mode/2up 'A history of Egypt' Vol. I, p. 13] Moreover ''The Making of Egypt'' (1939) states that the Land of Punt was "sacred to the Egyptians as the source of their race."{{Xaqiiq}} </ref> Intaa waxaa dheer, EA Wallis Budge wuxuu sheegay in "Dhaqanka Masar ee xilligi Dynastic uu qabtey in guriga abtirsiinyada Masriyiinta ay tahay Punt ...". <ref>Short History of the Egyptian People, by E. A. Wallis Budge. Budge stated that "Egyptian tradition of the Dynastic Period held that the aboriginal home of the Egyptians was Punt..."</ref> Si kastaba ha ahaatee, Ta netjer dheer ma codsatay kaliya in ay Puntland, oo ku yaalla koonfur bari ee Masar, laakiin sidoo kale in gobollada [[Aasiya|Asia]] bari iyo waqooyi-bari ee Masar, sida [[Lubnaan]], kaas oo ahaa isha ka mid ah qoriga macbudyo. <ref>Breasted 1906–07, p. 161, vol. 1.<br /></ref>
Xaraashka macbudka Hatshepsut ee ku yaal Deir el-Bahri, Boqorka iyo boqoradda Punt ayaa lagu sawiray iyaga iyo taariikhdooda. Sababtoo ah muuqaalkeedii aan caadiga ahayn, Boqoraddu mararka qaarkood mala-awaashay in ay qabatay [[Foto Weyne|steatopygia]] horumarsan <ref>D.W. Phillipson. 2005. African archaeology, page 81 of 389 pages</ref> ama elephantiasis . Hase yeeshee, iyadu waxa ay hadda Caafimaad ahaan la aqoonsan yahay sida isagoo tahay haystay Queen of Punt syndrome, Suite ka mid ah xaaladaha ay ku jiraan qoys cayilka, Launois Bensaude lipomatosis, cudurka Dercum, halsiata, lagu dhasho lipodystrophy, achondroplasia, X-lala hypophosphatemia, iyo Proteus cilad .
== Meesha ugu weyn ee la soo jeediyay ==
[[File:Punt location per animal depiction & gene test & travel route.jpg|right|thumb|200x200px| Meelaha la filayo ee ku xeeran Badda Cas iyo waddooyinka waaweyn ee safarka ah ee u dhexeeya dhulka iyo badda ]]
=== Geeska Afrika ===
Badi fikradaha ayaa ah Punt oo ku taal Waqooyi-bari Afrika, oo ku saleysan xaqiiqada ah in badeecada Punt (sida lagu muujiyey sawirada Hatshepsut) laga helay Geeska Afrika laakiin aad u yar ama mararka qaarkood ka maqnaa Arabia. Alaabooyinkan waxaa ka mid ah dahab iyo miro udgoon leh sida [[Malmal|myrrh]], [[Uunsi|frankincense]], iyo ubax ; xayawaanka duurjoogta ah ka muujinayaa in Puntland ka mid gariga, baboons, [[Jeer|hippotamuses]], iyo shabeelka . Richard Pankhurst wuxuu yiri: “[Punt] waxaa loo aqoonsaday dhul ku yaal labada marin ee Carbeed iyo Geeska Afrika labadaba. Tixgelinta qodobbada ay Masriyiintu ka heleen Punt, gaar ahaan dahabka iyo foolka maroodiga, waxay soo jeedinayaan, si kastaba ha noqotee, in kuwan hore ay ahaayeen kuwa Afrika Tani waxay noo horseedaysa inaan ka soo qaadno in ereyga "Punt" laga yaabo inuu Afrika ka badan ka adeegsan jiray dhulka carabta. " <ref name="Shaw & Nicholson, p.231">Shaw & Nicholson, p.231.</ref> <ref>[https://books.google.com/books?id=YAnTJQWWnoAC&printsec=frontcover#PPA145,M1 Hatshepsut's Temple at Deir El Bahari By Frederick Monderson]</ref>
Sanadkii 2010, daraasad hidde ayaa lagu sameeyay haraaga ladilay ee digaaga oo ay dib uga soo celiyeen Punt Masriyiintii hore. Hogaaminayo kooxda cilmi-ka ah Museum Masaarida iyo University of California, Santa Cruz, saynisyahano loo isticmaalo oxygen [[isotope]] falanqaynta in la baaro timaha ka laba mumiyayaasha daanyeer in la sii raagayaan ee Museum British . Mid ka mid ah dhir-daarayaasha ayaa lahaa khaldan macluumaadka keli-taliska, sidaa darteed qiyamka kale ee oksijiinka kale waxaa la barbar dhigay kuwa muunad-xayawaannada casriga ah laga soo qaatay gobollada xiisaha leh. Baarayaasha ayaa marka hore ogaadey in xabadaha ay aad ugu dhowyihiin muunado casri ah oo laga arkay [[Eratareya|Ereteriya]] iyo [[Itoobiya|Ethiopia]] oo ay ka soo horjeedaan kuwa deriska la ah Soomaaliya, iyada oo muunadada Itoobiya "asal ahaan ay ka dambeyso galbeedka Eritrea." Kooxda fursad uma helin inay isbarbar dhigaan hooyooyinka iyo daanyeerada [[Yemen]] . Saynisyahannada ayaa rumeysan in falanqaynta noocan ahi ay soo saari doonaan natiijooyin tan la mid ah maadaama, marka loo eego, khariidadaha goonni-isu-taagga ah ee gobolka ay soo jeedinayaan in daayeerrada ku sugan Yemen ay si dhow ula mid noqon doonaan kuwa jooga Soomaaliya. Borofisar Dominy, oo ka mid ah hoggaamiyeyaasha cilmi-baarista ayaa gabagabada ku soo gabagabeeyey "waxaan u maleyneynaa in Punt waa nooc ka mid ah gobolka ay ku habboon tahay oo ay ku jiraan bariga Itoobiya iyo dhammaan Eritrea." Sanadkii 2015, saynisyahannadu waxay sameeyeen daraasad dabagal ah oo lagu xaqiijinayo waxyaabihii u horeeyey, waxayna ku soo gabagabeeyeen "natiijooyinkayagu waxay muujinayaan ciyaar aad u sareysa oo ka socota bariga [[Soomaal|Soomaaliya]] iyo dariiqa Eritrea iyo Ethiopia, iyagoo soo jeedinaya in gobolkani ahaa isha Papio. hamadryas loo dhoofiyay Masar hore. " Bishii Juun 2018, archaeologists Polish ah oo cilmi baaris ku sameynayay Macbadka "Hatshepsut" tan iyo 1961 waxay ogaadeen muuqaalka kaliya ee shimbiraha ''xogaha'' ah ( ''Sagittarius agwọarius'' ) oo loo yaqaanay Masar qadiimiga ah ee ku taal aagga Bas-ka ee Portico of Punt oo muujiyey Socdaalkii weyn ee Fircoon ee ku socday Dhulkii Punt. Xoghaynta shimbiraha waxay ku nooshahay kaliya dhul daaqsimeedka furan ee Afrika iyo savannah, waxaa lagu sheegay liiska shimbiraha laga helay [[Suudaan]], [[Itoobiya]], [[Eratareya|Ereteriya]], [[Jabuuti]], iyo [[Soomaal|Soomaaliya]], shimbirahaas lagama helo Carabiya. <ref>Tyldesley, Hatchepsut, p.148 </ref>
sida uu qabo Papyrus Harris I, dukumenti casri ah oo Masaar ah oo sheegaya dhacdooyin faahfaahsan oo ka dhacay boqornimadii boqoradii hore ee boqortooyadii Ramesses III, waxaa ku jira sharaxaad cad oo ku saabsan soo laabashada Masriyiinta ee ka soo laabatay Punt: hey si nabad ah ayaa ku timid dalkii la degay ee Coptos: Waxay si nabad ah ugu ruxruxaan iyagoo wata alaabtii ay keeneen. Alaabtii waxaa lagu xardhay badda dusheeda, iyo dameeraha, iyo dadka, oo lagu soo celiyey doonyaha ku yaal dekedaha Koptos. Iyagu [alaabada iyo Puntites] ayaa loo diray xagga hoose, iyagoo soo galaya iyagoo faraxsan oo boqornimadiisa jooga. reer egyptiis waxay u safreen gobol koonfurta koonfureed ku yaal egpyt si ay uhelaan rakaabka punt. Sida laga soo xigtay isha ay u safreen gobol hadda ku yaal gacanta maamulka Qena ee Masar qiyaastii 43 km (27 mi) waqooyiga magaalada Luxor ee koonfurta egypt halkaas oo ay ku safraan dhanka hoose taas oo si aan caadi aheyn u dhiganta aagga koonfureed ee egypt agagaarka agagaarka geeska afrika. Sida laga soo xigtay ilaha egytian.. <ref>K. A. Kitchen, "Punt and how to get there", Orientalia 40 (1971), 184–207:190.</ref>
<br />
== Meelaha kale ee la soo jeediyay ==
=== Jasiiradda carabta ===
Dimitri Meeks wuxuu ku raacsan yahay mala-awaalka Geeska Afrika wuxuuna farta ku fiiqay qoraallo qadiim ah oo tilmaamaya in Punt ku taal xeebta galbeed ee Jasiiradda Carbeed, laga soo bilaabo Gacanka Aqaba ilaa Yemen, wuxuu qoray "Qoraallada muujinaya Punt ee shakiga laga qabo in koonfurta ay ku sugan yihiin Tirada dadka laga tirada badan yahay, laakiin waa kuwa keliya ee lagu soo qaatay istiraatiijiyadda hadda jirta ee ku saabsan meesha uu dalku ku yaal, Punt, waxaa noo sheegay in Masriyiintu ku sugan yihiin - la xiriirta dooxada Niil - labada waqooyi, xiriir la leh waddamada Bariga Ugu dhow aagga Mediterranean, iyo sidoo kale bari ama koonfur-bari, halka xudduudaha ugu fog ay aad uga fog yihiin koonfurta. Kaliya Jasiiradda Carbeed ayaa qancisa tilmaamahan oo dhan. " <ref name="Meeks">Dimitri Meeks – Chapter 4 – "Locating Punt" from the book ''Mysterious Lands''", by David B. O'Connor and Stephen Quirke.</ref>
== Punt sida ku cad Sawirkii hore ee Masar ==
{| class="wikitable"
| width="20%" |[[File:Pa-rehu,_the_Prince_of_Punt,_his_wife_and_his_two_sons,_and_a_daughter._(1902)_-_TIMEA.jpg|250x250px]]<br /><br /><br /><br /> Boqoradda Ati iyo King Perahu ee Punt iyo ka soo qeyb galayaashiisa sida lagu sawiray macbudka Fircoon Hatshepsut ee ku yaal Deir el-Bahri.
| width="30%" |[[File:Men_from_Punt_Carrying_Gifts,_Tomb_of_Rekhmire_MET_30.4.152_EGDP013029.jpg|250x250px]]<br /><br /><br /><br /> Rag ka socda Punt oo watay hadiyado, Baadiyaha Rekhmire
|}
{| class="wikitable"
| width="20%" |[[File:Pwenet.gif|150x150px]]<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> Higgaadinta Masaarida "pwenet" <br /><br /><br /><br /> dhamaadka "d" dhediga lama sheegin inta lagu gudajiray Boqortooyada <br /><br /><br /><br /> Calaamadda ugu dambeysa waa go'aaminta ''dalka'', ''dhulka''
| width="30%" |[[File:Punthouse01.gif|200x200px]]<br /><br /><br /><br /> Gargaarka darbiga
| width="30%" |[[File:Punthouse02.jpg|200x200px]]<br /><br /><br /><br /> Guryo sidii iyagoo gargaar ah
|-
|}
== Tixraacyada ==
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1200003591 PUT]
{{Reflist|30em}}
== Tixraacyada ==
* Bradbury, Louise (1988), "Reflections on Travelling to 'God's Land' and Punt in the Middle Kingdom", Journal of Xarunta Cilmi-baarista Mareykanka ee Masar, 25 : 127–156, doi : 10.2307 / 40000875, JSTOR 40000875 .
* Breasted, John Henry (1906-1907), Diiwaannadii qadiimiga ahaa ee Masar: Dukumiintiyo taariikhi ah oo ka soo baxay waayihii ugu horreeyay ee loo yaqaan 'the Persian Conquest', waa la ururiyey, la tafatiray, laguna tarjumay, faallo, 1-5, University of Chicago Press .
* El-sayed, Mahfouz (2010). "Aminemhat IV au ouadi Gaouasis" . BIFAO . 110 : 165–173.
* Fattovich, Rodolfo. 1991. "Dhibaatada Punt ee laydhkii Shaqada dhowaan ka dhacay Bariga Suudaan". Gudaha ''Akten des vierten internationalen Ägyptologen Kongresses, München 1985'', waxaa tafatiray Sylvia Schoske. Xajmiga 4 of 4 vols Hamburg: Helmut Buske Verlag. 257–272.
* ———. 1993. "Punt: Aragtida Archaeological". Gudaha ''Sesto congresso internazionale de egittologia: Atti'', waxaa tafatiray Gian Maria Zaccone iyo Tomaso Ricardi di Netro. Xajmiga 2 of 2 vols Torino: Italgas. 399- 405.
* Herzog, Rolf. 1968. ''Punt'' . Abhandlungen des Deutsches Archäologischen Instituts Kairo, Ägyptische Reihe 6. Glückstadt: Verlag JJ Augustin.
* Kitchen, Kenneth (1971), "Punt iyo Sida loo Helo", Orientalia, 40 : 184-207
* Kitchen, Kenneth (1993), "The Land of Punt", in Shaw, Thurstan; Sinclair, Paul; Andah, Bassey; et al. (eds. ), Archeology-ga Afrika: Cunnooyinka, Birta, Magaalooyinka, 20, London iyo New York: Rout nkwa, pp. 587-608 .
* Meeks, Dimitri (2003), "Locating Punt", in O'Connor, David B.; Quirke, Stephen G. J. (eds. ), Dhulka Farshaxanka ah, Ku dhiirrigelinta Masar qadiimiga ah, 5, London: Machadka Archeology, University College London, Jaamacadda College London Press, pp. 53–80, ISBN <bdi> ), </bdi> .
* Paice, Patricia (1992), "The Punt Relief, the Pithom Stela, and the Periplus of the Erythean Sea", in Harrak, Amir (ed. ), Xidhiidhada u dhexeeya Dhaqammada: Waraaqaha la soo xulay ee ka soo baxay Shirweynihii Caalamiga ahaa ee 33aad ee Aasiya iyo Waqooyiga Afrika Daraasadda, Toronto, 15-25 Agoosto 1990, 1, Lewiston, Queenston, iyo Lampeter: Edwin Mellon Press, pp. 227–235 .
* O'Connor, David (1994), ''Qadiimiga Nubia: Rabshada Masar ee Afrika'', Jaamacadda Pennsylvania Press, pp. 41–44.
* Wicker, FDP (Luulyo, 1998), "Wadada loo maro Punt", ''joornaalada joqoraafi ahaaneed.'' Xajmiga 164, Maya. 2. 155-167
== Suugaanta gaboobay ==
* Johannes Dümichen : ''Die Flotte einer ägyptischen Königin'', Leipzig, 1868.
* Wilhelm Max Müller : ''Asien und Europa nach altägyptischen Denkmälern'', Leipzig, 1893.
* Adolf Erman : ''Noloshii qadiimiga Masar'', London, 1894.
* Édouard Naville : "Deir-el-Bahri" ee ''Sanduuqa Sahaminta'' ee ''Masar, Memoirs XII, XIII, XIV, iyo XIX'', London, 1894 et seq.
* James Henry Breasted: ''Taariikhda Masriyiintii hore'', New York, 1908.
{{Portal|Africa}}
*
*
*"Ancient African History: The Land of Punt" Archived from asalka 8dii Agoosto 2007. xigashooyinka ka yimid Breasted (1906) iyo Petrie (1939)
* [http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html Boqoradda Hatasu, iyo Socdaalkii ay ku tagtay dhulka Punt] {{Wayback|url=http://digital.library.upenn.edu/women/edwards/pharaohs/pharaohs-8.html |date=20230506221249 }} ee Amelia Ann Blanford Edwards (1891)
* "Deir el-Bahri: Mortuary Temple of Hatshepsut" . Waxa laga keydiyay asalka 30 Noofambar 2012.
* "Hall of Punt" . Archived from asalka 22-kii Oktoobar 2016. Deir el-Bahri
* "Where was Punt?" "Where was Punt?" Archived from asalka 5-tii Maarso 2016. wadahadal uu sameeyay Dr. Karl H. Leser
* [http://digilander.libero.it/camdic/QUEEN.html Boqoradda Punt syndrome] {{Wayback|url=http://digilander.libero.it/camdic/QUEEN.html |date=20230115150607 }}
== Warbixinnada wararka ee ku saabsan Qodista Qodayaasha Wadi Gawasis ==
* [http://www.bu.edu/bridge/archive/2005/03-18/archaeologist.html Archaeologists waxay ogaadaan maraakiibta qadiimiga ah ee Masar] (Buundada Jaamacadda Boston, 18 Maarso 2005). Qoditaannada Wadi Gawasis, laga yaabee dekeddii hore ee Masaarida Saaw.
* [https://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7190 Waxa hadhaagii maraakiibta badda Masar ee qadiimka ahaa la helay] {{Wayback|url=https://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7190 |date=20081008041436 }} (Saynisyahano cusub, 23-Mar-2005).
* "Sailing to distant lands" . Al Ahram. 2 Juun 2005. Waxa laga keydiyay asalka 23 Sebtember 2012.
* "Ancient ship remains are unearthed" . Wakiilka Warfaafinta Deutsche. 26 Janawari 2006. Waxa laga keydiyay asalka 8 Disember 2012.
* [http://www.nbcnews.com/id/11705263/#.WRCLpbzyv1I 4,000 sano jir ah markab dusha laga saaray Masar] (MSNBC, 6 Maarso 2006).
== Sidoo kale fiiri[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta] ==
* [[Saldanadii Cadal]]
* [[Boqortooyadii Walashma]]
* [[Saldanadii Ajuuraan]]
<br />
== '''Maqaalo Soomaaliya''' ==
{{Maqaalo Soomaaliya}}
[[Category:Soomaalidii hore]]
[[Category:Gumud]]
[[Category:Taariikh]]
[[Category:Soomaaliya]]
[[Category:Juquraafi]]
{{DEFAULTSORT:punt}}
__FORCETOC__
2fvi0k54295ctidis9fa1cw8q8pfs8e
Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame
0
30179
311765
235844
2026-11-04T23:18:31Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311765
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Former Minister of National Planning and International Cooperation ; Leader of Wadajir Party}}
{{Infobox officeholder
| name = Cabdiraxman Cabdishakuur Warsame
| image = File:Abdirahman Abdishakur Warsame AAW.jpg
| office1 = Hogaamiyaha [[Xisibiga Wadajir]]
| term_start1 = 2015
| office2 = Wasiirka Qorsheynta Qaranka iyo Iskaashiga Caalamiga ee Soomaaliya
| term_start2 = 2009
| term_end2 = 01/2010
| birth_date = {{birth date and age|1968|12|12|df=y}}{{citation needed|date=April 2020}}
| birth_place = [[Dhusamareb]], [[Galgaduud]], [[Soomaaliya]]
| party = [[Wadajir Party]]
| caption = Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame
| citizenship = [[Dhalashada somalia|Soomaali]], [[Dhalashada Ingiriiska|Ingiriis]]
| alma_mater = [[Jaamaca Caalamiga ee Afrika]] [[Jaamaca qaranka ee Malaysia]]
}}
'''Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame''' wuxuu ku dhashay magaalada [[Buulo Barde]] ee gobolka [[Hiiraan]] 1968-dii . Waa siyaasi Soomaali ah, wuxuu siyaasadda kasoo galay dhanka Mucaaradnimada oo wuxuu ka tirsanaa [[Isbahaysiga Dib U Xoreynta Soomaaliyeed|isbaheysigii dib u xoreynta Soomaaliya]], wuxuuna sidoo kale laba mar soo noqday musharrax Madaxweyne, wuxuuna guddoomiye u yahay xisbiga Wadajir.
<ref>{{Cite web|url=https://goobjoog.com/taariikhda-iyo-waxqabadkii-hore-ee-murashaxiinta-madaxweynaha-ee-khudbeynaya/|title=Taariikhda Iyo Waxqabadkii Hore Ee Murashaxiinta Madaxweynaha Ee Maanta Khudbeynaya|website=goobjoog.com|access-date=2020-03-19|archive-date=2021-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019053736/https://goobjoog.com/taariikhda-iyo-waxqabadkii-hore-ee-murashaxiinta-madaxweynaha-ee-khudbeynaya/|url-status=dead}}</ref>
Waa masuulka keliya ee kasoo jeeda koonfurta somaaliya Waa nin wadanka jacel
==Noloshiisa iyo Waxbarashadiisa==
Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame wuxuu ku dhashay magaalada Buulo Barde ee gobolka Hiiraan, dhammaadkii lixdameeyadii.
Wuxuu waxbarashadiisa dugsiga hoose, dhexe iyo sare kusoo qaatay isla magaaladaas, wuxuu shahaadada Bachelor of Law ka qaatay Jaamacadda International University of Africa ee magaalada Khartuum ee dalka Suudaan sanaddii 1997.
Wuxuu shahaadada Master of Laws ka qaatay Jaamacadda National University of Malaysia sanaddii 2002.
Wuxuu sidoo kale koorasyo dhowr ah oo ku saabsan qorsheynta, hogaaminta, Nabad ka shaqeynta iyo strategic relations ka qaatay Machadka Hogaaminta iyo Maamulka ee London (Leadership and Management)
Waxaa lagu xasuustaa kaalintii oo ka qaatay shirkii dib u hishiisiinta oo ka dhacay dalka oo xubin muhiim ah ka ahaaa isla xiligaas waxa oo noqday mudane barlamaanka iyo waziirka qorshaynta iyo xariirka caalamiga
Cabdiraxmaan cabdishakuur waxa oo lataliye usoo noqday madaxweyne xasan sheikh mohamud
Waxa oo noqday musharax madaxweyne doorashadii dhacday 2016/17 hadana waxa oo u taaganyahay doorashada soo socoto oo la filaayo in ay dhacdo horanta 2021
Waa siyaasi magac iyo miisaan ku dhex leh bulshada soomaaliyed Bishii Maajo 2022, Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame waxa loo magacaabay Ergeyga Gaarka ah ee Abaaraha Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Qoraa: abshir hussein mohamed (abshir baari)
== Xigoshada ==
<!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. -->
{{reflist}}
[[category:Siyaasiinta soomaaliyeed]]
0xr1qkkozsi30brfvsvjv0kv7bvtp5r
Module:Convert/wikidata
828
30959
311708
311297
2026-11-04T15:51:16Z
Isma4l
41797
311708
Scribunto
text/plain
-- Shaqooyinka lagu galo Wikidata ee Module:Convert.
local Collection = {}
Collection.__index = Collection
do
function Collection:add(item)
if item ~= nil then
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end
end
function Collection:join(sep)
return table.concat(self, sep)
end
function Collection:remove(pos)
if self.n > 0 and (pos == nil or (0 < pos and pos <= self.n)) then
self.n = self.n - 1
return table.remove(self, pos)
end
end
function Collection:sort(comp)
table.sort(self, comp)
end
function Collection.new()
return setmetatable({n = 0}, Collection)
end
end
local function strip_to_nil(text)
-- Haddii qoraalku yahay xadhig aan madhanayn, soo celi waxa ku jira oo la gooyay,
-- haddii kale soo celi waxba (xadhig madhan ama aan ahayn xadhig).
if type(text) == 'string' then
return text:match('(%S.-)%s*$')
end
end
local function frequency_unit(value, unit_table)
-- Loogu talagalay marka loo beddelayo m ilaa Hz.
-- Soo celi true, s halkaas oo s = magaca unugga wax-soo-saarka caadiga ah,
-- ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Si kastaba ha ahaatee, si fudud wax-soo-saar sax ah ayaa had iyo jeer la soo celiyaa.
local unit
if unit_table._symbol == 'm' then
-- c = xawaaraha nalka ee faakiyumka (vacuum) = 299792458 m/s
-- frequency = c / wavelength
local w = value * (unit_table.scale or 1)
local f = 299792458 / w -- haddii w == 0, f = math.huge taas oo ka shaqeyneysa halkan
if f >= 1e12 then
unit = 'THz'
elseif f >= 1e9 then
unit = 'GHz'
elseif f >= 1e6 then
unit = 'MHz'
elseif f >= 1e3 then
unit = 'kHz'
else
unit = 'Hz'
end
end
return true, unit or 'Hz'
end
local function wavelength_unit(value, unit_table)
-- Sida frequency_unit oo kale laakiin loogu talagalay marka loo beddelayo Hz ilaa m.
local unit
if unit_table._symbol == 'Hz' then
-- Isticmaalka 0.9993 halkii 1 ay ka fogaanaysaa wareejinta taas oo keeni lahayd natiijooyin
-- sida beddelidda 300 MHz illaa 100 cm halkii 1 m.
local w = 1 / (value * (unit_table.scale or 1)) -- miisaanka Hz waa mid rogan
if w >= 0.9993e6 then
unit = 'Mm'
elseif w >= 0.9993e3 then
unit = 'km'
elseif w >= 0.9993 then
unit = 'm'
elseif w >= 0.9993e-2 then
unit = 'cm'
elseif w >= 0.9993e-3 then
unit = 'mm'
else
unit = 'um'
end
end
return true, unit or 'm'
end
local specials = {
frequency = { frequency_unit },
wavelength = { wavelength_unit },
--------------------------------------------------------------------------------
-- Ku xiga waa tijaabo la tirtiray si loo tuso laba qiime oo ah xad (range)
-- adigoo isticmaalaya '-' sida kala-soocaha.
-- frequencyrange = { frequency_unit, '-' },
-- wavelengthrange = { wavelength_unit, '-' },
}
local function make_unit(units, parms, uid)
-- Soo celi koodh unug oo loogu talagalay convert ama nil haddii unuggu anaan la aqoon.
-- Haddii loo baahdo, ku dar unug khiyaali ah parms si convert uu u isticmaalo
-- gelitaanka iyada oo aan la dayin isbeddel maadaama aysan jirin wax
-- waxtar leh oo la heli karo (tusaale ahaan, unugga volt).
local unit = units[uid]
if type(unit) ~= 'table' then
return nil
end
local ucode = unit.ucode
if ucode and not unit.si then
return ucode -- unug la yaqaan oo u baahan isbeddel
end
parms.opt_ignore_error = true
ucode = ucode or unit._ucode -- waa inay noqotaa xadhig aan madhanayn
local ukey, utable
if unit.si then
local base = units[unit.si]
ukey = base.symbol -- waa inay noqotaa xadhig aan madhanayn
local n1 = base.name1
local n2 = base.name2
if not n1 then
n1 = ukey
n2 = n2 or n1 -- ha ku darin 's'
end
utable = {
_symbol = ukey,
_name1 = n1,
_name2 = n2,
link = unit.link or base.link,
utype = n1,
prefixes = 1,
}
else
ukey = ucode
utable = {
symbol = ucode, -- waa inay noqotaa xadhig aan madhanayn
name1 = unit.name1, -- haddii ay tahay nil, isticmaal symbol
name2 = unit.name2, -- haddii ay tahay nil, isticmaal name1..'s'
link = unit.link, -- haddii ay tahay nil, isticmaal name1
utype = unit.name1 or ucode,
}
end
utable.scale = 1
utable.default = ''
utable.defkey = ''
utable.linkey = ''
utable.bad_mcode = ''
parms.unittable = { [ukey] = utable }
return ucode
end
local function matches_qualifier(statement, qual)
-- Soo celi:
-- false, nil : haddii bayaanku uusan la jaanqaadin qeexitaanka
-- true, nil : haddii uu la jaanqaadayo, oo bayaanku uusan lahayn sifo (qualifier)
-- true, sq : haddii uu la jaanqaadayo, halkaas oo sq ay tahay sifada bayaanka
-- Is-waafajin waxay ka dhigan tahay in aan la cayimin sifo (qualifier) (qual == nil), ama in
-- bayaanku leeyahay sifo la jaanqaadaysa qeexitaanka.
-- Haddii is-waafajin dhacdo, wacaha wuxuu u baahan yahay sifada bayaanka (haddii ay jirto)
-- si aysan bayaanada nuqulinaya sifada aan loo isticmaalin, ka dib kan koowaad.
-- Kadib, haddii convert uu tusayo dhammaan qiyamka hanti sida dhexroorka
-- muraayadda teleskoobka (dhexroorrada muraayadaha koowaad iyo labaad), wuxuu
-- uusan tusi doonin qiyam beddel ah oo mabaadi'da ahaan ku jiri kara
-- shayga oo kale (teleskoob) iyo hanti (dhexroor) iyo sifo (koowaad/labaad).
local target = (statement.qualifiers or {}).P518 -- P518 waa "applies to part"
if type(target) == 'table' then
for _, q in ipairs(target) do
if type(q) == 'table' then
local value = (q.datavalue or {}).value
if value then
if qual == nil or qual == value.id then
return true, value.id
end
end
end
end
end
if qual == nil then
return true, nil -- waxay dhacdaa oo keliya haddii bayaanku uusan lahayn sifo
end
return false, nil -- sifada bayaanka khuseeya ma aha sababtoo ha bayaanka waa la dhaafayaa
end
local function get_statements(parms, pid)
-- Hel shayga la cayimay oo soo celi liis miisas ah oo wata bayaan kasta oo hantida pid ah.
-- Miis kastaa wuxuu ka mid yahay foomka {statqual=sq, stmt=statement} halkaas oo sq = sifada bayaanka (nil haddii aysan jirin).
-- Bayaanadu waxay ku jiraan habka Wikidata marka laga reebo kuwa leh darajada la doorbido
-- oo ah kuwa koowaad, ka dib darajada caadiga ah. Darajo kasta oo kale waa la iska indhatiray.
local stored = {} -- sifada bayaanka ee ah kuwa koowaad ee sifada, waana la soo celin doonaa
local qid = strip_to_nil(parms.qid) -- nil ee shayga bogga hadda, ama aqoonsi shay (qaali ah)
local qual = strip_to_nil(parms.qual) -- nil ama aqoonsiga P518 (applies to part) ee la rabayo ee ku jira sifada
local result = Collection.new()
local entity = mw.wikibase.getEntity(qid)
if type(entity) == 'table' then
local statements = (entity.claims or {})[pid]
if type(statements) == 'table' then
for _, rank in ipairs({ 'preferred', 'normal' }) do
for _, statement in ipairs(statements) do
if type(statement) == 'table' and rank == statement.rank then
local is_match, statqual = matches_qualifier(statement, qual)
if is_match then
result:add({ statqual = statqual, stmt = statement })
end
end
end
end
end
end
return result
end
local function input_from_property(tdata, parms, pid)
-- Markა la bixiyo in pid uu yahay aqoonsi hanti Wikidata sida 'P123',
-- soo celi ururinta labo-labo {amount, ucode} ah
-- shay/hanti kasta oo la jaanqaadaya, ama soo celi waxba.
--------------------------------------------------------------------------------
-- Wax parecía inay jiraan xannibaadyo yar oo ku saabsan sida Wikidata loo habeeyay markaa waa
-- mid aad u suurtagal ah in go'aan kasta oo uu module ka gaaro sida loo maareeyo xogta
-- ay khaldanaan doonto xaaladaha qaar waqti kasta. Tani waxay buuxinaysaa shuruudaha hadda.
-- Sifo kasta (ama haddii aysan jirin sifo), haddii ay jiraan bayaan kasta oo la doorbido,
-- isticmaal oo iska indhatir bayaan kasta oo caadi ah.
-- Sifo kasta, ee bayaannada la doorbido haddii ay jiraan, ama ee
-- bayaannada caadiga ah (laakiin ma aha labadaba):
-- * Aqbal bayaan kasta haddii uusan lahayn sifo (tani dhici mayso
-- haddii qual=x la cayimay sababtoo ah koodhka kale ayaa horay u xaqiijinaya in xaaladaas,
-- bayaannada leh sifada la jaanqaadaysa x oo keliya la tixgelinayo).
-- * Iska indhatir bayaan kasta oo ka dambeeya kan koowaad hukdii uu leeyahay sifo.
-- Sababtu waxay tahay dhexroorka ku yaal [[South Pole Telescope]], wuxuu rabaa
-- convert inuu tuso dhexroorrada labada muraayadood ee koowaad iyo labaad
-- haddii convert aysan cayimin dhexroorka la rabayo.
-- Si kastaba ha ahaatee, haddii convert la siiyo sifada la rabayo, hal qiime oo keliya
-- (_dhexroorka_) ayaa la rabaa. Fududeyn/isku-duubni awgeed, taas sidoo kala waa la sameeyaa
-- xitaa haddii aan qual=x la cayimin. Lama cadda waxa dhici lahaa.
-- Hirarka ku yaal [[Nançay Radio Telescope]], wuxuu rabaa inuu tuso dhammaan saddexda
-- qiime, qiimayaashuna ma laha sifooyin.
--------------------------------------------------------------------------------
local result = Collection.new()
local done = {}
local skip_normal
for _, t in ipairs(get_statements(parms, pid)) do
local statement = t.stmt
if statement.mainsnak and statement.mainsnak.datatype == 'quantity' then
local value = (statement.mainsnak.datavalue or {}).value
if value then
local amount = value.amount
if amount then
amount = tostring(amount) -- haddii lacagta/tiriintu ay weligood tahay lambar
if amount:sub(1, 1) == '+' then
amount = amount:sub(2)
end
local unit = value.unit
if type(unit) == 'string' then
unit = unit:match('Q%d+$') -- aqoonsiga shayga unugga wuxuu ku jiraa dhamaadka URL-ka
local ucode = make_unit(tdata.wikidata_units, parms, unit)
if ucode then
local skip
if t.statqual then
if done[t.statqual] then
skip = true
else
done[t.statqual] = true
end
else
if statement.rank == 'preferred' then
skip_normal = true
elseif skip_normal then
skip = true
end
end
if not skip then
result:add({ amount, ucode })
end
end
end
end
end
end
end
return result
end
local function input_from_text(tdata, parms, text, insert2)
-- Xadhigga la bixiyay waa inay noqotaa foomka "<value><space><unit>" ama
-- "<value1><space>ft<space><value2><space>in" kiis gaar ah (cagaha iyo inches).
-- Soo celi true haddii qiyamka/unugyada la soo saaray oo la geliyay, ama soo celi waxba.
text = text:gsub(' ', ' '):gsub('%s+', ' ')
local pos = text:find(' ', 1, true)
if pos then
-- Ka tag hubinta qiimaha si loogu beddelo kaas oo maareyn kara jajabyada.
local value = text:sub(1, pos - 1)
local uid = text:sub(pos + 1)
if uid:sub(1, 3) == 'ft ' and uid:sub(-3) == ' in' then
-- Kiis gaar ah oo loogu talagalay enwiki si loo oggolaado {{convert|input=5 ft 10+1/2 in}}
insert2(uid:sub(4, -4), 'in')
insert2(value, 'ft')
else
insert2(value, make_unit(tdata.wikidata_units, parms, uid) or uid)
end
return true
end
end
local function adjustparameters(tdata, parms, index)
-- Loogu talagalay Module:Convert, hagaaji parms (miis ka kooban halbeegyada {{convert}}).
-- Soo celi true haddii ay guulaysato ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis fariin khalad ah.
-- Tani waxaa loogu talagalay inta badan sanduuqyada xogta (infoboxes) halkaas oo gelitaanku noqon karo
-- <value><space><unit> ama
-- <wikidata-property-id>
-- Haddii ay guulaysato, geli qiyamka iyo unugyada parms, ka hor index-ka la bixiyay.
local text = parms.input -- waa inuu ahaadaa xadhig la gooyay, oo aan madhanayn
local pid = text:match('^P%d+$')
local sep = ','
local special = specials[parms[index]]
if special then
parms.out_unit = special[1]
sep = special[2] or sep
table.remove(parms, index)
end
local function quit()
return false, pid and { 'cvt_no_output' } or { 'cvt_bad_input', text }
end
local function insert2(first, second)
table.insert(parms, index, second)
table.insert(parms, index, first)
end
if pid then
parms.input_text = '' -- soo saar xadhig madhan haddii khalad dhaco
local result = input_from_property(tdata, parms, pid)
if result.n == 0 then
return quit()
end
local ucode
for i, t in ipairs(result) do
-- Convert wuxuu u baahan yahay unug kasta oo gelitaan ah inuu noqdo mid isku mid ah.
if i == 1 then
ucode = t[2]
elseif ucode ~= t[2] then
return quit()
end
end
local item = ucode
if item == parms[index] then
-- Ka saar unugga wax-soo-saarka ee la cayimay haddii uu la mid yahay unugga Wikidata.
-- Tusaale ahaan, {{convert|input=P2044|km}} oo wata hantida "12 km".
table.remove(parms, index)
end
for i = result.n, 1, -1 do
insert2(result[i][1], item)
item = sep
end
return true
else
if input_from_text(tdata, parms, text, insert2) then
return true
end
end
return quit()
end
--------------------------------------------------------------------------------
--- Liiska unugyada iyo hubinta syntax-ka qeexitaannada -------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
local specifications = {
-- seq = taxanaha ay beeruhu ka muuqdaan
base = {
title = 'SI base units',
fields = {
symbol = { seq = 2, mandatory = true },
name1 = { seq = 3, mandatory = true },
name2 = { seq = 4 },
link = { seq = 5 },
},
noteseq = 6,
header = '{| class="wikitable"\n!si !!symbol !!name1 !!name2 !!link !!note',
item = '|-\n|%s ||%s ||%s ||%s ||%s ||%s',
footer = '|}',
},
alias = {
title = 'Aliases for convert',
fields = {
ucode = { seq = 2, mandatory = true },
si = { seq = 3 },
},
noteseq = 4,
header = '{| class="wikitable"\n!alias !!ucode !!base !!note',
item = '|-\n|%s ||%s ||%s ||%s',
footer = '|}',
},
known = {
title = 'Units known to convert',
fields = {
ucode = { seq = 2, mandatory = true },
label = { seq = 3, mandatory = true },
},
noteseq = 4,
header = '{| class="wikitable"\n!qid !!ucode !!label !!note',
item = '|-\n|%s ||%s ||%s ||%s',
footer = '|}',
},
unknown = {
title = 'Units not known to convert',
fields = {
_ucode = { seq = 2, mandatory = true },
si = { seq = 3 },
name1 = { seq = 4 },
name2 = { seq = 5 },
link = { seq = 6 },
label = { seq = 7, mandatory = true },
},
noteseq = 8,
header = '{| class="wikitable"\n!qid !!_ucode !!base !!name1 !!name2 !!link !!label !!note',
item = '|-\n|%s ||%s ||%s ||%s ||%s ||%s ||%s ||%s',
footer = '|}',
},
}
local function listunits(tdata, ulookup)
-- Loogu talagalay Module:Convert, samee wikitext si loo liis gareeyo unugyada Wikidata ee ku dhex jira (built-in).
-- Soo celi true, wikitext haddii ay guulaysato ama soo celi false, t halkaas oo t uu yahay miis
-- fariin khalad ah. Hadda, soo celinta khaladka weligeed ma dhacdo.
-- Syntax-ka qeexitaanka unug kasta waa la hubiyaa oo xusuusin (note) ayaa la darayaa haddii
-- dhibaato la ogaado.
local function safe_cells(t)
-- Tani hadda looma baahna, laakiin haddii qeexitaannada ay abid isticmaalaan wikitext
-- sida '[[kilogram|kg]]', ka baxso qoraalka si uu ugu shaqeeyo unug miiska ah (table cell).
local result = {}
for i, v in ipairs(t) do
if v:find('|', 1, true) then
v = v:gsub('(%[%[[^%[%]]-)|(.-%]%])', '%1\0%2') -- ku beddel tuubbada (pipe) tuubbada xiriirinta bayt eber ah
v = v:gsub('|', '|') -- ka baxso '|'
v = v:gsub('%z', '|') -- soo celi tuubbada xiriirinta
end
result[i] = v:gsub('{', '{') -- ka baxso '{'
end
return unpack(result)
end
local wdunits = tdata.wikidata_units
local speckeys = { 'base', 'alias', 'unknown', 'known' }
for _, sid in ipairs(speckeys) do
specifications[sid].units = Collection.new()
end
local keys = Collection.new()
for k, v in pairs(wdunits) do
keys:add(k)
end
table.sort(keys)
local note_count = 0
for _, key in ipairs(keys) do
local unit = wdunits[key]
local ktext, sid
if key:match('^Q%d+$') then
ktext = '[[d:' .. key .. '|' .. key .. ']]'
if unit.ucode then
sid = 'known'
else
sid = 'unknown'
end
elseif unit.ucode then
ktext = key
sid = 'alias'
else
ktext = key
sid = 'base'
end
local result = { ktext }
local spec = specifications[sid]
local fields = spec.fields
local note = Collection.new()
for k, v in pairs(unit) do
if fields[k] then
local seq = fields[k].seq
if result[seq] then
note:add('duplicate ' .. k) -- ma dhici karo maadaama furayaashu ay yihiin kuwo gaar ah
else
result[seq] = v
end
else
note:add('invalid ' .. k)
end
end
for k, v in pairs(fields) do
local value = result[v.seq]
if value then
if k == 'si' and not wdunits[value] then
note:add('need si ' .. value)
end
if k == 'label' then
local wdl = mw.wikibase.getLabel(key)
if wdl ~= value then
note:add('label changed to ' .. tostring(wdl))
end
end
else
result[v.seq] = ''
if v.mandatory then
note:add('missing ' .. k)
end
end
end
local text
if note.n > 0 then
note_count = note_count + 1
text = '*' .. note:join('<br />')
end
result[spec.noteseq] = text or ''
spec.units:add(result)
end
local results = Collection.new()
if note_count > 0 then
local text = note_count .. (note_count == 1 and ' note' or ' notes')
results:add("'''Search for * to see " .. text .. "'''\n")
end
for _, sid in ipairs(speckeys) do
local spec = specifications[sid]
results:add("'''" .. spec.title .. "'''")
results:add(spec.header)
local fmt = spec.item
for _, unit in ipairs(spec.units) do
results:add(string.format(fmt, safe_cells(unit)))
end
results:add(spec.footer)
end
return true, results:join('\n')
end
return { _adjustparameters = adjustparameters, _listunits = listunits }
mtfypov9tw8t75cx1ip5kffgyz1iszi
Cabdalle Sabdi
0
31901
311764
291692
2026-11-04T23:14:59Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311764
wikitext
text/x-wiki
CABDALLE SABDI ( ABDALLA SABDI ) WAA BEEL KA MID AH BEELAHA MURUSADE E BEELWAYNTA HAWIYE WA BEEL LAGU YAQAANO SHARAF & KARAAMO UNA SAAXIIB AH AQOON & HANTI WAXA LAGU NAANEESA CAAQILADA MURUSADE.{{Farac|
|group=Cabdalle Sabdi (Abdalla Sabdi) <br /> عبد الله السبت
|image=
|poptime= |region1 = {{flagcountry|Somalia}}
|region2 =
|region3 = {{flagcountry|Saudi Arabia}}
|region4 = {{flagcountry|UK}}
|region5 = {{flagcountry|USA}}
|region6 = {{flagcountry|Sweden}}
|langs=[[Af-Soomaali]]
|rels= [[Islam]] <sup>([[Sunni Islam|Sunni]])</sup>
|related-c= Beelaha kale ee [[Murusade]], Beelaha kale ee [[Karanle]], Beelaha kale ee [[Hawiye]] iyo [[Beelaha Soomaalida]]
}}
==Hordhac==
'''Cabdalle Sabdi''' (Sidoo kale waxaa loo qoraa Cabdalla Sabdi ama Cabdalle)({{lang-en|Abdalla Sabdi }}; {{lang-ar| عبد الله السبت)}}) Waa beel ka mid ah beelaha Soomaaliyeed o ka tirsan beelwaynta [[ Murusade]]<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://karanle.blogspot.com/2014/03/karanles-hidden-political-historical.html/ |access-date=2021-01-19 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030075923/http://karanle.blogspot.com/2014/03/karanles-hidden-political-historical.html |dead-url=yes }}</ref> oo ka sii mid ah beelaha [[Hawiye]]. Beesha Cabdalle Sabdi waa beel magac iyo sumcad ku dhex leh beesha Murusade, beesha Hawiye iyo beelaha Soomaaliyeedba, waxaa beeshaan ka dhashey halyeeyo badan oo lagu yaqaano dowladnimada, nabad-raadinta, tacliinta iyo ganacsiga Soomaaliya. Beesha Cabdalle Sabdi waxaa ay degtaa gobolka [[ Galgaduud]] gaar ahaan degmada Galhareeri iyo degmada Ceelbuur & tuulooyinka kala ah Bargaan, Ceel-Caafi, Towfiiq, Coosweyne, & Jacar Waxay sidoo kale beesha Cabdalle Sabdi degtaa gobolka [[ Banaadir]] gaar ahaan degmooyinka Dayniile, Hawlwadaag, Yaaqshiid , Wardhiigleey, Xaafadda Buuloxuubeey ee degmada Wadajir iyo qeybo ka mid ah degmada Hodan. Dhanka Shabeelaha Hoose waxay beeshu ka degtaa deegaano hoos yimaada degmada Afgooye oo kala ah : Maagle , Daymaroodi, Garsaale , Kaxarow , Gumarey , Doondheere iyo Degmada Qoryooleey .
== Shaxda Beesha ==
*'''Hawiye'''
** '''Murusade'''
***'''Sabdi'''
****[[ Cabdalle Sabdi| '''Cabdalle''' '''Sabdi''']]
***** '''Absuge''' wuxu ukala baxa :
****** '''Maxamed Yar''' oo ah curadka Cabdalle wuxu usi kala baxa :
****** 1.Aadan Gaab
****** 2.Barrow-Eebakar
****** 3.Xasan Cad.
****** '''Maxamuud faqay''' wuxu usi kala baxa:
*******'''Muuse Fareey''': Waxuu usi kala baxaa:
*******1.Axmed Muuse
*******2.Cali Muuse (Cali Dheer )
*******3.Cismaan Muuse ayaa u kala baxa Reer Ciise iyo Reer Rooble.
*******'''Xagaleey ( Bah Cambareey)''' Xagaleey waxuu usi kala baxaa: 1.Cilmi Xagaleey 2.Cismaan Xagaleey 3.Muuse Xagaleey.
