Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 2891 2976722 2897565 2026-05-03T11:09:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976722 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Petro Marko | image = File:Petro Marko (i ri).jpg | caption = | birth_date = [[25 nëntor]] [[1913]] | birth_place = [[Dhërmiu|Dhërmi]], [[Shqipëria e Pavarur]] | death_date = [[27 dhjetor]] [[1991]] | death_place =[[Tirana|Tiranë]], [[Republika e Shqipërisë]] | pseudonym = Vlonjati, Demo Koti, P. M. | nationality = Shqiptar | genre = Prozë, poezi | website = | bashkëshortja= [[Safo Marko]]|parents=Marko (Babai), Zoica (Mamin)|relatives=Mama Mille (gjyshja)|children=2 (Jamarbër, Arianita)}} '''Petro Marko''' ([[Dhërmiu|Dhërmi]], [[25 nëntor]] [[1913]] - [[Tiranë]], [[27 dhjetor]] [[1991]]) ishte arsimtar, publicist, gazetar, anëtar i [[Grupi Komunist i Tiranës|Grupit Komunist të Tiranës]], [[Brigadat ndërkombëtare|interbrigadist]] e shkrimtar shqiptar. Presidenti i Shqipërisë, [[Alfred Moisiu]], në vitin [[2003]] dekoroi Petro Markon me [[Urdhri "Nderi i Kombit"|Urdhrin "Nderi i Kombit"]]. == Jeta == U lind në [[Dhërmi]] nga Marko e Zoica, u rrit nga gjyshja ''Mama Mille''. I ati ishte pasuruar nëpërmjet tregtisë së qitros. Por e la të vogël sepse u sëmur gjatë internimit në ishujt e Tirrenit. Pasi kreu filloren në vendlindje më 1924, shkoi në Shkollën Tregtare në [[Vlorë]] të cilën e mbaroi më 1932. Në atë shkollë pati, ndër të tjerë, si drejtor arsimtarin e studiuesin [[Kolë Kamsi]] dhe si mësues [[Ernest Koliqi]]n; shkollë në të cilen jepnin mësim dhe shumë mësues italianë, njëri prej të cilëve i prezantoi me "[[Manifesti Komunist|Manifestin]]" e [[Karl Marx|Marksit]]5. Pasi kreu shkollën u soll në [[Tiranë]], takoi [[Hilë Mosi]]n, asokohe ministër Arsimi. U caktua mësues në Dhërmi. Më pas transferohet për në [[Dhuvjan]] të [[Dropulli]]t. Më 1934 ishte pjesë e Grupit Komunist të Tiranës, duke marrë pjesë në takimet e të cilit pa ditur se kush ishte kryetari. Qëndron në kontakt të vazhdueshëm me shtypin e majtë, nepërmjet gazetave greke, të cilat ia jipte [[Asim Vokshi]]. Nga një ngatërresë që pati, u gjet preteksti se Petro i jepte nxënësve literaturë komuniste (akuzë e pavërtetë). U detyrua të largohej për herë të parë në [[Greqi]]. Qëndron në [[Korfuzi|Korfuz]], ku bie në kontakt me emigrantët politik të atjeshëm me në krye dr. [[Omer Nishani]]n. Pastaj niset për n'Athinë, ku kishte të vëllanë Dhimitrin (''Mimon''), që ishte larguar që fëmijë nga Bregu. Atje hyn në fakultetin e letërsisë, ku i takoi të kishte fërkime me rektorin, i cili ia njehte për turp që Petroja si himarjot të ishte mësues i shqipes. Gjë për të cilën Petroja ia ktheu "''turp për ju që ende jetoni në kohë të Bizantit!...''", replikë që i shkaktoi përjashtimin. Nepërmjet punëdhënësit të të të vëllait u krijua mundësia të hyjë në një shkollë joshtetërore, në fakultetin ekonomiko-politik. Shqyrton mundësinë të shkojë në Bashkimin Sovjetik, ku në atë kohë ishte dhe [[Sejfulla Malëshova|Sejfulla Maleshova]], [[Ali Kelmendi]] e [[Tajar Zavalani]], por bie poshtë si mundësi. Kthehet pas vendosjes të qeverisë liberale të [[Mehdi bej Frashëri|Mehdi beut]], në nëntor pasi [[Branko Merxhani]] e [[Ismet Toto]] e thërrasin me rastin e hapjes së një gazete ("Koha e Re") si organ i qeverisë, iku prej aty pasi nuk iu pranua një artikull. Shëtiti nga një gazetë në tjetrën ("Illyria", etj.), dhe më 1936 boton revistën “ABC” bashkë me [[Branko Merxhani]]n, Dhimitër Godellin, Zavalanin, [[Millosh Gjergj Nikolla|Migjenin]], e cila u mbyll pas numrit të 1-rë nga regjimi zogist<ref>Cornis-Pope M.; Neubauer J., [https://books.google.com/books?id=-0mJ7blUGtQC&pg=PA93&dq=petro+marko&lr=&hl=en&cd=13#v=onepage&q=%22petro%20marko%22&f=false ''History of the literary cultures of East-Central Europe: junctures and disjunctures in the 19th and 20th centuries'']. History of the Literary Cultures of East-central Europe. '''2'''. John Benjamins Publishing Company. 2004. fq. 93. ISBN 90-272-3453-1</ref>. Pas gjyqit e dënojnë me 6 muaj internim në [[Porto Palermo]], ku bën vetëm 2 javë. Pas pak javësh në Llogara<ref>Dervishi K., ''Lëvizja komuniste në vitet 1924-1944 dhe formimi i PKSH-së'', Tiranë: 55, 2016. fq. 119. ISBN 978-9828-106-38-4</ref>, lirohet me interesimin te Merxhanit e I. Totos. Bashkëpunon në "[[Përpjekja shqiptare]]" e B. Merxhanit, të cilën Brankoja kishte me nijet t'ia vinte për antipod "[[Hylli i Dritës|Hyllit të Dritës]]". Por largohet pasi Merxhani shkroi artikullin ''Pse nuk jam marksist'' i dëtyruar nga censura e kohës. Pasi në një gazetë tjetër del haptas me idetë e tij pro-proletariatit, i hyn si halë në sy [[Musa Juka|Musa Jukës]], i cili për ta pajtuar i propozon postin e zv/prefektit në [[Himarë]]. Petro i jep fjalën se do e pranojë pasi të shkojë në Athinë e të japë ca provime, duke tejparë pas këtij propozimi. Takohet me [[Millosh Gjergj Nikolla|Migjenin]] para se të niset (1937), dhe me të mbërrirë në [[Athinë]] merr anijen për në [[Marseille|Marsejë]]; anija i ra përreth Mesdheut (Izmir, Xhafa, Aleksandri, Tripoli). Mbërrin në [[Marseja|Marsejë]], dhe gjen në [[Paris]] [[Llazar Fundo]]n e Ali Kelmendin. Merr direktivat nga një ''shok'' serb që mbante si nofkë "Robert". Dhe caktohet kryetari i grupit prej 113 vetësh që u nis për në Albacete ku ishte qendra e Brigadave Internacionale. Bashkohet me vullnetarët e brigadës “Garibaldi” në Spanjë, shkon për në Kuintanar de la Republica. Merr pjesë në Mbledhjen e Shkrimtarëve Antifashistë në Valencia, ku ishin dhe [[Ernest Hemingway]], [[Pablo Neruda]], etj. Lëviz nga Estremadura, Aragona, Gondez e mandej prapë në Francë, ku herë në Paris e herë në Grenoble i financuar nga Ndihma e Kuqe Internacionale u ngarkua me agjitacionin në rininë universitare të Grenoble. Hyn në [[Itali]] nga fundi i '39. Pas 1 mijë e ca ditësh kthehet në atdhe sepse [[Komintern]]i kishte porositë t'i çonte legalisht ose jo, të gjithë komunistët në vendet e tyre. Kthehet në Dhërmi dhe mendon pajtimin hasmërive me fshatrat e [[Dukati]]t. Në Vlorë nis e harton trakte, shqip e italisht, kundra fashizmit. E burgosin në Vlorë, në Tiranë në maj 1940. Pas marsit 1942 e nisin për Itali, [[Palermo]] e Ustikë. Pas çlirimit te jugut të Italisë nga anglo-amerikanët, çan burgun me të burgosurit e tjerë dhe kalon në zonat e çliruara Italiane. Më 1944 arrestohet nga gjermanët nga të cilët shpëton në sajë të mësuesit të gjimnazit, E. Koliqit. dhe po atë vit kthehet në Shqipëri. Në përfundim të Luftës Antifashiste në vitin '44 kthehet në Shqipëri duke organizuar edhe ardhjen e gati 300 Shqiptarëve të tjerë në kohën kur shqiptarët kishin mbetur pa kurrfarë organizimi. Në fundin e 1944 gjendet në [[Shkodra|Shkodër]] në shtëpinë e [[Nush Topalli]]t, kur po bastisej nga trupat jugosllave. Ftohet që të qëndrojë në krye të gazetës "Bashkimi" në Tiranë nga 1945-1947, nga një kontroll i befasishëm i gjejnë shkrime jashtë vijës së partisë, shkruan se [[Hysni Kapo]] e shpëtoi nga pushkatimi dhe u lirua më 15 maj 1950. Më 1957 mësues në teknikumin “8 nëntori”. 1973 i hiqet e drejta për botim. Më 1975 i fusin në burg të birin, [[Jamarbër Marko|Jamarbërin]]. Romani "Çuka e shtegtarit" - 1980 si direktivë për autokritikë nga Partia; por s'ia pranuan e nuk u botua. Kjo për të vetmin shkak se nuk mund të pajtohej që në ditët e para të pushtetit me fillimin e diktaturës, e sidomos kur provoi t'i rezistojë diktatit që i vinte Shqipërisë asokohe nga jashtë, kryesisht nga Beogradi. Pas rrezimit te diktatures themelon se bashku me Sabri Godon dhe Vangjush Gambeten Partine Republikane te Shqiperise. Me 27 dhjetor 1991 vdes dhe varroset sipas amanetit me një ceremoni nga familja e ngushtë e tij. == Vepra == Ministri i Arsimit Mosi kur u takuan vetëm një herë, i tha:<blockquote>''Të shkruesh vjersha. Vjersha asht shprehja ma njerëzore e mendimit dhe e zemrës''.</blockquote>Krijimi i parë i tij daton shumë herët, qysh në vitin 1930, data 9 dhjetor, pra kur ende ishte tepër i ri, vetëm 17 vjeç, boton poezinë e tij të parë “ Flamurit” në gazetën “Shqipëria e re”, nr. 448, f. 4, të Kostancës (Rumani), me pseudonimin ''Vlonjati''. Dhe pas këtij viti deri sa mbyll sytë, ai shkruan pothuajse në të gjitha gjinitë letrare, që nga poezia e deri tek dramaturgjia. Numërohen mbi 50 organe shtypi ku ndihet pena e tij. Me qindra poezi, tregime, fragmente romanesh, shkrime publicistike, përkthime nga autorë të ndryshëm, veçanërisht ata hispanikë zënë vend në këto organe. Shquajnë shqipërimet nga Rafael Alberto dhe [[Federico García Lorca|Federiko Garsia Lorka]], si një shërbim plot dashuri e talent, krahas 7 autorëve të tjerë, kryesisht poetë<ref>Habazaj A., ''Petro Marko - Kalorësi rebel i lirisë,'' Tirana Observer, 20 prill 2015.</ref>. == Tituj të veprave == {{div col}} * ''[[Hasta la vista]]'', Tiranë, 1958; * ''[[Horizont]]'', Tiranë, 1959; Prishtinë, 1972; * ''[[Halimi (roman)|Halimi]]'', Tiranë, 1959; Prishtinë, 1972; * ''[[Qyteti i fundit]]'', Tiranë, 1960; * ''[[Shpella e piratëve (roman)|Shpella e piratëve]]'', Tiranë, 1964; Prishtinë, 1972; * ''[[Ara në mal]]'', Tiranë, 1967; Prishtinë, 1972; * ''[[Një emër në katër rrugë]]'', Tiranë, 1972; * ''[[Nata e Ustikës]]'', Tiranë, 1989; * ''[[Fantazma dhe plani 3+4]]'', 2000; * ''[[Intervistë me vetveten]]'', 2000; * ''[[Çuka e shtegtarit]]'', 2001; * ''[[Një natë dhe dy agime]]'', 2002; * ''[[Ultimatumi]]'', 2002; * ''[[Stina e armëve]]'', 2003; * ''[[Tregimi|Tregime]]'', Prishtinë, 1972; rib. ''[[Tregime të zgjedhura (Petro Marko)|Tregime të zgjedhura]]'', 2003; * ''[[Gazetari, mbreti e uria]]'', Prishtinë, 1972; {{div col end}} == Mirënjohje == * Mjeshtër i Madh i Punës - 1998 * Penda e Artë - 2000 * “Qytetar Nderi" i Vlorës - 2002 * [[Urdhri "Nderi i Kombit"]] - [[2003]] == Shih edhe == [[Lista e vullnetarëve shqiptarë në luftën qytetare të Spanjës]] == Referime== {{reflist|2}} == Lidhje te jashme == * [http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Petro_Marko/ Letërsia Moderne - Petro Marko]{{Lidhje e vdekur}} {{Autorë shqiptarë|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Marko, Petro}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1913]] [[Kategoria:Vdekje 1991]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Bregu]] [[Kategoria:Petro Marko]] [[Kategoria:Novelistë shqiptarë]] [[Kategoria:Poetë shqiptarë]] [[Kategoria:Dramaturgë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej spanjishtes në shqip]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë për fëmijë]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] ngg0u97tze21rtjb4v890gkcj9jxw1q 0 3881 2976366 2974161 2026-05-02T16:17:46Z ~2026-26748-12 186954 Ortografia 2976366 wikitext text/x-wiki '''Molosët''' kanë qenë një fise greke<ref>{{Cite web|last=admin_c|date=2022-01-24|title=Astrit Lulushi: Pirro i Epirit|url=https://alb-spirit.com/2022/01/24/astrit-lulushi-pirro-epirit/|access-date=2026-04-23|website=Albspirit|language=en-US}}</ref> kryesore e lashte epirote, krahas me kaionët dhe thesprotët, që banonin në qendër të Epirit e lashte. Fisi i molosëve u themelua në shekullin e IV para erës së re.<ref>{{harvnb|Borza|1992|pp=62, 78, 98}}; {{harvnb|Encyclopædia Britannica ("Epirus")|2013}}; {{harvnb|Errington|1990|p=43}}; {{harvnb|Hammond|1998|p=19}}; {{harvnb|Hammond|1994|pp=430, 433–434}}; {{harvnb|Hammond|1982|p=284}}; {{harvnb|Wilkes|1995|p=104}}.</ref><ref>{{harvnb|Hornblower|Spawforth|Eidinow|2012|loc=p. 966: "'''Molossi''', common name of tribes forming a tribal state (koinon) in Epirus, which originated in northern Pindus including the Orestae, FGrH 1 F 107) and expanded southwards, reaching the Ambraciote Gulf (see AMBRACIA) c.370 BC."}}</ref> Nga fisi i molosëve ka prejardhje edhe nëna e Aleksandrit të Madh. ==Historia== * Paraqitja e parë në literaturë si emër * Paraqitja e fundit si fis apo formë tjetër me të njëjtin emër * Kulminacioni i zhvillimit të fisit Mbreti ilir [[Bardhyli]] e pushtoi Epirin ne vitin 385 p.K.. Moloset gjendeshin ne Veri te Shtetit te Epirit.Ata ishin te paret qe krijuan shtetin e tyre "Shtetin Molos". Pas disa kohesh ata bashkuan fiset dhe krijuan "Lidhjen Molose". ;Mbreteria e Moloseve gjate sundimit te Tharypes (423-385 p.e.sone) Në çerekun e fundit të shek. V p.e.sonë shtetin e molosëve e kryesonte Tharypa (423-385 p.e.sonë), i cili, sipas një lajmi të Tukididit, e trashëgoi fronin mbretëror të babait në një moshë të mitur duke pasur për një kohë si tutor Sabylintin, prijësin e atintanëve. Tradita historike i atribuon këtij sundimtari një seri reformash të karakterit ekonomik, ushtarak dhe kulturor, të cilat çuan në zgjerimin dhe në forcimin e mëtejshëm të Mbretërisë Molose. Në radhë të parë ato prekën formën e hershme të qeverisjes dhe legjislacionin e vjetër të vendit. Kuvendi i popullit si organ i trashëguar nga rendi i komunës primitive, mori tani përmbajtje të re. Në organet drejtuese të shtetit, rol të rëndësishëm fillon të luajë prostati, funksionari më i lartë i shtetit pas mbretit. Ky zgjidhej për çdo vit në Kuvendin e Popullit nga rrethet aristokratike, të cilat ushtronin fuqishëm autoritetin e tyre në kuvend. Duke qëndruar pranë mbretit, si mbrojtës i ligjeve të vendit, prostati në fakt e kufizonte shumë pushtetin mbretëror, dhe me këtë ai ruante të palëkundshme pozitat e aristokracisë në veprimtarinë politike të shtetit. Kjo formë e kufizuar e pushtetit qendror nga aristokracia e tokës, si edhe ligjërimi i të drejtave të tjera të saj, i japin Mbretërisë Molose atributet e një shteti me mbeturina të theksuara të rendit fisnor. Mbretëria Molose që në fillim të veprimtarisë së saj politike tërhoqi vëmendjen e shteteve fqinje të Mesdheut dhe sidomos të Athinës dhe të Spartës, të cilat sapo kishin nisur midis tyre konfliktin e armatosur për supremaci ekonomike dhe politike në Greqi. Në këtë konflikt historikisht të njohur si Lufta e Peloponezit dhe që, siç dihet, zgjati me ndërprerje të vogla plot 28 vjet (432-404 p.e.sonë) dhe pati pasoja të rënda për Greqinë, të dyja palët ndërluftuese bënë përpjekje që të siguronin përkrahjen e shtetit të ri të molosëve, meqë territori i tij zinte një pozicion mjaft të favorshëm strategjik me rrugën midis brigjeve veriperëndimore të Greqisë dhe të Maqedonisë e Thesalisë. Në fillim ishte Sparta ajo që ushtroi ndikimin e saj mbi shtetin molos. Në vitin 429 p.e.sonë, molosët i ofrojnë asaj deri ndihmën ushtarake, duke dërguar kontingjente të konsiderueshme luftëtarësh për pushtimin e qytetit Stratos të Akarnanisë. Mirëpo edhe pas kësaj fushate të pasuksesshme, e cila synonte të dobësonte ndikimin e Athinës në këtë zonë kufitare të Epirit, diplomacia athinjote nuk hoqi dorë nga përpjekjet e saj për të përmirësuar marrëdhëniet me shtetin e molosëve. Ajo kishte shumë nevojë për përkrahjen e këtij shteti të ri energjik në qendër të Epirit. Përmes territorit të tij Athina mund të kontrollonte nga shpina maqedonët e paqëndrueshëm të Perdikës si dhe thesalët, me të cilët ajo sapo kishte krijuar lidhje miqësore pas kryengritjes së lynkestëve (433 p.e.sonë). Nga ana tjetër, me këto marrëdhënie Athina synonte të kishte edhe përfitime ekonomike. Se sa rëndësi i jepte Athina lidhjeve me shtetin molos, këtë e tregon dhe fakti se ajo në këtë kohë merr përsipër edukimin e Tharipës së vogël në një nga shkollat e Athinës dhe e pret atë më vonë në Athinë me nderime të veçanta duke e regjistruar si qytetar nderi. Për vendosjen e marrëdhënieve të mira me Athinën ishte i interesuar gjithashtu edhe vetë shteti i molosëve, i cili kërkonte të siguronte përkrahje për politikën e zgjerimit territorial që projektoi Tharypa, të cilën ai filloi ta realizonte në vitet e fundit të jetës së tij. Këto marrëdhënie të ngushta ekonomike dhe politike me Athinën i hapën rrugë depërtimit të ndikimit të qytetërimit helen, i cili u shfaq në strukturën organizative të shtetit, në ndërtimet, në përdorimin e gjuhës dhe të shkrimit grek në rrethet e aristokracisë dhe të administratës shtetërore, në trajtimin tipologjik dhe metrologjik të monedhave të para molose sipas prototipave të monedhës atike të fundit të shek.V dhe fillimit të shek. IV p.e.sonë. Ky ndikim do të shfaqet gjithashtu dhe në jetën kulturore e artistike, qendra e së cilës bëhen qytetet. Në Passaron, p.sh., mendohet të jetë ftuar dramaturgu i shquar grek Euripidi, për të vënë në skenë tragjedinë e tij “Andromaka”, ku lavdërohej origjina dinastike e mbretërve molosë. Kjo vepër ndikoi shumë në kultivimin e mitit gjenealogjik të molosëve, sipas të cilit zanafilla e tyre i referohet tani Molosit, biri i Neoptolemit të Akilit dhe i Andromakës, të vesë së Hektorit, që pas shkatërrimit të Trojës erdhën dhe u vendosën në Epir.<br /> Mbreti Pirro kishte nje politike te forte. Ai forcoi shtetin, zgjeroi territoret,krijoi ushtri te rregullt,zhvilloi ekonomine, dhe rindertoi shume qytete. Pasi ai vdiq lidhja Molose u prish. Nje grua e goditi ate me gur ne koke gjate marshimit ne Greqi dhe ai vdiq. ==Forma e qeverisjes== * Monarki * Federale * E trasheguar * Jo absolute ==Politika== * Marrëdhëniet përbrenda fisit * Marrëdhëniet me fiset fqinje * Marrëdheniet e jashtme ==Gjeografia== * Gjatë fazës fillestare * Territoret më të gjëra të qeverisura nga fisi Ne Veri lumi vjose ne jug gjiri I ambrakise ne lindje pindit ne perendim deti Jon ==Demografia== * Struktura e popullsisë ** Bujqë ** Aristrokaci ** Skllavë == Shih edhe == * [[Epiri]] * [[Kaonët]] * [[Iliria]] - [[Ilirët]] * [[Thesprotët]] * [[Liga Epirote]] * [[Pirro i Epirit]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] == Literaturë == * [[Hansjörg Frommer]]: ''Die Illyrer. 4000 Jahre europäischer Geschichte. Vom 3. Jahrtausend bis zum Beginn der Neuzeit.'' Karlsruhe 1988, ISBN 3-88190-100-0 == Referime == {{reflist}} {{Ilirët}} [[Kategoria:Fise ilire]] [[Kategoria:Epiri i lashtë]] [[Kategoria:Fise të lashta në Ballkan]] ksgldifd65cwhi3n2qpfc89qlk46jub 0 4269 2976276 2941005 2026-05-02T13:19:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976276 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Lady godiva full.jpg|parapamje|352x352px|Në këtë pikturë të 1891 të [[Lady Godiva]] nga [[Jules Joseph Lefebvre]], personi historik autentik është plotësisht i zhytur në legjendë, i paraqitur në një mjedis [[Anakronizmi|anakronik]] [[Mesjeta|mesjetar]] të lartë.]] Një '''legjendë''' (njohur edhe si '''gojëdhënë''' në kulturën shqiptare) është një zhanër i [[Folklori|folklorit]] që përbëhet nga një [[Tregimi|tregim]] që paraqet veprime njerëzore, që besohet ose perceptohet se kanë ndodhur në [[Historia|historinë njerëzore]]. Rrëfimet në këtë zhanër mund të demonstrojnë vlera njerëzore dhe të zotërojnë disa cilësi që i japin [[Përralla|përrallës]] vërtetësi. Legjenda mund të ketë elemente fantastike. Legjendat mund të transformohen me kalimin e kohës për t'i mbajtur ato të freskëta dhe vitale. Shumë legjenda veprojnë brenda sferës së [[Pasiguria|pasigurisë]], duke mos u besuar kurrë plotësisht nga pjesëmarrësit, por as që nuk dyshohen me vendosmëri.<ref>{{cite book|author1=Georges, Robert|url=https://archive.org/details/folkloristicsint0000geor|title=Folkloristics|author2=Owens, Michael|publisher=Indiana University Press|year=1995|isbn=0-253-32934-5|location=United States of America|pages=[https://archive.org/details/folkloristicsint0000geor/page/n20 7]|language=en}}</ref> Legjendat ndonjëherë dallohen nga mitet në atë që kanë të bëjnë me qeniet njerëzore si personazhet kryesore dhe jo perënditë, dhe nganjëherë në atë që kanë një lloj baze historike, ndërsa mitet në përgjithësi jo.<ref name="Oxford literary">{{cite book|last1=Baldick|first1=Chris|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198715443.001.0001/acref-9780198715443-e-646?rskey=Nc4w5m&result=9|title=Legend|date=2015|website=The Oxford Dictionary of Literary Terms (4 ed.)|publisher=Oxford University Press – Oxford Reference Online|isbn=978-0-19-871544-3|language=en|quote=A story or group of stories handed down through popular oral tradition, usually consisting of an exaggerated or unreliable account of some actually or possibly historical person—often a saint, monarch, or popular hero. Legends are sometimes distinguished from myths in that they concern human beings rather than gods, and sometimes in that they have some sort of historical basis whereas myths do not; but these distinctions are difficult to maintain consistently. The term was originally applied to accounts of saints' lives..|access-date=2021-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426235953/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198715443.001.0001/acref-9780198715443-e-646?rskey=Nc4w5m&result=9|archive-date=2021-04-26|url-status=live}}</ref><ref name="bascom">{{cite book|last=Bascom|first=William Russell|url={{google books |plainurl=y |id=AU0hNAAACAAJ}}|title=The Forms of Folklore: Prose Narratives|publisher=University of California|year=1965|pages=4–5, 9|language=en|quote=Myths are often associated with theology and ritual. Their main characters are not usually human beings, but they often have human attributes; they are animals, deities, or culture heroes, whose actions are set in an earlier world, when the earth was different from what it is today, or in another world such as the sky or underworld....Legends are more often secular than sacred, and their principal characters are human. They tell of migrations, wars and victories, deeds of past heroes, chiefs, and kings, and succession in ruling dynasties.|author-link=William Bascom}}</ref> [[Vëllezërit Grim|Vëllezërit Grimm]] e përkufizuan ''legjendën'' si "[[Folklori|përrallë]] të bazuar historikisht".<ref>Norbert Krapf, ''Beneath the Cherry Sapling: Legends from Franconia'' (New York: Fordham University Press) 1988, devotes his opening section to distinguishing the [[genre]] of legend from other narrative forms, such as [[fairy tale]]; he "reiterates the Grimms' definition of legend as a folktale historically grounded", according to Hans Sebald's review in ''German Studies Review'' '''13'''.2 (May 1990), p 312.</ref> Një nën-produkt i "shqetësimit me qeniet njerëzore" është lista e gjatë e [[Krijesa legjendare|krijesave legjendare]], duke mos lënë "dyshim të vendosur" se legjendat janë "të bazuara historikisht". Përkufizimi profesional i një folkloristi modern për ''legjendën'' u propozua nga Timothy R. Tangherlini në 1990:<blockquote>Legjenda, në mënyrë tipike, është një rrëfim i shkurtër (mono-) episodik, tradicional, shumë i ekotipizuar<ref>That is to say, specifically located in place and time.</ref> i historikizuar, i realizuar në një mënyrë bisede, duke reflektuar në një nivel psikologjik një përfaqësim simbolik të besimit popullor dhe përvojave kolektive dhe duke shërbyer si një riafirmim i vlerave të zakonshme të grup traditës së të cilit i përket.</blockquote> == Shiko edhe == * [[Krijesa legjendare]] * [[Folklori]] * [[Mitologjia]] == Referime == <references /> == Lidhje të jashtme == * [http://www.letersia.fajtori.com/Folklor/Legjenda/index.php Legjenda]{{Lidhje e vdekur}} [[Kategoria:Mitologji]] [[Kategoria:Letërsi]] 5wnp2e0ngxqhziwvd8jq80kbovjuyp9 0 4719 2976698 1614787 2026-05-03T09:10:37Z Klein Muçi 52109 2976698 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Euphorbia mellifera k1.jpg |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref>{{cite book |title=The IUCN Red List of Threatened Species 2017 - Euphorbia mellifera |last1=Rivers |first1=M.C. |last2=Fernandes |first2=F. |last3=da Silva Menezes de Sequeira |first3=M. |date=2017 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T102818634A102818638.en}}.</ref> |genus = Euphorbia |species = mellifera |authority = [[William Aiton|Aiton]] |synonyms = *''Euphorbia longifolia'' <small>Lam.</small> *''Euphorbia longifolia'' var. ''canariensis'' <small>(Boiss.) Oudejans</small> *''Euphorbia mellifera'' var. ''canariensis'' <small>Boiss.</small> *''Kobiosis mellifera'' <small>(Aiton) Raf.</small> *''Tithymalus melliferus'' <small>(Aiton) Moench</small> }} '''''Euphorbia mellifera''''' (lat. ''Euphorbia mellifera'' L.) është bimë e familjes [[Euphorbiaceae]]. Mellifera Euphorbia * Emri i përbashkët: Spurge Honey * Gjini : Euphorbia * Speciet : mellifera * Niveli aftësia : Përvojë * Exposure : Die plotë * Guxim : Hardy Gjysma * Lloji i tokës: Well-drained/light * Gjatësia : 250&nbsp;cm * Përhapjen : 250&nbsp;cm * Koha për fara bimësh : Mar-maj Kjo kaçubë me gjelbërim të përjetshëm që vlerësohet shumë për gjethet e saj tërheqëse e gjelbër të ngushta me krem i zbehtë në mes të gjoksit. Lule kafe, mjaltë-aromatike të shfaqen në pranverë të vonë. Hardy në fusha të strehuar, por ka nevojë për mbrojtje nga erërat e ftohta. Pritini përsëri në tokë para se ngricat e dimrit. Duket e mirë me : * Pozicioni : Die plotë ose e pjesshme hije * Tokës : drita, toka i drenazhuar kopsht * Norma e rritjes : rritje të shpejtë * Lulëzuar periudhe : mars dhe prill * Guxim : acar i fortë (nevojat e mbrojtjes së dimrit në zona të ftohta) Një madhështore, Euphorbia të mëdha që me të vërtetë e bën një deklaratë dramatike në kopsht. Ajo ka ngrirë rrjedh i lidhur me whorls e lë të ndritshme të gjelbër me një shirit i bardhë poshtë në qendër dhe kryesonte në pranverë, me të vogla, mjaltë-aromatike, lule bronz-lyer. Kjo kaçubë me gjelbërim të përjetshëm është rritur sa më shumë për gjethet e saj si lule e saj deliciously aromatike dhe do të lulëzojnë në një vend të strehuar, me diell. Ai përbën një formë natyrore kube, dhe i jep strukturën dhe një cilësi arkitectual në kopsht. Ose provoni atë si pjesë e një skeme ekzotike, lë shkëlqen-jeshile të duket e madhe me bimë të mëdha-leafed. [[Kategoria:Bimë]] ob8qqbgfg2amgytdr60ajv7jvsk4fgs 0 4781 2976554 2916704 2026-05-02T23:56:24Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-19459-60|~2026-19459-60]]) dhe riktheu versionin 2881965 nga InternetArchiveBot: Dëmtim i tekstit 2976554 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | header color = #EB1C24 | writing color = #FFFFFF | nickname = Demat e kuq | ground = [[Arena e Demave]] | capacity = 5.000 | clubname = FK Partizani Tiranë | image = Logo of FC Partizani.jpg | fullname = Futboll Klub Partizani | founded = [[4 shkurt]] [[1946]] | chairman = {{flagicon|ALB}} [[Gazmend Demi]] | manager = {{flagicon}} ''Vakant'' | league = [[Kategoria Superiore]] | position = [[Kategoria Superiore]], Vendi i 3-të | season = 2024/25 | pattern_la1 = _partizani2425h | pattern_b1 = _partizani2425h | pattern_ra1 = _partizani2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ff0000 | socks1 = ff0000 | pattern_la2 = _partizani2425a | pattern_b2 = _partizani2425a | pattern_ra2 = _partizani2425a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = ffffff | body2 = ffffff | rightarm2 = ffffff | shorts2 = ffffff | socks2 = ffffff | pattern_la3 = _partizani2425t | pattern_b3 = _partizani2425t | pattern_ra3 = _partizani2425t | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 | clubcolors = [[Skeda:600px HEX-FF0D00 background Black HEX-FFDB00 bordered HEX-FF0000 star.svg|20px]] }} '''Futboll Klub Partizani''', ose shkurt '''FK Partizani''', është një klub futbolli profesionist shqiptar me bazë në [[Tiranë]], që garon në [[Kategoria Superiore|Kategorinë Superiore]]. I themeluar në vitin [[1946]], klubi historikisht ka qenë i lidhur me ushtrinë shqiptare. Ekipi i luan ndeshjet në shtëpi në stadiumin "Arena e Demave", në Tiranë. Klubi përdor gjithashtu edhe [[Stadiumi Air Albania|stadiumin Air Albania]] për ndeshjet në garat evropiane dhe derbin e madh të futbollit vendas në [[Shqipëri]]. Klubi për herë të parë konkuroi në një kompeticion zyrtar në vitin [[1947]] ku fitoi Kampionatin Kombëtar të Shqipërisë, duke u kurorëzuar kështu kampionët e Shqipërisë në sezonin e tyre debutues si dhe në dy sezonet në vijim. Në total, klubi ka qenë kampion kombëtar në [[17]] raste midis [[1947]] dhe [[2023]], që është hera e fundit që klubi fitoi [[Kategoria Superiore]]. Ata kanë fituar [[18]] tituj të tjerë të njohura zyrtarisht në vend, duke përfshirë 15 '''Kupa të Shqipërisë''', si dhe [[Kategoria e Dytë|Kategorinë e Dytë]]. Ata janë gjithashtu skuadra e vetme shqiptare që ka fituar një kompeticion ndërkombëtar futbolli përmes fushatës së tyre të '''Kupës Ballkanike''' [[1970]], në të cilën ata mposhtën ekipin bullgar [[:en:PFC_Beroe_Stara_Zagora|Beroe Stara Zagora]] në finale. == Historia == '''Krijimi (1945–1946)''' FK Partizani Tirana u themelua zyrtarisht më 4 shkurt 1946 menjëherë pas përfundimit të [[Luftës së Dytë Botërore]] dhe [[:en:World_War_II_in_Albania|çlirimit të Shqipërisë]]. Megjithatë, një vit më parë në 1945, kishte pasur dy ekipe të divizioneve ushtarake që garonin në [[:en:1945_Albanian_National_Championship|Kampionatin e parë Kombëtar]] pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Skuadrat u quajtën Ylli Shkodër dhe Liria Korçë, dhe të dyja u shpërbënë si klube në fund të sezonit, me lojtarët e tyre më të mirë që u transferuan në [[Tiranë]] për t'iu bashkuar klubit të ri "Ushtria". Ushtria luajti ndeshjen e parë miqësore më 13 janar 1946 kundër kampionëve në fuqi të Shqipërisë [[Vllaznia Shkodër]], në një lojë që përfundoi në një barazim pa gola në Tiranë që u luajt gjatë reshjeve të dendura. Ekipi luajti ndeshjen e parë ndonjëherë me fanella të kuqe dalluese me inicialet e secilit lojtar në gjoks. Formacioni i parë i klubit ishte Alfred Bonati, Luga, Tepelia, Xhavit Shyqyri Demneri, [[Besim Fagu]], Rexhepi, [[Lutfi Hoxha]], [[Qamil Teliti]], Kavaja, Hamdi Bakalli dhe Bylyku. Muajin pasardhës, më 4 shkurt, Ushtria u zhvillua në një klub të organizuar sportiv, i cili do të emërohej në nder të [[:en:National_Liberation_Movement_(Albania)|partizanëve shqiptarë]] që kishin luftuar për çlirimin e vendit. Në historinë e hershme të klubit ata rekrutuan lojtarë nga Liceu Ushtarak Skënderbej dhe Akademia Ushtarake Shqiptare, si dhe lojtarë nga klube të tjera që u urdhëruan nga komunistët në pushtet të luanin për Partizanin. Më 7 prill klubi luajti ndeshjen e parë zyrtare me emrin Partizani, e cila ishte kundër një ekipi tjetër nga i njëjti qytet [[17 Nëntori]] Tiranë. Partizani fitoi ndeshjen 2–0 me golat e Osman Pengilit dhe [[:en:Qamil_Teliti|Qamil Telitit]], me një formacion të përbërë nga Çobani, Tepeli, [[Muhamet Dibra]], Besim Fagu, Kavaja, Osman Pengili, Lutfi Hoxha, Hivzi Sakiqi, Bylyku ​​dhe Xhavit Shyqyri Demneri. Duke qenë se klubi nuk mori pjesë në [[:en:1946_Albanian_National_Championship|Kampionatin Kombëtar 1946]], ata bënë një turne në Shqipëri duke luajtur lojëra miqësore kundër disa prej klubeve më të mëdha në vend në atë kohë dhe përfunduan turin e tyre të 9 ndeshjeve me 26 gola të shënuar dhe 9 kundër, dhe [[Qamil Teliti]] shënon 11 gola për ta bërë atë golashënuesin më të mirë të turneut. '''Dominimi i hershëm (1947–1964)''' Partizani mori pjesë për herë të parë në një kompeticion kombëtar në [[1947]], ku u regjistrua në ligën më të mirë të futbollit shqiptar në sezonin e tyre debutues dhe luajti 16 ndeshje, duke fituar 14, 1 barazim dhe duke humbur 1 ndërsa fituan Kampionatin Kombëtar në të parën e tyre. fushatë konkurruese. Ata përfunduan me 29 pikë, vetëm 1 përpara [[Vllaznia Shkodër]], e cila kishte fituar 2 kampionatet e mëparshme kombëtare dhe kishin 41 gola diferencë, pasi shënuan 56 gola dhe pësuan 16. Skuadra fituese e kampionatit drejtohej nga [[Sllave Llambi]] dhe përbëhej nga Abdulla Stërmasi, Kamberi, Ramazan Njala, Besim Fagu, Medo Cuciqi, Sulejman Vathi, Xhavit Shyqyri Demneri, Hivzi Sakiqi, Isuf Pelingu, Tafil Baci, Lutfi Hoxha, Osman Pengili, Hamdi Tafmizi, Zihni Gjinali, Zihni Gavoci, E. Dauti, Zyber Lisi, Alush Merhori dhe Hamdi Bakalli, i cili ishte edhe golashënuesi më i mirë i ligës me 7 gola. Sezonin e ardhshëm, [[Federata Shqiptare e Futbollit]] vendosi të ndryshojë formatin e kampionatit dhe i ndau skuadrat në dy grupe në bazë të vendndodhjes gjeografike, ku Grupi A ishte një konferencë veriore dhe Grupi B një konferencë jugore. Partizani u vendos në Grupin A ku përfundoi në krye të nivelit të grupit me pikë me Vllazninë e Shkodrës, dhe për shkak të posedimit më të mirë të golave, Partizani doli fitues i grupit dhe arriti në finalen e kampionatit më 25 gusht 1947 kundër [[:en:Flamurtari_FC|Flamurtari Vlorë]]. Finalja u luajt në [[Tiranë]] dhe Partizani fitoi me rezultatin e theksuar 6–2, pas golave ​​të [[Vasif Biçaku]], Xhevdet Shaqiri dhe katër golave ​​të Zihni Gjinali, duke i dhënë Partizanit titullin e dytë radhazi. Gjinali ishte gjithashtu golashënuesi më i mirë i kampionatit për sezonin, pasi përfundoi barazimin me 11 gola me sulmuesin e Flamurtarit të Vlorës [[Tish Daija]], i cili gjithashtu shënoi në finalen e kampionatit. [[:en:Albanian_Cup|Kupa e Republikës]] u rikthye gjithashtu në vitin 1948 dhe Partizani garoi për herë të parë në këtë kompeticion dhe gjithashtu vazhdoi ta fitojë atë pas fitores 5–2 ndaj rivalëve vendas [[:en:KF_Tirana|17 Nentori Tiranë]], në finale, e cila siguroi dupletën e parë në futbollin shqiptar. Ata ruajtën titullin e ligës sezonin e ardhshëm pas një fushate të pamposhtur, dhe ata ruajtën gjithashtu kupën pasi mposhtën [[:en:KF_Tirana|17 Nentori Tiranë]] 1–0 në finale. Partizani përfundoi me pikë të barabarta në Kampionatit Kombëtar të vitit [[1950]] me ekipin e sapoformuar të [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs_(Albania)|Ministrisë së Brendshme]], [[:en:FC_Dinamo_City|Dinamo Tirana]], dhe pavarësisht se kishte një diferencë golash superiore, [[Federata Shqiptare e Futbollit]] vendosi t'i jepte titullin Dinamos pasi përdori një përllogaritje të çuditshme matematikore duke përdorur statistikat e golave, të cilat ishin 77: 10 = 7.7 për Partizanin dhe 60:6 = 10.0 për Dinamon. Pas humbjes së titullit nga rivalët e rinj vendas Dinamo, Partizani doli në garë edhe në Kupën e Republikës, e cila nisi një periudhë të gjatë futbolli në Shqipëri të dominuar nga të dy palët. [[:en:1951_Albanian_National_Championship|Sezonin pasardhës]], klubi përfundoi nënkampion si në kampionat ashtu edhe në kupë, por sulmuesi 19-vjeçar [[Refik Resmja]] arriti të shënonte 59 gola në 23 ndeshje për Partizanin që i dha një mesatare prej 2.57 gola, një rekord që konsiderohet të jesh më i miri ndonjëherë në futbollin e lartë. Megjithatë edhe pse me pikë të barabarta dhe me një diferencë më të madhe golash se Dinamo gjatë kampionatit të [[1952]], u përdor e njëjta llogaritje e çuditshme matematikore si në vitin 1950 dhe titulli iu dha sërish Dinamos. Sezonin e ardhshëm ata përfunduan nënkampione si në ligë ashtu edhe në kupë ndaj Dinamos, përpara se të fitonin titullin e ligës në [[1954]], i cili ishte trofeu i tyre i parë që nga viti 1949. Klubi gjithashtu përfundoi si nënkampion në kupë ndaj Dinamos në [[Kupën e Republikës 1954]]. përpara se të niseshin për të garuar në Kampionatin e tretë jozyrtar të Klubeve të Ushtrisë së Vendeve Komuniste të mbajtur në [[Bullgari]], ku arritën të fitonin vetëm 1 ndeshje dhe të humbnin 3. Më pas përfunduan si nënkampione sërish për 2 sezonet e ardhshme, që do të thotë Partizani fitoi vetëm 1 titull lige në këto 7 vite. ; Kampion në Superligë * 1947, 1948, 1949, 1954, 1957, 1958, 1959, 1961, 1963, 1964, 1971, 1979, 1981, 1987, 1993, 2019, 2023 ; ; Fitues i Kupës së Shqipërisë * 1948, 1949, 1957, 1958, 1961, 1964, 1966, 1968, 1970, 1973, 1980, 1991, 1993, 1997, 2004. ; ; Kampion i Ballkanit * 1970. ; ; Fitues i Superkupës së Shqipërisë * 2019, 2023. === Sukseset ndërkombëtare === Ekipi i kuq është i vetmi ekip shqiptar që ka fituar një trofe ndërkombëtar, në vitin [[1970]] ai fitoi [[Kupa Ballkanike për Klube|Kupën Ballkanike për klube]], i cili ishte një kompeticion i luajtur në vitet [[1960]]-[[1993]] ku merrnin pjesë vetëm klubet sportive ballkanike të Shqipërisë, Jugosllavisë, Bullgarisë, Rumanisë, Greqisë dhe Turqisë. Gjithashtu është një ndër skuadrat më të njohura shqiptare në arenën ndërkombëtare, kështu KF Partizani ka marrë pjesë tetë herë në ligën e kampionëve Evropian, tri herë në kupën e [[UEFA]]-së, një herë ka luajtur për kupën '''Intertoto''', katër herë për kupën e fituesve të kupave dhe pesë herë për kupën e Ballkanit. Rezultatet më të suksesshme kanë qënë fitoret 1-0 kundër Celtic dhe Torinos në Tiranë. == Veshjet sportive == Ngjyrat e uniformës së Partizanit për ndeshjet vendase janë bluzë e kuqeme tuta të kuqe, ndërsa në ndeshjet si mike janë bluza të bardha me tuta të bardha. Në sezonin 2016-17 uniformat e Partizanit janë të firmës [[Joma]]. Më parë janë përdorur dhe firma të tjera si Legea, [[Adidas]] dhe [[Umbro]]. Në sezonin 2018-19, në uniformën e tretë të ekipit u përdor edhe ngjyra e zezë në bluzën dhe tutat sportive. == Stadiumi == Partizani i luante ndeshjet në stadiumin Kombëtare të qytetit të Tiranës [[Qemal Stafa]] para fillimit të rikonstruktimit të tij dhe [[Selman Stërmasi]] që është në pronësi të [[Bashkia e Tiranës|Bashkisë së Tiranës]] e në përdorim të skuadrës rivale [[SK Tirana]]. Në sezonin 2006/07 Partizani ka luajtur shumicën e ndeshjeve në [[Qemal Stafa]] dhe disa në [[Selman Stërmasi]] kur kishte konflikt me skuadrat e tjera të kryeqytetit. Tashmë ndeshjet zhvillohen edhe në stadiumin më të ri të ndërtuar, “Air Albania”. Që prej sezonit 2022/23, Partizani i luan ndeshjet në stadiumin "Arena e Demave". == Lojtarët e njohur == Kjo është lista e lojtarëve të njohur të cilët kanë luajtur për KF Partizanin. * [[Abdurrahman Roza Haxhiu]] * [[Igli Tare]] * [[Safet Berisha]] * [[Erjon Bogdani]] * [[Edmond Kapllani]] * [[Adrian Aliaj]] * [[Ylli Shehu]] * [[Ledio Pano]] * [[Panajot Pano]] * [[Skerdilajd Curri]] * [[Klodian Duro]] * [[Perlat Musta]] * [[Refik Resmja]] * [[Loro Boriçi]] * [[Blendi Nallbani]] * [[Lefter Millo]] * [[Ilir Shulku]] * [[Sulejman Starova]] * [[Agim Murati]] * [[Genc Tomorri]] == Udhëheqja == Tani klubi udhëhiqet nga presidenti i klubit [[:en:Gazmend_Demi|Gazmend Demi]] që është aksioneri kryesor. Skuadra drejtohet nga Drejtori i Pergjithshëm [[:en:Olsi_Rama|Olsi Rama]]. == Lojtarët == ===Skuadra aktuale=== {{Kryesor|Përbërja e KF Partizanit sipas sezoneve}} {{Updated|1 shtator 2024}}<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.us/fk-partizani/kader/verein/4040|title=First team|publisher=Transfermarkt|language=en|access-date=31 tetor 2024|archive-date=22 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222045239/https://www.transfermarkt.us/fk-partizani/kader/verein/4040|url-status=dead}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no= 4|pos=DF|nat=KVX|name=[[Andi Janjeva]]}} {{Fs player|no= 5|pos=DF|nat=KVX|name=[[Altin Bytyçi]]}} {{Fs player|no= 7|pos=MF|nat=KVX|name=[[Adnard Mehmeti]]}} {{Fs player|no= 8|pos=MF|nat=KVX|name=[[Redon Ismaili]]}} {{Fs player|no=9|pos=FW|nat=ALB|name=[[Albers Keko]]}} {{Fs player|no=16|pos=MF|nat=Cameroon|name=[[Joseph Mintongo]]}} {{Fs player|no=20|pos=MF|nat=ALB|name=[[Gjergji Kote]]}} {{Fs player|no=23|pos=DF|nat=ALB|name=[[Marçelino Preka]]}} {{Fs player|no=24|pos=FW|nat=Congo|name=[[Archange Bintsouka]]}} {{Fs player|no=25|pos=MF|nat=ALB|name=[[Mateo Shanaj]]}} {{fs mid}} {{Fs player|no=26|pos=DF|nat=ALB|name=[[Paulo Buxhelaj]]}} {{Fs player|no=27|pos=MF|nat=KVX|name=[[Volteo Yurpan]]}} {{Fs player|no=28|pos=FW|nat=ALB|name=[[Oresti Rifa]]}} {{Fs player|no=10|pos=FW|nat=ALB|name=[[Xhuljano Skuka]]}} {{Fs player|no=34|pos=DF|nat=SEN|name=[[Saliou Sembene]]}} {{Fs player|no=40|pos=GK|nat=ALB|name=[[Francisco Upan]]}} {{Fs player|no=60|pos=GK|nat=ALB|name=[[Pano Qirko]]}} {{Fs player|no=77|pos=DF|nat=ALB|name=[[Anteo Osmanllari]]}} {{Fs player|no=82|pos=MF|nat=ALB|name=[[Tedi Malaj]]}} {{Fs player|no=99|pos=FW|nat=ALB|name=}} {{Fs end}} == Shiko dhe këtë == * [[Kategoria Superiore]] == Referime == {{reflist}} https://www.report-tv.al/lajm/partizani-superkampion-trajneri-abilaliaj-fanella-e-rende-ben-te-veten-keko-dua-te-fitoj-sa-me-shume-trofe https://a2news.com/2023/04/25/arena-e-demave-partizani-ndryshon-emrin-e-stadiumit/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231021163206/https://a2news.com/2023/04/25/arena-e-demave-partizani-ndryshon-emrin-e-stadiumit/ |date=21 tetor 2023 }} https://int.soccerway.com/venues/albania/stadiumi-partizani/v42430/ == Lidhje të jashtme == * [https://www.sofascore.com/team/football/fk-partizani-tirane/5222 SOFASCORE] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-partizani/18850/ Globalsportsarchive] {{FSHF}} [[Kategoria:KF Partizani]] [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Shqipëri]] [[Kategoria:Tiranë|Partizani]] j8raihpz96zosv7477wlfh2a1nqayy5 1 4828 2976330 2826290 2026-05-02T15:15:15Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtje për trajtim */ pjesë e re 2976330 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == == Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu == Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti == Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar == Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. == Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? == Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); == E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë == (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. == Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri == Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). == Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge == Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) == Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` == Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. priftipirro2017@gmail.com == Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve == Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. == Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! == Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani == Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas == Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. priftipirro2017@gmail.com == Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. == Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. == Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes == Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës == Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë == Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. priftipirro2017@gmail.com == Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare == Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). == Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit == OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. == Religious Discrimination that Kills Through Caricature == The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. priftipirro2017@gmail.com == Religious Discrimination that Kills Through Caricature == The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. priftipirro2017@gmail.com == Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? == Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. priftipirro2017@gmail.com == Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? == Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) 5o57wb2xulf1oix30da7spw5j69grkr 2976331 2976330 2026-05-02T15:18:45Z Leutrim.P 113691 2976331 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) === Përmbajtja === @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) gii7vwmrhk2k26mq3izp6tcif5aaluh 2976332 2976331 2026-05-02T15:19:13Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtja */ 2976332 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) eohbm9r9f3e6poqbbryncsvdzziserx 2976333 2976332 2026-05-02T15:19:32Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtja */ Përgjigje 2976333 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) cmep7be6jyjt8u0je2cgkhch5s3mhr4 2976334 2976333 2026-05-02T15:20:46Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtja */ 2976334 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :E barta këtu. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) l31tpvfw948ciph7h7085jelvjynzlt 2976338 2976334 2026-05-02T15:23:25Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtja */ 2976338 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Skënderbeu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == === Religjioni Orthodoks i Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu === Jeta dhe Vepra e Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti –Skënderbeu ështëshumë e njohur si brënda vendit ashtu dhe jashtë vëndit tonë në Europën Perëndimore , në Europën Lindore si dhe në vëndet fqninjë me në. Dihet fare mirë se si Heroi ynë Kombëtr mbrojti për 25 vite me rradhe vëndin e tij nga invazioni Osman, Arbërinë dhe Epirin, me heroizmin e tij dhe trimërinë e popullit trim dhe liridashës nga i cili e kishte origjinën, duke i prerë hovin këtyre hordhive osmane islame për të pushtuar vëndet e krishtera dhe për të realizuar shkatërrimin e Krishtërimit. Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti mbetet ende një figurë jo e plotë përsa i përket origjinës, religjionit të tij, dhe të familjes së tij, përsa i përket vëndit të varrit të tij dhe ngjarjeve të tjera të cilat kanë lidhje me fatin e familjes dhe fisit të tij që i dha historië së Shqipërisë së sotme Flamurin Kombëtar identitetin e veçantë në raport me fqinjët, por gjithashtu është një nga figurat më të dashura dhe shumë e nderuar nga populli shqiptar dhe i shqiptarëve në trojet jashtë vendit por dhe atyre të diasporës. Origjina e Familjes Kastrioti Për herë të parë sipas literaturës boërore dhe asaj të vëndit, emri Kastrioti është hasur në disa dokumenta historike në vitin 1368, në të cilin një individ me mbiemrin Kastrioti ishte Kefale në Kaninën e Vlorës së asaj kohe http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675. Një nga përfaqësuesit ligjorë të Gjergj Kastrtioti –Skënderbeu Andrea Ëngjëlli nga familja e Ëngjëllorëve të qytezës që nuk e gziston sot më-Andrea Ëngjëlli në Gjenealogjinë e shkruar prej tij familje Kastrioti jep si paraardhës të familjes Kastrioti, personin me emrin Konstandin Kastrioti i cili pati një djalë që e quajti Pal (ose Gjergj) Kastrioti i cili njihet në histori si pjesmarrës në koalicionin anti-osman në luftën e vitit 1389 në fushën e Mëllënjave, përkrah Car Llazarit të Serbisë, luftë në të cilën mbeti i vrarë Car Llazari; sidoqoftë më pas, Pal Kastrioti mori pjesë si vasal i Sulltanit në betejen e Ankarasë në vitin 1402. Pal Kastrioti pati tre djem Konstandini, Aleksi dhe Gjoni. Ky i fundit është i jati i Gjergj Katrioti Sknëderbut. Aleks Kastrioti zoteronte tre fshtara sipas të dhënave nga një dokument vendikas,. Konstantin Kastrioti ëas protovestiar (titull fisnikërie bizantin) of Sina (Serina) prane Durresit. Sipas nje dokumenti venecian i zbuluar nga Karl Hopf, titulli i tij ishte Lord i keshtjelles se Serinae apo Cerunje. ose i Krujes. Pal Kastrioti zoteronte Gardhi e Poshtem dhe Sinjen. Djali i tij Gjon Kastrioti (vdekur † 1437), u be Lord i Matit dhe u quajt ndryshe edhe Gjon Dibrani. Biri i Gjonit, Gjergj Kastrioti ( lindur më 6 maj 1405 – vdekur †17 janar 1468) eshte Heroi yne Kombetar i cili mbrojti Krishterimin nga Osmanet-turq, deri sa vdiq. Sipas të dhënave të mbledhura nga Mutafa Kruja (ish kryeministri shqiptar i viteve 1940 gjatë pushtimit gjerman), tek libri i tij "Antologji historike" ai, u përpoq që t’i plotësonte këto dëshmi duke formuluar këtë ide, e cila përsëri mbetet hipotetike. Sipas tij, pas kështjellarit të Kaninës, emrin e të cilit nuk e dimë, vjen Kostandini, i cili ishte një tjetër Kastriot, kushëri ose vëlla i tij. Pas këtij vjen Pali dhe si pasardhës i tij Gjoni. Kurse autori Kabashi, përmënd se ermi Kastriotinjihet pas vitit 1394 dhe sipas tij e ka origjinën nga Kastrati i Hasit (sipas një burimi osman) Sipas Malcolm, Kastriotet vijne nga Kosova Perendimore, me mbiemrin bizantin Castro (keshtjelle). Marin Barleti për origjinën e Kastriotëve, shkruan ne latinisht: "auctores gentis Castriote ex Aemathia nobili ortu fluxisse ..." , që do të thotë: ``Nese kjo eshte e vertete themeluesit e familjes Kastrioti vijne nga nje familje fisnike te Emathia``.(http://ëëë.archive.org/stream/historiadeuitaet00barl#page/2/mode/2up doën right). Fisnikeria e Familjes Kastrioti Sipas disa të dhënave,Familja Kastrioti nuk ka patur histori Fisnikerie. Fisniku i pare permendet në hstori është Pal Kastrioti i cili kishte ne zoterim Sinja (or Sina, Sinë) dhe Gardhi i Poshtëm, apo Gardhishta të cilat duhej të jënë në zonën e Dibër –Peshkopisë. Aktualisht sot gjëndet fshati Sinë kurse Gardhishta ose Gardhi i Poshtëm nuk është gjëndur ku ndodhetnga arkeologët dhe historianët deri në ditët e sotme. Pr në vitin 1368 egzistonte nje individ me mbiemrin Kastrioti i cili ishte Kephale (koka ose qeveritar i një province të vogël) i Kaninës, por që ishte në zotërim të dy fshtrave të Sinja dhe të Gardhit të Poshtëm në zonën e Dipër-Peshkopisë së sotme. Në shekullin e XIV-XV, Familja e Kastriotëve përbëhej nga këta persona: Pal Kastrioti– kishte titullin "segnior de Signa et de Gardi-ipostesi" (Sina(Albanian: Sinë) and Loëer Gardi (Albanian: Gardhi i Poshtëm)). Aleksa Kastrioti - Lord i tre fshtarave Konstantin Kastrioti - Lord Lord i keshtjelles se Cerujes (Latin: dominus Serinae) ose i Krujës. Gjon Kastrioti († 2 maj 1437), u martua me Voisava Tripalda (†1405) Dhe kishte nëntë fëmijë dhe disa nipër: 1.Reposh Kastrioti- († 1431) 2.Stanisha Kastrioti- (†1445?); Hamza Kastrioti- († 1460?) i biri i Stanishes 3.Konstandin Kastrioti ? 4.Mara Kastrioti, martuar me Stefan i Crnojević, varrosur ne Manastirin e Kom-it, Mal i Zi. 5.Gjergj Kastrioti (Skanderbeg) – Heroi Kombetar (6 May 1405 – 17 Janar 1468); Ottoman subaşi i Krujë, sanjakbey of Dibra, Organizator dhe Komandant i Lidhjes se Lezhes, dhe vasal i Mbretit te Napolit pas 1451. Biri dhe nipërit e stërnipërit e tij, janë: Gjon Kastrioti iI- Kont i Soletos, martuar me Jerina Branković, bija e Mbretit serb Lazar Branković. Fëmijët e djalit të Skënderbeu t- Gjon Kastriotit të iI:Constantine (d. 1500), Peshkop i isernia (njohur nga viti 1498 Ferrante vdekur 1561), Duka i San Pietro in Galatina, Maria (vdekur 1569), Giorgio Ushtarak venecian (i njohur nga vitet 1499–1501 vdekur 1540) 6.Jelena Kastroti– martuar me Pavle Balšić 7.Mamica Kastrioti martuar me Musachio Thopia in 1445 8.Angelina Kastrioti, martuar me Vladino Arianiti 9.Vlajka Kastrioti, martuar me Gjin Musaka, martesa e dyte me Stefan Strez Balšić me te cilin kishte dy djem: ivan Strez Balsha (iç), dhe Gojko Balsha (iç) Figura e Vojsava Tripalda –Kastrioti. Nëna e Gjergj Kastrioti -Skënderbeut Përsa i përket figurës së nënës së Gergj Kastrioti-Skënderbeu, Vojsava Tripalda nga Pollogu. Shumë studiues nuk bien dakort për origjinën e saj në se ishte arbër-epirote që banonin në Maqedoni apo ishte me origjinë serbe madje disa thoë bullgare me emrin Vojisllava. Zyrtarisht kishte këtë origjinë familjare. Vojsava Kastrioti-Tripalda- Orthodokse-bizantine. • Voisava Tripalda (lindur? në Pollog - vdekur në 1405 • Voisava -Volislava, e njohur si gruaja e Gjon Kastriotit me te cilin pati 9 femije. • Prinderit: Grgur Golubić (Brankovic) dhe e jema Teodora. • Bashkeshorti: Gjon Kastrioti • Femijet: Mara, Elena, Mamica, Vllajka, Angjelina, Stanisha, Reposh, Gjergj, Konstandin, • Nipi: Gjon Kastrioti iI • Gjyshi: Branko Mladenović Si perfundim, Petrovski hedh dhe nje te dhene gjenealogjike qe vijne nga dokumentat zyrtare te asaj kohe flitet per Grgurin e Panjohur ose Grgur Brankoviqin e ku rezulton se bashkeshortja e ketij Grguri quhet Todora. Me pastaj, therritet dhe nje informacion tjeter sipas nje shkruesi te nje manastiri i bere ne vitin 1371, Krale Marko jetonte me Teodoren, gruaja e Grgurit. Dhe me kete te dhene mbyllet dhe kapitulli mbi Vojsaven, me pretendimin qe Todora eshte e jema e saj. Sipas studiuesit dibran Hilmi Sadiku në studimin e tij ai pohon se Andrea Engjëll Flav Komneni e nxjerr Vojsava Kastriotin nga familja e Muzakajve. Po në këtë punim të tij rreth përkatësisë etnike të Vojsavës thuhet se Kostandini, djali i Gjon Muzakës, mbështetur në gjenealogjinë që i dërgoi Andrea Engjëll Flav Komneni i bëri një shtesë kronikës së të atit (Gjonit), për t’ua lënë pasardhësve në të cilën thuhet: ”Vojsava jepet e bija e Momcinit, që u bë shoqja e Gjonit, të cilëve u lindi Gjergj Kastrioti”. Kostandin Muzaka princin e Pollogut na e paraqet të kombësisë arbërore e për pasojë e të njëjtës etni rezulton edhe e bija e tij Vojsava.(http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/79714-Etniciteti-i-Vojsaves/page5). Autori tjetër, Johann Georg von Hahn (1811–1869), thote se Vojsava ishte nga familja e Branai e fisit të Vrana Konti. Autori ynë Fan S. Noli(1882–1965), permend se Vojsava vinte nga Familja Muzaka. Historiani Oliver Schmitt (b. 1973), historian austriak thote se Vojsava vinte nga familja Brankovic dhe ishte serbe e afert me Mara Brankovic. Boban Petrovski (b. 1972) historian maqedonas, thote se Vojsava Tripalda nga Pollogu ishte e bija e Gergur Brankovic, apo edhe e Vuk Brankovic. Strashimir Dimitrov (1892–1960), historian Bulgar, thote se Vojsava ishte e bija e nje bojari bullgar nga Maqedonia. Religjioni i Familjes Kastrioti. Duke qënë një fisnik i rangut jo të lartë, më i pari i familjes Kastrioti Konstandin Kastrioti ishte një Pronar i një zone në Dibër-Peshkopi por edhe Kephale i Kaninës rreth vitit 1362, kohë kur Arbëri dhe Epiri ishin në sundimin e Mbretërimit serb i cili ishte në fundin e tij. Për këtë arësye sipas Linjës së Theodosit, kjo pjesë e pronave të Kastriotëve por edhe e princërve të tjerë ishin nën juridiksionin religjioz të Konstandinpojës kryeqytet i Perandorisë së Bizantit. Feja zyrtare e këaj Perandorie të lindjes pra edhe e popujve nën zotërimin e kësaj Perandorie, ishte Orthodokse Bizantine që ne vetvehte përbëhej nga nën religjionet Sllavo-Orthodokse-Bizantine por dhe Orthodokse Bizantine. Ashtu si e kishte dhe mbiemrin kjo Familje ishte tërësisht orthodokse por për arësye politike dhe dhedetyrimeve për shkak të humbjeve në luftë apo dështimeve në biznes, Gjon Kastrioti nipi i Konstandin Kastriotit dhe biri i Pal Kastriotit- Gjon (Jovan apo ivan) e ndërroi sa për sy e faqe fenë: - Pëprara vitit 1407, pra që nga viti 1368 që njihen Kastriotët, Familja Kastrioti ishte me origjinë Orthodokse byzantine, - Nga vitit1407—1410, ai personalisht u bë roman-katolik, nga halli për shkak të problemeve tregtare me Venedikun , - Nga viti 1419-1426 Gjon Kastrioti i u rikthye origjëns orthodokse për shkak të një aleance me Despotin serb Stefan Lazareviç - Nga viti 1431- u kthye në islam, nga halli sepse Sulltani i mori të bijtë peng. - Ne vitin 1437 ai vdiq dhe u varros në Hilandar, Mali Athos në Kishën e Shen Gjergjit në një varr afër të birit Reposh Kastriotit i cili vdiq si murg po aty në Hilandar, Mali i Shënjtë, në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Pra Feja e Gjon Kastriotit dhe e Vojsaves bashkëshortes së tij ishte Orthodokse, por ne momente delikate mareveshjeje politike vetëm Gjoni e ndërroi fenë sa per sy e faqe, fene ne islam apo ne katolik, por u varros si nje Orthodoks i mire ne Manastirin Hilandar se bashku me njerin nga djemte e tij Reposh Kastrioti (https://ëëë.flickr.com/photos/ben_bellaja/6877308414). Religjioni Krishterë Orthodoks i Heroit tonë Kombetar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu Para se të argumentojmë Religjionin e krishterë orthodox e ritit bizantin të Familjes Kastrioti dhe të vetë Heroit tonë Kombëtar po japim disa karakteristika të veçanta: Gjergj Kastrioti - Skanderbeg lindi ne fshatin Shëgjerth, fqinje i fshatit Sinë, krahina Dibër, më 6 maj 1405. (vdiq Lezhe 17 Janar 1468). Disa autorë e përshkruajnë Heroin tonë Kombëtar: Skenderbeu kishte edhe keto karakteristika --Kishte sy jeshile, dhe kur luftonte kafshonte buzen e poshtme aq sa i ridhte nje vije gjaku e cila jepte pershtypjen sikur ishte i plagosur dhe ishte teper i gjate---Sipas nje studimi te studjuesve suedeze Gjergj Kastrioti mund te ishte deri 1m98cm i gjate. -Ndersa studjuesi italian Paolo Peta thote se : "...nje stermbese e Skenderbeut ishte shume e gjate dhe e fuqishme fizkisht, gje qe tregonte se ajo trashegonte nga stergyshi fizikun e tij....“ (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) -Pagezimi eshte bere ne Diber sipas ritit orthodox. -U mor peng si nizamë pas thyerjes së të atit nga Sulltan Murati më 1421 dhe u dërgua në oborrin e Sulltanit në Adrianopojë. Në rradhë të parë, religjioni i Heroit tonë kombëtar pa dyshim mbetet i krishterë orthodox-bizantin. Kjo bazohet kryesisht në Fenë e Babait dhe të Nënës së tij, në Fenë të gjyshit Pal dhe e Stërgjyshit të tij Konstandin, e cila ishte e krishterë orthodokse-bizantinë pra e ritit të krishterë orthodox –bizantin (përfshi dhe atë sllav). Në rradhë të dytë, religjioni orthodox bazohet në emrat e vëllezërve dhe motrave të tij dhe të fisit të tij dhe në martesën e tij me Donika Arianit Komneni, bijën e Gjergj Arianitit dhe motra e Angjelina Arianiti (Shënjtorja e Serbisë), Skënderbeu u kurorëzua në martesë me Donika Arianitin në altarin e kishës së Shën Marisë të manastirit të Ardenicës, në 26 prill 1455. Lorenconi lexoi në bibliotekën e manastirit aktin e kurorëzimit të Skënderbeut në një nga kodikët e tij në vitin 1930. Këtë fakt e përmend në kujtimet e tij edhe peshkopi i Kishës Ortodokse. autoqefale të Shqipërisë, irene Banushi, i cili vitet e fundit të jetës i kaloi në këtë manastir Në rradhë të trete, shikohen se simbolet dhe Stema e Familjes dhe e Principatës Kastriotëve, janë të religjionit Orthodoks,si Flamuri me një shqiponjë me dy krerë të tipit të Perandorisë Bizantine me krahë të hapura, me kurora mbreërore në cdo kokë shqiponjë dhe me një yll çifut. Gjithashtu këtu futen edhe vula e tij personale me Perëndeshën Leda dhe Mjelma që personifikon Zeusin, dhe Përkrenaren e tij që ka Dhinë Amaltea që ushqeu Zeusin pra simbole të Epirit. Të dy këto simbole të fundit kanë origjinë pagane por njihen se këto zona mbeten të krishtera orthodokse Në rradhë të katërt, vijnë pohimet e vetë Gjergj Kastrioti-Skënderbeut në disa korrespondenca me Papën, Princin e Tarantos e të tjerë. Një nga këto pohime është letra e famshme e Gjergj Kastriotit Skënderbeut Proncit të Tarantos më 31 tetor 1460: ``Pervecse ju perbuzni popullin tone dhe e krahasoni arberit me delet, dhe sipas zakonit tuaj kur na permendni ne na kujtoni duke na ofenduar, por ju nuk keni asnje ide te rraces tone. Te paret tane ishin Epirotet prej nga eshte Pirro forcen e te cilit e kujtojne romaket. Ky Pirro te cilin Taranto dhe dhe shume zona afer saj u munden nga ushtria e tij, por une nuk do flaas per Epirotet.Ata jane shume me te fuqishem se ju tarantinet , qe jeni nje specie e lindur vetem per te peshkuar. N.q.se ju desheroni te thoni qe Arberia eshte pjese e Maqedonise une e pranoj qe shume nga te paret tane ishin fisnike te cilet shkuan deri larg ne indi ne udheheqjen e Aleksandrit te Madh dhe shpartalluan gjithe ato ushtri dhe kapercyen veshtiresi te pabesueshme. Ja, keta jemi ne te cilet ju i quani dele. Por natyra e gjerave nuk ndryshon. Perse ushtaret tuaj ikin me vrap perballe ketyre qe je i quani dele?``. (http://breziiri.com/brezi/?p=30628) dhe http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut Fan S. Noli ka mbrojtur mendimin se ivan/Jovan Kastrioti ka qenë "ortodoks grek" [angl. "a Greek Orthodox"] prej vitit 1419 deri më 1426 si "aleat i Stefan Lazarevicit të Serbisë"18. Ducellier i nuk ka nguruar ta pohojë se Kastriotët "janë me siguri ende ortodoksë në shek. XV"19. Tani së fundi edhe Petta e thotë shtjellimisht se "Kastriotët ishin historikisht të lidhur me Kishën ortodokse"20. Prania në Oborrin e Skënderbeut e (Shën) Nifonit dhe Zaharias përforcon edhe dëshminë e Mauro Orbinit sa përket ortodoksizmin e Skënderbeut. Në Mbretëria e sllavëve sot gabimisht të quajtur skiavonë (1601) Orbini tregon episodin në të cilin Giovanni di Capistrano ja, legat i Papës për organizimin e kryqëzatës, përpiqej t'i mbushte mendjen Skënderbeut që të bëhej katolik. Kastrioti i përgjigjej kështu: "Unë kam jetuar nëntëdhjetë vjet [sic] me këtë mendje, që prej më të mëdhenjve qysh fëmijë në shpirtin tim m'u pat mbresuar; dhe populli im, ndonëse kam qenë fatkeq, më ka mbajtur gjithnjë për të dijshëm; tani ti do të doje që, kur të më shohin të ndërruar, të pandehin se unë, i rënduar nga vitet, e paskam humbur mendjen dhe, si thuhet në gjuhë popullore, qenkam bërë matuf; unë më parë lë jetën time, se të ndahem nga traditat e paraardhësve të mij"21. Sipas Marin Barletit, Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros. Në rradhë të Pestë, argumenti kryesor janë patriarkët orthodoksë qënjëri nga ata ishte At shpirtëror i Gjergj Kastriotit. Këta ishin: Shën Nifoni, At Zaharia dhe Peshkopi i Krujës Stefan i cili carej nga Peshkopata e Ohrit. historianët vërejnë praninë, përkrah Skënderbeut, të një murgu athonit (ortodoks) të quajtur Zaharia, të cilin Skënderbeu e paskësh bërë “at shpirtëror të vetin” (Plasari e thekson këtë, duke u mbështetur te Jorga dhe Beduli); Tjetri ishte Nifoni, patriarku i mëvonshëm i Konstandinopojës dhe shenjtori i ardhshëm i Kishës ortodokse, “u hirotonis prift me bekimin e arkiereut të qytetit të Krujës”, vëren ky autor.(``Skënderbeu, një histori politike``, e Aurel Plasarit (Instituti shqiptar i studimeve “Gjergj Fishta”, Tiranë 2011); ``Skënderbeu, jeta dhe vepra``, e Kristo Frashërit (Botimet Toena, Tiranë 2002). Shën Nifoni ishte patriark i Kostandinopojës,vëllami i Skenderbeut. i biri i një shqiptari nga Dalmacia dhe një grekeje nga Morea. Nifoni eshte bere prift pikerisht ne Kruje, pas ardhjes se Skenderbeut me 1446. Ai ka pasur marrdhenie dhe lidhje te ngushta me Skenderbeun. Sipas disa dokumenteve, Shen Nifoni (vdekur me 1508),dhe Shen Zaharia se,erdhën në “Krujë” dhe pushtetari i vendit, Gjergj Skënderbeu, i pranoi ata në çdo nder dhe shpresëtari, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për famën e tyre. Pasi i mirëpriti me gëzim të madh, i mbajti pranë vetes në pallatin e tij mbretëror, ndërsa Zaharian tepër të urtë e bëri atin e tij shpirtëror ”. Kjo është një dëshmi e qartë se Gjergj Kastrioti ishte orthodhoks, ndryshe nuk kishte si ta bënte Zaharian atin e tij shpirtëror, rrëfyesin e tij. Dhe as Zaharia nuk do të mund të pranonte në asnjë mënyrë të kishte si fëmijë shpirtëror në misterin e rrëfimit një jo-orthodhoks. Madje, duke pasur parasysh mospranimin nga ana e dy murgjve të Sinodit të Firences, vështirë se do pranonin të qëndronin pranë një sundimtari romano-katolik. Do të ishin në kundërshtim me veten e tyre, pikërisht ata për këtë arsye ishin shpërngulur dhe udhëtonin për të predikuar qëndrueshmërinë në Orthodhoksi. Nga ana tjetër, a do mundej një mbret të priste, madje “në çdo nder’ dhe shpresëtari”, ata që kundërshtonin besimin e tij? (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeut). Si burim dore së parë për jetën dhe veprimtarinë e Shën Nifonit shërben Jeta dhe punët e Shenjtërisë së tij atit tonë Nifon, patriark i Carigradit [Kostandinopojës]. E njohur shkurt si Jeta e Shën Nifonit, ajo u shkrua në shek. XVI nga kryeigumeni Gavriil, që ishte protos i Malit të Shenjtë (Athos) Po simbas Jetës, Zaharia me nxënësin e tij të ri dhe murgj të tjerë për t'u ikur turqve u strehuan për një kohë në Arbëri, në Oborrin e Skënderbeut: "Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje [në Ohri], deshën të venin në vendin e Askulunit [ose Askalonit] edhe me ta u bashkuan shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana disa nga stereja, të tjerë me anije dhe mbërritën në një qytet me emrin Draç [Durrës], që është në vendin e Askulunit dhe së andejmi u ngjitën në qytetin e Krujës, që është prej Draçit rreth 6 milje. Edhe vajtën te Gjergji qeveritar i Arbërisë, që i thoshin Skënderbe, dhe i pranoi ai me gëzim të madh e me dashuri, sepse edhe më parë kishte dëgjuar për jetën e tyre, që ta ketë [Zaharian] at shpirtëror dhe mësues dhe edukues për të gjithë njerëzit dhe përftues të shpëtimit të të gjithëve, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryehiereut të qytetit të Krujës, e bëri prift atje, duke e hirotonisur si edhe vetë kryehiereun i lumi patrik Nikodim". (http://ëëë.forumishqiptar.com/threads/37527-Feja-e-Gjergj-Kastriotit-Sk%C3%ABnderbeu). Duket se nuk qëndruan shumë vjet në Krujë, sepse ra Konstandinopoja (1453) dhe pasoi një periudhë paqëndrueshmërie, e mbushur me trazira dhe ata u fshehën në një mal (pas vdekjes së Skënderbeut?!). Pastaj shkuan në Ohër, ku Zaharia u bë kryeprifti i tij, ndërsa shën Nifoni, pasi i mori bekimin, udhëtoi për në Malin e Shenjtë, ku tashmë i kishte paraprirë fama e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Nartës ishte një mësues i madh shpirtëror, i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Zaharia filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore të Malit Athos dhe për doktrinën e besës orthodhokse. Shumë shpejt fama e shenjtit filloi të përhapej kudo. "Jo mbas shumë kohe u ngritën turqit nga Lindja dhe pushtuan të gjitha viset nga Perëndimi, pikërisht deri në detin e Oqeanit dhe deri në Arbëri edhe gjithçka që gjenin e thernin, e plaçkisnin dhe e digjnin. Ndaj njerëzit iknin nga të mundnin. Ndërsa etërit e lumë [Zaharia dhe Nifoni] lanë Arbërinë dhe erdhën së rishti në qytetin e madh të Ohrisë"12. "Si vdiq Nikodimi i Justinianës, at Zaharia u bë me pahir patrik i të gjithë bullgarëve, serbëve, arbërve dhe viseve të tjera [...] por perandori turk e hoqi nga froni, ndaj dhe Zaharia e la fronin dhe vajti në Carigrad [Kostandinopojë] së toku me birin e tij shpirtëror Nifon"13. Në Krujë nuk e gjente dot një të tillë, mbasi aty "... nuk kishte as priftërinj, as djakonë latinë [katolikë]"24. Si e ka vënë re Marinescu: "Do të ishte kjo edhe një provë më shumë se popullsia e qytetit [të Krujës], kryepeshkopi Stefan i përmendur më 1451 dhe Skënderbeu ndodheshin në dëgjesën e Kishës ortodokse"25. Tani nga "historia" e Zaharias dhe Nifonit kuptohet që Kruja ishte, ende në shek XV, episkopatë ortodokse me një episkop të sajin dhe se nuk ishte shufragane e Metropolisë së Durrësit, sikundër është pohuar shpesh, por varej nga Kryepiskopata e Ohrisë. Jorga e ka shënuar shtjellimisht këtë duke folur për Nifonin: "Mandej ai vajti në Oborrin e të famshmit Skënderbe, mbrojtësi i krishterimit në Arbërinë e lirë, e cila varej [kishërisht, A.P.] po prej Ohrisë"27. E ka mbështetur këtë edhe Beduli, jo vetëm për Nifonin, por edhe Zaharian, duke shtuar argumentin: "po të kemi parasysh se u ngarkua me misionin e atit shpirtëror gjatë qëndrimit të tij në Krujë, mision i cili kërkonte të dije gjuhën e popullit për ta kryer". Në rradhë të gjashtë, Varrimi i babait të tij Gjon Kastriotit dhe Reposh Kastrioit në Malin Athos në Hilandar tregon se ritet familjare ishin të Krishtera Orthodokse bizantine. Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishte manastirit. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 "Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte", edhe shkoi ne Malin Sinai,(?) ku edhe vdiq si mur Pra gjënden aty: Varri i Reposh Kastriotit ka epitafin: Reposh Kastrioti –Dux illyricum (vdekur 1431) Dhe në sllavishten e vjetër: Nje nga afreset ne Hilandars shkruhet: »Prestavi se rab' božii Repoš', douks' ilirskii, 6939«. Varri i Reposh Kastriotit (ndoshta varri i përbashkët, )ndodhet brenda katedrales, nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157). Dikur atu ka qënë edhe Kisha e Shen Gjergjit në vëndin ku quhet Pirgu Arbanas, sepse aty Gjon Kastrioti mori me qira atë toke dhe ndërtoi kullën e Shën Gjergjit në Hilandar dhe pronën përreth në në 1426 dhe në 1430 në dy dokumente, pasi kishte dhuruar dy fshatra të pronës së tij : Radostusha dheTrebisht, duke nënëshkruar në prani të murgut Anastas, së bashku me firmën e tre bijve të tij meshkuj. Mungon firma e Stanishës i cili ishte kthyer në mysliman. Në këtë marëveshje gjënden edhe dy fisnikë të tjerë shqiptarë: Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Aty gjëndet dhe Varri i Gjon (Joakim) Kastriotit vdekur ne 2 maj 1437 ne Hilandar. Varri i Konstandin Kastriotit nuk është përcaktuar nëse është apo jo në Hilandar. (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Argumenta të tjerë në favor të Religjionit të Krishtero-Orthodoks të Heroit tonë Kombëtar Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar. Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg. Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë. Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite (http://kosova.albemigrant.com/?p=3508). Flet qarte per origjinen e tij shkronjat e skalitura ne Helmeten origjinale ne Muzeun e Vienes:IN * PE * RA * TO * RE * BT *, qe d.t.th: Jhezus Nazarenus * Principi Emathie * Regi Albaniae * Terrori Osmanorum * Regi Epirotarum * Benedictat Te (Jesus Nazarene bekon Ty [Skanderbeg], Prince i Mat, King i Albania, Tmerri i Osmaneve, Mbreti i Epirus). IN – isus i Nazaret -PE – PRINCIPI EMATHIE-RA – REGI ALBANIAE-TO –TERRORI- OSMANORUM-RE – REGI EPIROTARUM-BT – BENEDICTAT TE ii Varri i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. Problemi i Varrit të Gjergj Kastrioti-Skënderbeu mbetet një enigmë. Dihet nga Barleti i cili thotë në Librin e tij `Historia e Gjergj Kastrioti-Skënderbeu- Princi i Epirit`, se Gjergj Kastrioti Skenderbeu u varros ne Kishen e Shen Nikolles (Shen Kolli),Lezhe. por thotë se: ``Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit (Shën Nikolla). Kjo Kishë ka qënë Orthodokse deri në fund të shek XIV (http://ëëë.catholic.com/encyclopedia/diocese-of-alessio). Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..”. Pra riti i varrimit ishte i ndryshëm me atë të venedikasve që kishin në zotërim Lezhën. Sipas Barletit dy ushëheqës të mëdhenj ; Ferdinanti i Napolit dhe Sulltan Mehmeti u shprehën për vdekjen e Skënderbeut: Mbreti Ferdinant u shpreh ne letren e tij me 24 shkurt 1468 ne mirenjohje ndaj Skenderbeut: `Skanderbeg ishte si nje Baba per ne“. Sulltan Mehmeti iI, pasi vdiq Skenderbeu tha: ``Europa dhe Azia jane te miat. Mjere Krishterimi. Ai humbi Shpaten dhe Mburojen e tij``. Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1478, 10 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.Barleti thotë: “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Sipas T. Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij"Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla….. Sipas arkeologut Hekard-Ja seç thotë më tej ai per Kishen Shen Nikolla: “…nga ato që kanë mbetur nga pallati i feudalëve të vjetër, sheh tre emblema të vjetra mermeri, në njërën prej të cilave mund të dallosh ende një grua dhe një burrë, me kokën e rrethuar me një brerore dhe me një kryq grek mes tyre, në të dytën shihet një luan i ngritur mbi të dy këmbët e pasme dhe në të tretën një shqiponjë me krahë të shpalosur, që shtrëngon në kthetrat e saj një gjarpër, emblem e cila siç thonë gjendej në armaturën e kastriotëve” (H. Hecquard. Po aty. F 73). Mendohet se varri i Gjegj Kastriotit Skënderbeu gjëndet ne obborrin e Kishës së Shën Kollit të cilën e shkatërruan osmanët. Mbi këtë Kishë u ndërtua Xhamia Selimie. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit.Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Duken mbeturinat e nje xhamie ne rrethinat e keshtjelles se Lezhes ne koder dhe duken nje Dikka (arkitekture islame me kolona), nje Mihrab (pjese arkitekture islame me kurbature). Kjo xhami u ndertua mbi mbeturinat e Kishes se Shen Nikolles. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Interesant është fakti se Kisha e Shen Nikollës duhej të ishte brënda Kështjellës (kalasë) së Lezhës, dhe jo jashtë saj, e aq më tepër në rrëzë kodrës aty ku ishte ndërtuar xhamija Selimie apo Kisha –Xhami, sepse Hekardi thotë se varri i Gjergj Kastriotit-Skënderbeu, gjendej brënda oborrit të Kishës Shën Nikolla pikërisht tek shtegu ku varroseshin orthodoksët. Pra mbetet i duyshimtë fakti nëse Mauzoleumi i cili është ndërtuar në kohën e Enver Hoxhës dhe gjëndet edhe sot duhet të gjëndet pikërisht mbi varrin e Skënderbeut në një kohë kur Kështjella është sipër në kodër, pra dhe kasha duhej të gjëndej sipër në kodër dhe jo aty poshtë. Dyshime mbi varrin e Skënderbeut ka hedhur historian shqiptar Dhosi Liperi, i cili në Konferencë e Dytë Albanlogjisë më 1968 kundërshtoi argumentat e historianëve të tjerë mbi vrrin e Skënderbeut. Sipas tij : ``turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete``. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij ``Mitologjia Skenderiane``. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, Idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit``. Të tjera dëshmi të mbeldhura nga studiuesi Dhosi Liperi, të shkruara në librin e tij ``lufta shqiptaro-turke ne shek XV``(Tirane 1968), ne Mat, Zadrime,Kruje e Mirdite, osmanet nuk e gjeten asnjehere varrin e Skenderbeut. Si etnograf, Liperi u mor kryesisht me mbledhjen e të dhënave verbale që mori nga 173 kallëzonjës, të cilët i intervistoi gjatë periudhës 1929-1961. Në përfundim mund të parashtroj se përse Gjergj Kastrioti –Skënderbeu mbetet j vetëm një Hero Kombëtar i Shqipërisë por dhe një Dëshmor i Krishërimit Orthodoks i cili ka një borxh ndaj tij për ta respektuar dhe nderuar si mbrojtës i Kristianizmit në përgjithësi por dhe i Krishtërimit Orthodoks. BIBLIOGRAFIA • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike e shek. XVI, në "Konferenca e Dytë e Studimeve Albanologjike", Tiranë 1968 . • BEDULI, DH.: Disa të dhëna lidhur me periudhën e Skënderbeut nga një vepër agjiografike orthodhokse e shek. XVI, • drshkr. • CERONE, F.: La politica orientale di Alfonso di Aragona, në "Archivio Storico per le Province Napoletane", anno XXVIII, fasc. i, Napoli 1903. • CONSTANTINESCU, N. A.: Neagoe Voda Basarab si Sf. Nifon, Bucuresti 1921. • DUCELLIER: Aux frontières, 7. • FEDALTO: La Chiesa, iII, • HASDEU, B. P. shih Viata. • JORGA, N.: Histoire des États balcaniques jusqu'à 1924, Paris 1925. • JORGA, N.: istoria Bisericii Romanesti, Bucuresti 1928. • KONICA, F.: Një patrik shqiptar në shek. XV, në "Bota shqiptare", Tiranë. • KURILLA LLAVRIOTI, E.: • KORABLEV: Actes, iI. • LAMPROS, K.: Catalogue of the greek manuscripst of Mount Athos, Cambrigde 1895. • MARINESCO, C.: Alphonse V, Roi d'Aragon et de Naples et l'Albanie de Scanderbeg, në "Mélanges de l'École Roumaine", Paris 1923. • Mazilu, D.: Contributii la studiul vietii Sf. Nifon, Bucuresti 1928 (ekstrakt). • MOISESCU, G.: Viata Sf. Nifon patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 9, Bucuresti 1958. • NANIESCU, i.: shih Viata. • NASTUREL, P.: Recherches autour la version gréco roumain de la vie de S. Niphon iI, patriarque de Constantinople, në "Revue des etudes Sud Est européennes", nr. 5, Bucarest 1967. • NOLI, F. S.: George Castrioti Scanderbeg, Neë York 1947. • NOVAKOVIC: Zakonski. • ORBINI: il regno, 339. • PARTHEY: Synecdemus, 124, 220 • PETKOVIC: Arbanaski, 196 197. • PETTA: Despoti, 34. • POPESCU, N. M.: Nifon iI Patriarhul Constantinopolului, në "Analele Academiei romane", 19143. • RADONIC: Djuradj, nr. 3. • SIMANDREA, T.: shih Viata etj. • ŠUFFLAY: Srbi, 95. • THALLÓCZY & JIRECEK: Zëei Urkunden, 144 • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1865 (ed. HASDEU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, Bucuresti 1888 (ed. NANIESCU). • Viata si traitul Sf. Nifon Patriarhul Constantinopolului, në "Biserica Ortodoxa Romina", nr. 5/6, Bucuresti 1937 (ed. SIMANDREA). • (http://ëëë.forum-al.com/shoëthread.php?t=1675) Studiues Prof. Pirro Prifti === Binomi Fe dhe Atdhe dhe identiteti Shqiptar === Në debatet e vështira për identitetin e shqiptarëve eshtë për tu theksuar gjithmonë se fjala e profesionistit pra në këtë drejtim e historianet e aq më tepër e akademikut Kristo Frashëri është për tu marrë si bazë sepse në të ka argumente shkencore ndaj të cilave nuk mund të kundërshtohen në se nuk ka një kundër argument po aq serioz dhe shkencor për të njëjtin problem. Por në kohën e demokracisë tutela strikte e punimeve shkencore nuk mund të jetë më një mburojë po aq efektive kur argumenti del në publik dhe bëhet I asimilueshëm nëpërmjet medias së shkruar tek publiku dhe komunitetet e interesuara apo jo. Problemi I identitetit shqiptar është po aq I rëndësishëm sa dhe emri që I vihet njeriut nga prinderit që vendosin për të dhe të cilën fëmija kur rritet nuk e diskuton vënien e tij. Në fakt fëmija kur bëhet I vetëdijshm zakonisht në moshën e adoleshencës dhe më vonë nuk diskuton emrin por prejardhjen e prindërve. Kështu dhe në rasatin e debatit që për mendimin tim është artificial dhe I stisur dhe thjesht për qëllime komrciale të tipit të Nam-it ( pra të dëshirës për të ngelur në histori dëshirë që është shumë e theksuar tek shqiptarët) që në fillim midis Kadaresë dhe R. Qoses, debat ky që nuk të çon gjëkundi si për nga aspekti analizës historike që përpiqen të bëjnë këto dy celebritete shqiptare ashtu dhe nga pikpamja e përfundimeve që dalin nga konflikti në dukje I egër (kujto titullin që I vendosi I.Kadareja shkrimit të tij të parë), konflikt ky që të kujton goditjet me sopatë tek pemët që priten pa leje. Këto pemë që kërkohen të priten pa leje janë argumentat e përdorura (jo-profesionale) nga të dy shkrimtarët dhe publicistët shqiptarë të jugut dhe të veriut po aq të respektuar në të gjithë vëndin dhe replikat midis tyre, në mos shihen me habi nga publiku që I merr nëërmjet medias (e cila mesa duket nuk ka shumë punë për të gjetur lajmin por përpiqet ta gjeje brënda dy kryeqyteteve shqiptare Tiranë - Prishtinë). Vënia e gjërave në vënd dhe kuptimi I mirëfilltë I tyre, largimi I kësaj tymnaje, dalja e problemeve sheshit zbulohet fare bukur nga argumentat e professor K.Frashërit. Por ngel diçka tjetër e pa qartë akoma në mëndjen e njerzve që më tepër lexojnë titujt e gazetave sesa vetë shkrimet e tyre. Përse lindi konflikti. Lindi për të bërë shoë siç e kam shprehur edhe njëherë para tre muajsh në një shkrim për këtë qëllim, apo tashmë përveç shoë-ut fshihen dhe argumenta të tjera të pashprehura por të formuluara nëpërmjet frazash eufemiste dhe me sofizma për të paraqqitur me kujdes diçka që u vjen zorr ta thonë: njëra palë për të mbrojtur traditën e mbivendosur myslymane mbi atë të krishterë të familjeve tona që asnjëherë nuk u konvertuan plotësisht, dhe tjetra për të thënë slloganin bosh që feja e shqiptarëve është shqiptaria e cila përdoret si për të shprehur që shqiptarët janë një popull tolerant megjithë mungesën e unifikimit fetar ashtu dhe për të mbuluar atë që kanë thënë si filosofët e vjetër ashtu dhe ata marksistë (për fat të keq) që tek shqiptarët feja nuk zuri rrënjë mirë dhe mbajnë akoma tradita pagane. Të dyja argumentet qëndrojnë pjesërisht. Mud të përmëndet në rradhë të parë që arguentet e K.Frashërit janë të sakta dhe të qarta. Problemi I identitetit të shqiptarëve është një argument interesant në të cilën kanë dëshirë të thonë fjalën e tyre të gjithë intelektualët shqiptarë të cilët janë sensibël ndj këtij problemi po aq sa ç'janë sensibël ndaj medikamenteve të dhëna për sëmundjet që prekin familjet e tyre. Dhe ata s'mund të rrinë pa folur për sëmundjet, mjekimet, doktorët e mirë dhe ..xherahet. Kështu është ky interesim dhe për objektin e shkrimit. Pavarësisht nga profesionalizmi I K.Frashërit, debati konfliktuoz për këtë problem I celebriteteve tona (që janë ekspertë në fusha të tjera) pra të I.Kadaresë dhe R.Qoses, argumentet pro dhe kundër janë të shumta edhe ndër intelektualë të cilët pozicionohen qoftë hapur, qoftë indirect në përputhjë me shkollimin e lartë të tyre, traditën familjare, kulturën e përgjithshme të tyre, grintën e tyre në shoqëri dhe punë. Por ky interesim, ky debat, kjo zhurmë qoftë për shoë, qoftë për arsye të ndryshme të çon gjithashtu edhe në një hapësirë të parrahur mire nga vetë akademikët, të cilët kanë edhe ata dobësitë e tyre, dobësi që kanë rënduar direct dhe indirect mbi këtë problem: kush është identiteti kombëtar I shqiptarëve dhe pse akoma nuk është ezauruar ky problem akoma, megjithë sigurinë që japin akademistët historianë për spjegimin e plotë të këtij fenomeni. Pra na del që në të kundërt të akademistëve dhe akademive që kemi finjë të cilët jo vetëm kanë patur platforma të qarta e të realizuara kombëtare për konsolidimin e historisë dhe analizave dhe përfundimeve të qarta historike për vëndet e tyre, akademistët tanë nuk janë në të njëjtin nivel sepse derisa akoma ka intelektualë, hitorianë, shkrimtarë, bile dhe nga profesione të tjera që merren me këtë punë, kuptohet se diçka nuk ka shkuar mirë. Unë mendoj se presioni I individëve të veshur me pushtet në periudha të ndryshme historike, presion I bërë për qëllime si egoiste ashtu dhe për të zbatuar platforma të caktuara të propozuara nga klanet që I kanë vendosur (kujto e kam fjalën për fqinjët që kanë investuar për një kohë të gjatë që shqiptarët të mos merren me identitetin e tyre por të quhen thjshtë turq për myslimanët dhe grekë për të krishterët) kanë bërë efektin e tyre. Dhe këtu akademistët tanë nuk e kanë thënë fjalën e tyre të plotë të pa influencuar nga politikanët, të painfluencuar nga ndryshimet sociale, të painfluencuar nga revolucionet politike dhe kulturore apo dhe fetare. Thjesht akademistët tanë duhet të bënin atë punë profesionale e shkencore historike ashtu siç e kanë bërë hstorianët më në zë të Europës të cilët nuk e kanë çarë kokën nëse argumenti I nxjerrë për Shqipërinë dhe shqiptarët është I mirë për fqinjët e shqiptarëve apo në të kundërt. Nga që nuk ka ndodhur kjo gjë madje edhe pas pavarësisë së Shqipërisë e deri më sot, atëhere dalin njërëz dhe celebritete shqiptare e deri si puna ime që jam një studiues I rregullt por jo historian profesionist që të japin mendimin e tyre për probleme që I duhej vënë kapak prej shumë kohësh dhe të hidheshim në etapën 'B' të platformave për shtetin dhe nacionalitetin dukë vënë në kalion të parë sulmin se sa mbrojtjen ndaj kundërshtarëve. Dhe ky është një problem tjetër I rëndësishëm që duhet trajtuar, për ta bërë Shqipërinë një vënd të fortë pavarësisht nëse duhet të hymë në KE dhe pastaj të zgjidhet problemi shqiptar nëpërmjet të zbatimit korrekt të të drejtave të njeriut apo nëpërmjet zbatimit të ndonjë ligji tjetër europian ku shqiptarët të mos jenë më qytetarë të dorës së dytë. Këtu gjithashtu akademistët duhej të luanin rol të dorës së parë si dhe tek plani 'A' ku kemi ngelur, dhe jo të merren akoma me quicin 'e lagu apo s'e lagu bishtin dhelpra'. Duke qënë punët kështu që prej 90 vitesh pavarësi, duke mos u interesuar politika dhe politikanët për një Shqipëri të fortë, duke rendur pas pasurimit të shpejtë (është për tu habitur se kjo sëmundje është e vjetër në Shqipëri dhe prek kryesisht politikanët që e vjedhin votën e popullit me ndihmën e brëndëshme apo të jashtme), na lind e drejta ne të zellshmëve që të ndihmojmë sado pak dhe të polarizohemi kur përballemi publikisht me debate të tilla. Këtë ndihmë modeste duam tjua japim akademistëve por edhe celebriteteve tona të cilat harrojnë që janë celebritete dhe zbulojnë atë që ne dhe shteti duam tua mbajë fshehur: dinjitetin, ndershmërinë dhe moralin (që në disa raste nuk e kanë).. II Problemi kryesor për Shqipërinë dhe shqipëtarët ka qënë dhe mbetet momenti kur I u mohua e drejta të bënin një mbretëri dhe të formonin kombin e tyre me të gjitha krahinat e banuara me shqiptarë . Ky moment që u kristalizua edhe për vëndet e Europës në shek e XIV - XVII kur mbretëritë e para dhe shtetet e para filluan të formohen dhe të lënë pas qytetet -shtete të clat nuk egzistojnë më. Në këtë moment kur për të formuar një mbretëri (që ishte e 'modës' atëhere) duheshin dy kushte kryesore : Atdheu , d.m.th krahinat e banuara me një popullatë që flasin një gjuhë të njëjtë dhe e dyta po aq kryesore sa e para Feja, d.m.th., banorët e kësaj mbretërie apo shteti me në krye një mbret duhet të kishte banorë që të ishin të një feje se ndryshe nuk mund të kristalizohet identiteti vetëm me të folurën e njëjtë por edhe me fene pra të falurit në të njëjtën faltore të zotit dhe besimi tek një Zot I përbashkët. Shtetet europiane si dhe Shqiptarët (që në atë kohë quheshin Albanë dhe vëndalinjtë e quanin veten arbanas dhe epirotas) I kishin të dyja mundësitë për tu bërë Mbretëri si dhe fqinjët tanë Sërbët sepse grekët nuk kishin komb të vërtetë në atë kohë por përfshiheshin në Perandorinë grek folëse Bizanti. Fatkeqsia ndodhi kur popullata jonë të udhëhequra nga Gjergj Kastrtioti pas luftoi kundër kësaj fuqia të madhe (historinë e dimë të gjithë por një pjesë e harrojnë me dëshirë) pa u ndihmuar seriozisht nga mbretëritë Europiane çedoi. Pas vdekjes së Gergj Kastriotit u zbatua Plani famëkeq I Sulltan Mehmetit II i cili tha dhe zbatoi formulën që : .tek arnautët nuk do të lë gur mbi gur' ; aq sa në vazhdën e këtij Urdhëri perandorak zhvarrosi dhe prishi varrin e Heroit tonë kombëtar, Hero të cilin, Kryeministri turk I ardhur për vizitë në 2004 - 2005 e ofendoi duke ofenduar jo vetëm qeverinë impotente të Nanos por nëpërmjet kësaj ofendoi të gjithë popullin shqiptar (dhe kosovar) dhe nuk I hyri ferrë në këmbë. Që prej asaj kohe njëra nga krahët e Binomit Atdhe + Fe u prish, u dëmtua, u gjymtua dhe popullata shqiptare u shpërngul duke bërë një emigracion të jashtzakonshëm për totalin e popullatës së saj dfuke u larguar në Itali ( Kalabri - 'nga Labëria', Napoli, Sicili), Kroaci, Bullgari e Rumani ( ku princërit Gjika themeluan Bukureshtin - 'i bukur është') e deri në Ukrainë. Popullata autoktone u rrudhos dhe vetëm një nga fiset që I u bashkuan Gjergj Kastriotit e ruajti fenë - Mirditorët të cilët kishin si Princ Lekë Dukagjinin . Brezi i tij i mëvonshëm mori mbiemrin GjonMarkaj. Konkluzioni. Shqiptarët mezi arritën të formojnë shtet dhe kur atë e formuan shteti u doli I cunguar sepse shumica e popullatës u konvertua me zorr (përveç rastit kur në tokat shqiptare turqit kolonë turq, persianë dhe aziatikë të cilët natyrshëm ishin myslimanë). Ngelet thënia e Bismarkut që 'Shqipëria është merë gjeografik' sepse ai pati parasysh që të krishterët në shqiprëri kishin pushuar së qëni shtet-formues. Ky ishte gjithasht shkaku që Europa nuk përkrahu formimin e një shteti të madh Shqiptar më 1912 sepse nuk dëshërontë që të formontë një shtet të madh me popullsi myslimane ( qoftë edhe të konvertuar me zorr) për arsyen e thjeshtë sepse në atë kohë shtetet e europës lindore dhe Ballkani sapo ishin çliruar dhe mezi ishin çliruar pas shumë vuajtjesh nga Turqia myslimane. Po ta shohësh edhe sot edhe tani mund të konstatosh brishtësinë e shtetit, brishtësi dhe mungesë stabiliteti që prej 1912 aq sa disa herë Europa është detyruar të vendosë ose rregjentë ose ka ndyrhyrë ushtarakisht 9 kujto 1997 dhe 1999) Të tërë historianëve shqiptare dhe letrarëve të spikatur shqiptarë u duhet tu shkojë në mëndje se binomi Fe + Atdhe ka qënë dhe mbetet themeli I një shteti stabël. Në Librin tim 'Të Penduarit' kam përmëndur hollësisht se si mund të amortizohet kjo goditje fatale për kombin tonë nga ana e Perandorisë turke. Dhe Dy janë mundësite që mund edhe të kombinohen për të realizuar një shtet të fortë dhe dinjitoz si ato të Europës: Arsimimi I mirë dhe laik I popullatës në mënyrë të vazhdueshme, arsimim I cili rrit tolerancën fetare dhe kjo është mënyra më e mirë për të shkuar dhe u integruar në KE aq të dëshëruar Dhe së dyti është ri-konvertimi i ngadaltë, pa dhunë, dhe me dëshirë, në fenë e të parëve (ri-unifikimi fetar), alternative e vështirë por jo e pamundur. Prandaj si të thuash, plani 'B' i një shteti duhet të bëhet me ndihmën e akademikëve. Por në rradhë të parë debatet duhet të bëhen midis intelektualëve të përgjegjshëm dhe jo me njerëz gjysëm intelektualë me formim jo laik të mirë, duhet mirekuptim, duhet bashkëpunim, duhet unanimitet në marrjen e vendimeve kaq të rëndësishme. Të tëra vëndet perëndimore përfshi dhe fqinjtë tanë e kanë realizuar planin e tyre 'B' nga të cilat plane Shqipëria po vuan akoma mungesën e stabilitetit dhe zgjatjen e tranzicionit. Integrimi në Europë është në fakt një fshirje e ardhme e kufijve dhe respektimit I të drejtave të njeriut. Unë vetë jam pak skeptik që problemi I jetesës së shqiptarëve dhe trojeve të tyre të marra padrejtësisht shumë kohë më parë por të vëna në vënd pjesërisht nga Anglo-Amerikanët (Kosova), respektimi I të drejtave të tyre do të mund të bëehn pa u rregulluar më parë në këtë periudhë që jetojmë (në periudhën e para-integrimit). Nëse debatet vazhdojnë në media dhe në popull vetëm për Nam apo vetëm për të shfryrë inate personale (edhe kjo është formë e luftës së klasave), apo për të sharë kritikuesin që përdor argumente, atëhere shteti, populli, inteligjencia do të mbetet aty ku ka qënë dhe do të vazhdojë të turbullohet e nuk do të shoh qartë se ku qëndron gabimi dhe gabimet e bëra me qëllim që t'I shmangim e të ecim përpara me kujdes e dinjitet kombëtar. === Ku prehen eshtrat e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut? === Në kuadrin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit kombëtar, shumëkush që ka lexuar librin e Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu“, e di se pasi osmanet pushtuan Lezhën me 1479. Sipas Marin Barletit: “Gjergj Kastrioti u varros në qytetin e Lezhës, në kishën e madhe të Shën Kollit. Ceremonia e varrimit të tij, sipas zakonit të të parëve, u bë me një madhështi të paparë. Trupi i tij u përcoll me vaj nga të gjithë ushtarët dhe me gjëmë, sipas zakoneve të vendit, nga të gjithë princat dhe kapedanët…..” . “Kur dëgjoi që po e qanin të vdekur, Lek Dukagjini, princ epirot, doli me vrap në mes të pazarit dhe me fytyrë të pikëlluar e me zë të mbytur tha, duke çkulur mjekrrën dhe flokët; “mblidhuni, mblidhuni me vrap të gjithë o princër e sundimtarë arbëror. Sot u bënë cop dyert e Epirit dhe të Maqedonisë, sot u rrëzuan muret dhe fortesat tona; sot fluturoi tërë forca dhe fuqia jonë, sot u përmbysën fronet dhe pushtetet tanë; sot u shua krejt së bashku me këtë njeri çdo shpresë e jonë”( Marin Barletit “Jeta dhe Veprat e Princit Epirot Gjergj Kastrioti-Skenderbeu). Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikolla në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq. Sipas Barletit, “Turqit dhe Barbarët duke u bërë zotër të qytetit të Lisos, gjetën dhe nxorën nga varri me dëshirë shumë të madhe trupin e Skënderbeut. Te eshtrat dhe varri i tij u mblodhën që të gjithë kush e kush më parë, sepse kujtonin se do të ishe fatbardhë, shumë i lumtur ai që do të siguronte për vete një copëz prej tyre, të cilën e qepnin dhe e zbukuronin një palë me argjend, një palë me ar dhe e varnin në qafë, si ndonjë gjë hyjnore, të shenjtë dhe vendimtare për fatin e tyre dhe e nderonin me respekt shumë të madh, duke kujtuar se të gjithë ata që i mbanin me vete ato thërrmija do të kishin në jetë po atë fat e mbarësi që pat edhe gëzoi sa qe gjallë vetë Skënderbeu”. Kur osmanet gjetne varrin e Skenderbeut ne Kishen e Shen Nikolles ata e hapen dhe i moren kockat si hajmali duke besuar qe nga ato do te beheshin trima. http://www.eupedia.com/forum/threads/26169-Berbers-and-Albanians-E-haplogroup-and-linguistic-similarity/page2). Spanduçi, shkrimtar i shek 17th ne librin e tij”Historia“ shkruante se…Varri i Skenderbeut eshte ne nje varreze orthodokse te Kishes Shen Nikolla…. E vetmja e dhene per varrin dhe eshtrat e Gjergj Kastriotit –Skenderbeut. Por sot ka te dhëna se eshtrat janë çvendosur disa kohë më vonë nga Kisha e Shën Kollit atëhere Kishë katolike por meqënëse kishte qënë dhe Kishë orthodokse para venedikasve kishte sipas Spanduçit edhe varrezë orthodokse. Po kështu, edhe abati francez duke cituar Barletin thotë: “Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Shkaqet se përse Gjergj Kastrioti u varros në Lezhë dhe jo në Krujë janë të paqarta, por ka shumë mundësi që ato duhet të kenë shkuar në Krujë dhe më vonë në Hilandar në vëndin ku preheshin eshtrat e të jatit Gjon Kastriotit varrosur aty më 2 maj 1437- apo Gjon Dibranit, eshtrat e të vëllait Reposh varrosur më 25 korrik 1431 i cili ka lënë një dorëshkrim të shkruar me gërma greqishte por me fjalë shqip. Nuk është gjëndur akoma dorëshkrimi por mendohet se ruhet në një nga bibliotekat e Hilandarit apo të Manastirit të afërt me të. Mbi varrin e Reposh Kastriotit shkruhej : `Reposh Castriotum-Dux illyricum 6939 ` (Prestavi se rab’ božii Repoš’, douks’ ilirskii, 6939). Dihet se Gjon Kastrioti bleu token ne Hilandar duke i dhuruar dy fshatra te Pollogut: Radostusha dhe Trebinjen. Per here te pare emri i Gjergj Kastriotit permendet ne dy dokumenta akt shitjeje: e vitit 1426 dhe 1430, kur ai dhe familja e tij bene Kullen e Shen Gjergjit dhe pronen pereth afer Manastirit Orthodoks serb –Hilandar ne Malin Athos; ne shkembim Gjon Kastrioti dhuroi dy fshtara pronë e familjes: Radostush dhe Trebisht. Neneshkrimi eshte i Gjon Kastriotit dhe igumenit Anastas.(https://en.ëikipedia.org/ëiki/Talk%3ASkanderbeg/Archive_4). Murgjit e manastirit Hilandar te Malit te Shenjte, zoterojne nje te dhene te vitit 1421-1422, ku ivan (Gjon) Kastrioti me kater bijte e tij i dhurojne fshatrat Radostine edhe Trebishtë- Manastirit Hilandar. Fisniket shqiptare, nje Aranit edhe dy zyrtare te oborrit te Gjergj Kastriotit, Rajan edhe Dmitr, permenden ne nje perkujtimore serbe-ortodokse. Sipas tradites te shek.16 “Reposhi, i vellai i Skenderbeut, conte nje jete te shenjte”, edhe shkoi ne Malin Sinai? (sinonim për Malin Athos që në fakt është në shqip- At-os e prapashtese byzantine-greke) –pra Mali i Shenjte Athos) ku edhe vdiq si murg… Firmat jane te tre vellezerve: Gjerg, Reposh dhe Kostandin. Emri i Stanishës nuk eshte sepse ai ishte konvertuar ne islam dhe ishte martuar me nje turkeshe sipas te dhënave. Kockat e tij të futura nën dhe u prehën në paqe gjer ditën kur në Epir erdhi Mehmeti iI, katër vite më pas turqit të cilët pushtuan qytetin e Lezhës, kërkuan të etur trupin e Skënderbeut, duke ja shkulur kockat e tij. Kockat e atij njeriu që dikur me ti dëgjuar emrin merrnin arratinë, tani i rrëmbenin si diçka të shenjtë. Ata vërsuleshin drejt skeletit dhe i lumtur ish ai që i prekte e akoma më shumë, ai që i varte ato si hajmali, pra si diçka përrallore…….”. (abati francez Zhak de Lavardin. Në vitin 1573 ky autor e botoi veprën e tij në Paris me titullin “Histoire de Georgis Castriotis Syrnome Scanderbeg, Roy de l’Albanie”) Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Or SulltanSulejmani krahas ngritjes së xhamisë Selimije lejoi të ndërtohet edhe Kisha e re e Shën Kollit Përse lindën dyshimet se eshtrat e Skënderbeut nuk ishin atyNë varrezat e Katedrales së Shën Kollit? Dihet që Lezha u pushtua në vitin 1478 sipas të dhënave të historinaëve europianë por dhe atyre osmane si këta më poshtë: 1)-“Tursun Beu;Tarih-i ebu’l-feth(Historia e atit te pushtimeve)”;… 2)-“Kevami;Fetih-name-i Sultan Mehmed(Veper mbi fitoret e Sulltan Mehmetit)”;… 3)-“Idriz Bitlisi(14?!-1520);Hest Bihist(Tete Parajsat)”;…. 4)-“Kemal Pashazade/Ibn Kemali(1468-1534);Tevarih-i al-i osman(Historia e Dinastise Osmane)-Defteri/Vellimi i VII-te”;….. 5)-“Hoxha Saddedin/Hasan Xhan bin Hafiz Muhammed isfahani(1536-1599);Tac-ut-tevarih(Kurora e Historive)”;….. 6)-“Ali/Mustafa bin Ahmed bin Abdullah al-Mavla Celebi(1541-1600);Kunh-ul-ahbar(Berthama e lajmeve)”;… 7)-“Sollakzade/Mehmet Hemdemi(?!..-1657);Fihrist-i Sahan(Pasqyra e mbreterve)ose Tarih-i Solakzade(Historia e Sollakzadese)”… 8)-“Mynexhimbashi/Dervish Ahmed dede bin Luftullah(1631-1702);… (https://blogg1444.ëordpress.com/2017/04/10/pushtimi-i-keshtjelles-dhe-qytetit-te-lezhes-nga-kasapi-i-arberise-sulltan-mehmeti-i-ii-te-fatih-ne-vitin-1478/) Asnjëri nga këta nuk përmënd hapjen e varrit të Gjergj Kastriotit. Megjithse disa historianë thonë se varri u hap pas dy vitesh nga osmanët më 1480. Mendohet se varri i Skenderbeut gjendet nen xhamine Selimije e cila u ndertua mbi Kishen e Shen Nikolles prandaj quhet edhe Kisha-Xhami). Xhamija u quajt Selimije sipas urdherit te Sulltan Sulejmanit. Kisha e Shën Nikolles (Shen Kollit) u shndërrua në xhami në vitin 1580. Sot aty eshte ndertuar Mauzoleumi. Po të shihet me kujdes duket se Mauzoleumi është jashtë Kalasë?! Dyshimet lindin sepse: Kisha e Shën Kollit Lezhë duhet të ketë qënë brënda Kalasë së Lezhës dhe jo jashtë. Varrezat e Kalasë së Lisus janë jashtë kishës së Shën Kollit pra jashtë Kalasë e për pasojë familjarët e Heroit Kombëtar nuk duhet ta kenë lënë varrin jashtë Kalasë studiuesit Dhosi Liperi ne Konferencen e 2 te studimeve Albanologjike, 1968–turqit nuk e kane cvarosur varrin e Gergj Kastriotit-Skenderbeu, sic pohon Marin Barleti, sepse sipas tij nuk ka asnje document Osman apo venecian qe e pohon kete. 47 vjet pas vdekjes se Autorit u botua libri i tij “Mitologjia Skenderiane“. Sipas Dhosi Liperi (vdekur me 1968), historianet turq ibn Kemali, Hoxha Sadedini, idris Bitlisi, Tursuni, te cilet pershkruajne hollesisht pushtimin e Lezhes me 1478, nuk e permendin cvarrimin e varrit te Gjergj Kastrotit. Deshmite e tyre ne librin “lufta shqiptaro-turke ne shek XV“, Tirane 1968. …………………………………… (Por çthonë burimet osmane në këtë rast. Reth kësaj temë kemi dëshmitë e disa autorëve sit ë Ibn Kemalit, Hoxha Sadedinit, Idris Bitlisi, Tursuni, etj (Lufta Shqiptaro Turke në shekullin XV. Burime Osmane. Tiranë 1968). Dëshmitë e tyre konsistojnë me braktisjen e qytetit të Lezhës nga Venediku dhe banorët gjatë fushatës turke të vitit 1479 për pushtimin e Shkodrës. Ja seç thotë midis të tjerave Ibn Kemali në librin e shtatë të veprës së tij Historitë e Dinastisë Osmane, shkëputur nga vëllimi i mësipërm. “Kur ushtira ngadhënjimtare u vendos plot madhështi rrëzë mureve dhe kur zgjati dorën drejt fustanit të fitores, atëherë të pabindurve të Leshit (Lezhës), u iku gjaku nga nga frika, fytyrat e tyre mbetën të thata sin ë afreskat e kishave…më në fund ata panë se krahinat përreth u pushtuan nga ushtria vërshuese si Nili dhe e rrëmbyeshme si përrenjtë e maleve dhe se kështjella e tyre mbeti si ishull brenda këtij deti që përmbyt botën. (Lufta Shqiptaro Turke në Shekullin e XV. Burime Osmane. Tiranë 1968. Fq 223-226).) Kështu, mund të themi se si, zotër feudalë Kastriotët janë varrosur brenda kishave për të cilat janë kujdesur ose kanë patur lidhje me to. Kjo gjë ka ndodhur edhe me motrën e Skënderbeut Marën, të shoqen e tij Donikën, si dhe djalin e tij Gjonin. Gjerësisht me këtë problem është marrë Prof. Valter Shtylla, i cili tek shkrimi i tij “Familja e Kastriotëve. Monumentet Flasin”, botuar në dt 6. 12. 2008 në Gazetën Standard, thekson se, Donika e shoqja e Skënderbeut mund të jetë varrosur në portikun e manastirit mbretëror të San Trinidadit në Valencia të Spanjës. Gjithashtu në Napoli, në portikun e kishës së Santa Maria la Nova, është varrosur nipi i Skënderbeut, Kostandini, djali i të birit të tij, Gjonit. Po kështu, Mara, e motra e heroit, e martuar me princin e Malit të Zi, Stefan Cernojeviçin, është varrosur brenda kishës së Shën Marisë, në manastirin-mauzole të Cërnojeviçëve që ndodhet në ishullin e Komit, në liqenin e Shkodrës. Gjithashtu edhe një nga gojëdhanat që qarkullon edhe sot në vendorigjinën e Kastriotëve, në Mat, flet se e Vojsava, e ëma e Heroit, është varrosur në kishën e Shtjefnit (Shën Stefanit). E publikuar nga Dilaver Kurti ajo klasifikohet ndër burimet e rëndësishme gojore për familjen e Kastriotëve (Dilaver Kurti. Trashëgime Iliro-Arbërore. DeaS. Tiranë 1999. Fq 312). Gjatë sulmeve mbi Lezhën të viteve 1478 dhe 1501 turqit e dogjën kishën Katedrale të Shën Kollit. Në vitin 1580 karakatina e kishës që konsiderohej nga vendasit si vend i shenjtë u shndërrua nga pushtuesit në xhami me emrin “Selime”. Farlati na citon kardinalin Alciati, i cili thekson në shënimet e tij se kisha ekzistonte deri në vitin 1575 (Daniele Farlati, Ilyricum Sacrum, VII f 323). Një dëshmi tjetër na pohon se turqit prishën edhe varrezat e dikurshme të kishës duke i hedhur eshtrat e varreve në lumin Drin që ndodhej aty pranë (Harvat Glasnik XXI, Dok 83). Pra, ajo që thuhet se turqit u përpoqën të zhduknin plotësisht kujtimin e Skënderbeut mund të jetë e vërtetë. Ndërkohë që peshkopi i Lezhës B. Orsini, thekson në vitin 1628, se turqit 40 vjet më parë, diku në vitin 1580 vunë dorë mbi kishën duke e shdërruar atë në xhami, por shpejt hoqën dorë sepse tre hoxhallarë kishin rënë nga minarja dhe kishin vdekur (I. Zamputi. Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë veriore dhe të mesme, në shekullin e XVII, Vëll I, 1610-1634. Tiranë 1963. Fq 401). Këtu bëhet fjalë për kishën e shën Kollit apo Kishën e Madhe, siç e quan Barleti, e cila u shdërrua në xhaminë e mëvonshme Selimie. Në majë të kodrës është një xhami, dhe legjenda thotë se këtu, nën rrënojat e një kishe të krishterë, prehen eshtrat e Skënderbeut (Eduard Lear Në Shqipëri. Ditar udhëtimesh 1848-1849. Tirane 2008. Plejad. Fq. 97). https://www.kultplus.com/trashegimia/misteri-varrit-te-skenderbeut-si-qendron-e-verteta/ ………………………………………………………………………………… Familja Kastrioti duke qënë një famlije princërore e cila kishte varrezën e saj ka shumë mundësi që ta ketë dërguar eshtrat e Heroit Kombëtar në Hilandar ose të paktën diku në Krujë në fillim dhe pastaj në Hilandar. Egziston një Gravurë e vitit 1908 e cila gjëndet në Bibliotekën e Neë Yorkut e cila tregon disa shqiptarë që falen tek varri i Heroit tonë Kombëtar i cili gjëndet në një Teqe (shih foton). Ka ngjashmëri midis asaj Teqeje e cila nuk dihet ku gjëndet këtu në Shqipëri, me Teqenë Dollma të Krujës. Dihet se Familja Kastrioti nuk mund të linte eshtrat e Gjergj Kastriotit në një varr jashtë Kalasësë Lezhës, duke e ditur gjëndjen e rëndë të mizorive osmanenë trevat e Arbërisë dhe Epirit por edhe se nga ana etike dhe morale, nuk mund të linte eshtrat e Heroit kombatar në vënde të pasigurta. Duke patur këto dyshime mendoj se dëshmia e Barletit se eshtrat e Heroit Kombëtar ka shumë mundësi të jenë dërguar në dy vënde: ose janë dërguar në Hilandar aty ku st gjëndet Pirgu Arbanas (Arbanski Pirg), nën nartekstin (portikun), në murin verior (K. Balli-L. Gliozheni; Mali i Shenjtë-Mikrokozmosi i Botës Bizantine. Tempulli. Korçë 2001. Fq 157); === E vërteta historike e ndarjes së madhe fetare nga Arbër në Shqiptarë === (dhe Drit` e Diturisë, Përpara do na shpjerë`- N.Frashëri) Për të zbardhur historinë e ndërlikuar të shqiptarëve, e ashtuquajtur Kutia e Pandorës është hapur tashmë për të mos u mbyllur më derisa të zbulohet e vërteta. Që nga pushtimi i Shqipërisë nga perandoria turke më 1478 dhe deri rreth viteve 1660-1703, përveç pushtimit ushtarak dhe politik, filloi të ravijëzohen disa shtresa të reja në popullatën e atëhershme, shtresa popullate që flisnin shqip ose shqipfolës, sepse ishin kolonë të ardhur nga viset e perandorisë turke, por myslimanë, vendas të konvertuar në islamë me pozita ushtarako-politike dhe pas tyre u konvertuan në masë dhe bujkrobërit, por mbetën dhe vendas shumica me fe ortodokse, qoftë në veri të trojeve shqiptare qoftë në trojet e mesme, e qoftë në jug. Kështu, nën presionin turk, i cili zbatoi strategjinë e posaçme anti-arbëresho-epirote, në fund të shek XVII- fillim shek të XVIII, ndodhi dhe ndarja tragjike shpirtërore e fetare e popullsisë që fliste shqip me të gjitha pasojat që ndihen e dhe sot për shkak të dyzimit fetar dhe tradiconal. Pra, problem i bashkimit të trojeve shqiptare dhe në përgjithësi i popullit shqiptar nuk është aq i lehtë, por në radhë të parë kërkon disa parakushte dhe zbardhje e së vërtetës sado e rëndë apo e lehtë të duket. Ky fakt mund të shpjegohet edhe me frazën e Faik Konicës që tregonte; "Kur nisa luftën për çlirimin e Shqipërisë njëzet e pesë vjet më parë, kujtoja si shumë i ri që isha se problem ish vetëm një problem kombësie, d.m.th., se po të arrinte të zgjohej plotësisht ndjenja e kombësisë në zemër të shqiptarëve, themelimi i një Shqipërie të lirë, ish një punë e mbaruar posa të vinte rasti. Kur mu poq mendja më tepër, që pesëmbëdhjetë vjet e tëhu, kuptova se problem i Shqipërisë më tepër se kombëtar ish një problem moral.. Në fjalë të tjera ky popull që të shpëtojë, ka nevojë më parë se çdo gjë tjetër, t`i stërvitet e t`i lartësohet karakteri, t`i zbutet e t`i spastrohet zemra..` Shumëkush sidomos ata të tipit Koço Danaj, apo të AK shqiptare, ose të Vetvendosja kosovare, radikalistë që kërkojnë me pathos e mllef kthimin e të kaluarës të `Jasha Padishah`, e kërkojnë bashkimin e trojeve shqiptare sikur ajo të ishte thjesht një copë kristali e thyer që mund të ngjitet lehtësisht. Asnjëherë nuk mund të ndodhë ky fenomen nëpërmjet ngritjes artificiale të nacionalizmit, apo nëpërmjet sheriatit qe të kujton Kahrarnamenë e Lidhjes së Prizrenit e cila çoi përfundimisht në ndarjen e trojeve shqiptare ndërmjet fqinjëve. Nuk duhet harruar që në këtë ndarje të trojeve, pas 1878 morën pjesë dhe shqiptarët jo-myslimanë pra të krishterët që kishin gjetur strehë dhe mbështetje tek kishat përkatëse sllave, siç ishin shqiptarët ortodoksë të trojeve shqiptare të veriut ose shkiet, dhe shqiptarët ortodoksë të trojeve të jugut ose arvanitasit. Arsyeja? Arsyeja sipas tyre qëndronte se Arbëria dhe Epiri tashmë nuk mund të bëhen shtet më vehte, sepse janë të pushtuar nga turqit dhe se shqiptarët e fesë islame nuk janë shqiptarë! Këtu kanë ndikuar dhe kishat përkatëse, koha e gjatë nën pushtim, mundësia e artë e fituar pas humbjes së Turqisë më 1878 nga rusët. Po përse ndodhi kjo ndarje kaq e fortë ndërmjet shqiptarëve e të dy feve kryesore, sepse të dy komunitetet ishin të sunduara nga turqit osmanllinj? Historia e është e dhimbshme dhe nëse duhet zbuluar e vërteta ajo nuk duhet të na kushtëzojë për të ardhmen e popullatës shqiptare dhe të trojeve shqiptare, por thjesht për të gjetur zgjidhjen më të mirë të mundshme në këtë realitet të ri ballkanik dhe Europian, sigurisht nëpërmjet integrimit. Me tre rreshta (që në fakt kërkojnë qindra faqe shpjegime), problemet kryesore në trojet shqiptare dhe popullatën shqiptare të cilat kanë shkaktuar ndarjen jo vetëm të trojeve shqiptare por një ndikim edhe të popullatës shqiptare qoftë ajo myslimane ashtu dhe ajo e krishterë, qëndron kështu: - Pushtimi turk dëmtoi formimin e një shteti shqiptar të mirëfilltë i cili nëse historia do të ishte ndryshe nuk do të quhej Shqipëri por Arbëri dhe Epir, sepse në radhë të parë dëmtoi binomin Fe+ Atdhe= Shtet, duke dëmtuar fenë. Disa mund të thonë se.. po para pushtimit turk? Gjasat ishin për të formuar një shtet Arbëror të fortë që do të dominonte në Ballkan. - Arsyet se përse sundimi turk pati pasoja më të rënda në trojet shqiptare se sa në trojet e tjera ballkanike janë: Kokëfortësia e krerëve shqiptare (arbërorë dhe epirotë) për të mos u nënshtruar; Resurse njerëzore dhe ekonomike me të pakta se Perandoria turke, Ndihma evropianë e vogël - Arsyet se përse turqit shkatërruan totalisht principatat arbërore, trojet, kështjellat, dhe dëbuan njerëzit ishin: pengesa e ashpër dhe e armatosur me armë, që i bënë shqiptarët kundër përhapjes së islamit, mos pranimi i vasalitetit për një kohë të gjatë, nxitja perëndimore, - Arsyet se përse turqit morën shumë shqiptarë të atëhershëm dhe i vunë në poste ekzekutive dhe ushtarake, ishte se raca arbërore dhe epirote një racë e lashtë, e bukur, trime, dhe e zgjuar, përbënte në fakt edhe strategjinë turke; pushto dhe lufto me komandantë dhe ushtarë jeniçerë (jo turq, por pengje të konvertuar), - Argumenti se përse popullata shqiptare nuk u asimilua tërësisht me gjithë presionin e dhunën ishte: survivanca e popullatës nëpërmjet emigrimit (për të mos u dorëzuar dhe u konvertuar- ikën të pasurit e të mesmit), +nëpërmjet konvertimit në islam (për favore dhe pushtet, e kështu edhe një survivancë me efekte negative), +nëpërmjet ruajtjes së fesë duke kërkuar mbështetje tek Kishat Ortodokse që kishin lejen e Turqisë por që shkaktoi humbjen e gjuhës, ose tek Kisha Katolike e cila gjithashtu pati të njëjtin efekt tek popullata që kërkoi strehim e mbështetje). - Strategjia turke e islamizimit për trojet dhe popullatën shqiptare që nuk emigroi mund të paraqitet nëpërmjet gjashtë taktikave: vrasje për ata që nuk kthehen, pengje për ata që janë të lëkundur, taksa të rënda për komunitetin jo-islam, prishje e kështjellave, largim i banorëve dhe ndërtim i fshatrave e qyteteve në vende pa mbrojtje, dhe prurje popullate tjetër për të populluar fushat e kodrinat e trojeve shqiptare të braktisura, kryesisht nga Anadolli, Persia, Abkazia, dhënia e shpërblimeve dhe posteve ushtarako-administrative për të konvertuarit. Hakmarrja turke –osmanllie ra shumë rëndë mbi shqiptarët dhe trojet e tyre pikërisht për tu hakmarrë ndaj shqiptarëve kokëforte të krishterë sepse vete sulltan Mehmeti II ( ai që pushtoi Konstandinopojën më 1453) tha për shqiptarët (Arbër-epirotët e atëhershëm ): "Nuk do lë gur mbi gur në Arbëri". Dhe ashtu bëri, shkatërroi të gjitha kalatë. Madje dhe varrin e Gjergj Kastriotit-Skënderbeu e prishi, e dëmtoi, duke ja marrë edhe kockat – `për hajmali`(M.Barletti `Gjergj Catrioti-Skanderbeg, Princ i Epirit). II Në shkrimin tim të disa ditëve më parë ` Shkijet dhe shkipëtarët- ose Zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri`, problemi se ku u zhdukën shqiptarët ortodoksë (dhe më pak ata katolikë) ishte një problem edhe `tabu` edhe pak misterioz, sepse në fakt ka patur të bëjë edhe me kalimin në një etapë të re të gjuhës së folur shqipe e sigurisht edhe në ndërrimin emrave dhe emërtimeve për shkak të dyzimit religjioz dhe prishjes së shtetit shqiptar për gati 500 vite. Shqiptaret ne kufi me sllavet nuk emigruan por zgjodhën një alternative tjetër të pathënë më parë nga historianët tanë: u afruan pas Kishës sllave ortodokse sepse ajo kishte imunitet; kjo i shpëtoi ata nga raprezaljet. E këtu fillon transformimi. Nga arbër ne shqiptare. Arbërit ortodoksë të mbrojtur nga Kisha sllave - i quajtën arbërit e konvertuar myslimanë si Shqep-tarë, kurse arbërit orthodokse i quajtën si Shqije-Shqja-nga shizma (që do të thotë shkep, ndaj,). Fjala shqiptar u ngeli arbërve dhe epirotëve te konvertuar ne myslimane; arbërit ortodoksë që u bashkuan nga halli me sllavët u quajtën shkije; epirotët ortodokse u quajtën arvanitas; ortodokset që flisnin shqip ne trojet shqiptare u quajtën shqiptare kaurrë. Sipas F.Xharra: "Viti 1637,për Gjakovën sipas misionarit fra Bonaventura da Palacula ,nga 500 shtëpitë e kësaj kasabaje vetëm 20 ishin katolike të tjerat “ il resto tutti Turche et Scismatici”( të tjerët shqiptarë musliman dhe shqiptarë shkije ). Dhe mandej vashdon:” Per andare dalla parte del Settentrione sopra Jacova incominciano li Scismatici” –duke u ngjitur nga Gjakova në Deçan ,nëveriun e Gjakovës nëpër fshtra të gjithë fashtarët “shkizmatik” Në marsin e vitit 1683 dëshmitë e fra Kerubinit e japin pamjen demografike-statistike të rrethit të Gjakovës si “ që nga Gjakova e deri në Deçan ishin të gjithë shkizmatik dhe Manastiri i Deçanit . Pra frati Kerubini që nga Gjakova në Deçan i hasi “fshatrat shkizmatik” („molte ville di Scismatici”.) Shembull i pranisë të shqiptarëve ortodoksë është edhe ky, ku për Hasin ( ndër bjeshkët e Pashtrikut ,në luginë e Lumit Drin,në jug të Gjakovës) ,shkruhet (1837): i tërë rajoni është i banuar me serbë të albanizuar dhe me Shqiptarë „..(.tout le districkt habite par des Serbes allbanises et des Albanais)". Për kazatë e Pejës dhe të Gjakovës ,deri në luftën e Krimesë ,sipas Myllerit dhe Bues,konstatohej se në rrethinat e këtyre qyteteve ka mbizotërua element ii krishterë ortodoks (shkijet f.xh.) e më pak Shqiptarë katolik, Latin . (http://ëëë.revistadrini.com/2012/03/fahri-xharra-kush-jane-shkijet-1/), Ndarja shpirtërore krahas atyre të trojeve në sanxhaqe ndodhi nën presionin osman i cili nga njëra anë bëri gjithçka për të mbajtur të pushtuar Ballkanin ku popullata më rebele ishte ajo e arbërve dhe epirotëve. Kjo ndarje shpirtërore-fetare, ndodhi kur u krijua një komunitet i madh arbrish të islamizuar të cilët së bashku me grupe të ardhur nga Anadolli ishin të përhapur së bashku me shqiptarët e krishterë ortodoksë kryesisht, por dhe ata katolikë në veri, në qendër, dhe jug të trojeve shqiptare. Shumica e tyre ishin të privilegjuar dhe drejtonin administratën dhe ushtrinë, por flisnin gjuhën arbërisht. Popullata e krishterë në veri të vendit ashtu në jug e ndikuar, e nënshtruar, e keqtrajtuar nga pushtuesi, u armiqësua edhe me popullatën e islamizuar aq sa duke e ndjerë veten e pambrojtur, ose u largua fare në Itali të veriut Venedik ose në Jug në Kalabri. Tjetra kërkoi strehim dhe ngushëllim tek Kisha Sllave dhe Greke për shkak të reprezaljeve, duke mbijetuar, por duke sakrifikuar gjuhën me kalimin e kohës për shkak gjithashtu të presionit edhe të strehuesve (pas 1878). Ndarja filloi nga armiqësimi për shkak të humbjes së trojeve, rrezikut të humbjes së fesë. Ata u quajtën nga arbrit (rabanët) e islamizuar si shkie apo shqa që tradhtuan trojet dhe gjuhën, kurse shqiet apo shqatë, i quajtën arbrit e islamizuar si shqeptare (qe janë larguar nga feja). Kështu u krijuan pas vitit 1703 shqiptarët që flisnin shqip por që ishin me besim islamik, dhe u quajtën kështu në gjithë trojet dhe gjuha nga arbërisht në shqip, në jug, arbrit e krishterë quheshin arvanitas ashtu si dhe vëllezërit e tyre e tyre arbëreshë në Itali; kurse ndodhi që shqiptarët e krishterë ortodoksë që zbritën me kalimin e viteve pas 1878 u quajtën shqiptarë njëlloj si vëllezërit e tyre myslimanë. Pavarësisht nga urdhrat zyrtarë që shqiptarët myslimanë të quheshin turq si brenda ashtu dhe jashtë vendit, në fakt si pasojë e dhunës dhe presionit, shqiptarët e krishterë ortodoksë të jugut quheshin grekë, dhe shqiptarët ortodoksë në veri që i u bashkuan kishës sllave u quajtën shqa, shqie. Kështu vazhdoi të mbijetojë gjuha e folur shqipe që nga lashtësia e deri në ditët e sotme por në grupe dhe popullata njerëzish me fe të ndryshme, përplasja midis të cilave nxitej nga pushtuesi turk, - në fakt shkatërroi kulturën e këtij populli të lashtë. Lufta për liri, nxori në dritë më 28 nëntor 1912 një shtet të cunguar dhe plot probleme me vehten , pra Shqipëria dukej si një i sëmurë që a jetuar në një spital psikiatrik, që doli në një realiteti të ri pa mundur të orientohet dhe pa e kuptuar se kush është. III Ç`mund të bëjmë për popullatën me origjinë shqiptare ortodokse që jeton edhe ajo në trojet e veta por nën shtete të tjerë fqinjë? Popullata me origjinë shqiptare ose shkjajtë e veriut që jetojnë si serbë, si malazezë, dhe si maqedonas nën kushtet e reja të demokracisë, integrimit dhe të globalizmit, kanë mundësinë të vendosin vetë se nga duhet të rrinë, por të paktën të mos përfshihen në radikalizmin ortodoks sllav, por të përpiqen të ri-gjejnë rrënjët e tyre. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për arvanitasit. Ata për shkak të kushteve, e bënë zgjedhjen e tyre para 280 viteve, por sidoqoftë, e kanë ruajtur gjuhën qoftë dhe pjesërisht. Duhet qe shqiptaret ortodokse te Maqedonisë (thuhet të jenë 300.000) por edhe ne Serbi (?) te emancipohen. Për tu emancipuar- duhen mbështetur. Krahas tolerancës fetare ose siç mund të quhet më mirë `indiferenca fetare` (sipas A. Klosit) e cila zgjidh vetëm përkohësisht mbijetesën midis komuniteteve, ateizmi komunist krijoi iluzionin e bashkëjetesës (bratsvo-jedinstvo), por tashmë ateizmi është një rrezik serioz për shqiptarët në një të ardhme jo të largët, sepse ateizmi shkakton degjenerim moral dhe konsumizëm gjë që për një vend të vogël si ne, ashtu si dhe globalizmi perëndimor, do të dëmtojë rëndë identitetin tonë. Sigurisht e dëmshme është edhe gjendja e post-komunizmit së bashku me aspektet e saj negative; papunësi, varfëri, radikalizëm, nacionalizëm. Sot, Ndarja e heshtur shpirtërore, luftërat politike, strategjitë e ndryshme për të përparuar, mendoj se vijnë nga dyzimi dhe preferencat tradicionale fetare . Mendoj se është problem feja, qe pengon në bashkimin spiritual dhe real të shqiptarëve: Secili komunitet kërkon historinë e vet, heronjtë e vet. Le ta bëjnë këtë përplasje, prandaj ne jemi inferiore ndaj fqinjëve sepse grindemi me njëri tjetri dhe shajmë heronjtë tanë apo të njëri tjetrit. Mbështetja duhet te vije nga shqiptaret myslimane të Kosovës dhe Maqedonisë si dhe nga shteti shqiptar me atë kosovar, dhe së treti mbështetja duhet te vijë edhe nga jashtë. Pengesat: Paragjykimet fetare midis shqiptareve e kane asgjësuar deri tani njohjen e tyre dhe mbështetjen sepse është pikërisht ky problem qe ka ndare dhe krijuar emërtimin shkie dhe shkiptare. Kjo ka qene ura ndarëse; shqiptaret myslimane u quajtën nga shkiet shqiptare (shkije- shkizma ose shkep, shkepem). Pra problemi religjoz ishte kryesori që dobësoi dhe copëtoi Shqipërinë. Pengesa tjetër janë vonesa e integrimit ne BE. Del pyetja tjetër, përse shqiptaret ortodokse njëlloj si arvanitasit, e patën me te lehte te ruajnë fenë duke i u bashkangjitur kishave sllave dhe greke, se sa te bashkëpunojë me shqiptarët myslimane apo në rast të kundërt edhe te emigronin? Doni të vërtetën? Ka vetëm një përgjigje: Shqiptarët myslimanë, si më të privilegjuar në perandorinë osmane në këto toka u sollën shumë keq me shkiet dhe arvanitasit. Kështu e panë të pamundur të bashkëpunojnë. Kjo ishte ndarja. Ne lavdërojmë (Shqipëria dhe Kosova) dy gjëra: Lidhjen e Prizrenit dhe Ali Pashë Tepelenën. Te, dyja pavarësisht interpretimeve zyrtare- Lidhja e Prizrenit me Kahrarname-ne e saj sanksionoi pushtimin turk sepse nuk parashikoi as një kryeqytet shqiptar, as një shtet shqiptar, as një gjuhë shqipe. Ateherë? Përse qenka Lidhja e shqiptarëve? Lidhja e shqiptarëve dhe bejlerëve pro-turq? Ky ishte dhe shkaku që askush nuk na përkrahu; Së dyti, Ali Pashë Tepelena: A është hero ky njeri apo nje kriminel që shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin, duke bërë ndarjen përfundimtare të të krishterëve shqiptarë (që në jug u quajtën ose `grekë`, ose arvanitas) me myslimanët shqiptare. Kjo shkaktoi atë që arvanitasit u bashkuan me grekët (romanoi), dhe me ndihmën e anglo-rusëve çliruan tokat arbërore dhe jo-arbërore te jugut, por në fund të fundit pranuan të jetojnë nën një shtet që foli greqisht. E njëjta gjë ndodhi dhe me sllavët: Me sllavët e veriut dhe të jugut, ata i pranuan shkiet -arbër (pra siç i quajmë sot arbrit ortodoksë për shkak të shizmës apo të `shkepjes` me vëllezërit e tyre myslimane), që të futen në ombrellën e tyre për ti mbrojtur por dhe për të përfituar nga ata. Për Kosovën dhe Maqedoninë, do te duhet kohë, mendoj për një shtet laik në Kosovë, sepse popullata nuk është e arsimuar mirë dhe është plot paragjykime religjioze. Duhet kaluar kjo fazë, e cila po zgjatet nga ekzagjerimi i kultit fetar (nga individë të pushtetshëm) deri në ekstrem duke bërë të kundërtën e asaj që kërkon perëndimi. Për këtë arsye duhet një strategji e re integruese në përputhje me porositë e BE dhe të SHBA, në të cilën faktorët dhe aktorët e sotëm shqiptarë duhet të bashkëpunojnë në radhë të parë të; - Integrohen në BE sa më parë e pastaj, dhe njëkohësisht: - Krijojnë kushte gjithëpërfshirëse për të njehsuar gjithçka jo të rregullt: arsimi dhe arsimimi me detyrim deri në shkollë të lartë, njehsim të administratës, ruajtjen dhe forcimin e gjuhës zyrtare duke e pasuruar me marrëveshje me gjëra të reja dialektore, - Ri-përtëritjen e një Akademie të vetme për të gjitha trojet shqiptare për Historinë dhe Gjuhën shqipe, - Kontakte të ngushta, dhe krijimin e kushteve për njohjen, afrimin, dhe bashkëpunimin me shqiptarët e integruar me sllavët dhe kishën e tyre (shkiet), shqiptarët e Greqisë (arvanitasit), kontakte dhe afrim e bashkëpunim me shqiptarët e Turqisë e kudo që janë, me qëllim njohjen dhe historinë e vërtetë të tyre. - Largimin e trysnive të paragjykimeve fetare mbi popullatën, e cila do të bëhet nëpërmjet arsimimit të detyrueshëm, Edukimi fetar bazë nuk duhet të bëhet deri sa të mbarojë adoleshenca, pra të bëhet në shkollë të mesme ose në të lartë. Për fat të keq kjo është e vërteta, se atyre u vjen keq apo dhe turp të quhen shqiptare, por pranojnë më mirë të quhen shkja ose serbë apo grekë, duke patur parasysh të kaluarën e hidhur kur, turqit osmanllinj dhe arbrit e konvertuar në islam përfituan nga rasti për tu bërë pronarë, administratorë, komandantë nën atë rregjim, duke shtypur si arbërit e konvertuar në islam por të varfër ashtu dhe të krishterët arbër dhe eprotë duke u a marrë dhe tokat. Emri shqiptar u identifikua pjesërisht me arbrin dhe epirotin e islamizuar. Megjithatë fjala ship mbeti fjalë e përdorur nga të gjitha aktorët. Gjendja ndryshoi pas 1878, dhe armiqësia u rëndua edhe më shumë sepse po këta shqipfolës krijuan shtetin grek, shtetin serb, kurse pas shek të XX u krijua Shqipëria e cunguar, dhe në shek e XXI, u krijua Kosova.Sot është koha për të njohur veten me ndihmën e integrimit. Kjo është një rrugë e mudimshme por që do të na nxjerrë aty ku duhet: prosperiteti i trojeve shqiptare, integrim dhe bashkëpunim të ngushtë me forcat progresiste, respekti i fqinjëve ndaj nesh. Referencat • Kristo Frasheri: Lidhja shqiptare e Prizrenit : 1878-1881 : botohet me rastin e 100-vjetorit të lidhjes shqiptare të Prizrenit - (1979) • KristoFrasheri: E vërteta mbi Shqiptarët e Maqedonisë dhe shtrembërimet e Enciklopedisë së Shkupit - (2010) • Faik Konica: "Faïk Konitza – Selected Correspondence 1896–1942" • Fahri Xharra: E vërteta historike - Shqiptarët ortodoks të Maqedonisë, 2013, ISBN 978-9951-641-59-3 [1] • Marin Barleti: Historia e Skenderbeut Princit te Epiroteve, viti 2005, ribotim , f.200-344, • Pirro Prifti: Lidhja e Prizrenit dhe Lidhja islamike, viti 2014, Zemra shqiptare • Pirro Prifti: Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri, viti 2013, gazeta Sot. === Shkijet dhe shkipëtarët, ose zanafilla e fjalës shqip dhe Shqipëri === Problemi se nga erdhi fjala shqiptar dhe Shqipëri dhe kur filluan banorët e trojeve të sotme si shqiptarë, mbetet një problem i pazgjidhur mirë, pavarësisht se gjuha e quajtur shqipe ka qenë ruajtur dhe transmetuar brez pas brezi nga iliro-pellazgët tek arbërit dhe epirotët e deri tek shqiptarët dhe Shqipëria e sotme, që nga bota quhet Albania (ose Arbëria në shqip). Bazuar në studimet e mia historiko-fetare mendoj se mund të ketë një zhvillim të ri në kuptimin e fjalës shqiptar dhe Shqipëri. Problemi qëndron se kur filluan të quheshin banorët e trevave shqiptare me emrin shqiptar dhe zona e banuar si -Shqipëri. *** Pak histori Dihet që deri në shekullin e XV kur luftoi Gjergj Kastrioti –Skënderbeu, sipas Marin Barletit në librin e tij të famshëm ‘Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis’, banorët e atëhershëm quheshin epirotë dhe arbanas ose arbër. Në librin e përkthyer, arbër quheshin dhe një pjesë e banorëve si dhe trojet përkatëse të Shqipërisë veri perëndimore, që i përket pjesës së Malit të Zi (e cila në atë kohë quhej Mbretëria e Zetës ose e Balshajve). Kjo vërtetohet edhe nga Eposi i Kreshnikëve, në të cilin, banorët vendas quheshin nga sllavët si rabanë ose arbanë. Arbanë ose arvanitas quhej dhe popullata e një pjesë të Toskërisë dhe Epirit të Jugut dhe pjesa e territoreve të sotme greke përfshi dhe Peloponezin e sotëm (Morea e atëhershme). I gjithë gadishulli Ilirik ishte me fenë ortodokse të drejtuar nga Bizanti dhe nga kisha ortodokse sllave serbe, bullgare dhe rumune. Të kësaj feje ishin dhe arbanasit e epirotët. Me emigrimin masiv të këtyre banorëve në Itali ndikimi katolik mori përparësi sepse perëndimi evropian mbeti katolik me shtete të fuqishme si Franca, Spanja, Austro-Hungaria, Polonia. Pas vdekjes së Skënderbeut ndodhi eksodi masiv i banorëve të asaj kohe për në Italinë e Jugut dhe në Napoli, Venedik e Raguza, Spanjë, Rumani, Ukrainë, etj. Ikën rreth 250.000 banorë dhe sigurisht ikën shtresa e pasur dhe ajo mesme, apo siç quhet kjo e fundit, shtresa që mbart identitetin, traditën, zakonet, pra inteligjencia e asaj kohe. I vetmi fis që nuk u largua plotësisht, ishte fisi i Dukagjinëve, i cili më vonë ndërroi emrin me atë të Gjonmarkajve. Sipas Sulltan Mehmetit të II (1432-1481) i cili pushtoi Kostandinopojën dhe përfundoi pushtimin e trojeve Shqiptare më 1478, i cili u shpreh se ‘...nuk do të le gur mbi gur në trojet e arnautëve...’, në trojet shqiptare, edhe pas vdekjes së tij u shkatërruan të gjitha kështjellat dhe gjithçka Shkodra dhe Durrësi u shndërruan në fshatra të vegjël. Sulltanët e mëvonshëm ndoqën politikën e largimit të banorëve vendas dhe islamizimin me dhunë të territoreve plus, sjelljen e banorëve të huaj jo ballkanas si persianë, turq, anadollakë, abhkazë, pra me fe jo të krishterë. Sipas Historisë së Shqipërisë, shekulli i XVI mbetet shekulli i ‘heshtjes’ në trojet e shqiptarëve (me pak kryengritje të veçuara), por turqit sollën banorë nga Persia, Abkazia, Anadolli në fushat e Shqipërisë dhe të Kosovës të cilët ndërtuan banesa jashtë zonave të kështjellave. Vonë në fund të shekullit të XVI kur trysnia u dobësua dhe zonat e ‘Arnautistanit’ humbën vëmendjen e perandorisë turke filluan dhe malësorët të cilët vazhduan të zbresin në zonat fushore të Shkodrës, Kosovës, kryesisht në zonat e Gashit dhe më pak në Krasniqe;vazhduan të bëjnë tregtinë në qytetet dhe fshatrat e mbetura si në Shkodër, Durrës, Janinë, Ohër, Prizren, etj,etj. Lindën vendbanime me emra të rinj, vendbanimet me emra të vjetër u shkatërruan dhe u harruan sepse banorët e rinj nuk i njihnin. Megjithatë përzierja e banorëve të rinj me malësorët e zbritur (qoftë malësorët e veriut ashtu dhe të jugut) nga fundi i shekullit të XVI dhe në shekujt pasues krijuan një popullatë relativisht që fliste gjuhën e Arbërisë dhe të Epirit por që nuk e quanin vehten si të tillë. Është e vërtetë se edhe në zonat fushore patën mbetur banorë të varfër të cilët nuk patën mundësi të largohen nga frika e osmanlinjve dhe këta banorë mbetën pyjeve, kënetave dhe shqopishtave për tu fshehur si në Shqipërinë e mesme ashtu dhe në jug dhe në veri të tokave ku banonin shqiptarët. Në shekullin e XVI –XVII Territoret e Shqipërisë bënin pjesë në ejaletin e Rumelisë. Në fillimet e pushtimit shtresa e re sunduese përbëhej në shumicën e vet nga spahinj myslimanë, kryesisht turq për nga kombësia dhe nga feudalë të islamizuar prej trevave të tjera ballkanike. Elementi shqiptar në gjirin e saj, që ishte i pakët në fillim, u shtua në periudhën kalimtare nga shek. XV në shek. XVI për të zënë pak nga pak vendin kryesor. Ky fenomen u arrit nga elemente shqiptare, që ishin vendas dhe jo nga elemente etnike serbe, sepse feudalët serbë ishin të ardhur dhe ndodheshin në një truall etnik të huaj. Pra, mbushja e klasës feudale osmane me shumë elementë të dalë nga gjiri i popullsisë vendase shqiptare u krye në trojet verilindore shqiptare, pikërisht ashtu si u krye edhe në rajonet e ish-principatave shqiptare. Edhe pushtuesit osmanë ishin të interesuar për një mbushje të tillë nga elementë vendas, sepse kështu siguronin një mbështetje shoqërore vendase. Pjesa e sipërme e piramidës shoqërore, fisnikëria shqiptare, ishte e para që provoi dukurinë e kalimit në islamizëm, e për pasojë edhe shtresa e mesme dhe e varfër u islamizua. Gjatë këtyre dy shekujve u bë përzierja e popullatave dhe deri në fillim të shekullit të XVIII këta banorë quheshin ende banorët e Arbërit dhe kjo vërtetohet nga të dhënat e Kuvendit të Arbërit, apo Koncili Kishtar Kombëtar në Mërqi (Lezhë) më 14 e 15 janar të vitit 1703, në të cilën është shkruar në dokument fjala e Imzot Zmajevic (Katolik): “Urdhnove, o i Lumtuni Atë, me të vizituem Apostolik, të vërej mbi Kishat e Arbënisë së provinçës seme. Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, - uh, ç'dhimbje, - vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! Pashë gjindt, hy në vend shenjt; kishat, të flligta; lterët përlye. Mezi pashë vend ku të mundej populli me u mbledhë në kuvend! Pashë pleqtë tue ulurue; Meshtarët, shërbëtorët e Hyjit, tue gjimue; çobantë, vra; dhentë tretë, tue u shpërnda dy udhëve; murtajën, që pa mëshirë i çoroditëte të gjithë; e plasjen e mortaisun, që trimnohej për të gjanë e për të gjatë… “E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t'ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe…” Pavarësisht kryengritjeve të herëpashershme, pavarësisht islamizimit, pavarësisht sistemit të spahinjve dhe të timareve, përzierja e popullsisë së ardhur me atë vendase vazhdoi dhe për dy-tre shekujt që vazhduan u krijuan elementë të një popullsie fusharake dhe qytetare që fliste gjuhën arbërisht ose shqip por që kishte humbur memorien kombëtare. Përjashtim bëri Malësia e e veriut (Veriperëndimore dhe verilindore) dhe malësia e Jugut; këta u konvertuan pjesërisht në islam për të ruajtur gradat, tokat dhe për të përfituar faktikisht nga islamizimi, ose mbetën kripto-të krishterë (kryesisht katolikët). Është koha kur "sulltani kishte urdhëruar që katolikët ose të turqizoheshin ose të transferoheshin", si shkruan në relacionin e 5 marsit të vitit 1702 V. Zmajevici dhe, pa kaluar dy muaj, ai relaton se u bë dëshmitar i një fakti konkret të islamizimit masiv të shqiptarëve: "pikërisht atë ditë (me 25 prill), kanë kaluar në fenë islame 1000 katolike" . *** Kthimi nga fjala Arbëri dhe arbër në Shqipëri dhe shqiptarë Por si quheshin këta banorë në shekujt e XVI dhe më vonë banorët? Nga turqit quheshin arnautë që rrjedh nga fjala Arbëri dhe arbanas por me kuptim përbuzës. Banorët e islamizuar të qyteteve dhe të vendeve të reja të banimit, kryesisht në zona fushore filluan të identifikojnë veten jo më me emrin arbër dhe epirotas por me një emër të ri tashmë që lindi si pasojë e konflikteve të reja fetare. Pa i hyrë historisë, prania deri në Kuvendin e Arbërit të fjalës Arbëri dhe tokat e Arbërit në dokumentet e të krishterëve katolikë, tregon se deri nga mesi i shek të XVII disa pjesë të Shqipërisë veri-perëndimore quheshin ende arbër. Fjalët shqip dhe shqiptarë duhet të kenë filluar përdorimin e tyre në këtë kohë kryesisht në veri dhe veri lindje si dhe në lindje të Shqipërisë aty ku banorët e mbetur që flisnin arbërisht (pra shqip) por që ishin të krishterë ortodoksë për të ruajtur fenë pranuan edhe të futeshin nën suazën e krishterë sllave të varur apo jo nga Porta e Shënjtë e Konstandinopojës (Stambolli) . Këta banorë u quajtën nga banorët e islamizuar shkie (në shumës). Fjala shkie (dhe shkja) është përmendur shpesh nga historianët të cilët shprehen dhe e derivojnë nga fjala `schizma` e cila dihet që ka të bëjë me ndarjen e kishës së krishterë në dy pjesë katolike-perëndim dhe ortodokse-lindje, që më 1092. Sipas (Fahri Xharra në shkrimin e tij të prillit 2012( Kush janë shkijet ose pse Serbia duhet të heshtë?-24.04.2012, bazuar në të dhënat nga libri i bashkëautorëve Milorad Boshnjaku dhe Sllobodan Jakovleviç viti 2007: ‘Karagjergjoviçët-Histori e mbuluar’) thuhet: ‘Deri me ardhjen e turkut e gjerë në shekullin XV-të, nuk kishte shtet serb, nuk kishte organizim të një shteti të mirëfilltë serb. Vladimir Çoroviq, në historian serb shkruan: “Dushani e krijoi një principatë e cila nuk ishte serbe, por e përzier, e përbërë nga Serbët, Helenët dhe Arbanasit (Shqiptarët). Qëllimi tij ishte që të pushtonte Konstantinopolin dhe të bëhet trashëgimtarë i Imperatorisë së kohës. Car dhe si i tillë, sundimtar i Ballkanit dhe i serbëve të tij (?) (në atë kohë serbët ishin në pakicë e Car Dushani- arbanas ortodoks.)”. Ndërsa studiuesi tjetër serb Lazo Kostiq shton: “ Nemanasit (Nemanjiqët-sipas atij- në fakt mbiemër shqip Nimani) kishin mundur të sundojnë Bizantin, por jo serbët” (Sepse nuk kishte Serbi). Historia serbe flet ndryshe, flet ndryshe dhe e gënjen historinë ndryshe... me ardhjen e turkut u hapën dy dyer me të njëjtin drejtim atë të ikjes, dy dyer të shkuljes nga trungu shqiptarë. Sipas Fahri Xharrës të cilin dhe unë e përkrah: `` Shqiptarët ortodoks të viseve shqiptare të Kosovës, Malit të Zi, Serbisë dhe Maqedonisë, na mbetën si të ndarë dhe ne i quajtëm shkije! Falë shkizmës. Mirëpo, a e merituan ata këtë veçim? Kush ishte shkaku që ata mbetën të ndarë nga trungu shqiptar?``Shkaku ishte kundërshtimi fetar I fshehtë apo I hapur kundër islamizimit. Pra, nocioni Shka/ Shqa/ Shkja/ Shkje/ Shkinë, - janë e njëjta gjë, të kuptosh shprehjen që shqiptarët e tjerë. kryesisht myslimanë, u thonë shqiptarëve ortodoksë. Me këtë rast shkiet pra, shqiptarët ortodoksë të futur nën mburojën sllavo-bizantinë i quajtën shqiptarët e islamizuar dhe ata të ardhur si –shkepetar ose shqiptar, duke përdorur fjalën arbërisht `shkep` ose `shqep` në kuptimin që edhe këta ishin të `shkëputur` apo të `shqepur` nga identiteti fillestar. Ndoshta për t`ju kthyer në të njëjtën monedhë cilësimin e tyre si shkie apo shkja. Type equation here. Shkepetarët dhe vendi i tyre Shkeperia ose Shkiperia, si fjalë filloi të përhapej në veri dhe në lindje ku kontakti ishte kryesisht me sllavët. Kjo konfirmohet edhe nga sllavët të cilët e përdorin fjalën `shkiptarci` për shqiptarët myslimanë. Problemi i përhapjes së fjalës shqiptar dhe shkip qoftë në zonat katolike në veri perëndim ishte i thjeshtë për shkak të kontaktit me kriptokristianët dhe fjala u përhap. Kështu ndodhi zëvënsimi i gjuhës arbërisht, fjalës Arbëri, dhe arbër, me shqip. Shqiptar dhe Shqipëri. Në jug, në tokat e Epirit dhe të Toskërisë, shkiptarë u quajtën shqiptarët e islamizuar, kurse të krishterët ortodoksë mbajtën emrin arbër dhe arbanitas, në dallim nga turqit që i quanin të tërë banorët e trevave arbërore dhe epirote si arnaute dhe Arnautistan, kurse perëndimi katolik vazhdoi Të na quajë albanë në vend të arbanë, dhe Albani në vënd të Arbëri, në kujtim dhe respekt të asaj popullsie që luftoi kundër osmanlinjve dhe islamizmit. Emri epirotas dhe Epir u shkatërrua plotësisht nga sundimi i Ali Pashë Tepelenës i cili shkatërroi plotësisht në Toskëri dhe Epir të krishterët ortodoksë duke i shpërngulur për në jug dhe duke zbrazur Shqipërinë e jugut. Ali Pasha mund të mbahet kampion i vrasjes së shqiptarëve të jugut edhe ne tokat greke të sotme. Islamizimi i jugut për pasojë të ikjes dhe vrasjeve të ortodoksëve solli për pasojë përshpejtimin e përhapjes së fjalës shqip, shqiptar dhe Shqipëri. Mendoj se fjala shqiptar dhe shqipe apo shqiponjë nuk ka lidhje direkte me emërtimin e ri, por u përdor nga rilindësit për të ngritur moralin dhe forcën shpirtërore në luftën për pavarësi. Disa autoritete të albanologjisë, si Meyer, Miklosich, Hetzer dhe, mbi të gjithë, një studim i Bardhyl Demiraj, "Shqa in Albanischen - Sklavus"; megjithatë unë mendoj se këta albanologë gabohen kryekëput ashtu sikundër gabohet sot historiani i paguar O.J.Schmitt kur flet për marrëzi të tilla sikundër i përmend fjalën absurde `arnautashë` ose sërbë të islamizuar të cilët qenkërkan bërë shqiptarë pas 1389?! Gabimi qëndron tek mos kuptimi i fjalëve shqip. Sepse nuk mund kurrsesi një albanolog të përkthejë fjalën shkie ose shkja me fjalën skllav. Sllavët mund të përkthehen ashtu si e ka gjuha angleze dhe gjuhët latine -`slave` ose skllav, por fjala shkie vjen detyrimisht nga fjala `schism` ose skizma. Mund të thuet përse shizma ndër shqiptarët paska ndodhur kaq vonë gati 5 shekuj më vonë se sa ndarja e vërtetë e fesë kristiane. Mendoj se kjo ka një argument: banorët e trevave të Ilirikut apo të Ballkanit mbetën pas shizmës kristiane si të krishterë ortodoksë. Pas pushtimit turk mbështetja nga Kisha katolike u bë më e madhe se sa mbështetja ortodokse kështu që nëse katolikët ushtuan ose rezistuan ortodoksët e veriut u sllavizuan me dashje për të ruajtur fenë e tyre. priftipirro@hotmail.com Literatura 1.(http://sq.wikipedia.org/wiki/Shqip%C3%ABria_n%C3%ABn_sundimin_osman#Ndarja_administrative_.28shek._XVI-XVII.29). 2. (http://www.albanians.gr/forumi/index.php?topic=7.0;wap2). 3. (http://www.peshkupauje.com/2012/04/kush-jane-shkijet-dhe-perse-serbia-duhet-te-heshte). 4. http://www.forumikatolik.net/shoëthread.php?t=12738 5. (http://www.shkoder.net/al/klementi.htm). === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge === Helenët – janë edhe fise Iliro- Pellazge (Publicistikw-Histori, botuar nw gazeta, nw vitin 2010 dhe nw Librin `Kombi ShqiptarUnivers Historik dhe Fetar` vol 2) Kështu që studiuesit, me Greqishten e lashtë kuptojnë gjuhën apo variantet e saj të shkruara, si gjuhë e qytetërimit të atëhershëm të popullit të Ballkanit perëndimor në trojet e Greqisë së sotme dhe më gjerë. Po ashtu një variant gjithëpërfshirës i greqishtes së lashtë ishte edhe gjuhë e dytë në një pjesë të madhe të Perandorisë Romake dhe është gjuhë zyrtare e disa kishave të sotshme ortodokse. Kjo gjuhë studiohet në shkolla e universitete në mbarë botën që nga koha e Rilindjes. Edhe greqishtja e lashtë sikurse latinishtja hynë në grupin e gjuhëve të vdekura. Atë e gjejmë në drejtime të ndryshme shkencore ekzakte dhe shoqërore. (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). Ja ç’këndonin Pellazgët në kohën e Pal Kunduriotit.(nga një fragment më i gjatë) ''Ashtu dhe ti moj Plak' e Athenës së vërtetë Gjëri Pelasgor' e vjetër, mburru se ke t'drejtë; Prapë dot munç të brohoriç si e ke zakonë Hire burrash Pelasgësh, si bëje gjithë monë'' Marrë nga Forumi shqiptar (Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005). Sipas studiuesit Çlirim Xhunga “Shpjegimi i prejardhjes së fondit të leksikut të greqishtes së vjetër mund të bëhet vetëm me anë të gjuhës shqipe. Greqishtja është një gjuhë e ndërtuar në katedra gramaticienësh. Ky pohim s’është i ri. Këtë e konfirmojnë si Haustratte, ashtu edhe D’Agnely, ndonëse unë nuk kam gjetur tek asnjeri prej tyre dëshmi gjuhësore bindëse. Por studimi ynë mbi greqishten e vjetër na tregon se këta dijetarë kanë patur prova të pakundërshtueshme për të shtruar këtë hipotezë, por kushtet nuk i kanë lejuar ta shtjellojnë atë. Greqishtja e vjetër jo vetëm që është një sajesë, një gjuhë e sajuar nga njerëz që flitnin një gjuhë tjetër, por ajo ngërthen në vetvete një mori problemesh të karakterit gjuhësor. Edhe leksiku i greqishtes së vjetër mbahet në këmbë nga rrënjë të shqipes. Në greqishten homerike rrënja e shqipes shfaqet e diversifikuar si në shqiptim dhe në të shkruar. Kjo ka ndodhur në radhë të parë sepse fjala shqipe ka kaluar nga njëri dialekt grek në tjetrin, duke pësuar ndryshime fonetike, dhe semantike sa që tek Iliada dhe Odisea ne gjejmë një mori fjalë që vërtiten rreth një rrënjë të vetme. Kështu krahas Re kemi Ra, krahas Er kemi Hr dhe Ir, krahas Pei kemi Fei, në krahë të Pa gjejmë Fa. Po kështu kemi Men, Man dhe Mhn, Damo dhe Dhmo, Xeir dhe Keir, Pur dhe Pir, Kar dhe Khr. greqishtja e vjetër ashtu edhe latinishtja s’janë gjë tjetër veçse vazhdime të deformuara të shqipes në dy alfabete të ndryshme. Vicens Dorsa (studiues arbëresh) shkruan se në shqipe ruhen rrënjët e dialektit (digamës) eolik parahomerik. N. P. Elefteridhi pohon se greqishtja në pjesën më të madhe u formua gati e tëra nga gjuha pellasgjike. Jakov Thomopullo dëshmon se ka lexuar mbishkrimet eteo-krete nëpërmjet gjuhës shqipe. Robert d’Angely shkruan: “...Shqiptarët janë më të vjetër se grekët, kjo s’ka dyshim, tingulli monosilabik është provë për këtë. Origjina e shqipes dhe e greqishtes nxjerr në pah në mënyrë të padiskutueshme raportin e vërtetë mes tyre, atë të prejardhjes së greqishtes nga gjuha shqipe: nëna e saj”.(R.D’Angely-Enigma). Sipas Robert D’Angely, thuhet: ‘Në vitin 146 p.e.s. ndodhi pushtimi i Greqisë nga romakët që quheshin Akaie. Gjuha e popullit ishte gjuha pellazgo-shqiptare, ndërsa gjuha zyrtare, latinishtja. Pas vitit 800 dhe veçanërisht pas skizmës së parë në vitin 860, datë kur fillon Perandoria bizantine (emër që iu dha Perandorisë romake të Lindjes kur ajo u nda nga Perandoria romake e Perëndimit), përdorimi i latinishtes zyrtare fillon të pakësohet në përpjestim me greqishten që është tashmë gjuhë e kishës së Lindjes. Ky evolucion i ngadaltë e bëri Bizantin një perandori me popullsi shqiptare dhe qytetërim helenik, me gjuhë zyrtare greqishten e vjetër. Atëhere populli, i cili si gjithnjë nuk e dinte latinishten dhe nuk e fliste atë. Po kështu ai nuk fliste njëkohësisht as greqishten e vjetër dhe së fundi as atë moderne, që ende nuk kishte lindur. Për popullin romako-bizantin, të dy gjuhët, latine e greke, ishin të panjohura’. (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). Për më tepër, për autorin, greqishtja e Iliadës është akoma më e vjetër, pra më arkaike se ajo e Odisesë. Iliada është e mbushur me fjalë pellazgjike, me sufikse dhe prefikse greke. Odisea u shkrua dhe u përkthye shumë kohë pas Iliadës, dhe u desh jo më pak se 150 vjet për të arritur greqishten e Odisesë.“ (Robert d'Angely ‘Enigma ‘ –po aty, 1990, f. 5-140). Përsa i përket origjinës së pellazgëve unë mbështes teorinë e Aristidh Kolës përsa i përket që pellazgët dhe ilirët si dhe helenët (grekët) si pjesë e tyre nuk janë popullsi indo-europiane por autoktone evropiane, por ka një teori krejt tjetër (që unë e mbështes por që nuk e ka parë ndonjë historian) e ardhur nga Testamenti i Vjetër i cili thotë se: - Pellazgu (apo siç e thotë një historian –Dardani) është stërnipi i Shem-it një nga djemtë e Noa-s me emrin Pelegu. Shemi (stërgjyshi i hebrenjve dhe djali i Noa-s së përmbytjes së madhe) kishte 5 djem dhe Arami biri i tij lindi Arpakshdin,-ky lindi Shelahun,-ky lindi Everin dhe ky lindi Pelegun. Ata u shpërndanë nëpër troje të ndryshme. Njëri nga ata Pelegu shkoi në gadishullin Ilirik dhe u dha emrin pellazgëve. Prandaj ndoshta nuk përkthehet në shqip siç janë munduar ta përkthejnë shumë historianë pro pellazgë dhe anti pellazgë (Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). Ekziston dhe një konfirmim tjetër të cilin unë po e kujtoj në këtë shkrim përsa i përket origjinës iliro-pellazge të helenëve si dhe ndërthurjen e natyrshme dhe aspak armiqësore të citimeve historike. Sipas Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993, Helenus-i ishte i biri i Mbretit Priam dhe mbretëreshës Hekubadhe vëllai binjak i profeteshës Kasandra. Helenusi quhej gjithashtu dhe Scamandrios. Sipas legjendës Kasandra shpjegonte profecitë por Apolloni ja kishte hequr asaj forcën bindëse, po kështu ishte dhe Heleni (Helenus-i). Në luftën trojane mori pjesë i udhëhequr nga vëllai i tij Hektori (Priami kishte 6 djem). Në fundin e luftës së Trojës, Helenus luftoi kundër vëllait të tij Deifobus (pasi u vra dhe Paridi) për tu martuar me Helenën, por Helena iu dhurua Deifobit. Heleni i mërzitur, iku në malin Ida por u zu rob nga Uliksi. Pas luftës së Trojës, Neoptolemi djali i Akilit, mori për robinjë dhe pastaj u martua me kunatën e Helenit dhe gruan e Hektorit- Andromakën, po kështu mori me vehte dhe Helenusin. Të tre këta jetuan në Molosi të Epirit, por Neoptolemi Para se të linte Epirin, i lejoi ata të themelojnë qytetin Buthros (Butrinti i sotëm). Neoptolemi u vra nga Oresti djali i Agamemnonit për shkak të Hermionit, bijës së Menelaut dhe të Helenës. (Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). Enea në udhëtimin e tij homerik (sipas Virgjilit) mbërriti në bregdetin e Butrintit dhe u habit kur takoi kushëririn e tij Helenus-in dhe gruan e kushëririt të tij Hektor Andromakën. Ata e furnizuan me ushqime dhe Heleni profetizoi (sepse këtë dhunti e kishte së bashku me motrën e tij binjake Kasandrën) që Enea do të bëhej babai I një kombi të madh (kujton që Enea u martua me Lavinjën nga ku lindi kombi romak dhe Roma). (Virgil in Aeneid Book III). Më vonë Helenus-i u martua me motrën e Neoptolemit për të mbajtur mbretërinë e Mollosisë dhe të Epirit. Si përfundim, kështu lindi dhe u forcua gradualisht populli Helen që sipas mitologjisë por dhe historiografisë ishte tërësisht një fis tërësisht iliro-pellazgik, dhe jo ndryshe nga ta. Kjo është dhe arsyeja që ata flisnin të njëjtën gjuhë sepse gjatë luftës por dhe gjatë robërisë nuk kishin nevojë për përkthyes, por dhe se kishin të njëjtat rite, doke e tradita. Ndoshta është më e arsyeshme që në të ardhmen historianët grekë dhe shqiptarë të hulumtojnë për lashtësinë e iliro-pellazgëve së bashku sesa duke kundërshtuar njëri tjetrin; megjithatë historia e vërtetë është ajo që thotë mitologjia e cila ka në thelbin e saj të vërteta të cilat historiografia greke, shqiptare dhe e huaj sot po i kupton më mirë qoftë me ndihmën e gjuhës shqipe, qoftë me tejkalimin e urrejtjes së disa individëve nga të dy anët të cilët s’bëjnë gjë tjetër përveçse do të vonojnë por jo do të pengojnë zbulimin e të vërtetave historike që fshihen në muzgun e të kaluarës së përbashkët të të dy kombeve tona. Bibliografia -Robert d'Angely ‘Enigma ‘ -vëllimi i I, Pellazgët, 1990, f. 5-140). -Myth&Legends të shkruar nga Thomas Bullfinch, 1993). -Virgil in Aeneid Book III). -Testamenti i Vjetër- Libri i Zanafillës-‘Pasardhësit e bijve të Noah-ut-10-d-25. F.15). -pjesë shkrimi të botuar te gazeta Koha Jonë më 31 mars dhe 1 prill 2005). -Marrë nga Forummi shqiptar: Arcas 10/11/2005): (http://www.answers.com/topic/greek-language, http://www.communicaid.com/language-courses/greek/index.php, http://www.toplanguagecommunity.com/greek-portal/, http://www.eslbase.com/language-exchange/greek, http://simple.wikipedia.org/wiki/Greek_language, http://www.studyabroad.com/lom/greek.html http://wapedia.mobi/en/Greek_language). -Hofman (J. B. Hofmann, (EWG), 1950). -Smith, Anthony D. (1999). Myths and memories of the nation. Oxford University Press. p. 21. ISBN 0-19-829534-0. "It emphasizes the role of myths, memories and symbols of ethnic chosenness, trauma, and the ‘golden age’ of saints, sages, and heroes in the rise of modern nationalism among the Jeës, Armenians, and Greeks—the archetypal diaspora people"). -Argyris Eftaliotis një histori të Greqisë më 1901 me titullin ‘Historia e Romanëve’ -Neritan Ceka, "Iliret", T 2000, f.33). -Mathieu Aref, "Shqipëria, odiseja e pabesueshme e një populli parahelen"). -Markezines, "Political History of Modern Greece", book A, pp.208, Athens.). -Formumi Shqiptar- Pellazgët, 2005). -"The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present", Edwen E. Jacques). -Prof. Nezir Myrta (Drillon Gega) albanologu Nezir.Myrta@shqiperia.com) === Perse Korca mbeti pa Kishen e saj Karakteristike te `SHEN GJERGJIT` === Korça e shekullit të XX-të ishte Korça e Shën Gjergjit. Kjo është historia e një kishe legjendare në Korçë, nga ndërtimi i saj, shkëlqimi dhe aktiviteti deri në vitin 1968, kur ‘lart’, për arsye të paspjegueshme, kishin vendosur të shpëtohej Kisha e Mitropolisë, por jo Shën Gjergji… Prof. Pirro Prifti, Tiranë Shen Gjergji mbetet shenjtori karakteristik shqiptareve. Argumentet se përse Shën Gjergji është shënjtor karakteristik dhe I dashur për komunitetin Orthodoks shqiptar gjithmonë ka qënë lidhur me Heroi tonë kombëtar Gjergj Kastiroti-Skënderbu I cili u lind në një Familje orthodokse nga Babai Gjon ( emër I cili nuk është vetëm emër katolik siç pretendojnë sot disa katolikë, sepse në atë kohe shumica dërrmuese e popullatës arbërore dhe epirtote ishin të ritit lindor dhe emrat që sot quhen si katolkë ishin në atë kohë edhe orthodoksë), dhe nënës Vojsava. Stema dhe Flamuri I kësaj familje të lashtë ishin simbole të ritit bizantin,. Këtë symbol Shqipëria e sotme e ka në Flamurin e saj zyrtar. Heroizmat e Gjergj Kastrioti-Skënderbu I cili lindi me 23 prill 1405 sipas kalendarit të vjetër (sot I bie me kalendarin e ri 6 maj), ditën e Shënjtit Shën Gjergjtrofeprurësit, bënë që jo vetëm në popullatën orthodokse shqiptare për në të gjithë popullatën shqiptare katolike dhe myslimane të nderohet kjo ditë. Madje në shumë fshtara të sotme të Shqipërisë festohet edhe tek popullata myslimane dita e Shën Gjergjit apo dita e pranverës. Në Elbasan festohet në 14 Mars në popullatat e veriut të Shqipërisë festohet me 1 Mars, duke përkujtuar dhe nderuar Heroi Kombëtar Gejgr Kastrioti -Skënderbeun se sa Shënjtorin Shën Gjergj, pikërisht sepse këto popullata myslimane në reminishencën e tyre përkujtojnë jo datën egzakte të Shëntit Shën Gjergj por përkujtojnë dhe nderojnë Heroin Kombëtar. Në Komunitetin tonë orthodox Shënjtori Shën Gjergj në kalendarin e sotëm orthodox festohet me 23 prill dhe nga katolikët me 6 Maj. Për shkak të nderimit dhe përkujtimit të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu kemi një lidhje analogjike me Shënjtorin Shën Gergj I cili ka jetuar në Kapadoki nga vitet 500 e.s., dhe komuniteti ynë orthodox I cili krijoi Kishën e vet Autoqefale Orthodokse shqiptare nën drejtimin e Peshkopit tonë të nderuar Fan Stilian Noli I cili e bëri Krishtin të flasë shqip në Kishat orthodokse të Shqipërisë, ky komunitet orthodox u vendosi shumë kishave orthodokse në Shqipëri emrin e Shën Gjergjit. Nuk ka në asnjë vënd në Ballkan e ndoshta dhe në botë që të ketë kaq shumë kisha orthodokse me emrin e Shën Gjergjit se sa në Shqipërine e viteve para 1967. Diktatura shkatërroi kishat e xhamiat. Por në 1992 me ardhjen e demokracisë edhe komuniteti Orthodoks mori frymë lirisht dhe me ndihmën e Fortlumturisë së tij Anastas ndortoi dhe rindërtoi kishat e plot gjëra të tjera. Problemi qëndron edhe sot e kësaj dite se disa kisha me emrin Shën Gjergj (madje dhe kisha me erma tjetrë si p.sh., Kisha e Shën Marise e Tiranës), kur u rindërtuan nuk I u vu emri I mëparshëm. Pse? Kjo kërkon një analizë që unë tani për tani nuk e bëj dot por do të ngre problemin e Kishës së famshme të Shën Gjergjit Korce Kishë e cila u ndërtuar me kursimet e Korcarëve me gurë të mëdhenj dhe varrezën përqark saj, por pasi u prish nga diktatura u shkatërruan gurët mollokë, u larguan varrezat, populli u hidhërua kur u prish kjo kishë. kjo Kishë e famshme e Shën Gjergjit, përcaktonte identitetin e orthodksëve korcare nuk egziston sot. Ndoshta është bërë pa qëllim mos vendosja e emrit të Katëdrales se sotme të Korcës, por duhet ndërtuar në Korç e Kisha identifikuese dhe karakteristike e Shën Gergjit, sepse por ndryshohet dhe tjetërsohet reminishenca dhe imazhi I së kaluarës së Kishës së Shën Gjergjit, madje shumë Korcarë orthodoksë kanë ikur, ose janë `bërë` grekë, ose janë `bërë` vllehë duke e lënë Korçën një qytet orthodox pa Shënjtorin e vet. Kjo gjë duhet të ndryshojë. Shume kisha ne Arberi, Epir dhe ne Shqiperi para vitit 1967 kishin emrin e SHEN GJERGJIT. Ne kishat e restauruara nenvdrejtimin e Fortlumturise se tij ANASTAS, asnje kishe nuk i u vendos emri tradicional shqiptar per orthodokset shqiptare emri SHEN GJERGJ. Madje kisha kryesore e Shen Gjergjit Korce e cila u prish ne 1967, kur u ndertua nje e re , nuk e mori emrin Shen Gjergj. Perse? Pa i hyre aluzioneve, iluzioneve, konspiracioneve, KOASH ka per detyre te vendose emrin e kishes kryesore ne Korce emrin me te cilin krenohej Korca: Kisha e Shen Gjergjit. Intelektualet orthodokse te Tiranes ftojne te gjithe okomunitetin orthodoks te perkrahin nismen e vendosjes se Kishes katedrale ne Korce emrin e SHEN GJERGJIT. KOASH duhet te degjoje zerin e besimtareve te saj. Prandaj po shkruaj edhe këtë herë per SHEN GJERGJIN dhe per Kishen e Shen Gjergjit ne Korce e cila nuk egziston. Shen Gjergji festohet me Kalendarin e vjeter me 23 Prill. Nga Shenjtor e mori emrin Heroi yne Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu. Per nder te Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu- Komuniteti orthodoks shqiptar per nder te tij dhe ne perkujtim te tij se bashku me Shenjtorin Shen Gjergj, u ka vene nje mori kishave orthodokse emnrin Shen Gjergj. Kisha e Shen Gjergjit ne Korce e cila u shkaterrua nga komunizmi, nuk u rindertuar me duke e lene Korcen si nje qytet pa identitetin e saj te lavdishem Per ata qe nuk duan te kuptojne. Pergjigje te Nderuarit dhe Mikut tim At Grigorit, I Nderuar Grigor, mos te te vije hic keq sepse problemin nuk e kam ngritur per te share KOASH-in dhe as Fortlumturine e tij Anastas, perkundrazi. Duhet ta lexosh edhe njehere se ckam shkruar dhe do ta kuptosh. Shen Gergji ka qene dhe mbetet identiti i Komunitetit Orthodoks ne Korce. Kisha u shkaterrua nga diktatura. Ne kerkojme te ringrihet nje Kishe me emrin e Shen Gjergjit ne Korce, ose te gjendet nje menyre per te zgjidhur problemin. Pergjigje te Nderuarit Aleksander Dimroci I Nderuar Aleksander Dimroci, thirrjen e beme jo per te treguar se kush eshte me besnik ndaj Fortlumturise Anastas, por e beme per te treguar se Shen Gjergji eshte Shenjtori kryesor i Orthodoksise sepse kjo lidhet me ermin e Heroit Kombetar Gjergj Kastrioti -Skenderbeu, prandaj shume kisha orthodokse e kane kete emer ne Shqiperi, Se dyti problemi qendron tek Kisha e Shen Gjergji ne Korce e cila u shkakterrua nga rregjimi komunist dhe nuk u rindertua nje kishe me ermin e Shenjtorit Shen Gjergj. Duhet te dini i nderuar Aleksander Dimroci se Shen Gjergji eshte Shenjtori karakteristik i Korces. Mos pasja e nje kishe te tille ne Korce e ka bere te rrije ne hije identiteti orthodoks ne Korce duke shkaktuar nje konfuzion ne komunitet sepse harrohet identiteti shqiptar i percaktuar nga Kisha Shen Gjergjit. === Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, vija ndarëse midis Shqiptarëve dhe Antishqiptarëve === Këmbëngulja e njerëzve të caktuar, përfshi këtu dhe përkthyesin e veprës Skënderbeu nga O.J.Schmitt-i, krahas përfitimit nga shitja e veprës në fjalë, nëpërmjet bërjes së reklamës nga TV private Klan dhe Top Channel, kanë arritur të prekin vijën ndarëse përtej së cilës mund të shihen vetëm shqiptarë, që nuk e duan Shqipërinë, të kamufluar apo dhe apostatë që tregojnë zemrën e tyre plot helm e dashakeqësi. Këtu bëhet fjalë për një përkthim të thjeshtë që përkthyesi do ta promovojë e ta shesë librin e tij pavarësisht nga reperkusionet dhe komentet aspak respektuese ndaj heroit kombëtar. Nuk do të kisha shkruar në mënyrë të përsëritur këtë shkrim nëse nuk do të ishte parë këmbëngulja e përkthyesit për të vërtetuar gjoja që: – duhet parë heroi kombëtar jo si mit por ai reali!? E nëpërmjet këtij argumenti zhgënjyes kërkohet që nëpërmjet të dhënave që ‘nuk na i paska dhënë asnjë autor tjetër’ sesi Heroi kombëtar na paska filluar luftën kundër turqve sepse turqit i kanë vrarë të atin (pse si mendon autori, çdo djalë a nuk do të kishte luftuar kundër vrasësit të babait ?); megjithatë argumenti tjetër me të cilën përkthyesi ka bërë reklamën, ishte që i ati i Skënderbeut quhej Ivan dhe se e ëma e Skënderbeut, Vojsava ishte sllave. E me këto “risi”, përkthyesi na paska zbuluar Amerikën, duke marrë poza në TV si ndonjë ‘profesor i mbaruar’ që na e njokërka historinë e Kastriotëve (sigurisht nëpërmjet veprës së Schmitt), më mirë se historianët e debatit apo të historianëve të tjerrë të nderuar, por harron se del zbuluar katërcipërisht kur të tjerët që dëgjojnë këto blasfemi klienteliste dhe snobiste ndaj të huajve, se dy nga autorët më në zë shqiptarë: F. S. Noli, dhe K. Frashëri, kanë shkruar monografi të shkëlqyera për heroin kombëtar dhe F.S. Noli ka një bibliografi prej 600 autorësh (përveç Ou Xhej Schmitt-it që s’pati fatin t’i referohej), pa përmendur M. Barletin, i cili si bashkëkohës nuk diskutohet për thëniet e tij e sidomos për argumentet e lartpërmendura të Shmitt-it: Emrin e babait të Skënderbeut, nënën sllave Vojsava, dhe arsyen përse nisi luftën – argumente që përkthyesi ynë i nderuar po ta kishte lexuar veprën e Barletit, gjithashtu nuk do të merrte barrën e rëndë të përkthente një monografi që i shërben akademikëve e aspak popullit të thjeshtë (e jo më pastaj të mundohej t’i bënte publicitet një vepre profesionale që s’i duhet aspak lexuesit nëse bëhet fjalë për të hedhur dyshime ndaj një Heroi kombëtar). Po të lexonte të paktën Skënderbeun e F. S. Nolit mund të shihte që të tre argumentat ‘e reja’ të O.J.Schmitt-it janë rrahur e përpunuar, argumentuar e stërthënë nga F. S. Noli me aq qartësi e në mënyrë bindëse saqë përkthyesi ynë nuk do t’i lindte nevoja të përkthente veprën e Schmitt-it nga aspekti profesional, por do t’ja u linte më mirë përkthimin akademistëve historianë të shkencës shqiptare se sa të ngrinte një rrokopujë amatoreske duke përzierë pa kuptim historianë e gjuhëtare vetëm e vetëm për publicitet e që t’i shitej përkthimi. Një nga autorët më të vjetër që i referohet Noli në monografinë e tij (të cilin përkthyesi-amator nuk e zë në gojë, domosdo se nuk e ka lexuar), është Tivarasi (latinisht – Antivarino) i cili ka botuar që më 1480 në Venedik një vepër për Skënderbeun (pra, përpara Barletit) për të cilin Biemi jep të dhëna më të plota për të përfshirë gjithashtu në bibliografinë e F. Nolit), i cili shpjegon fare mirë gjenealogjinë e Gjergj Kastriotit, familjes së tij, pesë motrave e katër vëllezërve dhe fatin e tyre. Po të vëresh me kujdes pas debateve ku amatori ynë rrinte si Judë i antishqiptarizmës, mund të kuptosh dhe disa aspekte të tjera që fshihen nën këtë blasfemi ndaj heroit kombëtar, blasfemi të cilat për fat të keq nuk duhej përfshirë F. Lubonja, i cili ndoshta nuk e ka kuptuar qëllimin aspak nderues ndaj Heroit Kombëtar. Këto aspekte janë: – Ulja e figurës së Skënderbeut për qëllime klienteliste (pra reklamë negative për të shitur përkthimin) – përfshirjen e TV private dhe disa miqve për ta bërë sa më serioze (sigurisht për qëllime klienteliste) një histori e cila është rrahur e stër-rrahur nga mijëra autorë shqiptarë e të huaj të interesuar e që kanë nderuar me shkrimet e tyre një hero sa kombëtar për shqiptarët aq dhe ndërkombëtar për shkak të luftës së tij anti turke e anti islame, – me dëshirën e tij për të shitur librin, ndoshta pa dashje ka aktivizuar njerëz të caktuar të cilët njihen si dyshues (që të mos u themi anti-shqiptarë) kur përmendin që në disa libra surrogato apo komente dashakeqe nën maskën e “sqaruesve të historisë shqiptare apo të rishikuesve të historisë shqiptare”, që Skënderbeu ishte për bekatshizmin dhe jeniçerët shqiptarë besnikë të tij erdhën dhe përhapën bektashizmin pra islamizmin e moderuar, – gama e këtyre njerëzve që jetojnë në Shqipëri por që janë antishqiptarë të vërtetë nëpërmjet maskimit me luftën kundër komunizmit – kanë kohë që po përpiqen të rishikojnë historinë e Shqipërisë e pikërisht hedhjen baltë mbi Heroin kombëtar (mbi origjinën e tij, familjen e tij, luftën e tij qoftë kombëtare e qoftë fetare kundër turqve), e duke bërë shaka apo duke e përfolur në Portokalli, duke nënçmuar frazën prekëse të dhuruar në nderim të tij nga Vatikani “Atlet i Krishtit”, duke bërë aludime absurde me gjendjen e sotme të simboleve kombëtare praktikisht të krishtera në një shtresë të gjerë “islame” sipas tyre. Këto dyshues nën maskën e rishikimit të historisë, nën maskën e shitjes si pa të keq të vlerave që nuk e nderojnë Heroin tonë kombëtar, nën maskën e shakave apo të talljeve të Heroit kombëtar (mund ta vini re edhe për heronj të tjerë), nën maskën e lavdërimit të të ashtuquajturës ‘tolerancë fetare’ ( ku mund të shash çdo gjë kombëtare por pa prekur identitetin e sharësve), lexuesi dhe populli shqiptar mund të shohë e të dallojë se përse në Shqipëri ka pak nacionalizëm, se përse në Shqipëri përbalten heronjtë (qofshin ata dhe të luftës antifashiste), se përse në Shqipëri ekziston një klimë e luftës së fshehtë të klasave e cila mbahet ndezur nga njerëz të caktuar, kryesisht nga ata që kanë gëlltitur një ‘lugë çorbë’ qoftë për shkak të varfërisë, qoftë për shkak të pasurimit të shpejtë, qoftë se janë disa nga ata antishqiptarë të vërtetë. Unë mund t’i kujtoj jo vetëm përkthyesit të nderuar, ashtu dhe të tjerëve, rrezikshmërinë se nëse kjo gjë do t’i ndodhte Heroit Kombëtar Turk Qemal Ataturkut, personat që do të talleshin me të apo që do të hidhnin dyshime ndaj tij, me siguri qeveria turke do t’i fuste në burg; ose nëse do të hidheshin dyshime apo sharje (qoftë dhe të kamufluara) ndaj Linkolnit, apo Xh. Washingtonit, këta njerëz pa tjetër do të hidheshin në gjyq; ose nëse do të shahej nëpër shkrime Jan Husi i Çekisë nga ndonjë çek, apo Heroi kombëtar grek nga ndonjë shkrimtar apo komentues grek, apo Car Llazari i serbëve nga ndonjë serb, apo ndonjë hero tjetër kombëtar i çdo vëndi respektiv, (kështu si bëhet në Shqipëri) këta vende do të merrnin masa ligjore ndaj tyre. Në përfundim mund të them që janë disa heronj, janë disa vepra, janë disa aspekte me të cilat nuk duhet luajtur, sepse çdo vend sado që ndryshon, ka një ose disa figura kombëtare të cilave u referohet e nuk luan me to, as hedh dyshime e as bën ‘zbulime në jetën e tyre. Edhe Shqipëria duhet të ketë tabu-në e saj, vijën ndarëse të saj, identitetin e saj me të cilën nuk duhet luajtur as për amatorizëm, as për komercializëm e as për të ekspanduar ideologji fetare, që vetë vendi apo vendet ku aspirojmë të futemi. I nderuar përkthyes lëre përkthimin tënd të shitet pa e reklamuar më, sepse je duke prekur një tabu të shenjtë për shqiptarët. === Në përkujtim të 115 vjetorit të vdekjes së Papa Kristo Negovanit, pse “harron” KOASH?! === Perse dhe si është e mundur të “harroj” KOASH?! Papa Kristo Harallambi që njihet më shumë si Papa Kristo Negovani (1875 – 12 shkurt1905) ka qenë prift ortodoks shqiptar dhe veprimtar i lëvizjes kombëtare në kapërcyell të shekujve XIX-XX. Lindi ne Negovan afër Follorinës në kohën e Perandorisë Osmane, një fshat që, bashkë me Bellkamenin fqinjë, kishte qenë banuar në mesin e shekullit të nëntëmbëdhjetë nga shqiptarë të Plikatit të krahinës së Kolonjës. Shkollën e bëri në Athinë, ku e dërgoi i ati Harallamb Çali, që ishte tregtar. Shkrimtar dhe klerik patriot. Luftoi kundër synimeve shkombëtarizuese të kishës e të qarqeve shoviniste të borgjezisë greke. Propagandoi idenë e bashkimit të forcave patriotike në luftën kundër lakmive të shteteve shoviniste fqinje. Vdiq i masakruar barbarisht nga andartët grekë. Vdekja e të atit, të cilin e vranë banditët më 1891, e shtrëngoi Kristo Negovanin të braktisë studimet e të punojë si mësues në një shkollë fillore greke në Leskovik për të mbajtur familjen. Më 1894 emigroi në Braila të Rumanisë ku punoi tre vjet si marangoz. Po këtu ra në kontakt me lëvizjen kombëtare dhe mësoi të shkruajë shqip (me alfabetin e Stambollit). Më 1897 u kthye në fshatin e lindjes, u shugurua prift dhe vazhdoi punën si mësues. Shtëpinë e vet Negovani e ktheu në shkollë dhe u mësoi shkrim e këndim shqip mbi njëqind fëmijëve e të rriturve. Ai edhe meshën e mbante shqip, gjë që nuk i pëlqeu aspak hierarkisë ortodokse greke. Më 10 shkurt 1905 Negovani mbajti një shërbesë kishtare shqip në prani të Karavangjelisit, peshkop i Kosturit, i cili duke dalë nga kisha, flitet se tha ato fjalë fatale, “Mos të gjettë viti tjetër ndër të gjallët”. Pas dy ditësh, të shtunën, 12 shkurt 1905, fshati u rrethua nga banditë që e detyruan tridhjetëvjeçarin Negovani të vetëdijshëm për fundin që e priste, të dilte jashtë shtëpisë në mes të natës për ta masakruar pastaj me sëpatë bashkë me pesë të tjerë, ndër ta edhe i vëllai. Për të marrë hak për këtë akt që hierarkia ortodokse greke ua veshi shqiptarëve, komiti shqiptar Bajo Topulli (1868-1930) i zuri pritë dhe vrau Fotin, peshkopin e Korçës, në shtator 1906. Tituj të veprave Papa Kristo Negovani është autor proze e poezie, si dhe tekstesh shkollore, përkthimesh e përrallash. Veprat e tij u botuan në revista të kohës, sidomos në Kalendari kombiar. Ndër botimet e tij janë: Istori e dhiatësë vietërë, Bukuresht 1899; Vjershë shkresëtoreja, Sofje 1899; vjersha Prisheja e Hormovësë, Sofje 1903; një përmbledhje vjershash me 78 faqe ; Bënjatë të shënjtorëvet dërgimëtarë, Sofje 1906 (Bëma të apostujve shenjtorë); – libri me 122 faqe dhe një tjetër me 16 faqe Istorishkronja e Plikatit, Selanik 1909, botuar pas vdekjes; Përshtatjet e fabulave të Ezopit dhe të La Fontenit dhe poezia e tij didaktike me frymë patriotike e edukative u drejtoheshin kryesisht fëmijëve. Ato paraqesin kryesisht interes historik dhe mund të themi se nuk dallohen për ndonjë vlerë artistike të veçantë; Vjershëshkresëtoreja (1899 – vargje); I drunjti kryq (1906 – vargje vepra në dy pjesë) – Sofje 1906; Prishja e Hormovës (1904 – vjershë lirike); I vogëli Donat Argjendi (1908 – novelë për fëmijë) – Sofje 1904. Referimet Robert Elsie : Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja : Abdyrrahim Myftia. Pejë : Dukagjini 2001, Fq. 211 – 212. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kristo_Negovani === Kuvendi i Arbërit 1703 – 317 vite më pas === Një nga ngjarjet më të bujshmë nacionale dhe religjioze të Shqipërisë nën sundimin e Perandorisë Osmane ishte mbajtja e Kuvendit të Arbërit me dt.14 dhe 15 janar 1703 në fshatin Mërqi të Lezhës në Kishën e Shën Gjon Pagëzorit të atij fshati nën kryesinë e ipeshkvit Zmajeviç ditën e dytë të djelë pas krishtlindjeve. Në Koncilin e Arbërit muarën pjesë: Imzot Pjeter Karagjiku, arqipeshkëv i emnuem i Shkupit. Imzot Gjergji, ipeshkëv i Zadrimës. Imzot Nikollë Vladanji, ipeshkëv i Lezhës. Imzot Ndue Babi, ipeshkëv i emnuem i Shkodrës. Imzot Marin Gjini, ipeshkëv i zgjedhun i Pultit. Atë Fra Egjidi de Arsenta, Prefekt Apostolik i Misioneve t’Arbënisë. Atë Fra Frano Maria a Lycio, Prefekt Apostolik i Misioneve të Maqedonisë. Atë Fra Martini nga Gjonima (Gjonmi), i pari i Provinçes së Fretënve. https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html Ky Koncil mbajt për të ruajtur kristianizmin në tokat e Arbërisë kryesiht të veriut dhe të Kosovës . Koncili u mbajt në gjuhënlatinë dhe arbërisht. intteresant është fakti se në këtë konsil i cili u quajt i Arbërit tokat e shqipërisë u quajtën Arbëri dhe ggjuha arbënisht, por u fol për herë të parë për elementin shqiptar dhe gjuhën shqip. Këto element shqiptar dhe shqip i u atrubuan sarbërisht folësve apo më mirë shqip folësve myslimanë të vilët ishin kryesisht arbër të konvertuar në myslimanë osë të huaj të ardhur nga provncat e largëta të Perandorisë Osmane kryesisht nga Persia, Abhazia, Libani, Cerkezë, pak turq, KonsilI i Arbërit, u mbajt në zbatim të Propagandës FIDE, e cila u krijuar rreth vitit1622 nga Papa Gregori XV, me qëllim për të rregullua punëte misionarëve katolikë në vëndet ku kristianizmi ishte dëmtuar apo zhdukur ose ishte në prag të zhdukjes, sidomos në gadishullin ballkanik. Kongregacioni FIDE kishte për qëllim si Kongregacion për Evangjelizimin e Popujve, dhe vetë emri FIDE u vendos për shkak të pallatit FIDE – i cili u ndërtua në Romë sipas arkitektit Bernini dhe arkitetktit Borromini.Ky Program u aktivizua plotësisht nga Papa Urban VIII më 1627 duke trainuar në fillim misionarët katolikë të cilët erdhën dhe në Arbëri dhe në Epir. Kongregacioni FIDE kishte në atë kohë 186 archdiocese, 785 diocese, 82 vicariate apostolic, 39 prefecture apostolice, 4 administratione apostolike, 6 missione sui iuris, 1 territorial abbacy, and 6 military ordinariates,” in today’s modern organization https://en.ëikipedia.org/ëiki/Congregation_for_the_Evangelization_of_Peoples Me këtë Program FIDE, u trainuan dhe priftërinjtë katolikë të famshëm të Arbërisë, Pjetër Bogdani në kolegjin ilirik në Ankona si dhe para-ardhësit e tij Pjetër Budi dhe Frang Bardhi të dy rreth viteve 1640. Kurse Pjetër Bogdani u bë prift katolik në Pult dhe në 1654 – 1656 u tiullua Doktor në Teologji dhe Filosofi. Po kështu dhe Castellano i cili erdhi me mission në jug në Himarë por në vitet 1730 për të katolicizuar jugun https://es.ëikipedia.org/ëiki/Pjet%C3%ABr_Bogdani. Koncili i Arbërit u realizua nën kujdesin e Papa Klementit XII ( siç u quajt nga arbërit katolikë të asaj kohe – Papa Pretëmadhi). Në përfundim, dekretet, pra vendimet e Koncilit të Arbërit, shkruar në shqip e latinisht nga vetë imzot Zmajeviçi, iu paraqitën për shqyrtim Papës dhe, pas miratimit më 28 janar 1704, u botuan nga Propaganda Fide nën titullin “Kuvendi i Arbnit o Koncili Provinciall i mbledhun Vjetit mijë shtaqind e tre ndenë Shqiptarin Klementin XI papë Pretëmadhin”. Aty tekstualisht u fol edhe për arbërit edhe për shqiptarët! ipeshkvi Zmajeviç tha: “Ju binda urdhënit; ju solla dheut; kërkova rruzullimin; pashë plagët e tij. Pashë, – uh, ç’dhimbje, – vu nën haraç atë që dikur kje despoti i Provincjave; (pashë) (Shypninë) Zonjën e gjindëve ndrydhë nën thember, me dhimbje të idhta; shqytin e trimave – shembë; murin e forcës sonë – rrenue! E ndërkaq unë, me vëllazën të mij të tjerë të Arbënisë… lusim Hyjin t’ju ruejë Ju, Papën Arbënesh Pretmadhin, për shumë mot në Kishë e edhe ne të na ruejë shëndosh pa kurrnjë të keqe… Shkrue në Perastti, ditën e dhetë të korrikut, në vjetë të Krishtit njimië e shtatqint e tre”. (https://ëëë.vaticanneës.va/sq/bota/neës/2019-01/kuvendi-kishtar-arberit-mborjtja-identitetit-kombetar-fetar.html) Papa Klementi XI , alias, Xhanfrançesk Albani, me prejardhje nga Arbëria (ose siç i themi sot-shqiptare), këtë ngjarje të madhe kishtare e kombëtare ia besoi kryeipeshkvit të asaj kohe të Tivarit, imzot Vinçenc Zmajeviçit. Arbëria e cila tashmë filloi të quhej Shqipëri për shkak të popullatës arbirëisht folëse apo më mirë shqip folëse myslimane, ishtë islamizuar në shumicën dërrmuese të trojeve për shkak të sundimit të ashpër Osman. Për këtë arësye popullatës së Arbërisë dhe Epirit i ndodhën këto fataliete menjëherë pas pushtimit Osman dhe më vonë në vitet në vazhdim e deri në 1703: -Ose popullata u largua me nxitim , kryesisth shtresa e pasur dhe e mesme e qyteteve dhe e fushave, për në itali, Kroaci, More, Rumani, Ukrainë (dhe Odesa); në kuadrin e 40 viteve rresht pas pushtimit të Shkodrës, u larguan rreth 300.000 njerëz, Në Italinë e Jugut u quajtën arbëreshë, kryesisht popullatë orthodokse, kurese në Venedik dhe Kroaci, ikën arbërit katolikë. – ose një pjesë e popullatës u bashkua rreth Kishave orthodokse slave serbe dhe u quajtën -shkie, ose rreth kishave orthodokse bullgare dhe u quajtën maqedonas ose rreth kishave bizantinë në Greqi dhe u quajtën arvanitas, ose ata qe i kën në Rumani e Ukrainë u quajtën arnautë, kurse në Mal të zi arbërit orthodoksë u konvertuan në kishën serbe dhe u quajën malazezë (Mali i Zi- Maleci), -ose një pjesë e popullatës u fsheh në male për një kohë të gjatë dhe që andej luftoi kundër osmanëve sin ë veri ashtu dhe në jug, por mw vonw zbriti gradualisht nw fusha e qytete, – një pjesë e popullatës me kalimin e kohës u islamizua me dhunë ose me ligje e favore nga Osmanët me qëllim që të pushonin kryengritjet, – fushat e Arbërisë dhe Epirit ( fushe Kosovë, fushë Shkodër, fushë Shqipëri e Mesme, Fushë Korcë, Fushë Shkup, fushë Janinë, Fushë Myzeqe dhe vlorë, etj) dhe qytetet të cilat u ndërtuan jashtë Kështjellave të rrafshuara nga Sulltan Mehmet Fatihu me një Urdhër të veçantë të asaj kohe, dhe u mbushën gradualisht me të ardhur bujkrobër nga Perandoria osmane persë, abhazë, çerkezë, libanezë, sirianë, si dhe romë nga egjipti, apo romë ( jevgj) të ballknait; p.sh., Shkodra u mbush me myslimanë persë, dhe më vonë me shqiptarë nga malësia të islamizuar. Pak a shumë kështu ndodhi dhe në qytetet e tjera shqiptare, -një pjesë e popullatës mbeti deri në pavarësinë e Shqipërisë si popullatë laramane katolike apo orthodokse, ose mori fenë e bektashinjve gjërëisht në jug Shqipërinë e mesme dhe në veri, më pak. Ky problem islamizimit të Arbërisë, Epirit dhe në përgjithësi të Ballkanit detyroi Propagandën FIDE të ri-kristianizoje këto troje. Propaganda FIDE pati sukses kryesisht në veri të Shqipërisë që atëhere quhej akoma Arbëri, si dhe në Kosovë e Maqedoni; kurse në Jug të Shqipërisë , kryesisht në Epir për shkak se Patrikana e Stambollit dërgoi Shën Kozmain i cili u përpoq të ruante dhe të gjallëronte orthodoksinë dhe kryesisht atë bizantine ( pra jo orthodoksinë sllave), nuk pati sukses. Pra mund të thuhet se që nga shek i XV e deri në fillim të shek XVIII (pra 1703), u krijua një popullatë e re që u quajt shqiptare dhe vëndi Shqipëri, që kishte dy dallime: ishte myslimane por fliste gjuhen e lashtë të Arbërisë dhe të Epirit që u quajt gjuhë shqipe. Kjo u përhap shumë deri në 1912 , ku megjithëse njerëzit quheshin turq ose grekë, apo latinë, më në fund, në Pavarësinë e Shqipërisë u quajtën shqiptarë, myslimanët, orthodoksët, katoliket dhe bektashinjtë e këtyre trojeve. Madje Kisha katolike dërgoi dhe popullatë katolike në numur të vogël sidomos në veri kryesisht në Shkodër qytet dhe rrethina të ardhur nga Libani, Tunizia, ndoshta Maroku(?!) Ky veprim i Kishës Katolike nëprëmejt Koncilit të Arbërit dhe dërgimit të misionarëve dhe popullatës katolike në veri, minimizoi në veri të Shqipërisë islamizimin, kurse në jug nuk pati sukses të madh. Nuk pati sukses të madh as Shën Kozmai i cili më tëper u përpoq të bindëte popullatën që të fliste bizantinisht (greqisht), dhe të mos lutej në arvanitisht. Kjo shkaktoi konflikte të mëvonshme (https://en.ëikipedia.org/ëiki/Islamization_of_Albania). Sidoqoftë Koncili i Arbërit pati rëndësi të madhe në ruajtjen e identitetit arbëror-shqiptar dhe në ruajtjen e kristianizmit, duke krijuar premisa për të ruajtur gjuhën arbërisht – epirotisht-shqip e cila u realizua në Kongresin e Manastirit në të cilin ishte Drejtuesi Kryesor imzot Gjergj Fishta. Në kujtim të kësaj date dotë ishte mirë që të mbaheshin kumtesa dhe konferenca edhe kombëtare pavarësisht religjiozitetit, dhe shpresojmë që në vitet e ardhshme të përkujtohet më mirë. === Përse KOASH duhet të vlerësojë zyrtarisht Figurën e Gjergj Kastrioti-Skënderbeut. === Viti i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut, i lançuar nga shteti me rastin e 550 vjetorit të vdekjes së Heroit Kombëtar, ka shënuar shumë konferenca, mbledhje e takime përkujtimore për të përkujtuar veprën e pavdekshme të Heroit tonë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skenderbeu. Madje edhe në Itali, tek Arbëreshët, këtë muaj është përkujtuar Heroi Kombëtar. Në këtë aktivitet mori pjesë edhe Presidenti shqiptar. Përkujtimore në respekt të Heroit, takime dhe mbledhje janë bërë edhe në Kosovë, Prishtinë, ku është Busti i Heroit Kombëtar, por edhe në trevat dhe diasporën shqiptare. Njihet gjithashtu kontributi i Kishës Katolike, e cila e vlerësoi Gjergj Kastriotin-Skënderbeu me titullin `Atlet i Krishtit`. Shumë vende të tjera ku ka komunitete shqiptarësh, Heroi ynë përkujtohet me respekt të madh. Madje edhe shtete të tjera si Franca, Austria, Polonia, madje dhe Rusia, kanë edhe skulptura dhe përmendore të Heroit tonë Kombëtar. Shumë autorë dhe historianë të vendit dhe të huaj kanë shkruar për kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar në ruajtjen e lirisë dhe pavarësisë së popullit Arbëror dhe Epirot, si dhe për më tepër, në përpjekjet për të ruajtur vlerat e Kristianizmit në Arbëri-Epir. Ballkan, dhe në Europë. Dihet që Shteti Shqiptar i ka dhënë kësaj figure të madhërishme, e cila është ndoshta e vetmja figurë për të cilin të gjithë komunitetet fetare, i gjithë populli shqiptar, të gjitha trevat jashtë Shqipërisë të banuara më shqiptarë, e gjithë diaspora shqiptare, e njohin, e pranojnë dhe e respektojnë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në ruajtjen e identitetit Arbëror dhe të fesë kristiane. Shteti Shqiptar i ka dhënë titullin Hero i Popullit. Shteti Shqiptar ka bërë flamurin e familjes Kastrioti me shqiponjën e zezë dhe me sfondin e kuq si flamur kombëtar të shtetit shqiptar, por edhe të gjithë shqiptarëve. Ishte kontributi i jashtëzakonshëm i Rilindasve, kontribut i cili u shpërblye me ngritjen e flamurit në Vlorë më 28 Nëntor 1912, pasi Ismail Bej Vlora e mori flamurin pas rekomandimit nga shoqëria shqiptare e Bukureshtit, dhe pasi Marigo Posso (Poçi) i qëndisi thekët e flamurit të familjes Kastrioti (tashmë Flamur Kombëtar por pa diellin me gjashtë cepa), të sjellë nga Bukureshti. Në të gjithë botën për figurën e Skënderbeut janë shkruar rreth 600 libra. Mes tyre janë dhjetra romane, libra historikë, studimorë dhe legjenda. Papa Kalisti i dha titullin e Lartë që kur Gjergj Kastrioti ishte gjallë `Atlet i Krishtit`në vitin 1457dhe këtë e dëshmon ky pasazhi shkruar në revistën “Një Komb” në shkrimin `Koalicioni antiosman i Papa Kalistit tëII dhe Skënderbeu (1455-1458)`: ngaNdërmarrja e kryqëzatës antiosmane nga ana e Kalistit iII dhe përfshirja e Skënderbeut në të, hodhi bazat e politikës konsekuente të Heroit shqiptar, i cili deri në fund të jetës nuk ndërmori paqe me Europën dhe mbeti ashtu si e kishte cilësuar Papa Kalisti III në 23 dhjetor 1457, “fortis athleta et verus propugnator fidei Cristianae” – Atlet i fortë dhe mbrojtës i Krishtërimit http://www.njekomb.com/?p=14445dheht...p-in-albanese/. Po Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë përse nuk ka ndërmarrë asnjë hap gjatë këtyre 98 viteve Autoqefali, duke patur parasysh se Kisha Katolike e ka respektuar figurën e Heroit Kombëtar që në vitin 1457? Si ka mundësi që një Hero Kombëtar, familja e të cilit dhe vetë Heroi ishin të ritit lindor orthodoks, që kishin si stemë të familjes një flamur me shqiponjë bizantine dhe më diellin maqedonas sepse Heroi Kombëtar e quante veten si banor të Epirit maqedonas, troje të cilat ishin arbërore? Le të hidhemi tek Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë dhe përse KOASH duhet të vlerësojë kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun dhe religjionin. Në fakt, KOASH nëpërmjet Lidhjes së Intelektualëve dhe me kërkesën e intelektualëve, ka bërë në vite vetëm dy takime përkujtimore (një në 2016 dhe një 2018) për të kujtuar Heroin Kombëtar, dhe takime të tilla janë bërë edhe në të kaluarën me përpjekjet e intelektualëve orthodoksë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e Italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? Vetë Varri i Heroit Kombëtar, ndonëse është vendosur fiktivisht në Lezhë, aktualisht nuk dihet se ku janë të vendosura eshtrat e tij sepse sipas historiografit të shquar Dhosi Lipe, janë zhvendosur nga familja dhe legjenda e Marin Barletit se varri u hap nga osmanët ka shumë mundësi të jetë jo e vërtetë. Këtë fakt e konfirmojnë dhe historianët osmanë të asaj kohe. E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për këtë Hero Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar. Për këtë arsye, disa intelektualë orthodoksë kanë bërë një Promemorie drejtuar KOASH dhe Komunitetit Shtetëror të Kulteve për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurën e tij nga ana religjioze orthodokse me qëllim që ta vendosë këtë Hero Kombëtar në vëndin që meriton: në Kalendarin Orthodoks. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: ``Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij``, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Shpresojmë se në këtë 550 vjetor, KOASH do të dijë të dalë mbi ngurtësinë 98 vjeçare të të lënit në harresë të klerikëve, patriotëve orthodoksë, por mbi të gjitha të anashkalimit të Birit të dashur të Orthodoksisë, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. === Promemoria e Intelektualeve Orthodokse te Tiranes === Tiranë, 25/10/2018 DREJTUAR KRYESISË SË KISHËS AUTOQFALE ORTHODOKSE TË SHQIPËRISË K.O.A.SH. PROMEMORIE Intelektualët Orthodoksë të Tiranës, dhe disa anetarë të LIOSH, i propozojnë Fortlumturise se tij ANASTAS dhe K.O.A.SH., ngritjen e nje Komision të Posacëm për të vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodoks te Shqipërisë, si dhe për të siguruar fonde të veçanta për të mbështetur dhe forcuar Kishën Autoqefale të Shqipërisë. Për këtë qëllim, i propozojmë Komisionit të veçantë që do të ngrihet nga K.O.A.SH.: 1 Vlerësimin e Figurave që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në mbrojtjen e Krishtërimit dhe në Krijimin dhe ruajtjen e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë dhe vendosjen e tyre në Kalendarin Orhtodoks.: - GJERGJ KASTRIOTI-SKENDERBEU- t`i jepet titulli `Shenjtor i Krishtërimit` i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox me 23 Prill ose 6 Maj. -ANGJELINA GJERGJ ARIANITI (KOMNENI) – ti jepet tiulli `Shenjtore` e Arbërisë dhe Epirit, brënda datës që është në Kalendarin Orthodoks -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (21/11/1923-1924) i cili e bëri Krishtin të flaës shqip, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -VISSARION JOAN XHUVANI - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1924-1937) i cili i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar -KRYEPPESHKOPI KRISTOFOR - (KRISTOFOR (?) KISSI) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1937-1948), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë. dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPSHKOP PAISI- (PASHKO (?) VODICA) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1949-1966), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar - KRYEPESHKOPI DAMIAN - (DHIMITER (?) KOKONESHI )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë (1966-1967), i cili Ruajti me vendosmëri Autoqefalinë, dhe të vendoset në kalendarin orthodox në një datë të caktuar B. Klerikëve orthodoksë dhe Patriotëve Orthodoksë, që dhanë kontribut në forcimin e Autoqefalisë së Kishës Orthodokse të Shqipërisë, dhe të vendosen në kalendarin orthodox në një datë të caktuar. -KOSTANDIN KRISTOFORIDHI –Dëshmor i KOASH -PAPA KRISTO NEGOVANI -Deshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO -Deshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Deshmor i KOASH Jemi të hapur edhe për vlerësime të tjera nga K.O.A.SH., dhe për përmirësimin e teknikaliteteve sipas kërkesave të Orthodoksisë. 2. I Propozojmë Kishës Orthodokse Autoqefale të Shqipërisë krijimin e një Fondi të Vecantë për ngritjen dhe Mirëmbajtjen e: - Një Muzeu të "Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare", - Per `Rikonstruksionin e Kulles se Shen Gjergjit ose Pirgu Arbanas-Manastiri Hilandar-Mali Athos`, -per `Mirembajtjen dhe Rregullimin e Kishave te Vjetra` si nderim per te kaluaren orthodokse te popullit shqiptar qe dikur quhej Arbër dhe Epirotë. Me Respekt Grupi i Intelektualeve Orthodokse të Tiranës === Në Pritje të Sinodit të KOASH për vlerësimin e Figurave shqiptare të Orthodoksisë === Në vazhdën e ngjarjeve të rëndësishme me anë të të cilave Komuniteti orthodox përkujtoj martirët, shënjtorët dëshmorët çod ditë të vitit përkatësisht sipas kalendarit lindr bizantin mund të vërehet vetëm një problem që shumë kujt mund të mos i bjerë në sy por që fakti përbën një mangësi të madhe për një Kishë Autoqefale e cila ka 96 vjet e krijua nga imzot Fan Noli i cili u zgjodh Kryepeshkop më (21/11/1923-1924) datë , e cila mund të quhet zyrtarisht si ditlindja e KOASH-it dhe dita e ndajes zyrtare nga kisha byzantine e greke. Pavarësisht marrjes së Tomosit më 1937 nga i dërguari shqiptar Kryepeshkopi Kristofor Kissi e cila quhet sot nga Kisha jonë si datë zyrtare, në fakt është Fan Stilian Noli arkitekti dhe themeluesi i Kishës sonë Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë. Sidoqoftë përveç përkthimeve ekselente të psalmeve fetare nga imzot Fan Noli, përveç fillimit të Predikimit në shqip në të gjitha kishat tona orthodokse, ka mbetur veëm një re e zezë në horizontin e hapur të KOASH: vlerësimi i figurave religjioze Shqiptare dhe i kontribuesve celebritete të intelektualëve shqiptarë që ngritën lart dhe mbrojtën vlerat e krishtërimt në Shqipëri. Për këtë qëllim intelektualët orthodoksë të Tiranës dhe ish bashkëthemeluesit e KOASHi dërguan Fortlumturië së Tij Anastas një letër që në korrik 2015, në të cilën theksohej që KOASH duhet të ngrinte një Komision për të vlerësuar Fugurat që kanë kontribuar në mbrojtjen, ruajtjen e krishtërimit orthooks dhe të trashëgimisë së orthodoksisë shqiptare, por nuk muarën asnjë përgjigje. Për këtë arësye një nga bashkëthemeluesit e Lidhjes së intelektualëve Orthodoksë, Prof, Pirro Prifti dha dorëheqjen. Megjithë përpjekjet e vazhdueshme dhe përplasjet me disa nga drejtuesit e KOASH , si i rspektuari Andoni si drejtues në Elbasan, i respektuari Asti me të cilin patëm përplasjet më të ashpra intelektuale aq sa sot na ka mbyllur dhe facebook-un, dërguam dhe një Promemorie KOASH-it për këtë Problem. Kjo Promemorie e derguar me dt.25 tetor 2018 dhe 2 javë më vonë derguar Patriarkanës së Kostandinopojës z.Bartholomeu, e përsëritur disa herë në facebook-un e intelektualëve të Tiranës, pati një jehonë të madhe në internet dhe atë e kanë parë mbi 50.000 individë jo vetëm orthodoksë por edhe ateiste, katolike, myslimane dhe protestante te Shqipërisë dhe jashtë saj. Më kritikët kanë qënë çuditërisht disa minoritarë grekë ose më mirë pseudo minoritarë grekë, qëlimet e të cilëve fatkeqësisht dihen por kamuflohen me pretekstin e kritereve të përcaktimit të vlerësimeve të Shënjtorëve, martirëve, hëronjve, dëshmrorëve, kritere që sigurisht KOASH duhet ti respektojë por të përdoren po ashtu si i kanë vendosur shënjtorët e tyre kishat sllave dhe greke orthodokse dhe kisha të tjera lindore të cilat krahas res[ektit dhe nderimit ndaj Shënjtorëve e martirëve të përgjithshëm Orthodokse, - kanë vendosur dhe Heronjtë , Martirët, Oshënarët Dëshmoret e vëndeve të tyre përkatëse, duke dëshmuar se Orthodoksia, krahas qënies si një Religjion gjithëpërfshirës që nuk njeh Etni dhe Rracë por Zotin Jezu Krisht, ka dhe anën e saj patriotike atdhetare duke konfirmuar thënien e Shën Palit se: Predikimi në gjuhë të huaj në një popull që nuk e njeh atë gjuhë është njëlloj si kumbimi i Këmbane bosh e pa kuptim. Pra etnia në këtë rast merr karakter thelbësor në përhapjen e doktrinës së krishtere në gjuhën e mëmës. Për këtë qëllim Roli i Theofan Stilian Noli ( Mavromati) është Hyjnor. Idea jonë ka qënë dhe mbetet ne tërrenin e respektimit e ligjeve shtetërore dhe Riligjioze dhe kryesisht në këto pika: 1. Ngritjen e nje Komision te posacem per te vleresuar Figurat e ndritura te Komunitetit Orthodox te Shqiperise. Vleresimi i figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise propozojme te behet me dy menyra: - Ngritjen e nje Muzeumi te “Intelektualeve dhe Klerikeve Orthodoksise qe kane dhene kontribute te shkelqyera per Lirine, Pavaresine e Shqiperise dhe Autoqefaline e Kishes Shqiptare”, mbrojtjen e Krishtërëimit Orthodox ne Shqipëri dhe ruajtjen e Traditave Orthodokse, - Miratimin e Shënjtërimeve, Martirëve, Dëshmirëve, Oshënarëve, dhe Vendosjen ne Kalendarin Orthodox te ketyre Figurave te ndritura te Orthodoksise se Shqiperise-Arberise dhe Epirit pas paraqitjes së veprave të tyre para Sinodit: -GJERGJ KASTRIOTI-Skenderbeu si Shenjtor -i Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperise, -FAN STILIAN NOLI (MAVROMATI)-Dëshmor i KOASH, -KRISTOFOR KISSI- Dëshmor i KOASH. -VISARION XHUVANI-Dëshmor i KOASH, -PAPA KRISTO NEGOVANI Dëshmor i KOASH -MIHAL GRAMENO-Dëshmor i KOASH -AT STATH MELANI -Dëshmor i KOASH -të tjerë të propozuar nga KOASH E gjith kjo përpjekje bëhet me qëllim që krahas ringjalljes se Fesë në Shqipëri e për pasojë dhe fesë Orthodokse të shkatërruar pabesisht dhe qëllimisht me dt. 5 shkurt 1967 të gjitha kishat dhe manastiret orthodose të asaj kohe gjithsej rreth 600 ndertesa, orthodoksia në Shqipëri të ketë edhe Heronjtë e saj jo vetëm brënda Shqipërisë por edhe jashtë saj në të cilën jetojnë shqiptarë qofshin ata të krishterë orthodoksë, qofshin abrër të sllavizuar apo të greqizuar, qofshin ata qrbër dhe epirotë të islamizuar. Ka ardhur koha që të gjithë shqiptarët brënda dhe jashtë vëndit, qofshin ata orthodoksë, ateistë, myslimanë por edhe katolikë e protestantë, të dëgjojnë Predikimin ndaj Zotit në gjuhën Hyjnore shqipe apo arbër&arvanitase. Të shohim vetëm një rast nga ana e Kishës Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë: përse KOASH nuk e ka vlerësuar deri tani kontributin e jashtëzakonshëm të Heroit Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu dhe ta vendosë atë jo vetëm në Kalendarin Orthodoks, por edhe në ditët për të përkujtuar çdo vit heroizmin e tij dhe të bashkëluftëtarëve të tij që dhanë jetën për të ruajtur atdheun, dhe religjionin, lrinë. Por kjo është farë pak në raport me atë që ka dhënë Heroi Kombëtar jo vetëm për lirinë e atdheut por e rëndësishme për komunitetin orthodoks është vlerësimi i kësaj figurë nga KOASH sepse familja Kastrioti njihet si një familje ortodokse, e cila së bashku me popullin e saj me princërit e asaj kohe luftuan kundër pushtuesit osman dhe u përpoqën fort për të ruajtur atdheun dhe fenë. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale nuk vlerëson figurën e birit të saj, i cili luftoi me burrëri me ushtarët dhe me të gjithë popullin e Arbërisë dhe të Epirit kundër pushtimit osman, banorë që ishin me shumicë dërrmuese të ritit lindor, çka e konfirmojnë arbëreshët e italisë, arb-arvanitasit e Moresë pra të Greqisë së sotme, arbërit dhe shqiptarët e Rumanisë dhe të Ukrainës të tërë të ritit lindor orthodoks. Si ka mundësi që Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqipërisë të hezitojë për të vlerësuar në rrugë religjioze ashtu si veproi para 550 vitesh Papa i Romës, Heroin Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, babai i të cilit, Gjon Kastrioti, vëllezërit Reposh dhe Kostandin Kastrioti, janë varrosur në Manastirin e Hilandarit në Malin Athos (Mali i At-it)? E vështruar nga kjo pikëpamje KOASH nuk ka bërë shumë madje mund të themi se ka bërë pak për Heroin tonë Kombëtar, i cili është edhe i komunitetit orthodoks shqiptar por dhe për të tjerë. Për këtë arsye, Promemoria drejtuar KOASH është dërguar për të krijuar një Komision i cili do të vlerësojë figurat e ndritura Religjioze shqiptare Klerikale dhe jo klerikale por që kanë dhënë kontribut të jashtzakonshëm në ruajtjen e Fesë dhe të Atdheut. As më pak as më shumë seç kanë bërë disa nga figurat e repektuara religjioze të fqinjëve respektivisht greke dhe slave: të Shën Nektarit, Shën Kozmait, At Paisit dhe Car Llazarit. Argumenti është se secili respekton njeriun e tij dhe jo t’ua lërë vetëm të tjerëve. Në këtë aspekt, shumë vende të tjera të Lindjes dhe të Perëndimit kanë vlerësuar figurat religjioze si nga ana shtetërore, pra si të themi laike, ashtu dhe nga ana religjioze, përsa i përket anës shpirtërore të të cilëve u përkasin heronjtë. Komuniteti orthdoks shqiptar, por dhe ai i huaj presin të ngrihet një Komision për të vlerësuar dhe vendosur në Kalendarin Orthodoks emrin e lavdishëm e Heroit Kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, sepse figura e tij në mos është totalisht e barabartë me shenjtorët, martirët, dëshmorët bizantinë të orthodoksisë, mendoj se ua kalon çdo njërit nga ata për nga vepra e tij madhështore dhe heroike. Vlerësimin e tij e presim me padurim ndryshe do të vërtetohet thënie e Testamentit të Ri se: “Heroi vlerësohet gjithkund, përveçse në vendin e tij“, dhe këtu bëhet fjalë për bashkësinë orthodokse të Shqipërisë. Ky Sinod i ardhshëm do të jetë besoj një gur prove për klerikët e sotëm orthodokseë rë cilët krahas përkushtimit ndaj Zit duhet të jenë dhe patriot, njëlloj ashtu sic c janë simotrat dhe si vëllezërit e tyre grekë për vëndin e tyre, dhe sllave, apo kooptë ,për vëndet e tyre respektive. I Përjetshëm qoftë Kujtimi i Heronjve tanë orthodoksë dhe veçanërisht Figurave të Kryeheronjve shqiptarë: Gjergj Kastrioti –Skënderbeu dhe Fan Noli. === Shënjtorja Ortodokse Shqiptare Angjelina Araniti (Komneni), dhe Kisha Ortodokse Shqiptare === Para se të flasim për një nga shënjtoret e rralla shqiptare të shek XV e cila për fat të keq nuk është futur në Kalendarin Ortodox Shqiptar si shënjtore, ndoshta për shkak të mos informimit të saktë për këtë Shënjtore të rrallë, është e arësyeshme të flasim së pari për familjen e saj të Fisit të lavdishëm të Aranitasve të cilët së bashku me Gergj Kastriotin-Skënderbeun luftuan kundër invazionit turk duke mbrojtur Krishtërimin dhe Atdheun për 25 vite rresht, por edhe pas vdekjes luftrat kundër turqve nuk rreshtën. Pra nuk është vetëm Nënë Tereza Shënjtore shqiptare e krishterë. Ka dhe një shënjtore më të vjetër dhe po aq të fisme shqiptare: Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni. Janë dy, ashtu si dy kokat e shqiponjës së flamurit. Të dhëna nga familja e Aranitëve ne gjejmë shkurt dhe saktë nga `Foundation of Mediaval Genealogy` ne pjesen e 4 “Araniti“ të dhëna të përmbledhura nga Charles Caëley ( të përdirësuara në Mars 2009) por dhe nga autorë të tjerë. Historia e kësaj familjeje fisnike shqiptare me gjak blu (sepse mbiemrin Komneni e kishte marrë se kishte një gjak me perandorët e Bizantit me te njëjtin mbiemër që rridhte që nga dinastía e Komnenëve- Aleixo I Comneno perandor 1081-1118,) është e mbushur me martesa të shumta si me fisnikët shiqptarë ashtu dhe me ata sllavë (sërbë) fisnikë por dhe italianë fisnikë sepse së pari martesat bëheshin sipas sërës por më e rëndësishmja ishtë se nëpërmjet martesave forcoheshin aleancat për të luftuar armiqtë dhe për të mbrojtur zotërimet. Shënjtorja Angjelina Araniti bija e gjashtë e Gjergj Araniti u martua me një fisnik sërb djalin e Dhespotit të Sërbisë Gjergj Brankoviçit, një i verbuar nga turqit. Jeta e saj e mundimshme bëri që pas vdekjes së të shoqit, ajo tu bë me dëshirë murgeshë ortodokse në Manastir siç do ta spjegojmë më poshtë dhe i u përkushtua Zotit, Jezu Krishti dhe Shpirtit të Shënjtë: -pra Trinisë së Shënjtë. Statuja e saj ne France (marre nga: perillos.comPa hyrë në debate pseudo-nacionaliste, shihet qartë se në Shqipëri pak është folur për të pikërisht sepse ajo u bë murgeshë në një Manastir hungarez që ishte i futur në zotërimet sërbe dhe sot tokat e Krushedolit i takojnë Sërbisë. Kjo nuk ka rëndësi se ku u fut murgeshë. Rëndësi ka se ajo i u kushtua Zotit, dhe dha gjithë pasurinë e saj kishës ortodokse dhe të varfërvë duke i ndihmuar. Njerzit e nderuan dhe e respektuan aq shumë sa Kisha Ortodokse Sërbe e bëri shënjtore. Bëri shenjtore një shqiptare, dhe shqiptarët nuk e kujtojnë. U bë shënjtorë e Ortodoksisë një shqiptare që para 500 vitesh, dhe asnjë shqiptar i krishterë nuk e kujton. Mendoj se kjo ndodh nga mos pasja e informacionit të duhur. Një shënjtore shqiptare që nderohet në një vënd fqinj me të cilin dikur kemi luftuar së bashku në një koalicion kundër sundimit turk (kujtoni vitin1389 kur koalicioni ballkanik luftoi me shqiptarë, sërbë, grekë, bullgarë, hungarezë-kundër turqve në fushën e mëllenjave në Fushë-Kosovë) dhe tek ne sot, qofshin për arësye të mos-njohjes së historisë së fisnikëve shqiptarë, qoftë për probleme politike të sotme- nuk duhet nënvlerësuar e harruar. Shënjtori është shënjtor si në vëndin ku ka bërë mirësi, ka dhënë ndihmë, ka vuajtur, i është lutur zotit Jezu Krisht qoftë në sërbisht , qoftë në shqip, s`ka rëndësi, rëndësi ka që Shënjtorja Angjelina Araniti i kushtoi jetën e saj Zotit Jesu Krisht, e kushtëyoi jetën duke u lutur në Kishën Ortodokse, i a kushtoi jetën të varfërve. Dhe të varfërit janë njëlloj kudo. Sikundër thotë një i ditur: ` Shënjtorin (ose Martiri) e njohin të gjithë , por vetëm ai e di se çka hequr nga vuajtjet e mundimet nëpërmjet martirizimit`. Le të shohim më mirë historinë e një familjeje fisnike shqiptare me gjak blu nga e cila është Shënjtorja Angjelina Araniti Komneni, për të treguar që Familjet e mëdha shqiptare të asaj kohe luftuan dhe i u përkushtuan Zotit me luftën e tyre duke mbrojtur dy kollonat më të rëndësishme mbi të cilat ndërtohet një komb: Fe-ja dhe Atdheu. Këtë e dëshmon dhe titullin e nderit që i dhanë Gjergj Kastriotit-Skënderbeu: `Atlet i Krishtit`, sepse mbrojti Atdhuen dhe Krishtërimin. E nëse nga fisi i Kastriotëtve u dallua Skënderbeu që mbrojti Krishtërimin me Shpatë, Angjelina Araniti Komneni nga fisi me gjak blu i Aranitëve mbrojti Krishtërimin me Shpirt,duke i u përkushtuar lutjes, ndihmës, përkushtimit e duke ruajtur kështu gjallë fenë e bukur, fenë e ëmbël, fenë e zemrës/ Krishtërimin Ortodoks. I Kjo familje fisnike shqiptare me gjak blu kishte zotërimet nga Vlora (Valona) në perëndim , kufizohej ne liqenin e Ohrit në lindje dhe përfshinte në veri lindje Krahinën e Mokrës.Origjina e Fisit të Aranitëve është jo shumë e qartë por dihet që i pari i Aranitëve ishte: Komnen (Comen) Araniti, që kishte për nënë – vajzën e Nikola Sakatit që ishte `Lord of Sendir`. Komnen Araniti pati katër fëmijë (të dhënat e familjes Aranit janë marre nga rregjistrat e Familjes Muzaka): 1.Gjergj Araniti Komneni(i famshmi që realizoi koalicionin me Gjergj Kastriot-Skënderbeu dhe i dha njërën nga vajzat Donikën për grua), 2. Vëllai i dytë, Vlladen Golem Araniti Zoti i Biaska dhe i Cermenikes, u martua me Angjelina Kastrioti ( është kjo që disa historianë e ngatërrojnë me Angjelina Aranitin Shënjtoren e famshme shqiptare) te bijen e Gjon Kastrioti dhe Vojsava Tripalda. Angjelina ishte martuar me Vladen Golem Aranititin. Ajo kishte një djalë që njihej me emrin Muzaku i Angjelinës. Muzaku i Angjelinës mbante edhe një emër tjetër, (që vinte nga i ati), Golem Arianiti. Muzaka i Angjelinës, sipas Barletit, ishte “një burrë i pashoq për mjeshtëritë e luftës”. Ky pati një fat të keq. Ai u kap rob nga Ballaban pasha dhe u rop i gjallë nga sulltani. 3. Vëllai i tretë Komnen (Comen) Araniti. Nuk dite gje tjetër përveçse është martuar më Vojsavën bijën e …? 3.Një motër që nuk i dihet emri por që u bë gruaja e parë e Pal Dukagjinit, dhe një motor të dytë me nënë tjetër Vojsava (Gojasava) Komneni (Comeni) që nuk dihet se si ka shkuar jeta e saj. Gjergj Araniti një nga bashkëkohësit, bashkëluftëtarëtm, dhe vjehri i i Gjergj Kastriotit-Skënderbeut, pati nëntë fëmijë më gruan e parë Maria Muzaka (martesa para 1444) bija e Andrea Muzaka-s dhe Ana Zenebishi (Zenevesi), dhe me gruan e tij të dytë me emrin Pietrina Franko (vejusha e Sarmazzo të Korfuzit e bija e Baronit Oliver Franko të Taurizanos), pati katër fëmijë (martesa e dytë duhet të jetë bërë para 1449). Në një dokument martesor të martesës së parë të asaj kohe thuhet se:`.. Gjergj Araniti ishte Zoti (ose Signor ose Princ) i Cermenikes, Mokres dhe i Spatarit (Shpatit)..`. Me martesën e parë pati këto fëmijë sipas rradhës së lindjes: 1.Andronika (Donika) Araniti (lindur?- vdekur pas 1500), martuar me Heroin tonë kombëtar Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. 2.Vojsava Araniti (ose Gojsava, lindur?-vdekur para korrikut 1469) e cila u martua Zotin Ivan (Giovanni) Cernojeviç, Zoteruesin e Malit të Zi dhe të Zeta-s që ishte i biri i Stefan Cernojeviç dhe i Mara Kastriotit (lindur?-vdekur korrik 1490) motra e Skënderbeut. 3. Thoma Araniti (lindur?-vdekur 11korrik 1489), nuk ka të dhëna të tjera por ka qënë Protonotar i Papës (protonotar –njëri nga 12 klerikët e Papës të cilët janë noterë dhe bëjnë dorëshkrime autentike). 4. Kyrana (Qerana ose Qyrana )Araniti, u martua me Gjergj Dukagjini (lindur?-vdekur pas 25 qershorit 1462, sot mbiemrër i njohur shqiptar) dhe pati i dy fëmijë. Manastiri në Krushedol ku gjënden eshtrat e Shënjtores shqiptare Angjelina Araniti5. Elena Araniti u martua dhe kjo me Gjergj Dukagjinin (lindur?-vdekur para1462); pati disa fëmijë-të gjithë u konvertuan në myslimanë. 6.Despina Araniti u martua me Tanush Dukagjinin me të cilin pati një djalë dhe një vajzë me emrin Teodora e cila gjithashtu pati dy djem: zotin Blasio dhe Jacobo. 7.Angjelina Araniti (lindur?-vdekur me 1516 në Krushedol), shëntorja për të cilën bëhet fjalë. Angjelina u martua me zotin Stefan, djalin e zotit Gjergj Despotit të Serbisë (sipas dorëshkrimit të Masarelit që gjëndet në Vatikan). Edhe Teodor Spandounes e konfirmon kur thotë në shënimet e tij që `…Agjelina, bija e Golemo (të madhit ose Gjergj ndodhta) Aranitit u martua ë Shkodër 1461 me Stefan Brankoviç djalin e Gjergj Brankoviç, Despotit të Sërbisë dhe të Irena Kantakuzenit (vdekur me 1476). 8. Comita (Komita) Araniti (lindur?/vdekur mr 1461). U martua me zotin Colco Basichi (ose Z. Gojko Stres Balsha lindur?-vdekur pas 1478) Zotin e Misisë, me të cilin ajo pati një djalë dhe një vajzë. 9. Katerina Araniti u martua me z. Nicolo Boccali-Zoti i Moresë dhe pati dy vajza, e para u martua tre herë: me Andre Spani (Shpani) dhe pastaj me Nikola Bochalis Baroni I Moresë dhe së treti me Merkur Bua-Shpata Zoti I Viano dhe Cerveterit Merkur Bua njihet si nga trimat që e pajtuan disa herë për të luftuar kundër armiqve të tyre , shumë nga Orborret mbretërore të asaj kohe me tepër Franca dhe Italia). Gjergj Araniti me gruan e tij të dytë pati katër fëmijë: 1.Konstandin Araniti Komneni (1456- vdekur 8 maj1530 ne Montefiore) quhej dhe Princi i Maqedonisë dhe Zoti i Fanit. U martua me Franceska Paleologu dhe pati 7 femije. 2.Marija Araniti (lindur?-vdekur1474). U martua me Giupo Bartolomeo. Adoptoi djalin e Papa Sixtus IV zZoti I Cerveteri dhe I Vianos. 3.Teodora (nuk dihet data e lindjes dhe e vdekjes) . U martua me nje shqiptar ne Venedik nuk I dihet emri. 4.Komnen Araniti (nuk i dihet lindja), por është vrarë më 1486. II Shënjtorja Angjelina Aranitit bija e gjashtë nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit të famshëm; nuk i dihet ditelindja, por dihet që ka lindur në rrethin e Elbasanit dhe ka vdekur ne Krushedol (Krushedoli, ka qënë pjesë e Hungarisë së atëhershme) më 1516. Ka jetuar në kohën e luftrav e që bëri Gjergj Kastrioti –Skënderbeu. Motra e saj Andronika (Donika) bija e parë e Gjergj Arantit (1404-1461 vdekur në Leçe të Italisë), u martua me Heroin tonë kombëtar në Ardenicë. Martesa e saj me djalin e Despotit të Sërbisë Gjergj Brankoviç, u bë më 1461 në Shkodër. Njohja e saj me Stefanin e verbër djalin e Despotit të Sërbisë ndodhi më 1459 në kohën kur Despoti I Serbisë së bashku me djalin e tij u strehua tek I jati I Angjelinës Gjergj Araniti për shkak të ndjekjes që I bënë turqit pas rënies së Smederevës. Aty u dashuruan. Stefan Brankoviçi(1417-Beograd- 9 Oct1476 in Friulia) u verbua nga Sulltani turk pasi sipas Sulltanit i jati i Stefanit shkeli kushtet. Stefan Brankoviçi u zu rob ne Amaseia ne Azine e vogel dhe u verbua nga Sulltani me 8 maj 1441. Stefani Brankoviçi nuk u prit thjeshte si mik ne oborrin e Princit Gjergj Aranitit, ai u trajtua si nje pjesetar i familjes. Dhe nuk eshte per tu cuditur qe Stefani dhe Angjelina u dashuruan me njeri-tjetrin. Me bekimin e prinderve ata u martuan ne kishe. Pas disa vitesh, cifti u bekua me dy djem: Gjergjin (Maksim) dhe Joanin. Kur djemte u rriten, Shen Stefani dhe familja e tij u detyruan qe te largohen ne Itali per te shpetuar. Angjelina ka ndenjur një farë kohe në Itali por u largua nga Italia me djemte e saj ne vitin 1486, duke ndaluar me pare ne Serbi per te varrosur ne vendlindje trupin e paprishur te Shen Stefanit.Atje ajo i kishte bartur edhe eshtrat e të shoqit, Stefanit. Pas vdekjes së të shoqit, Stefanit (1471), Angjelina tashmë vejushë, me familjen e saj vendoset në Srem, ku mbreti hungarez, Mateja, ia jep në pronësi qytetin dhe pasurinë e Kupinovës. Duke pare se nuk ishte me ne gjendje ti ndihte te gjitha manastireve, ajo iu drejtua me nje apel prekes Princit te madh, Vasil i II-te i Moskes. Ajo shkruajti: ” Pushteti tone po i vjen fundi, ndersa tendi sa vjen e rritet. Prandaj edhe te marresh persiper detyren tone per tu perkujdesur edhe ndihmuar Kishat edhe manastiret e shenjta, te ngrejtura prej te pareve tuaj te pershpirtshem edhe te mite.” Me burimet e dhuruara prej Princit Vasil, Shen. Angjelina ndertoi Lavren e Krushedol, ku tek ky i fundit u varrosen me vone edhe eshtrat e saj te paprishura, se bashku me ato te te shoqit te saj Stefanit edhe te dy bijve te saj Maksimit(Gergj) edhe Princit Joan. Angjelina Araniti pas vdekjes së të shoqit ndërtoi aty një manastir dhe sipas nje doreshkrimi qe gjendet ne Vatikan te shkruajtur nga Massareli ajo u be Murgeshe ne Krushedol ku ndihmoi te varferit, me mission si bamirëse dhe religioze, dhe vdiq po aty si murgeshe. Gjate kohes se pushtimit turk, serbet iu drejtuan me lutje qe te liroheshin nga sulmuesit e tyre. Madje edhe jobesimtare jane sheruar prej saj, edhe u mrekulluan per madheshtine e Beses se krishtere. Biri i saj, Gjergji, kishte refuzuar titullin e dhespotit, që ia kishte ofruar mbreti hungarez Matejë, Korvini, për t’ia lënë vëllait të vogël Joanit, i cili vdiq pak më vonë. Pastaj, Gjergji (i biri) bëhet kallogjer dhe e ndërron emrin në Maksim. Më 1716, kur turqit u vunë zjarrin këtyre kishave dhe manastireve, murgeshat arritën ta shpëtojnë vetëm një pjesë të eshtrave të Shën-Angjelinës – dorën e majtë, që sot e kësaj dite ruhet në kivotin e kishës së Manastirit të Krushedoll-it (sot pjesë e Serbisë) . Të dy motrat janë dy nga nëntë bijat e Gjergj Aranitit vjehrit të Skënderbeut dhe zotërues i Shqipërisë së jugut pjesë të Epirit dhe të Arbërisë së atëhershme nga Vlora e deri ne Moker perfshi dhe Çermeniken dhe Shpatin (signor de Cerminica et de Mochino e de Spatennia), dhe kampion i luftës kundër turqve. Në Beograd gjëndet edhe një rrugë që mban emrin e Angjelina Araniti. Literatura. 1.Fine, J. V. A. (1994) The Late Medieval Balkans, A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest (Ann Arbour, University of Michigan Press), p. 51, 157-164, 185,235-249, 320-415, 534-561,595-598. 2.Hopf, C. (1873) Chroniques gréco-romanes inédites ou peu connues (Berlin), Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi, p. 270-340. 3.Massarelli, A. Dell’Imperadori Constantinopolitani Vat. Lat. 12127 f. 349v-353. [MB] 4.Charles Cawley’s Medieval Lands (update 14mars-2009); Copyrights©Charles Cawley’s anf FMG 2006-2009 6. Albanians in Belgrade *free wikipedia-2007. 7.Lidhjet familjare të kastriotëve dhe Mamica; Prof. as. dr. Luan Malltezi- Revista UNIVERS, Viti 2006, Nr.VIII. 8. Theodore Spandounes (Spandugnino), De la origine deli Imperatori Ottomani, Sathas, C. N. (ed.) (1890) Documents inédits relatifs à l’histoire de la Grèce au moyen âge, IX (Paris), p. 158. 9.”Massarelli manuscript” because it was found in the papers of Angelo Massarelli (1510 – 1566). === Shqipëria e dyzuar përballë Lirisë së Fjalës dhe Lirisë së Disinformimit === OSBE organizon më 11 tetor deri në në 14 tetor në Hotel Rogner, Tiranë Konfernencën e 8 vjetore për Median në Europën Juglindore me temë `Gazetaria në Krize`, ku marrin pjesë 120 pjesëmarrës nga Shqipëria, Bosnje dhe Hercegovina, Serbia, Maqedonia e Veriut, si dhe nga Mali i Zi, përfaqësues të qeverisë, medias, shoqatave të gazetarëve, shoqërisë civile dhe sferës së akademisë. Ngjarjet dhe aktivitetet e ndryshme në kuadër të Javës së Medias do të vazhdojnë deri të enjten, 14 tetor. Në këtë Konferencë do të diskutohen këto probleme: -Çështja e dezinformimit dhe shkaqet që e krijojnë atë, tek rreziku përkatës dhe tek roli kundërshtues që mund të luajë gazetaria. -Angazhimi ndaj parimeve themelore të gazetarisë, si paanësia dhe raportimi me fakte, është shumë irëndësishëm për të ndërtuar besimin tek media dhe shërben për të ndrequr dezinformimin. - Praktikat më të mira dhe përpjekjet për të lehtësuar situatën e rënduar të gazetarëve të rajonit, duke përfshirë pengesat që ata hasin përgjatë zhvillimit të veprimtarive gazetareske dhe zbatimit të të drejtës së shprehjes. - Diskutimin e sfidave profesionale të kohës dhe rreziqet e posaçme për shkak të gjinisë me të cilat përballen gazetaret në rajonin e Evropës Juglindore. -Pasja e redaksive të ekuilibruara nga pikëpamja gjinore dhe të përmirësojmë gjendjen e gazetareve në rajon. -Korniza e dokumentit për shprehjen e qëndrimit për rininë dhe median, zhvilluar përgjatë Kampit Rinor të këtij viti “Vëmendja tek të Rinjtë dhe tek Media” si pjesë e “Shtigjeve Rinore: Përkrahja e Vlerave të OSBE-së në Ballkanin Perëndimor” (https://ata.gov.al/2021/10/11/gazetaria-ne-kohe-krize-tirana-mirepret-konferencen-e-8-te-te-osbe-se-per-median-ne-evropen-juglindore/). Dihet se Shqipëria sidomos gjatë 30 viteve të pas diktaturës ka vuajtur shumë nga mediat e shkruara në fillim dhe ato radio-tv, dhe tashti pas viteve 2010 edhe nga Mediat elektronike përsa i përket dis-informimit, kryesisht disinformimi politik dhe ai social-ekonomik, të cilat vepronin dhe veprojnë në dobi të qeverisjes përkatëse që është në pushtet. Interesant mbetet fakti se me futjen gjërësisht të Medias Elektronike, lufta mediatike ka marrë një zhvillim të madh dhe përplasja midis mediave që përfaqësojnë grupet politike të fuqishme në Shqipëri (dhe ndoshta edhe të fuqive të huaja antiamerikane dhe anti-BE). Kjo luftë mediatike është përqëndruar kryesisht në luftën midis informacioneve opinionike dhe informacioneve që bazohen në Fakte. Kjo luftë qoftë ajo brënda llojit si ajo brënda PD ashtu dhe midis Opozitës dhe Qeverisjes, ka dëmtuar rëndë reputacionin e Shqipërisë brënda dhe jashtë vëndit, madje Opozita aktuale vite më parë përdori informacioneqë unë iquaj në mënyrë të thjeshtë opinione disinformuese ose gjysëm të vërteta që ingjanin si dy pika uji tregimit në librin për fëmijë `Dinpaku dhe shokët e tij`, shkaktoi një valë akuzash dhe çështjet apo debatet e rënda brënda dhe jashtë parlamentit përfunduan në gjykata, të cilat edhe sot e kësaj dite vazhdojnë duke minuar shumë besimin e shoqërisë shqiptare ndaj politikës dhe politikanëve. Një nga çfaqjet më të sofistikuara të përplasjes mediatike të internetit dhe të Tv, të cilat janë blerë nga grupe politike shqiptare për të shpëlarë trutë e shqiptarëve dhe për ti dhënë të drejtë vetes së tyre janë: hedhja e dyshimeve daj zgjedhjeve, nxitja e idesë se Shqipëria na qënka baza e prodhimit të kanabisit dhe shpërndarjes së kokainës e për pasojë dëmtimi i imazhit të Shqipërisë në Europë dhe në botë, njollosja e policisë, debatet shterpa për probleme ekonomike e tendera të cilat duheshin dërguar së pari në prokurori me fakte dhe jo opinione, ngritja e grupeve të gazetarëve dhe analistëve të blerë për të justifikuar humbjet në zgjedhje qoftë dhe për të kamufluar imazhin e këtij apo atij poltikani, përhapja e disinformimeve ku raste të veçanta vdekjesh, vrasjesh, suicidesh, përdhunimesh, konfliktesh në familje shumëzohën dhe shumëfishohen sikur të jenë masive, pra duke përdorur gjysmë të vërteta për të destabilizuar situatën sociale dh ekonomike, duke nxjerrë lloj lloj konspiracionistesh për të trembur popullin gjithashtu me gjysmë të vërteta të përkthyera direkt nga anglishtja ashtu shpejt e shpejt nga celulari apo kompjuteri. Kjo ka dëmtuar dhe ka shkelur vijën e hollë e të kuqe midis faktit dhe opinionit duke përdorur demagogjinë naziste të Gebels-it për të shpërndarë disinformimin. Dihet se Joseph Goebbels në librin e tij `Djalli i rremë` spjegon teknikat e tij të propagandës dis-informuese naziste të asaj kohe duke e sintetizuar me një frazë: “Propaganda është si art. S’është nevoja të respektosh të vërtetën”. Këtu vihet në pikpyetje të vërtetë në kohën e sotme nëse Liria e Fjalës duhet të jetë absolute, kur në të njëjtën kohë përzjerë me Lirinë e Fjalës është dhe Liria e Shpifjes apo me terma më sofiste-Liria e Dis-informimit. Dihet gjithashtu se Liria nuk është absolute sepse liria e fjalës në shoqërinë njerëzore mbaron aty ku dëmtohet Liria e fjalës së tjetrit, aq më tepër sikurse p[ërmëndi kryeministri shqiptar se… “kur vjen fjala për median në internet, liria e përhapjes së saj ka minuar një fare soj lirinë e fjalës”…. (https://kryeministria.al/neësroom/konferenca-e-osbe-se-per-europen-juglindore-gazetari-ne-kohe-krizash/). Idea kryesore është se duhet një ligj që rregullon Lirinë e fjalës nëpërmjet faktimit të saj në median e shkruar dhe atë elektronike dhe jo duke shkruar gjysmë të vërteta dhe opinione, sepse siç thotë një fjalë e urtë : `Para faktit edhe Zoti tërhiqet`. Së fundmi mund të përmënd se grupe të caktuara politike shiqëptare dhe ndoshta dhe ato fqinjë apo ato që kanë interesa gjeopolitike kërkojnë ta mbajnë Shqipërinë të destabilizuar duke financuar dis-informimin dhe shpifjen, prandaj duhet që ligji për Median dtë miratohet duke përfshirë edhe median elektronike e cila praktikisht po përdoret më shumë duke ndotur trurin e shqiptarëve me informacione dhe opinione djallëzore dhe të pasakta, për të realizuar atë që përmëndëte i madhi Noli tek 5 Anarkitë që sundojnë në Shqipëri që nga viti 1912 e deri më sot. Qëllimi? Qëllimi për gjeopolitikat fqinjë është mbajtja e Shqipërisë nën një përçarje të vazhdueshme, të një Shqipërie të dobët, dhe që të mos integrohet, e të bashkohet me Kosovën. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Religious Discrimination that Kills Through Caricature === The event of a few days ago when he was learning French and killed by a Muslim believer, has caused a stir by all standards, as in Albania, but the consequence has raised security and controversy over whether he is able to go through severe death - in the face of justification of Cause, such as the right to Freedom of Speech, Expression, and the Press. Is it regulated that persons exercising the two basic rights of freedom of speech, expression and the press, do not retain your protection of the protection which it derives from its proud exposure to media society and still to politics? The assassination of high school teacher Samuel Pay, occurred on October 16, 2020 in a district of Paris, Saint Honorine. Samuel Paty was killed by beheading which is what can become a crime committed and a current Islamic terrorist. The killer, surnamed Anzarov, an 18-year-old Chechen immigrant, was shot dead by French police a few minutes later. (https://en.ëikipedia.org/wiki/Murder_of_Samuel_Paty#: ~: text =% 20murder% 20of% 20Samuel% 20Paty, an% 20act% 20of% 20Islamist% 20terrorism. & text = Anzorov% 20was% 20shot% 20and% 20% killed% 20 by% 20police% 20 minutes% 20 late). Also five years ago on January 7, 2015 two brothers Said and Cherif Kouachi, forcibly entered The offices of the satirical weekly magazine Charlie Hebdo in Paris, gunmen, killed 12 and wounded 11 others (https://en.wikipedia.org/wiki/Charlie_Hebdo_shooting#: ~: text = In% 207% 20 January% 202015% 20s, people% 20 and% 20 damaged% 2011% 20 other). These were the two criminal and bloody consequences of a Cause that is underestimated today by many Western TV and journalistic media, even in Albania, attaching importance to the consequences - that is, murders committed as if they were without cause. By not justifying at all the murders which constitute a crime that should be punished with maximum punishment in every country of the world, in fact one should exert pressure to the fact why these murders occur? In these two unfortunate cases the cause was clear: Cartoons of the Prophet Muhammad. These cartoons made by this satirical magazine which continues to ridicule one of the spiritual leaders of Islam - the Prophet Muhammad, have been made justifying themselves with the international law of Law and Freedom of Speech and Expression. It is true that the right and freedom of speech and expression is legitimate for every educated or uneducated person, of the people who run the country or of the opposition, of the publishers but also of the critics, of the print and TV media, of a people to another people. Of course there is always a `BUT`. Even the right to freedom of speech and expression may be unrestricted when dealing with the same conditions of expression, but this law has its limitations regardless of whether the President of France or any other country leader speaking on behalf of Freedom, Democracy, and Equality, in power leaving free a perhaps prestigious Magazine to mock and ridicule a Religious Leader repeatedly and discriminate against an entire religious community. The event of five years ago should have brought to justice the editorial staff of this magazine because it was the cause of those macabre killings. After five years, the French teacher repeats the same mistake but in a different form, removing students who are of the Islamic religion in order to insult the Islamic religion and listen to the rest of the students. But in a secular school, why should teaching be directed at and discriminate against another Religion? Is not the state separated from religion in France as well? Is not the state secular in France? Why, then, is religious hatred instigated in secular schools and is Islam deliberately confused with Islamic radicalism? It is known that in France about 10% -12% of the population is of the Islamic religious faith. They too are human beings and should be respected. The idea I have to express is that the causes must be eliminated so that the consequences do not occur. Leaving Religious Discrimination free will certainly cause resentment and revolt. France as one of the leaders in the EU should probably have been the initiator of the regulation of EU laws, including in the law the prohibition of religious instruction in any elementary school throughout the EU and even throughout Europe, because religious indoctrination, be it Islamic whether that Christian distorts the little pupil and forces him to become a religious fanatic and later a contingent of extremism and crime. No religious school for children because it distorts their pure and undefiled character. I think it is necessary in both Albania and Kosovo to ban religious schools for primary school children. Only after they grow up and reach maturity can this contingent be informed or even attend religious school as desired. Second, the media should not be allowed to ridicule or ridicule religious spiritual leaders such as Jesus Christ, the Prophet Muhammad, or even the Buddha, because they are the ones who incite religious hatred, religious discrimination, and cause grave death, as has happened several times in France and in some other EU countries, and in the World. At this point every state must be held accountable because hatred and religious discrimination cause murder and war. There are plenty of examples in world history. Just as there are laws in many parts of the world that put you in jail if you insult the incumbent President or Prime Minister so, why not make laws to stop swearing and mockery of religious spiritual leaders who are respected and honored by the respective religious communities around the world ? They also need to curb media that promotes violence, hatred and religious discrimination. Albania remains one of the most brilliant examples of respect for the religious beliefs of others. Hopefully the western world will get at least this example from our small country. === Përse nuk festohet nga KOASH Përvjetori i Kongresit Kishëtar të Beratit me 10 shtator 1922? === Është një fakt i qartë historik kur flitet për Autoqefalinë e Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë nuk përmëndet Kongresi Themeltar Kishëtar i Beratit. Dikur në 10 shtatorin e largët të vitit 1922 në sallën e shkollës së Mangalemit në Berat, u mbajt Kongresi i Kishëtar i Beratit, në të cilin morën pjesë klerikë shqiptarë dhe patriot shqiptarë për të shpallur Autoqefalinë e Kishë orthodokse shqiptare. Kongresi Kishtar i Beratit, plotësoi kësisoj aspiratat e ortodoksëve shqiptarë – u vendos përfundimisht pavarësia e Kishës Ortodokse Shqiptare, e drejta e zgjedhjes së Kryepeshkopit dhe të klerikëve të lartë me gjak shqiptari, si dhe përdorimin e gjuhës shqipe prej klerikëve shqiptarë brenda kishës. Njihen peripecitë e përplasjeve dhe konflikteve që patën klerikët patriotë shqiptarë me Patrikanën e Stambollit dhe kishën greke e cila kishte shtrirë ndikimin e saj në të gjithë Shqipërinë e Jugut e të mesme, me klerikët e saj dhe me filo grekët që paguheshin për të mbajtur gjëndjen e tillë, dhe nuk dëshëronte që Shqipëria e pavarur të kishte një Kishë Autoqefale. Përpjekjet e patriotëve shqiptarë për ta shkëputur kishën orthodokse shqiptare nga ndikimi grek dihet që filluan që në 1908 kur ndodhi incidenti i Hudsonit, në Boston, disa shqiptarë ishin pjesë e Kishës Ortodokse Greke, e cila i kundërvihej me forcë çështjes kombëtare shqiptare. Kur një prift ortodoks grek, refuzoi t'ia kryente shërbesat e fundme të ndjerit Kristaq Dishnica, Noli me një grup shqiptarësh patriotë krijuan Kishën e pavarur (Autoqefale) Ortodokse Shqiptare. Noli, prifti i parë i kishës së re, u shugurua prift më 8 mars 1908 nga kryepeshkopi Platon Rozhdestvensky i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara, në kushte jo fort të qarta. Më 24 mars 1918, Noli u caktua administrator i Kishës Ortodokse Shqiptare në Shtetet e Bashkuara dhe në fillim të korrikut të atij viti mori pjesë në një konferencë për popujt e shtypur në Mount Vernon, Virxhinia, ku u takua me presidentin Udrou Uillson, përkrahës i të drejtave të pakicave në Evropë. Më 27 korrik 1919 Noli u emërua peshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikë, që tashmë ishte dioqezë e pavarur. Në Shqipëri, mesha e parë në gjuhën shqipe u mbajt nga Fan Stilian Noli (Mavromati), nga ky atdhetar i madh, Mesha u mbajt me dt. 10 Mars 1914 jashtë Kishës së Shën Spiridonit, që sot nuk egziston më…sepse Peshkopi grek i Durrësit, Jakovi, nuk e lejoi Fan Nolin të mbante meshën shqip brënda Kishës. Fan Noli mbante titullin kryepshkop i Durrësit, Tiranës, Elbasanit, i Gorës dhe i Shpatit, Primat dhe Egzark i ilirisë, Detit të Perëndimit dhe i të gjithë Shqipërisë dhe selinë do ta kishte pikërisht në Durrës Fjala e Nolit para qindra besimtarëve ishte dhe një mbështetje për Princ ëied-in i cili sapo kishte mbërritur në Durrës. Mesha që u mbajt në Kishën e Shën Spiridonit, u shkatërrua në vitin 1967. Sot në atë vend ngrihet godina e Shërbimit informativ Shtetëror. Kisha Orthodhokse e Shqipërisë u shpall Autoqefale fillimisht nga Kongresi Themeltar i Beratit, më 10-19 shtator 1922. Vendimet e tij i njohu qeveria shqiptare, e cila dhe e kishte shtyrë atë që të zhvillohej. Në Kongres u caktua Këshilli i Lartë Kishtar, që do të drejtonte përkohësisht Kishën. Kongresi i Bashkësisë Ortodokse Shqiptare i mbledhur në Berat shpalli autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare. Partrikana e Stambollit kërkonte autonominë kishtare dhe joautoqefalinë e saj. Ndryshimi midis këtyre dy formave qëndron në faktin se autoqefalia ndërpret çdo raport administrativ me kishën nënë (Patrikanën e Stambollit). Kisha Autoqefale vetqeveriset pa ndërhyrjen e kishave të tjera. Autonomia do të paktën që kryepeshkopi të emërohet ose të konfirmohet nga kisha mëmë (Patrikana e Stambollit). Me këtë akt sublim të krijimit të KOASH-it, shqiptarët ortodoksë deshën të shkëputen nga ndërhyrja e huaj greke për të mbrojtur kombësinë. Eshtë i drejtë mendimi i Fan Nolit se: “Fatkeqësitë e shqiptarëve nuk kanë ardhur kurrë nga diferencat fetare, por nga udhëheqësit fetarë.” Sipas profesor A.Glavinas, kongresi i Beratit shpalli në mënyrë puçiste Kishën Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë. Autori ynë i sipërpërmendurështë bazuar tek protesta absurde që bën qeveria greke në Lidhjen e Kombeve duke e quajtur këtë kongres puç kundër Ortodoksisë. Vendimet dhe Statuti që ky kongres kishtar miratoi më 17 shtator 1922, jo vetëm që u pranuan në heshtje nga hierarkia, por patën fuqi ligjore dhe peshë kanonike deri në krijimin e Sinodit të parë të KOASh-it, në vitin 1929. Kjo bazohej në kanonin se një kishë e një shteti nuk mund të veprojë në një kishë tjetër dhe parimin “kishë e pavarur në shtet të pavarur”. Kongresi miratoi rregulloren e Kishës, po atë ditë. Neni 1 ndante Kishën në katër episkopata, Qendër e Kishës u zgjodh Korça. Statuti përcaktoi autoritetin më të lartë të kishës Këshillin e Lartë, të përbërë prej katër klerikësh dhe prej katër laikësh të zgjedhur nga Kongresi. Kryetar i tij u zgjodh Atë Vasil Marku. Sipas statutit ky këshill do të ishte i përkohshëm derisa të krijohej Sinodi i Shenjtë. Fan S. Noli, më 21 nëntor 1923, u shugurua peshkop i Korçës dhe mitropolit i Durrësit në Durrës (ndërsa më 27 dhjetor 1923 u zgjodh deputet i Korçës). (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Fan_Noli). Në shkurt 1929 u formua Sinodi i Shenjtë i përbërë nga: Visarioni (Xhuvani) (që ishte dorëzuar në episkop, në Serbi më 1925) si Kryepiskop i Shqipërisë dhe mbikëqyrës i mitropolisë së Korçës, Agathangjeli (Çamçe) mitropolit i Beratit, Ambrozi (Ikonomi) mitropolit i Drinopolit dhe Efthimi (Kosteva) ndihmës i Kryepiskopit. Në 29 qershor 1929, në Kongresin e Dytë Kleriko-laike që u mbajt në Korçë, u votua “Statuti i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”. Patriarkana Ekumenike refuzoi të pranonte këto veprime jokanonike, por u tregua e gatshme për t’i dhënë vetadministrim dhe paralelisht përdorimin e gjuhës shqipe në adhurim, predikim dhe në arsimimin kishtar. Që të normalizoheshin marrëdhëniet me Patriarkanën Ekumenike, u mblodh në Korçë, në maj 1936 Kongresi Kleriko-laik, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të 4 dioqezat (krahinat kishtare). Kongresi kërkoi falje nga Patriarkana; u bënë bisedime në Athinë (13 mars 1937) dhe një komision i përbërë nga shqiptarë shkoi në Konstandinopojë për të rregulluar përfundimisht çështjen. (https://orthodoxalbania.org/2020/kisha-jone/historia-e-kishes/). Hap i rëndësishëm për të trija fetë në vendin tonë ishte pranimi më 05.06.1923 nga Parlamenti shqiptar i Statutit Legal të Komuniteteve Fetare që deklaronte: “Paria fetare e shkallës më të lartë duhet të ketë këto cilësi: të jetë nënshtetas shqiptar, të dijë gjuhën shqipe, të gëzojë të drejtat civile dhe politike, të jetë prej racës shqiptare, ose prej fëmijë prej tre brezash në Shqipëri. Po në këtë vit në Korçë, më 4 dhjetor u bë fronëzimi i Theofan Nolit nga peshkopët Jerothe dhe Kristofor. U bëjmë të ditur dëgjuesve të nderuar se dhe në pranimin e Statutit Legal të Komuniteteve fetare si dhe në fronëzimin e Fan Nolit. Shtetasit shqiptarë nuk do t’i nënshtroheshin më asnjë legjislacioni kanonik, veçse me dëshirë, por sidoqoftë duke iu bindur ligjeve të shtetit….Kleri duhet të përbëhej i tëri nga njerëz me kombësi shqiptare dhe duhet të merrte leje nga qeveria (R.M.della Roça, vepër e cituar). Vlen të theksohet se edhe me zgjerimin e Statutit të vitit 1921, si dhe në nenet 5 të statuteve themelore të Republikës së 2 marsit 1925 dhe të Mbretërisë së shtatorit 1928, sanksionohej se feja nuk duhet të përdorej për qëllime politike (http://iliriatv.com/12-shtator-1922-ne-berat-u-vendos-autoqefalia-e-kishes-orthodokse-shqiptare/). Në atë kohë Kisha e Shqipërisë kishte përveç Kryepiskopatës edhe tri episkopata, 19 zëvendësi arkieratike, 330 enori dhe 25 manastire. Që nga viti 1912 e deri në 4 prill 1967 KOASH drejtuan 5 Kryepeshkopë të nderuar shqiptarë: -Fan Stilian Noli (Mavromati)- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Parë i K.O.A.SH., (21/11/1923-1924), -Vissarion Joan Xhuvani - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Dytë i K.O.A.SH, (1924-1937), -Kryeppeshkopi Kristofor -(Kristofor (?) Kissi) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Tretë i K.O.A.SH., (1937-1948), -Kryepshkop Paisi-(Pashko (?) Vodica) - `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Katërt i K.O.ASH., (1949-1966), - Kryepeshkopi Damian -(Dhimiter (?) Kokoneshi )- `Dëshmor` i KOASH, si Kryepeshkopi i Pestë i K.O.A.SH., (1966-1967), Klerikëve u hoqën rrason, shumë prej tyre i burgosën ose i internuan dhe disa i martirizuan. Midis tyre, ish-Kryepiskopi Visarion u burgos dhe Ndihmës-episkopi i Apolonisë, irineu (Banushi), u internua. Kryepiskop Damiani nuk u përndoq, ai vdiq në shtëpi në Pogradec, më 18 tetor 1973. Së fundmi mund të komentoj se KOASH i sotëm në vitin 1992 nuk e ka marrë mundimin të vlerësojë dhe të rishikojë historinë e Orthodoksizmit shqiptar dhe të vlerësojë klëriket shqiptarë sipas Promemories së Intelektualëve Orthodoksë të botuar që në vitin 2015 dhe ribotuar në 2018, për të përfshirë në kalendarin Orthodoks të pestë Kryepeshkopët shqiptare me në Krye Fan Nolin dhe klerikët patriotë shqiptarë që kontribuan në shqiptarizimin e Kishës Orthodokse si Kostandin Kristoforidhi – si Dëshmor i KOASH, Papa Kristo Negovani -si Deshmor i KOASH, Mihal Grameno -si Deshmor i KOASH, At Stath Melani -si Deshmor i KOASH etj. Interesant dhe keqardhës është fakti se në Sinodin e parë pas vendosjes së Demokracisë u ndryshua Statuti i KOASH duke e quajtuar Kisha Orthodokse Autoqefale e Shqiperisë, në vënd të fjalës Shqiptare, dhe nga 1997 deri në korrik të 1998, çështja e formimit të Sinodit të Shenjtë u arrit me pranimin e skemës që ai të përbëhej nga dy kryepriftërinj me origjinë greke dhe dy me origjinë shqiptare. Shpresojmë se koha ka ardhur që në KOASH të mendohet se pas Fortlumturisë së tij Anastas të vihen në vënd kërkesat e intelektualëve Orthodoksë dhe të Komunitetit Orthodoks për sa u shkruajt më sipër. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse nuk u bë asnjë Meshë përkujtimore për 139 vjetorin e lindjes së Peshkopit të parë shqiptar- THEOFAN S. NOLI? Askush nga mediat shqiptare dhe aq më pak kosovare nuk u kujtua të përkujtonte ditlindjen e Kryepeshkopit te Parë të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqiperisë , të Madhit Theofan S. Noli (Mavromati) lindur me 6 Janar , 1882, Qyteze, perandoria Osmane, pra 139 vite me parë. Një Gabim i rëndë i takon Klerikëve të KOASH dhe Administratës së Koash, Sinodit të Koash, dhe të gjithë klerikëve të tjerëve që predikojne në shqip në Kishat tona të nderuara Orthodokse Autoqefale. Madje Peshkopi i Gjirokastrës në Kishat e qytetit të Gjirokastres ka harruar të predikojë në shqip dhe kjo përbën nje karshillëk ndaj parimeve të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë, sepse pavarësisht që në këto Kisha mund të predikohet në greqisht për shkak të greqisht folësve të asaj zone, por klerikët e asaj zone e kanë detyrim që të predikojne në shqip Meshën e nderuar të përditëshme., Cfarë po ndodh me klerikët tanë Orthodokse të nderuar të Shqipërisë? I ka zënë gjumi? I takonte KOASH të porosiste një meshë për nder të Peshkopit të parë shqiptar Fan S. Noli i cili me trimëri, atdhedashuri dhe inteligjencë, e detyroi Patrikanën të pranonte idenë se një shtet ka nevojë për një kishë të tij e autoqefale. Pa I hyrë përpjekjve të kishës motër greke e cila nuk e dëshërontë këtë gjë, Noli i Madh ja arriti qëllimit që të Mesah dhe të gjitha liturgjitë në Kishat shqiptare të bëheshin në shqip. Një fitore e madhe të cilën e përkrahu fuqimisht edhe qeveria e asaj kohe e Zogut. Fan Stilian Noli (Mavromati), personi që `e bëri Krishtin të flaës shqip për herë të parë`, i cili pas shumë peripecish të stisura nga Patrikana, në Mars të vitit 1908, F. Noli u dorëzua prift i ligjshëm. Noli u shugurua prift nga tre peshkopë; një rus, një ukrainas dhe një rumun. Kjo ngjarje u prit me gëzim nga të gjithë shqiptarët kudo që ndodheshin dhe pati jehonë të gjerë në të gjithë shtypin e kohës. Për të shkroi gazeta “Drita” e Sofjes, të cilën e nxirrte Shahin Kolonja, “Shpresa e Shqypnis”, si dhe gazeta të tjera shqiptare të Misirit dhe të Amerikës. Meshën e parë në gjuhën shqipe, F. Noli e dha më 22 Mars 1908. Pas kësaj, në Amerikë fillon ethshëm ndërtimi i Kishave ortodokse shqiptare; kisha e Shën Kollit në Sauth Brixh, e cila përfundoi në vitin 1912; kisha e Shën Palit dhe e Shën Pjetrit në Filadelfia. Iniciativën e mori emigranti Stavri Seminaku nga Berati dhe prifti nga Rehova e Kolonjës, at Naum Cerja Meshën e dytë të parë e dha në Durrës në vitin 1914 në 10 mars, para oborrit të Kishës së Shën Spiridonit, kishë e cila nuk egziston më në Durrës sepse aty është godina e ish SHIK-ut Nga ana tjetër, Kuvendi i 30 Korrikut 1919 e shpalli Kishën Ortodokse Shqiptare të Amerikës kishë autoqefale dhe F. Nolin peshkop të saj. Më 21 Nëntor 1923, Sinodi i Parë i themeluar në Berat, shpalli F. Nolin kryepeshkop. Ceremonia u bë në kishën e Shën Gjergjit në Korçë. Kështu, sikurse shkruan dhe F. Noli, pas 500 vjetësh u krijua Sinodi i Parë i Kishës Ortodokse Shqiptare qysh në vitin 1478, kur e gjithë Shqipëria (Arbëria) ra nën sundimin osman. Ky Sinod i Shenjtë përbëhej nga Hireotheu, mitropolit i Korçës dhe i Gjirokastrës, Kristofor Kisi, mitropolit i Beratit dhe i Vlorës, F. Noli, mitropolit i Durrësit dhe i Tiranës. Ky Sinod sipas F. Nolit, vijoi deri më 24 Dhjetor 1924, kur Fan Noli u detyrua të largohej nga Shqipëria (Historia e kishës ortodokse shqiptare - Opinion / Editorial (sot.com.al) dhe (Doktoratura-Ardit-Bido-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf (unitir.edu.al). KOASH siç u tha më lart nuk ka filluar ne 1992, por KOASH u themelua ne Kongresin e Beratit ne 10-13 shtator 1922, dhe ne kongresin e Korces të vitit 1923 u zgjodh Fan S. Noli Drejtues i KOASH, pavaresisht se TOMOS u miratua ne 1937, e kjo nuk do të thotë që të harrohet historia e orthodoksisë shqiptare dhe e gjithe Shqiperisë. KOASH duhet medoemos të bënte një meshë përkujtimore për Fan Nolin e Madh. Një sugjerim për zotërinë e nderuar Miron Cako, për të cilin kam respekt të madh, por të justidikohet KOASH nga ana juaj se .