***** '''ilka-Gaduud''' wuxu ukala baxa:
****** '''Muuse ilkagaduud ( Muuse Gureey )''' Wuxu usi kala baxa:
****** 1.Caraay Jimcaale ( Xasan Caraay iyo Cabdi Caraay ).
****** 2.Gacal Jimcaale ( Aadan Gacal iyo Duqoow Gacal ).
****** 3. Cumar Jimcaale ( Afrax iyo Gaashaan ).
****** 4. Eebakar Jimcaale.
******'''Baane ilkagaduud''' wuxu usi kala baxaa:
******1: Xaadow Maxamed
******2: Iidle Maxamed
******3: Rooble Maxamed
******4: Maxamuud Maxamed
****** '''Caraale ilkagaduud ( Guuleed ibraahim & Gadiid ibraahim)''' wacay usi kala baxan:
****** 1. Reer deexey
****** 2. Reer Casir
****** 3. Reer Siyaad
****** 4. Reer Cigale.
****** 5. Reer Bariise
****** '''Xareed ilkagaduud''' wuxu usi kala baxa
****** 1. Kulmiye Xareed
****** 2. Kalaf Xareed.
== Dadka magaca leh ee ka dhashey beesha Cabdalle Sabdi==
*[[Maxamed Macalin Xassan]]: Waxuu Wasiirka Wasaaradda Kaluumeeysiga iyo Khayraadka Badda ka soo noqday Dowladdi uu madaxwaynaha ka ahaa Madaxweyne Sheekh Shariif Sheekh Axmed gaar ahaan xukuumaddii uu Ra'iisalwasaaraha ka ahaa Maxamed Cabdullaahi Farmaajo 2010-2011. <ref>{{Cite web | work=Somalitalk | url=http://somalitalk.com/2010/11/12/magacyaa-golaha-wasiirada-ee-uu-magcaabay-farmaajo/ |title=Liiska Magacyada Golaha Wasiirada ee uu Magcaabay Farmaajo |date=November 2010 | language=Somali | accessdate=29 December 2020}}</ref> Maxamed Macalin Xassan waxaa uu sidoo kale mar noqday Agaasimaha Madaxtooyada Soomaaliya isla dowladdii Sheekh Shariif. Waxuuna ahaa agaasimihii madaxtooyada ee ugu dambeeyay dowladdi Sheekh Shariif.
*[[Maxamed Nuur Gacal]]: Waxuu Wasiirudowlaha Arrimaha Dibadda ka soo noqday dowladdii uu madaxweynaha ka ahaa Xassan Sheekh Maxamuud gaar ahaan xukuumaddii Ra'iisalwasaare Saacid Shirdoon 2012-2013. Maxamed Nuur Gacal waa guddoomiyaha Baarlamanka Galmduug, waxaana uu xilkan hayaa laga soo bilaabo Janaayo 2020 ilaa hadda. Gacal sidoo kale waxuu la taliye sare u soo noqday Ra'iisalwasaare Cabdiwali Sheekh Axmed iyo Ra'iisalwasaare Xassan Cali Kheyre. <ref>{{Cite web | work=Goobjoog | url=https://goobjoog.com/akhriso-taariikh-nololeedka-murashax-maxamed-nuur-gacal/ | title=Akhriso: Taariikh Nololeedka Murashax Maxamed Nuur Gacal | date=January 2020 | language=Somali | accessdate=29 December 2020 | archive-date=27 Bisha Kow iyo Tobnaad 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201127131750/https://goobjoog.com/akhriso-taariikh-nololeedka-murashax-maxamed-nuur-gacal/ | url-status=dead}}</ref>
*[[Khadar Cadnaan Cali]]: AUN wuxu so noqday xiligi talyaaniga Kumasaari sido kale Governor bu kaso noqday gobolo kala duwan xiligi dowladi rayidka xilalka uso qabtay 1960-69 waxa kamid ah Gudoomiyihi Gobolka Jubada Sare & Gudoomiyihi Gobolka Banaadir.
*[[Maryan Cariif Qaasim]]: Waa xildhibaan hore ee beesha ku mataleysay Baarlamaanka Federalka ah ee Soomaaliya laga soo bilaabo sanaddi 2000-Ilaa 2022. Maryan Cariif sidoo kale waa aqoonyahanad sharci yaqaan ah, waxay hore u soo noqotay Guddoomiyaha Guddiga Dib u eegista Dastuurka ee Baarlamankii 9 aad (Dowladdi Xassan Sheekh).<ref>https://www.voasomali.com/a/2448814.html</ref> Maryan waxay sidoo kale ahayd Gudoomiyaha Guddiga Baarlamaan ee Doorashada Madaxwaynaha ee isla baarlamanki 9aad, waa doorashadi uu madaxwayne Xassan Sheekh ku guuleystay sanaddi 2012.<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://somalitalk.com/2012/09/01/sept10/ |access-date=2021-01-19 |archive-date=2022-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220119233842/http://somalitalk.com/2012/09/01/sept10/ |dead-url=yes }}</ref> Maryan Cariif waxaa lagu tiriyaa mid ka mid ah shaqsiyaadka Soomaaliyeed ee farakutiriska ah ee aqoonta durugsan u leh arrimaha dastuurka, waxayna qeyb libaax ka soo qaadatay dadaalada loogu jiro dib u eegista, qabyo-tirka iyo dhameystirka dastuurka Soomaaliya. Dhinaca kale Maryan waa qoraa qortay buuggaag caan ah iyo ganacsato leh hoteelka caanka ah ee Hotel Amiira.
*[[Xiireey Qaasim Weheliye]]: Xiireey waxaa uu xilal kala duwan ka soo qabtay dowladdihii Soomaaliya soo maray lixdameeyadi waxaana ka mid ahaa Barasaabka Gobolka Jubadda Hoose, sidoo kale wuxuu guddoomiye degmo ka soo noqday degmooyinka Balcad iyo Jowhar oo markaa raacsanaa gobolka Banaadir. Xiireey Qaasim marki dambe waxuu u soo wareegay dhanka ganacsiga, waxaana uu lahaa warshaddii caanka ahayd ee Bayl sidoo kalana uu maareeye ka ahaa. Bayl waxaa ay ahayd warshad sameysa agabka nadaafadda sida saabuunta iyo oomada dharka lagu maydho.<ref name="radiomuqdisho_2012-11">{{Cite web | work=Radiomuqdisho | url=http://radiomuqdisho.net/archives/ganacsade-xiirey-qaasim-weheliye-oo-maanta-ku-geeiyooday-magaalada-muqdisho/ | title=Ganacsade Xiirey Qaasim Weheliye oo maanta ku Geeiyooday Magaalada Muqdisho. | date=November 2012 | language=Somali | accessdate=December 30, 2016 | ciwaan=Nuqul Archive | archive-date=Bisha Laba iyo Tobnaad 31, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161231075403/http://radiomuqdisho.net/archives/ganacsade-xiirey-qaasim-weheliye-oo-maanta-ku-geeiyooday-magaalada-muqdisho/ | dead-url=yes }}</ref> Mudane Xiireey waxuu ka mid ahaa indheer-garad iyo haldoor Soomaaliyeed oo gaarayay 144 qof oo soo saaray bayaanki can baxay ee Maanafeesto bishii May sanaddi 1990 ki, bayaankaas oo lagu saxayay, talooyina loogu soo jeedinayay dowladdi markaas jirtay ee Maxamed Siyaad Barre. Xiireey waxuu ahaa qofka 88aad ee bayaankaas ku saxiixan.<ref>https://goobjooge.net/wp-content/uploads/2020/05/Liiska-Odayaasha-Bayaanka-soo-Saaray.pdf</ref> Markii ay dagaalada sokeeye ay ka dhaceen Soomaaliya, Xiireey waxaa uu ka mid noqday hoggaamiyeyaasha siyaasadda Soomaaliya. Waxuu Wasiirka Guryaynta iyo Horumarinta magaalooyinka ka noqday dowladdii Jeneraal Caydiid ee aan la aqoonsan 1995-1996.
*[[ Cabdulqaair Yaxye Cali]]: Waxaa uu ahaa shaqsi si aad ah loogu yaqaanay u olalaynta nabadda Soomaaliya, sumcad weyna ku dhex lahaa shacabka Soomaaliyeed iyo hey'adaha aduunka ee nabadda u olaleeya. Cabdiqaadir Yaxye waxaa uu ahaa aasaasihii iyo agaasimihii Hey'adda Wadatashiga iyo Cilmi Baarista oo magaceeda loo soo gaabiyo CRD, fadhigeeduna yahay magaalada Muqdisho.<ref>{{Cite web | work=Hiiraan Online | url=http://www.hiiraan.com/op2/2007/july/commemoration_of_a_somali_peace_activist_abdulkadir_yahya_ali.aspx/ | title=Commemoration of a Somali Peace Activist Abdulkadir Yahya Ali | date=July 2007 | accessdate=29 December 2020 | archive-date=9 Bisha Kow iyo Tobnaad 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042221/https://www.hiiraan.com/op2/2007/july/commemoration_of_a_somali_peace_activist_abdulkadir_yahya_ali.aspx | url-status=dead }}</ref> Sidoo kale Cabdulqaadir waxaa uu mar soo noqday caawiye dhanka baratakoolka (Assistant Protocol) safaaraddi Mareeykanka ku lahaa Muqdisho oo uu marki dambana ka noqday lataliye safiirka Mareeykanka.<ref>{{Cite web | work=AvKerry Walters, Robin Jarrell | url=https://www.scribd.com/book/399734280/Blessed-Peacemakers-365-Extraordinary-People-Who-Changed-the-World | title=Blessed Peacemakers: 365 Extraordinary People Who Changed the World | date=February 2007 | accessdate=29 December 2020 }}{{Dead link|date=Bisha Saddexaad 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Cabdulqaadir waxaa uu la taliye gaar ah u noqday mudane Cali Mahdi Maxamed marki loo doortay madaxwayne ku meel gaar ah sanaddi 1991. Cabdulqaadir Yaxye waxaa uu sidoo kale la taliye gaar ah u noqday ergaygi qaaska ahaa ee Mareeykanka u qaabilsanaa Soomaaliya Robert B. Oakley inti uu socday Howgalki Rajo soo Celinta (Operation Restore Hope) ee UNITAF/ UNISOM oo uu Mareeykanku hoggaaminayay, Cabulqaadir Yaxye waxaa uu Robert Oakley si weyn ugala shaqeeyay sidii la isagu soo dhaweyn lahaa Cali Mahdi iyo Caydiid oo markaa ku dagaalamayay magaalada Muqdisho. Cabdulqaadir oo la shaqaynayay Robert Oakley waxuu gacan weyn ka geystay xabad joojinti kumeel gaarka ahayd ee la dhex dhigay Cali Mahdi iyo Caydiid 1992.
*[[Xassan Maxamed Afrax]] (Xassan Cirro): Agaasimaha maamulka badda Soomaaliya (Somalia Maritime Administration) 2018-ilaa hadda.
*[[Cadar Cali Maxamad]] (Cadar Shalaqbeen) Xildhibaan BJFS ee kursiga HOP-081 horayna uso noqotay Agaasimaha wacyigalinta iyo xiriirka Bulshada Wasaaradda Haweenka Dowladda Federaalka Soomaaliya
*[[Cabdulqaadir Maxamed Maxamuud]] (Caanaboore): Guddoomiye ku xigeenki koobaad ee gobolka Banaadir ahaana guddoomiyihii maamulka iyo maaliyadda gobolka Banaadir. November 2020 Ilaa November 2022.<ref>{{Cite web | work=Goobjooge| url=https://goobjooge.net/madaxweyne-farmaajo-oo-g-banaadir-u-magaacabay-guddoomiye-ku-xigeeno-xoghaye-cusub-akhriso/ | title=Madaxweyne Farmaajo oo G/Banaadir u magaacabay Guddoomiye ku xigeeno & Xoghaye cusub |date= November 2020 | accessdate= 19 January 2020}}</ref>
*[[Cali Maxamed Qaasim]] (Cali Maseer): (AUN) waxa uu soo noqday maareeyihi guud ee dekadda magaaalada Muqdisho 1985. Sido kale wuxu so noqday 1989 Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda dowladdi Kacaanka .
*[[Muuse Maxamed Afrax]]: (AUN) waxaa uu ka soo mid noqday agaasinka sare ee xafiiska Ra'iisalwasaare Cali Khaliif Galaydh, dowladdii uu madaxda ka ahaa Dr. Cabdiqaasim Salaad Xassan. Sidoo kale waxuu muddo dheer la soo shaqeeyay UN Somalia qaybaheeda kala duwan.
*[[Mahad Sheekh Cali Cibaar]]: Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga iyo Warshadaha ee Galmudug ahna xildhibaan ka tirsan baarlamanka Galmudug.
* [[Cabdulqaadir Cali Booy]]: Waxaa uu soo noqday agaasimaha maamulka lacagta ee madaxtooyada qaranka (Villa Somalia), dowladihi Sheekh Shariif iyo Xassan Sheekh.
* [[Maxamed Cabdulqaadir Cali]] (Jacfar Yare): Guddoomiye ku Xigeenka Arrimaha Bulshada ee Degmada Dayniile.
*[[Cali Cabduqaadir Yaxye]] : Wuxu so noqday uqaybsamaha dhalinyarada wadanka Netherlands e qaramada midoobay:
*[[Maxamed Xassan Cali]] : Wasiir ku xigeenki hore ee Wasaaradda Caafimaadka Galmdug, maamuladi Cabdukariin Guuleed iyo Xaaf.
*[[ Cabdikariim Cumar Axmed ]]: Xildhibaan hore oo ka tirsanaa baarlamaanki 1aad ee Galmudug 2015-2020.
* [[Sheekh Cali Cibaar ]]: (AUN) Waxaa uu ka mid ah culimada diinta islaamka ee ugu caansan Soomaaliya gaar ahaan gobolada dhexe ee Soomaaliya. Waxuu qayb weyn ka qaatay fidinta diinta Islaamka gobolada Dhexe Soomaaliya gaar ahaan bariga gobolka Galgaduud. Sheekhu waxuu ku aasanyahay oo lagu siyaaran jiray degmada Galhareeri ee gobolka Galgaduud.
* [[Abuukar Maxamuud Gacal ]] Guddoomiye ku xigeenka hay'adda caalamiga ah ee International Rescue Committee (IRC) faraceeda Somaliya horana uga mid ahaa maamulka sare ee hay'adda CONCERN qaybteeda Soomaaliya.
* [[Caasha Cali Maxamuud Afrax ]] (Caaisha Afrax): Wariye ka tirsan telefishinka BBC Somali.
* [[ Ciise Maxamuud Siicoow ]]: Agaasimaha maamulka shaqaalaha (HRM ka ) ee dekeddda Muqdisho.
* [[Dr. Cariif Qaasim Weheliye ]] (AUN) wuxu ahaa Dhaqtar weyn.
* [[Col. Axmed Maxamed Dhiblaawe ]](AUN) wuxuu ahaa sarkaal ciidan
* [[Col. Xuseen Cumar Yalaxoow ]] (AUN) wuxuu ahaa sarkaal ciidan
*Ganacsade Cali Cabdulle Maxamuud (Cali Dheere): Ganacsade ka mid ah ganacsatada magaalada Muqdisho kana soo mid noqday maamulka Rugta Ganacsiga Soomaaliya
*Ganacsade Cumar Weheliye
*Ganacsade Shire Nuur Gacal
*Ganacsade Cali Maxamuud Afrax
*Abwaan Axmed Caddeey (AUN)
*Wariye Muuse Maxamuud Jiisoow: Agaasimaha Star TV ee xaruntiisu tahay Magaalada Muqdisho.
*Injineer Cabdikariim Sh. Cali Cibaar: Injineer caan oo u soo shaqeeyay dowladda hoose ee Xamar. Meelaha caanka ah ee uu dhisay ama wax ka dhisay waxaa ka mid ah: Isbitaalka caanka ah ee SOS, masjidka weyn ee Isbahaysiga Islaamka iyo dhismaha wasaaradda dhalinyarada iyo ciyaaraha oo intaba ku yaala magaalada Muqdisho.
==Nabaddoonada Beesha==
*Nabaddoon Cali Maxamuud Mahadalle (Cali Geel) Nabaddoonka guud ee beesha
*Nabaddoon Xaaji Maxamed Afrax Weheliye (AUN) Nabaddoon guud oo hore
*Nabaddoon Sheekh Axmed Jawle (AUN) Nabaddoon guud oo hore
*Nabaddoon Maxamed Cabdi Badane
*Nabaddoon Maxamed Axmed Yalaxoow (Maxamed Dheere)
*Nabadoon Cabdullaahi Caraaye
*Nabaddoon Cabdi Jimcaale Calasoow
*Nabaddoon Axmed Barre Cabdi (Xureey Baare)
*Nabaddoon Cali Qaambe (Nabaddoon Guud gobalada dhexe)
*Nabaddoon Xuseen Maxamed Siyaad (Xuseen Jiyeer)
*Nabaddoon Cali Faarax Maxamed (Cali Shanle)
*Nabaddoon Maxamed Maxamuud Siicow (Fooldibi) (AUN)
*Nabaddoon Xaaji Rooble Khadar
*Nabaddoon Mujaahid Xuseen Cumar Xayle (AUN)
*Nabaddoon Cali Xasan Caddoow (Cali Maanafaato)
*Nabaddoon Cali Booy (AUN)
*Nabaddoon Xaaji Maxamuud Faarax (Xaaji Waasac) (AUN)
*Nabaddoon Nuur Cirroobe Fiidow
==Sidoo kale fiiri==
*[[Soomaali|Beelaha Soomaalida]]
==Tixraac==
{{reflist|2}}
{{Beelaha Soomaalida}}
{{Commons|Category:Darod}}
[[Category:Qabiilada Soomaalida]]
[[Category:Soomaali]]
[[Category:Dadka Soomaaliga]]
[[Category:Qabaa'ilada Soomaaliya]]
3ogqeso1jgbhgmhx38k68ddnkirg9wq
Lee Hyori
0
32904
311769
303171
2026-11-05T03:55:18Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311769
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Lee Hyo-ri|image=(Marie Claire Korea) Feel The Soul - 이효리 (4).jpg|caption=Lee Hyori ee 2017 ''[[Marie Claire|Marie Claire Korea]]''|native_name=이효리|birth_name=Lee Hyo-ri|birth_date={{birth date and age|1979|5|10}}<ref>Mark Russell. ''[https://books.google.com/books?id=etDZAwAAQBAJ K-Pop Now!: The Korean Music Revolution]''. Tuttle Publishing. p. 118. ISBN [[Special:BookSources/978-1-4629-1411-1|<bdi>978-1-4629-1411-1</bdi>]].</ref>|birth_place=Gobolka Cheongwon, Waqooyiga Chungcheong, Koonfur Kuuriya|other_names={{hlist|Linda.G|Lee Chun Ok}}|occupation=Heesaa<br>soo saare<br>firfircoon<br>atariisho<br>soo jeediyaha telefishanka|spouse={{marriage|Lee Sang-soon|2013}}|module={{Infobox musical artist|embed=yes
| genre = [[K-pop]]
| instrument = Cod
| years_active = 1998–hada
| label = [[DSP Media|DSP]]
| associated_acts = [[Fin.K.L]]<br>[[SSAK3]]<br> [[Refund Sisters]]
}}}}
'''Lee Hyo-ri''' (born Maajo 10, 1979) waa heesaa Koonfur Kuuriya, soo saare, firfircoon, atariisho iyo soo jeediyaha telefishanka. Loogu magac daray "Qiso Qarniga"<ref>[https://www.koreaboo.com/lists/korean-idols-actors-national-titles/ "15+ Korean Celebrities You Probably Didn't Know Have A National Title - Koreaboo"].</ref><ref>[https://lovekpop95.com/2021/04/01/korean-celebrities-national-title/ "12 Popular Korean Celebrities Who Have A National Title - LOVEKPOP95"].</ref><ref>[https://koreanallday.com/2020/11/04/23-korean-actors-who-are-crowned-with-national-titles-in-korea/ 23 Korean Actors Who Are Crowned With National Titles In Korea - Korean All Day] {{Wayback|url=https://koreanallday.com/2020/11/04/23-korean-actors-who-are-crowned-with-national-titles-in-korea/ |date=20210710221152 }}.</ref><ref>{{Cite web |title=Nuqul Archive |url=https://www.kpopstarz.com/articles/293471/20200616/k-pop-groups-idols-who-given-national-titles-koreans-represent.htm |access-date=2025-06-17 |archive-date=2025-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617124800/https://www.kpopstarz.com/articles/293471/20200616/k-pop-groups-idols-who-given-national-titles-koreans-represent.htm |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.fanpop.com/clubs/lee-hyori/articles/67172/title/lee-hyori-reveals-yoo-jae-suk-shows-great-interest-female-entertainers-bodies</ref><ref>[https://www.readersnews.com/news/articleView.html?idxno=95005 "이효리의 '근자감'은 왜 가슴을 때릴까? - 독서신문"].</ref> intii ay ka muuqatay ''Family Outing''. Waxay ka soo muuqatay xubin ka mid ah kooxda gabdhaha ee Fin.K.L waxayna markii dambe bilawday duubista heesaheeda. Sannadkii 2003, waxay soo saartay albumkeedii ugu horreeyay ee ''[[Stylish]]'' oo ku guulaystay abaalmarinno badan. Sanadkii 2006, Lee waxay ahayd haweeneyda ugu mushaarka badan Koonfur Kuuriya markii ay qandaraas la saxiixatay Mnet Media.
== Nolosha hore iyo shaqo ==
=== [[1979]]–[[1997]]: Nolosha hore ===
Lee wuxuu dhashay sanadkii 1979 wuxuuna ku dhashay Osong-ri, Degmada Cheongwon, Waqooyiga Chungcheong isagoo ugu yar seddex gabdhood.<ref>''충청투데이''. 2012-06-10 [http://www.cctoday.co.kr/news/articleView.html?idxno=704770 <nowiki>[충청도 출신 연예인들]고향의 이름으로 '별'이 되다</nowiki>]. Soo qaatay 2021-07-11.</ref><ref>''Review Star''. 2012-04-16 [https://web.archive.org/web/20140513011712/http://reviewstar.hankooki.com/Article/ArticleView.php?WEB_GSNO=10035556 "이효리 어린 시절, "화장실 없는 8평 이발소에서 생활했다" "]. Waxa laga kaydiyay [http://reviewstar.hankooki.com/Article/ArticleView.php?WEB_GSNO=10035556 asalka ah] 2014-05-13. Soo qaatay 2021-07-11.</ref> Kadib markii laga eryay dugsiga dhexe hal mar,<ref>{{Cite web|last=|date=2012-04-17|title=이효리, 중학생 시절 '이전퇴학' 당했다 "노래방 때문에…"|url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=201204170927373&sec_id=540201|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426073549/http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=201204170927373&sec_id=540201|archive-date=2021-04-26|access-date=2021-04-26|website=[[Kyunghyang Shinmun|Sports Kyunghyang]]|language=ko}}</ref> Lee wuxuu ka shaqeeyey waqti-dhiman maqaaxi waxaana indha indheeyay hay'ad waxaana jiiday maareeyaha kooxda H.O.T.<ref>[http://www.fnnews.com/news/201206150842453878 "아르바이트하다 파출소까지 간 연예인은?"]. Soo qaatay 2021-07-11.</ref> Waxay u diyaar garowday koox koox ah markii ay ku nooleyd tababarida SM Entertainment ka hor inta aysan ugu dambeyntii ka soo bixin xubin ka mid ah [[Fin.K.L]].<ref>https://music.bugs.co.kr/artist/2907?wl_ref=list_tr_10_mab</ref><ref>[https://1boon.kakao.com/maxim/2733 핑클이 다시 뭉친다고...? 멤버들 미쳤던 리즈시절 모아봄.zip | 1boon.]{{Dead link|date=Bisha Afraad 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.huffingtonpost.kr/news/articleView.html?idxno=110204/ Huffington Post]{{Dead link|date=Bisha Saddexaad 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref><ref>[https://www.hankyung.com/article/2019050307937 원조 걸그룹 핑클 예능서 재결합…성유리 혼자 아닌 넷 | 한경닷컴 - 한국경제] {{Wayback|url=https://www.hankyung.com/article/2019050307937 |date=20250617124800 }}.</ref><ref>[http://www.newdaily.co.kr/site/data/html/2019/09/16/2019091600218.html 핑클 21주년 기념 콘서트, 팬미팅 공연으로 대체? | Save Internet 뉴데일리].</ref>
=== [[1998]]–[[2002]]: Bilaabashada shaqooyinka Fin.K.L ===
{{main|Fin.K.L}}Lee waxay bilaabay shaqadeeda iyada oo qayb ka ah kooxda gabdhaha ee Fin.K.L. Maadaama ay tahay curadka, iyadu waxay ahayd hoggaamiyaha kooxda. Lee waxaa la helay isagoo sawirro dhejis ah la qaadanaya asxaabteeda wuxuuna ahaa xubintii ugu dambeysay ee ku biira Fin.K.L, wax yar uun ka hor kulankoodii ugu horreeyay ee Janaayo 1998. Fin.K.L waxay si rasmi ah ugu soo shaac baxday 22-kii Maajo 1998-kii heesteedii "Blue Rain" Bbbb Markii labaad oo laga sii daayay albumkoodii ugu horreeyay, ee loo yaqaan ''To My Boyfriend'', ayaa noqotay midkii ugu horreeyay ee muusiggoodii guusha gaadhay. Fin.K.L waxay noqotay mid kamid ah kooxaha ugu caansan uguna guusha badan Kuuriyada Koofureed abidkeed, waxay la tartamaysay kooxda gabdhaha caanka ah ee loo yaqaan [[S.E.S]].<ref>[https://www.hellokpop.com/featured/k-pop-debut-look-back-fin-k-l/ "K-pop Debut Look Back: How Fin.K.L Become K-pop Pioneers With An "Eternal Love"]. ''Hellokpop''.</ref><ref>https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=e&menu_cate=artist&id=&board_seq=362415</ref>
=== [[2003]]–[[2005]]: ''Stylish...E'' ===
{{Main|Stylish...E}}Sannad kadib markii albumki afraad ee Fin.K.L ''Forever'', albumkeedii ugu horreeyay ee keli ah<ref>[https://www.last.fm/music/%EC%9D%B4%ED%9A%A8%EB%A6%AC/Stylish...E "Stylish...E — 이효리 | Last.fm"].</ref> ayaa la sii daayay bishii Ogos 2003, oo loogu magac daray ''[[Stylish...E]]'',<ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=http://mnet.com/album/20620 |access-date=2021-07-10 |archive-date=2019-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806190418/http://www.mnet.com/album/20620 |dead-url=yes }}</ref><ref>https://www.discogs.com/Lee-Hyori-Stylish/release/9617671</ref><ref>{{Cite web |title=Nuqul Archive |url=https://www.generasia.com/wiki/Stylish...E_Hyolee |access-date=2021-07-10 |archive-date=2021-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710224117/https://www.generasia.com/wiki/Stylish...E_Hyolee |url-status=dead}}</ref> Heesta hogaaminta ee "10 Minutes" ayaa noqotay mid ka mid ah heesteeda guuleysatay waxayna ku sigatay inay xaaqdo "Daesangs", oo ah abaalmarinta ugu caansan ee muusikada Kuuriyada Koonfureed, iyadoo ku guuleysatay in ka badan toddobo ka mid ah, oo ay ku jiraan seddex ka mid ah afarta ugu caansan Daesangs.<ref>https://www.allkpop.com/article/2020/12/kim-jong-kook-joins-lee-hyori-as-the-only-people-in-history-to-have-a-daesang-grand-prize-in-both-music-and-entertainment</ref><ref>https://www.kpopreporter.com/articles/3287/kim-jong-kook-joins-lee-hyori-daesang-hall-fame-both</ref> ''Stylish...E'' waxaa lagu iibiyay 144,182 nuqul Koonfurta Kuuriya oo keliya, sida laga soo xigtay Ururka Warshadaha Muusikada ee Kuuriya 2003.<ref name="miak">{{cite web|title=Music Industry Association of Korea – February 2004|work=Music Industry Association of Korea|url=http://www.miak.or.kr/stat/kpop_2003_2h.htm|access-date=January 16, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080619070252/http://www.miak.or.kr/stat/kpop_2003_2h.htm|archive-date=June 19, 2008}}</ref> Caan ku ahaanshaheeda howlaheeda kala duwan ayaa ugu dambeyntii loogu magac daray "Cudurka Hyori" ee Kuuriyada Koofureed, Warbaahinta Kuuriya waxaa lagu naanaysi jiray 2003 "Sanadka Hyori" maadaama ay dhif iyo naadir ka ahayd wararka sanadka oo dhan.<ref name="kpm">{{cite web|title=Lee Hyori Not performing in 2004|work=KPop Music News|url=http://www.kpopmusic.co.uk/modules.php?name=News&file=article&sid=14&mode=&order=0&thold=0|access-date=April 24, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20040120164659/http://www.kpopmusic.co.uk/modules.php?name=News&file=article&sid=14&mode=&order=0&thold=0|archive-date=January 20, 2004|url-status=dead}}</ref>
Bishii Janaayo [[2005]], Lee waxay marki ugu horreysay ka soo muuqatay taxanaha telefishanka [[Seoul Broadcasting System|SBS]] ''Three Leaf Clover'', oo ay jilayaan Ryu Jin, Kim Jung-hwa, Kim Kang-woo, iyo Lee Hoon. Si kastaba ha noqotee, 16-dhacdo ayaa heshay qiimeyn hoose (in kayar 10%) waxaana Lee lagu dhaleeceeyay ficilkeeda, iyadoo daawadayaashu ay sheegeen in si qaldan loo beeniyay iyada oo ah shaqaale hoos udhacay laakiin farxad leh.<ref>{{cite web|last=Moon|first=Iris|title=Job, household chores subject of 'real' dramas|url=http://www.hancinema.net/job-household-chores-subject-of-real-dramas-2513.html|work=[[The Korea Herald]] via [[Hancinema]]|date=March 28, 2005}}</ref><ref>{{cite web|title=Singers-Turned-Actors: the Best and the Worst|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2006/12/02/2006120261002.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=December 2, 2006}}</ref>
8 Ogosto, 2005, waxay si wadajir ah u martigelisay Sannadlaha Muusikada Kuuriya.
=== [[2006]]–[[2007]]: Saxeexida Mnet iyo ''Dark Angel'' ===
[[File:Lee_Hyori_at_SBS_Inkigayo_in_2007_08.jpg|thumb|Lee oo qabanaya, Ogosto 2007]]
Bishii Febraayo 2006, Lee waxay soo saartay albumkeedii labaad, ''[[Dark Angel]]''. Heesta ugu horreysa, "Get Ya!", Waxaa lagu eedeeyay in ay khayaamaysay qorayaasha heesta [[Britney Spears]] 'heesta "Do Somethin'".<ref>{{cite news|title=Britney Songwriters Complain of Lee Hyo-lee 'Plagiarism'|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2006/03/23/2006032361021.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=March 23, 2006}}</ref>
Waxaa la soo wariyay in Lee uu qandaraas seddex sano ah la saxiixday Mnet Entertainment (oo hada ah Stone Music Entertainment) ₩2.2,<ref name="chosun2">{{cite web|work=[[The Chosun Ilbo]]|title=Pop Star Prepped for Better Year|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/01/16/2007011661012.html|date=January 16, 2007}}</ref> noqoshada haweeneyda ugu mushaarka badan Koonfur Kuuriya (qiyaastii US $ 2.2 milyan sanadkii).<ref name="chosun3">{{cite web|work=[[The Chosun Ilbo]]|title=Lee Hyo-ri Becomes Highest Paid Female Singer|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2006/11/09/2006110961011.html|date=November 9, 2006}}</ref>
Inkasta oo ay ku fashilantay taxanaheedii hore ''Three Leaf Clover'', sanadkii 2007, Lee wuxuu jilay ka soo horjeedka Lee Dong-gun ee taxanaha ''If in Love... Like Them''.<ref name="chosun4">{{cite web|work=[[The Chosun Ilbo]]|title=Is Sexy Girl Lee Hyo-lee Facing an Image Crisis?|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/01/02/2007010261004.html|date=January 2, 2007}}</ref><ref>{{cite web|last=Han|first=Eun-jung|title=Once Bitten but Not Twice Shy|url=http://www.hancinema.net/once-bitten-but-not-twice-shy-8092.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|date=December 18, 2006}}</ref> In kasta oo markii hore lagu dhawaaqay inuu yahay hal dhacdo oo keliya, waxaa laga sii daayay afar qaybood oo ku saabsan [[Mnet]]. Nooc laba qaybood ah oo taxane ah oo tifaftiran ayaa sidoo kale ku socday SBS. Intii lagu jiray duubista filimka, qayb ka mid ah saqafka sare Lee ayaa dul taagnaa oo dumay. Kaliya cagteeda ayaa ku dhacday, laakiin sida lagu soo warramay dhicitaanka ayaa laga yaabaa inuu dhinto haddii Lee Dong-gun uusan badbaadin lahayn.
Bishii Febraayo 2007, Lee waxay ku dhawaaqday heesteeda cusub taas oo asal ahaan u noqon laheyd heesha ''If in Love... Like Them''. Waxay si toos ah ugu soo bandhigtay Inkigayo sedexdii heesood ee ugu waaweynaa Febraayo 25, 2007. Heesta hogaamintu waxay ahayd "Toc Toc Toc" ({{ko-hhrm|톡톡톡||Toktoktok}}). In kasta oo hal-abuurka uu yahay R&B, Lee wuxuu bilaabay inuu heeso balladh badan ka dib, isagoo si tartiib ah uga fogaanaya muuqaalkeedii "galmada" .<ref name="chosun4" /><ref name="miak2">{{cite web|title=Music Industry Association of Korea – March 2007|work=Music Industry Association of Korea|url=http://www.miak.or.kr/stat/kpop_200703.htm|access-date=April 18, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070708225146/http://www.miak.or.kr/stat/kpop_200703.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=July 8, 2007}}</ref>
In kasta oo heesaheeda ay ganacsi ahaan guuleysteen, haddana taxanaheeda waxaa si weyn loogu ciqaabay jebinta tilmaamaha xayeysiinta, sida ''If in Love... Like Them.'' Guddiga baahinta Kuuriya ayaa xukumay in riwaayadda aan laga sii deynin Kuuriyada Koofureed markale, shabakadduna waa inay raaligelin siisaa daawadayaasheeda.<ref>{{cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=5613|title=페이지를 찾을 수 없습니다.|website=world.kbs.co.kr|access-date=June 28, 2007|archive-date=May 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090508102444/http://world.kbs.co.kr/english/entertainment/enter_chart_detail.htm?No=5613|url-status=dead}}</ref>
Lee sidoo kale wuxuu dalacsiin ka sameeyay Japan markii shabakada Jabbaan ee Fuji TV la sii daayay ''If in Love... Like Them''.<ref name="chosun1">{{cite web|title=Star Lee Hyo-ri Stirring Interest in Japan|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/04/16/2007041661009.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=April 16, 2007}}</ref> Taxanaha waxaa laga sii daayay CS Fuji, kanaal yar oo dayax gacmeed ah oo Fuji TV lahaa.<ref name=":0">{{cite web|title=Lee Hyo-ri Says Secret Weapon is 'Sex Appeal'|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/06/05/2007060561011.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=June 5, 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fujitv.co.jp/cs/program/7212_177.html|title=CS Fuji}}</ref>
=== [[2008]]–[[2009]]: ''It's Hyorish'' ===
Intii ay ka rawaxday shaqadeeda, Lee waxay kaloo martigelisay barnaamijyo telefishan oo kala duwan, oo ay ka mid yihiin ''Time Machine'' and ''Happy Together.'' Bishii Abriil 8, 2008, waxay ku biirtay [[Korean Broadcasting System|KBS]] ''Sang Sang Plus.''<ref>[http://world.kbs.co.kr/english/program/program_musicnews_detail.htm?No=7326 ''Roundtable Plus'' Welcomes New Host E Hyo-lee] {{Wayback|url=http://world.kbs.co.kr/english/program/program_musicnews_detail.htm?No=7326|date=20210709190714}}. ''[[KBS World]]''. March 26, 2008.</ref> Waxay ka mid ahayd asal ahaan kuwii wada-hawlgalayaasha ahaa ee ''Change'', ka hor intaysan tagin horaantii Luuliyo. Iyadu sidoo kale waa xubin hore oo jilaa ah oo ka tirsan ''Family Outing'', oo ka soo muuqday xilli-ciyaareedkii ugu horreeyay oo keliya.
Bishii Diseembar 20, [[2008]], Lee waxay qabatay barnaamijkeedii ugu horreeyay ee Lee ''Hyori the Invincible''. Marka la sii daayo, tikidhada ayaa lagu iibiyey shan daqiiqo.<ref>{{cite web|title=Lee Hyo-ri's First Solo Gig Sells Out in 5 Minutes|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2008/11/08/2008110861001.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=November 8, 2008}}</ref>
Albamkeedii saddexaad ee istuudiyaha, ''[[It's Hyorish]]'', waxaa la sii daayay July 14, 2008. "U-Go-Girl", oo ah heestii ugu horreysay ee ka socota albumka, ayaa ka muuqatay lambar 1 khariidadaha internetka iyo khadadka, oo ay ku jiraan muusikada telefishanka ee kala duwan.
Bishii Nofeembar 2009, qandaraaskeedii Mnet Media ayaa lagu waday inuu dhaco. Lee wuxuu qorsheynayay inuu qandaraas la saxiixdo Gil Entertainment (oo hadda ah B2M Entertainment) oo uu la shaqeeyo Gil Jong-hwa, oo ah maamuleha Fin.K.L oo la shaqeynayay kooxda tan iyo markii ugu horeysay.<ref>{{cite web|script-title=ko:이효리, 핑클 시절 매니저와 재결합...억대 러브콜 거절 본문 뉴스 본문 이효리, 핑클 시절 매니저와 재결합...억대 러브콜 거절|trans-title=Lee, Work again with Fin.K.L's co-manager|url=http://media.daum.net/entertain/newsview?cateid=1032&newsid=20090926113141870|work=[[Daum Communications|Daum]]|language=ko|date=September 26, 2009}}</ref> Si kastaba ha noqotee, albumkeedii 2010 waxaa lagu sii daayay Mnet Media.<ref>[http://www.yesasia.com/global/lee-hyo-ri-vol-4-h-logic/1022456727-0-0-0-en/info.html "H-Logic"]. ''[[YesAsia]]''. Retrieved September 2, 2013.</ref>
=== [[2010]]–[[2015]]: ''H-Logic'', Muranka xatooyada albumka iyo ''Monochrome'' ===
{{Main|H-Logic|Monochrome }}
[[File:Lee_Hyori_from_acrofan.jpg|thumb|Lee, [[2012]]]]
Ku dhowaad laba sano ka dib albumkeedii hore, Lee wuxuu la soo noqday ''[[H-Logic]]'' Abriil 12, 2010. Albaabku wuxuu leeyahay 14 heesood, oo ay ku jiraan iskaashiyo ka yimaada fannaaniinta kale ee K-pop-ka. Fanaanada ayaa sidoo kale la shaqeysay E-Tribe, kooxdii ka dambeysay "U-Go-Girl", oo ah hogaamiyaha kali albumkeedii hore.
Wax yar ka dib markii la sii daayay albumka H-Logic, toddobo heesood oo ka mid ah heesihiisa, oo ay curisay Bahnus, ayaa lagu eedeeyay khayaano (ka mid ah heesaha la sheegay in la khalday waxaa ka mid ahaa "Bring It Back", oo ay sameeyeen koox gabdho Kanada ah oo la yiraahdo Cookie Couture). Bishii Juun 21, [[2010]], Lee waxay qirtay in eedaha xatooyada ah ee loo haysto albumkeeda ay run yihiin, iyagoo leh "waa la khiyaaneeyey"; waxay si ku-meel-gaadh ah u joojisay dhammaan dhaqdhaqaaqyadeedii gabay iyadoo joojisay muuqaaladeedii telefishanka.<ref>{{cite news|title=Lee Hyori admits plagiarism|newspaper=[[The Korea Times]]|date=June 20, 2010|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2010/06/201_67985.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Lee Hyo-ri Admits New Songs Were Plagiarized|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/06/21/2010062100869.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=June 21, 2010}}</ref><ref>{{cite news|title=Lee Hyo-ri suspends TV appearances|newspaper=[[The Korea Times]]|date=July 8, 2010|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2010/07/135_69095.html}}</ref>
Intii uu hakadka ku jiray, Lee wuxuu bilaabay inuu u koro sidii saameyn dhaqan. Waxay qortay tiirar khadka tooska ah loogu qoro joornaalada afka hooyo ku hadla sida The Hankyoreh oo iskudarsaday fikradeeda nolosha iyo shaqadeeda faallooyinka bulshada, waxaana sifiican loogu eegay qormooyinkeeda fudud, kaftanka iyo sirdoonka.<ref name="alternative">{{cite web|last=Baek|first=Byung-yeul|title=Alternative to Psy: Lee Hyo-ri is Miss Korea in new album|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2013/08/143_135220.html|work=[[The Korea Times]]|access-date=May 6, 2013|date=May 6, 2013}}</ref> Waxay sidoo kale noqotay mid kusii kordheysa bulshada rayidka ah, iyada oo kusoo baxday mid kamid ah dadka ugu caansan dalka ee u ololeeya xuquuqda xayawaanka. Sannadkii 2011, Lee wuxuu sii daayay laba heesood oo samafal ah oo loogu deeqay xuquuqda xayawaanka, "Please Stay Behind" ({{ko-hhrm|남아 주세요||Nama Juseyo}}) iyo "Remember" ({{ko-hhrm|기억해||Gieokhae}}).