`në kemi tre festa që përkujtojmë është aspak normale dhe është dukshëm si një pe I zi mbi pëlhurën e bardhë të Orthodoksisë autoqefale shqiptare. Komenti i z. Miron Cako, per Fan Nolin nuk e nderon aspak as z. Miron dhe as KOASH. Jo. KOASH duhet nderojë specifikisht ditlindjen dhe dit vdekjen e krijuesit të Kishës Autoqefale Orthodokse të Shqipërisë Fan Nolin. Justifikimi që thotë.z. Miron, në fakt mbetet një mungese respekti për klerikun e famshëm shqiptar. Pa ja mohuar vlerat Fortlumturisë së tij Anastas, është detyra e z. Miron dhe e KOASH së pari, dhe detyra e klerikëve të tjerë shqiptarë që ti kujtonit Fortlumturisë së tij se Fan Noli mbetet krijuesi dhe themeluesi i Auroqefalisë shqiptare. Komunisteti Orthodoks praktikisht po mbetet I zhgënjyar dhe I përçarë për shkak të indiferentizmit të KOASH. Heshtja e KOASH është nje mungesë respekti për kleriket që përfaqësojnë komunitetin orthodoks shqiptar, dhe njëmungesë respekti që lejohet të predikohet vetëm në greqisht në Gjirokastër duke shkelur rregullat e KOASH. Kur vjen puna për një Hero të Autoqefalise si Fan Noli, ja vlen të ndryshohën rregullat nëprmjet Sinodit shqiptar. Në fund të fundit, ashtu si u ndryshua Statuti i KOASH ku përveç ndrishii të disa neneve u ndryshua edhe fjala shqiptar me fjalën Shqiperi. Po kështu SINODI shqiptar duhet të ndryshojë dhe të shqiptarizojë Kalendarin Orthodoks ashtu siç kanë bërë edhe vëndet e tjera orthodokse në të cilat krahas shëntorëve dhe martirëve të orthodoksisë kanë shtuar shënjtorrë dhe martirë të vëndeve përkatëse. Pra, ndryshoni dhe vendosni në kalendarin orthodoks një vënd për Fan Nolin dhe bëni një meshë përkujtimore. Po kështu harruat edhe vjet 500 vjetorin e Shenjtores shqiptare Shën Angjelina Arianiti duhet të kishit bërë një meshë përkujtimore. Përse kështu harroni heronjtë , shënjtorët, martirët shqiptarë? Si jeni katandisur këshru mor të nderuar klerikë të sotëm shqiptarë. Asnjë martir , hero shenjtor i mesjetes dhe asnjë nga ata të propozuar nga ne në PROMEMORIA nuk keni nderuar dhe as e keni marre parasysh. Duhet të mos harruar se KOASH nuk është shtojcë e kishës greke por një institucion I rëndësishëm I komunitetit tonë orthodox. Prof. Dr. Pirro Prifti Përse Arsimi i Lartë në Shqipëri është në Krizë të rëndë Problemet e Arsimit të Lartë nuk kanë të mbaruar. Pavarësisht se Shqipëria ka firmosur `Magna Carta Universitarum Europaeum` dhe Deklaratën e Bolonjës, mbeten probleme të mëdha për tu zgjidhur në Shqipëri . Pak Histori. Dihet që përpara firmosjes së Procesit dhe Deklaratës së Bolonjës në vitin 2007, u miratua ``Magna Charta Universitatum Europaeum`` dhe u nënshkrua nga rektorët e 430 universiteteve më 18 shtator 1988 në Piazza Maggiore në Bolonjë, për të përkujtuar 900 vjetorin e themelimit të Universitetit të Bolonjës. Teksti përfundimtar i dokumentit është hartuar në janar të vitit 1988 në Barcelonë (Magna Charta Universitatum - wikipedia). Procesi i Bolonjës ishte një seri e takimeve ndërministrore dhe marrëveshjeve midis vendeve Evropiane të dizajnuara për të siguruar krahasueshmërinë e standardeve dhe cilësisë së kualifikimeve të arsimit të lartë. Përmes Marrëveshjeve të Bolonjës, procesi ka krijuar Zonen Evropiane të Arsimit të Lartë, në veçanti nën Konventën e Lisbonës. Ajo është emëruar sipas vendit ku ishte propozuar, Universiteti i Bolonjës, me nënshkrimin e Deklaratës së Bolonjës nga ana e Ministrave të Arsimit nga 29 shtete të Evropës në vitin 1999, duke krijuar një pjesë të integrimit Europian. Ajo ishte e hapur për vendet e tjera nënshkruese të Konventës Kulturore Evropiane, të Këshillit të Evropës; për më tepër takimet qeveritare janë mbajtur në Pragë (2001), Berlin (2003), Bergen (2005), Londër (2007), dhe Leuven (2009). Dihet se firmosja e Procesit të Bolonjës dhe Deklaratës së Bolonjës për Arsimin e Lartë është bërë nga Ministri i Arsimit të Shqipërisë me qëllim që Diplomat universitare, gradat shkencore të ishin të barasvlefshme me ato të BE, dhe më e rëndësishmja ishte Diploma të krahasueshme për një Treg pune të përbashkët. Idea ishte kjo: adoptimi i një sistemi të gradave shkencore lehtësisht të njohshme dhe të krahasueshme, gjithashtu përmes Suplementit të Diplomës, me qëllim që të nxitet aftësia për punësim e qytetarëve evropianë dhe konkurrenca ndërkombëtare e sistemit europian të arsimit të lartë. Adoptimi i një sistemi kryesisht të bazuar në dy cikle kryesore, universitare dhe të diplomuar me grada shkencore. Promovimi për në ciklin e dytë do të kërkojë plotësimin e sukseshëm të ciklit të parë të studimeve, që zgjat në një minimum prej tre vjetësh. Grada shkencore që jepet mbas ciklit të parë do të njihet në tregun evropian të punës si një nivel i përshtatshëm kualifikimi. Cikli i dytë do të çojë në titullin master dhe/ose doktoratë si në shumë vende Evropiane. Vendosja e sistemit të krediteve -te tilla si sistemi ECTS - si një mjet i përshtatshëm për nxitjen e lëvizshmërisë më të gjerë të studentëve (Deklarata e Bolonjës - Ëikipedia). Ç`po ndodh në Arsimin e Lartë në Shqipëri? Problem i madh është rënia e cilësisë së mësim dhënies, qoftë për shkak të pedagogëve jo të përgatitur qoftë për mungesa të shumta akademike që do ti rreshtoj më poshtë. Megjithëse Ligji i ri për Arsimin e Lartë ka gjashtë vjet që është miratuar, mangësitë në arsimimin e lartë për Kolegjet dy vjeçare dhe për Programet Bachelor tre vjeçare, dhe Programet Master, janë shtuar. Shkaqet janë të shumta. Mangësitë fillojnë nga heshta e ligjit se si, përse, pas sa kohë, dhe çfarë titujsh profesionalë kërkimore&shkencorë duhet të jepen për për Programet Profesionale . Së pari, dihet se Programet Profesionale dy dhe tre vjeçare duhet të kenë rreth 50% të programit akademik si Praktika Profesionale, por kurrikulat e këtyre programeve dhe kalendari akademik i tyre nuk i përfshin, qoftë edhe për shkak të gabimeve në VKM nr 41 të vitit 2018, dhe me e keqja mbetet se Praktikat Profesionale kanë mangësi të mëdha duke filluar që, vëndi ku do bëhen praktikat, nga laboratorët përkatës dhe specifikë sipas Programeve brënda universiteteve, Laboratorë të cilët duhet të kenë buxhete të veçanta për ti përmirësuar dhe përditësuar me qëllim që studentët të aftësohen. Së dyti, Gabime të rënda në Kurrikulat mësimore për Programet tre vjeçare dhe ato dy vjeçare, Kurrikulat mësimore të Programeve Master janë kaotike dhe të pa krahasueshme me asnjë kurrikul përkatëse të asnjë Universiteti që ka nënëshkruar Bolonjën. Pse? Sepse Kurrikulat janë bërë pa kontrollin përkatës, pa Udhëzime përkatëse por janë lënë në dorë të lirë të Drejtuesve të Departamentit pa u konsultuar ose duke kopjuar kurrikul të ndonjë universiteti tjetër. Së treti, Ligji për Arsimin e Lartë nuk vendos që drejtuesit e Programeve dhe Kurrikulave të jenë rreptësisht të Profileve përkatëse për të cilat zhvillohet kurrikula, por në vënd të kësaj e le evasive. Po të shohësh me kujdes, ka drejtues të Departamenteve, madje dhe Dekanë, që mund ti kenë titujt përkatës por nuk janë të Profilit. Që këtu lind gabimi dhe mashtrimi. Së katërti, një nga gafat e Arsimit të lartë është mos përmëndja e dhe mos vendosja në ligj që studentët duhet të studjojnë me tekste mësimore shqip, të përditësuara dhe të miratuara nga Departamenti. Kështu studentët studjojnë ku të mundin dhe pa cilësinë e nevojshme. Budallallëku më i madh është që (më tepër për tu dukur), në silabuse të venë literaturë të detyrueshme të huaj dhe jo shqiptare, megjithëse dihet fare mirë që studentët në Bachelor dhe Master në Shqipëri nuk mund të studjojë në gjuhë të huaj , por duhet të studjojnë në shqip, kurse tekstet në gjuhë të huaj ti kenë të rekomanduara.. Dihet se çdo universitet anglo-amerikan dhe i BE ka përgatitur tekste mësimore përkatëse për studentët e vet. Në Shqipëri ndodh e kundërta, nuk ka fare tekste në shqip. Madje edhe ato tekste mësimore të huaja që janë miratuar për tu përkthyer në dobi të studentëve , janë përkthyer për faqe të zezë. E domosdoshme është përgatitja e teksteve mësimore nga pedagogë apo grup pedagogësh me tituj , tekste të cilat duhet të jenë të miratuara nga universiteti dhe Departamenti, duhet të përditësohen çdo pesë vjet dhe të kenë referenca të autorëve të dëgjuar. Së pesti, Studentët me `xixa` siç përmëndi Kryeministri shqiptar, që marrin bursa të plota si brënda dhe jashtë vendit, në fakt duhen kontrolluar mirë, se shumë prej tyre nuk janë me `xixa` prej vërteti por, po vërehen `ekselenca` me nota jo të merituara sepse mesa duket vendosen nota maksimale fiktive. Së gjashti, pedagogët e stafeve akademike përzgjidhen apo janë të ftuar jo sipas eksperiencës dhe intervistës, por sipas miqësive. Kjo shkakton uljen e cilësisë së mësim dhënies. Problematike është marrja në punë e pedagogëve që nuk janë të profilit të cilët japin lëndë të profilit?! Këto nuk janë të sqaruara as në ligj e as në udhëzime. Së shtati, mbetet problematike, se ligji është kryesisht për Shkollat e Larta publike dhe jo për Shkollat e larta Private. Së teti, Puna shkencore, artikujt shkencorë dhe kërkimorë, që janë vendosur si kushte për të marrë tituj shkencorë, kanë vendosur revista të huaja shkencore arbitrarisht me impakt factor, të cilat Ministria i ka hequr e vënë sa herë që vjen ministër i ri, por ka harruar të pikëzojë për pedagogët që kërkojnë tituj- edhe tekstet mësimore përkatëse që pedagogu ka realizuar, përfshi dhe Monografitë. Këtë e them sepse në Shqipëri nuk ka punë shkencore të mirëfillta, por më tepër punë kërkimore të bazuara në statistika jo shumë të sakta. Prandaj Kushtet për të marrë tituj duhet të rishikohen edhe një herë dhe të mos lëvizën cdo herë që ikin e vijnë ministra aspak profesionistë. Së fundmi, është e domosdoshme që të ketë një Ministri të Arsimit të Lartë të ndarë nga MASR, pikërisht me qëllim që të verë punët në vijë të specialistët e Ministrisë të jenë më të vërtetë specialist dhe jo militant. Këtu duhen përfshirë e Këshilltarët e Ministrit të cilët duhet të jenë profesionistë me mbi 20 vjet punë në arsimin e lartë , dhe të ndërpritet urgjentisht marrja e këshiltarëve pa eksperiencë punë apo militantë partie. Ka edhe faktorë të tjerë politikë, të cilët pengojnë arsimin e lartë, por sikundër e thotë një professor i madh: `Kur përplaset Politika me Ligjin, Ligji e pëson shumë rëndë`. Prof, Dr. Pirro Prifti Goditjet kundër Gjuhës shqipe të standartizuar- janë goditje kundër identitetit kombëtar Problemet e gjuhës shqip dhe e të folurit në gjuhën shqipe ishin dhe janë probleme që janë zgjidhur kryesisht në shek e xx, sepse në kohën e Perandorisë Osmane gjuha shqipe u ndalua shkruhej gjatë shek XIX duke i dhënë përparësi gjuhës greke dhe osmanishte në shkollat ku përfshihej popullata shqiptare e katër sanxhaqeve. Lufta për një gjuhë shqipe të njëjtë apo të standartizuar ishte dhe mbetej objektivi kryesor i intelektualëve shqiptarë sepse ata e kuptonin se një komb duhet të ketë një gjuhë të shkruar dhe jo shumë radikale të saj. Kështu vetë Sami Frashëri ka thënë:“Një komb që nuk ka gjuhën e vet, ai nuk është komb”. Është e njohur dhe thënia e Sapirit se “Gjuhë ideale është ajo që me më pak mjete arrin rezultatet më të mira”. Pak Histori. Detyra e parë që duhej zgjidhur, ishte njësimi i alfabetit. Deri atëherë, shqipja ishte shkruar në disa alfabete: alfabeti latin, alfabeti grek, alfabeti turko-arab dhe alfabete të veçanta. Këtë detyrë e zgjidhi Kongresi i Manastirit, i mbledhur më 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, në qytetin e Manastirit, që sot ndodhet në Maqedoninë e Veriut. Ne këtë Kongres, pas shumë diskutimesh, u vendos që të përdorej një alfabet i ri, i mbështetur tërësisht në alfabetin latin, i plotësuar me nëntë digrame (dh, gj, ll, nj, rr, sh, th, xh, zh), dhe me dy shkronja me shenja diakritike (ç, ë), është alfabeti që ka edhe sot në përdorim gjuha shqipe. Kongresi e la të lire edhe përdorimin e alfabetit të Stambollit, që kishte mjaft përhapje, por koha ja lëshoi vendin alfabetit të ri, që u paraqit në Kongres, pra alfabetit të sotëm. Një hap tjetër për njehsimin e gjuhës letrare shqipe, bëri Komisioni Letrar Shqip, që u mblodh në Shkodër në vitin 1916. Komisioni nënvizoi si detyrë themelore lëvrimin e gjuhës letrare shqipe dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. Ky komision gjuhëtarësh e shkrimtarësh, krijuar nën pushtim-administrimin austro-hungarez, për të ndihmuar në formimin e një gjuhe letrare të përbashkët përmes afrimit të dy varianteve letrare në përdorim, vlerësoi të adaptojë idiomën gego-jugore të Elbasanit, si një urë në mes toskërishtes dhe gegërishtes dhe përcaktoi disa rregulla për drejtshkrimin e tij, të cilat ndikuan në njësimin e shqipes së shkruar. Vendimet e Komisionit letrar shqip për gjuhën letrare e për drejtshkrimin e saj, u miratuan më vonë edhe nga Kongresi Arsimor i Lushnjës më 1920 dhe vijuan te zbatoheshin duke fituar terren në zyrat e shtetit dhe në shkolla (sidomos shkollat fillore - Xhuvani për një kohë të gjatë ishte sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Arsimit) deri në Luftën e Dytë Botërore (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Gjuha standarde shqipe u krijua mbi gjuhën e Naimit, Çajupit, Konicës, Nolit, Kutelit, Poradecit, Xoxës, Shuteriqit, Kokonës, Bulkës, Andrea Varfit, e shumë të tjerëve, por brenda saj janë përfshirë elemente të shumta të dialektit gegë: pasuri leksikore e frazeologjike, pasuri dhe larmi ndër­timesh sintaksore, elemente morfologjike dhe gjedhe fjalë­formuese. Këtë e dëshmojnë mirë Fjalorët e gjuhës së sotme shqipe. Dhe kjo përfshirje nga dialekti nuk e ka kufizuar aspak standardin. Hyrja e elementeve gjuhësore, e pasurisë leksikore, frazeologjike, sintaksore, më në fund edhe mor­fologjike nga të folmet dialektore në gjuhën standarde do të vazhdojë edhe më tej sepse ajo është e hapur ndaj prurjeve nga burimet e saj dhe e gatshme për risimtari të brendshme dhe të jashtme (http://ëëë.gazetadita.al/gjuha-standarde-shqipe-dialektet-dhe-letersia/). Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe i mbajtur nga data 20 nëntor deri në 25 nëntor të vitit 1972 në Tiranë kishte si Objektiv kryesor përcaktimen e parimeve dhe drejtimeve kryesore për hartimin e rregullave të drejtshkrimit, për të pasur një gjuhë letrare të njësuar kombëtare. Ky Kongres, si forumi më i lartë shkencor, analizoi e diskutoi gjerësisht parimet themelore, çështjet e përgjithshme dhe shumë zgjidhje të veçanta të drejtshkrimit të shqipes, si edhe probleme të tjera teorike e praktike, që kanë të bëjnë me normën letrare në përgjithësi. Aty ishin të pranishëm 87 delegatë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi si dhe arbëreshë nga Italia. U paraqitën tre Rezoluta. Pika I e Rezolutës: Rregullat e drejtshkrimit të mbështeten sa më gjerë në trajtat e përbashkëta të gjuhës kombëtare shqipe. Pika II e Rezolutës: Në hartimin përfundimtar të "Rregullave të drejtshkrimit të shqipes" të kihen parasysh disa kërkesa të Kongresit, Pika III e Rezolutës: Kongresi i bën thirrje gjithë popullit shqiptar që ta përdorë gjuhën letrare të njësuar si një mjet të fuqishëm të përparimit shoqëror dhe ta shohë kujdesin për zhvillimin e lulëzimin e saj te pandalshëm si detyrë të vazhdueshme. Kongresi shprehu kërkesën që: Duke u mbështetur në parimet e përgjithshme dhe në zgjidhjet kryesore të Projektit të vitit 1967, brenda vitit 1973 të hartohen përfundimisht "Rregullat e drejtshkrimit të gjuhës shqipe"; Në bazë të "Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe" brenda vitit 1974 të hartohet "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe"; Për të kodifikuar plotësisht normat e gjuhës letrare të folur e të shkruar, brenda vitit 1975 të hartohen "Rregullat e drejtshqiptimit" dhe "Rregullat e pikësimit të gjuhës shqipe". Sidoqoftë, para Kongresit të Drjtshkrimit shqip të 1972 u konfirmuan disa marëveshjë dhe mirëkuptime të viteve të kaluara si më poshtë: Më 1967, u botua nga Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, projekti i ri “Rregullat e drejtshkrimit të shqipes”. Ky projekt filloi të zbatohet në të gjithë hapësirën shqiptare, në Republikën e Shqipërisë, në Kosovë dhe në Mal të Zi. Ndërkohë, përpjekje për njehsimin e gjuhës letrare dhe për drejtshkrimn e saj bëheshin edhe në Kosovë. Më 1968 një konferencë studiuesish kosovarë, të mbledhur në Prishtinë, vendosën të të përqafonin gjuhën zyrtare shqipe. Këtë kosovarët e bënë për të theksuar kombësinë e tyre shqiptare në formë proteste kundër refuzimit të Federatës Jugosllave për t'i dhënë Kosovës statusin e Republikës[36]. Ky vendim politik i marrë në Prishtinë në vitin 1968 sot po sfidohet nga shkrimtarë, gazetarë dhe sidomos rinia që shkruan në internet si jo frutdhënës dhe diskriminues ndaj folësve të dialektit gegë, në veçanti ndaj kosovarëve të cilët tingëllojnë si emigrantë kur flasin gjuhën standarde shqipe. Pas Kongresit të Drejtshkrimit, janë botuar një varg vepra të rëndësishme, që përcaktojnë normat e gjuhës standarde, siç janë "Drejtshkrimi i gjuhës shqipe" (1973), “Fjalori i gjuhës së sotme letrare" (1980), "Fjalori i shqipes së sotme" (1984), "Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe" (1976), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, i Morfologjia" (1995), "Gramatika e gjuhës së sotme shqipe, II Sintaksa" (1997) (https://sq.ëikipedia.org/ëiki/Gjuha_shqipe). Cfarë ndodhi pas ndryshimit të sistemit komunist në Sistemin e Demokracisë Perëndimore në Shqipëri? Më shumë si reflektim i luftës kundër komunizmit, doli edhe idea se Kongresi i 1972 meqënëse u realizua nën drejtimin e Akademisë së Shkencave e Kohës së Diktaturësm, ashtu si u shkaktërruan të gjitha vlerat e ndërtuara në diktaturë edhe kjo duhet shkatërruar. Kjo nuk duhet të jetë e vërtetë, sepse prania e 87 studjuesve, profesorëve, doktorëve, mëuesve nga të gjitha trevat shqiptarenë 1972, tregoi se nuk pati asnjë ndikim diktatura, dhe se ky Kongres ishte Kongres Profesional dhe nacional i cili zgjidhi një nga Problemet më të rëndësishme që ndikonte thelbësisht në identitetin tonë si shqiptarë dhe si Komb shqiptar. Argumentat e kundërshtuesve të gjuhës standarte shqipe ishin; -Përse nuk u vendos gegërishtja si gjuhë standarte, -Përse u vendos toskërishtja si gjuhë standarte, -Përse të mos ketë një gjuhë `kosovare` meqënëse ka një komb Kosovar. Në këto kundërshti, krahasmllefeit antikomunist nuk mund të mos vihet re se sulmet kundër gjuhës së standartizuar shqip, ka shumë mundësi të jenë bërë nga lobe të caktuara anti-shqiptare ndër fqinjët, të cilët kërkojnë një komb të përçarë dhe të dobët shqiptar të ndarë në po aq pjesë me po aq gjuhë sa janë të ndarë edhe sot e kësaj ditë me qëllim që ti mbajjnë në hyqëm. Ky mbetet qëllimi: për të shkaktërruar edhe këtë ikonë të identitetit Kombëtar shqiptar: gjuhën e standartizuar shqip. Gjuha shqipe e Standartizuar sot, po e vuan goditjen nga perpjekjet e disa individëve (që mund të përfaqsojnë dhe grupe), që duan të shkatërrojnë atë qe eshte arritur në Kongresin e gjuhes shqipe ( drejtshkrimit te gjuhes shqipe) ne 1972 ku morën pjese 87 profesore e studiues te te gjitha trevave shqiptare , me pretekstin se e beri diktatura...... Kush jane këta ndivide? Duke filluar me Arshi Pipen, Bruno Shllaknu e deri me Gjekmarkajn (si `katolike`) dhe me Nexhmedin Spahiun e bashkëpunues të tij kosovarë që kerkojnë komb kosovar e gjuhë kosovarce. Një shëmbull:“Personalitete të kulturës dhe shkencës shqiptare si prof. Arshi Pipa etj, mbas kapitullimit të diktaturës komuniste erdhën më 1992 – 1993 prej emigracionit dhe u shprehen për braktisjen e gjuhës letrare shqipe, gjuhës standard të përbashkët të krijuar mbi bazën e toskërishtes, si një krijesë me dhunë e kohës së diktaturës. Ata kërkuan krijimin e një gjuhe të re letrare me bazë gegërishten, meqenëse dialektet gegë i flet shumica e popullit shqiptar, etj ( sipas tyre).” (https://gazetadielli.com/arshi-pipa-per-standarditetin-e-gjuhes-shqipe/) Përse këta duan të shkaterrojne Shqipen standarte, por duan ta copezojne, kur thuhet qarte se shqipja standarte ...mund te permiresohet nga dialektet.? Mendoj se përpjekjet e tyre nuk do të kenë sukses pavarësisht se disa nga këta individë përpiqen të argumentojnë se në kongresin e atëhershëm u hoq paskajorja, dhe se ka probleme me gërmën `ë`, etj. Dihet që ka probleme që mund të zgjidhen fare lehtë, sepse gjuha e standartizuar mund të pasurohet lehtësisht nga dy dialektet kryesore, por e rëndësishme është që gjuha e standartizuar të jetojë dhe të përhapet në të gjitha trevat shqiptare sepse është e vetmja mundësi që të identifikohemi si komb shqiptarë. Dihet se standartizimi i gjuhës shqipe ka marrë si shëmbull gjuhën italiane standarte e cila ka mbi 100 dialekte, apo gjuhën gjermane që ka deri në 100 dialekte, apo fundja dhe kinezçen e cila ka gjuhë standarte gjuhën mandarinë, midis mijra dialekteve. Shpresojmë që Akademia e Shkencave shqiptare dhe e Kosovës të përkrahë fuqimisht gjuhën e standartizuar shqip dhe të mos bjerë pre e individëve mllefaxhinj, që kërkojnë të lënë `nam` si të ditur, apo dhe `të blerë` nga të huajt për të dëmtuar shqipen standarte. === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? === Përse nuk promovohen librat e autorëve të letersisë Shqipe por vetëm të huaj në TV e media? Panairi i Librit i hapur në Tiranë që nga data 16 nëntor e deri me 20 nëntor 2022 në Pallatin e Kongreseve, ka bërë që sytë e shqiptarëve të kthehen edhe njëherë nga librat dhe nga literatura e shumtë artistike dhe profesionale nga autorë shqiptarë dhe të huaj. Me kalimin e viteve shohim ndryshime të mëdha dhe në shijen e letërsi-dashësve si dhe të atyre që nuk i honepsin librat apo janë indiferentë ndaj tyre. Të dy këta kontigjentet e fundit në vënd të librave lexojnë nëpërmjet celularëve kryesisht lajmet dhe shohin portalet si facebook, Instagram, tik-tok, whatsup, etj, por leximi i librave dhe i literaturës artistike ka rënë shumë. Këtë vërteton dalja e librave nëpër trotuaret e kryeqytetit afër bllokut tek rr.Myslym Shyri, apo diku më larg, por një gjë të trishton kur sheh emrat e disa autorëve të mëdhenj dhe emra të autorëve të rinj e të vjetër që sikur luajnë rolin e lypsave për të fituar diçka nga shitja e tyre në rrugë, ndërsa lypsat e vërtetë nuk kërkojnë libra por bukë për të ngrënë apo për të tregëtuar diçka tjetër aspak të ndershme. Lypsa dhe Libra, dy të kundërta që përplasen në trotuaret e rrugëve të Tiranës: dikush për tu shitur kulturën popullit e dikush për të `blerë` lëmoshën e popullit. Vërehen disa paradokse të çuditëshme dhe në disa raste vërehet që mediat dhe tv private madje dhe ato të RTSH, nuk i kanë qejf promovimet e librave të autorëve shqiptarë qofshin ata të talentuar apo dhe jo të talentuar, megjithse kriteri i talentit letrar në Shqipëri nuk është vetë talenti, por politikani, njeriu i medias dhe i tv, që promovon sipas qejfit dhe në interes të njërit apo tjetrit vetwm pwr pwrfitim matwrial apo dhe privat. Kjo gjë vërehet edhe tek disa shtëpi botuese të cilat preferojnë librat e autorëve të huaj se sa ata shqiptarë me pretekstin se janë autorë mediokër dhe u venw tarifa tw larta vetwm pwr ti hequr qafe. Në fakt një pjesë e mirë e autorëve shqiptarë me shumë vështirësi gjejnë fonde për të botuar librat e tyre sepse i paguajnë botimet me rrogën e pakët mujore që kanë, ndërsa përsa i prket sponsorizimeve autorët shqiptarë të letërsisë marrin shumë pak sponsorizime ose aspak, sepse shumica e sponsorëve paguajnë ….balerinat, këngtaret, spektakle, erotizmin e seksin. Ndoshta kanë të drejtë se përfitimet personale të moderatorëve tv , mund të jenë edhe materiale por edhe private. Interesant është fakti se në Panair dje, përshëndetën disa politikanë, por dhe plot deputetë që vijnë për tu dukur më tepër. Ky lloj njerëzish që nuk lexojnë drejton letërsinë, njëlloj si dikur kur kishte ndeshje ndërkombëtare, biletat i marrnin ata që nuk ishin tifozë. Është për të ardhur keq që dy TV kombëtare private si Top Channel, dhe njëra nga RTSH, madje dhe Shtpia e Librit qw ndjek tw favorizuairt nga politka dhe biznesi se sa talentin, që promovon librat, i kanë bërë emisionet e tyre promovuese - shumë klienteliste, aq sa mesa duket për të promovuar një libër ose duhet ti thuash pronarit, ose duhet të paguash një shumë të madhe parash, duke harruar se letërsia shqipe duhet të ketë prioritet krahas librave të përkthyer. Me pak fjalë klientelizmi vulgar për të promovuar miq të politikës dhe klientë të pasur por jo më të mirë se letrarët shqiptarë të tjerë që përpiqen të promovojnë librat e tyre nëpërmjet fb, instagramit, dhe tiktokut, nuk preferohen në tv e mediat shqiptare. Më mirë dalin në TV e Media të shkruar disa ish-a, apo bij e miq, apo servilë të isha-ve me poste të dikurshmë në PPSH, se sa autorë të rinj, të talentuar apo jo (kriteret se kush është talent letrar, varet se si vendosen kriteret). Neveritja ndaj letrarit shqiptar që shkruan tregime, romane, vepra në shqip është e dukshme në këto TV dhe Media, aq sat ë duket sikur Shqipëria nuk egziston, dhe përulja dhe servilizmi ndaj të huajve mbetet një mani e këtyre TV -ve dhe Media-ve. Vetë industria e Librit ka problem të rënda qoftë për shkak të uljes së interesit për leximin e librave në raport me leximin e lajmeve nga cel dhe tv, Probleme të tjera janë edhe se industria e librit në Shqipëri ka rreth 100 shtëpi botuese, ka rreth 300 shtypshkronja, dhe dalin në treg mesatarisht rreth 1200-1500 libra në treg dhe nga këta 1/3 është letërsi shqipe artistike dhe profesionale. Sidoqoftë fuqia blerëse është e mirë për librat artistikë, dhe e vështirë për librat profesionalë sidomos për tekstet shkollore apo tekstet profesionale për universitetet sipas UNSKO-s. Element tjetër interesant është fakti se letërsia artistike është gjithmonë e pëlqyeshme, sidomos për femrat që mbeten më besniket. Meshkujt janë më shumë të interesuar për letërsinë shumë cilësore, të natyrës historike, por edhe me karakter studimor. Mosha që lexon më shumë është mbi 25 vjeç. Petrit Ymeri spjegon se shiten më shumë libra të huaj…sigurisht nëse nuk promovohen librat e autorëve shqiptarë???!!! Problem tjetër është se libri në Shqipëri ka tvsh më të lartë 20%, ndërsa në Europë e ka 6%. Së treti sipas znj. Dudaj: “Prodhohet shumë e për lumë”, do të ishte shprehja e duhur, dhe shiten pak. Është një raport shumë i lëvizshëm. Së katërti në një shoqëri ku po rriten dhe shtohen të paarsimuarit mirë, siç po ndodh te ne; ku shkolla e mesme dhe e lartë i detyron (jo rekomandon) '''të lexojnë letërsinë e shkrimtarëve që u krehin bishtin pushteteve'''; ku roli i letërsisë në jetë dhe shoqëri është zbehur, shfaqet hapur nevoja për t’i ndenjur pranë kësaj fushe me politika fiskale. Së pesti, përsa i përket e-books, mundet të jetë Europa, tregu që do të udhëheqë. Sipas analizave, në SHBA lexuesit lexojnë mesatarisht 24 e-books në vit kundrejt 15 librave të printuar që lexojnë ata që nuk e preferojnë atë format. Gati gjysma e e-book-eve publikohen në gjuhën angleze. Ato kanë avantazhe kundrejt librit të printuar. Edhe pse në Europë e-book janë subjekt i një niveli më të lartë të taksimit të TVSH-së, Komisioni Europian nxit zhvillimin e tyre. Sa i përket piraterisë, edhe industria e e-books është e përfshirë. Në Rusi, 90% e këtij tregu është i miratuar. Konvertimi i librave fizikë në e-book varet nga natyra e tij (Kaosi me biznesin e librit - Revista Monitor). Së gjashti librat për fëmijë, Letërsia për fëmijë është “kontingjent librash” që më së paku shiten! Fëmija nuk shpërblehet dhe nuk gëzohet me një libër. Fëmijës i blihet një celular dhe me këtë i kërkohet që të jetë sa më i mirë në raport me orarin e pushimit ditor të prindërve. Ray Bradbury thoshte: “Ka krim edhe më të rëndë se djegia e librave! Ky krim është mos leximi i tij”. Së shtati për sa i përket politikanëve, p.sh., në bibliotekën e parlamentit gjerman, çdo deputet tërheq mesatarisht 9-10 libra në vit për t’i lexuar, në Suedi e Norvegji nga 12-14 libra në vit, në itali e Francë 8-9, në Poloni e Hungari 6-7, në Rumani 5 etj? Dy vite më parë, nga Kuvendi i Kosovës “rrodhi” informacioni se brenda vitit 2019 biblioteka e Kuvendit u frekuentua nga dhjetë deputetë, të cilët kryesisht e kanë kërkuar Fjalorin e Gjuhës Shqipe! Nga Maqedonia e Veriut na vjen informacioni se në hapësirën e librave në Kuvend nuk është parë të jetë futur ndonjë deputet shqiptar! Bibliotekën e Kuvendit të Shqipërisë vitin e kaluar e kanë frekuentuar 7 deputetë. Deputetët tanë kanë libra shumë nëpër shtëpi, por ku ta gjejnë kohën për t’i lexuar! Prandaj dhe institucionet tona shtetërore nuk kanë më të voglën brengë në raport me (mos)leximin. Mosleximi, fatkeqësisht, po na bëhet handikap, ndërsa ne po shndërrohemi në “popull me aftësi të kufizuar”!([https://1kliklarg.com/pse-botohen-librat/ Pse botohen librat! | 1KlikLarg.com]- prill viti 2022). Kosova është njëlloj me Shqipërinë përsa i përket problemeve të industrisë së librit. Së fundmi mendoj se ka ardhur koha që tv dhe Mediat në Shqipëri ti kthejnë sytë nga autorët shqiptarë, qofshin ata botues të librave artistike por edhe të librave profesionalë, shkencorë dhe historikë apo mjekësorë , madje për këtë duhen derdhur fonde të veçanta nga Universitetet. Shpresojmë se ky Panair Letrar të jetë pika e kthesës , pra pika e ndryshimit ndaj letërsisë shqip. Populli kërkon dije, kërkon autorë shqiptarë të rinj. Mjaft më me autorët e super promovuar të diktaturës dhe me servilët e tyre që mbushin internetin dhe mediat e shkruara dhe tv-të. Shqipëria ka nevojë për njerëzit e saj dhe jo vettëm të promovojë të huajt, se kështu po dëmtojmë gjuhën shqipe dhe shqiptarët. - [[Përdoruesi:Pirro2021|Pirro2021]] ([[Përdoruesi diskutim:Pirro2021|diskutimet]]) 18 nëntor 2022 11:27 (CET) [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:15 (CEST) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], edhe një tjetër rast... - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 13:23 (CEST) :E barta këtu. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:19 (CEST) tutre9v8zck4hdbnb05l8iwgirq6nt7 0 4909 2976714 2975564 2026-05-03T10:01:34Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-26203-46|~2026-26203-46]]) dhe riktheu versionin 2974162 nga Smallem: Dëmtim i tekstit 2976714 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Edi Rama | image = Edi Rama, press conference, ITB 2025, Berlin (ITB56291) (cropped 1).jpg | caption = Rama në vitin 2025 | image_size = | office = [[Lista e Kryeministrave të Shqipërisë|Kryeministër i Shqipërisë]] | term_start = 13 shtator 2013 | term_end = i tanishëm | predecessor = [[Sali Berisha]] | office2 = Kryetar i [[Bashkia Tiranë|Bashkisë Tiranë]] | term_start2 = 2000 | term_end2 = 2011 | predecessor2 = [[Albert Brojka]] | successor2 = [[Lulzim Basha]] | office3 = Ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve | term_start3 = 24 prill, 1998 | term_end3 = 26 tetor, 2000 | predecessor3 = [[Arta Dade]] | successor3 = [[Esmeralda Uruçi]] | office4 = Kryetar i Partisë Socialiste të Shqipërisë | term_start4 = 2005 | term_end4 = i tanishëm | predecessor4 = [[Fatos Nano]] | birth_date = [[4 korrik]] [[1964]] | birth_place = [[Tiranë]] | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | spouse = [[Linda Rama]] | profession = Politikan, Piktor, Basketbollist | party = [[Partia Socialiste e Shqipërisë|PS]] | website = [http://www.edirama.al/ edirama.al] | signature = Edi Rama (nënshkrim).svg | status = Në detyrë }} '''Edvin Kristaq Rama''' (lindur më 4 korrik 1964) është një ish-basketbollist, ish-pedagog, piktor, publicist dhe politikan shqiptar. Ai është kryetari i [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partisë Socialiste të Shqipërisë]] që nga viti 2005 dhe [[Kryeministri i Shqipërisë|Kryeministri i Shqipërisë]] që [[Qeveria Rama-Meta|prej vitit 2013]]. Para zgjedhjes së tij si kryeministër, Rama mbajti një numër postesh qeveritare dhe diplomatike. Për më tepër, ai më parë ka shërbyer si [[Ministria e Zhvillimit Urban dhe Turizmit e Shqipërisë|Ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]] nga 1998 në 2000. Më pas ai u bë kryebashkiak i Tiranës për të paktën tre mandate nga viti 2000 deri në vitin 2011.<ref>{{Cite web|title=Edi Rama Kryeministër|url=https://kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/rama-edi|website=kryeministria.al|archive-url=https://web.archive.org/web/20180103074344/https://kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/rama-edi|archive-date=3 janar 2018|url-status=live}}</ref> Rama u lind dhe u rrit në [[Tirana|Tiranë]]. Pas diplomimit nga [[Akademia e Arteve]] në vitin 1982, punoi pedagog po në Akademi. Nga 1993 kaloi katër vjet në [[Franca|Francë]] për të krijuar një karrierë [[Artisti|artistike]]. Më pas, duke u kthyer në [[Shqipëria|Shqipëri]] në vitin 1998, për shkak të varrimit të babait të tij [[Kristaq Rama]], ai zyrtarisht filloi karrierën e tij [[Politikani|politike]]. Pas kësaj, [[Kryeministri i Shqipërisë|ish-Kryeministri]] [[Fatos Nano]] e emëroi atë si [[Ministria e Zhvillimit Urban dhe Turizmit e Shqipërisë|Ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]]. Në vitin 2000, Rama kishte njoftuar synimin e tij për të kandiduar për kryetar bashkie të [[Tirana|Tiranës]]. Rezultati i zgjedhjeve për kryebashkiak ishte një fitore për të, duke marrë gati 57% të votave totale. Gjatë mandatit të tij të parë, Rama është zgjedhur “World Mayor” (Kryebashkiaku i Botës) në 2004.<ref>vom Hove, Tann. [http://www.citymayors.com/mayor2004/edirama_2004.html "Edi Rama, Mayor of Tirana elected World Mayor 2004"](anglisht). ''citymayors.com''.</ref><ref>{{Cite web|title=Edi Rama kryebashkiaku qe synon rikonfirmimin|url=http://www.ikub.al/LAJME_CATEGORY/1105080034/Article-Edi-Rama-kryebashkiaku-qe-synon-rikonfirmimin.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180103072657/http://www.ikub.al/LAJME_CATEGORY/1105080034/Article-Edi-Rama-kryebashkiaku-qe-synon-rikonfirmimin.aspx|archive-date=3 janar 2018|access-date=5 dhjetor 2017|language=sq}}</ref> Në vitin 2013, Rama u ftua të formonte [[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|Kabinetin e 33-të Shqiptar]] dhe të bëhej [[Kryeministri i Shqipërisë|Kryeministër i Shqipërisë]] pas [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2013|zgjedhjeve të 2013]], ku [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] e Ramës fitoi shumicën e vendeve në kabinet. Një prej prioriteteve të qëndrueshme të Ramës ka qenë forcimi i [[Ekonomia e Shqipërisë|ekonomisë]] dhe demokratizimi i [[Sistemi politik në Shqipëri|institucioneve shtetërore]]. Ai luan një rol qendror në negocimin e [[Procesi i Berlinit|Procesit të Berlinit]]. Gjatë qëndrimit të tij, [[Qeveria Rama I|qeveria e Ramës]] zbatoi reforma të shumta, duke përfshirë ristrukturimin dhe modernizimin e [[Pushteti gjyqësor në Shqipëri|gjyqësorit]] dhe zbatimit të ligjit të [[Shqipëria|Shqipërisë]], një reformim të plotë të administratës publike, mirëqenies sociale dhe sistemit të pensioneve.<ref>[https://telegrafi.com/ligji-vetingut-hyn-ne-fuqi/ Ligji i Vetingut hyn në fuqi]. ''Telegrafi.com'' 31 Gusht 2016.</ref> Megjithatë, nën mandatin e tij [[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|qeveria]] ka vendosur barazinë gjinore në qendër të axhendës së saj. Sot, gati 50% e ministrive janë femra, duke e bërë atë numrin më të madh të grave që shërbejnë në historinë e vendit.<ref>[http://www.ambasadat.gov.al/saudi-arabia/en/pm-rama-global-leader-woman-summit "PM Rama at "Global Leader Woman" Summit"].''ambasadat.gov.al''.</ref> Rama është i pari kryeministër shqiptar që ka fituar 4 zgjedhje të përgjithshme rresht. Gjatë qeverisjes së tij, Shqipëria ka pasur rritje ekonomike por gjithashtu cilësohet nga një numër burimesh si qeveri autokratike.<ref>{{Cite news|last=Mayr|first=Walter|date=2024-09-20|title=A Blind Eye?: Albanian Leader Rama a Darling of Europe Despite Corruption Back Home|language=en|work=Der Spiegel|url=https://www.spiegel.de/international/europe/a-blind-eye-albanian-leader-rama-a-darling-of-europe-despite-corruption-back-home-a-616a6ee1-f4bb-4ec9-8669-4e1ffd42ae00|access-date=2026-04-20|issn=2195-1349}}</ref> ==Jeta e hershme== U lind më 4 korrik 1964 në [[Tirana|Tiranë]], është i biri i Skulptorit të Popullit [[Kristaq Rama]] i lindur në [[Durrësi|Durrës]] dhe njihet si një nga skulptorët më të njohur të kohës së tij, autor i disa monumenteve si Monumentet e Pavarësisë, monumentin e [[Shote Galica|Shote Galicës]] në [[Kukësi|Kukës]]; gjithashtu statujën e [[Monumenti Nëna Shqipëri|Nënës Shqipëri]] të vendosur në Varrezat e Dëshmorëve Kombëtar në Tiranë. (ish-pjesëtar i udhëheqjes së lartë komuniste në vitet 1980-të, anëtar i Presidiumit të Kuvendit Popullor të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë) dhe mjekja Aneta Ramës (Koleka), nga [[Vunoi]],<ref>[http://www.gazetadita.al/edi-rama-do-jete-deputet-i-vlores/ "Edi Rama do jetë deputet i Vlorës | Gazeta Dita"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171125171750/http://www.gazetadita.al/edi-rama-do-jete-deputet-i-vlores/ |date=25 nëntor 2017 }}. Gazetadita.al.</ref> mbesë e [[Spiro Koleka|Spiro Kolekës]], ish-anëtar i Byrosë Politike të Partisë së Punës së Shqipërisë gjatë periudhës së diktaturës komuniste. Rama gjithashtu ka rrënjë familjare që kthehen në fshatin juglindor [[Dardhë]], pranë [[Korça|Korçës]]; pavarësisht nga rrënjët familjare që lidhen me besimin e krishterë ortodoks, vetë Rama u pagëzua katolik, jo ortodoks.<ref>[http://dielli.al/lajme.php?id=77880&k=71 "Rama:Jam Katolik i pagëzuar (Rama:I am baptized Catholic)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150624135621/http://dielli.al/lajme.php?id=77880&k=71|date=24 qershor 2015}} (Virtual). ''Dielli.al''. 5.9.2014. <q>“Për hir të së vërtetës unë nuk jam ortodoks, unë jam katolik nëse i referohesh pagëzimit</q></ref> Sa i përket bindjeve personale, ka deklaruar se "Unë nuk praktikoj asnjë besim tjetër përveç vetë dhe njerëzve të tjerë, por unë nuk besoj se ekzistenca ose mosekzistenca e Zotit është një çështje që mund të zgjidhet ndonjëherë nga të vdekurit .<ref>[https://www.facebook.com/notes/edi-rama/shqip%C3%ABria-vend-i-mir%C3%AB-p%C3%ABr-zotin-e-t%C3%AB-gjith%C3%ABve-dhe-t%C3%AB-gjitha-fet%C3%AB/10152564924408582 "Edi Rama: "Unë nuk praktikoj besim tjetër, përveç atij tek vetja dhe tek njerëzit, por nuk besoj se sidoqoftë eksiztenca ose jo e Zotit është një çështje që mund të zgjidhet ndonjëherë nga të vdekshmit"]</ref> Rama filloi të pikturojë herët në fëmijërinë e tij.<ref name=":0">[http://www.panorama.com.al/edi-rama-rrefen-vitet-ne-paris-dhe-debatet-me-babane-merita-e-tij-qe-u-bera-njeri-i-lire/ "Edi Rama rrëfen vitet në Paris dhe debatet me babanë: Merita e tij që u bëra njeri i lirë"]. Panorama.com.al.</ref> Në vitet 1977–81 ndoqi dhe mbaroi shkollimin e mesëm në Tiranë.<ref name=":02">{{Cite book|last=Dervishi|first=Kastriot|title=[[Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet]]|publisher=55|year=2012|isbn=9789994356225|location=Tiranë|pages=214|language=sq}}</ref> Gjatë viteve të tij të adoleshencës, talenti i tij u pa nga dy piktorët kryesorë shqiptarë të asaj kohe, [[Edi Hila]] dhe [[Danish Jukniu|Danish Jukni]]. Të dy e nxitën Ramën të zhvillonte aftësitë e tij prej piktori artist në mënyrë profesionale.<ref name=":0" /> Si adoleshent, Rama u përfshi në sport<ref>Rowland, Jacky (2004-06-17). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3815985.stm "Europe | The mayor who brought colour to Albania"] (Kryetari i bashkisë që solli ngjyra në Shqipëri") ''BBC News''. Marrë 5 Dhjetor 2017</ref> si një lojtar profesionist basketbolli për Dinamon e Tiranës. Ai ishte gjithashtu pjesë e ekipit kombëtar të basketbollit të Shqipërisë.<ref>[http://creativetime.org/summit/overview-2014/speakers/edi-rama/ "Edi Rama - The Creative Time Summit"]. Creativetime.org. 2013-06-23.</ref> Rama vendosi të ndjekë një karrierë profesionale të pikturës, duke u regjistruar më 1981 në Fakultetin e Arteve të Bukura - dega pikturë. Studimet e tij i kreu më 1985.<ref name=":02" /> Po atë vit nisi me titull pedagog në Akademinë e Arteve. Në orët e shuarjes të regjimit komunist organizoi disa takime të hapura studentore, gjatë të cilave regjimi u denoncua publikisht. Këto takime vepruan si një fermento e lëvizjes studentore që përfundimisht e rrëzuan regjimin. Ese nga ato mbledhje u grumbulluan në librin Refleksione, të cilin Rama publikoi së bashku me publicistin [[Ardian Klosi]]. Pas rënies së [[Republika Popullore e Shqipërisë|komunizmit në Shqipëri]], ai u përfshi në lëvizjet e para demokratike. Ai hyri në lëvizjen studentore, por shpejt u largua pas një grindjeje rreth çështjeve ideologjike me [[Sali Berisha|Sali Berishën]].<ref>[http://shekulli.com.al/36632/ Përplasja e parë Berisha-Rama në dhjetor ‘90] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028181443/http://shekulli.com.al/36632/ |date=28 tetor 2019 }} Marrë 4 Dhjetor 2017</ref> Në vitin 1993, Rama vendosi të largohej për në [[Franca|Francë]], me qëllimin e krijimit të një jete artistike atje. Në Francë, karriera e tij e pikturës u ngrit. Së bashku me ish-studentin e tij dhe më vonë miq të ngushtë, [[Anri Sala]], Rama mori pjesë në shumë ekspozita. == Karriera politike == Në janar 1997, gjatë një udhëtimi të tij në [[Shqipëria|Shqipëri]], Rama u sulmua fizikisht. U gjykua gjerësisht se rrahjet u bënë nga anëtarët e Shërbimeve Sekrete [[Shërbimi Informativ Shtetëror|SHISH]] për të ndëshkuar Ramën për kritikat e tij të hapura ndaj [[Sali Berisha|qeverisë së Berishës]].