Laga bilaabo Maarso 4, 2012, iyada iyo Jung Jae-hyung ayaa martigaliyay bandhigga muusigga ''Jung Jae-hyung & Lee Hyo-ri's You and I'' ee SBS.<ref>{{cite web|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012012013531204233|title=Lee Hyori, Jung Jae-hyung to host new music show|work=10Asia|last=Han|first=Yeo-wool|date=January 20, 2012}}</ref> Bandhigu wuxuu soo daayay qaybtiisii ugu dambaysay Oktoobar 14, 2012, oo soo afjaray tobankii bilood ee uu socday qiimeyn hoose.<ref>{{Cite news|url=http://www.newsen.com/news_view.php?uid=201210101516331410|script-title=ko:'유앤아이' 폐지 8개월만 막내린다..14일 마지막 방송|date=October 10, 2012|work=Newsen|language=ko}}</ref>
Ka dib soo laabashadeeda dib ayaa loo riixay dhowr jeer 2012 oo dhan, waxaa la shaaciyey in Lee ay masraxa kula laaban doonto albamkeedii shanaad bishii Maajo 2013.<ref>{{cite news|last=Kim|first=Hyeong-woo|script-title=ko:'퀸' 이효리 5월 컴백 순항 3년만의 귀환 "타이틀곡 막바지 작업"|url=http://www.newsen.com/news_view.php?uid=201303110758260810|newspaper=Newsen|date=March 11, 2013|language=ko}}</ref> <ref>{{cite web|title=Racy Teasers Whet Appetites for Lee Hyo-ri's New Album|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2013/04/24/2013042400636.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=April 24, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Suh|first=Hye-rim|title=Lee Hyo-ri unveils video teaser for new song ''Miss Korea''|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130502000768|work=[[The Korea Herald]]|date=May 2, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Jin|first=Eun-soo|title=Lee Hyori to be the next ''Miss Korea'' in new video|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130502000809|work=[[The Korea Herald]]|date=May 2, 2013}}</ref> Bishii Meey 6, 2013, waxay soo saartay heesteedii sii-deynta ee albumka, oo cinwaankeedu ahaa "Miss Korea" ({{ko-hhrm|미스코리아||Miseukoria}}). Fiidiyowga muusigga oo buuxa oo la sii daayay isla maalintaas wuxuu ahaa fiidiyow madow iyo caddaan ah.<ref>{{cite web|last=Jackson|first=Julie|title=Lee Hyori's ''Miss Korea'' dominates charts|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130507000753|work=[[The Korea Herald]]|date=May 7, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.allkpop.com/article/2013/12/lee-hyori-to-recruit-non-celebrity-miss-koreas-for-her-stage-at-the-2013-sbs-gayo-daejun|title=Lee Hyori to recruit non-celebrity 'Miss Korea's for her stage at the '2013 SBS Gayo Daejun' - allkpop.com}}</ref>
Albumkeedii shanaad, Monochrome, waxaa la sii daayay 21-kii Maajo, [[2013]].<ref>{{cite web|last=Suh|first=Hye-rim|title=Lee Hyori unveils ''Monochrome'' album image|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130509000653|work=[[The Korea Herald]]|date=May 9, 2013}}</ref><ref>{{cite web|last=Jackson|first=Julie|title=Lee Hyori's ''Monochrome'' sweeps charts|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130522000654|work=[[The Korea Herald]]|date=May 22, 2013}}</ref><ref>{{cite web|script-title=ko:이효리 배드걸, 섹시한 미스코리아급 화보!|trans-title=Lee Hyori, bad girl, sexy and like Miss Korea|url=http://www.etnews.com/news/home_mobile/life/2770248_2569.html|work=Etnews.com|date=May 21, 2013|language=ko|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Koobaad 19, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250119145815/https://www.etnews.com/news/home_mobile/life/2770248_2569.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|script-title=ko:인기가요 이효리 "'미스코리아' 작사 하루만에 완성"|trans-title=Lee Hyori, completed the lyrics in one day|url=http://star.mk.co.kr/v2/view.php?mc&year=2013&no=406690|work=StarMk.co.kr|date=May 26, 2013|language=ko}}</ref><ref>{{cite web|url=http://seoulbeats.com/2013/12/a-star-studded-affair-2013-sbs-gayo-daejun/|title=A Star-Studded Affair: 2013 SBS Gayo Daejun|date=December 30, 2013|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Sideedaad 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803152544/http://seoulbeats.com/2013/12/a-star-studded-affair-2013-sbs-gayo-daejun/|url-status=dead}}</ref>
Bishii Abriil 2, [[2014]], SBS waxay ku dhawaaqday iyada iyo atariishada Moon So-ri inay qaban doonaan barnaamij hadal ah ''Magic Eye''.<ref>{{cite web|url=http://www.soompi.com/2014/04/02/lee-hyori-and-moon-so-ri-partner-up-to-host-new-variety-program/#.Uz31elfli3I|title=Lee Hyori and Moon So Ri Partner Up to Host New Variety Program|work=Soompi|author=lellie|date=April 3, 2014|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Sagaalaad 12, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912224711/http://www.soompi.com/2014/04/02/lee-hyori-and-moon-so-ri-partner-up-to-host-new-variety-program/#.Uz31elfli3I|dead-url=yes}}</ref> Bandhigu wuxuu bilaabay duubista bishii Abriil. Qiimeyn hoose awgeed, show-ga waxaa lasii daayay qeybtiisii ugu dambeysay November 18, 2014.<ref>{{Cite news|url=http://www.osen.co.kr/article/G1109994912|script-title=ko:'매직아이' 내달 18일 종영|date=October 30, 2014|publisher=OSEN|access-date=November 2, 2014|language=ko}}</ref>
=== [[2015]]–[[2017]]: ''Black'' ===
Bishii Febraayo 2015, wakiilada Lee waxay ku dhawaaqday in qandaraaskeedii B2M Entertainment uu dhacay 2013.<ref>{{Cite news|url=http://www.allkpop.com/article/2015/02/lee-hyori-maintains-ties-with-b2m-entertainment-despite-their-expired-contract|title=Lee Hyori maintains ties with B2M Entertainment despite their expired contract {{!}} allkpop.com|work=allkpop|access-date=July 6, 2017}}</ref> Bishii Maajo 2015, Lee waxay ku dhawaaqday inay xidhay boggeeda iyo sidoo kale xisaabteeda [[Twitter]].<ref>{{cite web|url=http://www.soompi.com/2014/04/02/lee-hyori-and-moon-so-ri-partner-up-to-host-new-variety-program/#.Uz31elfli3I|title=Lee Hyori Shuts Down All Her Social Media Accounts|work=Soompi|date=May 31, 2015|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Sagaalaad 12, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912224711/http://www.soompi.com/2014/04/02/lee-hyori-and-moon-so-ri-partner-up-to-host-new-variety-program/#.Uz31elfli3I|dead-url=yes}}</ref> Xiritaanka baraha bulshada, waxay joojisay dhammaan howlihii telefishanka.<ref>{{cite web|url=http://www.koreatimesus.com/lee-hyori-pulls-plug-on-tv-career/|title=Lee Hyori pulls plug on TV career|work=The Korea Times|date=October 1, 2015|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Sagaalaad 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926232756/http://www.koreatimesus.com/lee-hyori-pulls-plug-on-tv-career/|dead-url=yes}}</ref> Bishii Oktoobar ee sanadkaas, wakiilka Lee wuxuu u sheegay warbaahinta in ay qaadan doonto hakad 2-sano ah oo ka socda shaqadeeda madadaalada, "si ay waqti ugu hesho nafteeda."<ref>{{cite web|url=http://www.allkpop.com/article/2015/10/lee-hyori-to-take-a-hiatus-from-celebrity-activities-for-2-or-more-years|title=Lee Hyori to take a hiatus from celebrity activities for 2 or more years - allkpop.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.koreatimesus.com/lee-hyori-pulls-plug-on-tv-career/|title=Lee Hyori pulls plug on TV career – The Korea Times|website=www.koreatimesus.com|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=2021-07-09|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926232756/http://www.koreatimesus.com/lee-hyori-pulls-plug-on-tv-career/|dead-url=yes}}</ref>
Bishii Oktoobar [[2016]], Lee wuxuu ka dhawaajiyay inuu ka shaqeynayo muusig cusub.<ref>{{cite web|url=http://mwave.interest.me/en/kpop-news/article/109374/lee-hyori-reveals-that-she-is-preparing-a-new-album-all-kpop-news|title=Lee Hyori Reveals That She is Preparing a New Album|work=MWave|date=October 22, 2016|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=July 9, 2021|archive-date=March 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329224229/http://mwave.interest.me/en/kpop-news/article/109374/lee-hyori-reveals-that-she-is-preparing-a-new-album-all-kpop-news|dead-url=yes}}</ref> Bishii Nofeembar, waxaa la xaqiijiyay in Lee uu la saxiixday Kiwi Media Group oo leh album cusub oo ku eg 2017.<ref>{{cite web|url=https://www.soompi.com/2016/11/23/lee-hyori-signs-contract-new-agency-reveals-plans-comeback/|title=Lee Hyori Signs Contract With New Agency And Reveals Plans For Comeback|work=Soompi|date=November 23, 2016|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Laba iyo Tobnaad 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210071551/https://www.soompi.com/2016/11/23/lee-hyori-signs-contract-new-agency-reveals-plans-comeback/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20161124000349|title=Lee Hyori to make comeback next year|work=The Korea Hearld|date=November 24, 2016}}</ref> Bishii Diseembar, Lee wuxuu dib ugu soo laabtay warbaahinta bulshada isaga oo ku daabacay barta Instagram.<ref>{{cite web|url=https://www.soompi.com/2016/12/15/lee-hyori-returns-social-media-ahead-upcoming-comeback/|title=Lee Hyori Returns To Social Media Ahead Of Upcoming Comeback|work=Soompi|date=December 14, 2016|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Todobaad 9, 2021|archive-date=Bisha Laba iyo Tobnaad 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210071700/https://www.soompi.com/2016/12/15/lee-hyori-returns-social-media-ahead-upcoming-comeback/|dead-url=yes}}</ref>
Bishii Janaayo [[2017]], Maamulaha Kwi Media Kim Hyung Suk ayaa shaaca ka qaaday [[Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]]' ''Video Star'' in Lee uu qaadayo masuuliyada albumkeeda cusub ee soo saare..<ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/read?oid=109&aid=0003471073|script-title=ko:'비디오스타' 김형석 "이효리, 음악적 생각많아..프로듀서 역할도"|access-date=June 28, 2017|language=ko}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/ranking/read?oid=109&aid=0003546770|title=[Oh!커피 한 잔②] 김형석이 직접 스포한 이효리의 새 앨범|access-date=June 28, 2017|language=ko}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.wowtv.co.kr/newscenter/news/view.asp?bcode=T30001000&artid=A201611240132|title=이효리 내년 상반기 컴백한다...김형석과 전속계약 체결 – 한국경제TV|last=한국경제TV|website=www.wowtv.co.kr|access-date=June 28, 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/read?oid=112&aid=0002918275|script-title=ko:"요가로 몸푸는 중"..이효리, 컴백 앞둔 근황|access-date=June 28, 2017|language=ko}}</ref>
Bishii Abriil 2017, waxaa lagu dhawaaqay in Lee iyo ninkeeda ay jilayaan barnaamij cusub oo telefishan ah ''Hyori's Homestay''.<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/2017/04/19/lee-hyori-unveil-married-lifestyle-new-variety-show/|title=Lee Hyori To Unveil Her Married Lifestyle In New Variety Show|last1=19|first1=JiwonYu April|last2=2017|date=April 19, 2017|website=Soompi|access-date=May 20, 2017|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=Bisha Shanaad 5, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505181900/https://www.soompi.com/2017/04/19/lee-hyori-unveil-married-lifestyle-new-variety-show/|dead-url=yes}}</ref> Bishii Juun, wakaaladda Lee ayaa xaqiijisay soo laabashadeeda horaantii July iyada oo isku diyaarineysa duubista fiidiyowga muusikada ee heesta.<ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/music/now/read?oid=112&aid=0002928996|script-title=ko:이효리 측 "7월초 컴백..완성도 위해 마무리 작업 중"(공식)|access-date=June 15, 2017|language=ko}}</ref>
Dhowr maalmood ka dib, Lee wuxuu si xun ula hadlay heesta horay loo sii daayay ee albumka "Seoul".<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/ktunecollective/status/878991195761893377|title=2017.06.28 WED 6:00 PM LEE HYORI – "SEOUL" PRERELEASE #LEEHYORI #이효리 @ktunecollective #COMEBACK #JUNE28 #SEOUL #서울 #선공개 #키위미디어그룹pic.twitter.com/gqS6Je33aD|last=Collective|first=K.-tune|date=June 25, 2017|website=@ktunecollective|access-date=June 28, 2017}}</ref><ref>{{Citation|last=1theK (원더케이)|title=[Teaser] Lee Hyori(이효리) _ Seoul (Feat. Killagramz)|date=June 27, 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=UjKqWHiLXi4|access-date=June 28, 2017}}</ref><ref>{{Citation|last=K-tune Collective|title=이효리(Lee Hyori) – 오늘 "서울(Seoul)" 발매!|date=June 27, 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=k_VsR013Iq0|access-date=June 30, 2017}}</ref> Heesta waxaa la sii daayay Juun 28, 2017, oo ay weheliso fiidiyowga muusikada oo muujinaya muuqaallada is-khilaafsan ee Seoul iyo Jeju Island.<ref>{{Citation|last=1theK (원더케이)|title=[MV] Lee Hyori(이효리) _ Seoul (Feat. Killagramz)|date=June 29, 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=89Rq4_QcBkw|access-date=June 30, 2017}}</ref> Liiska raadraaca albumka ayaa la muujiyay<ref>{{Cite news|url=http://www.allkpop.com/article/2017/06/lee-hyori-reveals-track-list-for-long-awaited-comeback-album-seoul|title=Lee Hyori reveals track list for long-awaited comeback album 'Seoul' {{!}} allkpop.com|work=allkpop|access-date=June 28, 2017}}</ref> oo ay weheliso taxane ah shaashado muuqaal ah oo loogu talagalay albumka dhowr maalmood ka hor sii deynta albumka.<ref name="soompi.com">{{Cite web|url=https://www.soompi.com/2017/06/30/lee-hyori-reveals-glimpse-comeback-art-film-black/|title=Update: Lee Hyori Unveils Rustic Teaser Images For New Album "BLACK"|last1=30|first1=J. K. June|last2=2017|date=June 30, 2017|website=Soompi|access-date=July 1, 2017|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=Bisha Sideedaad 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817234018/https://www.soompi.com/2017/06/30/lee-hyori-reveals-glimpse-comeback-art-film-black/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Citation|last=K-tune Collective|title=이효리(Lee Hyori) – "BLACK" Art Film #2|date=July 1, 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=HXu0spCFd7o|access-date=July 2, 2017}}</ref>
On July 4, 2017, albumkeedii lixaad ee istuudiyaha, ''[[Black]]'', ayaa la sii daayay.<ref>{{Citation|last=1theK (원더케이)|title=[MV] Lee Hyori(이효리) _ Black|date=July 4, 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=_64gu8qqeiM|access-date=July 4, 2017}}</ref> <ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.soompi.com/2017/07/04/exclusive-lee-hyori-takes-new-image-current-favorite-girl-group/|title=Exclusive: Lee Hyori Talks About Her New Image And Current Favorite Girl Group|last1=4|first1=K. Do July|last2=2017|date=July 4, 2017|website=Soompi|access-date=July 4, 2017|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=Bisha Lixaad 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617194330/https://www.soompi.com/2017/07/04/exclusive-lee-hyori-takes-new-image-current-favorite-girl-group/|dead-url=yes}}</ref>
=== [[2017]7–[[2019]]: Bandhigyada JTBC ===
Lee iyo seygeeda, Lee Sang-soon, ayaa gurigooda oo ku yaal Jeju Island u rogay guri marti ah si ay u duubaan ''Hyori's Homestay''. Xilliga 1, IU wuxuu ku biirayaa bandhigga shaqaale ahaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/988511wpp/jtbc-reveals-new-posters-lee-hyoris-upcoming-reality-show-hyoris-home-stay|title=JTBC Reveals New Posters For Lee Hyori's Upcoming Reality Show "Hyori's Home Stay"|date=May 23, 2017|website=Soompi|access-date=July 31, 2020}}</ref> Xilliga 2, booskii shaqaalaha waxaa lagu beddelay YoonA,<ref>{{Cite web|date=January 8, 2018|title=Girls' Generation's YoonA To Appear In 2nd Season Of "Hyori's Homestay" As Employee|url=https://www.soompi.com/article/1104821wpp/girls-generations-yoona-appear-2nd-season-hyoris-homestay-employee|access-date=July 31, 2020|website=Soompi}}</ref> sidoo kale xilligan Park Bo-gum waxay u timid inay u shaqeyso sidii shaqaale ku meel gaar ah.<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/1138427wpp/park-bo-gum-surprises-yoona-lee-hyori-hyoris-homestay-2|title=Park Bo Gum Surprises YoonA And Lee Hyori On "Hyori's Homestay 2"|date=May 11, 2018|website=Soompi|access-date=July 31, 2020}}</ref>
Sannadkii 2019, Lee wuxuu dib ula midoobay xubnaha Fin.K.L bandhigga cusub oo cinwaankeedu yahay ''Club Camping'' .<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/1338734wpp/fin-k-ls-reunion-in-new-reality-show-camping-club-premieres-to-strong-ratings|title=Fin.K.L's Reunion In New Reality Show "Camping Club" Premieres To Strong Ratings|date=July 14, 2019|website=Soompi|access-date=July 31, 2020}}</ref>
=== [[2020]]–hada: Ku noqo warshadaha muusikada, SSAK3 iyo Refund Sisters ===
Bishii Meey 15, 2020, Lee waxay ku dhawaaqday inay heshiis la saxiixatay shirkadda ESteem Entertainment.<ref>{{Cite web|url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=202005151806013&sec_id=540101&pt=nv|title=[공식] 이효리, 에스팀엔터와 전속계약 맺어 "좋은 인연 소중히 이어갈 것"|date=May 15, 2020|website=Sports Khan|access-date=May 15, 2020}}</ref> Iyadoo loo marayo ''Hangoutout With Yoo'', iyada, oo ku hoos jirta magaca magaca Linda G, waxay aasaastay saddexda mashruuc ee loogu magac daray SSAK3 oo leh Rain iyo Yoo Jae-suk. Waxay soo saareen heesta ugu horreeyay ee "Beach Again" Luulyo 18, 2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/1404653wpp/yoo-jae-suk-lee-hyori-and-rain-reveal-group-name-and-stage-names-for-their-co-ed-group|title=Yoo Jae Suk, Lee Hyori, And Rain Reveal Group Name And Stage Names For Their Co-Ed Group|date=June 4, 2020|website=Soompi|access-date=July 31, 2020}}</ref> SSAK3 waa mashruuc gaar ah oo seddex geesood ah, waxayna ku dhawaaqeen in dhamaan lacagaha ka soo baxa heesahooda iyo dalacsiintooda loogu deeqi doono bulshada u baahan.<ref>{{Cite web|url=https://www.soompi.com/article/1413998wpp/ssak3-to-donate-proceeds-from-their-music-to-help-those-in-need|title=SSAK3 To Donate Proceeds From Their Music To Help Those In Need|date=July 21, 2020|website=Soompi|access-date=July 31, 2020}}</ref>
Kadib mashruuca SSAK3, Lee, [[Uhm Jung-hwa]], [[Jessi]] iyo [[Hwasa]] waxay samaysteen koox mashruuc kale oo gabar ah oo loogu magac daray Refund Sisters. <ref>[https://studybreaks.com/culture/music/refund-sisters-unites-female-k-pop-idols-from-different-generations/ "Refund Sisters Unites Female K-Pop Idols From Different Generations"]. ''Study Breaks''.</ref>Waxay soo saareen heestii ugu horreysay ee "Don't Touch Me".<ref>[http://m.koreaherald.com/view.php?ud=20201027000816 "Refund Sisters: latest K-pop sensation that S. Korea is raving about"]. ''[[The Korea Herald]]''.</ref><ref>[https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3109527/lee-hyori-revival-project-groups-refund-sisters-and-ssak3 "The Lee Hyori revival: project groups Refund Sisters and SSAK3 gave the first-gen K-pop star a delightful 2020 comeback – and we can’t get enough"]. ''South China Morning Post''.</ref><ref>[https://www.jazminemedia.com/2020/09/refund-sisters-decides-on-their-title-track-and-confirm-debut-date/ Refund Sisters Decide On Their Title Track And Confirm Debut Date - JazmineMedia.]</ref>
== Farshaxanimada iyo sawirka ==
=== Muusig ===
==== Noocyada, erayada iyo mawduucyada ====
Qaabka Lee waxaa looqeexay inuu yahay muusikada magaalooyinka. Markii la sii daayay ''H-Logic'', Lee wuxuu bilaabay inuu tijaabiyo codkeeda isagoo ku daraya hip-hop muusigeeda. Sii deynta dambe waxaa saameyn ku yeeshay nooc kale oo ay ku jiraan muusigga dhagaxa.
Si caqli-gal ah, heesaha Lee waxay u kala baxeen jacayl iyo qalbi jab ilaa awood siinta faallooyinka bulshada iyada oo loo eegayo aragtida dumarka.
==== Nooca codka ====
Baaxadda codka ee Lee waxaa lagu kala saari karaa baaxadda mezzo-soprano. In kasta oo muuqaalkeeda galmada ah, haddana loo aqoonsaday heesaheeda qiirada leh sidoo kale<ref name=":1">{{cite news|url=http://www.hellokpop.com/2012/08/22/sexiness-can-be-a-double-edged-sword/|title=Sexiness can be a double-edged sword|date=August 22, 2012|work=hellokpop.com|access-date=September 21, 2012}}</ref>ee heesaha sida "Swing" iyo "Amor Mio". Lee waxaa lagu dhaleeceeyay awoodeeda heesida, taas oo ay ku jawaabtay "Waxaan u maleynayaa in qof kastaa uu u fikiro si ka duwan, markaa iyagaa sidaas u fikiri kara. Kahor, waxaan dareemay inaan ku dhuumanayo qalabka gadaashiisa. Waxaan dareemay raaxo la'aan haddii kale. Laakiin marka laga bilaabo qodob, aniga Waxaan jeclahay codkeyga. Tan iyo markii aan ka helay, runti ma ahan wax muhiim ah waxa ay dadka kale u maleeyeen."<ref>{{Cite news|url=http://www.allkpop.com/article/2013/05/lee-hyori-responds-to-criticisms-about-her-vocals|title=Lee Hyori responds to criticisms about her vocals {{!}} allkpop.com|work=allkpop|access-date=July 3, 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://seoulbeats.com/2013/09/lee-hyori-singer-icon-bride/|title=Lee Hyori: Singer, Icon, Bride|date=September 6, 2013|work=seoulbeats|access-date=July 3, 2017|language=en-US|archive-date=Bisha Sideedaad 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805045530/https://seoulbeats.com/2013/09/lee-hyori-singer-icon-bride/|url-status=dead}}</ref>
==== Qaabka doorka ====
Lee waxay sheegtay inay heesaa Uhm Jung-hwa tahay dayasho mudan tahay.<ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/music/now/read?oid=117&aid=0002876364|script-title=ko:'컴백' 이효리 "1년 뒤 마흔, 실감 안나…마음은 20대" [화보]|access-date=July 3, 2017|language=ko}}</ref>
=== Sawirka ===
Lee ayaa caan ku ah racfaanka galmada.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>{{cite web|title=Park Ji-sung, Lee Hyo-ri Koreans with Most Brand Powe|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2005/12/02/2005120261004.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=December 2, 2005}}</ref> Dabayaaqadii 2003, Lee waxay heshiis xayeysiis ah la saxiixatay Samsung, waxay u sameysay seddex xayeysiis muusig iyo heeso taleefannadooda gacanta ee Anycall, oo noqotay mid ka mid ah xayeysiisyadeeda ugu caansan.<ref>{{cite web|title=Lee Hyo-ri Signs Another Lucrative Deal with Samsung|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2006/12/12/2006121261010.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=December 12, 2006}}</ref>
Muddo shan sano ah, Lee waxay ahayd dhiirrigeliye Lotte Liquor, iyada oo ka dhigaysa dhiirrigeliyihii ugu waqtiga dheeraa.<ref>{{cite web|title=Lee Hyo-ri Signs Off as Longest-Serving Soju Model|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2012/11/13/2012111301183.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=November 13, 2012}}</ref>
Sanadkii 2007, waxay ku jileysay ganacsi ay la wadaagtay Jessica Alba shirkad isku qurxisa Koonfur Kuuriya Ĭsa Knox, taas oo lagu toogtay Kanada.<ref>{{cite web|title=Summit of the Starlets: Jessica Alba and Lee Hyo-ri|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2007/08/29/2007082961006.html|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=August 29, 2007}}</ref> Waxay ahayd dhiirrigeliye Calvin Klein.<ref>{{cite web|last=Garcia|first=Cathy Rose A.|title=Lee Hyo-lee Sizzles in Calvin Klein|url=http://www.hancinema.net/lee-hyo-lee-sizzles-in-calvin-klein-8841.html|work=[[The Korea Times]] via [[Hancinema]]|date=March 4, 2007}}</ref>
==== Khilaafka magaca masraxa ====
Intii lagu guda jiray dhacdo ''Hangout With Yoo'', Lee wuxuu ka fekerayay magacyo masrax oo kooxdii Refund Sisters. Intii ay wada hadalku socday waxay tidhi, "Ka waran magac Shiineys ah, maaddaama oo aannu adduunka ku sii socon karno? Ka waran ‘Mao’?", Iyada oo taas laga jawaabayo, daawadayaasha Shiinaha ee showga ayaa muujiyey sida ay uga xun yihiin maadaama magacu u eg yahay [[Mao Zedong]].<ref>https://news.joins.com/article/23855170</ref><ref>{{Cite web |ciwaan=Nuqul Archive |url=https://amp.seoul.co.kr/www/20200824500135 |access-date=2021-07-10 |archive-date=2021-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710230627/https://amp.seoul.co.kr/www/20200824500135 |dead-url=yes }}</ref>
== Tixraacyada ==
[[Category:Koonfur Kuuriya dadka]]
[[Category:Fannaaniinta K-pop]]
[[Category:Dad nool]]
[[Category:Idolyasha dhedig Koonfur Kuuriya]]
nc0rzxfhw8crtolckzbkjdfy4c5ijza
Dhibaato Meksiko-USA Xuduudaha
0
33613
311720
232202
2026-11-04T19:43:03Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311720
wikitext
text/x-wiki
[[File:US-Mexico_barrier_map.png|thumb|right|500px|]]
[[File:US-Mexico_barrier_at_Tijuana_pedestrian_border_crossing.jpg|thumb|right|500px|]]
[[File:US_Mexico_Border_Fence_Construction_(31467325507).jpg|thumb|right|500px|]]
Dhibaato Meksiko-USA Xuduudaha
* {{Flag|United States}}
* {{Flag|Mexico}}
==Waddanmaha kale Usa rabaan Geli==
* {{Flag|India}}
* [[Haiti]]
* {{Flag|Brazil}}
* {{Flag|Panama}}
muhaajiriinta mexican ee usa oo ah kuwa ugu sarreeya dunida dad aan sharciyeysnayn oo ku wajahan ummad kale, welwel weyn ayayna u qabtaa usa xagga ammaanka gobolka,In ka badan 500 oo dilal ah oo muwaadiniin Mareykan ah oo mexico ah ayaa sanadkiiba la kulma khataraha dembiyada iyo sugidda amniga mexico iyo derbiga xadka mareykanka hadda, dadka aan sharciga haysan ayaa walaaca ugu weyn ka qaba gobolka
==Warka==
https://web.archive.org/web/20210922200656/https://crim.sas.upenn.edu/fact-check/do-mexican-immigrants-cause-crime
https://www.pnas.org/content/117/51/32340 {{Wayback|url=https://www.pnas.org/content/117/51/32340 |date=20210925081602 }}
https://www.jstor.org/stable/43821882
https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-58593632
cdcwyaee4pa3zbc8vuceye1qqckl2m5
Ryu Hwa-young
0
35389
311771
262747
2026-11-05T04:51:58Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311771
wikitext
text/x-wiki
{{family name hatnote|Ryu||lang=Korean}}{{Infobox person|name=Ryu Hwa-young|image=2017 아시아 모델 페스티벌 레드카펫 (57).jpg|caption=Ryu ee Juun 2017|birth_date={{birth date and age|1993|4|22}}|birth_place=[[Gwangju]], South Korea|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|death_cause=|education=[[Jaamacadda Kyung Hee]]|occupation={{hlist|Actress|singer}}|agent=Never Die Entertainment|years_active=2014–hada|relatives=[[Ryu Hyo-young]] (walaa)|website={{url|http://www.930422.com/|Hwayoung Official Fan Site "RyuDot"}}|signature=Ryu Hwa-young's Signature.png|module={{Infobox musical artist|embed=yes
| genre = [[K-pop]]
| instrument = Cod
| years_active = 2010–2012
| label = [[Core Contents Media|Core Contents]]
| associated_acts = [[T-ara]]
}}}}
'''Ryu Hwa-young''' (dhashay Abriil 22, 1993),<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.hancinema.net/korean_Ryu_Hwa-young.php|title=Ryu Hwa-young (화영, Korean actress)|website=HanCinema|language=en-US|access-date=2017-11-20}}</ref> si fiican loo yaqaan magaca '''Hwayoung''', waa atariisho iyo heesaa reer Koonfur Kuuriya ah. Waa xubin hore oo ka tirsan [[T-ara]].
== Taariikh nololeedka ==
Ryu Hwa-young waxa ay dhalatay Abriil 22, 1993 magaalada [[Gwangju]] ee dalka Koonfur Kuuriya.<ref name="birth" /><ref name=":02" /> Walaasheeda mataanaha ka weyn, [[Ryu Hyo-young]],<ref>{{Cite news|url=http://entertain.naver.com/read?oid=109&aid=0003471592|title='택시' 류화영 "원래 꿈은 배우, 티아라 사건은…" 눈물 왈칵|website=Osen|date=April 1, 2012|access-date=2017-11-20|language=ko}}</ref> sidoo kale waa heesaa horena uga tirsanaan jiray kooxda [[Coed School]] and [[F-ve Dolls]].
== Khilaafaadka ==
=== Fadeexad dharka ===
Fadeexad maro-dhareedka ayaa dhacday intii lagu guda jiray dhacdadii ''[[Inkigayo]]'' ee Janaayo 29, 2012 taas oo Ryu ay si lama filaan ah u qaawisay naaska intii ay socotay qoob ka ciyaarka. Sawir-qaade ayaa ku wareegay onlayn iyada oo loo marayo marinnada warbaahinta Kuuriya. [[JoongAng Ilbo]] ayaa sheegay in barnaamijka uu si toos ah u tabinayay markii uu shilku dhacay.<ref>{{cite web|title=티아라 화영 노출·BAP 무대 함몰...'인기가요' 질타|url=http://article.joinsmsn.com/news/article/article.asp?total_id=7235399|work=[[JoongAng Ilbo]]|access-date=9 October 2012|language=ko|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619171202/http://article.joinsmsn.com/news/article/article.asp?total_id=7235399|archive-date=19 June 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=티아라 화영 노출사고, SBS '인기가요' 제작진에 '불똥'|url=http://news.donga.com/3/all/20120130/43653437/4|work=[[The Dong-a Ilbo]]|access-date=9 October 2012|language=ko|date=2012-01-30}}</ref> [[MBK Entertainment|Core Contents Media]] waxay soo saartay bayaan rasmi ah oo ku saabsan nipslip-ka: "Masraxa T-ara waxay ahayd mid si toos ah loo sameeyay, waxayna ahayd shil si toos ah loo tabinayay. Ma jirin wax dhibaato ah intii ay ku celcelinayeen [...]. Kahor xaqiiqda inay tahay qof caan ah, wali waa da 'yar, markaa waxaan rajaynaynaa in dadku ay xasuusan doonaan inay tahay gabadh yar."<ref name="soompi.com">{{cite web|title=Core Contents Media and "Inkigayo" PD Apologizes about Hwayoung's Incident|url=http://www.soompi.com/2012/01/30/core-contents-media-and-inkigayo-pd-apologizes-about-hwayoungs-accident/|work=[[soompi]]|access-date=5 June 2012|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=27 Bisha Tobnaad 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161027130113/http://www.soompi.com/2012/01/30/core-contents-media-and-inkigayo-pd-apologizes-about-hwayoungs-accident/|dead-url=yes}}</ref> SBS ayaa soo saartay qoraal raaligelin ah.<ref name="soompi.com" />
=== Xoogsheegashada iyo arrimaha sharciga ===
Bishii Luulyo 28, 2012, xubno badan oo [[T-ara]] ah ayaa soo dhejiyay [[Twitter|tweets]] kuwaas oo loo maleynayo inay tixraacayaan Ryu.<ref>{{cite news|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957010|title=T-ara may be turning on Hwa-young|date=July 30, 2012|work=Korea JoongAng Daily|access-date=Bisha Koobaad 31, 2022|archive-date=Bisha Afraad 2, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402113623/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957010|url-status=dead}}</ref> Ogaysiis rasmi ah oo ku saabsan tweets-yadan iyo "ogaysiis weyn oo ku saabsan T-ara" ayaa la sameeyay Luulyo 30, kaas oo shaaca ka qaaday in Ryu uusan sii ahaan doonin xubin kooxda.<ref>{{Cite web |title=Nuqul Archive |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957065 |access-date=2022-01-31 |archive-date=2017-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822221743/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2957065 |url-status=dead}}</ref> Ka dib markii lagu dhawaaqay joojinta qandaraaskeeda kediska ah ee Core Content Media, wararka xanta ah ee ku saabsan inay la kulantay cagajugleyn ba'an oo ay ku kaceen xubnaha kale ee T-ara ayaa ka soo baxay dhammaan shabakadaha iyo warbaahinta, taas oo dhalisay xiiso iyo muran dadweyne oo xooggan.<ref name="rachellee">{{cite news|last1=Lee|first1=Rachel|title=Bullying scandals hit K-pop groups|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2012/08/143_116402.html|access-date=February 28, 2015|work=[[The Korea Times]]|date=August 1, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.tenasia.com/2012/07/30/t-ara-faces-backlash-due-to-hwa-youngs-drop-out/|title=T-ara faces backlash due to Hwa-young's drop out|date=July 30, 2012|work=10Asia|ciwaan=Nuqul Archive|access-date=Bisha Koobaad 31, 2022|archive-date=Bisha Kow iyo Tobnaad 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171125093839/http://en.tenasia.com/2012/07/30/t-ara-faces-backlash-due-to-hwa-youngs-drop-out/|dead-url=yes}}</ref> Qaar ka mid ah dadweynaha ayaa si adag u rumaysnaa in Ryu ay si xun ula dhaqmeen xubnaha kale ee T-ara iyo hay'addeeda, taasoo keentay hoos u dhac weyn oo ku yimid sumcadda kooxda.<ref>{{cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2958325|title=T-ara's Eunjung dismissed from drama|date=24 August 2012|work=Korea JoongAng Daily|access-date=31 Bisha Koobaad 2022|archive-date=22 Bisha Sideedaad 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170822215745/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2958325|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2959205|title=T-ara's performance falls flat with fans|date=11 September 2012|work=Korea JoongAng Daily|access-date=31 Bisha Koobaad 2022|archive-date=22 Bisha Sideedaad 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170822215359/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2959205|url-status=dead}}</ref>
2017, xubin hore oo ka tirsan shaqaalaha T-ara ayaa sheegtay in Ryu iyo walaasheed [[Ryu Hyo-young]] ay ahaayeen xoogsheegayaashii dhabta ahaa ee fadeexadii ku habsatay T-ara sanadkii 2012.<ref>{{cite news|title=효영 측 "협박 메시지? 화영 걱정하는 언니로서 나선 것" [공식입장]|url=http://entertain.naver.com/read?oid=213&aid=0000944658|access-date=January 12, 2018|work=Entertainment Naver|date=February 9, 2017|language=ko}}</ref><ref>{{cite news|title=티아라 사태의 진실! 5년전 티아라와 함께 일한 스탭입니다!|url=http://gall.dcinside.com/board/view/?id=t_ara&no=1844179&page=1|access-date=January 12, 2018|work=dcinside|date=February 9, 2017|ciwaan=Nuqul Archive|archive-date=Bisha Koobaad 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112214804/http://gall.dcinside.com/board/view/?id=t_ara&no=1844179&page=1|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|author=IATFB|title=MBKE says T-ara/Hwayoung/Hyoyoung reports are the truth, but says it's not welcome|url=http://www.asianjunkie.com/2017/02/09/mbk-says-t-arahwayounghyoyoung-reports-are-the-truth-but-says-its-not-welcome/|access-date=January 12, 2018|work=Asianjunkie|date=February 9, 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=[단독] "피해자 코스프레"…티아라 前 스태프, 화영·효영 자매 폭로 [전문포함]|url=http://www.tvreport.co.kr/?c=news&m=newsview&idx=965208|access-date=January 12, 2018|work=TV Report|date=February 9, 2017|language=ko}}</ref> Wax yar ka dib, shaqaale badan ayaa soo baxay iyagoo sheegaya in Ryu uu ixtiraam darro u sameeyay xubnaha kale iyo sidoo kale shaqaalaha shirkadda, waxayna sheegtay inay been abuurtay sida uu dhaawacu u daran yahay si ay u hesho naxariis badan. Ryu ayaa markii hore beeniyay wararka xanta ah, laakiin markii dambe ayaa qirtay qaybo ka mid ah run. Ka dib fal celin xooggan, oo ay ku jiraan daadadka fariimaha taban ee baraha bulshada, Ryu waxa ay tirtirtay akoonkeeda [[Instagram]]-ka.<ref>{{cite web|url=http://entertain.naver.com/read?oid=433&aid=0000025379|title=[단독] "거의, 봉합 직전이었다"…티아라 사태, 3박4일의 전말 네이버 TV연예|language=ko|website=Entertain.naver.com|access-date=2017-05-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.nate.com/view/20170216n04955?mid=n1008|title="진흙탕 개싸움?"…류화영, 악플러 향해 대놓고 '디스'|website=네이트뉴스|access-date=May 6, 2017|language=ko}}</ref><ref>{{cite web|last1=Gil|first1=Hye-sung|url=http://star.mt.co.kr/stview.php?no=2017021307435304498&type=3|title=[단독]티아라 지연, 3년만 솔로음반 잠정 중단..발매도 연기, 왜|language=ko|website=Star News|date=February 13, 2017|access-date=May 6, 2017}}</ref>
== Tix ==
<references />
gqmbfjw7cat77fr4o0rwzmk2eqi4wjq
TP Mazembe
0
35509
311691
308163
2026-11-04T14:27:49Z
Makenzis
21669
311691
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = TP Mazembe
| image =
| image_size = 200px
| caption =
| fullname = Tout Puissant Mazembe
| nickname = ''Les Corbeaux'' (The Ravens)<br>''Les Badiangwena'' (The Badiangwena)<br>''The Baba Boys''
| short name =
| founded = {{Start date and age|df=yes|1939|11|28}}<br />as ''FC Saint-Georges''
| ground = [[Stade TP Mazembe]]
| capacity = 18,500
| owner =
| chairman = [[Moïse Katumbi Chapwe]]
| manager = [[Lamine N'Diaye]]
| league = [[Linafoot]]
| season = 2025–26
| position = Champions
| website = http://www.tpmazembe.com
| kit_alt1 =
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _mazembe1819h
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _adidaswhite
| pattern_so1 = _3_stripes_black
| leftarm1 = 000000
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = 000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = FFFFFF
| pattern_name1 = <!--optional, default: Home colours -->
| kit_alt2 =
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _mazembe1819a
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 = _adidasblack
| pattern_so2 = _3_stripes_white
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = 000000
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = 000000
| pattern_name2 = <!--optional, default: Away colours -->
| kit_alt3 =
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 =
| body3 =
| rightarm3 =
| shorts3 =
| socks3 =
| pattern_name3 = <!--optional, default: Third colours -->
| current = 2026–27 Linafoot
}}
'''TP Mazembe''', '''Tout Puissant Mazembe''', oo loo yaqaan TP Mazembe, waa koox kubadda cagta xirfadle ah oo ka dhisan Congo oo fadhigeedu yahay Lubumbashi. Waxay ahaayeen Afrikaankii ugu horreeyay iyo kuwii ugu horreeyay ee ka baxsan Yurub iyo Koonfurta Ameerika ee ka ciyaara finalka Koobka Adduunka, iyagoo 3-0 kaga badiyay Inter Milan koobkii FIFA Club World Cup ee 2010, iyagoo kaalinta labaad galay.
* [[FIFA]]
* [[CAF]]
* [[UNIFFAC]]
== Eeg waliba ==
* [https://www.tpmazembe.com/ TP Mazembe]
* [https://int.soccerway.com/teams/congo-dr/tp-mazembe-englebert/3879/ SOCCERWAY]
* [https://www.flashscore.com/team/mazembe/rJfKh7qN/ FLASHSCORE]
* [https://www.transfermarkt.com/tp-mazembe/startseite/verein/8428 Transfermarkt]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/tp-mazembe/1061/ Globalsportsarchive]
jxk2584z648aq9v1r5noa1oem7dp9tu
Awrboogays
0
42248
311763
298694
2026-11-04T22:22:57Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311763
wikitext
text/x-wiki
'''Awrboogays''' (Awrboogays, Awr-boogays, Ar-boogays) waa magaalo ku taal koonfurta-dhexe ee [[Sanaag]] ee [[Soomaaliya]] .
{{Infobox settlement
| official_name = Awrboogays
| native_name =
| other_name =
| settlement_type = Magaalo
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal =
| seal_size =
| nickname =
| motto =
| image_map = Sanaag relief location map.png
| map_caption = Goobta Soomaaliya
| pushpin_relief = y
| pushpin_map = Sanaag#Somalia
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize =
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag|Somalia}}
| subdivision_type1 =
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]]
| subdivision_name2 = [[Sanaag]]
| subdivision_type3 = [[Qaybaha maamulka Somaliland|Degmada]]
| subdivision_name3 = [[Degmada Ceel Afweyn]]
| established_title =
| established_date =
| government_footnotes =
| government_type = Waqooyi Bari
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 1
| area_land_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 2500
| population_as_of = 2023
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |author=FSAU/MOHL/UNICEF/SRCS |date=May 2003 |url=https://fsnau.org/downloads/Sool%20Plateau%20Survey%20-%20June%202003.pdf|title= SANAG REGION |accessdate=2023-02-24}} </ref>
| population_density_km2 =
| population_note =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code = +252
| website =
| footnotes =
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| coordinates = {{coord|9|34|05|N|47|45|17|E|region:SO-SA|display=inline,title}}
| name = Awrbogays
}}
==Taariikhda==
Awrboogays waa magaalo la sameeyay 1965-kii, markii ugu horaysay waxaa la aasaasay ceel lagu go’aamiyay in dadka reer guuraaga ahi ay xoolahooda ka waraabiyaan, kadibna waxay isu bedeshay xarun ay dadku isugu yimaadaan si ay xoolahooda uga iibsadaan. Ka dib, waxay noqotay tuulo. 59
Awrboogays waxay ku taal gobolka Sanaag ee Somaliland.
Machadkii ugu horeeyey ee wax lagu baro luqadda English-ka oo la aas aasay sanadkii 2008, waxa uu ahaa machadka Halgan ee Awrboogays oo uu lahaa Ciise Xaaji. Maanta, Awrboogays waxa ay leedahay dugsi hoose, dugsi sare, iyo machadyo diimeed oo ka badan 20 qaybood.
Sannadkii 2004tii, heerka nafaqa-darrida ee dhulka Sool aad ayay uga soo raynaysaa, laakiin Xingalool iyo Awrboogays kama dhicin. 41 January 2013 waxaa magaalada Taleex , Buuhoodle , Boocame , Awrboogays iyo meelo kale lagu qabtay munaasabado is barbar socda oo lagu xusayay sanadguuradii koowaad ee ka soo wareegtay aasaaskii maamulka Khaatumo .
Bishii September 2013, Maayarka degmada Xuddun ayaa ka codsaday dawladda Somaliland in laga faa’iidaysto khayraadka dhulka hoostiisa ku jira ee Awrboogays iyo deegaannada kale ee degmada Xuddun.
Bishii Oktoobar 2013, Madaxweynaha Somaliland Axmed Maxamed Maxamuud ayaa booqday Awrboogays, waxaanu ku dhawaaqay in Awrboogays la gaadhsiinayo heer degmo (degmo).
Bishii January 2015, Wasiirka Caymiska Somaliland Saleebaan Xaglotoosiye ayaa khudbad uu ka jeediyay magaalada Laascaanood ku sheegay inuu abuuray hay’ad qalab caafimaad iyo dawooyin gaadhsiisa Kalabaydh , Xudun iyo Awrboogays.
Bishii July 2016 waxaa magaalada Awrboogays ka dhacay shir nabadeed uu wasiirka Somaliland ku qaabilay, waxaana halkaasi ka hadlay qaybaha Maxamud Bari Xiniinle iyo C/raxmaan Harti ee beelaha Dulbahante .
Bishii Sebtembar 2020, Wasaaradda Caafimaadka Puntland waxay amar ku bixisay in talaajado iyo agab kale la geeyo isbitaallada hooyada ee Taleex, Xudun, Awrboogays iyo Boocame .
Bishii Sebtembar 2021, dagaal ka dhacay Xuddun iyo Awrboogays ayaa lagu dilay degmada Xuddun taliye ka tirsan ciidamada Somaliland.
==Isbitaalka hooyada==
Awrboogays waxa ku yaala cisbitaalkii ugu horeeyey ee laga dhiso agagaarka, waxaana bukaanada ka yimi Dararweyne , Ceel Afweyn , Sarmaanyo , Godaalo , Fiqifuliye , Damala Xagare , Xudun iwm.
Bishii April 2018, Jaaliyadda Soomaaliyeed ee ku dhaqan magaalada Columbus ee gobolka Ohio , ayaa kulan ay isugu yimaaden dhaqaale loogu ururinayey dhismaha isbitaalka hooyada iyo dhallaanka ee Widhwidh iyo Awrboogays ee gobolka Sanaag iyo Cayn .
Bishii Ogosto 2019, waxaa Awrboogays laga dhisay isbitaalka hooyada iyo dhallaanka. Ilaa waagaas waxa Laascaanood ka jiray cusbitaal keliya .
Bishii Juun 2020, Marwada Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa qalab caafimaad iyo dawooyin gaarsiisay isbitaallada hooyada iyo dhallaanka ee Widhwith iyo Awrboogays.
==Tirakoobka dadweynaha==
Magaalada Awrboogays waxa dega ugu horrayn Dhulbahante , iyadoo beesha Naleeye Axmed oo ka tirsan Garaadka Maxamuud Garaad si fiican u matalay.
==Tixraac==
[https://www.faoswalim.org/resources/Land/Environmental_Study_Degradation_Sool_Plateau_and_Gebi.pdf "DARAASADDA DEEGAANKA EE XUMADA GOBOLKA SOOL IYO DOOXA GEBI: GOBOLKA SANAAG EE WAQOOYIGA SOOMAALIYA"] {{Wayback|url=https://www.faoswalim.org/resources/Land/Environmental_Study_Degradation_Sool_Plateau_and_Gebi.pdf |date=20231204053434 }}
[https://www.hiiraan.com/news/2013/jan/wararka_maanta13-20519.htm " Munaasabado lagu xusay Asaaskii Maamulka Khaatumo oo lagu qabtay maamulka uu maamulkaas ka taliyo"]
[https://web.archive.org/web/20240718081542/https://somalilandpost.net/xukuumadda-somaliland-oo-loogu-baaqay-inay-wax-ka-qabato-adeegyada-aasaasiga-ah-ee-bulshada-degmada-xuddun-kana-faaidaysato-kheyraadka-dabiiciga-ah-ee-ku-duugan-daawo/ "Xukuumadda Somaliland oo loogu baaqay inay Wax ka Qabato Adeegyada Aasaasiga ah ee Bulshada Degmada Xuddun, kana faa'iidaysato Kheyraadka Dabiiciga ah ee ku Duugan"]
[https://somalilandpost.net/awr-boogays-xukuumadda-somaliland-oo-gogol-nabadeed-u-furtay-laba-beelood-oo-shaqaaqo-dhex-martay/ "AWR-BOOGAYS: Xukuumadda Somaliland oo Gogol-nabadeed u furtay laba Beelood oo Shaqaaqo dhex-martay"]
[https://horufadhimedia.com/59288/ "Daawo Sawiro: Soomaalidda Columbus oo dhaqalo ugu deeqay isbitaalo laga dhigay gobolka Sanaag iyo Cayn"]{{Dead link|date=Bisha Afraad 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[https://muqdisho.online/sawiro-farmaajo-oo-agab-caafimaad-loo-yaboohay-g-banaadir-uwareejiyay-dag-buuhoodle-ee-somaliland/ "Farmaajo oo agab caafimaad loo yaboohay G/Banaadir uwareejiyay Dag. Buuhoodle ee Somaliland"] {{Wayback|url=https://muqdisho.online/sawiro-farmaajo-oo-agab-caafimaad-loo-yaboohay-g-banaadir-uwareejiyay-dag-buuhoodle-ee-somaliland/ |date=20230225001346 }}
[https://www.youtube.com/watch?v=AWJfLZ4PwPs "DHULKII DHULBAHANTE OO KACDOONKU WADA GAADHAY HALKANI WAA DEGMADA AWRBOOGAYS"]
j871wl1t8rs7ly9npwud284y55l0m4v
Guuleed Cabdi
0
44638
311767
289927
2026-11-05T02:15:29Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311767
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| name = Guuleed Cabdi Ciise<br>{{nobold|{{lang|ar|سلطان جوليد بن عبدي}}}}
| succession = [[Suldaan]] ee [[Isaaq Sultanate|Isaaq]]
| reign = 1750–1808
| coronation = July 1750<ref>{{Cite web|url=https://somalilandpost.net/maxaad-ka-taqaana-saldanada-ugu-faca-weyn-beesha-isaaq-oo-tirsata-300-sanno-ku-dhawaad/|title=Maxaad ka taqaana Saldanada Ugu Faca Weyn Beesha Isaaq oo Tirsata 300 sanno ku dhawaad?|date=13 February 2021|access-date=26 Bisha Kow iyo Tobnaad 2025|archive-date=7 Bisha Afraad 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407064639/https://somalilandpost.net/maxaad-ka-taqaana-saldanada-ugu-faca-weyn-beesha-isaaq-oo-tirsata-300-sanno-ku-dhawaad/|url-status=dead}}</ref>
| predecessor = '"Jagada la aasaasay''<br>[[Cabdi Ciise (Hogaamiye)]] oo ah [Madaxdhaqameedka] [[Isaaq]]
| successor = [[Faarax Guuleed]]
| dynasty = Boqortooyadii Guuleed
}}
'''Guled Abdi Eisse Dhamal Adan'''
({{langx|so|Guuleed Cabdi}}, {{langx|ar|جوليد بن عبدي}})
Waxa uu ahaa Suldaankii ugu horeeyey ee Suldaan Isaaq oo faraciisa tirada badan ayaa samayn doona Rer Guuleed oo sii hogaamin doona geeridiisa ka dib.
==Taariikh nololeedka==
Suldaanka Isaaq oo la aas aasay horraantii qarnigii 18-aad, ayaa ilaa maanta ah hay’ad khusaysa, ka dib markii ay soo martay qarniyo badan oo isbedel ah, oo ay ka mid tahay Boqortooyadii Ingiriiska oo ka talinaysay Somaliland.
Suldaan Guuleed oo uu dhalay Caaqil Cabdi Caaqil Ciise Dhamal oo ka mid ah beelaha Ciidagale (Aka Daa’uud Ismaaciil) ayaa waxa uu ka soo jeedaa qoyskii ugu hantida badnaa wakhtigaas oo ahaa reer Ciise Dhamal. Suldaan Guuleed ma ahayn hogaamiye kaliya ee waxa uu ahaa halgamaa aad looga baqo oo qof walba aad ula dhacay geesinimadiisii iyo xirfadii uu u lahaa dagaalkii Lafaruug ee uu aabbihii u horseeday Isaaqa in uu ka guulaysto beelaha Absame.
Horaantii, ugaasyadii Isaaqu waxay damceen inay u caleemo saaraan adeerkii, Chief Liibaan Eisse ama aabihiis Chief Cabdi Ciise, iyagoo garwaaqsaday maalkiisa, geesinimadiisa, iyo saamayntiisa. Si kastaba ha ahaatee, Caaqil Liibaan Ceyse oo ku qancay barwaaqada iyo xoolaha uu ku nool yahay ayaa ka gaabsaday magacaas, wuxuuna taa beddelkeeda ku dadaalay in ina adeerkii Guuleed loo caleemo saaro Suldaanka Guud ee Beesha Isaaq.
Suldaan Guuleed waxa uu talada dalka hayey 1750 ilaa uu ka baxay horraantii qarnigii 19-aad, isaga oo dhidibada u taagay saldanad ka hortimi gumaystaha, welina ku leh Somaliland maanta muhiimad dhaqan iyo mid taariikheed. Waxaa xilka kala wareegay wiilkiisii Faarax .
{{s-start}}
{{s-bef|before= Guled Abdi}}
{{s-ttl|title=Isaaq Sultanate|years=}}
{{s-aft|after= [[Farah Guled]]}}
{{s-end}}
==Tixraac==
[https://web.archive.org/web/20230407064639/https://somalilandpost.net/maxaad-ka-taqaana-saldanada-ugu-faca-weyn-beesha-isaaq-oo-tirsata-300-sanno-ku-dhawaad/ "Maxaad ka taqaana Saldanada Ugu Faca Weyn Beesha Isaaq oo Tirsata 300 sanno ku dhawaad?"]
[http://www.qurbejoog.com/taariikhda-beerta-suldaan-cabdilaahi-ee-hargeysa/ Taariikhda Beerta Suldaan Cabdilaahi ee Hargeysa | Somalidiasporanews.com]
[https://www.abtirsi.com/view.php?person=4805&abtirsiLang=1
Abtirsi.com : Sultan Guleid Abdi Eise]
[http://archive.org/details/SheekadiiMaganSuldaanGuuleedmagan-gaabocirca1790-1840
Sheekadii Magan Suldaan Guuleed Magan-Gaabo (circa 1790-1840)]
bzr1p8jdtu9t6jlxcmdwh648izjuinu
Jana Strydom
0
46013
311750
292232
2026-11-04T20:31:04Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311750
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Jana Strydom
| other_names =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1980|6|12}}
| birth_name =
| birth_place = [[South Africa]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality =
| alma_mater = [[Jaamacadda Teknolojiyadda Tshwane]]
| education =
| height = 1.69 m
| years_active = 1999–hadda
| known_for =
| spouse =
| children =
| awards =
| father =
| mother =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
| occupation = Atariisho, Soo-bandhige Telefishan, Farshaxan cod dheer, MC
}}
'''Jana Strydom''' (waxay dhalatay 12 Juun 1980) waa atariisho Koonfur Afrikaan ah, soo-bandhige telefishan, farshaxan cod-badan iyo MC Waxaa si fiican loogu yaqaanaa doorarka taxanaha telefishannada sida; 7de Laan , Egoli: Place of Gold , Swartwater , Erfsondes iyo Arendsvlei
==Nolosha shaqsiyeed==
Strydom waxay ku dhalatay Koonfur Afrika 12kii Juun 1980 Ka dib markay dhammaysatay shahaadada matric-ga, Strydom waxay tagtay oo ka shaqaysay Yurub laba sano. Kadib waxay ku laabatay Koonfur Afrika waxayna iska diiwaan gelisay Jaamacadda Teknolojiyadda Tshwane . Kadib waxay ka qalin jabisay Cum Laude shahaadada B-Tech Drama.
==Tixraac==
[https://web.archive.org/web/20211117181409/https://www.talentfinders.com/profiles/view/31/jana_strydom "Jana Strydom: :Heliyeyaasha Talent"]
[https://www.imdb.com/name/nm4248946/awards "Abaalmarinnada Jana Strydom"]
jsr29xsw511l6pinyfnrayx34kjokc8
Juan Carlos Carone
0
47151
311768
294708
2026-11-05T03:31:49Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311768
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Juan Carlos Carone
| image = Pichino Carone 1.jpg
| upright = 1.1
| caption =
| full_name = Juan Carlos Carone
| birth_date = {{birth date|1942|5|18|df=y}}
| birth_place = [[Buenos Aires]], Argentina
| death_date = {{death date and age|2025|6||1942|5|18|df=y}}
| height =
| position = [[Garabka bidix]]
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]]
| youthyears2 = 1957–1962
| youthclubs2 = [[Club Atlético Atlanta|Atlanta]]
| years1 = 1962–1963
| clubs1 = [[Club Atlético Atlanta|Atlanta]]
| caps1 =
| goals1 =
| years2 = 1964–1969
| clubs2 = [[Club Atlético Vélez Sársfield|Vélez Sársfield]]
| caps2 = 149
| goals2 = 76
| years3 = 1970
| clubs3 = [[Racing Club de Avellaneda|Racing Club]]
| caps3 =
| goals3 =
| years4 = 1970–1971
| clubs4 = [[C.D. Veracruz|Veracruz]]
| caps4 =
| goals4 =
| totalcaps =
| totalgoals =
| nationalyears1 = 1966–1967
| nationalteam1 = [[Xulka kubbadda cagta Argentina|Argentina]]
| nationalcaps1 = 5
| nationalgoals1 = 2
}}
'''Juan Carlos''' "'''Pichino'''" '''Carone''' (18 Maayo 1942 – Juun 2025) wuxuu ahaa [[kubbadda cagta|ciyaaryahan]] Argentine ah. Wuxuu u ciyaari jiray sidii [[garabka bidix]] oo lugta midig ku ciyaara.
Carone wuxuu aad ugu caan baxay xilligii uu joogay [[Club Atlético Vélez Sársfield|Vélez Sársfield]] (1964–1969), halkaas oo uu dhaliyay 76 gool 149 kulan oo uu ka ciyaaray [[Argentine Primera División]], isagoo noqday gooldhaliyaha 6-aad ee ugu sarreeya taariikhda kooxda.<ref>{{cite web |url=http://www.velezsarsfield.com.ar/futbol/numeros/ |title=Máximos Goleadores |publisher=Club Atlético Vélez Sársfield |language=es |access-date=17 November 2010 |archive-date=10 Bisha Saddexaad 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190310115116/http://www.velezsarsfield.com.ar/futbol/numeros/ |url-status=dead }}</ref>
Carone waxaa loogu naaneesi jiray "Pichino", oo macnaheedu yahay 'ilmo' ama 'cunug' marka loo eego luuqadda Talyaaniga. Wuxuu dhintay Juun 2025, isagoo jira da'da 83 sano.<ref>[https://www.infobae.com/deportes/2025/06/13/dolor-en-el-futbol-argentino-por-la-muerte-de-pichino-carone-campeon-con-velez-en-1968/ Dolor en el fútbol argentino por la muerte de “Pichino” Carone, campeón con Vélez en 1968] {{in lang|es}}</ref>
==Shaqada Naadiga==
Carone wuxuu kubbadda cagta heerka dhalinyarada ku soo qaatay [[Club Atlético River Plate|River Plate]] iyo [[Club Atlético Atlanta|Atlanta]], wuxuuna markii ugu horreysay u saftay [[Argentine Primera División]] isagoo matalaya kooxda dambe 5-tii Agoosto 1962, kulan looga adkaaday 2-0 oo ay la lahaayeen [[Gimnasia y Esgrima La Plata]].<ref name=velez>{{cite web |url=http://www.velezsarsfield.com.ar/velezmagazine/notas/2010/03/05/233734.html |title=Las travesuras de un atorrante |author=Gabriel Martínez |publisher=Club Atlético Vélez Sársfield |language=es |date=5 March 2010 |access-date=17 November 2010 |archive-date=9 Bisha Saddexaad 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309103432/http://www.velezsarsfield.com.ar/velezmagazine/notas/2010/03/05/233734.html |url-status=dead }}</ref>
Sanadkii 1963, [[Club Atlético Vélez Sársfield|Vélez Sársfield]] ayaa bixisay kow iyo toban milyan oo [[Argentine peso]] ah (lix milyan oo kaash ah iyo amaahda laba ciyaaryahan) si ay u iibsadaan isaga.<ref name=velez/> Isagoo la jooga Vélez, wuxuu ahaa [[Liiska gooldhaliyeyaasha ugu sarreeya Argentine Primera División|gooldhaliyaha ugu sarreeya Argentine Primera División]] ee horyaalkii [[1965 Argentine Primera División|1965]] (isagoo dhaliyay 19 gool), wuxuuna qayb ka ahaa kooxdii ku guuleysatay horyaalka ee [[1968 Argentine Primera División#Torneo Nacional|1968 Nacional]], in kasta oo uu mar dhif ah ciyaaray tartankaas dambe sababo la xiriira dhaawac ka soo gaaray [[seedka ciribta]] (Achilles tendon).
Sanadkii 1970, ciyaaryahanka garabka ah wuxuu u wareegay [[Racing Club de Avellaneda|Racing Club]], halkaas oo uu ciyaaray nus sano. Ka dib wuxuu kaga fadhiistay ciyaaraha dalka Mexico isagoo u ciyaarayay [[C.D. Veracruz|Veracruz]].
==Shaqada Caalamiga ah==
Carone wuxuu u saftay [[Xulka kubbadda cagta Argentina|xulka qaranka Argentina]] kulammadii isreeb-reebka ee [[1966 FIFA World Cup qualification]], laakiin qayb kama uusan noqon kooxdii kama dambaysta ahayd ee Koobka Adduunka.<ref name=velez/> Sidoo kale wuxuu ka ciyaaray tartankii [[1967 South American Championship]].
==Sharafta==
'''Vélez Sársfield'''
[[Argentine Primera División]]: [[1968 Argentine Primera División#Torneo Nacional|1968 Nacional]]
==Tixraac==
{{Reflist}}
==Xiriirinta dibadda==
{{BDFA|1921|Juan Carlos Carone}}
{{DEFAULTSORT:Carone, Juan Carlos}}
b0kq0nf70x9i3u8ddbcrdqrguyli00x
User:Makenzis
2
47187
311693
294866
2026-11-04T14:41:12Z
Makenzis
21669
/* Keldur */
311693
wikitext
text/x-wiki
'''Makenzis''' – media specialist, intersting in football.
== Keldur ==
* {{flagicon|LTU}} [[FK Žalgiris]], [[FK Kauno Žalgiris]], [[FK Sūduva]],
* {{flagicon|ITA}} [[AC Milan]], [[FC Internazionale Milano]], [[Jufentus NK]]
* {{flagicon|TUR}} [[Trabzonspor]], [[İstanbul Başakşehir]]
iznjowlekxeo2bdcvg4uv46ojmaux8p
311701
311693
2026-11-04T15:19:57Z
Makenzis
21669
/* Keldur */
311701
wikitext
text/x-wiki
'''Makenzis''' – media specialist, intersting in football.
== Keldur ==
* {{flagicon|LTU}} [[FK Žalgiris]], [[FK Kauno Žalgiris]], [[FK Sūduva]], [[FK Banga]],
* {{flagicon|ITA}} [[AC Milan]], [[FC Internazionale Milano]], [[Jufentus NK]]
* {{flagicon|TUR}} [[Trabzonspor]], [[İstanbul Başakşehir]]
amtz2j9ekyr26pqoawziq32cgeivjbe
311702
311701
2026-11-04T15:20:20Z
Makenzis
21669
/* Keldur */
311702
wikitext
text/x-wiki
'''Makenzis''' – media specialist, intersting in football.
== Keldur ==
* {{flagicon|LTU}} [[FK Žalgiris]], [[FK Kauno Žalgiris]], [[FK Sūduva]], [[FK Banga]], [[FC Džiugas]],
* {{flagicon|ITA}} [[AC Milan]], [[FC Internazionale Milano]], [[Jufentus NK]]
* {{flagicon|TUR}} [[Trabzonspor]], [[İstanbul Başakşehir]]
kxybgo5mr2sp7szk10pa8m7uau4hymq
311703
311702
2026-11-04T15:20:38Z
Makenzis
21669
/* Keldur */
311703
wikitext
text/x-wiki
'''Makenzis''' – media specialist, intersting in football.
== Keldur ==
* {{flagicon|LTU}} [[FK Žalgiris]], [[FK Kauno Žalgiris]], [[FK Sūduva]], [[FK Banga]], [[FC Džiugas]], [[FC Hegelmann]]
* {{flagicon|ITA}} [[AC Milan]], [[FC Internazionale Milano]], [[Jufentus NK]]
* {{flagicon|TUR}} [[Trabzonspor]], [[İstanbul Başakşehir]]
elk5chabjl2zh1vjiz46b01lr5p4xk1
311704
311703
2026-11-04T15:22:13Z
Makenzis
21669
/* Keldur */
311704
wikitext
text/x-wiki
'''Makenzis''' – media specialist, intersting in football.
== Keldur ==
* {{flagicon|LTU}} [[FK Žalgiris]], [[FK Kauno Žalgiris]], [[FK Sūduva]], [[FK Banga]], [[FC Džiugas]], [[FC Hegelmann]], [[FK Panevėžys]]
* {{flagicon|ITA}} [[AC Milan]], [[FC Internazionale Milano]], [[Jufentus NK]]
* {{flagicon|TUR}} [[Trabzonspor]], [[İstanbul Başakşehir]]
c9pt9z3pb372d5cbyw9y6yfc3fcedsl
FK Žalgiris
0
47253
311692
296488
2026-11-04T14:30:34Z
Makenzis
21669
311692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = '''FK Žalgiris'''
| image =
| upright = 0.7
| fullname = Futbolo klubas "Žalgiris"<ref>{{cite web|title=Administracija|url=http://www.fkzalgiris.lt/lt/administracija|website=Fkzalgiris.lt|publisher=Vilniaus miesto futbolo draugija "Žalgiris"|access-date=29 January 2016}}</ref>
| nickname = Žaliai Balti (The Green Whites)
| founded = {{Start date and age|df=yes|16 May 1947}}
| ground = FK žalgiris namų stadionas
| coordinates = {{coord|54|40|07|N|25|17|39|E|display=it}}
| capacity = 5,067
| chairman = Mindaugas Kasperūnas
| mgrtitle = Head coach
| manager = {{flagicon|LTU}} [[Andrius Skerla]]
| league = [[TOPLYGA]]
| season = [[2025 A Lyga|2025]]
| position = A Lyga, 3rd of 10
| website = {{URL|http://www.fkzalgiris.lt}}
| pattern_la1 = _hummelcoreXKjbw
| pattern_b1 = _hummelcoreXKSjbw
| pattern_ra1 = _hummelcoreXKjbw
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 = _hummel20wg
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 =
| pattern_b2 =
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 =
| body3 =
| rightarm3 =
| shorts3 =
| socks3 =
}}
'''Futbolo klubas Žalgiris''', oo loo yaqaan '''FK Žalgiris''', ama si fudud '''Žalgiris''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Vilnius]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Dinamo sanadkii 1947.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [http://www.fkzalgiris.lt FK ŽALGIRIS]
* [https://toplyga.lt/komanda/zalgiris TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
t50zvewsxhqpnq9vfjxnjfcah5r84ps
Alpirsbach
0
49279
311762
302342
2026-11-04T22:02:51Z
InternetArchiveBot
28368
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
311762
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox German place
|type = Stadt
|image_photo = Alpirsbach, Freudenstadt 2017 - Alpirsbach, Freudenstadt - DSC07395 - ALPIRSBACH (35150097143).jpg
|image_caption = Alpirsbach, Juun 2017
|image_coa = DEU Alpirsbach COA.svg
|coordinates = {{coord|48|20|46|N|8|24|14|E|format=dms|display=inline,title}}
|image_plan = Karte Alpirsbach.png
|state =
|region = Karlsruhe
|district = Freudenstadt
|elevation = 441
|area = 64.55
|postal_code = 72271–72275
|area_code = 07444
|licence = FDS, HCH, HOR, WOL
|Gemeindeschlüssel = 08 2 37 002
|divisions = 6
|mayor = Sven Christmann<ref>[https://www.staatsanzeiger.de/wahl/buergermeisterwahl-alpirsbach-2024/ Bürgermeisterwahl Alpirsbach 2024], Staatsanzeiger. La helay 12 Juun 2024.</ref>
|leader_term = 2024–32
|party =
}}
'''Alpirsbach''' ({{IPA|de|ˈalpɪʁsbax}}) waa magaalo ka tirsan [[Freudenstadt (district)|degmada Freudenstadt]] ee [[Baden-Württemberg]], [[Jarmalka]]. Waxay ku taallaa [[Black Forest]] ee webiga [[Kinzig (Rhine)|Kinzig]], {{convert|13|km|mi|sp=us}} koonfurta [[Freudenstadt]].
Sababo la xiriira warshadda biirka ee maxalliga ah "Alpirsbacher Klosterbräu", kaniisadda leh riwaayadaha cloister iyo xubinta caanka ah ee la dhaqaajin karo, iyo sidoo kale Black Forest Ultra Cycling Marathon "SURM", Alpirsbach waa magaalo si weyn looga yaqaan meel ka baxsan gobolka.
==Taariikhda==
Alpirsbach waxay u korodhay sidii [[market town|magaalo suuq ah]] oo ku wareegsan [[Alpirsbach Abbey]],<ref name=LEO-BW>{{cite web|title=Alpirsbach|url=https://www.leo-bw.de/web/guest/detail-gis/-/Detail/details/ORT/labw_ortslexikon/7190/Alpirsbach|website=[[LEO-BW]]|accessdate=16 Juun 2020|publisher=[[Baden-Württemberg]]|language=de}}</ref> [[Benedictine|kellid Benedictine]] ah oo la aasaasay 1095.<ref>{{cite web|last=Harter|first=Hans|title=Benediktinerabtei Alpirsbach - Geschichte|url=https://www.kloester-bw.de/klostertexte.php?kreis=&bistum=&alle=1&ungeteilt=&art=&orden=Benediktiner&orte=&buchstabe=&nr=313&thema=Geschichte|work=Klöster in Baden-Württemberg|publisher={{ill|Baden-Württemberg State Archive|de|Landesarchiv Baden-Württemberg}}|language=de|accessdate=16 Juun 2020|archive-date=2020-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613162859/https://www.kloester-bw.de/klostertexte.php?kreis=&bistum=&alle=1&ungeteilt=&art=&orden=Benediktiner&orte=&buchstabe=&nr=313&thema=Geschichte|url-status=dead}}</ref> Kellidii iyo hantideedii waxaa lagu wareejiyay [[Duchy of Württemberg]] heshiiskii [[Peace of Westphalia|Nabadda Westphalia]]. Sannadkii 1810, [[Kingdom of Württemberg|Boqortooyadii Württemberg]] ayaa ka dhigtay Alpirsbach xarun xafiis degmo, laakiin saddex sano ka dib waxaa loo xilsaaray {{ill|Oberamt Oberndorf|de}}. Alpirsbach waxay heshay [[town privileges|mudnaanta magaalada]] 1869 waxaana lagu xiray tareen 1886. Degmada waxaa dib loogu celiyay degmada [[Freudenstadt]] 1938. Ka dib [[World War II|Dagaalkii Labaad ee Adduunka]], waxay bilowday inay ku fido jiirarka buuraha ee webiga [[Kinzig (Rhine)|Kinzig]].<ref name=LEO-BW/>
==Juqraafiga==
Degmadu (''[[Municipalities of Germany|Stadt]]'') waxay dabooshaa aag dhan {{convert|64.55|km2|mi2|sp=us}} oo ka tirsan [[Freudenstadt (district)|degmada Freudenstadt]], oo ku taal gudaha [[States of Germany|gobolka]] [[Baden-Württemberg]] iyo [[Federal Republic of Germany|Jamhuuriyadda Federaalka Jarmalka]]. Alpirsbach waxay ku taallaa bannaanka sare ee dooxada [[Kinzig (Rhine)|Kinzig]], waqooyiga Black Forest, laakiin sidoo kale waxay ku taallaa {{ill|Upper Gäu|de|Obere Gäue}} dhinaca galbeed ee aagga degmada. Kinzig waxay calaamad u tahay meesha ugu hooseysa ee degmada, {{convert|399|m|ft|sp=us}} oo ka sarreeya heerka badda [[Normalnull|NN]], halka tan ugu sarreysa, {{convert|800|m|ft|sp=us}} NN, ay ku taal waqooyi-galbeed ee buuraleyda ah.<ref name=LEO-BW/>
{{ill|Glaswiesen und Glaswald|de}} [[Naturschutzgebiet|kaydka dabiiciga ah ee federaalku ilaaliyo]] wuxuu ku yaallaa gudaha Alpirsbach.<ref name=LEO-BW/>
==Siyaasadda iyo maamulka==
=== Duqa magaalada ===
* 1819–1833: Johann Georg Faßnacht
* ????–1848: Köstlin
* 1848–1850: Schliz
* 1857–1882: Albert Heinzelmann
* 1882–1889:
* 1889–1895: Ernst Gottlob Schöck
* 1895–1918: Wilhelm Rieker
* 1918–1926: Wilhelm Schwarz
* 1926–1933: Friedrich Reichert
* 1933–1945: Otto Rommel (NSDAP)
* 1945–1948: Robert Faulhaber
* 1949–1967: Otto Müller
* 1967–1974: Hans Volle
* 1974–2000: Peter Dombrowsky
* 2000–2008: Roland Wentsch
* 2008–2016: Reiner Ullrich (SPD)
* 2016–2024: Michael E. Pfaff
* 2024–haatan: Sven Christmann
=== Golaha degmada ===
Ka dib doorashadii 25 Maajo 2019, golaha degmada Alpirsbach wuxuu ka kooban yahay:
{| class="wikitable"
|SPD / Grüne
|18,9 %
|3 kursi
|-
|FWV
| rowspan="3" |71,5 %
|5 kursi
|-
|UBL<sup>1</sup>
|4 kursi
|-
|ZfA<sup>2</sup>
|4 kursi
|-
|Frauenliste
|9,5 %
|2 kursi
|}
<sup>1</sup> Unabhängige Bürgerliste
<sup>2</sup> Zukunft für Alpirsbach
=== Bulshooyinka ka kooban degmada ===
Alpirsbach waxay u qaybsantaa Alpirsbach laftiisa iyo bulshooyinka ka kooban Ehlenbogen, Peterzell, Reinerzau, Reutin iyo Römlinsdorf.
=== Iskaashiga magaalooyinka ===
Tan iyo markii magaalada Black Forest iyo magaalada Faransiiska [[Neuville-sur-Saône]] ay aasaaseen iskaashi magaalo rasmi ah 1973, booqashooyin iyo dhacdooyin badan ayaa dhacay. Tusaale ahaan, waxaa jira isweydaarsi dugsi oo joogto ah oo u dhexeeya Colleges Jean Renoir iyo Notre Dame de Belgarde ee Faransiiska iyo dugsiyada Jarmalka ee Progymnasium Alpirsbach iyo Realschule ee maxalliga ah.
=== Coat of arms ===
[[Coat of arms|Calaamadda degmada]] Alpirsbach waxay muujinaysaa [[crosier]] [[Or (heraldry)|dahabi]] ah oo ku taal [[Field (heraldry)|goob]] [[Azure (heraldry)|azure]] ah. Qalabkani wuxuu markii hore ahaa calaamadda Alpirsbach Abbey laga soo bilaabo qarnigii 15-aad ilaa burburkeedii, wuxuuna yimid inuu matalo Alpirsbach 1827. Calaamadda waxaa ansixiyay xafiiska degmada Freudenstadt 13 Agoosto 1976, in kasta oo ay isticmaalka rasmiga ahayd tan iyo 1953.<ref name=LEO-BW/>
==Kaabayaasha==
=== Xarumaha waxbarashada ===
Carruurta yaryar waxaa lagu daryeeli karaa mid ka mid ah toddobada xannaanadood ee Alpirsbach. Intaas ka dib, waxay aadaan Dugsiga Hoose ee Alpirsbach ama laanteeda Peterzell. Ka dib dugsiga hoose, carruurtu waxay dhigan karaan mid ka mid ah saddexda dugsi ee sare ee magaalada ama waxay aadi karaan dugsiyada sare ee u dhow. Xarunta waxbarashada Sulzberg ee Alpirsbach waxay hoy u tahay Werkrealschule iyo Realschule Oberes Kinzigtal iyo Progymnasium Alpirsbach.<ref>{{Cite web|title=Stadt Alpirsbach {{!}} Jugend und Bildung|url=https://www.stadt-alpirsbach.de/de/Die-Stadt/Jugend-und-Bildung|access-date=2020-09-01|website=www.stadt-alpirsbach.de}}</ref> Si ay u helaan shahaadadooda A-Levels, ardaydu waa inay sii wataan waxbarashadooda mid ka mid ah magaalooyinka waaweyn ee u dhow sida Freudenstadt. Jaamacadaha ugu dhow waxay ku yaallaan Freiburg, Tübingen, Karlsruhe iyo Stuttgart.
=== Caafimaadka dadweynaha iyo daryeelka ===
Ugu yaraan saddex dhakhtar oo guud iyo saddex dhakhtar oo ilkaha ah ayaa ka dhaqma Alpirsbach. Waxaa jira laba farmashiye iyo sidoo kale guri loogu talagalay dadka waayeelka ah oo ku yaalla bartamaha magaalada.<ref>{{Cite web|title=Stadt Alpirsbach {{!}} Gesundheitswesen|url=https://www.stadt-alpirsbach.de/de/Die-Stadt/Gesundheitswesen|access-date=2020-09-01|website=www.stadt-alpirsbach.de}}</ref> Cisbitaalka ugu dhow wuxuu ku yaallaa Freudenstadt - qiyaastii 20 km.
=== Badbaadada dadweynaha ===
Alpirsbach waxay leedahay saldhig booliis u gaar ah. Ciidamada dab-damiska ee iskaa wax u qabso ee Alpirsbach-Rötenbach, Ehlenbogen, Reinerzau iyo kuwa loo yaqaan Höhenstadtteile ayaa xaqiijiya ilaalinta dabka.
=== Dhaqanka iyo dalxiiska ===
Alpirsbach waxay soo jiidataa dad badan oo soo booqda iyo dalxiisayaal ka kala yimid adduunka oo dhan sanad walba. Dadku waxay u yimaadaan inay booqdaan mid ka mid ah riwaayadaha cloister-ka ee caadiga ah ama ay helaan biirkooda ay jecel yihiin oo ay ku raaxaystaan muusikada tooska ah inta lagu jiro Hopfenfest.
Booqashada inta lagu jiro, waxaad arki kartaa dhismayaal badan oo taariikhi ah sida kaniisadda Alpirsbach oo leh xubin la dhaqaajin karo ama hoolka magaalada ee hore oo leh arcades. Waxaa sidoo kale jira guryo badan oo alwaax ah. Mid ka mid ah kuwa ugu yaabka badan waa makhaayadda Löwenpost.
Booqashadu waxay ogaan doonaan in guryo badan oo ka mid ah magaalada hore ay ku daboolan yihiin looxyo alwaax yar yar oo u gaar ah Black Forest. Mid ka mid ah, waxaad ka heli kartaa Offizin, oo ah matxaf saxaafadeed. Halkan waxaad ka qayb qaadan kartaa aqoon-is-weydaarsiyo daabacaad ah ama waxaad la yaabi kartaa hababka mashiinnada daabacaadda ee hore. Dabaqa sare ee guriga waxaad ka heli kartaa gallery farshaxan yar.
Bartamaha magaalada waxaad sidoo kale ka heli kartaa dhismaha warshadda biirka ee hore oo ku yaal matxaf iyo dukaan. Waxaa jira dalxiisyo hage oo joogto ah oo bixiya aragti ku saabsan habka warshadaynta. Meel u dhow waxaad ka heli kartaa matxaf taariikhda magaalada ah oo si kalgacal leh loo habeeyay. Dabaqyo badan, farsamada kala duwan iyo taariikhda magaalada ayaa halkan lagu soo bandhigay. Farsamo kale oo duug ah ayaa waxaa ilaaliya dhalada oo ay booqdayaashu si toos ah uga daawan karaan aqoon-is-weydaarsiga dhalada.
Maktabadda Alpirsbach oo laga helo "Haus des Gastes" waxay bixisaa noocyo badan oo buugaag ah.
=== Xarumaha madadaalada iyo isboortiga ===
Muwaadiniinta Alpirsbach waxay ku faraxsan yihiin inay yeeshaan barkad dabaasha dadweynaha oo u gaar ah Rötenbach. Waxaa sidoo kale jira maxkamad tennis, maxkamad golf, garoon kubada cagta iyo laba gyms si ay u sameeyaan isboorti, haddii aadan rabin inaad ku tagto baaskiil buur ama safar socod ah oo ku wareegsan magaalada.
Kaniisadda gadaasheeda waxaad ku nasan kartaa beerta spa ee yar laakiin si fiican loo daryeelay.
=== Naadiyada iyo ururada ===
Muwaadiniinta Alpirsbach waxay ku biiri karaan naadiyo iyo ururo kala duwan.<ref>{{Cite web|title=Stadt Alpirsbach {{!}} Vereine|url=https://www.stadt-alpirsbach.de/de/Die-Stadt/Vereine|access-date=2020-09-01|website=www.stadt-alpirsbach.de}}</ref>
=== Gaadiidka ===
B294, oo dhex marta Alpirsbach, waxay isku xirtaa magaalada iyo Freudenstadt ee waqooyiga iyo iyada oo loo marayo B462 oo la socota Schramberg dhinaca koonfureed. Alpirsbach waxay si dhexe ugu taal inta u dhaxaysa jidadka waaweyn ee A5 iyo A81. Via dooxada Murg ee galbeedka, waxaad gaari kartaa A5 1 saac gudahood, adoo u jeeda Frankfurt, Karlsruhe ama Basel, Freiburg. Jihooyinka ka soo horjeeda, waxay qaadataa qiyaastii 40 daqiiqo si loo gaaro A81, taas oo u horseedaysa Stuttgart ama Lake Constance.
Alpirsbach waxay ku taal [[Eutingen im Gäu–Schiltach railway line|khadka tareenka Eutingen im Gäu–Schiltach]]. Tareenadu waxay socdaan saacad kasta.<ref>{{Cite web|title=Stadt Alpirsbach {{!}} Anreise|url=https://www.stadt-alpirsbach.de/de/Tourismus-Freizeit/Lage-Anreise-Stadtplan/Anreise|access-date=2020-09-01|website=www.stadt-alpirsbach.de|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811031804/https://www.stadt-alpirsbach.de/de/Tourismus-Freizeit/Lage-Anreise-Stadtplan/Anreise|url-status=dead}}</ref> Goobaha sida Stuttgart, Karlsruhe iyo Straßburg sidaas darteed si fudud ayaa loo gaari karaa iyadoo la beddelayo tareenka hal mar oo keliya.
==Tixraacyo==
{{reflist}}
== Xiriirka dibadda ==
{{Commons category}}
* [https://www.alpirsbach.de/ Website-ka rasmiga ah] (Af-Jarmal)
* [https://www.alemannische-seiten.de/deutschland/alpirsbach.php Alpirsbach: taariikhda & sawirada]
js3l2sab8i7n2u1tukv16yw1nmxywfi
Bad Doberan
0
49493
311772
309939
2026-11-05T10:12:42Z
CommonsDelinker
75
Replacing Johanna_Andre_(1861-1926).jpg with [[File:Johanna_Andre_(1859-1926).jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: born in 1859 according to Großes Sängerlexikon).
311772
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox German place
|type = Stadt
|image_coa = DEU Bad Doberan COA.svg
|image_photo = Bad Doberan Zisterzienserkloster.jpg
|image_caption = [[Doberan Minster]], oo ka mid ah goobaha ugu muhiimsan ee dhaxalka diimeed ee [[Brick Gothic]] ee Yurub
|coordinates = {{coord|54|06|25|N|11|54|19|E|format=dms|display=inline,title}}
|image_plan = Bad_Doberan_in_LRO.svg
|plantext =
|state =
|district = Rostock
|elevation = 15
|area = 32.85
|postal_code = 18209
|area_code = 038203
|licence = LRO, BÜZ, DBR, GÜ, ROS, TET
|Gemeindeschlüssel = 13 0 72 006
|website = {{official website|http://www.bad-doberan.de/}}
|mayor = Jochen Arenz
|party = Madaxbannaan
}}
'''Bad Doberan''' ({{IPA|de|baːt dobəˈʁaːn|-|De-Bad_Doberan.ogg}}) waa magaalo ku taal degmada [[Rostock (district)|Rostock]], [[Mecklenburg-Vorpommern]], Jarmalka. Waxay ahayd caasimaddii hore ee [[Bad Doberan (district)|degmada Bad Doberan]]. Sanadkii 2012, tirada dadkeedu waxay ahayd 11,427.
== Juquraafi ==
Bad Doberan waxay ku taal meel ka durugsan {{convert|15|km}} galbeedka xarunta magaalada [[Rostock]] sidaas darteedna waxay qayb ka tahay mid ka mid ah gobollada ugu horumarsan qaybta waqooyi-bari ee Jarmalka. Magaaladu waxay ku dhex taal kaymaha geedaha beech iyadoo kaliya 6 km u jirta [[Baltic Sea|Badda Baltic]] waana mid ka mid ah dejimaha Jarmalka ee ugu horreeyay ee Mecklenburg. Maanta magaaladu waa goob dalxiis oo aad loo jecel yahay, mahadnaqa [[Heiligendamm]], oo ah degmo ka tirsan Bad Doberan oo si toos ah ugu taal xariiqda dhagaxa ee Baltic. Taariikh ahaan, Doberan waxay ahayd hoyga xagaaga ee Dukes-ka Mecklenburg ee ku noolaa [[Schwerin]], iyo dadka la socda.
== Magaca ==
Magaca Doberan, oo asal ahaan ahaa ''Dobran'', waa magac meel oo u badan inuu ka soo jeedo magaca shaqsiyeed ee [[Polabian language|Old Polabian]], oo macnaheedu yahay "wanaagsan" (''dobry'').
Sida halyeeyga la sheego, magaca Doberan wuxuu asal ahaan ka soo jeedaa markii kaniisadda la dhisayay. Waxaa la sheegaa in deerada soo maraysay ay argagax gelisay dhowr swan, kuwaas oo ku qayliyay argagax "''dobre dobre''". Halkaas oo ay dadkii kaniisadda (monks) ugu yeereen meeshii Doberan. Ilaa maantana, deerada iyo swan-ka ayaa qurxiya calaamadda magaalada.
== Taariikh ==
=== Qarniyadii Dhexe ===
Bad Doberan waxaa la diiwaangeliyay 1177 sidii ''villa Slavica Doberan'', laakiin horraantii 1171 [[Cistercian|dadkii kaniisadda Cistercian]] ee ka yimid [[Amelungsborn Abbey]] ee [[Weser Uplands]] waxay aasaaseen kaniisad (monastery) oo ku taal ''Althof'' saddex kiiloomitir koonfur-bari ee magaalada, oo hadda ah xaafad ka tirsan Bad Doberan. 1179, kaniisadahan ayaa inta badan lagu baabi'iyay kacdoon Slavic ah. Todobo sano ka dib, Cistercians-ku waxay sameeyeen isku day labaad oo ay ku aasaasayaan kaniisad goobta ay hadda ku taal abbey-ga. Kaniisadda [[Romanesque architecture|Romanesque]] abbey, oo la hibeeyay 1232, waxaa lagu beddelay kaniisad sare [[Gothic architecture|Gothic]] ka dib dabkii 1291, kaas oo dhismihiisu u badan yahay inuu bilaabmay 1295, iyadoo qaybaha haray ee kaniisadda Romanesque lagu daray dhismaha cusub. Kaniisadda Gothic waxaa la quduus ka dhigay 1368. [[Doberan Abbey]] wuxuu noqday mid aad u qani ah sababtoo ah hawlihiisa dhaqaale wuxuuna lahaa hanti weyn. Ilaa kala diristii kaniisadaha intii lagu jiray [[the Reformation|Dib-u-habaynta]] 1552, waxay qaabaysay horumarka tuulada Doberan. Kaniisadda ka sokow, waxaa jiray tuulo farsamayaqaanno ah, ''Kammerhof'' (beeradii hore ee kaniisadda), laba goobood oo cabitaan ah, warshad leben ah, dambiile iyo dhowr [[cottage|guryo yar yar]] (''[[Kötter]]''). Wax yar ayay iska beddeshay ka dib markii kaniisadda loo wareejiyay 1552 dhinaca madaxbannaanida. Xafiis ducal ah ayaa laga aasaasay kaniisadda, waxaana soo baxay warshad iyo aqal ugaarsade.
=== Xilligii Hore ee Casriga ah ===
Doberan waxay si xun ugu dhibaatootay [[Thirty Years' War|Dagaalkii Soddontanka Sano]].
Xaaladda Doberan ayaa si weyn loo xoojiyay qarnigii 18-aad markii Duke of [[Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Frederick Francis I of Mecklenburg|Frederick Francis I]] uu u doortay madadaalada qoyska ducal, sharafta Mecklenburg iyo, ka dib, qaar ka mid ah bourgeoisie-ga taajiriinta ah sidoo kale. Ingiriiska waxaa laga dareemay in badda oo lagu dabaasho ay si gaar ah u caafimaad qabto. Natiijo ahaan, 1793, duke-ku wuxuu ku dabaashay taladii dhakhtarkiisa Rostock, [[Samuel Gottlieb Vogel]], ee ''Heiliger Damm'' ee Badda Baltic, taas oo calaamad u ah dhalashada goobta ugu horreysa ee xeebta Jarmalka, [[Heiligendamm]]. Dabaal-gayaashu waxay ku sugnaayeen Doberan waxayna ku ciyaareen mashiinnada booska (sanduuqyada dalxiiska ee ducal waxay ururiyeen 30,000 [[thaler|thalers]] oo royalties ah oo ka yimid [[casino|casino-yada]] Doberan), qoob-ka-ciyaarka, iyo [[horse racing|tartanka fardaha]] (waxaa laga yaabaa in tartankii ugu horreeyay ee fardaha ee Jarmalka uu ka dhacay halkan 10 Agoosto 1822).
=== Xilligii Dambe ee Casriga ah ===
[[File:Doberan Stadtansicht um 1900.jpg|thumb|Bad Doberan qiyaastii 1900]]
[[File:Bad Doberan, Mecklenburg - Stahlbad.jpg|thumb|Stahlbad]]
Naqshadeeyayaasha caanka ah, sida [[Carl Theodor Severin]], ardayda labada sayid ee duugga ah ee [[Classicist|naqshadaynta Classicist]], [[Carl Gotthard Langhans]] iyo [[Friedrich Gilly]], iyo Johann Christoph von Seydewitz ayaa dhisay isku xigxig degdeg ah qaabka saafiga ah ee Classicist: guriga martida (''Logierhaus''), dhismaha qolka (''Salongebäude'') oo leh ballroom-kiisa sharafta leh ee qaabka [[Empire (style)|Empire]], [[Prince's Palace|Qasriga Amiirka]] (''Prinzenpalais''), guriga qubayska [[Stahlbad (Bad Doberan)|''Stahlbad'']], dhowr guryo magaalo iyo meelaha caanka ah ee Shiinaha, oo ay ku jiraan hantida naqshadaha beerta, waxa loogu yeero [[Kamp (Bad Doberan)|''Kamp'']]. Mahadnaqa amiirka ee dhisaha oo qaabeeyay muuqaalka Doberan aad u badan, wuu yaraa; Severin wuxuu ku dhintay saboolnimo iyo iloobin Bad Doberan, halkaas oo lagu aasay meel aan la aqoon. Wakhtiga ugu sarreeya (1793: 900, 1840, 3,000, 1870: 4,000 oo qof) waxay socotay kaliya dhowr sano. Si tartiib ah Heiligendamm ayaa u kobcay, mar ahaan jiray kaliya lifaaq Doberan, galay goob madaxbannaan, iyo ku wareegsan Doberan waxay noqotay mid aamusan mar kale.
[[File:Bad Doberan Molli (02) 2006-09-24.JPG|thumb|Tareenka uumiga ee ''[[Molli railway|Molli]]'' ee Bad Doberan]]
Midna bixinta xuquuqda magaalada ee Doberan 1879 (motto: Deerada, qalooca iyo swan, waa hubka Doberan) ama dhismaha khadka tareenka ee Rostock via Bad Doberan ilaa Wismar 1883/84, ama aasaasidda [[narrow gauge steam railway|tareenka uumiga]] inta u dhaxaysa 1886 iyo 1910 ma beddelin xaaladda wax badan. Tareenka, oo maxalli ahaan loo yaqaan ''[[Molli]]'' ayaa wali socda maanta via Heiligendamm ilaa [[Kühlungsborn]], isagoo dhex maraya bartamaha magaalada.
Magaaladu waxay kasbatay xaaladda goob dalxiis iyo horgalaha ''Bad'' 1921 ("Bad" macnaheedu waa "spa" ama "goob dalxiis" waana horgale caadi ah Jarmalka).
Agoosto 1932, [[Adolf Hitler]] waxaa la siiyay muwaadin sharaf leh; Bad Doberan waxay ahayd magaaladii ugu horreysay ee Jarmalka ee sidaas samaysa. Xaqiiqdi, maadaama shahaadada la lumiyay, waxaa jiray is-afgaranwaa dhowr sano oo ku saabsan in la siiyay muwaadin sharaf leh iyo in kale. Si kastaba ha ahaatee, xilligii gu'ga 1932 [[Nazi Party|Xisbiga Nazi]] wuxuu lahaa aqlabiyad dhammaystiran shirka golaha magaalada, iyo maqaallo la daabacay ayaa wali jira waqtigaas, sidaas darteed waxaa guud ahaan la aqbalay in Hitler run ahaantii lagu sharfay habkan. Iyadoo magaaladu martigelinayso shir madaxeedka G8 bishii Juun 2007, waxaa la go'aamiyay 2 Abriil in Hitler laga saaro liiska sharafta magaalada, inkasta oo caadi ahaan muwaadin sharafeedka noocan oo kale ah uu dhammaado dhimashada qofka ku lug leh.<ref>[http://www.abc.net.au/news/newsitems/200704/s1887948.htm Town embarrassed by Hitler link. 02/04/2007. ABC News Online<!-- Bot generated title -->]</ref>
12 Juun 2011, [https://www.flickr.com/photos/the-view-from-up-here/5826897828/in/set-72157626823199653/ dukumenti soo baxay] kaas oo u badan inuu tilmaamayo [[Rosenkopf]] inay tahay magaaladii ugu horreysay ee Jarmalka ee siisa Adolf Hitler muwaadin sharaf leh (22 Luulyo 1932), maahan Bad Doberan.
=== Muddo-dagaalkii kadib ===
[[File:Kurhaus, Heiligendamm.jpg|thumb|left|upright=1.2|Goobtii shir madaxeedka G8 2007: Grand Hotel Kempinski ee [[Heiligendamm]]]]
Laga soo bilaabo qiyaastii 1965 ilaa 1985 meelaha la deggan yahay ee Buchenberg, oo leh 1,049 guri, iyo Kammerhof oo leh 589 guri, ayaa lagu dhisay qaab [[Plattenbau]]. Ka dib dhammaadkii GDR 1990, [[historic town centre|xarunta magaalada taariikhiga ah]] iyo kaniisadda Bad Doberan ayaa si fiican loo dayactiray iyada oo qayb ka ah [[urban development|horumarka magaalada]]. 1994, degmada miyiga (''Landkreis'') ee Bad Doberan waxaa laga sameeyay degmooyinka [[Kreis Bad Doberan|Bad Doberan]] iyo [[Kreis Rostock Land|Rostock Land]] iyo [[Amt Schwaan]]. Rugta dhaqancelinta ee ''Moorbad'' ayaa la furay 1996 iyo Median Clinic, Heiligendamm, 1997. Tan iyo 2000, Bad Doberan waxay ahayd goob bogsiin ah. 2005 hoolka magaalada cusub ayaa la daah-furay. 13 Luulyo 2006 madaxweynaha Maraykanka, [[George W. Bush]], ayaa habeenkii ku hoyday Heiligendamm.<ref>{{cite web |url=http://german.germany.usembassy.gov/germany-ger/bush2006.html |title=DIPLOMATISCHE VERTRETUNGEN DER USA DEUTSCHLAND - Präsident Bush besucht Deutschland |access-date=2015-05-28 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721071521/http://german.germany.usembassy.gov/germany-ger/bush2006.html |archive-date=2011-07-21 }}</ref> Laga bilaabo 6 ilaa 8 Juun 2007, [[G8 Summit]] ayaa ka dhacay Heiligendamm, kaas oo ay ka qaybgaleen [[Stephen Harper]] (Canada), [[Nicolas Sarkozy]] (France), [[Angela Merkel]] (Germany), [[Romano Prodi]] (Italy), [[Shinzō Abe]] (Japan), [[Vladimir Putin]] (Russia), George W. Bush (USA), [[Tony Blair]] (UK) iyo [[José Manuel Durão Barroso]] (EU).
== Dhaqanka iyo goobaha ==
[[File:Albert of Sweden grave 2010 (2).jpg|thumb|Qabriga Boqor Albert ee Sweden ee Doberan Minster]]
=== Guud ===
Dhismayaasha classicist-ka ee lagu garto xarumaha Bad Doberan iyo Heiligendamm waxaa dhamaantood dhisay 1801 iyo 1836 naqshadeeye, Carl Theodor Severin. Si kastaba ha ahaatee, dhismaha ugu caansan waa [[Doberan Minster]] (''Doberaner Münster'', 1368), oo mar ahaan jiray kaniisadda [[Doberan Abbey]], waana mid ka mid ah tusaalooyinka ugu cajiibsan ee [[Brick Gothic]] dhismaha gobolka Badda Baltic. Waa goobta ugu muhiimsan ee diimeed ee [[European Route of Brick Gothic]]. Qabriga weyn ee Boqor [[Albert, King of Sweden|Albert ee Sweden]] ayaa halkaas laga heli karaa.
Bad Doberan sidoo kale waa hoyga "''[[Molli]]''", tareen uumiga taariikhiga ah ee qarnigii 19-aad kaas oo ah dalxiis soo jiidasho leh iyo sidoo kale adeeg maalinle ah oo magaalada iyo xeebta deriska ah.
Magaaladu waxay martigelisaa dabbaaldegga sannadlaha ah ee u dabaaldegaya muusigga [[Frank Zappa]], [[Zappanale]], sidoo kale waxay soo bandhigtaa busta fanaanka.
=== Matxafyada ===
[[File:Moeckelhauswiki.jpg|thumb|''Möckelhaus'' (Matxafka Magaalada iyo Goobta)]]
* Matxafka Magaalada iyo Goobta: bandhig joogto ah oo ku saabsan taariikhda Doberan-Heiligendamm ee gurigii hore ee naqshadeeye iyo dhisaha [[Gotthilf Ludwig Möckel]], oo dhisay villa-kan [[Neo-Gothic]] 1886 ilaa 1888.
* Ehm Welk House: goob kulan dhaqameed oo ku taal gurigii hore ee qoraaga, [[Ehm Welk]]
=== Taallooyinka taariikhiga ah ===
[[File:Bad Doberan Ehrenmal Buchenberg 2010-03-29.JPG|thumb|upright|Taallo loo dhisay kuwa ku dhintay Dagaalkii Weyn]]
* Taallo askartii ka timid Doberan ee ku dhintay ama ku maqan [[First World War|Dagaalkii Koowaad ee Adduunka]] ee buurta Buchenberg (oo maxalli ahaan loo yaqaan ''Backenzahn''). kii asalka ahaa waa laga saaray. Maanta waxaa jira iskutallaab cad oo hortiisa taallo. Taallada waxaa la dhisay dabayaaqadii 1920-yadii naqshad uu sameeyay Hans Carlson.
* Taallo laga soo bilaabo 1960-yadii, oo uu maalgeliyay qoraaga, [[Ehm Welk]], hortiisa dugsiga dhexe ee Buchenberg ee ''Ehm-Welk-Straße'', "dhibanayaasha fashiistaha".
* Taallo laga soo bilaabo 1986 by sculptor [[Reinhard Dietrich]], u dhow kaniisadda dhibanayaasha fashiistaha.
* Taallo laga soo bilaabo 1970 hortiisa dugsiga ee ''Beethovenstraße'' si loo xuso Shuuciga [[Reichstag (Weimar Republic)|Reichstag MP]], Ernst Schneller, oo lagu dilay [[Sachsenhausen concentration camp|xeryaha fiirsashada ee Sachsenhausen]]. Dugsigu wuxuu ka tagay magaciisa oo uu qaatay xilligii Bariga Jarmalka.
=== Dhismayaasha iyo dhaqanka ===
[[File:Heiligendamm Gedenkstein.jpg|thumb|upright|Taallo loo dhisay Frederick Francis I ee Heiligendamm]]
[[File:Bad Doberan - Kreuz im Bad Doberaner Münster (Christusseite).jpg|thumb|upright|Christ side of the Altar of the Holy Cross in [[Doberan Minster]]]]
* [[Doberan Abbey]] iyo [[Doberan Minster|Minster]]
* [[Althof Chapel]] laga soo bilaabo qarnigii 15-aad. Waa hal-aisled, cross-rib vaulted, dhisme leben ah kaas oo si weyn loogu beddelay Möckel sanadihii 1886-1888.
* burburka bakhaarka kaniisadda (''Klosterscheune'') ee Althof, goob Gothic ah oo leh saf arcades ah.
* [[Heiligendamm]], goobtii ugu horreysay ee xeebta ee Jarmalka
* [[Kamp (Bad Doberan)|Kamp]], beerta qaabka Ingiriiska oo leh geedo qurux badan oo geedkii, limes, chestnuts iyo elms, iyo kuwaas oo samaynta cutub farshaxan ah oo leh dhismayaal qaabka ugu saafi ah ee Classicist, oo ay ku jiraan:
* ''Kurhaus'', oo hore u ahaan jiray ''Logierhaus'' (la dhisay 1793 by v. Seydewitz);
* ''Salongebäude'', la dhisay 1802 by Severin; hoolka xafladaha waa gudaha Classicist ee ugu fiican Bad Doberan;
* Großer Palais la dhisay 1806/09 by Severin, wuxuu ka kooban yahay hanti gaar ah oo ku taal hoolka beerta oval: saqaf rinji ah iyo wallpaper oo muujinaya [[Cupid|Amor]] iyo [[Cupid and Psyche|Psyche]] halyeeyga [[Apuleius]] (ku salaysan naqshadaha Lois Lafitte iyo Mary Blonder oo la daabacay 1820 ee Paris).
* ''Severinstraße'' ee ku xiga waa guriga cunto kariyaha shakhsi ahaaneed ee duke, [[Gaetano Medini]], (No. 5), la dhisay by Severin 1825, gaar ahaan caan ku ah facade-kiisa aadka u firfircoon, qaybsan.
* Dhinaca kale ee Kamp waa [[Prince's Palace (Bad Doberan)|Qasriga Amiirka]] iyo guriga ''Gottesfrieden'' oo ka soo horjeeda, kuwaas oo la dhisay by Severin midba midka kale sida guryihiisa. Wuxuu u baahday inuu dhiibo kii ugu horreeyay ee sayidkiisa.
* Pavilions-ka Cas iyo Caddaan (la dhisay 1808/09 iyo 1810 ilaa 1813) ee bartamaha beerta waa tusaalooyin kaliya iyo [[chinoiserie|naqshado Shiinees ah]] ee [[Mecklenburg]] iyo bilowgii waxay dejiyeen pavilion muusig iyo dukaamo dukaameysi.
* [[Friderico-Francisceum]], [[Gymnasium (Germany)|gymnasium-ka]] kaliya ee magaalada, wuxuu ku yaalaa dhisme u dhow Kamp kaas oo la dhisay by Möckel 1889.
* Tempelberg hill waa [[water tower (Bad Doberan)|munaaradda biyaha]] duugga ah, dhismaha kaas oo bilaabmay 1927. Waa taallo liis gareysan.
Sannad kasta dabbaaldegga muusigga [[Zappanale]] wuxuu ka dhacaa Bad Doberan.
=== Sport ===
* [[Baltic Sea Racecourse]] (''Ostseerennbahn''): tartankii ugu horreeyay ee Jarmalka, oo la dhigay 1823 iyada oo ku salaysan tusaalaha Ingiriiska
* Kubadda cagta: ''Doberaner FC''
* Cycling/Triathlon: ''Doberaner SV'', qaybta Cycling/Triathlon
* Handball: ''Doberaner SV'', Ragga: qaybta 3aad; Haweenka: qaybta 1aad ee gobolka (''Landesoberliga'')
* Light athletics: ''Doberaner SV''
== Dadka caanka ah ==
[[File:Johanna Andre (1859-1926).jpg|thumb|140px|[[Johanna André]], ca 1900]]
=== Ku dhashay magaalada ===
* [[Johanna André]] (1861–1926), soprano iyo macallin codka
* [[Eduard Heyck]] (1862–1941), taariikhyahan dhaqameed, tifaftire, qoraa iyo abwaan
* [[Otto Schünemann]] (1891–1944), lieutenant general ee Wehrmacht
* [[Frederick, Prince of Hohenzollern]] (1891 ee Heiligendamm – 1965), madaxa [[House of Hohenzollern]]
* [[Olaf Klose]] (1903−1987), taariikhyahan farshaxan iyo maktabad.
* [[Joachim Schmettau]] (dhashay 1937), sculptor-ka Berlin-based
* [[Michael Buddrus]] (dhashay 1957), locksmith iyo taariikhyahan.
==== Sport ====
* [[Hans Wolf]] (dhashay 1940), cyclist Maraykan ah
* [[Frank Paschek]] (dhashay 1956), long jumper, bilad lacag ah oo at [[1980 Summer Olympics]]
* [[Felix Drahotta]] (dhashay 1989), rower, bilad lacag ah oo at [[2016 Summer Olympics]]
[[File:Felix Mendelssohn Bartholdy by Eduard Magnus (1833).jpg|thumb|140px|[[Felix Mendelssohn]] Bartholdy, 1846]]
=== Ku noolaa, ka shaqeeyay ama ku dhintay magaalada ===
* [[Claus von Amsberg]] (1926–2002), ninkii [[Queen Beatrix]]; ardayga [[Friderico-Francisceum]] Gymnasium 1933/1936 iyo 1943
* [[Felix Mendelssohn-Bartholdy]] (1809–1847) wuxuu joogay sidii 15-jir xagaagii 1824 aabbihiis dhowr toddobaad Doberan wuxuuna ka kooban yahay kuwa kale, 'Doberaner Blasmusik'.
* [[Gaetano Medini]] (1772–1857), Italian-born Jarmal restaurateur, ku dhintay maxalli ahaan
* [[Gotthilf Ludwig Möckel]] (1838–1915), naqshadeeye iyo dhisaha, ku noolaa, ka shaqeeyay oo ku dhintay maxalli ahaan
* [[Duke Adolf Friedrich of Mecklenburg|Adolf Friedrich, Duke of Mecklenburg]] [-Schwerin] (1873–1969), ku noolaa maxalli ahaan 1924/1945.
* [[Carl Theodor Severin]] (1763–1836), naqshadeeye, ku noolaa, ka shaqeeyay oo ku dhintay maxalli ahaan.
* [[Ehm Welk]] (1884–1966), qoraa, ku noolaa halkan laga bilaabo 1950 oo ku dhintay maxalli ahaan
* [[Herman Wirth]] (1885–1981), folkish pseudo-taariikhyahan, xilligii Nazi wuxuu bilaabay maxalli ahaan, a ''"Research Institute of Spirit Surge layer"''
=== Freeman ===
Bad Doberan waxay ahayd mid ka mid ah magaalooyinkii ugu horreeyay ee magacaabay [[Adolf Hitler]] Agoosto 1932 muwaadin sharaf leh. 2 Abriil 2007, golaha magaaladu si rasmi ah ayuu ula noqday muwaadinnimadiisa sharafta leh.<ref>''[http://www.spiegel.de/politik/deutschland/0,1518,475336,00.html Bad Doberan befreit sich von Ehrenbürger Hitler]''. In: ''Spiegel online''. 2. April 2007</ref>
== Iskaashi ==
* {{Flagicon|Germany}} [[Bad Schwartau]], [[Schleswig-Holstein]]
== Tixraacyo ==
{{reflist}}
== Xiriirinta dibadda ==
{{Wikivoyage|Bad Doberan}}
{{Commons category|Bad Doberan}}
* {{Cite EB1911 |wstitle= Doberan |volume= 8 |page= 350 |short=1}}
*{{in lang|de}} [http://www.bad-doberan.de/ Bad Doberan bogga rasmiga ah]
*{{in lang|de}} [https://web.archive.org/web/20060803140132/http://doberan.de/ Doberan Newspaper on Sunday]
{{Authority control}}
mr44bx67dh3fhqxd2jod1ihv0o4iixn
Module:Convert/extra
828
53997
311712
311299
2026-11-04T17:55:41Z
Isma4l
41797
311712
Scribunto
text/plain
-- Xogta beddelka dheeraadka ah ee ay isticmaasho Module:Convert.
--
-- [[Module:Convert/data]] waxay qeexaysaa dhammaan unugyada waxaana lagu daraa dhammaan bogagga
-- halkaas oo [[Module:Convert]] laga isticmaalo. Tijaabinta unugyada cusub ee lagu sameeyo tifaftirka module-kaas
-- waxay baabi'in lahayd kaydka (cache) ee dhammaan bogagga ay khusayso.
--
-- Isbeddellada degdegka ah iyo tijaabooyinka unugyada cusub, module-kan waa la beddeli karaa.
-- Maadaama module-kan lagu daro tiro yar oo bogag ah oo keliya, isbeddelladu
-- waa inay sababaan culays server oo yar isla markaana si degdeg ah u faafaan.
--
-- Haddii unug lagu qeexo module-ka xogta, qeexitaan kasta oo halkan yaalla waa la indhatirayaa,
-- sida darteed qeexidda unug la mid ah labada module kama dhigna khalad.
-- Unug halkan lagu qeexay wuxuu tixraaci karaa unugyo sidoo kale halkan lagu qeexay, wuxuuna
-- tixraaci karaa unugyo lagu qeexay module-ka xogta.
--
-- Waqti ka waqti, unugyada dheeraadka ah ee si joogto ah loo doonayo ayaa laga saari karaa
-- halkan kadib marka lagu daro [[Module:Convert/data]].
local extra_units = {
["bit"] = {
_name1 = "bit",
_symbol = "bit",
utype = "macluumaad",
scale = 0.125,
prefixes = 1,
default = "B",
link = "Bit",
},
["CH"] = {
name1 = "silsilad cabbir", -- Chain
symbol = "ch",
utype = "dherer",
scale = 20.1168,
default = "ft m",
subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["li"] = { 100, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } },
link = "Chain (unit)",
},
["li"] = {
name1 = "xiriiriye cabbir", -- Link
symbol = "li",
utype = "dherer",
scale = 0.201168,
default = "cm",
link = "Link (unit)",
},
["MI"] = {
name1 = "mayl", -- Mile
symbol = "mi",
utype = "dherer",
scale = 1609.344,
default = "km",
subdivs = { ["CH"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } },
},
["NMlk"] = {
name1 = "[[mayl badda]]", -- Nautical mile
symbol = "[[Nautical mile|NM]]",
utype = "dherer",
scale = 1852,
default = "km mi",
link = "",
},
}
return { extra_units = extra_units }
axx8b5da0slc03r6t4xqidjgdy5cc7r
Template:Wikivoyage
10
54138
311675
2026-11-04T12:05:23Z
Isma4l
41797
/* */
311675
wikitext
text/x-wiki
{{Sister project
| position = {{{position|}}}
| project = voyage
| text = Wikivoyage waxay leedahay {{{3|hagaha safarka}}} oo ku saabsan '''''[[Wikivoyage:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]'''''.
}}<noinclude>
{{documentation}}<!-- Ku dar qaybaha iyo xiriiriyeyaasha luqadaha kale bogga-hoosaadka /doc -->
</noinclude>
kd0tcxrvbkmr2929d2m4gm22f12azuv
Template:Geographic location
10
54139
311679
2026-11-04T12:11:52Z
Isma4l
41797
/* */
311679
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Kutaal]]
hbjx1z4y1lgbb8sbktmnne1cksvznwp
Module:Location map/data/Soomaaliya
828
54140
311687
2026-11-04T13:22:30Z
Isma4l
41797
Abuuray
311687
Scribunto
text/plain
return require [[Module:Location map/data/Somalia]]
f4jrlapn9msr6fyg9o4eem7tyd0izaf
Module:Location map/data/Geeska Afrika
828
54141
311688
2026-11-04T13:24:07Z
Isma4l
41797
Abuuray
311688
Scribunto
text/plain
return require [[Module:Location map/data/Horn of Africa]]
twhtew90g8x9xwksrcxuccdyznntwca
Module:Location map/data/Afrika
828
54142
311689
2026-11-04T13:25:06Z
Isma4l
41797
Abuuray
311689
Scribunto
text/plain
return require [[Module:Location map/data/Africa]]
7w6xy7erfb2h9860pfl5va05z87v65c
FK Kauno Žalgiris
0
54143
311696
2026-11-04T15:10:08Z
Makenzis
21669
Bog cusub: {{Infobox football club | clubname = Kauno Žalgiris | image = | image_size = | fullname = Futbolo klubas Kauno Žalgiris | nickname = žalgiriečiai | founded = 2004 | ground = Dariaus ir Girėno stadionas | capacity = 15 000 | chairman = Mantas Kalnietis | manager = Željko Sopić | league = [[TOPLYGA]] | season = 2026 | position = Nr. 1 | website = https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris |pattern_la1=_hummelcoreXKjb...
311696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Kauno Žalgiris
| image =
| image_size =
| fullname = Futbolo klubas Kauno Žalgiris
| nickname = žalgiriečiai
| founded = 2004
| ground = Dariaus ir Girėno stadionas
| capacity = 15 000
| chairman = Mantas Kalnietis
| manager = Željko Sopić
| league = [[TOPLYGA]]
| season = 2026
| position = Nr. 1
| website = https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris
|pattern_la1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_b1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_ra1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_sh1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_so1=_hummel20w
|leftarm1=FFFFFF
|body1=FFFFFF
|rightarm1=FFFFFF
|shorts1=FFFFFF
|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_hummelcoreXKwb
|pattern_b2=_hummelcoreXKwb
|pattern_ra2=_hummelcoreXKwb
|pattern_sh2=_hummelcoreXKwb
|pattern_so2=_hummel20w
|leftarm2=FFFFFF
|body2=FFFFFF
|rightarm2=FFFFFF
|shorts2=FFFFFF
|socks2=FFFFFF
}}
'''Futbolo klubas Kauno Žalgiris''', oo loo yaqaan '''FK Kauno Žalgiris''', ama si fudud '''Kauno Žalgiris''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Kaunas]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Spyris sanadkii 2004.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [FK Kauno Žalgiris ]
* [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
2ra41tauomkqtrppuipq42j8jitsxoa
311697
311696
2026-11-04T15:10:58Z
Makenzis
21669
/* Eeg waliba */
311697
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Kauno Žalgiris
| image =
| image_size =
| fullname = Futbolo klubas Kauno Žalgiris
| nickname = žalgiriečiai
| founded = 2004
| ground = Dariaus ir Girėno stadionas
| capacity = 15 000
| chairman = Mantas Kalnietis
| manager = Željko Sopić
| league = [[TOPLYGA]]
| season = 2026
| position = Nr. 1
| website = https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris
|pattern_la1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_b1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_ra1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_sh1=_hummelcoreXKjbw
|pattern_so1=_hummel20w
|leftarm1=FFFFFF
|body1=FFFFFF
|rightarm1=FFFFFF
|shorts1=FFFFFF
|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_hummelcoreXKwb
|pattern_b2=_hummelcoreXKwb
|pattern_ra2=_hummelcoreXKwb
|pattern_sh2=_hummelcoreXKwb
|pattern_so2=_hummel20w
|leftarm2=FFFFFF
|body2=FFFFFF
|rightarm2=FFFFFF
|shorts2=FFFFFF
|socks2=FFFFFF
}}
'''Futbolo klubas Kauno Žalgiris''', oo loo yaqaan '''FK Kauno Žalgiris''', ama si fudud '''Kauno Žalgiris''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Kaunas]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Spyris sanadkii 2004.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris FK Kauno Žalgiris]
* [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
bstb57yoyp3chnbhqecf19yxja1qfxh
FK Sūduva
0
54144
311698
2026-11-04T15:16:39Z
Makenzis
21669
Bog cusub: '''Futbolo klubas Sūduva''', oo loo yaqaan '''FK Sūduva''', ama si fudud '''Sūduva''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Marijampolė]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Sūduva sanadkii 1968. == Tixraac == {{Reflist}} == Eeg waliba == * [h FK Sūduva] * [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA] [[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]] Category:...
311698
wikitext
text/x-wiki
'''Futbolo klubas Sūduva''', oo loo yaqaan '''FK Sūduva''', ama si fudud '''Sūduva''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Marijampolė]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Sūduva sanadkii 1968.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [h FK Sūduva]
* [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
h07ctu186qdiie13u72jbjum4hxo6ty
311699
311698
2026-11-04T15:16:57Z
Makenzis
21669
311699
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = FK Sūduva
| image =
| image_size =
| fullname = Football Club Sūduva
| nickname = Suvalkiečiai (Sudovians)
| founded = {{Start date and age|df=y|1968}}
| ground = [[Marijampolės futbolo arena]]
| capacity = 6,250
| chairman = [[Dovydas Lastauskas]]
| manager = [[Donatas Vencevičius]]
| league = [[TOPLYGA]]
| season = [[2025]]
| position = A lyga, 4.
| website = http://fksuduva.lt/
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _partizani1718a
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _redsides
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _sligo1617h
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
|pattern_la3=_redshoulders
|pattern_b3=_botevvratsa1819_3rd
|pattern_ra3=_redshoulders
|leftarm3=000000
|body3=000000
|rightarm3=000000
|shorts3=000000
|socks3=000000
}}
'''Futbolo klubas Sūduva''', oo loo yaqaan '''FK Sūduva''', ama si fudud '''Sūduva''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Marijampolė]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Sūduva sanadkii 1968.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [h FK Sūduva]
* [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
dp4zewk3bekx82q4u8656m4fxr473zr
311700
311699
2026-11-04T15:17:41Z
Makenzis
21669
/* Eeg waliba */
311700
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = FK Sūduva
| image =
| image_size =
| fullname = Football Club Sūduva
| nickname = Suvalkiečiai (Sudovians)
| founded = {{Start date and age|df=y|1968}}
| ground = [[Marijampolės futbolo arena]]
| capacity = 6,250
| chairman = [[Dovydas Lastauskas]]
| manager = [[Donatas Vencevičius]]
| league = [[TOPLYGA]]
| season = [[2025]]
| position = A lyga, 4.
| website = http://fksuduva.lt/
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _partizani1718a
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 = _redsides
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _sligo1617h
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
|pattern_la3=_redshoulders
|pattern_b3=_botevvratsa1819_3rd
|pattern_ra3=_redshoulders
|leftarm3=000000
|body3=000000
|rightarm3=000000
|shorts3=000000
|socks3=000000
}}
'''Futbolo klubas Sūduva''', oo loo yaqaan '''FK Sūduva''', ama si fudud '''Sūduva''', waa naadi kubadda cagta xirfadle ah oo [[Litwaaniya]] ah oo fadhigeedu yahay [[Marijampolė]]. Naadigu wuxuu ku tartamaa [[TOPLYGA]], oo ah horyaalka ugu sarreeya kubadda cagta [[Litwaaniya]]. Naadiga waxaa la aasaasay Sūduva sanadkii 1968.
== Tixraac ==
{{Reflist}}
== Eeg waliba ==
* [http://fksuduva.lt/ FK Sūduva]
* [https://toplyga.lt/komanda/ TOPLYGA]
[[Category:Naadiyaasha kubada Cagta]]
[[Category:Ciyaaraha]]
9b0kchr4gj7v3zpuvz4f0x5ffaf9wpf
Module:Convert/doc
828
54145
311717
2026-11-04T19:38:45Z
Isma4l
41797
/* */
311717
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 bound (56 kg)
Module-kan waxaa loogu yeeraa iyadoo la isticmaalayoh qaab (template) — cabbirada loo gudbiyo qaabka waxaa isticmaala module-kani si uu u maamulo sida beddelka loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo gaabin karaa (sida <code>kg</code>), ama loo soo bandhigi karaa magacyo ahaan (sida <code>kilogram</code>), qiimaha soo baxayana waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo saxnaan gaar ah. Wixii macluumaad ah ee ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Howlaha _convert() iyo _unit() waxaa también looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada (Sandbox) ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga sandbox-ka, ka dib wax ka beddel nuqullada sandbox-ka:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/sandbox]]
[[Template:Convert/sandbox]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/sandbox]] iyada oo wadata cabbirka {{para|sandbox|sandbox}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada sandbox-ka halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor intaan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Preview page with this template", ka dibna riix "Show preview".
== Qaabeynta (Configuration) ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu qaabeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobnaadka]] (decimal mark) inay noqoto hakad (comma) iyo kala-soocaha kumanaanka inuu noqoto dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarada kale, oo wata qiimayaasha caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) kuwaas oo khaladaadka ama digniinta ay ku daraan qayb bogga
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinta; 1 waxay tustaa digniinta muhiimka ah; 2 waxay tustaa dhammaan digniinta
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada sandbox-ka ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda la'egtahay waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo sandbox ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – ka bood hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirada gelitaanka iyo fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habeyn karaa. Tusaale ahaan, enwiki ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigay maqaalkiisii. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la rabo. Intaas waxaa sii dheer, tirooyinka gelitaanka iyo wax-soo-saarka waa la qaabeyn karaa waxayna isticmaali karaan tirooyin ku jira luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hage turjumaad]] wixii macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
mbydknk5c67osokg5dkltrl2g06szae
311719
311717
2026-11-04T19:42:20Z
Isma4l
41797
311719
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 bound (56 kg)
Module-kan waxaa loogu yeeraa iyadoo la isticmaalayoh qaab (template) — cabbirada loo gudbiyo qaabka waxaa isticmaala module-kani si uu u maamulo sida beddelka loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo gaabin karaa (sida <code>kg</code>), ama loo soo bandhigi karaa magacyo ahaan (sida <code>kilogram</code>), qiimaha soo baxayana waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo saxnaan gaar ah. Wixii macluumaad ah ee ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Howlaha _convert() iyo _unit() waxaa también looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka bacaadka==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga sandbox-ka, ka dib wax ka beddel nuqullada sandbox-ka:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/sandbox]]
[[Template:Convert/sandbox]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/sandbox]] iyada oo wadata cabbirka {{para|sandbox|sandbox}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada sandbox-ka halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor intaan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Preview page with this template", ka dibna riix "Show preview".
== Qaabeynta (Configuration) ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu qaabeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobnaadka]] (decimal mark) inay noqoto hakad (comma) iyo kala-soocaha kumanaanka inuu noqoto dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarada kale, oo wata qiimayaasha caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) kuwaas oo khaladaadka ama digniinta ay ku daraan qayb bogga
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinta; 1 waxay tustaa digniinta muhiimka ah; 2 waxay tustaa dhammaan digniinta
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada sandbox-ka ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda la'egtahay waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo sandbox ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – ka bood hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirada gelitaanka iyo fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habeyn karaa. Tusaale ahaan, enwiki ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigay maqaalkiisii. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la rabo. Intaas waxaa sii dheer, tirooyinka gelitaanka iyo wax-soo-saarka waa la qaabeyn karaa waxayna isticmaali karaan tirooyin ku jira luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hage turjumaad]] wixii macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
0v5kzz4argm20u5wyyg8qk47clp3xvi
311722
311719
2026-11-04T19:44:16Z
Isma4l
41797
/* Kaydka tijaabada */
311722
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 bound (56 kg)
Module-kan waxaa loogu yeeraa iyadoo la isticmaalayoh qaab (template) — cabbirada loo gudbiyo qaabka waxaa isticmaala module-kani si uu u maamulo sida beddelka loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo gaabin karaa (sida <code>kg</code>), ama loo soo bandhigi karaa magacyo ahaan (sida <code>kilogram</code>), qiimaha soo baxayana waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo saxnaan gaar ah. Wixii macluumaad ah ee ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Howlaha _convert() iyo _unit() waxaa también looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|sandbox|sandbox}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Qaabeynta (Configuration) ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu qaabeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobnaadka]] (decimal mark) inay noqoto hakad (comma) iyo kala-soocaha kumanaanka inuu noqoto dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarada kale, oo wata qiimayaasha caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) kuwaas oo khaladaadka ama digniinta ay ku daraan qayb bogga
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinta; 1 waxay tustaa digniinta muhiimka ah; 2 waxay tustaa dhammaan digniinta
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada sandbox-ka ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda la'egtahay waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo sandbox ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – ka bood hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirada gelitaanka iyo fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habeyn karaa. Tusaale ahaan, enwiki ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigay maqaalkiisii. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la rabo. Intaas waxaa sii dheer, tirooyinka gelitaanka iyo wax-soo-saarka waa la qaabeyn karaa waxayna isticmaali karaan tirooyin ku jira luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hage turjumaad]] wixii macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
pudn8pf192ctkxs7ovsyo6iv3laedon
311723
311722
2026-11-04T19:45:36Z
Isma4l
41797
311723
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 bound (56 kg)
Module-kan waxaa loogu yeeraa iyadoo la isticmaalayoh qaab (template) — cabbirada loo gudbiyo qaabka waxaa isticmaala module-kani si uu u maamulo sida beddelka loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo gaabin karaa (sida <code>kg</code>), ama loo soo bandhigi karaa magacyo ahaan (sida <code>kilogram</code>), qiimaha soo baxayana waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo saxnaan gaar ah. Wixii macluumaad ah ee ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Howlaha _convert() iyo _unit() waxaa también looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|sandbox|sandbox}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
qkalj00wafp4fpxy7qeaka2hx0izjoz
311724
311723
2026-11-04T19:47:16Z
Isma4l
41797
/* */
311724
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 xidhnaan (56 kg)
Module-kan waxaa loo yeeraa iyadoo la adeegsanayo tusmo. Cabbirrada loo gudbiyo tusmada waxaa adeegsada module-kan si uu u maamulo habka beddelidda loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo soo gaabin karaa (sida <code>kg</code>) ama waxaa lagu soo bandhigi karaa magacyadooda oo buuxa (sida <code>kilogram</code>). Sidoo kale, qiimaha natiijada ah waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo heer saxnaan oo gaar ah. Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Hawlaha _convert() iyo _unit() waxaa sidoo kale looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|sandbox|sandbox}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
ouhr61jofrl1cio6zeu6c1kfo1t0zzo
311725
311724
2026-11-04T19:48:23Z
Isma4l
41797
/* Kaydka tijaabada */
311725
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 xidhnaan (56 kg)
Module-kan waxaa loo yeeraa iyadoo la adeegsanayo tusmo. Cabbirrada loo gudbiyo tusmada waxaa adeegsada module-kan si uu u maamulo habka beddelidda loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo soo gaabin karaa (sida <code>kg</code>) ama waxaa lagu soo bandhigi karaa magacyadooda oo buuxa (sida <code>kilogram</code>). Sidoo kale, qiimaha natiijada ah waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo heer saxnaan oo gaar ah. Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Hawlaha _convert() iyo _unit() waxaa sidoo kale looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/sandbox|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|bacaadka|bacaadka}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/testcases#Sandbox testcases]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
ju7ambdjr7amwmcc5ymqcad8ym6ef23
311726
311725
2026-11-04T19:49:44Z
Isma4l
41797
/* Kaydka tijaabada */
311726
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-risk}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 xidhnaan (56 kg)
Module-kan waxaa loo yeeraa iyadoo la adeegsanayo tusmo. Cabbirrada loo gudbiyo tusmada waxaa adeegsada module-kan si uu u maamulo habka beddelidda loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo soo gaabin karaa (sida <code>kg</code>) ama waxaa lagu soo bandhigi karaa magacyadooda oo buuxa (sida <code>kilogram</code>). Sidoo kale, qiimaha natiijada ah waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo heer saxnaan oo gaar ah. Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Hawlaha _convert() iyo _unit() waxaa sidoo kale looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/bacaadka|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|bacaadka|bacaadka}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/kiisaska tijaabada#Bacaadka kiisaska tijaabada]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
hwcspk2yldwmglnospnbadtfbn5cqxf
311731
311726
2026-11-04T19:58:46Z
Isma4l
41797
/* */
311731
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-use|1,530,000}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/wikidata/data|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 xidhnaan (56 kg)
Module-kan waxaa loo yeeraa iyadoo la adeegsanayo tusmo. Cabbirrada loo gudbiyo tusmada waxaa adeegsada module-kan si uu u maamulo habka beddelidda loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo soo gaabin karaa (sida <code>kg</code>) ama waxaa lagu soo bandhigi karaa magacyadooda oo buuxa (sida <code>kilogram</code>). Sidoo kale, qiimaha natiijada ah waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo heer saxnaan oo gaar ah. Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Hawlaha _convert() iyo _unit() waxaa sidoo kale looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/bacaadka|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|bacaadka|bacaadka}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/kiisaska tijaabada#Bacaadka kiisaska tijaabada]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
a7ta3dphqhtm9zdg4yn8lhqvhs4f877
311749
311731
2026-11-04T20:28:46Z
Isma4l
41797
/* */
311749
wikitext
text/x-wiki
{{Transwiki guide|Template:Convert/Transwiki guide}}
{{High-use|1,530,000}}
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{Lua|Module:Convert/data|Module:Convert/text|Module:Convert/wikidata|Module:Convert/extra|Module:ConvertNumeric|noprotcat=yes}}
{{Uses TemplateStyles|Template:Fraction/styles.css|Template:Sfrac/styles.css|noprotcat=yes}}
Module-kani wuxuu qiimaha ka beddelaa halbeeg cabbir mid kale. Tusaale ahaan:
* <code><nowiki>{{convert|123|lb|kg}}</nowiki></code> → 123 xidhnaan (56 kg)
Module-kan waxaa loo yeeraa iyadoo la adeegsanayo tusmo. Cabbirrada loo gudbiyo tusmada waxaa adeegsada module-kan si uu u maamulo habka beddelidda loo fulinayo. Tusaale ahaan, halbeegyada waxaa loo soo gaabin karaa (sida <code>kg</code>) ama waxaa lagu soo bandhigi karaa magacyadooda oo buuxa (sida <code>kilogram</code>). Sidoo kale, qiimaha natiijada ah waa la soo koobi karaa iyadoo la raacayo heer saxnaan oo gaar ah. Wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan isticmaalka, eeg [[Help:Convert]].
Hawlaha _convert() iyo _unit() waxaa sidoo kale looga yeeri karaa module-yada kale ee Lua.
== Qaababka iyo module-yada ==
Qaababka ka yeerta module-kan waa kuwan:
* {{t|convert}}
* {{t|cvt}} {{green|1=(u beddelo gaabinta oo shaqaynaysa / abbr=on)}}
Module-yada soo socda waa kuwo la rabo:
* [[Module:Convert]] – ''(module-kan)'' koodka lagu beddelayo halbeegyada
* [[Module:Convert/data]] – qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/text]] – fariimaha qoraalka ah, iyo magacyada iyo qiyamka cabbirada
Module-yada soo socda waa ikhtiyaari waxaana la isticmaalaa oo keliya haddii loo baahdo oo uu module-ku jiro:
* [[Module:Convert/extra]] – qeexitaanno halbeeg oo dheeraad ah (ku-meel-gaar ah); waxaa la isticmaalaa haddii aan halbeeg laga helin [[Module:Convert/data]]
* [[Module:ConvertNumeric]] – koodka lagu qoro qiimaha gelitaanka erayo ahaan (Ingiriisi keliya ayaa taageera; si kastaba ha ahaatee, eeg [[:vi:Module:ConvertNumeric]])
Taageerada Wikidata, module-yada soo socda ayaa loo baahan yahay:
* [[Module:Convert/wikidata]]
* [[Module:Convert/wikidata/data]]
Bogagga caawimaadda ee soo socda ayaa la heli karaa:
* [[Help:Convert]] – guudmarka
* [[Help:Convert messages]] – wuxuu qeexayaa fariimaha khaladaadka iyo digniinta; fariimuhu waxay ku xiran yihiin boggan markaa waa lama huraan marka module-ka loo guuriyo wiki kale
* [[Help:Convert units]] – guudmarka halbeegyada
Bog ka kooban khaladaad beddel waxaa lagu daraa qaybta qarsan ee soo socda, iyadoo la bixinayo in boggu ku jiro [[WP:Namespace|meel magaceed]] la cayimay (maqaallada, si caadi ah):
* {{clc|Convert errors}}
Halbeegyada waxaa lagu qeexaa wikitext-ka liiska guud ee halbeegyada.
* [[Module:Convert/documentation/conversion data]] – liiska guud ee qeexitaannada halbeegyada
* [[Module:Convert/makeunits]] – wuxuu ka turjumaa wikitext-ka liiska guud una beddelaa Lua
* [[Module talk:Convert/makeunits]] – natiijooyinka makeunits; koobi qoraalka oo geli [[Module:Convert/data]]
[[Module:Convert/data]] waxaa lagu daraa (transcluded) bog kasta oo isticmaala module-ka beddelka, markaa tijaabinta halbeeg cusub oo ku jira module-kaas waxay yeelan doontaa culays weyn. Module-ka [[Module:Convert/extra]] waa beddel lagu kalsoonaan karo kaas oo lagu daro oo keliya bogagga leh halbeeg aan lagu qeexin module-ka xogta ugu weyn.
[[Module talk:Convert/show]] wuxuu liis gareeyaa dhammaan xiriirinta halbeegyada si loo hubiyo.
== Kaydka tijaabada ==
Markaad samaynayso isbeddel, koobi module-yada hadda jira oo u wareeji bogagga kaydka tijaabada, ka dib wax ka beddel nuqullada kaydka tijaabada:
{{#invoke:convert/tester|compare}}
Isticmaal qaabka soo socda si aad u tijaabiso natiijooyinka (tusaale <code><nowiki>{{convert/bacaadka|123|lb|kg}}</nowiki></code>):
* [[Template:Convert/bacaadka]]
[[Template:Convert/bacaadka]] waxay ka yeertaa [[Module:Convert/bacaadka]] iyada oo wadata cabbirka {{para|bacaadka|bacaadka}} kaas oo ka dhiga in beddelku isticmaalo module-yada kaydka tijaabada halkii uu ka isticmaali lahaa module-yada caadiga ah.
Waxyaabaha soo socda waa in loo isticmaalo tijaabinta natiijooyinka wax ka beddelka module-yada beddelka.
* [[Template:Convert/kiisaska tijaabada#Bacaadka kiisaska tijaabada]] – xiriirinta tijaabooyinka
* [[Module:Convert/tester]] – module lagu wado tijaabooyinka iyadoo la barbardhigayo wax-soo-saarka qaabka iyo qoraal go'an
Lama maarmaan ma aha in la kaydiyo bogga tijaabooyinka ka hor inta aan la arkin natiijooyinka tijaabada. Tusaale ahaan, [[Template:Convert/testcases/sandbox4]] waa la beddeli karaa si loo beddelo tijaabooyinka. Inta aad weli wax ka beddelayso boggaas, dheji {{nowrap|"<code>Template talk:Convert/testcases/sandbox4</code>"}} (adigoo aan isticmaalin xigasho) sanduuqa cinwaanka bogga ee ho yimaada "Ku eeg bogga tusmadan", ka dibna riix "Muuji eegista".
== Habaynta ==
Qaabka ka yeerta module-kan wuxuu qeexi karaa ikhtiyaarro lagu habeeyo module-ka. Tusaale ahaan, si loo dejiyo [[calaamadda jajabka tobanlaha]] inay noqoto hakad iyo kala-soocaha kumanaannadu inuu noqdo dhibic, isticmaal mid ka mid ah kuwan:
* <syntaxhighlight lang='wikitext' inline>{{#invoke:convert|convert|numdot=,|numsep=.}}</syntaxhighlight>
* <syntaxhighlight lang='lua' inline>p._convert({numdot=',', numsep='.'}, args)</syntaxhighlight>
Ikhtiyaarrada kale, oo wata qiimayaashooda caadiga ah, waa:
* <code>|maxsigfig=14</code> – tirada ugu badan ee tirooyinka muhiimka ah
* <code>|nscat=0</code> – [[WP:Namespace|meelaha magacyada]] (oo ay kala soocaan hakad) ee khaladaadka ama digniinuhu ku daraan bogga qayb
* <code>|warnings=0</code> – 0 (eber) waxay damisaa digniinaha; 1 waxay muujisaa digniinaha muhiimka ah; 2 waxay muujisaa dhammaan digniinaha
Ikhtiyaar ku jira qaabka ayaa qeexi kara in la isticmaalo nuqullada tijaabada ee module-yada. Haddii la cayimo, qoraalka dhinaca midig ee calaamadda isle'egta waa inuu ahaadaa magaca bog-hoosaadka ee module kasta oo tijaabo ah.
* <code>|sandbox=sandbox</code> – wuxuu ka boodaa hawlgalka caadiga ah
Dhammaan qoraallada loo isticmaalo cabbirrada gelinta, fariimaha wax-soo-saarka iyo qaybaha waa la habayn karaa. Tusaale ahaan, ikhtiyaarka <code>|lk=on</code> waxaa loo isticmaali karaa in lagu xiro halbeeg kasta oo la soo bandhigo maqaalkiisa. "<code>lk</code>" iyo "<code>on</code>" waxaa lagu beddeli karaa qoraal kasta oo la doonayo. Intaa waxaa dheer, tirooyinka gelinta iyo wax-soo-saarka waa la habayn karaa, waxaana la isticmaali karaa tirooyinka luqadda maxalliga ah. Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide/translate|hagaha turjumaadda]] si aad u hesho macluumaad dheeraad ah.
== Waxa la qaban doono ==
Dukumeenti ka dhig module-yada si loo galo Wikidata!
== Taariikhda nooca module-ka ==
* [[Template talk:Convert/Archive December 2013#Request to switch to Module:Convert|Nooca 1]] Diseembar 2013
* [[Template talk:Convert/Archive January 2014#Module v2 soon|Nooca 2]] Janaayo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive April 2014#Module version 3|Nooca 3]] Abriil 2014
* [[Template talk:Convert/Archive July 2014#Module version 4|Nooca 4]] Luulyo 2014
* [[Template talk:Convert/Archive September 2014#Module version 5|Nooca 5]] Sebtembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive November 2014#Module version 6|Nooca 6]] Nofeembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive December 2014#Module version 7|Nooca 7]] Diseembar 2014
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 8|Nooca 8]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive February 2015#Module version 9|Nooca 9]] Febraayo 2015
* [[Template talk:Convert/Archive May 2015#Module version 10|Nooca 10]] Meey 2015
* [[Template talk:Convert/Archive June 2015#Module version 11|Nooca 11]] Juun 2015
* [[Template talk:Convert/Archive August 2015#Module version 12|Nooca 12]] Agoosto 2015
* [[Template talk:Convert/Archive March 2016#Module version 13|Nooca 13]] Maarso 2016
* [[Template talk:Convert/Archive June 2016#Module version 14|Nooca 14]] Juun 2016 {{green|(la keenay maaraynta Wikidata)}}
* [[Template talk:Convert/Archive September 2016#Module version 15|Nooca 15]] Sebtembar 2016
* [[Template talk:Convert/Archive January 2017#Module version 16|Nooca 16]] Janaayo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive May 2017#Module version 17|Nooca 17]] Meey 2017
* [[Template talk:Convert/Archive July 2017#Module version 18|Nooca 18]] Luulyo 2017
* [[Template talk:Convert/Archive August 2017#Module version 19|Nooca 19]] Agoosto 2017 {{green|1=(silsilad/xiriiri halbeegyada; fasalka iferror; input=x: x waxay noqon kartaa cag/inji; qaybta dabagalka ikhtiyaariga ah}}
* [[Template talk:Convert/Archive December 2017#Module version 20|Nooca 20]] Diseembar 2017 {{green|(calaamado la beddelay oo loogu talagalay dhibicda iyo mikro)}}
* [[Template talk:Convert/Archive January 2018#Module version 21|Nooca 21]] Janaayo 2018 {{green|(saarista ikhtiyaarri badan oo duugnoobay)}}
* [[Template talk:Convert/Archive February 2018#Module version 22|Nooca 22]] Febraayo 2018 {{green|(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive June 2018#Module version 23|Nooca 23]] Juun 2018 {{green|1=(digriinta cabbirada tirada ee la iska indhatiray; isbeddellada adj=pre/disp=preunit; halbeegyada lacagta la saaray)}}
* [[Template talk:Convert/Archive May 2019#Module version 24|Nooca 24]] Meey 2019 {{green|1=(fure kala-soocid qarsan wuxuu isticmaalaa data-sort-value; iska ilaali isticmaalka module-ka xogta dheeraadka ah)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 25|Nooca 25]] Meey 2021 {{green|1=(isticmaal templatestyles [[Template:Fraction/styles.css]] ama [[Template:Sfrac/styles.css]] jajabyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 26|Nooca 26]] Juun 2021 {{green|1=(isbeddello badan oo ku saabsan xiriirinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 2#Module version 27|Nooca 27]] Febraayo 2022 {{green|1=(horumarinta cabbirada Mach; isticmaal en dash oo bannaan marka loo baahdo; hagaajinta halbeegyada)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 28|Nooca 28]] Abriil 2023 {{green|1=(hore-u-dhacyada SI ee cusub; ku dar disp=semicolon; hagaajinta halbeegyada oo ay ku jirto hagaajinta cabbiraadaha mpge iyo BTU/lb)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 29|Nooca 29]] Meey 2023 {{green|1=(hagaajinta litir/litre si loo tusi calaamadda 'L' halkii ay ka ahaan lahayd 'l' iyadoo la raacayo MOS)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 30|Nooca 30]] Oktoobar 2024 {{green|1=(halbeegyada waxay isticmaali karaan convertPlural luqadaha leh wax ka badan hal qaab oo jamac ah waxayna yeelan karaan pername; E3km waxay soo bandhigtaa "thousand" xitaa haddii abbr=on)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 31|Nooca 31]] Oktoobar 2025 {{green|1=(ikhtiyaarka error=''x'' wuxuu muujinayaa ''x'' haddii khalad dhaco; jeexjeexaha jajabka waxaa loo isticmaali karaa qiimaha gelitaanka ee magaca doorsoomaha)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 32|Nooca 32]] Diseembar 2025 {{green|1=(isticmaal isku-dhexaysi (interpolation) marka la akhrinayo miiska beddelka Mach; beddel ft2, yd2, mi2, ft3, yd3, mi3 si ay u isticmaalaan farta sare (superscript) calaamadda)}}
* [[Template talk:Convert/Archive 3#Module version 33|Nooca 33]] Janaayo 2026 {{green|1=(ikhtiyaarka round=1; hagaajinta caadiga ah ee alias; ku dar halbeega Da (dalton); wuxuu beddelaa cabbiraadaha halbeegyada e, eV, eVpar, keVT)}}
<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||
[[Category:Modules that add a tracking category]]
}}</includeonly>
<noinclude>
[[Category:Module documentation pages]]
</noinclude>
f112q9d66mhb3kmrk8opgkr613d4r14
Module:Convert/tester
828
54146
311718
2026-11-04T19:41:41Z
Isma4l
41797
Abuuray
311718
Scribunto
text/plain
-- Tijaabi wax-soo-saarka qaabka adoo barbar dhigaya qoraal go'an.
-- Qoraalka la filayo waa inuu ku jiraa hal sadar, laakiin wuxuu yeelan karaa
-- "\n" (labo xaraf) si loo muujiyo in sadar cusub la filayo.
-- Tijaabooyinka waxaa la wadaa (ama la abuuraa) iyadoo la dejinayo p.tests (xarig ama miis), ama
-- iyadoo la dejinayo page=PAGE_TITLE (iyo ikhtiyaar ahaan section=SECTION_TITLE),
-- ka dibna la fulinayo run_tests (ama make_tests).
local Collection = {}
Collection.__index = Collection
do
function Collection:add(item)
if item ~= nil then
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end
end
function Collection:join(sep)
return table.concat(self, sep)
end
function Collection.new()
return setmetatable({n = 0}, Collection)
end
end
local function empty(text)
-- Soo celi run haddii qoraalku yahay madhan ama eber (iyadoo la qaadanayo inuu yahay xarig).
return text == nil or text == ''
end
local function strip(text)
-- Soo celi qoraal aan lahayn bannaanada hore/dambe.
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
local function normalize(text)
-- Soo celi qoraal leh calaamado kasta oo xariijin ah oo lagu caadiyeeyay iyadoo la beddelayo
-- lambarka gaarka ah oo lagu darayo qiima go'an si barbardhiggu u shaqeeyo.
return text:gsub('(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-)(%x+)(-QINU[^\127]*\127)', '%100000000%3')
end
local function status_box(stats, expected, actual, iscomment)
local label, bgcolor, align, isfail
if iscomment then
actual = ''
align = 'center'
bgcolor = 'silver'
label = 'Cmnt'
elseif expected == '' then
stats.ignored = stats.ignored + 1
return '', actual
elseif normalize(expected) == normalize(actual) then
stats.pass = stats.pass + 1
actual = ''
align = 'center'
bgcolor = 'green'
label = 'Pass'
else
stats.fail = stats.fail + 1
align = 'center'
bgcolor = 'red'
label = 'Fail'
isfail = true
end
local sbox = 'style="text-align:' .. align .. ';color:white;background:' .. bgcolor .. ';" | ' .. label
return sbox, actual, isfail
end
local function status_text(stats)
local bgcolor, ignored_text, msg, ttext
if stats.template then
ttext = "'''Isticmaalka [[Template:" .. stats.template .. "]]:''' "
else
ttext = ''
end
if stats.fail == 0 then
if stats.pass == 0 then
bgcolor = 'salmon'
msg = 'Wax tijaabo ah lama qaban'
else
bgcolor = 'green'
msg = string.format('Dhammaan %d tijaabo waa ay guulaysteen', stats.pass)
end
else
bgcolor = 'darkred'
msg = string.format('%d tijaabo%s waa ay fashilmeen', stats.fail, stats.fail == 1 and '' or 's')
end
if stats.ignored == 0 then
ignored_text = ''
else
bgcolor = 'salmon'
ignored_text = string.format(', %d tijaabo%s waa la iska indhatiray sababtoo ah qoraalka la filayo waa madhan', stats.ignored, stats.ignored == 1 and '' or 's')
end
return ttext .. '<span style="font-size:120%;color:white;background-color:' .. bgcolor .. ';">' ..
msg .. ignored_text .. '.</span>'
end
local function run_template(frame, template, args, collapse_multiline)
-- Qaabka "{{ example | 2 = def | abc | name = ghi jkl }}"
-- waxay bixisaa xargs { " abc ", "def", name = "ghi jkl" }.
if template:sub(1, 2) == '{{' and template:sub(-2, -1) == '}}' then
template = template:sub(3, -3) .. '|' -- ku dar calaamadda si loo helo goobta ugu dambeysa
else
return '(qaab aan sax ahayn)'
end
local xargs = {}
local index = 1
local templatename
local function put_arg(k, v)
-- Kludge: Module:Val waxay isticmaashaa Module:Arguments kaasoo soo gaabiya cabbirada oo
-- ka taga cabbirada madhan. Halkan ku dayno taas.
-- WAKHTIGA DANBE Waxaa loo baahan yahay cabbir tan lagu maamulo.
if templatename:sub(1, 3) == 'val' then
v = strip(v)
if v == '' then
return
end
end
xargs[k] = v
end
template = template:gsub('(%[%[[^%[%]]-)|(.-%]%])', '%1\0%2') -- ku beddel tuubbada ku jirta xiriirinta tuubbada ah eber bayt
for field in template:gmatch('(.-)|') do
field = field:gsub('%z', '|') -- soo celi tuubbada xiriirinta tuubbada ah
if templatename == nil then
templatename = args.template or strip(field)
if templatename == '' then
return '(qaab aan sax ahayn)'
end
else
local k, eq, v = field:match("^(.-)(=)(.*)$")
if eq then
k, v = strip(k), strip(v) -- k iyo/ama v waxay noqon karaan madhan
local i = tonumber(k)
if i and i > 0 and string.match(k, '^%d+$') then
put_arg(i, v)
else
put_arg(k, v)
end
else
while xargs[index] ~= nil do
-- Ka bood cabbir kasta oo nambar leh oo cad sida "|5=shan".
index = index + 1
end
put_arg(index, field)
end
end
end
if args.test and not xargs.test then
-- Wixii beddelaad ah, u oggolow test=preview ama test=nopreview in lagu dhex duro
-- beddelka la tijaabinayo, haddii uusan horay u isticmaalin cabbirkaas.
-- Taasi waxay u oggolaaneysaa, tusaale ahaan, horudhaca make_tests si uu u tusi karo natiijooyinka nopreview.
xargs.test = args.test
end
local function expand(t)
return frame:expandTemplate(t)
end
local ok, result = pcall(expand, { title = templatename, args = xargs })
if not ok then
result = 'Khalad: ' .. result
end
if collapse_multiline then
result = result:gsub('\n', '\\n')
end
return result
end
local function _make_tests(frame, all_tests, args)
local maxlen = 38
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template = item[1]
if template then
local templen = mw.ustring.len(template)
item.templen = templen
if maxlen < templen and templen <= 70 then
maxlen = templen
end
end
end
local result = Collection.new()
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template = item[1]
if template then
local actual = run_template(frame, template, args, true)
local pad = string.rep(' ', maxlen - item.templen) .. ' '
result:add(template .. pad .. actual)
else
local text = item.text
if text then
result:add(text)
end
end
end
-- Calaamadaha Pre ee uu soo celiyo module waa calaamado html ah, ma aha sida wikitext <pre>...</pre>.
return '<pre>\n' .. mw.text.nowiki(result:join('\n')) .. '\n</pre>'
end
local function _run_tests(frame, all_tests, args)
local function safe_cell(text, multiline)
-- Tijaabinta {{convert}}, waxay rabtaa wikitext sida '[[kilogram|kg]]' inaan la beddelin
-- si xiriirku u shaqeeyo oo qoraalka la soo bandhigay uu u gaabnaado (kaliya "kg" tusaale ahaan).
text = text:gsub('(%[%[[^%[%]]-)|(.-%]%])', '%1\0%2') -- ku beddel tuubbada xiriirinta eber bayt
text = text:gsub('{', '{'):gsub('|', '|') -- ka baxsato '{' iyo '|'
text = text:gsub('%z', '|') -- soo celi tuubbada xiriirinta
if multiline then
text = text:gsub('\\n', '<br />')
end
return text
end
local function nowiki_cell(text, multiline)
text = mw.text.nowiki(text)
if multiline then
text = text:gsub('\\n', '<br />')
end
return text
end
local stats = { pass = 0, fail = 0, ignored = 0, template = args.template }
local result = Collection.new()
result:add('{| class="wikitable sortable"')
result:add('! Qaabka (Template) !! La filayo !! Dhab ahaantii, haddii ay kala duwan yihiin !! Xaaladda')
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template, expected = item[1], item[2] or ''
if template then
local actual = run_template(frame, template, args, true)
local sbox, actual, isfail = status_box(stats, expected, actual)
result:add('|-')
result:add('| ' .. safe_cell(template))
result:add('| ' .. safe_cell(expected, true))
result:add('| ' .. safe_cell(actual, true))
result:add('| ' .. sbox)
if isfail then
result:add('|-')
result:add('| align="center"| (kor, nowiki)')
result:add('| ' .. nowiki_cell(normalize(expected), true))
result:add('| ' .. nowiki_cell(normalize(actual), true))
result:add('|')
end
else
local text = item.text
if text and text:sub(1, 3) == '---' then
result:add('|-')
result:add('| colspan="3" style="color:white;background:silver;" | ' .. safe_cell(strip(text:sub(4)), true))
result:add('| ' .. status_box(stats, '', '', true))
end
end
end
result:add('|}')
return status_text(stats) .. '\n\n' .. result:join('\n')
end
local function get_page_content(page_title, ignore_error)
local t = mw.title.new(page_title)
if t then
local content = t:getContent()
if content then
if content:sub(-1) ~= '\n' then
content = content .. '\n'
end
return content
end
end
if not ignore_error then
error('Lama akhrin karo wikitext ka timid "[[' .. page_title .. ']]".', 0)
end
end
local function _compare(frame, page_pairs)
local prefix = frame.args.prefix or '*'
local function diff_link(title1, title2)
return '<span class="plainlinks">[' ..
tostring(mw.uri.fullUrl('Special:ComparePages',
{ page1 = title1, page2 = title2 })) ..
' kala duwanaansho]</span>'
end
local function link(title)
return '[[' .. title .. ']]'
end
local function message(text, isgood)
local color = isgood and 'green' or 'darkred'
return '<span style="color:' .. color .. ';">' .. text .. '</span>'
end
local result = Collection.new()
for _, item in ipairs(page_pairs) do
local label
local title1 = item[1]
local title2 = item[2]
if title1 == title2 then
label = message('magac isku mid ah', false)
else
local content1 = get_page_content(title1, true)
local content2 = get_page_content(title2, true)
if not content1 or not content2 then
label = message('ma jiro', false)
elseif content1 == content2 then
label = message('madda isku mid ah', true)
else
label = message('way kala duwan yihiin', false) .. ' (' .. diff_link(title1, title2) .. ')'
end
end
result:add(prefix .. link(title1) .. ' • ' .. link(title2) .. ' • ' .. label)
end
return result:join('\n')
end
local function sections(text)
return {
first = 1, -- kaliya ka dib cusboonaysiinta dhamaadka cinwaankii ugu dambeeyay
this_section = 1,
next_heading = function(self)
local first = self.first
while first <= #text do
local last, heading
first, last, heading = text:find('==+[\t ]*([^\n]-)[\t ]*==+[\t\r ]*\n', first)
if first then
if first == 1 or text:sub(first - 1, first - 1) == '\n' then
self.this_section = first
self.first = last + 1
return heading
end
first = last + 1
else
break
end
end
self.first = #text + 1
return nil
end,
current_section = function(self)
local first = self.this_section
local last = text:find('\n==[^\n]-==[\t\r ]*\n', first)
if not last then
last = -1
end
return text:sub(first, last)
end,
}
end
local function get_tests(frame, tests)
local args = frame.args
local page_title, section_title = args.page, args.section
local show_all = (args.show == 'all')
if not empty(page_title) then
if not empty(tests) then
error('Invoke waa inuusan dejin "page=' .. page_title .. '" haddii uu sidoo kale dejinayo p.tests.', 0)
end
if page_title:sub(1, 2) == '[[' and page_title:sub(-2) == ']]' then
page_title = strip(page_title:sub(3, -3))
end
tests = get_page_content(page_title)
if not empty(section_title) then
local s = sections(tests)
while true do
local heading = s:next_heading()
if heading then
if heading == section_title then
tests = s:current_section()
break
end
else
error('Qaybta "' .. section_title .. '" lagama helin bogga [[' .. page_title .. ']].', 0)
end
end
end
end
if type(tests) ~= 'string' then
if type(tests) == 'table' then
return tests
end
error('Wax tijaabo ah lama cayimin; eeg [[Module:Convert/tester/doc]].', 0)
end
if tests:sub(-1) ~= '\n' then
tests = tests .. '\n'
end
local template_count = 0
local all_tests = Collection.new()
for line in (tests):gmatch('([^\n]-)[\t\r ]*\n') do
local template, expected = line:match('^({{.-}})%s*(.-)%s*$')
if template then
template_count = template_count + 1
all_tests:add({ template, expected })
elseif show_all then
all_tests:add({ text = line })
end
end
if template_count == 0 then
error('Qaabab lama helin; eeg [[Module:Convert/tester/doc]].', 0)
end
return all_tests
end
local function main(frame, p, worker)
local ok, result = pcall(get_tests, frame, p.tests)
if ok then
local args = frame.args
if args.warnings then
-- Wixii beddelaad ah, u oggolow warnings=2 in lagu dhex duro qaabka waalidka
-- si {{convert}} ay u isticmaasho warnings=2 gudaha make_tests si ay u waafaqdo
-- {{convert/sandbox}} taas oo ku leh qaabkeeda.
frame = (frame:newChild({
title = 'Waalid',
args = { warnings = tostring(args.warnings) }
})):newChild({
title = 'Hadda',
args = args
})
end
ok, result = pcall(worker, frame, result, frame.args)
if ok then
return result
end
end
return '<strong class="error">Khalad</strong>\n\n' .. result
end
local modules = {
-- Fududeynta awgeed, furaha halkan lagu qeexay waxaa loo isticmaali karaa in lagu tixraaco
-- liiska u dhigma ee module-yada.
countries = { -- Commons
'Countries',
'Countries/Africa',
'Countries/Americas',
'Countries/Arab world',
'Countries/Asia',
'Countries/Caribbean',
'Countries/Central America',
'Countries/Europe',
'Countries/North America',
'Countries/North America (subcontinent)',
'Countries/Oceania',
'Countries/South America',
'Countries/United Kingdom',
},
convert = {
'Convert',
'Convert/data',
'Convert/text',
'Convert/extra',
'Convert/wikidata',
'Convert/wikidata/data',
},
cs1 = {
'Citation/CS1',
'Citation/CS1/Configuration',
},
cs1all = {
'Citation/CS1',
'Citation/CS1/Configuration',
'Citation/CS1/Whitelist',
'Citation/CS1/Date validation',
},
team = {
'Team appearances list',
'Team appearances list/data',
'Team appearances list/show',
},
val = {
'Val',
'Val/units',
},
}
local p = {}
function p.compare(frame)
local page_pairs = p.pairs
if not page_pairs then
local args = frame.args
if not args[2] then
local builtins = modules[args[1] or 'convert']
if builtins then
args = builtins
end
end
page_pairs = {}
for i, title in ipairs(args) do
if not title:find(':', 1, true) then
title = 'Module:' .. title
end
page_pairs[i] = { title, title .. '/sandbox' }
end
end
local ok, result = pcall(_compare, frame, page_pairs)
if ok then
return result
end
return '<strong class="error">Khalad</strong>\n\n' .. result
end
p.check_sandbox = p.compare
function p.make_tests(frame)
return main(frame, p, _make_tests)
end
function p.run_tests(frame)
return main(frame, p, _run_tests)
end
return p
iaqkktaw8yglwetto44fvxkvlvrn1l6
311727
311718
2026-11-04T19:51:24Z
Isma4l
41797
311727
Scribunto
text/plain
-- Tijaabi wax-soo-saarka qaabka adoo barbar dhigaya qoraal go'an.
-- Qoraalka la filayo waa inuu ku jiraa hal sadar, laakiin wuxuu yeelan karaa
-- "\n" (labo xaraf) si loo muujiyo in sadar cusub la filayo.
-- Tijaabooyinka waxaa la wadaa (ama la abuuraa) iyadoo la dejinayo p.tests (xarig ama miis), ama
-- iyadoo la dejinayo page=PAGE_TITLE (iyo ikhtiyaar ahaan section=SECTION_TITLE),
-- ka dibna la fulinayo run_tests (ama make_tests).
local Collection = {}
Collection.__index = Collection
do
function Collection:add(item)
if item ~= nil then
self.n = self.n + 1
self[self.n] = item
end
end
function Collection:join(sep)
return table.concat(self, sep)
end
function Collection.new()
return setmetatable({n = 0}, Collection)
end
end
local function empty(text)
-- Soo celi run haddii qoraalku yahay madhan ama eber (iyadoo la qaadanayo inuu yahay xarig).
return text == nil or text == ''
end
local function strip(text)
-- Soo celi qoraal aan lahayn bannaanada hore/dambe.
return text:match("^%s*(.-)%s*$")
end
local function normalize(text)
-- Soo celi qoraal leh calaamado kasta oo xariijin ah oo lagu caadiyeeyay iyadoo la beddelayo
-- lambarka gaarka ah oo lagu darayo qiima go'an si barbardhiggu u shaqeeyo.
return text:gsub('(\127[^\127]*UNIQ[^\127]*%-)(%x+)(-QINU[^\127]*\127)', '%100000000%3')
end
local function status_box(stats, expected, actual, iscomment)
local label, bgcolor, align, isfail
if iscomment then
actual = ''
align = 'center'
bgcolor = 'silver'
label = 'Cmnt'
elseif expected == '' then
stats.ignored = stats.ignored + 1
return '', actual
elseif normalize(expected) == normalize(actual) then
stats.pass = stats.pass + 1
actual = ''
align = 'center'
bgcolor = 'green'
label = 'Pass'
else
stats.fail = stats.fail + 1
align = 'center'
bgcolor = 'red'
label = 'Fail'
isfail = true
end
local sbox = 'style="text-align:' .. align .. ';color:white;background:' .. bgcolor .. ';" | ' .. label
return sbox, actual, isfail
end
local function status_text(stats)
local bgcolor, ignored_text, msg, ttext
if stats.template then
ttext = "'''Isticmaalka [[Template:" .. stats.template .. "]]:''' "
else
ttext = ''
end
if stats.fail == 0 then
if stats.pass == 0 then
bgcolor = 'salmon'
msg = 'Wax tijaabo ah lama qaban'
else
bgcolor = 'green'
msg = string.format('Dhammaan %d tijaabo waa ay guulaysteen', stats.pass)
end
else
bgcolor = 'darkred'
msg = string.format('%d tijaabo%s waa ay fashilmeen', stats.fail, stats.fail == 1 and '' or 's')
end
if stats.ignored == 0 then
ignored_text = ''
else
bgcolor = 'salmon'
ignored_text = string.format(', %d tijaabo%s waa la iska indhatiray sababtoo ah qoraalka la filayo waa madhan', stats.ignored, stats.ignored == 1 and '' or 's')
end
return ttext .. '<span style="font-size:120%;color:white;background-color:' .. bgcolor .. ';">' ..
msg .. ignored_text .. '.</span>'
end
local function run_template(frame, template, args, collapse_multiline)
-- Qaabka "{{ example | 2 = def | abc | name = ghi jkl }}"
-- waxay bixisaa xargs { " abc ", "def", name = "ghi jkl" }.
if template:sub(1, 2) == '{{' and template:sub(-2, -1) == '}}' then
template = template:sub(3, -3) .. '|' -- ku dar calaamadda si loo helo goobta ugu dambeysa
else
return '(qaab aan sax ahayn)'
end
local xargs = {}
local index = 1
local templatename
local function put_arg(k, v)
-- Kludge: Module:Val waxay isticmaashaa Module:Arguments kaasoo soo gaabiya cabbirada oo
-- ka taga cabbirada madhan. Halkan ku dayno taas.
-- WAKHTIGA DANBE Waxaa loo baahan yahay cabbir tan lagu maamulo.
if templatename:sub(1, 3) == 'val' then
v = strip(v)
if v == '' then
return
end
end
xargs[k] = v
end
template = template:gsub('(%[%[[^%[%]]-)|(.-%]%])', '%1\0%2') -- ku beddel tuubbada ku jirta xiriirinta tuubbada ah eber bayt
for field in template:gmatch('(.-)|') do
field = field:gsub('%z', '|') -- soo celi tuubbada xiriirinta tuubbada ah
if templatename == nil then
templatename = args.template or strip(field)
if templatename == '' then
return '(qaab aan sax ahayn)'
end
else
local k, eq, v = field:match("^(.-)(=)(.*)$")
if eq then
k, v = strip(k), strip(v) -- k iyo/ama v waxay noqon karaan madhan
local i = tonumber(k)
if i and i > 0 and string.match(k, '^%d+$') then
put_arg(i, v)
else
put_arg(k, v)
end
else
while xargs[index] ~= nil do
-- Ka bood cabbir kasta oo nambar leh oo cad sida "|5=shan".
index = index + 1
end
put_arg(index, field)
end
end
end
if args.test and not xargs.test then
-- Wixii beddelaad ah, u oggolow test=preview ama test=nopreview in lagu dhex duro
-- beddelka la tijaabinayo, haddii uusan horay u isticmaalin cabbirkaas.
-- Taasi waxay u oggolaaneysaa, tusaale ahaan, horudhaca make_tests si uu u tusi karo natiijooyinka nopreview.
xargs.test = args.test
end
local function expand(t)
return frame:expandTemplate(t)
end
local ok, result = pcall(expand, { title = templatename, args = xargs })
if not ok then
result = 'Khalad: ' .. result
end
if collapse_multiline then
result = result:gsub('\n', '\\n')
end
return result
end
local function _make_tests(frame, all_tests, args)
local maxlen = 38
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template = item[1]
if template then
local templen = mw.ustring.len(template)
item.templen = templen
if maxlen < templen and templen <= 70 then
maxlen = templen
end
end
end
local result = Collection.new()
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template = item[1]
if template then
local actual = run_template(frame, template, args, true)
local pad = string.rep(' ', maxlen - item.templen) .. ' '
result:add(template .. pad .. actual)
else
local text = item.text
if text then
result:add(text)
end
end
end
-- Calaamadaha Pre ee uu soo celiyo module waa calaamado html ah, ma aha sida wikitext <pre>...</pre>.
return '<pre>\n' .. mw.text.nowiki(result:join('\n')) .. '\n</pre>'
end
local function _run_tests(frame, all_tests, args)
local function safe_cell(text, multiline)
-- Tijaabinta {{convert}}, waxay rabtaa wikitext sida '[[kilogram|kg]]' inaan la beddelin
-- si xiriirku u shaqeeyo oo qoraalka la soo bandhigay uu u gaabnaado (kaliya "kg" tusaale ahaan).
text = text:gsub('(%[%[[^%[%]]-)|(.-%]%])', '%1\0%2') -- ku beddel tuubbada xiriirinta eber bayt
text = text:gsub('{', '{'):gsub('|', '|') -- ka baxsato '{' iyo '|'
text = text:gsub('%z', '|') -- soo celi tuubbada xiriirinta
if multiline then
text = text:gsub('\\n', '<br />')
end
return text
end
local function nowiki_cell(text, multiline)
text = mw.text.nowiki(text)
if multiline then
text = text:gsub('\\n', '<br />')
end
return text
end
local stats = { pass = 0, fail = 0, ignored = 0, template = args.template }
local result = Collection.new()
result:add('{| class="wikitable sortable"')
result:add('! Qaabka (Template) !! La filayo !! Dhab ahaantii, haddii ay kala duwan yihiin !! Xaaladda')
for _, item in ipairs(all_tests) do
local template, expected = item[1], item[2] or ''
if template then
local actual = run_template(frame, template, args, true)
local sbox, actual, isfail = status_box(stats, expected, actual)
result:add('|-')
result:add('| ' .. safe_cell(template))
result:add('| ' .. safe_cell(expected, true))
result:add('| ' .. safe_cell(actual, true))
result:add('| ' .. sbox)
if isfail then
result:add('|-')
result:add('| align="center"| (kor, nowiki)')
result:add('| ' .. nowiki_cell(normalize(expected), true))
result:add('| ' .. nowiki_cell(normalize(actual), true))
result:add('|')
end
else
local text = item.text
if text and text:sub(1, 3) == '---' then
result:add('|-')
result:add('| colspan="3" style="color:white;background:silver;" | ' .. safe_cell(strip(text:sub(4)), true))
result:add('| ' .. status_box(stats, '', '', true))
end
end
end
result:add('|}')
return status_text(stats) .. '\n\n' .. result:join('\n')
end
local function get_page_content(page_title, ignore_error)
local t = mw.title.new(page_title)
if t then
local content = t:getContent()
if content then
if content:sub(-1) ~= '\n' then
content = content .. '\n'
end
return content
end
end
if not ignore_error then
error('Lama akhrin karo wikitext ka timid "[[' .. page_title .. ']]".', 0)
end
end
local function _compare(frame, page_pairs)
local prefix = frame.args.prefix or '*'
local function diff_link(title1, title2)
return '<span class="plainlinks">[' ..
tostring(mw.uri.fullUrl('Special:ComparePages',
{ page1 = title1, page2 = title2 })) ..
' kala duwanaansho]</span>'
end
local function link(title)
return '[[' .. title .. ']]'
end
local function message(text, isgood)
local color = isgood and 'green' or 'darkred'
return '<span style="color:' .. color .. ';">' .. text .. '</span>'
end
local result = Collection.new()
for _, item in ipairs(page_pairs) do
local label
local title1 = item[1]
local title2 = item[2]
if title1 == title2 then
label = message('magac isku mid ah', false)
else
local content1 = get_page_content(title1, true)
local content2 = get_page_content(title2, true)
if not content1 or not content2 then
label = message('ma jiro', false)
elseif content1 == content2 then
label = message('madda isku mid ah', true)
else
label = message('way kala duwan yihiin', false) .. ' (' .. diff_link(title1, title2) .. ')'
end
end
result:add(prefix .. link(title1) .. ' • ' .. link(title2) .. ' • ' .. label)
end
return result:join('\n')
end
local function sections(text)
return {
first = 1, -- kaliya ka dib cusboonaysiinta dhamaadka cinwaankii ugu dambeeyay
this_section = 1,
next_heading = function(self)
local first = self.first
while first <= #text do
local last, heading
first, last, heading = text:find('==+[\t ]*([^\n]-)[\t ]*==+[\t\r ]*\n', first)
if first then
if first == 1 or text:sub(first - 1, first - 1) == '\n' then
self.this_section = first
self.first = last + 1
return heading
end
first = last + 1
else
break
end
end
self.first = #text + 1
return nil
end,
current_section = function(self)
local first = self.this_section
local last = text:find('\n==[^\n]-==[\t\r ]*\n', first)
if not last then
last = -1
end
return text:sub(first, last)
end,
}
end
local function get_tests(frame, tests)
local args = frame.args
local page_title, section_title = args.page, args.section
local show_all = (args.show == 'all')
if not empty(page_title) then
if not empty(tests) then
error('Invoke waa inuusan dejin "page=' .. page_title .. '" haddii uu sidoo kale dejinayo p.tests.', 0)
end
if page_title:sub(1, 2) == '[[' and page_title:sub(-2) == ']]' then
page_title = strip(page_title:sub(3, -3))
end
tests = get_page_content(page_title)
if not empty(section_title) then
local s = sections(tests)
while true do
local heading = s:next_heading()
if heading then
if heading == section_title then
tests = s:current_section()
break
end
else
error('Qaybta "' .. section_title .. '" lagama helin bogga [[' .. page_title .. ']].', 0)
end
end
end
end
if type(tests) ~= 'string' then
if type(tests) == 'table' then
return tests
end
error('Wax tijaabo ah lama cayimin; eeg [[Module:Convert/tester/doc]].', 0)
end
if tests:sub(-1) ~= '\n' then
tests = tests .. '\n'
end
local template_count = 0
local all_tests = Collection.new()
for line in (tests):gmatch('([^\n]-)[\t\r ]*\n') do
local template, expected = line:match('^({{.-}})%s*(.-)%s*$')
if template then
template_count = template_count + 1
all_tests:add({ template, expected })
elseif show_all then
all_tests:add({ text = line })
end
end
if template_count == 0 then
error('Qaabab lama helin; eeg [[Module:Convert/tester/doc]].', 0)
end
return all_tests
end
local function main(frame, p, worker)
local ok, result = pcall(get_tests, frame, p.tests)
if ok then
local args = frame.args
if args.warnings then
-- Wixii beddelaad ah, u oggolow warnings=2 in lagu dhex duro qaabka waalidka
-- si {{convert}} ay u isticmaasho warnings=2 gudaha make_tests si ay u waafaqdo
-- {{convert/sandbox}} taas oo ku leh qaabkeeda.
frame = (frame:newChild({
title = 'Waalid',
args = { warnings = tostring(args.warnings) }
})):newChild({
title = 'Hadda',
args = args
})
end
ok, result = pcall(worker, frame, result, frame.args)
if ok then
return result
end
end
return '<strong class="error">Khalad</strong>\n\n' .. result
end
local modules = {
-- Fududeynta awgeed, furaha halkan lagu qeexay waxaa loo isticmaali karaa in lagu tixraaco
-- liiska u dhigma ee module-yada.
countries = { -- Commons
'Countries',
'Countries/Africa',
'Countries/Americas',
'Countries/Arab world',
'Countries/Asia',
'Countries/Caribbean',
'Countries/Central America',
'Countries/Europe',
'Countries/North America',
'Countries/North America (subcontinent)',
'Countries/Oceania',
'Countries/South America',
'Countries/United Kingdom',
},
convert = {
'Convert',
'Convert/data',
'Convert/text',
'Convert/extra',
'Convert/wikidata',
'Convert/wikidata/data',
},
cs1 = {
'Citation/CS1',
'Citation/CS1/Configuration',
},
cs1all = {
'Citation/CS1',
'Citation/CS1/Configuration',
'Citation/CS1/Whitelist',
'Citation/CS1/Date validation',
},
team = {
'Team appearances list',
'Team appearances list/data',
'Team appearances list/show',
},
val = {
'Val',
'Val/units',
},
}
local p = {}
function p.compare(frame)
local page_pairs = p.pairs
if not page_pairs then
local args = frame.args
if not args[2] then
local builtins = modules[args[1] or 'convert']
if builtins then
args = builtins
end
end
page_pairs = {}
for i, title in ipairs(args) do
if not title:find(':', 1, true) then
title = 'Module:' .. title
end
page_pairs[i] = { title, title .. '/bacaadka' }
end
end
local ok, result = pcall(_compare, frame, page_pairs)
if ok then
return result
end
return '<strong class="error">Khalad</strong>\n\n' .. result
end
p.check_sandbox = p.compare
function p.make_tests(frame)
return main(frame, p, _make_tests)
end
function p.run_tests(frame)
return main(frame, p, _run_tests)
end
return p
k3t3mu7kji7cnibqtmof1bwnx4z90f2
Template:Transwiki guide
10
54147
311728
2026-11-04T19:53:08Z
Isma4l
41797
/* */
311728
wikitext
text/x-wiki
{{ombox
|image=[[File:Edit-copy.svg|40px|alt=|link=]]
|text={{{text|Eeg {{#if:{{{1|}}}|[[{{{1}}}]]|[[{{FULLPAGENAME}}/Transwiki guide]]}} si aad u hesho caawimaad ku saabsan nuqul ka samaynta {{#if: {{{type|}}}|{{{type}}}|{{#ifeq: {{NAMESPACE}}|Template|tusmadan|{{#ifeq: {{NAMESPACE}}|Module|module-kan|mashruucan}}}}}} iyo wax ka beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}}
|small={{{small|}}}
}}<includeonly>[[Category:Transwiki guide|{{{2|{{PAGENAME}}}}}]]</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
<!-- Qaybaha geli bogga-hoosaadka /doc, xiriiriyeyaasha luqadaha kalena geli Wikidata. -->
</noinclude>
pzpep7klgvg5ui2q1kzr5wzj4xhyktw
Template:Convert/Transwiki guide
10
54148
311729
2026-11-04T19:55:46Z
Isma4l
41797
/* */
311729
wikitext
text/x-wiki
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo-koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata/data]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/wikidata/data]]</nowiki></code>
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/sandbox]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
ttklji0v2j6jckdd99xdx6djgo7f7t9
311730
311729
2026-11-04T19:57:07Z
Isma4l
41797
/* */
311730
wikitext
text/x-wiki
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo-koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata/data]] || <code><nowiki>copy from [[:en:Module:Convert/wikidata/data]]</nowiki></code>
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/bacaadka]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
gjwc39n30t8fpw0g5g44kp6prnoguoq
311756
311730
2026-11-04T20:46:50Z
Isma4l
41797
/* */
311756
wikitext
text/x-wiki
{{align|right|<small>Hagahan:</small> {{view|talk|edit|template=Template:Convert/Transwiki guide|'''Hagaha u wareejinta tusmada <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''}}}}
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo-koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata/data]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/wikidata/data]]</nowiki></code>
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/sandbox]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
pfvhsssipmlyw1wr9c42yesufzdwqsj
311757
311756
2026-11-04T20:47:13Z
Isma4l
41797
/* */
311757
wikitext
text/x-wiki
{{align|right|<small>Hagahan:</small> {{view|talk|edit|template=Template:Convert/Transwiki guide|'''Hagaha u wareejinta tusmada <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''}}}}
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo-koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>copy from [[:so:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/sandbox]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
7z4ynd5yh3zehonnv8no4zpwnkdpi9s
311758
311757
2026-11-04T20:48:40Z
Isma4l
41797
/* */
311758
wikitext
text/x-wiki
{{align|right|<small>Hagahan:</small> {{view|talk|edit|template=Template:Convert/Transwiki guide|'''Hagaha u wareejinta tusmada <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''}}}}
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/sandbox]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
dv1s6o2piem24b1qo7uawq5ns4joldz
311759
311758
2026-11-04T20:54:52Z
Isma4l
41797
/* */
311759
wikitext
text/x-wiki
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/sandbox]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
8vzlbdzkowibrih8zdb9mvq5fr4pcnz
311760
311759
2026-11-04T21:06:53Z
Isma4l
41797
/* */
311760
wikitext
text/x-wiki
Qoraalladan soo socda waa in lagu koobiyeeyaa Wikipedia kasta oo adeegsanaya {{tl|convert}}. Fadlan isticmaal soo koobidda wax-ka-beddelka ee tusaalaha lagu muujiyey, si taariikhda boggu u muujiso halka bog kasta laga soo guuriyey.
{| class="wikitable"
| [[Template:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Fraction/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Fraction/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Template:Sfrac/styles.css]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Template:Sfrac/styles.css]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/data]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/data]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/text]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/text]]</nowiki></code>
|-
| [[Module:Convert/wikidata]] || <code><nowiki>nuqul ka samee [[:so:Module:Convert/wikidata]]</nowiki></code>
|-
|}
Labada module ee Wikidata waxaa loo baahan yahay oo keliya haddii convert loo adeegsanayo helitaanka macluumaadka ku jira [[WP:Wikidata|Wikidata]].
Haddii Wikipedia-gaagu hadda adeegsanayo tusmada convert, tusmada cusub waa in lagu koobiyeeyaa [[Template:Convert/bacaadka]]. Marka aad ku qanacdo in tusmada convert ee goobta tijaabadu si sax ah u shaqaynayso, waxaa loo adeegsan karaa beddelidda Template:Convert.
Bogag kale ayaa loo baahan yahay, laakiin kuwa kor ku xusan ayaa ku filan in la helo tusmo convert oo shaqaynaysa.
Fadlan '''ha turjumin qoraalka''' ilaa aad akhrido bogga [[/translate|'''turjumaadda''']].
Module-yada waxaa adeegsada tusmooyinkan:
*[[:bn:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Bengali, Juun 2013
*[[:mr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Marathi, Agoosto 2013
*[[:simple:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga Fudud, Sebtembar 2013
*[[:commons:Template:Convert]] • Commons, Nofeembar 2013
*[[:en:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Ingiriisiga, Diseembar 2013
*[[:vi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Fiyetnaam, Diseembar 2013
*[[:ml:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Malayalam, Janaayo 2014
*[[:sl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Slovenia, Janaayo 2014
*[[:sco:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Scots, Janaayo 2014
*[[:ilo:Template:Pagbaliwen]] • Wikipedia-ga Ilokano, Febraayo 2014
*[[:el:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Giriigga, Febraayo 2014
*[[:gl:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Galician, Febraayo 2014
*[[:no:Template:Konverter]] • Wikipedia-ga Bokmål-ka Noorwiijiga, Maarso 2014
*[[:gu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Gujarati, Maarso 2014
*[[:fa:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Faarisiga, Maarso 2014
*[[:hi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Hindiga, Abriil 2014
*[[:zh:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha, Maajo 2014
*[[:cs:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Czech, Agoosto 2014
*[[:eu:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Basque, Agoosto 2014
*[[:ur:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Urdu, Sebtembar 2014
*[[:te:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Telugu, Maarso 2015
*[[:sr:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Seerbiya, Agoosto 2015
*[[:it:Template:Converti]] • Wikipedia-ga Talyaaniga, Abriil 2016
*[[:fi:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Finnish, Febraayo 2017
*[[:pl:Template:Przelicz]] • Wikipedia-ga Polish, Maarso 2017
*[[:gan:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Shiinaha Gan, Diseembar 2018
*[[:ks:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Kashmiiri, Febraayo 2022
*[[:sv:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Iswiidhishka, Abriil 2025
*[[:tok:Template:Convert]] • Wikipedia-ga Toki Pona, Luulyo 2026
Taariikhda {{tlf|convert}} waxaa laga arki karaa nooca boggan ee {{oldid|Template:Convert/Transwiki guide|574128967|Sebtembar 2013}}. Ka hor intii aan module-ka la adeegsan Diseembar 2013, waxaa convert lagu hirgelin jiray in ka badan 4,000 oo tusmo-hoosaad. Tusmooyinkaas hadda looma baahna, mana aha in la koobiyeeyo.
6blrvpcs0921rvmrvlrxubn6331vkz5
Template:Convert/doc
10
54149
311732
2026-11-04T20:07:08Z
Isma4l
41797
/* */
311732
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
{{hatnote|Sidoo kale eeg: guudmarka ku jira [[Template:Convert/list of units|Liiska dhammaystiran ee halbeegyada tusmada {{tlf|Convert}}]] iyo liiska dhammaystiran ee [[Module:Convert/documentation/conversion data]]}}
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{selfref|Sidoo kale eeg: [[Template:Convert/list of units]]}}
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar (case-sensitive): isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
{{Convert/list of units}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
{{Convert/documentation navbox}}
ter3fy9vjhnwj369uvfu5h9gsh7b9wp
311735
311732
2026-11-04T20:12:16Z
Isma4l
41797
/* Dhammaan halbeegyada */
311735
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
{{hatnote|Sidoo kale eeg: guudmarka ku jira [[Template:Convert/list of units|Liiska dhammaystiran ee halbeegyada tusmada {{tlf|Convert}}]] iyo liiska dhammaystiran ee [[Module:Convert/documentation/conversion data]]}}
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar (case-sensitive): isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
{{Convert/list of units}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
{{Convert/documentation navbox}}
1u3gxj3w79euabcze30rvro9io5692y
311736
311735
2026-11-04T20:13:46Z
Isma4l
41797
311736
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar (case-sensitive): isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
{{Convert/list of units}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
{{Convert/documentation navbox}}
dupzew5vc47cngiz2dw6opr6txxp11y
311741
311736
2026-11-04T20:18:09Z
Isma4l
41797
/* Dhammaan halbeegyada */
311741
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar (case-sensitive): isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
{{Convert/documentation navbox}}
6ex4bmkyjve9fz7qw6z5pfxwv68gmzo
311742
311741
2026-11-04T20:18:25Z
Isma4l
41797
311742
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar: isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
{{Convert/documentation navbox}}
2v0n20tv55xql0v2b4lqu55pudutvre
311747
311742
2026-11-04T20:25:50Z
Isma4l
41797
311747
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar: isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
* {{tl|SI units}}
* {{tl|To USD}}, oo loogu talagalay sarifka lacagaha
bgwj2c373wewmwnt91441y5vr0yr5zj
311748
311747
2026-11-04T20:26:20Z
Isma4l
41797
311748
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}<!--
Template convert transclusions
2014-09-05 673940
2014-12-16 693141
2015-01-28 700000
2015-08-31 736989
2016-05-25 789091
2016-11-17 832994
2017-07-29 872000
2017-12-15 902231
2018-12-27 957770
2019-01-12 960769
2019-10-26 995152
2019-01-01 by TDmonthly error report: Page [article] count: 651064; Transclusion count: 2878293
-->
{{High-use|1,420,000}}
{{Transwiki guide |small=yes |text=Eeg [[Template:Convert/Transwiki guide|'''macluumaadkan''']] ee ku saabsan nuqul-kaabidda tusmadan iyo u beddelkeeda si loogu isticmaalo wiki kale.}}
{{Lua|Module:Convert}}
'''Tusmada {{tl|convert}}''' waxay u beddeshaa qiimaha cabbirka (''nambar × halbeeg'') cabbir la mid ah oo ah halbeeg kale, ka dibna waxay soo bandhigtaa natiijooyinka oo la habeeyay. Sidoo kale eeg calaamadaha halbeegyada ee ay aqoonsato tusmadani.
Tusaale ahaan:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi}} <small>(km ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay mayl)</small>
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km}} <small>(mi ayaa la geliyay, waxaa loo beddelay km)</small>
''Nambarrada'' waa la soo koobi karaa, ''halbeegyada'' waxaa loo gaabin karaa calaamado:
:<code><nowiki>{{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|7|mi|km|2|abbr=on}}
''Baaxadaha'' qiimaha waxaa lagu gelin karaa iyadoo la isticmaalayo <code>|to|...</code> ama <code>|-|...</code>:
:<code><nowiki>{{convert|2|to|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|to|5|km|mi}}
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi}}
Tusaalaha saamaynta isku-darka ah:
:<code><nowiki>{{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|-|5|km|mi|2|abbr=on}}
:<code><nowiki>{{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|2|and|5|km|mi|sigfig=3|abbr=off}}
{{hatnote|Eeg [[Help:Convert]] wixii macluumaad faahfaahsan oo farsamo ah}}
== Halbeegyada la beddelayo ==
Geli halbeegyada laga beddelayo ''laga bilaabo'' ''ilaa'':
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
:[[International System of Units|SI]] halbeegyada guud ahaan waxay aqbalaan hor-u-dhacyada, sida "m" ee milli (10<sup>−3</sup>), iyo "M" ee mega (10<sup>6</sup>)
:Halbeegyada "per" (ah), isticmaal "/" (jeex): kg/ha (eeg [[#'per'_units:_kg/ha,_miles_per_gallon|§ 'per' halbeegyada: kg/ha]] iyo [[#Currency per unit: $/mi → $/km|§ Lacagta halbeegii: $/km]])
:Halbeegyada saddexda halbeeg leh, iwm, eeg {{cl|Convert-like templates}}
== Magaca halbeegga ama calaamadda (gaabinta): ''1 pound'' mise ''1 lb''?==
Si caadi ah, tirada koowaad waxay tustaa magaca halbeegga, tan labaad waxay tustaa calaamadda (ama gaabinta):
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg}}
Isticmaalka {{para|abbr|in}} wuxuu tusayaa calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix), iyo magaca halkii ay ka noqon lahayd calaamadda halbeegga labaad:
*<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=in}}
Si loo gaabiyo labada ama aan midkoodna loo gaabinin:
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|kg|abbr=off}}
=== Fududeynta: {{tlf|cvt}} waxay leedahay {{para|abbr|on}} si caadi ah ===
Tusmada {{tl|cvt}} waa sidoo kale {{tlf|convert}}, marka laga reebo inay leedahay {{para|abbr|on}} oo ah dabeecadda caadiga ah. Gudaha {{tlf|cvt}}, dhammaan ikhtiyaarada kale waa la heli karaa. Markaa:
:<code><nowiki>{{cvt|1|lb|kg}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg}}
waxay u dhigantaa:
:<code><nowiki>{{convert|1|lb|kg|abbr=on}}</nowiki></code> → {{cvt|1|lb|kg|abbr=on}}
== Sifayn: ''masaafada 10 mayl ah'' ==
Isticmaal {{para|adj|on}} si aad u soo saarto qaabka sifo (ee leh xariiqda kala-goyska):
* <code><nowiki>A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance</nowiki></code> → A {{convert|10|mi|km|adj=on}} distance.
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|km}} to go</nowiki></code> → {{convert|10|mi|km}} to go.
{{para|adj|on}} ma soo saarto xariiqyo kala-goys leh calaamadaha halbeegyada, iyadoo la raacayo [[MOS:UNITSYMBOLS|Hagaha Hababka (Manual of Style)]]:
* <code><nowiki>A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail</nowiki></code> → A {{convert|9|in|cm|adj=on|abbr=on}} nail.
==Soo koobidda (Rounding): ''100 ft'' ma tahay ''30 m'' mise ''30.5 m'' mise ''30.48 m''?<span class="anchor" id="Rounding"></span>==
{{hatnote|Eeg {{section link|Help:Convert#Rounding}} wixii faahfaahin xisaabeed ah ee ku saabsan ikhtiyaarada soo koobidda}}
Qeexitaan ahaan, 100 ft waxay u dhigantaa {{convert|100|ft|m|sigfig=4|disp=out}}. Isticmaalka la taaban karo, waa caadi in la soo koobo nambarka mitirka ee la xisaabiyay. Taas awgeed, waxaa jira suurtogal lado dhowr ah.
=== Soo koobidda caadiga ah ===
Sida caadiga ah ee {{tlf|Convert}}, natiijada beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay (tirada lambarrada ka dambeeya dhibcaha tobnaadka—ama taban ee tirada eberrada aan muhiimka ahayn ee ka horreeya dhibicda—waxaa lagu daraa hal haddii beddelku yahay isku-dhufasho ay ku jirto nambar u dhexeeya 0.02 iyo 0.2, waxay sii ahaataa sidii hore haddii cunsurku u dhexeeyo 0.2 iyo 2, waxaa laga jaraa 1 haddii uu u dhexeeyo 2 iyo 20, iyo wixi la mid ah) ama laba lambar oo muhiim ah, mid kasta oo ka saxsan. Reebanuhu waa ''heerkulka la soo koobayo'' (eeg [[#Heerkulka oo la soo koobo|hoos]]).
{{tlf|Convert}} waxay taageertaa noocyo dhowr ah oo soo koobid ah:
=== Ku soo koob saxnaan la cayimay: ''isticmaal nambar saxnaan ah'' ===
Sheeg saxnaanta la rabbo adoo isticmaalaya nambar dhan (integer) oo ah ''cabbirka afraad ee aan la magacaabin'' (ama cabbirka saddexaad ee aan la magacaabin haddii cabbirka "convert to" la dhaafo; ama cabbirka shanaad ee aan la magacaabin haddii baaxad la cayimay; ama cabbirka afraad ee aan la magacaabin mar kale haddii baaxad la cayimay oo cabbirka "convert to" la dhaafo; wuxuu u baahan yahay in lagu beddelo cabbir la magacaabay oo ah "precision"). Beddelka waxaa loo soo koobayaa dhanka dhow ee labanlaabka {{frac|10}} ee awoodda nambarkan dhan. Tusaale ahaan, haddii natiijadu tahay 8621 oo cabbirka soo koobiddu yahay "−2", 8600 ayaa la soo bandhigi doonaa. Haddii natiijadu tahay "123.456" oo cabbirku yahay "0", 123 ayaa la soo bandhigi doonaa. Asal ahaan cabbirka soo koobidda ee togan ama eber wuxuu cayimayaa tirada meelaha tobnaadka ah; qiimaha taban wuxuu cayimayaa tirada eberrada dambeeya.
{| class="wikitable"
|-
! colspan="3" | Tusaalooyinka soo koobidda
|-
|'''La geliyay (Input)'''||'''Wuxuu soo bandhigayaa'''||'''Xusuusin (Note)'''
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|-1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m}} ||rowspan=2| natiijo isku mid ah oo leh saxnaan 0 ama <default>
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|0}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|123|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|123|ft|m|2}} || style="max-width:40em;" |123 [[Foot (unit)#Definition|cag (feet)]] waa sax 37.4904 m taas oo loo soo koobay 37 m haddii aan la cayimin saxnaanta
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|-1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|-1}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" | natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-1</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 0.2 iyo 2 (sida darteed, waa inay soo saartaa laba-eber oo sax ah oo isku mid ah (−2) sida ku jirta qiimaha la geliyay), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan hal-eber ah oo sarreysa (−1) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|0}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|1}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|1}} ||
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|m|2}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|m|2}} || qiimaha saxda ah waa 152.4 m
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|-3}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|-3}} ||rowspan=2 style="max-width:40em;" |natiijo isku mid ah oo wadata saxnaan <code>-3</code> ama <default>, sababtoo ah cunsurka beddelku wuxuu u dhexeeyaa 20 iyo 200 (sida darteed, waa inay hoos u dhigtaa laba-eberka saxnaanta qiimaha la geliyay (−2) 2 dhibcood), laakiin beddelku waa inuu ugu yaraan soo saaraa laba lambar oo muhiim ah (sida darteed, saxnaan saddex-eber ah oo sarreysa (−3) ayaa la isticmaalaa)
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm}}
|-
|<code><nowiki>{{convert|500|ft|cm|0}}</nowiki></code> || {{convert|500|ft|cm|0}} ||
|}<!--NOTE: rows require "nowiki", using {{ disappears. -->
=== Ku soo koob tiro cayiman oo ah lambarro muhiim ah: ''{{para|sigfig|}}''<span class="anchor" id="Round to a given number of significant figures"></span> ===
Si loo cayimo in nambarka soo baxaya uu lahaado ''n'' lambar oo muhiim ah, isticmaal {{para|sigfig|<nambar>}}:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=4}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=3}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=2}}
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=1}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m}}
Dejinta {{para|sigfig}} qiime ka hooseeya 1 waa macno darro:
* <code><nowiki>{{convert|1200|ft|m|sigfig=0}}</nowiki></code> → {{convert|1200|ft|m|sigfig=0}} {{nay}}
=== Ku soo koob labanlaabka 5: ''15'', ''20'', ''25'', ... ===
Isticmaalka {{para|round|5}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 5.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=5}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=5}}
La mid ah: isticmaalka {{para|round|25}} wuxuu ku soo koobayaa natiijada labanlaabka 25.
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|round=25}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|round=25}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sigfig=4}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|sigfig=4}}
Baaxad dhexdeeda, qofku wuxuu ku soo koobi karaa ''qiime kasta'' si gooni ah ugu noqoshada dabeecadda caadiga ah. Isticmaal {{para|round|each}}:
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}</nowiki></code> → {{convert|10 x 200 x 3000|m|ft|round=each}}
===<span id="Round to a multiple of a given fraction"></span>Ku soo koob jajabka la cayimay: ''{{frac|2|3|16}} inch'' ===
Cayim ''hooseeyaha'' la rabo adoo isticmaalaya {{para|frac|<nambar dhan oo togan>}}. ([[Fraction|Hooseeyaha (Denominator)]] waa nambarka hoose ee jeexda, tusaale ahaan 3 ee ku jira {{frac|1|3}}).
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in|frac=16}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in|frac=16}}
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=4}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=4}}
Jajabka waa la yareeyaa markii ay suurtogal tahay:
* <code><nowiki>{{convert|8|cm|in|frac=100}}</nowiki></code> → {{convert|8|cm|in|frac=100}}
Dabeecadda caadiga ah waxay isticmaashaa qoraalka tobnaadka:
* <code><nowiki>{{convert|5.56|cm|in}}</nowiki></code> → {{convert|5.56|cm|in}}
=== Heerkulka oo la soo koobo: ''°C'', ''°F'' iyo ''K''<span class="anchor" id="Rounding temperatures"></span> ===
Heerkulka, beddelka waxaa loo soo koobi doonaa si sax ah oo la mid ah tan qiimaha la geliyay ama midka siin lahaa saddex lambar oo muhiim ah marka lagu muujiyo kelvin, mid kasta oo ka saxsan.
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|10,000.1|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|-272|C}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|100|C|F K}}
#{{#invoke:DemoTemplate|convert|0|C|F K}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (1) waa hal lambar, laakiin saxnaanta muujinta kelvin waa saddex, markaa saxnaanta beddelka Fahrenheit waxaa ''laga dhigay'' saddex (laga dhigay 180...). (1) iyo (2) waxay u muuqdaan kuwo beeninaya xaqiiqda ah in {{convert|0.1|C-change|F-change|disp=x| is a |abbr=off}}, oo ka dhigaysa farqiga 32-ka digrii ee ka muuqda (1) mid si khaldan u bilaabaya inuu muuqdo si uun.
Natiijada (1) waxay u muuqataa mid khaldan ilaa aad ka dejiso [[nambarrada muhiimka ah (significant figures)]] adiga oo wata {{para|sigfig}}:
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|sigfig=5}}
ama aad dejiso saxnaanta ''si boos ah'', oo la xiriirta dhibicda tobnaadka (eberku yahay ''meesha'' dhibicda tobnaadka):
:{{#invoke:DemoTemplate|convert|10000|C|0}}
Saxnaanta nambarka la geliyay ee tusaalaha (2) waa lix, markaa saxnaanta wax-soo-saarka Fahrenheit waa lix hadda, halka kahor kelvin uu go'aamiyay inay noqoto saddex. Tusaalooyinka (3) iyo (4) waxay tusayaan sida tani loo qarin karo oo ay u dhalin karto su'aalo, laakiin waxay halkaas ka dhacdaa sababtoo ah beddelka kelvin wuxuu soo saaray qaybaha jajabka ah. (Kahor waxay ahayd nambarka la geliyay ee soo saaray qaybta jajabka ah.) Tusaalaha (3) saddexda lambar ee la geliyay waxay isu beddeleen shan lambar oo muhiim ah oo wax-soo-saar ah sababtoo ah labada lambar ee ka dambeeyay dhibcaha tobnaadka, ee uu soo saaray beddelka kelvin. Tani waxay dhacday mar kale (5), laakiin (6) jajabyada tobnaadka lama bixin mana soo saarin beddelka kelvin.
=== Gelitaanka oo la soo koobo ===
Waxaa jira taageero xaddidan oo loogu talagalay in lagu soo koobo nambarka ''la geliyay'' ee la soo bandhigay. Soo koobiddu waxay dhacdaa ''ka dib'' beddelka, marka wax-soo-saarku wuxuu ku salaysan yahay gelitaanka buuxa ee saxnaanta sare leh. Tani waa mid waxtar leh marka gelitaanka ay soo saarto {{tlc|#expr:}} ama si kale loogu heli karo saxnaanta ka sarreysa tan si waxtar leh loo soo bandhigo, waana la jecel yahay in laga fogaado laba-jeer-soo-koobidda.
Si aad ugu soo koobto gelitaanka tiro cayiman oo ah meelaha ka dambeeya dhibcaha tobnaadka, isticmaal mid ka mid ah cabbiradan:
* {{para|adj|ri0}}
* {{para|adj|ri1}}
* {{para|adj|ri2}}
* {{para|adj|ri3}}
Ogsoonow in aan la suurtogelin karin in kor looga soo koobo meesha tobnaadka ({{para|adj|ri-1}}{{nay}} waa mid aan shaqaynayn). Sidoo kale ma jirto taageero loogu talagalay lambarrada muhiimka ah, labanlaabka nambar, ama muuqad kasta oo kale oo soo koobidda wax-soo-saarka ah.
Saxnaanta caadiga ah waxaa loo xisaabiyaa iyadoo lagu saleynayo gelitaanka, markaa saxnaanta wax-soo-saarka ee cad waa inta badan in la bixiyo:
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|adj=ri0}} {{nay}} (saxnaashu waa kuwo aan is-waafaqsanayn)
* {{tlc|convert|4.14159|mi|km|0|adj{{=}}ri0}} → {{convert|4.14159|mi|km|0|adj=ri0}} {{aye}}
Xaaladdan oo kale, haddii gelitaanka la soo koobi lahaa ka hor beddelka, natiijo kale ayaa la heli lahaa:
* {{tlc|convert|<nowiki>{{#expr:4.14159 round 0}}</nowiki>|mi|km|0}} → {{convert|{{#expr:4.14159 round 0}}|mi|km|0}} {{nay}} (wuxuu soo koobayaa xisaabinta dhexe, oo bixinaya natiijo kale)
== Gudaha halbeegyo badan: ''{{convert|10|C|F K}}'' ==
U kala saar halbeegyada wax-soo-saarka badan meel bannaan (space):
* <code><nowiki>{{convert|10|C|F K}}</nowiki></code> → {{convert|10|C|F K}}
* <code><nowiki>{{convert|5|km|mi nmi}}</nowiki></code> → {{convert|5|km|mi nmi}}
Haddii magacyada halbeegyada wax-soo-saarka ay ka kooban yihiin meelo bannaan, isticmaal <code>+</code> oo ah kala-sooce ahaan.
Sidoo kale eeg:
* Wixii ikhtiyaarada halbeegyada-badan ah sida ''1 ft 5 in'', eeg {{section link||Gudaha gelitaanka}} iyo {{section link||Gudaha wax-soo-saarka}}.
== Baaxadaha qiyamka ==
{{For|beddelka farqiga|#Halbeegyada farqiga}}
''Baaxad'' (range) waxay beddeshaa ''laba'' qiime waxayna ku kala soocdaa ereyada iyo habraaca aad doorato.
=== Baaxad: ''6 ilaa 17 kg (13 ilaa 37 lb)'' ===
Tilmaamayaasha baaxadda waxaa loo galaa sida cabbirka labaad (ee u dhexeeya qiyamka). Kala-soocyada baaxadda waxay noqon karaan:<br/>
{{Convert/doc/range separator list}}
=== Cabbirro badan: ''{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}'' ===
Isticmaal <code>by</code>:
* <code><nowiki>{{convert|6|by|12|ft|m}}</nowiki></code> → {{convert|6|by|12|ft|m}}
Isticmaal <code>×</code>, calaamadda isku-dhufashada, ama <code>x</code>, xarafka:
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft}}
Sayniska dhexdiisa, habka rasmiga ah waa in la dejiyo <code>|x|</code> iyo {{para|abbr|on}} (oo lagu hayo cabbirada sax, sida ''area = x km<sup>2</sup>''):
* <code><nowiki>{{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|6|x|12|m|ft|abbr=on}}
=== Liisaska qiyamka: ''20, 40, ama 60 mayl'' ===
:<code><nowiki>{{convert|20|,|40|, or|60|mi}}</nowiki></code> → {{convert|20|,|40|, or|60|mi}}
=== Ku saabsan ''cag (feet), inch'' ee baaxadaha iyo waxyaabaha badan ===
Inkasta oo ay suurtogal tahay in la geliyo cag, inch beddel fudud dhexdiisa, tani suurtogal ma aha baaxadaha:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|x|3|ft|5|in|mm}} {{nay}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|ft|3|in|mm}}</nowiki></code> → {{convert|1|ft|3|in|mm}}
Si kastaba ha ahaatee, beddelka halbeegyada mitirka ee loo beddelayo cagaha iyo inches oo wata {{para|order|flip}} waxay soo saari kartaa wax-soo-saarka la rabo:
* <code><nowiki>{{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|380|x|1040|mm|ftin|order=flip}}
== Erayada ==
=== Higgaadda magaca halbeegga: caalamiga ah ''metre'' mise Maraykanka ''meter''? ===
Higgaadda caadiga ah ee halbeegyada waxay ku jirtaa deegaanka en (generic). Si loo tuso higgaadda en-US, isticmaal {{para|sp|us}}:
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft}}—''caadi ah''
:<code><nowiki>{{convert|1|m|ft|sp=us}}</nowiki></code> → {{convert|1|m|ft|sp=us}}
===<span id="spell"></span>Ku qor nambarrada ereyo ahaan: ''toban mayl''===
Si aad nambar ugu qorto ereyo, isticmaal {{para|spell|in}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=in}}
Si aad ugu qorto ereyo labada qiime ee la geliyay iyo kuwa ka soo baxay labadaba, isticmaal {{para|spell|on}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=on}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=on}}
Si xarafka koowaad uu u noqdo mid waaweyn (capital), isticmaal {{para|spell|In}}, {{para|spell|On}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=In}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=In}}
* <code><nowiki>{{convert|10|mi|m|spell=On}}</nowiki></code> → {{convert|10|mi|m|spell=On}}
===La geliyo ka hor halbeegyada: ''4 beero la beeray''===
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||adj=pre|planted}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||adj=pre|planted}}
<code>disp=preunit</code> waa mid la mid ah, laakiin ma laha kala-sooce ka dambeeya qoraalka la cayimay, waxayna yeelan kartaa qoraal kala duwan qiimaha wax-soo-saarka:
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted }}
*<code><nowiki>{{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}</nowiki></code> → {{convert|4|acre||disp=preunit|planted |reforested-}}
=== Ka dib halbeegga sifo: ''A {{convert|10|ft|ft|adj=mid|-long|disp=out|order=flip}} corridor'' ===
Ogsoonow in laba halbeeg (kiiskan, ft iyo m) loo baahan yahay. Isticmaalka hal halbeeg oo keliya wuxuu soo saari doonaa fariin khalad ah.
:<code><nowiki>{{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}</nowiki></code> → {{convert|10|ft|m|adj=mid|-long}}
=== Jamacyada: ''1 inch, 2 inches'' ===
Calaamadda halbeeggu waa kelinimo (singular) mar walba. Iyadoo ku xiran nambarka ka horreeya keliya, magaca halbeegga waxaa loo muujin karaa jamac.
* <code><nowiki>{{convert|1|metre}}</nowiki></code> → {{convert|1|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre}}
* <code><nowiki>{{convert|2|metre|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|2|metre|abbr=on}}
;Reeban (Exception):
Gelitaanka halbeegga "foot" halkii ay ka noqon lahayd "ft" waxay ku qasbeysaa wax-soo-saar kelinimo ah "foot", kastoo nambarku ha ahaadee.
* <code><nowiki>{{convert|100|foot|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|foot|abbr=off}}
=== Jajabyada: ''one-eighth of an imperial pint'' ===
Tusmada beddelka waxay sidoo kale taageertaa higgaadinta jajabyada.
* <code><nowiki>{{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}</nowiki></code> → {{convert|3+1/2|oz|g|spell=in}}
Eray kasta oo dheeraad ah oo loo baahdo jajabka waxaa sidoo kale lagu dari karaa dhammaadka tusmada.
* <code><nowiki>{{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}</nowiki></code> → {{convert|1/8|imppt|ml|spell=in|adj=pre|of an}}
<!-- todo: decimals & negative examples -->
=== Duubidda iyo jebinta sadarka (Wrapping and line breaking ===
:Si loogu hoggaansamo [[MOS:UNITNAMES]], convert waxay isticmaashaa <code>&nbsp;</code> ka hor calaamadda ({{tq|19 kg}}) laakiin meel bannaan ka hor magaca halbeegga ({{tq|19 kilograms}}).
===<span id="million"></span>Higgaadinta "kumanaan", "milyanan", iwm.===
Inta badan koodadka halbeegyada waxay aqbalaan hor-u-dhac ah e3 (kun), e6 (milyan), ama e9 (bilyan).
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre}}
* <code><nowiki>{{convert|120|e6acre|e3km2}}</nowiki></code> → {{convert|120|e6acre|e3km2}}
Si aad u soo bandhigto labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ee notation sayniska, isticmaal {{para|abbr|on}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=on}}
Si loo higgaadiyo "kumanaan", "milyanan", iwm., {{para|abbr|unit}} waxay gaabinaysaa halbeegga; {{para|abbr|off}} waxay soo bandhigeysaa labada magac ee halbeegga oo buuxa.
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|100|e6mi|e6km|abbr=off}}
== Nambarrada ==
=== Isticmaalka hor-u-dhaca SI: ''gigametre (Gm)'', ama ''micrometre (μm)'' ===
{| class="wikitable floatright"
|+ Hor-u-dhacyada [[Metric prefix|mitirka (Metric)]]
|-
! Qoraal
! Calaamad
! Cunsur (Factor)
|-
|quetta
| style="text-align: center;" |Q
|10<sup>30</sup>
|-
|ronna
| style="text-align: center;" |R
|10<sup>27</sup>
|-
|yotta
| style="text-align: center;" |Y
|10<sup>24</sup>
|-
|zetta
| style="text-align: center;" |Z
|10<sup>21</sup>
|-
|exa
| style="text-align: center;" |E
|10<sup>18</sup>
|-
|peta
| style="text-align: center;" |P
|10<sup>15</sup>
|-
|tera
| style="text-align: center;" |T
| 10<sup>12</sup>
|-
|giga
| style="text-align: center;" |G
| 10<sup>9</sup>
|-
|mega
| style="text-align: center;" |M
| 10<sup>6</sup>
|-
|kilo
| style="text-align: center;" |k
|10<sup>3</sup>
|-
|hecto
| style="text-align: center;" |h
|10<sup>2</sup>
|-
|deca
| style="text-align: center;" |da
|10<sup>1</sup>
|-
| colspan=2 style="text-align: center;" |(ma jiro)
|style="padding-left:0.6em; text-align:left;" | 1
|-
|deci
| style="text-align: center;" |d
|10<sup>−1</sup>
|-
|centi
| style="text-align: center;" |c
|10<sup>−2</sup>
|-
|milli
| style="text-align: center;" |m
|10<sup>−3</sup>
|-
|micro
| style="text-align: center;" |μ
|10<sup>−6</sup>
|-
|nano
| style="text-align: center;" |n
|10<sup>−9</sup>
|-
|pico
| style="text-align: center;" |p
|10<sup>−12</sup>
|-
|femto
| style="text-align: center;" |f
|10<sup>−15</sup>
|-
|atto
| style="text-align: center;" |a
|10<sup>−18</sup>
|-
|zepto
| style="text-align: center;" |z
|10<sup>−21</sup>
|-
|yocto
| style="text-align: center;" |y
|10<sup>−24</sup>
|-
|ronto
| style="text-align: center;" |r
|10<sup>−27</sup>
|-
|quecto
| style="text-align: center;" |q
|10<sup>−30</sup>
|}
Halbeegyada waxay yeelan karaan [[metric prefix|hor-u-dhac mitir ah (SI prefix)]] sida <code>G</code> ka hor halbeegga: <code>Gm</code>, iyo <code>giga</code> ka hor magaca: <code>gigametre</code>. Kuwani waa cunsurro isku-dhufasho oo fudud.
Si loo muujiyo, kuwani waa xisaabaad fudud (laga bilaabo mitir ilaa mitir), oo tusiya cunsurka isku-dhufashada:
* {{convert|12|Gm|m|abbr=on}}
* {{convert|12|μm|m|abbr=on}}
Hor-u-dhaca waxaa lagu dari karaa ka hor halbeegga SI (halkan: halbeegga <code>m</code> ee mitir):
* <code><nowiki>{{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|Gm|mi|abbr=on}}
* <code>Mm</code>: {{convert|12|Mm|mi|abbr=on}}
* <code>km</code>: {{convert|12|km|ft|abbr=on}}
* <code>mm</code>: {{convert|12|mm|in|abbr=on}}
* <code>μm</code>: {{convert|12|μm|mm|abbr=on}}
* <code>um</code>: {{convert|12|um|mm|abbr=on}} (xarafka "u" waxaa loo isticmaali karaa "μ" halkan)
Hor-u-dhaca waxaa lagu isticmaali karaa halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12000|mi|Mm|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|12|in|μm|abbr=abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|in|μm|abbr=on}}
Sida reeban, halbeegga aan ahayn SI ee "inch" wuxuu yeelan karaa hor-u-dhaca "μ" sidoo kale:
* <code><nowiki>{{convert|12|μm|μin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12|μm|μin|abbr=on}}
{{further|Help:Convert units#SI prefixes}}
=== Hab-maamuuska injineernimada (Engineering notation): ''7 milyan km'' ===
[[Engineering notation]] waxaa lagu gelin karaa hor-u-dhac ku socda halbeegga:
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|abbr=on}}
Sidoo kale waa suurtogal halbeegga wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|230,000,000|ft|e6m}}</nowiki></code> → {{convert|230,000,000|ft|e6m}}
Hor-u-dhacyadu waa:
* <code>e3</code> (kun)
* <code>e6</code> (milyan)
* <code>e9</code> (bilyan)
* <code>e12</code> (trilyan)
* <code>e15</code> (quadrillion)
Hab-maamuuska injineernimada wuxuu isticmaali karaa "e" ama "E", tusaale ahaan, <code>e3km</code> ama <code>E3km</code>. Isticmaalka xarafka waaweyn ee <code>E3km</code> wuxuu tusayaa cunsurka erey ahaan ("thousand") halkii uu ka noqon lahaa <span style="margin-left:0.2em">×<span style="margin-left:0.1em">10</span></span><sup>3</sup>. Isticmaalka xarafka yar ee <code>e3km</code> wuxuu tusayaa ereyga haddii <code>abbr=unit</code> la isticmaalo, ama haddii <code>abbr=off</code> uu khuseeyo halbeegga.
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}</nowiki></code> → {{convert|70|e6m|e6ft|abbr=unit}}
* <code><nowiki>{{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}</nowiki></code> → {{convert|70|E6m|e6ft|abbr=in}}
=== Hab-maamuuska sayniska (Scientific notation): ''1.23 × 10<sup>−14</sup>'' ===
[[Scientific notation]], nambar waxaa loo qoraa sida {{val|1.23e-14}}. Nambarka fudud wuxuu leeyahay si sax ah hal lambar oo ka horreeya dhibcaha tobnaadka.
Iyadoo wadata {{tlf|convert}}, gelitaanku wuxuu ku jiri karaa e-notation sida <code>12.3e4</code>. Qiimahani waxaa lagu soo bandhigaa awoodda toban, wax-soo-saarkana waxaa lagu soo bandhigayaa scientific notation, marka laga reebo in qiimaha wax-soo-saarka ee qancinaya 0.01 <= v < 1000 la tuso sida nambar caadi ah. Intaas waxaa sii dheer, haddii qiimaha wax-soo-saarku yahay 1000 oo sigfig=4 la isticmaalo, qiimaha waxaa lagu soo bandhigayaa nambar caadi ah.
*<code><nowiki>{{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|12.3e-15|atm|atm|abbr=on}}
*<code><nowiki>{{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|0.00000005|atm|atm|abbr=on}}
=== Gelitaanka oo wata jajabyo: ''{{convert|1+1/2|in|mm|1}}'' ===
Nambarka la beddelayo waxaa lagu qori karaa jajabyo. Labada <code>/</code> (jeexda kiiboodhka) iyo <code>⁄</code> (jeexda jajabka) waa la aqbalaa:
*<code><nowiki>{{convert|1/2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1/2|in|mm|1}}
*<code><nowiki>{{convert|1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1⁄2|in|mm|1}}
[[Mixed number|Nambarrada isku-dhafnaan]] ee togan (nambar dhan oo togan iyo jajab), isticmaal calaamadda <code>+</code>
*<code><nowiki>{{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+1⁄2|in|mm|1}}
Nambarrada isku-dhafnaan ee taban, isticmaal xariiqda kala-goyska <code>-</code> oo ku celceli:
*<code><nowiki>{{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2-1⁄2|in|mm|1}}
Ogsoonow in kiisaska soo socda aan loo tarjumin nambarro isku-dhafnaan ah:
*<code><nowiki>{{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2-1⁄2|in|mm|1}}. Tan waxaa loo tarjumay baaxad ka bilaabata 2 inch ilaa 1⁄2 inch.
*<code><nowiki>{{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|-2+1⁄2|in|mm|1}} {{nay}} Tani ma aha nambar isku-dhafnaan ah mana aha baaxad, waxaana la oggolayn halkan muujinta xisaabeed ee u baahan xisaabinta.
*<code><nowiki>{{convert|2+½|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|2+½|in|mm|1}} {{nay}} Jajabyada ka kooban hal xaraf oo Unicode ah sidoo kale lama oggola.
=== Baarka jajabka ee jiifka (Horizontal fraction bar): ''{{sfrac|1|2}} inch'' ===
<!-- technical restriction: TOC does not show the example horizontal bar intended here; rephrased section title-->
Isticmaalka laba jeex (<code>//</code>) waxay bixisaa baarka jajabka jiifka ah ee halbeegga asalka ah (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|1//2|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|1//2|in|mm|1}}
* <code><nowiki>{{convert|6+3//8|in|mm|1}}</nowiki></code> → {{convert|6+3//8|in|mm|1}}
Isticmaalka qiime taban ee {{para|frac}} waxay bixisaa baar jajab jiif ah oo loogu talagalay halbeegga la beddelay (wax-soo-saarka):
*<code><nowiki>{{convert|12.7|mm|frac=-2}}</nowiki></code> → {{convert|12.7|mm|frac=-2}}
*<code><nowiki>{{convert|161.9|mm|frac=-8}}</nowiki></code> → {{convert|161.9|mm|frac=-8}}
=== Kala-soocaha kumanaanka (Thousands separator): ''1,000 mi'' mise ''1000 mi'' ===
Gelitaanka, hakadka kala-soocaha kumanaanka waa la aqbalaa laakiin looma baahna; meel bannaan (space) lama aqbalayo. Wax-soo-saarka, si caadi ah, kala-soocaha kumanaanku waa hakad:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
* <code><nowiki>{{convert|1,234,567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1,234,567|m|ft}}
Deji {{para|comma|off}} si aad uga saarto kala-soocaha wax-soo-saarka:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=off}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=off}}
Isticmaal {{para|comma|gaps}} si aad u isticmaasho ururinta nambarrada ee leh meel bannaan (meel bannaan oo dhuuban) oo ah kala-sooce kumanaan ah:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=gaps}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft}}
Dejinta {{para|comma|5}} waxay ku dari doontaa kala-soocaha oo keliya marka tirada nambarradu ay tahay 5 ama ka badan:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft|comma=5}}
* <code><nowiki>{{convert|1234567|m|ft|comma=5}}</nowiki></code> → {{convert|1234567|m|ft|comma=5}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1234|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|1234|m|ft}}
== Maareynta wax-soo-saarka ==
=== Qawsaska iyo kala-soocyada: ''10 m [33 ft]'' <span class="anchor" id="Brackets and separators"></span> ===
Habraaca kala sooca labada cabbir waxaa dejiya {{para|disp|}}.<br/>
Ikhtiyaaradu waa: <code>b</code> <small>(kan caadiga ah)</small>, <code>sqbr</code>, <code>comma</code>, <code>semicolon</code>, <code>or</code>, <code>br</code>, <code>br()</code>, <code>x{{!}}…</code>:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=sqbr}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=comma}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=comma}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=semicolon}}
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=or}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=or}}
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft}}
Dejinta {{para|disp|br}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub (<code><br/></code>)
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br}}
Sidoo kale {{para|disp|br()}} waxay ku qasbi doontaa sadar cusub, waxayna ilaalin doontaa qawsaska (wax ka taraysa miisaska):
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=br()}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=br()}}
Dejinta {{para|disp|x{{!}}…}} waxay oggolaanaysaa qoraal kasta oo ah kala-sooce:
* <code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}}</nowiki></code> → {{convert|10|m|ft|disp=x|_MyText_}} <small>(Si aad u tustid meelo bannaan, isticmaal <code>&nbsp;</code>)</small>
<!--todo: works for multiple freetexts too! |disp=x|TextA|TextB -->
=== <span id="flip"></span>Rogidda (daboolidda) labada cabbir: ''{{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}'' ===
Dejinta {{para|order|flip}} waxay rogi doontaa (isweydaarsan doontaa) labada cabbir:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}<!-- Extra settings added to enhance the illustration. Don't know if this is ideal way of documenting. DePiep, August 2014. -->
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|1|mi|m}}</nowiki></code> → {{convert|1|mi|m|sigfig=5|abbr=off}}
Marka loo beddelayo halbeegyo badan, saamayntu waa:
* <code><nowiki>{{convert|10|km|mi nmi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|mi nmi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
* <code><nowiki>{{convert|10|km|nmi mi|order=flip}}</nowiki></code> → {{convert|10|km|nmi mi|order=flip|sigfig=5|abbr=off}}
=== Habaynta go'an ee halbeegyada wax-soo-saarka: ''{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}'' ===
Dejinta {{para|order|out}} waxay tusaysaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo habeeyay; halbeegga la geliyay waa la dhaafaa:
*<code><nowiki>{{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|100|C|F C K|abbr=on|order=out}}
*<code><nowiki>{{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}</nowiki></code> → {{convert|200|PS|kW hp|0|abbr=on|order=out}}
''Sidoo kale eeg: [[Template:Convert#Displaying_parts_of_the_result:_2_(1.5)|§ Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada]]''.
=== Soo bandhigidda qaybo ka mid ah natiijada: ''{{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}''===
Waa suurtogal in la soo bandhigo oo keliya qaybo ka mid ah natiijada beddelka:
<!-- todo: describe effect of order=flip ("out" means 1st or 2nd measurement?) -->
Tusaalooyinka soo socda waxay tusayaan sida loo soo bandhigo qayb ka mid ah natiijada oo keliya.
<!-- table c/p from Help:Convert#Displaying_parts_of_a_conversion -->
:<small>Fiiro gaar ah: gudaha Convert, ''abbr'' waa eray la macno ah ''calaamadda halbeegga''</small>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
! Convert !! Waxaa soo celiyaya !! Qaybaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=on}}
| dhammaan (beddelka caadiga ah, abbr)
|-
| <!--- return NUMBERS ONLY ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>abbr=values}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|abbr=values}}
| nambarrada oo keliya
|-
| <!--- return INPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out}}
| qiimaha la geliyay (habka shaqada ee wareegsan)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|cuyd|disp=out|abbr=on</nowiki>}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|cuyd|disp=out|abbr=on}}
| qiimaha la geliyay abbr (habka shaqada)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit}}
| halbeegga la geliyay
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (oo leh xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>adj=on<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|adj=on|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay, sifo ahaan (abbr marka aan la isticmaalin xariiqda kala-goyska)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit|abbr=on}}
| halbeegga la geliyay abbr
|-
| <!--- return OUTPUT ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- --->
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out}}}}</code>
| {{convert|2|cuyd|m3|disp=out}}
| qiimaha wax-soo-saarka, calaamadaha
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|abbr=off}} || qiimaha wax-soo-saarka, magacyada
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=out<nowiki>|</nowiki>adj=on|abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=out|adj=on|abbr=off}} || wax-soo-saarka, sifo
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=number}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=number}} || nambarka wax-soo-saarka
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr si caadi ah)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=off}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=off}} || halbeegga wax-soo-saarka (magaca)
|-
| <code><nowiki>{{convert|2|cuyd|m3</nowiki>{{bg|1=yellow|2=<nowiki>|</nowiki>disp=unit2<nowiki>|</nowiki>abbr=on}}}}</code> || {{convert|2|cuyd|m3|disp=unit2|abbr=on}} || halbeegga wax-soo-saarka (abbr)
|}
===Soo bandhigidda labada magac ee la geliyay iyo calaamadda: ''2 kilopascals [kPa]''===
Dejinta {{para|abbr|~}} waxay soo celineysaa labada magac iyo calaamadda halbeegga koowaad (la geliyay):
* <code><nowiki>{{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}</nowiki></code> → {{convert|2|kPa|psi|abbr=~}}
* <code><nowiki>A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure</nowiki></code> → {{nowrap|A {{convert|2|kPa|psi|abbr=~|adj=on}} pressure}}
== Ikhtiyaarada miiska (Table options) ==
Dhismaha [[Help:Table/Manual tables|wikitable]], waxaa jira saddex ikhtiyaar: ku darista jebinta sadarka, u kala qaybinta natiijada tiirar iyo ka dhigidda miiska mid la kala sooci karo.
=== Jebinta sadarka ee qasabka ah ===
{{para|disp|br}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ka tagaa qawsaska.
{{para|disp|br()}} waxay ku dartaa jebinta sadarka waxayna ku dartaa qawsaska qiimaha la beddelay. Tani waxay noqon kartaa mid waxtar leh miisaska:
{| class=wikitable
! {{para|disp|br}} !! {{para|disp|br()}}
|-
|{{convert|100|km|mi|disp=br}}
|{{convert|100|km|mi|disp=br()}}
|}
=== Tiirarka miiska (Table columns) ===
Isticmaalka {{tlf|Convert}} ee unug miis (table cell), oo wata {{para|disp|table}} wuxuu u kala qaybiyaa natiijada laba (ama ka badan) tiirar. Si caadi ah halbeegyada laguma daro miiska, si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu dari karaa iyadoo la isticmaalayo cabbirka {{para|abbr|}}. Wax-soo-saarka halbeegyo-badan leh, sida <code>ftin</code>, waxay markasta soo saaraan halbeegyadooda miiska.
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|10|m|ft|disp=table}}</code>
{{para|disp|tablecen}} wuxuu sameeyaa mid la mid ah, wuxuuna sidoo kale dhex-dhigayaa qoraalka:
:<code><nowiki>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</nowiki></code> →
<code>{{convert|20|m|ft|disp=tablecen}}</code>
Halbeegyada waxaa lagu daraa madax tiir ahaan (column header):
:{| class=wikitable
! style="width:10em;" |
! style="width:10em;" | kiiloogaraam
! style="width:10em;" | bownd
! style="width:10em;" | dhagax iyo bownd
|-
| {{para|disp|table}}
| {{convert|10|kg|lb stlb|disp=table}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|on}}
| {{convert|20|kg|lb stlb|disp=table|abbr=on}}
|-
|{{para|disp|table}} iyo {{para|abbr|off}}
| {{convert|30|kg|lb stlb|disp=table|abbr=off}}
|-
|{{para|disp|tablecen}}
| {{convert|40|kg|lb stlb|disp=tablecen}}
|-
|{{para|disp|<other>}} <small>(caadi ah)</small>
|{{convert|50|kg|lb stlb|disp=}}
|-
|}
=== Kala soocidda (Sorting) ===
Isticmaal {{para|sortable|on}} si aad ugu darto ''fure kala sooc nambareed oo qarsan'' (hidden numerical sortkey) wax-soo-saarka, kaas oo ku habboon in lagu isticmaalo [[Help:Sortable tables|miiska leh tiirar la kala sooci karo]]. Farsamo ahaan, tani waxay gelisaa xarig qarsan ka hor qiimaha dhabta ah ee la soo bandhigay:
:<code><nowiki>{{convert|10|m|ft|sortable=on}}</nowiki></code> {{nowrap|1=→ <code><span data-sort-value="7001100000000000000♠"></span>10 mitir (33 ft)</code>}}
:tusaya: {{convert|10|m|ft|sortable=on}}.
Isticmaal labada {{para|disp|table}} iyo {{para|sortable|on}} si wada jir ah si aad u soo saarto tiirar miis (calaamadaha tuubbada) qiime kasta oo ku jira tiirarka la kala sooci karo:
:{| class="wikitable sortable"
!
! m
! m
! ft
|-
| A
| {{val|15.75|u=m}}
| {{convert|15+3/4|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| B
| {{val|15.5|u=m}}
| {{convert|15.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| C
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|-
| D
| {{val|16|u=m}}
| {{convert|16|m|ft|disp=table|sortable=on}}
|}
Furkan kala soocidda ee la soo saaray waxaa loo xisaabiyaa si joogto ah iyadoo lagu saleynayo labada qiimaha iyo halbeeggiisa sida loogu gudbiyay tusmada beddelka. Xaaladaha badankood convert waxay isticmaashaa qiimaha la gudbiyay ee loo beddelay halbeegyada saldhigga SI. Sida darteed ma aha inuu ahaado qiimaha la soo bandhigay ama halbeegyo kale oo beddel ah waxaana la xisaabiyaa iyadoon loo eegin ikhtiyaarada qaabka wax-soo-saarka. Isticmaalka halbeegyo kala duwan ama nidaam kala duwan oo halbeegyo ah oo safaf gaar ah ku jira waa in aanay keenin kala soocid khaldan, inkasta oo kala duwanaanshaha soo koobidda ay keeni karaan natiijooyin la yaab leh, maadaama nambar aan la soo koobin loo isticmaalo furaha kala soocidda.
== Halbeegyada ==
Cunsurrada beddelka iyo xaqiiqooyinka jirka waxaa laga soo xigtay [[Module:Convert/documentation/conversion data introduction/doc#Conversion factors and physical constants|halkan]].
=== Dhammaan halbeegyada ===
{{hatnote|Halbeegyada waa kuwo xasaasi u ah xarfaha waaweyn/yar: isticmaali {{xt|kW}}, ee ha isticmaalin {{!xt|KW}} ama {{!xt|kw}}}}
=== 'per' halbeegyada: ''kg/ha'', ''miles per gallon''<span class="anchor" id="per"></span> ===
Marka la isticmaalayo jeex (<code>/</code>), halbeeg sida <code>kg/ha</code> waxaa loo aqoonsadaa kiiloogaraam ''kasta oo ah'' hektar waxaana loo beddeli doonaa halbeegyada cufnaanta/baaxadda kale. Halbeeg ku jira tiriyaha (numerator) looma baahna.
* <code><nowiki>{{convert|1000|kg/ha}}</nowiki></code> → {{convert|1000|kg/ha}}
* <code><nowiki>{{convert|350|/in2}}</nowiki></code> → {{convert|350|/in2}}
Cufnaanta dadweynaha (''dadka deggan maylkii laba-jibaaran'') waxaa loo beddeli karaa iyadoo la isticmaalayo
* <code><nowiki>{{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}</nowiki></code> → {{convert|10|PD/sqmi|PD/km2}}
Hufnaanta shidaalka gaadiidka, oo badanaa lagu muujiyo ''mayl halkii gallon'' ama ''litir halkii 100 km'' sidoo kale waa la beddeli karaa
* <code><nowiki>{{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}</nowiki></code> → {{convert|26|mpgUS|l/100km mpgimp}}
=== Halbeegyada farqiga: Muujinta isbeddel ama farqi ku yimid heerkulka<span class="anchor" id="Units of difference"></span> ===
Horay ayaan uga wada hadalnay beddelka heerkulka caadiga ah (°C, °F, K), sida ka muuqata labadan tusaale:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C}} (beddelka heerkulka caadiga ah)
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C}} (beddelka baaxadda heerkulka caadiga ah)
Marka la muujinayo ''isbeddel'' heerkul (tusaale, "Heerkulku wuxuu ''kordhay'' 10 °C"), ama marka la ''barbardhigayo'' heerkullada (tusaale, "10 ilaa 15 °C ''diirran''"), ma isticmaali karno halbeegyada heerkulka caadiga ah ({{para||C}}, {{para||F}} iyo {{para||K}}), kuwaas oo tixraacaya dhibcaha miisaankooda u dhigma. Halkaas, waa inaan isticmaalnaa mid ka mid ah "halbeegyada farqiga" ee soo socda: {{para||C-change}}, {{para||F-change}} iyo {{para||K-change}}.
Barbardhig labadan tusaale ee soo socda iyo labada kor ku xusan:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change}} koror ku yimid heerkulka
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|-|15|C-change}} ka diirran yahay kan caadiga ah
Si loo soo saaro halbeegyo badan wax-soo-saarka:
* {{#invoke:DemoTemplate|convert|10|C-change|F-change K-change}} farqi
=== Halbeegyo badan: ''1 ft 5 in'' ===
==== Gelitaanka gudaha ====
Dokumentiga saldhigga ah {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Input multiples|nopage=y}} wuxuu liis gareeyaa ikhtiyaarada ''gelitaanka halbeegyada badan'' (sida <code>ft,in</code>). Wuxuu qaban karaa oo keliya qaybo hore loo sii cayimay (halbeegyada la qaybin karo; tusaale, yd loo beddelo ft):
* <code><nowiki>{{convert|1|yd|2|ft|3|in}}</nowiki></code> → {{convert|1|yd|2|ft|3|in}}
* <code><nowiki>{{convert|2|ft|3|in|cm}}</nowiki></code> → {{convert|2|ft|3|in|cm}}
* <code><nowiki>{{convert|1|lb|5|oz|g}}</nowiki></code> → {{convert|1|lb|5|oz|g}}
==== Wax soo saarka gudaha ====
Ikhtiyaarada wax-soo-saarka halbeegyada-badan ee la heli karo waa kuwo hore loo sii cayimay, sida <code>ftin</code> iyo <code>ydftin</code>. Liiska buuxa wuxuu yaallaa {{section link|Module:Convert/documentation/conversion data/doc|Output multiples|nopage=y}}.
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ftin}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ftin}}
* <code><nowiki>{{convert|2|m|ft in}}</nowiki></code> → {{convert|2|m|ft in}}, iyadoo la isticmaalayo meel bannaan, waxay soo celineysaa dhibicda tobnaadka
Dabeecadda caadiga ah, si loo barbardhigo:
* <code><nowiki>{{convert|2|m}}</nowiki></code> → {{convert|2|m}}
Sidoo kale eeg:
* {{tl|hands}} dherer loo isticmaalo in lagu cabbiro fardaha
* {{tl|Long ton}} miisaan ku jira ton, cwt, qr iyo lb
<!-- todo: mention the 0-3 limits -->
=== Lacagta halbeegii: ''$/mi → $/km'' ===
Adoo isticmaalaya calaamadaha lacagta qiimaha ''$ halbeegii'', waxaad beddeli kartaa lacagta halbeegii:
* <code><nowiki>{{convert|3.39|$/USgal|$/L}}</nowiki></code> → {{convert|3.39|$/USgal|$/L}}
* <code><nowiki>{{convert|10000|€/ha|€/acre}}</nowiki></code> → {{convert|10000|€/ha|€/acre}}
* <code><nowiki>{{convert|10|¢/mi|¢/km}}</nowiki></code> → {{convert|10|¢/mi|¢/km}}
* <code><nowiki>{{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}</nowiki></code> → {{convert|1500|¥/lb|¥/kg}}
Waxaad kaloo dejin kartaa lacagta ''labada'' qiime iyadoo la isticmaalayo {{para|$|€}}:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/mi|$/km|$=€}}
Ma aha mid suurtogal ah in la beddelo lacagta:
* <code><nowiki>{{convert|10|$/lb|€/kg}}</nowiki></code> → {{convert|10|$/lb|€/kg}} {{nay}}
Markaa, natiijadan (lacagaha isku darsamay) ma aha mid suurtogal ah: {{!mxt|1=$15 per mile (€8.6/km)}} {{nay}}
== Isticmaalka convert ee ku dhex jira tusmooyinka ==
Si loogu isticmaalo tusmooyinka sida sanduuqyada macluumaadka (infoboxes), {{tlf|convert}} waxay leedahay ikhtiyaaradan:
;Maareynta khaladaadka
* Cabbirka {{para|error|{{var|x}}}} wuxuu beddelayaa baahida loo qabo in la isticmaalo <code><nowiki>{{#iferror|...}}</nowiki></code> si loo hubiyo khaladaadka,
: Haddii uusan khalad ka dhicin beddelka, {{para|error|{{var|x}}}} wax saameyn ah ma laha. Haddii kale, natiijadu waa {{var|x}} (khalad ma dhacayo).
: Tusaalooyinka:
:* <code><nowiki>{{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123|kcal|error=Qoraalkan wax saameyn ah ma laha sababtoo ah beddelku wuu shaqeynayaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}</nowiki></code> → {{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=Qoraalkan waxaa lagu soo bandhigayaa halkii khalad laga noqon lahaa.}}
:* <code><nowiki>{{convert|123 calories (per biscuit)|kcal|error=}}</nowiki></code> → {{green|(''wax lama soo bandhigo'')}}
;Horay-u-habaynta gelitaanka jajabka
* [[Module:Convert/helper]] wuxuu akhrin karaa gelitaanka caadiga ah wuxuuna horay ugu habayn karaa gelitaanka uu aqbalo {{tlf|convert}}. Fiiro gaar ah shaqadani ma laha awoodaha buuxa ee tusmada beddelka; waxay beddeshaa oo keliya jajabyada (iyo [[:Template:Horse race distance|masaafada tartanka fardaha]])
:Tusmadaadu waxay aqbali kartaa {{para|input|16 7/8}} waxayna isticmaali kartaa <nowiki>{{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}</nowiki> → {{#invoke:convert/helper|number|16 7/8}}
;Isticmaalka hantida Wikidata
* Ku darista koodka hantida Wikidata, sida koodka {{para|input|P2073}}, ee koodka tusmadaada ayaa si otomaatig ah u soo celineysa hantida Wikidata ee maqaalkaas, wayna beddeshaa. Labada nambar iyo halbeeggu waa la akhriyaa.
Fiiro gaar ah: si loo soo celiyo qiimaha hantidaas ee maqaal ''kale'', isticmaal {{para|qid}}.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2073}} ee {{Wikidata entity link|{{get QID|Cessna 208 Caravan}}}}:
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid={{get QID|Cessna 208 Caravan}}|ftin|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on}}
* <code><nowiki>{{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2073|qid=Q1056131|km|abbr=on|disp=out}}
:Tusaale ahaan eeg [[Template:Infobox telescope]].
Mararka qaarkood hantidu waxay yeelan kartaa in ka badan hal qiime oo ku saabsan Wikidata. Waxaad isticmaali kartaa cabbirka {{para|qual}} si aad u cayimto mid ka mid ah qiimayaasha aad rabto inaad isticmaasho.
Tusaalaha {{Wikidata property link|P2386}}:
Fiiro gaar ah: tusaalahan wuxuu isticmaalaa {{para|qid|Q1513315}} (tijaabinta {{Wikidata entity link|Q1513315}})
* {{Wikidata entity link|Q613628}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q613628|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q613628|ft|abbr=on}}
* {{Wikidata entity link|Q1395645}}: <code><nowiki>{{convert|input=P2386|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}</nowiki></code> → {{convert|input=P2386|qid=Q1513315|qual=Q1395645|ft|abbr=on}}
== Liiska cabbirada ==
{{convert/doc/parameter list}}
== Ikhtiyaarada duugowday ==
{{Convert/doc/deprecations list}}
{{Template:Convert/TemplateData}}
== Sidoo kale eeg ==
* {{tl|Cvt}}, oo ah shaqo isku mid ah, laakiin wadata halbeegyo la gaabiyay si caadi ah
* {{tl|Inflation}}, oo loogu talagalay beddelka qiimaha taariikhiga ah una beddelaya qiimahooda hadda
74pts0y0lv4b2v8n9jewdskzu2oz3eg
Template:Wikidata property link
10
54150
311733
2026-11-04T20:10:58Z
Isma4l
41797
/* */
311733
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch:{{str left|{{uc:{{{id|}}}}}|1}}
| N <!--none--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}}
| P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}]]
| [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}]]
}}
| O <!--only--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}}
| P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]]
| [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]]
}}
| F <!--first--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}}
| P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}|: <small>{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}}
| [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}|: <small>{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}}
}}
| #default = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}}
| P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>({{uc:{{{1|}}}}})</small>]]
| [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>(P{{uc:{{{1|}}}}})</small>]]
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
k8jv170qlggs0249fpe48ygwkpgfzbn
Module:DemoTemplate
828
54151
311734
2026-11-04T20:11:35Z
Isma4l
41797
Abuuray
311734
Scribunto
text/plain
require('strict')
local newBuffer = require('Module:OutputBuffer')
local mt = {}
function mt.__index(t, title)
return function(frame)
local getBuffer, print, printf = newBuffer()
printf('{{%s', title)
local ipairsArgs = {}
for k,v in ipairs(frame.args) do
if string.find(v, '=', 1, true) then
break
end
ipairsArgs[k] = true
printf('|%s', v)
end
for k,v in pairs(frame.args) do
if not ipairsArgs[k] then
printf('|%s=%s', string.gsub(k, '=', '{{=}}'), v)
end
end
print('}}')
local buffer = getBuffer()
-- rather than calling expandTemplate with the title and args we have, call preprocess, so that our code example will always match our output, even in the cases of pipes or other things we should have escaped but didn't
return string.format('<code>%s</code> → %s', mw.text.nowiki(buffer), frame:preprocess(buffer))
end
end
return setmetatable({}, mt)
8mlbnzfciphbgabjlzcptahim6afk3p
Template:CL
10
54152
311737
2026-11-04T20:14:30Z
Isma4l
41797
/* */
311737
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Template:Category link]]
jg7b2i6sbh7htmk74go4fmbixz4a6w1
Template:Nay
10
54153
311738
2026-11-04T20:15:21Z
Isma4l
41797
/* */
311738
wikitext
text/x-wiki
[[File:Red x.svg|{{{2|13px}}}|alt=Red X|link=]]{{#if:{{{1|}}}| '''{{{1|}}}'''}}<span style="display: none;">N</span><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
qirfi5ylsg6w0zbh3mb6imlhj5x26dv
Template:Aye
10
54154
311739
2026-11-04T20:15:59Z
Isma4l
41797
/* */
311739
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude>[[File:Green check.svg|13px|alt={{#if:{{{alt|}}}|{{{alt}}}|Green tick}}|link=]]<span style="display:none">Y</span></onlyinclude>
{{documentation}}
gqya73fy0ios1b9mwby3yf9nwfuuiz6
Template:Convert/doc/range separator list
10
54155
311740
2026-11-04T20:17:05Z
Isma4l
41797
/* */
311740
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable collapsible {{{state|uncollapsed}}}" style="width:100%;"
|+ {{navbar-header|Calaamadaha kala-soocidda xuduudaha ee <nowiki>{{convert}}</nowiki>|Convert/doc/range separator list}}
|-
! Calaamadda kala-soocidda
! Beddelidda
! Natiijada
! Faahfaahin
|-
| <code>-</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|-|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|-|6|ft}}
| rowspan=2 | Gelintu waxay noqon kartaa xarriiq gaaban (-) ama [[Dash#En dash|xarriiq dhexe]] (–), halka natiijadu adeegsanayso xarriiqda dhexe
|-
| data-sort-value="-" | <code>–</code> <code>&ndash;</code> <small>(xarriiq dhexe)</small>
| <code><nowiki>{{convert|3|–|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|–|6|ft}}
|-
| <code>and</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|and|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|and|6|ft}}
|
|-
| <code>and(-)</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|and(-)|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|and(-)|6|ft}}
| rowspan=2 | {{para|abbr|on}} wuxuu soo gaabiyaa halbeegga koowaad
|-
| {{nowrap|1=<code>and(-)|abbr=on</code>}}
| {{nowrap|1=<code><nowiki>{{convert|3|and(-)|6|ft|abbr=on}}</nowiki></code>}}
| {{convert|3|and(-)|6|ft|abbr=on}}
|-
| <code>or</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|or|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|or|6|ft}}
|
|-
| <code>to</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|to|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|to|6|ft}}
|
|-
| <code>to(-)</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|to(-)|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|to(-)|6|ft}}
| rowspan=2 | {{para|abbr|on}} wuxuu soo gaabiyaa halbeegga koowaad
|-
| <code>to(-)|abbr=on</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|to(-)|6|ft|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|3|to(-)|6|ft|abbr=on}}
|-
| <code>to about</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|to about|6|ft}}</nowiki></code>
| {{nowrap|{{convert|3|to about|6|ft}}}}
|
|-
| <code>+/-</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|+/-|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|+/-|6|ft}}
|
|-
| data-sort-value="+/-" | <code>±</code> <code>&plusmn;</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|±|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|±|6|ft}}
|
|-
| <code>+</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|+|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|+|6|ft}}
|
|-
| <code>,</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|,|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|,|6|ft}}
|
|-
| <code>, and</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|, and|6|ft}}</nowiki></code>
| {{nowrap|{{convert|3|, and|6|ft}}}}
|
|-
| <code>, or</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|, or|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|, or|6|ft}}
|
|-
| <code>by</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|by|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|by|6|ft}}
|
|-
| <code>x</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|x|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|x|6|ft}}
| rowspan=3 | {{para|abbr|on}} wuxuu soo gaabiyaa ''isla markaana ku celiyaa'' halbeegga koowaad
|-
| <code>×</code> <code>&times;</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|×|6|ft}}</nowiki></code>
| {{convert|3|×|6|ft}}
|-
| <code>x|abbr=on</code>
| <code><nowiki>{{convert|3|x|6|ft|abbr=on}}</nowiki></code>
| {{convert|3|x|6|ft|abbr=on}}
|- class="sortbottom"<!--deprecated-->
| <code>xx</code>
| colspan=3 | {{!mxt|1=|xx|}} waa '''duugoobay'''. Bedelkeeda isticmaal {{!mxt|1=|x|}}
|- class="sortbottom"<!--deprecated-->
| <code>*</code>
| colspan=3 | {{!mxt|1=|*|}} waa '''duugoobay'''. Bedelkeeda isticmaal {{!mxt|1=|x|}}
|}<!--
--<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
nx8ybuc9l26kc9e7f9eukfworqf8p1h
Template:Convert/doc/parameter list
10
54156
311743
2026-11-04T20:19:48Z
Isma4l
41797
/* */
311743
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable collapsible {{{state|uncollapsed}}}" style="width:100%;"
! colspan=4 | {{navbar-collapsible|'''Xulashada cabbirada ee <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''|Convert/doc/parameter list}}
|-
! Cabbirka (Parameter)
! Qiimaha (Value)
! Sharaxaadda (Description)
! Fiiro gaar ah (Note)
|-
|<code>|abbr=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Isticmaal calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix)
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=off</code> || data-sort-value="off" | <code>off</code>
| Isticmaal magaca dhammaan halbeegyada
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Isticmaal calaamadda dhammaan halbeegyada (caadi u ah {{tlx|cvt}})
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Isticmaal calaamadda halbeegga dhinaca midig (caadi ah)
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=unit</code> || data-sort-value="unit" | <code>unit</code>
| La mid ah <code>abbr=on</code> laakiin kaliya halbeegyada (<code>e6km</code> → "milyan km")
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=values</code> || data-sort-value="values" | <code>values</code>
| Muuji kaliya nambarrada la geliyay iyo kuwa soo baxay; ka tag halbeegyada
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=~</code> || data-sort-value="~" | <code>~</code>
| Waxay tusaysaa labada magac ee halbeegga iyo calaamaddaba midka la geliyay
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|adj=mid|...</code> || data-sort-value="mid" | <code>mid</code>
| Qoraal uu isticmaaluhu cayimay ka dib halbeegga la geliyay; wuxuu dejiyaa <code>adj=on</code> (sifeed); wuxuu u baahan yahay hal cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid, sifeed
|-
|<code>|adj=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| sifeed; magaca halbeeggu waa kelinimo waana mid leh xariiqda kala-goyska
| Naxwaha, sifeed
|-
|<code>|adj=pre|...</code> || data-sort-value="pre" | <code>pre</code>
| Qoraal uu isticmaaluhu cayimay ka hor halbeegga la geliyay (hor-u-dhac); wuxuu u baahan yahay hal cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid
|-
|<code>|adj=ri0</code> || data-sort-value="ri0" | <code>ri0</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 0 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri1</code> || data-sort-value="ri1" | <code>ri1</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 1 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri2</code> || data-sort-value="ri2" | <code>ri2</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 2 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri3</code> || data-sort-value="ri3" | <code>ri3</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 3 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|altitude_ft=''N''</code> || data-sort-value="altitude" | <code>''N''</code>
| Wuxuu cayimayaa dhererka cagaha ee beddelka leh [[Mach number|mach]] oo ah halbeegga la geliyay
| Shuruud (Qualifier)
|-
|<code>|altitude_m=''N''</code> || data-sort-value="altitude" | <code>''N''</code>
| Wuxuu cayimayaa dhererka mitirka ee beddelka leh [[Mach number|mach]] oo ah halbeegga la geliyay
| Shuruud (Qualifier)
|-
|<code>|comma=5</code> || data-sort-value="05" | <code>5</code>
| Kaliya isticmaal hakad kala-sooce ah oo ku saabsan kumanaanka haddii ay yihiin 5 lambar ama ka badan
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|comma=gaps</code> || data-sort-value="gaps" | <code>gaps</code>
| Isticmaal meelo bannaan (space), ee ha isticmaalin hakad, kala-soocaha kumanaanka
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|comma=off</code> || data-sort-value="off" | <code>off</code>
| Ma jiro kala-sooce kumanaan ah (nambar ceeriin ah)
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|disp=b</code> || data-sort-value="b" | <code>b</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " (...)" (caadi ah)
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=sqbr</code> || data-sort-value="sqbr" | <code>sqbr</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " [...]"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=br</code> || data-sort-value="br" | <code>br</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "<br />"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=br()</code> || data-sort-value="br" | <code>br</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "<br />(...)"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=comma</code> || data-sort-value="comma" | <code>comma</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya ", "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=semicolon</code> || data-sort-value="semicolon" | <code>semicolon</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "; "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=or</code> || data-sort-value="or" | <code>or</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " or "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=(or)</code> || data-sort-value="or" | <code>or</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " (...)" laakiin wata "or" u dhexeeya wax-soo-saarka isku-darka dhexdiisa
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=number</code> || data-sort-value="number" | <code>number</code>
| rowspan=2 | Muuji nambarka wax-soo-saarka oo keliya
| rowspan=2 | Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=output number only</code> || data-sort-value="output number only" | <code>output number only</code>
|-
|<code>|disp=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| rowspan=2 | Muuji oo keliya nambarka wax-soo-saarka iyo magaca/calaamadda
| rowspan=2 | Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=output only</code> || data-sort-value="output only" | <code>output only</code>
|-
|<code>|disp=preunit|...[|...]</code> || data-sort-value="preunit" | <code>preunit</code>
| Qoraal la gelinayo ka dib qiimaha iyo ka hor halbeegyada, labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka, oo wata qoraal ikhtiyaar ah oo ka duwan wax-soo-saarka; wuxuu u baahan yahay 1 ama 2 cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid
|-
|<code>|disp=table</code> || data-sort-value="table" | <code>table</code>
| Wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miis oo wata align="right"
| Tiirarka miiska
|-
|<code>|disp=tablecen</code> || data-sort-value="tablecen" | <code>tablecen</code>
| Wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miis oo wata align="center"
| Tiirarka miiska
|-
|<code>|disp=unit</code> || data-sort-value="unit" | <code>unit</code>
| Muuji magaca/calaamadda gelitaanka oo keliya (ma aha nambarka la geliyay, mana aha wax-soo-saarka)
| Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=unit2</code> || data-sort-value="unit2" | <code>unit2</code>
| Muuji magaca/calaamadda wax-soo-saarka oo keliya (ma aha gelitaanka; ma aha nambarka wax-soo-saarka)
| Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=x|...</code> || data-sort-value="x" | <code>x</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya hal (ama laba) cabbir oo aan la magacaabin ka hor (iyo ka dib) wax-soo-saarka
| Eray ku darid
|-
|<code>|error=''x''</code> || data-sort-value="error" | <code>''qoraal kasta''</code>
| Tani wax saameyn ah ma laha haddii beddelku shaqeeyo; haddii khalad beddel uu dhaco, natiijadu waa ''x'' (iyo fariinta khaldan ee asalka ah waa la qarinayaa)
| Gudaha tusmada
|-
|<code>|frac=''N''</code> || data-sort-value="N" | <code>{{frac|3|4}}</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Muuji nambarka oo ah jajab leh hooseeye ''N''
| Qaabka nambarka, jajab
|-
|<code>|frac=''-N''</code> || data-sort-value="N" | <code>{{sfrac|3|4}}</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Muuji nambarka oo ah jajab leh baar jiif ah
| Qaabka nambarka, jajab
|-
|<code>|input=P2048</code> || data-sort-value="property P2048" | <code>P2048</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu akhriyaa oo beddelaa hantida Wikidata
| Gudaha tusmada
|-
|<code>|lk=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Ku xir magaca ama calaamadda halbeegga dhinaca bidix
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|lk=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Ku xir magacyada ama calaamadaha dhammaan halbeegyada (laakiin laba jeer looma xiro halbeeg isku mid ah)
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|lk=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Ku xir magaca ama calaamadda halbeegga dhinaca midig
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|order=flip</code> || data-sort-value="flip" | <code>flip</code>
| Wuxuu isweydaarsadaa nidaamka cabbiraadaha gelitaanka iyo wax-soo-saarka
| Nidaamka (Order)
|-
|<code>|order=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Wuxuu soo bandhigayaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo geliyay, isagoo dhaafaya halbeegga la geliyay
| Nidaamka (Order)
|-
|<code>|qid=Q1056131</code> || data-sort-value="qid Q1056131" | <code>Q1056131</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu cayimayaa qaybta Wikidata ee la isticmaalayo oo wadata hanti sida <code>input=P2048</code>
| Gudaha tusmada; tijaabinta
|-
|<code>|qual=Q613628</code> || data-sort-value="qual Q613628" | <code>Q613628</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu cayimayaa shuruudaha weedha (qualifier) ee hantida Wikidata
| Siyeynta hantida Wikidata
|-
|<code>|round=''N''</code> || data-sort-value="round" | <code>''N''</code>
| Wuxuu ku soo koobayaa qiimaha wax-soo-saarka ilaa ''N'' ee ugu dhow taas oo noqon karta <code>0.5</code> ama <code>1</code> ama <code>5</code> ama <code>10</code> ama <code>25</code> ama <code>50</code>
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|round=each</code> || data-sort-value="round" | <code>each</code>
| Baaxad dhexdeeda, ku soo koob nambar kasta si gooni ah halkii aad ka dooran lahayd saxnaanta soo koobidda ee isku mid ah
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|sigfig=''N''</code> || data-sort-value="N" | <code>''N''</code>
| Ku soo koob nambarka wax-soo-saarka lambarro muhiim ah oo ah ''N'' (''N'' waa nambar dhan oo togan)
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|sortable=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Wuxuu ku darayaa fure kala sooc oo aan muuqan
| Kala soocidda miiska
|-
|<code>|sp=us</code> || data-sort-value="us" | <code>us</code>
| Isticmaal higgaadda Maraykanka ("meter" halkii ay ka noqon lahayd "metre" ee caadiga ah)
| Higgaadda magacyada Maraykanka
|-
|<code>|spell=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Ku qor nambarka la geliyay ereyo ahaan
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=In</code> || data-sort-value="In" | <code>In</code>
| Ku qor nambarka la geliyay ereyo ahaan iyadoo xarafka koowaad uu yahay mid waaweyn (capital)
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Ku qor nambarrada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ereyo ahaan
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=On</code> || data-sort-value="On" | <code>On</code>
| Ku qor nambarrada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ereyo ahaan iyadoo xarafka koowaad uu yahay mid waaweyn (capital)
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|$=€</code> || data-sort-value="€" | <code>€</code>
| Ku beddel calaamadda $-iga calaamad lacageed, tusaale ahaan gudaha <code>€/hectare</code>
| Qiimaha halbeegii<br /> {{nowrap|Wax sarif lacageed ah ma dhacaan}}
|-
|<code>|debug=yes</code> || data-sort-value="yes" | <code>yes</code>
| '''Dubug-samaynta oo keliya'''. Miis la kala sooci karo dhexdiisa: muuji furaha kala soocidda ee caadi ahaan qarsan
| Kala soocidda miiska
|-
|<code>{{!mxt|1=|disp=flip}}</code> || data-sort-value="flip" | <code>flip</code>
| '''Duugowday'''. Isticmaal {{mxt|1=|order=flip}}
| Nidaamka (Order)
|-
|<code>{{!mxt|1=|sing=}}</code> || data-sort-value="" |
| '''Duugowday'''. Isticmaal {{mxt|1=|adj=}}
| Jamacyada
|}
50hauqkq4778dhze7oqy00ao958ow3d
311744
311743
2026-11-04T20:21:01Z
Isma4l
41797
/* */
311744
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable collapsible {{{state|uncollapsed}}}" style="width:100%;"
! colspan=4 | {{navbar-collapsible|'''Xulashada cabbirada ee <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''|Convert/doc/parameter list}}
|-
! Cabbirka
! Qiimaha
! Sharaxaadda
! Fiiro gaar ah
|-
|<code>|abbr=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Isticmaal calaamadda halbeegga koowaad (dhinaca bidix)
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=off</code> || data-sort-value="off" | <code>off</code>
| Isticmaal magaca dhammaan halbeegyada
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Isticmaal calaamadda dhammaan halbeegyada (caadi u ah {{tlx|cvt}})
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Isticmaal calaamadda halbeegga dhinaca midig (caadi ah)
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=unit</code> || data-sort-value="unit" | <code>unit</code>
| La mid ah <code>abbr=on</code> laakiin kaliya halbeegyada (<code>e6km</code> → "milyan km")
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=values</code> || data-sort-value="values" | <code>values</code>
| Muuji kaliya nambarrada la geliyay iyo kuwa soo baxay; ka tag halbeegyada
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|abbr=~</code> || data-sort-value="~" | <code>~</code>
| Waxay tusaysaa labada magac ee halbeegga iyo calaamaddaba midka la geliyay
| Bandhigga halbeegga
|-
|<code>|adj=mid|...</code> || data-sort-value="mid" | <code>mid</code>
| Qoraal uu isticmaaluhu cayimay ka dib halbeegga la geliyay; wuxuu dejiyaa <code>adj=on</code> (sifeed); wuxuu u baahan yahay hal cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid, sifeed
|-
|<code>|adj=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Sifeed; magaca halbeeggu waa kelinimo waana mid leh xariiqda kala-goyska
| Naxwaha, sifeed
|-
|<code>|adj=pre|...</code> || data-sort-value="pre" | <code>pre</code>
| Qoraal uu isticmaaluhu cayimay ka hor halbeegga la geliyay (hor-u-dhac); wuxuu u baahan yahay hal cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid
|-
|<code>|adj=ri0</code> || data-sort-value="ri0" | <code>ri0</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 0 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri1</code> || data-sort-value="ri1" | <code>ri1</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 1 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri2</code> || data-sort-value="ri2" | <code>ri2</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 2 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|adj=ri3</code> || data-sort-value="ri3" | <code>ri3</code>
| Ku soo koob gelitaanka saxnaan 3 ah
| Saxnaanta gelitaanka
|-
|<code>|altitude_ft=''N''</code> || data-sort-value="altitude" | <code>''N''</code>
| Wuxuu cayimayaa dhererka cagaha ee beddelka leh [[Mach number|mach]] oo ah halbeegga la geliyay
| Shuruud
|-
|<code>|altitude_m=''N''</code> || data-sort-value="altitude" | <code>''N''</code>
| Wuxuu cayimayaa dhererka mitirka ee beddelka leh [[Mach number|mach]] oo ah halbeegga la geliyay
| Shuruud
|-
|<code>|comma=5</code> || data-sort-value="05" | <code>5</code>
| Kaliya isticmaal hakad kala-sooce ah oo ku saabsan kumanaanka haddii ay yihiin 5 lambar ama ka badan
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|comma=gaps</code> || data-sort-value="gaps" | <code>gaps</code>
| Isticmaal meelo bannaan, ee ha isticmaalin hakad, kala-soocaha kumanaanka
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|comma=off</code> || data-sort-value="off" | <code>off</code>
| Ma jiro kala-sooce kumanaan ah (nambar ceeriin ah)
| Qaabka nambarka
|-
|<code>|disp=b</code> || data-sort-value="b" | <code>b</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " (...)" (caadi ah)
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=sqbr</code> || data-sort-value="sqbr" | <code>sqbr</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " [...]"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=br</code> || data-sort-value="br" | <code>br</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "<br />"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=br()</code> || data-sort-value="br" | <code>br</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "<br />(...)"
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=comma</code> || data-sort-value="comma" | <code>comma</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya ", "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=semicolon</code> || data-sort-value="semicolon" | <code>semicolon</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya "; "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=or</code> || data-sort-value="or" | <code>or</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " ama "
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=(or)</code> || data-sort-value="or" | <code>or</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya " (...)" laakiin wata "ama" u dhexeeya wax-soo-saarka isku-darka dhexdiisa
| Isku xirka qiyamka
|-
|<code>|disp=number</code> || data-sort-value="number" | <code>number</code>
| rowspan=2 | Muuji nambarka wax-soo-saarka oo keliya
| rowspan=2 | Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=output number only</code> || data-sort-value="output number only" | <code>output number only</code>
|-
|<code>|disp=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| rowspan=2 | Muuji oo keliya nambarka wax-soo-saarka iyo magaca/calaamadda
| rowspan=2 | Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=output only</code> || data-sort-value="output only" | <code>output only</code>
|-
|<code>|disp=preunit|...[|...]</code> || data-sort-value="preunit" | <code>preunit</code>
| Qoraal la gelinayo ka dib qiimaha iyo ka hor halbeegyada, labada gelitaanka iyo wax-soo-saarka, oo wata qoraal ikhtiyaar ah oo ka duwan wax-soo-saarka; wuxuu u baahan yahay 1 ama 2 cabbir oo aan la magacaabin
| Eray ku darid
|-
|<code>|disp=table</code> || data-sort-value="table" | <code>table</code>
| Wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miis oo wata align="right"
| Tiirarka miiska
|-
|<code>|disp=tablecen</code> || data-sort-value="tablecen" | <code>tablecen</code>
| Wax-soo-saarku wuxuu ku habboon yahay unug miis oo wata align="center"
| Tiirarka miiska
|-
|<code>|disp=unit</code> || data-sort-value="unit" | <code>unit</code>
| Muuji magaca/calaamadda gelitaanka oo keliya (ma aha nambarka la geliyay, mana aha wax-soo-saarka)
| Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=unit2</code> || data-sort-value="unit2" | <code>unit2</code>
| Muuji magaca/calaamadda wax-soo-saarka oo keliya (ma aha gelitaanka; ma aha nambarka wax-soo-saarka)
| Qaybo kaliya
|-
|<code>|disp=x|...</code> || data-sort-value="x" | <code>x</code>
| Ku xir gelitaanka iyo wax-soo-saarka adoo isticmaalaya hal (ama laba) cabbir oo aan la magacaabin ka hor (iyo ka dib) wax-soo-saarka
| Eray ku darid
|-
|<code>|error=''x''</code> || data-sort-value="error" | <code>''qoraal kasta''</code>
| Tani wax saameyn ah ma laha haddii beddelku shaqeeyo; haddii khalad beddel uu dhaco, natiijadu waa ''x'' (iyo fariinta khaldan ee asalka ah waa la qarinayaa)
| Gudaha tusmada
|-
|<code>|frac=''N''</code> || data-sort-value="N" | <code>{{frac|3|4}}</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Muuji nambarka oo ah jajab leh hooseeye ''N''
| Qaabka nambarka, jajab
|-
|<code>|frac=''-N''</code> || data-sort-value="N" | <code>{{sfrac|3|4}}</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Muuji nambarka oo ah jajab leh baar jiif ah
| Qaabka nambarka, jajab
|-
|<code>|input=P2048</code> || data-sort-value="property P2048" | <code>P2048</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu akhriyaa oo beddelaa hantida Wikidata
| Gudaha tusmada
|-
|<code>|lk=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Ku xir magaca ama calaamadda halbeegga dhinaca bidix
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|lk=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Ku xir magacyada ama calaamadaha dhammaan halbeegyada (laakiin laba jeer looma xiro halbeeg isku mid ah)
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|lk=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Ku xir magaca ama calaamadda halbeegga dhinaca midig
| Xiriirinta halbeegga
|-
|<code>|order=flip</code> || data-sort-value="flip" | <code>flip</code>
| Wuxuu isweydaarsadaa nidaamka cabbiraadaha gelitaanka iyo wax-soo-saarka
| Nidaamka
|-
|<code>|order=out</code> || data-sort-value="out" | <code>out</code>
| Wuxuu soo bandhigayaa halbeegyada wax-soo-saarka sida loo geliyay, isagoo dhaafaya halbeegga la geliyay
| Nidaamka
|-
|<code>|qid=Q1056131</code> || data-sort-value="qid Q1056131" | <code>Q1056131</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu cayimayaa qaybta Wikidata ee la isticmaalayo oo wadata hanti sida <code>input=P2048</code>
| Gudaha tusmada; tijaabinta
|-
|<code>|qual=Q613628</code> || data-sort-value="qual Q613628" | <code>Q613628</code> {{small|1=(tusaale ahaan)}}
| Wuxuu cayimayaa shuruudaha weedha ee hantida Wikidata
| Siyeynta hantida Wikidata
|-
|<code>|round=''N''</code> || data-sort-value="round" | <code>''N''</code>
| Wuxuu ku soo koobayaa qiimaha wax-soo-saarka ilaa ''N'' ee ugu dhow taas oo noqon karta <code>0.5</code> ama <code>1</code> ama <code>5</code> ama <code>10</code> ama <code>25</code> ama <code>50</code>
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|round=each</code> || data-sort-value="round" | <code>each</code>
| Baaxad dhexdeeda, ku soo koob nambar kasta si gooni ah halkii aad ka dooran lahayd saxnaanta soo koobidda ee isku mid ah
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|sigfig=''N''</code> || data-sort-value="N" | <code>''N''</code>
| Ku soo koob nambarka wax-soo-saarka lambarro muhiim ah oo ah ''N'' (''N'' waa nambar dhan oo togan)
| Saxnaanta wax-soo-saarka
|-
|<code>|sortable=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Wuxuu ku darayaa fure kala sooc oo aan muuqan
| Kala soocidda miiska
|-
|<code>|sp=us</code> || data-sort-value="us" | <code>us</code>
| Isticmaal higgaadda Maraykanka ("meter" halkii ay ka noqon lahayd "metre" ee caadiga ah)
| Higgaadda magacyada
|-
|<code>|spell=in</code> || data-sort-value="in" | <code>in</code>
| Ku qor nambarka la geliyay ereyo ahaan
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=In</code> || data-sort-value="In" | <code>In</code>
| Ku qor nambarka la geliyay ereyo ahaan iyadoo xarafka koowaad uu yahay mid waaweyn
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=on</code> || data-sort-value="on" | <code>on</code>
| Ku qor nambarrada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ereyo ahaan
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|spell=On</code> || data-sort-value="On" | <code>On</code>
| Ku qor nambarrada gelitaanka iyo wax-soo-saarka ereyo ahaan iyadoo xarafka koowaad uu yahay mid waaweyn
| Higgaadinta nambarrada
|-
|<code>|$=€</code> || data-sort-value="€" | <code>€</code>
| Ku beddel calaamadda $-iga calaamad lacageed, tusaale ahaan gudaha <code>€/hectare</code>
| Qiimaha halbeegii<br /> {{nowrap|Wax sarif lacageed ah ma dhacaan}}
|-
|<code>|debug=yes</code> || data-sort-value="yes" | <code>yes</code>
| '''Dubug-samaynta oo keliya'''. Miis la kala sooci karo dhexdiisa: muuji furaha kala soocidda ee caadi ahaan qarsan
| Kala soocidda miiska
|-
|<code>{{!mxt|1=|disp=flip}}</code> || data-sort-value="flip" | <code>flip</code>
| '''Duugowday'''. Isticmaal {{mxt|1=|order=flip}}
| Nidaamka
|-
|<code>{{!mxt|1=|sing=}}</code> || data-sort-value="" |
| '''Duugowday'''. Isticmaal {{mxt|1=|adj=}}
| Jamacyada
|}
nwrwgj10ktl45e2xl3227pb9osc0wvm
Template:Convert/doc/deprecations list
10
54157
311745
2026-11-04T20:21:50Z
Isma4l
41797
/* */
311745
wikitext
text/x-wiki
{{align|right|<small>Liiskan:</small> {{view|talk|edit|template=Convert/doc/deprecations list|'''Xulashada cabbirada ee <nowiki>{{convert}}</nowiki>'''}}}}
Ikhtiyaarada duugowday waa in aan la isticmaalin. Waxay soo saari karaan natiijooyin khaldan ama aan la rabin mana jirto wax damaanad ah oo ah in la taageeri doono mustaqbalka.
* {{!xt|1=disp=flip}} waa mid duugowday. Isticmaal {{xt|1=order=flip}} halkii aad ka isticmaali lahayd
* {{!xt|1=sing=}} waa mid duugowday xaalad kasta ha ahaatee. Isticmaal {{xt|1=adj=}} halkii aad ka isticmaali lahayd
* Kala-soocaha baaxadda {{!xt|<nowiki>|xx|</nowiki>}} waa mid duugowday (ma waafaqsana [[MOS:UNITS|MOS]]). Isticmaal {{xt|<nowiki>|x|</nowiki>}} halkii aad ka isticmaali lahayd
* Kala-soocaha baaxadda {{!xt|<nowiki>|*|</nowiki>}} waa mid duugowday (ma waafaqsana [[MOS:UNITS|MOS]]). Isticmaal {{xt|<nowiki>|x|</nowiki>}} halkii aad ka isticmaali lahayd
8gneoyg7k4i0xsy36crf2wl8rudji2f
Template:Convert/TemplateData
10
54158
311746
2026-11-04T20:23:51Z
Isma4l
41797
/* */
311746
wikitext
text/x-wiki
==TemplateData==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"description": "Wuxuu cabbiraadaha u beddelaa halbeegyo kale.",
"params": {
"1": {
"label": "Qiimaha",
"description": "Qiimaha la beddelayo.",
"type": "number",
"required": true
},
"2": {
"label": "Halbeegga laga beddelayo",
"description": "Halbeegga qiimaha la bixiyay.",
"type": "string",
"example": "km",
"required": true,
"suggestedvalues": [
"km2",
"m2",
"cm2",
"mm2",
"ha",
"sqmi",
"acre",
"sqyd",
"sqft",
"sqin",
"km",
"m",
"cm",
"mm",
"mi",
"yd",
"ft",
"in",
"kg",
"g",
"mg",
"lb",
"oz",
"m/s",
"km/h",
"mph",
"K",
"C",
"F",
"m3",
"cm3",
"mm3",
"L",
"mL",
"cuft",
"cuin",
"U.S.gal",
"U.S.oz",
"psi",
"mpgU.S.",
"$/lb",
"$/kg"
]
},
"3": {
"label": "Halbeegyada loo beddelayo",
"description": "Halbeegyada loo beddelayo. Ku kala sooc halbeegyada meel bannaan haddii ay badan yihiin wax-soo-saarka. Halbeegga wax-soo-saarka dhexdiisa, isticmaal + meel bannaan oo isku-dhufasho ah.",
"type": "string",
"example": "mi nmi",
"suggested": true,
"suggestedvalues": [
"km2",
"m2",
"cm2",
"mm2",
"ha",
"sqmi",
"acre",
"sqyd",
"sqft",
"sqin",
"km",
"m",
"cm",
"mm",
"mi",
"yd",
"ft",
"in",
"kg",
"g",
"mg",
"lb",
"oz",
"m/s",
"km/h",
"mph",
"K",
"C",
"F",
"m3",
"cm3",
"mm3",
"L",
"mL",
"cuft",
"cuin",
"U.S.gal",
"U.S.oz",
"psi",
"mpgU.S.",
"$/lb",
"$/kg"
]
},
"4": {
"label": "Saxnaanta ama lifaaqa",
"description": "Lambarrada muhiimka ah ee ka dambeeya dhibcaha tobnaadka ama, haddii ay taban yihiin, awoodda tobnaadka.",
"type": "number"
},
"lk": {
"label": "Xiriirinta halbeegyada",
"description": "Tilmaamaha halbeegyada lagu dabaqayo xiriirinta wiki. Isticmaal “on” dhammaan, “in” halbeegga la geliyay, “out” halbeegyada wax-soo-saarka, ama “off” midkoodna halbeegyada. Si aad si wanaagsan ugu maamusho halbeegyada la xiriirinayo, isticmaal tusmada dhowr jeer.",
"default": "off",
"type": "string",
"example": "on",
"suggestedvalues": [
"in",
"out",
"on",
"off"
]
},
"abbr": {
"label": "Gaabinta (Abbreviation)",
"description": "Bandhigga halbeegyada: “on” si loo tuso dhammaan halbeegyada iyadoo la isticmaalayo calaamadahooda, “off” si loo tuso dhammaan halbeegyada iyagoo buuxa oo ereyo ah, “in” si loo tuso calaamadda halbeegga la geliyay, “out” si loo tuso calaamadaha halbeegyada wax-soo-saarka, “unit” si loo tuso calaamadaha halbeegyada ee la geliyay iyo kuwa wax-soo-saarka labadaba marka la isticmaalayo scientific notation, “values” in aan la keenin wax halbeeg ah haba yaraatee (lama tuso calaamadaha halbeegyada mana jiro eray buuxa).",
"default": "out",
"type": "string",
"example": "on, unit, in, out, off",
"suggested": true,
"suggestedvalues": [
"in",
"off",
"none",
"on",
"out",
"unit",
"values",
"~"
]
},
"sp": {
"label": "Higgaadda",
"description": "Higgaadda halbeegyada. Isticmaal “us” si aad u tustid magacyada halbeegyada adoo isticmaalaya higgaadda Maraykanka.",
"type": "string",
"example": "us"
},
"adj": {
"label": "Sifeed (Adjective)",
"description": "Haddii la isticmaalayo qaabka sifeed. Isticmaal “on” magaca halbeegga kelinimada ah ee ku dhammaada xariiqda kala-goyska, “mid” si loo dhigo beddelka dhammaadka, ama “off” (caadi ah) qaab sifeed la'aan.",
"type": "unbalanced-wikitext",
"example": "on",
"default": "off",
"suggestedvalues": [
"mid",
"on",
"pre",
"ri0",
"ri1",
"ri2",
"ri3",
"off"
]
},
"disp": {
"label": "Beddelka",
"description": "Soo bandhig natiijada beddelka: “or”: ka dib ‘or’, “x”: oo wata hor-u-dhac iyo lifaaq gaar ah, “b”: qawsaska dhexdiisa, “table”/“tablecen”, “output only”: keliya, “output number only”: keliya oo aan lahayn halbeeg, “unit”: haba yaraatee ma aha laakiin waa halbeegga la geliyay; haddii qiimuhu yahay nambar waxaa loo isticmaalaa saxnaan ahaan.",
"type": "string",
"example": "b",
"suggestedvalues": [
"b",
"sqbr",
"br",
"comma",
"semicolon",
"or",
"number",
"output number only",
"out",
"output only",
"preunit",
"table",
"tablecen",
"unit",
"unit2",
"x"
]
},
"order": {
"label": "Nidaamka",
"description": "“flip” waxay soo celineysaa qiimaha la beddelay marka hore, qiimaha la geliyayna waa kan labaad.",
"type": "string",
"example": "flip",
"suggestedvalues": [
"flip",
"out"
]
},
"sigfig": {
"label": "Lambarrada muhiimka ah",
"description": "Wuxuu tilmaamayaa tirada lambarrada muhiimka ah ee la isticmaalayo marka la soo koobayo.",
"type": "number"
},
"round": {
"label": "Soo koobidda wax-soo-saarka",
"description": "Nooca soo koobidda. “5” waxay ku soo koobaysaa nambarka wax-soo-saarka ilaa inta ugu dhow ee 5, “25” ilaa inta ugu dhow ee 25, “each” waxay soo koobaysaa nambar kasta oo baaxad dhexdiisa ku jira.",
"type": "number"
},
"comma": {
"label": "Kala-soocaha kumanaanka",
"description": "Wuxuu dejiyaa ama qariyaa isticmaalka kala-soocyada kumanaanka ee nambarrada. “off”: ma jiro kala-sooce; “gaps”: isticmaal meel bannaan halkii aad ka isticmaali lahayd hakad kala-sooce kumanaan ah; “5”: ku dar oo keliya kala-soocaha kumanaanka marka qaybta isku-dhafnaanta ee nambarku ay isticmaasho 5 meelood ama ka badan (10,000 ama ka badan; haddii la isticmaalayo hakad kala-sooce kumanaan ah, 1234 waxay soo saari doontaa '1234', 12345 waxay soo saari doontaa '12,345').",
"default": "on",
"type": "boolean",
"example": "off"
},
"sortable": {
"label": "Furaha kala soocidda",
"description": "“on” wuxuu soo saarayaa fure kala sooc oo qarsan",
"type": "boolean",
"example": "on"
},
"spell": {
"label": "Ma la higgaadiyaa nambarrada?",
"description": "Haddii la isticmaalo, waxay ku qortaa nambarrada gelitaanka ama gelitaanka iyo wax-soo-saarka ereyo ahaan, iyadoo ikhtiyaar ahaan weyneynaysa xarafka koowaad",
"example": "'in', 'In', 'on', ama 'On'",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"in",
"In",
"on",
"On"
]
},
"sing": {
"type": "boolean",
"deprecated": "use adj=",
"label": "Kelino?",
"description": "Haddii ay tahay 'yes', waxay isticmaashaa qaabka kelinimada ah ee halbeegyada (duugowday)",
"example": "yes"
},
"frac": {
"label": "Jajab?",
"description": "jajab ahaan halbeeg soo koobid ah",
"type": "number"
},
"$": {
"label": "Calaamadda lacagta",
"description": "wuxuu dejiyaa calaamadda lacagta labada halbeeg",
"example": "$=€ waxay tusi doontaa \" €10 per mile (€6.2/km)\"",
"type": "string"
},
"input": {
"label": "Hantida WD",
"description": "Wuxuu akhriyaa qiimaha hantida ee shayga (maqaalka), ka dibna wuxuu beddelayaa",
"example": "{{convert|input=P2046}} (P2046=degaan)",
"type": "string"
},
"altitude_ft": {
"label": "Dhererka Mach (ft)",
"description": "Mach (xawaaraha) wuxuu ku xiran yahay dhererka",
"type": "number",
"suggestedvalues": [
"10000"
]
},
"altitude_m": {
"label": "Dhererka Mach (m)",
"description": "Mach (xawaaraha) wuxuu ku xiran yahay dhererka",
"type": "number"
}
},
"format": "inline",
"paramOrder": [
"1",
"2",
"3",
"4",
"lk",
"abbr",
"sp",
"adj",
"disp",
"order",
"sigfig",
"round",
"comma",
"sortable",
"spell",
"sing",
"frac",
"$",
"altitude_ft",
"altitude_m",
"input"
]
}
</templatedata>
<!--''in la daro ayaa la rabaa''
==Eray bixin==
;koodka halbeegga
:
;calaamadda halbeegga
:
-->
t1yeifu890srfxbl9srapqx7096gijr
Module:Convert/data/doc
828
54159
311753
2026-11-04T20:39:48Z
Isma4l
41797
/* */
311753
wikitext
text/x-wiki
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{High-use|1,530,000}}
Boggan wuxuu qeexayaa xogta beddelka ee ay isticmaasho [[Module:Convert]]. Dhammaan dukumentiyada (laga bilaabo [[Module:Convert/doc]]) waxay ku jiraan boggaas.
'''Ha ku darin halbeeg si gacanta ah boggan.''' Marka hore ku dar qeexitaannada halbeegga Module:Convert/documentation/conversion data. Ka dibna cusbooneysii boggan adoo koobiyeynaya natiijooyinka ka soo baxaya [[Module:Convert/makeunits]] (natiijooyinkaas waxay ka muuqdaan Module talk:Convert/makeunits).
Isbeddel kasta waa in marka hore lagu tijaabiyaa Module:Convert/data/bacaadka —eeg Module:Convert/bacaadka/tijaabo.
Halbeegyo cusub waxaa si gacanta ah loogu dari karaa [[Module:Convert/extra]] oo ah tillaabo ku-meel-gaar ah ka hor intaan lagu darin miiska ugu weyn.
1yeuodszdmv6lkfifriwy7it3qg0jd8
Module:Convert/text/doc
828
54160
311754
2026-11-04T20:41:42Z
Isma4l
41797
/* */
311754
wikitext
text/x-wiki
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{High-use}}
Boggan wuxuu qeexayaa qoraalka ay isticmaasho [[Module:Convert]]. Dhammaan dukumentiyada (laga bilaabo [[Module:Convert/doc]]) waxay ku jiraan module-kaas. Qoraalku waxaa ka mid ah fariimaha iyo qaybaha ay soo saarto module-ka, iyo cabbirada loo isticmaalo gelitaan ahaan.
Kani waa module gooni ah si loo fududeeyo turjumaadda loogu talagalay in lagu isticmaalo wiki kale. Tusaale ahaan, eeg <code>translation_table</code> iyo miisaska kale ee ku jira [[:bn:Module:Convert/text]]. Dukumentiyadu waxay ku jiraan [[Template:Convert/Transwiki guide]].
Isbeddel kasta waa in marka hore lagu tijaabiyaa Module:Convert/text/bacaadka —eeg Template:Convert/tijaabo#bacaadka
45rwslzaa4xc26dnmbcgytnvggqr701
311755
311754
2026-11-04T20:42:28Z
Isma4l
41797
/* */
311755
wikitext
text/x-wiki
{{Module rating|p}}
{{cascade-protected template|page=module}}
{{High-use|1,530,000}}
Boggan wuxuu qeexayaa qoraalka ay isticmaasho [[Module:Convert]]. Dhammaan dukumentiyada (laga bilaabo [[Module:Convert/doc]]) waxay ku jiraan module-kaas. Qoraalku waxaa ka mid ah fariimaha iyo qaybaha ay soo saarto module-ka, iyo cabbirada loo isticmaalo gelitaan ahaan.
Kani waa module gooni ah si loo fududeeyo turjumaadda loogu talagalay in lagu isticmaalo wiki kale. Tusaale ahaan, eeg <code>translation_table</code> iyo miisaska kale ee ku jira [[:bn:Module:Convert/text]]. Dukumentiyadu waxay ku jiraan [[Template:Convert/Transwiki guide]].
Isbeddel kasta waa in marka hore lagu tijaabiyaa Module:Convert/text/bacaadka —eeg Template:Convert/tijaabo#bacaadka
c3o4er6dxhd6lewa0raatflv2wk2cyv