{{Cn}} Në vitin 1998, ndërsa në Shqipëri për funeralin e babait të tij, Rama mori një telefonatë<ref>[http://shqiptarja.com/news.php?IDNotizia=199423 "'Rrëfehet' Edi Rama: Telefonata që më bëri Ministër të Kulturës"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520024527/http://shqiptarja.com/news.php?IDNotizia=199423 |date=20 maj 2017 }}. Shqiptarja.com. 2017-04-22. </ref> nga kryeministri i atëhershëm i Shqipërisë, [[Fatos Nano]], duke kërkuar që ai të shërbejë si [[Ministria e Zhvillimit Urban dhe Turizmit e Shqipërisë|ministër i ri i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve]]. Rama vendosi ta pranonte ofertën, duke u përfshirë në politikë për herë të parë. Si një ministër, Rama menjëherë u bë i njohur për ekstravagancën e tij në mënyra të ndryshme, duke përfshirë stilin e tij unik të veshjes. Projektet e tij të reja kulturore, të shoqëruara me veshjen e tij të çuditshme dhe stilin e rebeluar politik, ndihmuan Rama të arrinte një nivel të pashembullt përkrahjeje në mesin e të rinjve, gjë që luajti një rol kritik në zgjedhjen e tij si Kryetar i Bashkisë së Tiranës. ===Kryetar Bashkie=== [[Skeda:Tirana - Colourful houses at Lana.jpg|parapamje|majtas|Ndërtesa me ngjyra në Tiranë.]]Në tetor të vitit 2000, Rama hyri dhe fitoi garën për kryetarin e bashkisë si ''kandidat i pavarur'', i mbështetur nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] kundër shkrimtarit [[Besnik Mustafaj]]. Pas marrjes së detyrës, ai ndërmori një fushatë radikale për kthimin e shumë pjesëve të qendrës së Tiranës dhe [[Lana|lumin Lana]] në format e tyre origjinale duke shkatërruar qindra ndërtime të paligjshme.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2069799.stm "BBC NEWS - Europe - The mayor transforming Tirana"]. ''news.bbc.co.uk''.</ref> Megjithatë, Rama fitoi njohje ndërkombëtare duke rilyer fasadat e stilit sovjetik, ndërtesat e varfra në qytet.<ref>[http://observers.france24.com/en/20100428-artist-mayor-sees-crumbling-capital-turned-painters-canvas-albania-tirana-edi-rama "Tirana's artist mayor turns crumbling capital into painters' canvas"]</ref> Pikturat i dhanë qytetit një stil unik, duke e kthyer atë papritmas në një tërheqje turistike. Ky program i ri-ngjyrosjes e fitoi Rama çmimin e Kryebashkiakut më të Mirë të Botës në 2004 (World Best Mayor).<ref name=":1">[http://www.worldmayor.com/worldmayor_2004/results_2004.html "World Mayor: The winners of the 2004 contest"].''www.worldmayor.com''.</ref> Komiteti zgjedhor, argumentoi se "Edi Rama është njeriu që ndryshoi një qytet të tërë. Tani ka një Tiranë të re, me ngjyrë, të lumtur, me një infrastrukturë të re dhe të përmirësuar dhe jetë kulturore".<ref name=":1" /> Si kryetar bashkoi ai hartimin e Master Planit të Qytetit të Tiranës<ref>[http://www.worldarchitecturenews.com/project/2008/10291/mvrdv-architects/tirana-rocks-masterplan-in-tirana.html "WAN:: Tirana Rocks masterplan by MVRDV Architects in Tirana, Albania"].''www.worldarchitecturenews.com''.</ref> duke përfshirë edhe projektin [[Sheshi Skënderbej]]. Ai mbolli mijëra pemë të reja, duke e bërë Tiranën një qytet shumë më miqësor ndaj mjedisit. Rama gjithashtu zgjeroi rrugët ekzistuese dhe hapi të reja, duke përmirësuar lëvizshmërinë. Sipas një raporti të UNDP, Rama luajti një rol kritik në modernizimin e pushtetit lokal, duke fuqizuar komunat dhe duke i dhënë atyre, për herë të parë, fuqi reale për të ndikuar në jetën e komuniteteve të tyre. Politikat e tij të suksesshme bënë që Rama të fitonte dy mandate të njëpasnjëshme si kryebashkiak i Tiranës, duke mposhtur avokatin [[Spartak Ngjela]] në 2003 dhe kandidatin e [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partisë Demokratike të Shqipërisë]] [[Sokol Olldashi]] në zgjedhjet komunale të vitit 2007. Në zgjedhjet komunale të vitit 2007, procesi i numërimit zgjati 6 ditë dhe u shënua me stalla të përsëritura, duke shkaktuar ndërhyrjen e ambasadorëve më të shquar të huaj të akredituar në vend.  Pasi drejtoi Bashkinë e Tiranës për 11 vjet, në zgjedhjet lokale të 8 majit 2011 Rama që kandidont për herë të katërt, humbi ndaj kandidatit në moshë të re të [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partisë Demokratike]], [[Lulzim Basha|Lulzim Bashës]]. Rama fitoi 49.7% të votave,<ref>{{Cite web|title=KQZ Rezultatet e Zgjedhjeve Vendore 2011|url=http://www.cec.org.al/images/stories/zgjedhje-vendore/2011/HTML_31.10/buletini_prova261211.htm|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130627105608/http://www.cec.org.al/images/stories/zgjedhje-vendore/2011/HTML_31.10/buletini_prova261211.htm|archive-date=27 qershor 2013|access-date=10 shkurt 2013|language=sq}}</ref> pra shumë më pak se në vitin 2007. Por proçesi i shpalljes së Lulzim Bashës fitues i zgjedhjeve për Kryetar të Bashkisë të Tiranës u shoqërua me shumë polemika.<ref>[http://www.top-channel.tv/artikull.php?id=211367 Top Channel]</ref> Rezultati paraprak jo përfundimtar, i jepte Ramës një avantazh të ngushtë prej 10 votash ndaj rivalit të tij Lulzim Basha, por gjatë numërimit të votave shumë fletë votimi për kryetarin e bashkisë ishin hedhur gabimisht në kutitë e votimit për anëtarët e këshillave bashkiake. Në ligjin e zgjedhjeve nuk kishte ndonjë përcaktim nëse këto vota duhet të quhen të pavlefshme ose të vlefshme. Duke qenë se fletët e votimit ishin të qarta dhe pa gabime [[Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të Shqipërisë|Komisioni Qendror i Zgjedhjeve]] e pranoi kërkesën e Partisë Demokratike dhe Lëvizjes Socialiste për Integrim që këto vota të konsiderohen të vlefshme. Shumica e këtyre votave ishin për kandidatin Lulzim Basha të "Koalicionit për Qytetarin" i cili u shpall fitues me 91 vota. Në përfundim të një procesi numërimi të dyshimtë sipas drejtuesve të Partisë Socialiste por të drejtë sipas Partisë Demokratike, Lidhjes Socialiste për Integrim dhe partive të tjera të Koalicionit për Qytetarin, nga i cili rezultuan sipas Gazetës ''Shqip'' 870 fletë votimi më shumë sesa votues,<ref>[ http://www.gazeta-shqip.com/politike/c4df81d8118d8ec637841b5cf3653927.html{{Lidhje e thyer}} Gazeta Shqip]</ref> KQZ shpalli fitues kandidatin e Partisë Demokratike Lulzim Basha me një avantazh prej 91 votash. Këto zgjedhje u quajtën nga misioni vëzhgues i OSBE-ODHIR-it si konkurruese e transparente, por tejet të polarizuara e me mungesë besimi ndërmjet partive në qeveri e opozitë<ref>{{Cite web|url=http://www.osce.org/sq/odihr/82108|title=Raporti Përfundimtar, Faqe 2 (15 gusht 2011)|access-date=15 maj 2013|archive-date=2 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130502114056/http://www.osce.org/sq/odihr/82108|url-status=dead}}</ref> dhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve u kritikua për vendime të mara në mënyrë jokonsensuale, dhe pa një bazë të qartë ligjore,<ref>{{Cite web|url=http://www.osce.org/sq/odihr/82108|title=Raporti Përfundimtar, Faqe 28 (15 gusht 2011)|access-date=15 maj 2013|archive-date=2 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130502114056/http://www.osce.org/sq/odihr/82108|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.top-channel.tv/artikull.php?id=211367 Top Channel]</ref> të cilat në shumë raste krijuan përshtypjen se KQZ po favorizonte shumicën qeverisëse. === Në opozitë === Në tetor 2005, Rama u bë udhëheqës i Partisë Socialiste pas dorëheqjes së [[Fatos Nano|Fatos Nanos]]. Duke përfituar nga popullariteti i Ramës si kryetar i bashkisë, [[Partia Socialiste e Shqipërisë]] rifitoi apelin. Rama rishkroi imazhin e zbehtë të partisë, duke inkurajuar shumë intelektualë, sipërmarrës dhe artistë të rinj për t'u bashkuar. Gjatë qëndrimit të tij, Rama u frymëzua nga politikat progresive të "Punës së Re" të [[Tony Blair]] dhe "Rruga e Tretë" e [[Anthony Giddens]], duke bërë thirrje për një "drejtim të tretë ndërmjet të drejtës dhe majtës tradicionale" Zgjedhjet e vitit 2009 ishin me të meta dhe janë thirrur si të tillë nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë|opozita socialiste]], të cilët kanë kërkuar rinumërimin e fletëvotimeve. [[Sali Berisha|Berisha]] refuzoi çdo rinumërim të votave, me arsyetimin se [[Kushtetuta e Shqipërisë]] nuk parashikon një procedurë të tillë. Për këtë arsye ai e quajti opozitën në parlament për të ndryshuar kushtetutën, por Partia Socialiste nuk pranoi. Kriza politike midis qeverisë dhe opozitës u përkeqësua me kalimin e kohës, me socialistët që braktisën debatet parlamentare për muaj dhe organizuan greva urie për të kërkuar mbështetje të brendshme dhe ndërkombëtare. BE ka tentuar një pajtim, i cili dështoi. Kriza politike e vazhdueshme ishte një nga arsyet për refuzimin e BE-së për t'i dhënë statusit zyrtar të kandidatit të Shqipërisë në fund të vitit 2010.<ref>Jovanovska, Svetlana. (8 May 2012) [http://euobserver.com/887/31237 / Albania is refused EU candidate status]. Euobserver</ref> Më 21 janar 2011, pati përplasje mes policisë dhe protestuesve në një tubim [[Demonstratat në Shqipëri (2011)|anti-qeveritar përpara ndërtesës së Qeverisë]] në [[Tirana|Tiranë]]. Katër vetë u vranë nga forcat speciale të qeverisë.<ref>[http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/breakingnews/2011/01/21/nb-00 Breaking News: Protesters killed in Tirana rally]. SETimes (21 Janar 2011). </ref> BE lëshoi ​​një deklaratë për politikanët shqiptarë, duke paralajmëruar të dy palët që të përmbahen nga dhuna.<ref>Pop, Valentina. (8 May 2012) [http://euobserver.com/887/31686 Albania killings cast shadow over country's EU aspirations]. Euobserver. </ref> == Kryeministër == <blockquote>''Shiko më shumë: [[Kryeministri i Shqipërisë]], [[Qeveria Rama I]], [[Qeveria Rama II]]''</blockquote> [[Skeda:Arbeitsbesuch Albanien (14420196236).jpg|parapamje|djathtas|Ministri i Jashtëm austriak Sebastian Kurz takon Edi Ramën në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. (17 qershor 2014)]] Gjatë [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2013|zgjedhjeve parlamentare të vitit 2013]], [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] e Edi Rama kryesoi koalicionin e partive të majta që fituan një fitore të thellë kundër koalicionit konservator të [[Sali Berisha|Sali Berishës]] nga [[Partia Demokratike e Shqipërisë]]. Platforma e Ramës, me emrin ''Rilindja'' u bazua në katër shtylla, integrimin evropian, ringjalljen ekonomike, Rivendosjen e rendit publik dhe demokratizimin e institucioneve shtetërore. Që nga 15 shtatori 2013, Rama shërben si Kryeministri i [[Lista e Kryeministrave të Shqipërisë|33-të]] i Shqipërisë. Gjatë fushatës zgjedhore, Rama deklaroi se kthimi i rendit publik ishte përparësia e tij numër një. Në vitin 2013, [[Policia e Shtetit (Shqipëri)|Policia Shqiptare]] ishte në gjendje të mbulonte në mënyrë aktive vetëm 55% të territorit.<ref>[http://www.punetebrendshme.gov.al/al/te-rejat/lajme/rriten-pagat-per-93-te-punonjesve-te-policise-se-shtetit&page=48 "Rriten pagat për 93 % të punonjësve të Policisë së Shtetit"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018000128/http://www.punetebrendshme.gov.al/al/te-rejat/lajme/rriten-pagat-per-93-te-punonjesve-te-policise-se-shtetit%26page%3D48 |date=18 tetor 2017 }}. ''www.punetebrendshme.gov.al''. </ref> Qeveria ka investuar shumë në modernizimin, trajnimin dhe përmirësimin e përfitimeve financiare të forcës policore. Policia fitoi "përshëndetje" ndërkombëtare kur në vitin 2014 ndërmori një operacion shumë të suksesshëm në [[Lazarati|Lazarat]], një fshat i largët në jug të vendit, i njohur për prodhimin e [[Marihuana|marijuhanës]].<ref>https://www.ata.gov.al/en/interpol-praises-state-police-operation-in-lazarat/{{Lidhje e vdekur}}</ref> Rama është zotuar për ristrukturimin e [[Pushteti gjyqësor në Shqipëri|sistemit gjyqësor]] në [[Shqipëria|Shqipëri]], që ishte një nga sistemet gjyqësore më të korruptuara dhe joefektive në Evropë në atë kohë.<ref>[http://www.infocip.org/en/?p=1199 ""The whole judicial system in Albania is corrupt". Chief of EURALIUS reveals the truth for VOA / VIDEO interview in English (full length)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180106120313/http://www.infocip.org/en/?p=1199 |date=6 janar 2018 }}.''www.infocip.org''. </ref> Në vitin 2016, Parlamenti miratoi "ligjin e vetingut".<ref>User, Super. [http://www.euralius.eu/index.php/en/news/271-approval-of-the-vetting-law-in-the-parliament-of-the-republic-of-albania "Euralius - Approval of the Vetting law in the Parliament of the Republic of Albania"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031054831/http://www.euralius.eu/index.php/en/news/271-approval-of-the-vetting-law-in-the-parliament-of-the-republic-of-albania |language=en|date=31 tetor 2017 }}.''www.euralius.eu''. </ref> Bazuar në këtë ligj, çdo gjyqtar ose prokuror i cili nuk mund të shpjegojë burimin e tij të pasurisë ose të ish vendimeve të dyshimta do të skualifikohet për jetë. Në nëntor 2016, [[Bashkimi Evropian]] deklaroi se një zbatim i suksesshëm i ligjit të verifikimit mbetet kriteri i vetëm për të përmbushur përpara hapjes së bisedimeve të pranimit.<ref>[http://www.kryeministria.al/en/newsroom/press-releases/germany-s-further-support-for-the-implementation-of-the-justice-reform1480421807 "Germany's further support for the implementation of the Justice Reform"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180106174014/https://kryeministria.al/en/newsroom/press-releases/germany-s-further-support-for-the-implementation-of-the-justice-reform1480421807 |language=en|date=6 janar 2018 }}. ''www.kryeministria.al''. </ref> [[Skeda:Secretary Kerry Shakes Hands With Albanian Prime Minister Rama Before Bilateral Meeting at NATO Summit in Wales (14961134157).jpg|parapamje|Sekretari i Shtetit i SHBA [[John Kerry]] dhe Edi Rama në Newport, [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Mbretëria e Bashkuar]]. (5 shtator 2014)]] Një tjetër reformë kyçe, ishte reforma në sektorin e energjisë, e lënë në prag të falimentimit nga një përpjekje e mëparshme e dështuar e privatizimit.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/wires/ap/article-3541433/Albania-probe-failed-privatization-power-utility.html "Albania to probe failed privatization of power utility"]. </ref> Qeveria e tij ka zbatuar me sukses pagesën e miliardave të faturave të papaguara dhe ka investuar shumë në modernizimin e rrjetit të vjetërsuar të shpërndarjes së energjisë.<ref>[https://www.imf.org/en/News/Articles/2017/02/27/NA270217-Albania-successfully-concludes-3-year-support-program "Albania Successfully Concludes Three-Year IMF-Supported Program"]. ''www.imf.org''. </ref> Politikat ekonomike gjithashtu kanë qenë të suksesshme.<ref>https://www.ata.gov.al/en/world-bank-report-albania-records-highest-growth-rate-in-region/{{Lidhje e vdekur}}</ref> Rritja ekonomike, nga 0,5% në vitin 2013, u përshpejtua në 3,5% në vitin 2016. Papunësia është zvogëluar në mënyrë të qëndrueshme, falë 183,000 vendeve të reja të punës<ref>http://gazeta-shqip.com/lajme/2017/01/26/ahmetaj-premtimi-per-300-mije-vende-pune-eshte-mbajtur/</ref> të krijuara deri vitin 2017 . Për më tepër, me 14.7% (2016) [[Shqipëria]] ka [[Lista e shteteve për nga shkalla e papunësisë|nivelin më të ulët të papunësisë]] në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]]. Reforma të tjera të rëndësishme përfshijnë reformën administrative, reformën e sistemit të mirëqenies sociale dhe të sistemit të pensioneve, si dhe reformën në arsimin e lartë. Ndërkombëtarisht, Rama po ndjek një politikë të pajtimit historik midis [[Shqiptarët|shqiptarëve]] dhe [[Serbët|serbëve]] dhe vizitës së tij në [[Beogradi|Beograd]], në vitin 2014 ishte vizita e parë e një [[Kryeministri i Shqipërisë|kryeministri shqiptar]] në [[Serbia|Serbi]] për më shumë se 70 vjet. Në një vizitë të dytë, gjatë Forumit Ekonomik të Nishit, Rama krahasoi procesin e pajtimit shqiptar dhe serb me pajtimin historik midis francezëve dhe gjermanëve pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]].<ref>[http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=336420 "Forumi shqiptaro-gjerman, Rama: Shqipëri-Serbi, si Gjermania e Franca pas luftës - Lajme - Top Channel"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171005150509/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=336420 |date=5 tetor 2017 }}. ''top-channel.tv''</ref> Rama është gjithashtu një mbështetës kryesor i [[Procesi i Berlinit|Procesit të Berlinit]], një platformë ndërqeveritare e bashkëpunimit midis [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]] dhe vendeve të [[Ballkani Perëndimor|Ballkanit Perëndimor]]. [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] e udhëhequr nga Rama mori pjesë në [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2017|zgjedhjet parlamentare të 2017]] më 25 qershor 2017. Një ditë më pas, rezultatet e pjesshme sugjeruan se Partia Socialiste kishte fituar shumicën.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-albania-election-result-idUSKBN19H18L Albanian Socialists to get parliamentary majority, partial vote count shows] Reuters</ref> === Kabineti === ==== Kabineti 1 ==== <blockquote>''Shiko edhe:[[Qeveria Rama I]]''</blockquote>[[Qeveria Rama I|Kabineti i parë]] i Ramës u betua nga [[Presidenti i Shqipërisë|Presidenti]] [[Bujar Nishani]] më 15 shtator 2013, duke u bërë Kabineti i 8-të i [[Shqipëria|Republikës së Shqipërisë]], që nga [[Rënia e komunizmit në Shqipëri|rënia e komunizmit]] në Shqipëri. Kabineti përbëhet nga 21 anëtarë, me pesëmbëdhjetë nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]], katër nga [[Lëvizja Socialiste për Integrim]] dhe një nga [[Partia Demokratike e Shqipërisë| party Demokratike]]. Kabineti është gjithashtu i pari në të cilin numri i ministrave femra është i barabartë me numrin e ministrave meshkuj, duke përjashtuar Kryeministrin.<ref>[http://www.ambasadat.gov.al/saudi-arabia/en/pm-rama-global-leader-woman-summit "PM Rama at "Global Leader Woman" Summit"].''ambasadat.gov.al''.</ref> {| class="wikitable" !Kabinet !Emri !Partia !Periudha |- !Kryeministër |Edi Rama |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Zëvendëskryeministër |[[Niko Peleshi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Mbrojtjes |[[Mimi Kodheli]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Brendshëm |[[Saimir Tahiri]] | [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Punëve të Jashtme |[[Ditmir Bushati]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Ministri i Drejtësisë |Gazmend Bardhi |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministër i Integrimit Evropian |[[Klajda Gjosha]] |[[Lëvizja Socialiste për Integrim|Lëvizja Socialiste]] [[Lëvizja Socialiste për Integrim|për Integrim]] |(2013–2017) |- !Ministri i Zhvillimit Ekonomik |Milva Ekonomi |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Energjisë dhe Industrisë |[[Damian Gjiknuri]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Ministri i Transportit dhe Infrastrukturës |Sokol Dervishaj |[[Lëvizja Socialiste për Integrim|Lëvizja Socialiste]] [[Lëvizja Socialiste për Integrim|për Integrim]] |(2013–2017) |- !Ministër i Zhvillimit Urban |[[Eglantina Gjermeni]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Bujqësisë |[[Edmond Panariti]] |[[Lëvizja Socialiste për Integrim|Lëvizja Socialiste]] [[Lëvizja Socialiste për Integrim|për Integrim]] |(2013–2017) |- !Ministri i Shëndetësisë |Arben Beqiri |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Arsimit |Mirela Karabino |[[Partia Demokratike e Shqipërisë| party Demokratike]] |(2013–2017) |- !Ministri i Mirëqenies Sociale dhe Rinisë |[[Blendi Klosi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2015–2017) |- !Ministri i Kulturës |[[Mirela Kumbaro]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Ministri i Mjedisit |[[Lefter Koka]] |[[Lëvizja Socialiste për Integrim|Lëvizja Socialiste]] [[Lëvizja Socialiste për Integrim|për Integrim]] |(2013–2017) |- !Ministri i Inovacionit dhe Administratës Publike |Milena Harito |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministri i Marrëdhënieve me Parlamentin |[[Ermonela Felaj]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |- !Ministër i Pushtetit Lokal |[[Eduard Shalsi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–2017) |} ==== Kabineti 2 ==== <blockquote>''Shiko më shumë: [[Qeveria Rama II]]''</blockquote>Kabineti II i Ramës u betua nga Presidenti [[Ilir Meta]] në shtator 2017, duke u bërë Kabineti i 9-të i [[Shqipëria|Republikës së Shqipërisë]], që nga [[rënia e komunizmit në Shqipëri]]. Kabineti përbëhet nga 15 anëtarë, të gjithë vijnë nga [[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]]. Kabineti është gjithashtu i dyti në të cilin numri i ministrive femra është i barabartë me numrin e ministrave meshkuj, përjashtuar Kryeministrin. {| class="wikitable" !Kabineti !Emri !Partia !Periudha |- !Kryeministia |'''Edi Rama''' |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Kryeministria |[[Senida Mesi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë |[[Olta Xhaçka]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Punëve të Brendshme |[[Fatmir Xhafaj]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Punëve të Jashtme |[[Ditmir Bushati]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Ministria e Drejtësisë |[[Etilda Gjonaj|Etilda Gjoni]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Zhvillimit Urban dhe Turizmit |[[Mirela Kumbaro]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2013–) |- !Ministria e Financave e Shqipërisë |[[Arben Ahmetaj]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |- !Ministria e Arsimit dhe Sportit |[[Lindita Nikolla]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Shëndetësisë |[[Ogerta Manastirliu]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017-) |- !Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë |[[Damian Gjiknuri]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |- !<small>Ministria e Bujqësisë, Zhvillimit Rural dhe Administrimit të Ujrave</small> |[[Niko Peleshi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |- !Ministria e Mjedisit  |[[Blendi Klosi]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |- !Ministëria e Shtetit për shqiptarët jashtë kufijve |[[Pandeli Majko]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |- !Ministria e Shtetit për Sipërmarrësit |[[Sonila Qato]] |[[Partia Socialiste e Shqipërisë| party Socialiste]] |(2017–) |} === Politika e jashtme === Rama ka pasur një agjendë intensive të takimeve të nivelit të lartë. Që nga viti 2013, Rama është takuar shpesh me kancelaren gjermane [[Angela Merkel]], presidentin amerikan [[Barack Obama|Barak Obama]], presidentin francez [[François Hollande|Francois Hollande]], kryeministrin britanik [[David Cameron]], kryeministrin kinez [[Li Keqiang]], ministrin e jashtëm austriak [[Sebastian Kurz]], [[Françesku|Papa Françesku]] dhe shumë të tjerë. Në disa raste, Rama ka deklaruar se [[Bashkimi Evropian|Bashkimi Europian]] ka nevojë të përshpejtojë procesin e integrimit të [[Ballkani Perëndimor|Ballkanit Perëndimor]], duke e konsideruar atë si mënyrën e vetme për të ndrydhur fraksionet e rrezikshme në rajon, duke parandaluar një shpërthim të mundshëm të dhunës, si ai që ka arritur në rajon në vitet nëntëdhjetë.<ref>[http://blogs.ft.com/the-world/2015/07/if-eu-shuns-albania-radical-islam-beckons/ "If EU shuns Albania radical Islam beckons"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107081849/http://blogs.ft.com/the-world/2015/07/if-eu-shuns-albania-radical-islam-beckons/ |date=7 nëntor 2015 }}. </ref> Rama ka denoncuar gjithashtu si destabilizues rritjen e influencës ruse në rajon.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/2017/02/24/dont-abandon-us-russians-pleads-albanian-leader-fearing-us-will/ "Don't abandon us to the Russians, pleads Albanian leader, fearing US will walk away"]. </ref> === Takimet e qeverisë Rama me mërgatën shqiptare === ==== Takimi i Kryeministrit Edi Rama me Shqiptarët në Mbretërinë e Bashkuar, 24 Nëntor 2024 ==== Më 24 nëntor 2024, Kryeministri shqiptar [[Edi Rama]] zhvilloi një takim<ref>https://lexo.al/2024/11/live-turi-me-diasporen-gati-takimi-i-rames-me-shqiptaret-e-londres-salla-me-mbi-7-mije-vende/</ref> të rëndësishëm në Londër me komunitetin shqiptar të vendosur në Mbretërinë e Bashkuar<ref>https://www.youtube.com/watch?v=LhkYRFH21BQ/</ref>. Në një atmosferë ku flamujt kuqezi dominonin sallën dhe emocionet përshkonin të pranishmit, ky takim shënoi një moment të veçantë për diasporën shqiptare, duke përforcuar lidhjet e tyre me atdheun dhe duke adresuar çështje të rëndësishme për komunitetin. Gjatë fjalës së tij, Rama vlerësoi arritjet e shqiptarëve në Mbretërinë e Bashkuar, duke i përshkruar ata si një shembull integrimi dhe kontributi në shoqërinë britanike. Ai nënvizoi se shqiptarët nuk janë "pushtues", siç ishin etiketuar nga disa figura politike britanike në të kaluarën, por një pjesë integrale dhe dinjitoze e shoqërisë angleze. Rama kritikoi ashpër retorikën e vitit të kaluar nga ish-Sekretarja e Brendshme britanike Suella Braverman, e cila kishte bërë deklarata fyese ndaj shqiptarëve. “Na trajtuan sikur kërkonim kokën dhe kurorën e Mbretëreshës,” tha ai, duke përmendur se Braverman nuk është më në pushtet, ndërsa shqiptarët mbeten një pjesë e qëndrueshme e Mbretërisë së Bashkuar. Një nga lajmet më të rëndësishme të shpallura në takim ishte nisma ligjore<ref>https://shqiptarja.com/video/rama-ne-londer-nisme-ligjore-per-rikthimin-e-emrit-te-shqiptareve-te-regjistruar-si-kosovare-ne-britani/</ref> që do t’u mundësojë shqiptarëve të regjistruar si kosovarë gjatë kohës së luftës në Kosovë të rikthejnë emrin e tyre të saktë në regjistrat shqiptarë. Rama e cilësoi këtë si një akt drejtësie për ata që për arsye historike dhe politike ishin detyruar të ndryshonin identitetin e tyre në dokumentet britanike. Pavarësisht atmosferës pozitive, takimi nuk i shpëtoi disa protestave<ref>https://shqiptarja.com/lajm/incidentet-ne-londer-ne-takimin-e-rames-momentet-kur-diversantet-e-berishes-shoqerohen-personeli-i-siguris/</ref> nga individë që kundërshtonin politikat e qeverisë së Ramës. Megjithatë, Kryeministri përdori këtë moment për të theksuar rëndësinë e bashkimit të votës rreth vizionit të tij për Shqipërinë dhe për rrugën evropiane të vendit. Takimi i Edi Ramës me shqiptarët në Londër ishte më shumë se një event formal. Ai përfaqësoi një moment bashkimi, reflektimi dhe angazhimi për diasporën shqiptare në Britani. Mesazhi kryesor ishte i qartë: shqiptarët janë një komunitet krenar, i integruar dhe me potencial për të luajtur një rol të rëndësishëm në ndërtimin e së ardhmes së Shqipërisë dhe në përforcimin e marrëdhënieve mes dy vendeve. ==== Takimi i Edi Ramës me shqiptarët në Amerikë në kuadër të turit "Krenar për Shqipërinë" ==== Më 26 tetor 2024, kryeministri i Shqipërisë, [[Edi Rama]], zhvilloi një takim të rëndësishëm me shqiptarët e diasporës në New York<ref>https://shqiptarja.com/lajm/ku-jane-shqiponjat-rama-fton-shqiptaret-e-amerikes-sot-ne-new-york-priten-te-jene-mbi-2-mije-pjesemarres/</ref>, si pjesë e turit të tij “Krenar për Shqipërinë”<ref>{{Cite web|url=https://ata.gov.al/2024/10/26/krenare-per-shqiperine-rama-ndan-fotoalbumin-e-takimit-me-shqiptaret-e-amerikes/|title=Kopje e arkivuar|access-date=15 janar 2025|archive-date=10 dhjetor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241210193323/https://ata.gov.al/2024/10/26/krenare-per-shqiperine-rama-ndan-fotoalbumin-e-takimit-me-shqiptaret-e-amerikes/|url-status=dead}}</ref>. Ky tur ka si qëllim thellimin e lidhjeve me diasporën shqiptare dhe angazhimin e saj për të mbështetur vizionin e qeverisë për integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Europian deri në vitin 2030. Gjatë fjalës së tij, Kryeministri përshkroi një krahasim të gjerë mes gjendjes së Shqipërisë para marrjes së detyrës së tij dhe përparimit që është bërë që nga ajo kohë. Reforma në drejtësi u theksua si një nga arritjet kryesore të qeverisjes së tij, duke e cilësuar atë si një hap historik për eliminimin e pandëshkueshmërisë dhe korrupsionit. Rama deklaroi se reformat janë realizuar falë mbështetjes së partnerëve ndërkombëtarë, si SHBA dhe BE, por mbi të gjitha falë vullnetit politik të Partisë Socialiste. Ai renditi disa nga sukseset e arritura gjatë qeverisjes së tij. Edi Rama e mbylli takimin me një thirrje për bashkëpunim të ngushtë mes qeverisë dhe diasporës për realizimin e objektivave madhore të Shqipërisë. Ai shprehu bindjen se integrimi i vendit në BE është i arritshëm dhe ftoi shqiptarët e Amerikës që të jenë pjesë e këtij procesi historik.<ref>https://ina-online.net/rama-takim-me-shqiptaret-ne-new-york-dua-voten-tuaj-per-te-anetaresuar-shqiperine-ne-be/</ref> Ky takim<ref>https://javanews.al/live-kryeministri-rama-takohet-sot-me-diasporen-ne-amerike-pritet-me-kostume-tradicionale-dhe-flamujt-kuq-e-zi/</ref> nënvizoi rëndësinë e diasporës si një urë lidhëse mes Shqipërisë dhe botës, dhe një faktor kyç për arritjen e synimeve strategjike të vendit. ==== Takimi i Edi Ramës me shqiptarët në Selanik, Greqi ==== Më 3 nëntor 2024, kryeministri i [[Shqipëria|Shqipërisë]] [[Edi Rama]] u takua me shqiptarët që jetojnë në Selanik<ref>https://shqiptarja.com/lajm/rama-nga-selaniku-shqiptaret-kane-pasur-rolin-e-tyre-per-shekuj-me-radhe-kane-vendosur-guret-e-nje-modeli-bashkejetese-dhe-bashkeveprimi/</ref>,<ref>https://shqiptarja.com/lajm/rama-mesues-shqiptare-ne-greqi-do-iu-mesojne-gjuhen-amtare-femijeve/</ref> të Greqisë, si pjesë e turit të tij të diasporës. Ky takim ishte një ngjarje e rëndësishme për komunitetin shqiptar në Greqi, ku salla e mbushur me flamuj shqiptarë dhe tinguj të këngëve shqip përforcoi lidhjen e fortë të diasporës me atdheun. Kryeministri Rama falënderoi të gjithë pjesëmarrësit, duke e cilësuar këtë atmosferë si një frymëzim "kuqezi" për shqiptarët kudo që ndodhen. Gjatë fjalës së tij, Rama shpalosi objektivin strategjik që Shqipëria të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian me të drejta të plota deri në vitin 2030. Ai e lidhi këtë qëllim me jetën e shqiptarëve të diasporës, të cilët kanë ndërtuar jetë dhe familje në vendet e BE-së dhe përfitojnë nga të drejtat dhe mundësitë që ofron kjo bashkësi. Kryeministri theksoi rëndësinë e përpjekjeve për integrimin e plotë të Shqipërisë në BE, duke kërkuar mbështetjen e shqiptarëve në diasporë që të bashkohen në këtë rrugëtim historik. Takimi i Ramës me shqiptarët në Greqi përforcon rolin e rëndësishëm që diaspora mund të ketë në zhvillimin e ardhshëm të Shqipërisë. Ai bëri thirrje për mbështetjen e tyre, duke e lidhur atë me vizionin e një Shqipërie të integruar plotësisht në Bashkimin Evropian. Mesazhi i Ramës për ngritjen e flamurit të Skënderbeut dhe Ismail Qemalit në Bruksel u prit me entuziazëm nga të pranishmit, të cilët ndanë me të një ndjenjë krenarie për të ardhmen e Shqipërisë në Evropë. ==== Takimi i Edi Ramës me shqiptarët në Athinë në Maj 2024 ==== Më 12 maj 2024, Kryeministri i [[Shqipëria|Shqipërisë]], [[Edi Rama]], zhvilloi një takim<ref>https://www.evropaelire.org/a/rama-turne-diaspora-shqiptare-mbledhje-votash-/32946799.html/</ref> të rëndësishëm me mijëra shqiptarë që jetojnë në Athinë, kryeqytetin e Greqisë. Ky aktivitet, i mbajtur në stadiumin “Galatsi,” ishte një nga ndalesat e tij në një turne që synonte mbledhjen e mbështetjes për Partinë Socialiste të Shqipërisë, me theks të veçantë në ndihmën dhe zgjidhjen e sfidave të përditshme të diasporës shqiptare. Kjo ngjarje u karakterizua nga një pjesëmarrje e madhe e shqiptarëve, të cilët u paraqitën me flamuj kuq e zi, këngë e valle tradicionale, në një atmosferë të mbushur me entuziazëm dhe krenari kombëtare. Në fjalën e tij<ref>https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=VYSBWJf_FJ0/</ref> përpara shqiptarëve në Athinë, Edi Rama theksoi rëndësinë e një “historie të re” në marrëdhëniet Shqipëri-Greqi. Ai shpjegoi se qëndrimi i Shqipërisë ndaj Greqisë bazohet në respektin reciprok dhe kërkoi që edhe Greqia të bëjë të njëjtën gjë, duke u kujdesur për bashkëkombësit shqiptarë në këtë vend fqinj. Duke e konsideruar Greqinë një partner të natyrshëm strategjik, Rama deklaroi: Gjatë këtij takimi, Rama përmendi se në dekadën e tij në qeverisje janë bërë përpjekje të mëdha për të mbrojtur interesat e shqiptarëve, pavarësisht sfidave të ndryshme. Ai gjithashtu pranoi gabime të mundshme, por theksoi se asnjëherë nuk i ka shitur interesat e qytetarëve shqiptarë. Një nga çështjet më të nxehta që Rama ngriti ishte ligji i luftës, i cili ende mbetet në fuqi në Greqi kundrejt Shqipërisë. Sipas Ramës, mbajtja e këtij ligji është një absurditet historik, pasi Greqia e ka hequr atë për Italinë. Kryeministri përmendi gjithashtu sakrificat që kanë bërë shqiptarët në Greqi gjatë viteve, nga ndryshimi i emrave në greqisht deri te përballja me dëbimet për mungesë dokumentesh të rregullta. Rama i cilësoi emigrantët shqiptarë në Greqi si “zot të barabartë të shtëpisë,” duke nënvizuar se ata nuk duhet të trajtohen si “shërbëtorë të dikurshëm të Greqisë.” Kjo deklaratë ishte një kërkesë për trajtim të drejtë dhe për të forcuar ndjenjën e barazisë mes dy komuniteteve, si një bazë për marrëdhënie miqësore dhe afatgjata. Një pikë tjetër e rëndësishme që Rama diskutoi ishte përmirësimi i kushteve për pensionet dhe lejet e qëndrimit për shqiptarët që jetojnë dhe punojnë në Greqi. Në këtë drejtim, ai bëri të ditur se janë nisur negociata në nivel ekspertësh për të arritur një marrëveshje për njohjen e pensioneve. Një përparim i tillë është parë si një zhvillim pozitiv për emigrantët shqiptarë, të cilët kanë vuajtur për një kohë të gjatë nga mungesa e një sistemi të tillë reciprok. Rama u shpreh optimist për rezultatet e këtyre negociatave, edhe pse nuk dha një afat të saktë për përmbylljen e marrëveshjeve. Rama njoftoi gjithashtu fillimin e një dialogu teknik për çështjet e lejeve të qëndrimit dhe për procesin e natyralizimit për ata që kërkojnë shtetësinë greke. Ndryshimet e shpeshta ligjore dhe procedurale kanë bërë që shumë shqiptarë të përballen me vështirësi për rinovimin e dokumenteve dhe përfitimin e të drejtave bazë në Greqi. Në fjalën e tij, Rama bëri gjithashtu thirrje për një marrëdhënie më të afërt dhe vëllazërore mes shqiptarëve dhe grekëve. Ai e përshkroi këtë marrëdhënie si një element kyç për të garantuar një paqe të qëndrueshme në rajon dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë dhe të integruar në rendin europian. Rreth 500 mijë shqiptarë jetojnë aktualisht në Greqi, duke përbërë një nga komunitetet më të mëdha të diasporës shqiptare në Europë. Pavarësisht nga prania e tyre e madhe, përfaqësues të diasporës kanë theksuar se shqiptarët ende nuk janë të integruar si një komunitet i përbashkët, por më shumë si individë të shpërndarë në vende të ndryshme pune dhe banimi. Mungesa e një marrëveshjeje për njohjen e sigurimeve shoqërore, problemet e vazhdueshme me lejet e qëndrimit dhe ndërlikimet në procesin e natyralizimit janë ndër sfidat kryesore që ata përballojnë. Takimi i Edi Ramës me diasporën shqiptare në Athinë ishte një ngjarje e rëndësishme, që hodhi dritë mbi problemet dhe aspiratat e shqiptarëve në Greqi. Ky aktivitet jo vetëm që theksoi përpjekjet për përmirësimin e marrëdhënieve<ref>https://www.balkanweb.com/takimi-i-kryeministrit-me-emigrantet-ne-athine-ne-shenjester-te-mediave-greke-rama-fryma-e-atdheut-e-thelle-mes-shqiptareve-te-greqise/#gsc.tab=0/</ref> dypalëshe mes Shqipërisë dhe Greqisë, por gjithashtu solli në qendër të vëmendjes vështirësitë dhe shpresat e shqiptarëve emigrantë. Mesazhi i Ramës për respekt, reciprokitet dhe fqinjësi të mirë ishte një thirrje për një marrëdhënie më të barabartë dhe të qëndrueshme mes dy vendeve, në një moment kur integrimi europian dhe stabiliteti rajonal mbeten përparësi të mëdha për të dyja kombet. ==== Takimi i Edi Ramës me shqiptarët në Milano, 26 Maj 2024 ==== Më 26 maj 2024<ref>https://tvklan.al/rama-me-shqiptaret-ne-milano/</ref>, Kryeministri i [[Shqipëria|Shqipërisë]], [[Edi Rama]], mbajti një takim të ngrohtë dhe të frymëzuar me mijëra<ref>https://www.youtube.com/watch?v=DNPmGEcoa0Q/</ref> shqiptarë të Italisë në pallatin e sportit, Busto Arsizio<ref>https://shqiptarja.com/lajm/turi-me-diasporen-rama-njofton-shqiptaret-e-italise-takimin-e-rradhes-ne-milano-ne-pallatin-e-sportit-busto-arsizio/</ref>, afër Milanos<ref>https://shqiptarja.com/lajm/rama-me-26-maj-takimi-me-shqiptaret-e-italise-ne-milano/</ref>. Ky takim është pjesë e turit të tij në vendet europiane ku komunitetet shqiptare jetojnë e punojnë prej më shumë se tre dekadash. Një mori flamujsh shqiptarë dhe italianë shoqëruan një atmosferë të ngrohtë dhe të veçantë, duke simbolizuar lidhjet e fuqishme mes dy popujve të lidhur ngushtë historikisht. Në fjalimin e tij, Kryeministri Rama vlerësoi komunitetin shqiptar në [[Italia|Itali]] si një shembull të shkëlqyer të suksesit dhe integrimit në Europë, duke i përshkruar ata si "pararojë të ribashkimit të Shqipërisë me Europën". Sipas Ramës, shqiptarët e Italisë mishërojnë krenarinë kombëtare dhe përfaqësojnë një shembull frymëzues për misionin e bashkimit me Europën demokratike. Rama solli në vëmendje edhe atë pjesë të historisë kur shumë shqiptarë arritën në brigjet italiane në kushte të vështira, të shtyrë nga dëshira për liri dhe për një jetë më të mirë. Sipas tij, ky emigracion masiv ndodhi për shkak të një dashurie të thellë për Italinë, të ushqyer nga dekada të tëra ku televizioni dhe kultura italiane ndikonin te shqiptarët. Ata identifikoheshin me lirinë dhe lumturinë e përfaqësuar nga kultura italiane, të cilën ata e përvetësuan përmes programeve televizive dhe muzikës italiane që mbërrinte ilegalisht në Shqipëri gjatë komunizmit. Takimi i Ramës me shqiptarët në Milano shënon jo vetëm një lidhje të vazhdueshme të Shqipërisë me diasporën e saj, por edhe një përqafim të madh të shqiptarëve si qytetarë të barabartë të Europës. Rama përgëzoi shqiptarët e Italisë për përpjekjet dhe sukseset e tyre në integrimin e plotë në shoqërinë italiane dhe në ndërtimin e një reputacioni të ri, duke i konsideruar ata një fuqi të madhe për ribashkimin kulturor e shpirtëror të Shqipërisë me Europën. == Artist dhe Shkrimtar == Rama është një piktor aktiv dhe ka pasur disa ekspozita personale të pikturës.<ref>{{cite web|author1=Jason Farago|title=Meet Edi Rama, Albania's artist prime minister|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/nov/15/meet-edi-rama-albanias-artist-prime-minister-exhibition|language=en|website=theguardian.com|accessdate=15 nëntor 2016}}</ref> Ekspozita personale përfshijnë si Galeria e Janos në [[New York City]] (1993); Place de Médiathèque në [[Franca|Francë]] (1995); Palais Jalta në [[Frankfurti mbi Majn|Frankfurt]] (1997); Acud në [[Berlini|Berlin]] (1993); [[São Paulo|Sao Paulo]] në [[Brazili|Brazil]] (1994); [[Izraeli]] (1995); [[Galeria Kombëtare e Arteve]] në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] (1992); dhe Galeria XXI në Shqipëri (1999). Në vitin 2014 dhe 2017 Rama mbajti një ekspozitë në Bienalen prestigjioze të Venedikut. Në vitin 2016, një koleksion i veprave të tij u ekspozuan në galerinë prestigjoze Marion Goodman në Nju Jork.<ref>{{cite web|title=Edi Rama|url=http://www.mariangoodman.com/exhibition/3840/press-release|website=mariangoodman.com|access-date=2 janar 2018|archive-date=15 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170715225508/http://www.mariangoodman.com/exhibition/3840/press-release|language=en|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Edi Rama|url=https://dailyartfair.com/exhibition/5888/edi-rama-marian-goodman-gallery|language=en|website=dailyartfair.com}}</ref> Rama është gjithashtu një shkrimtar aktiv. Në vitin 1992, ndërsa ishte një profesor në Akademinë e Arteve të Shqipërisë, Rama botoi një libër me shënime të ndryshme së bashku me publicistin Ardian Klosi me titull "Refleksione". Në vitin 2009, Rama botoi një koleksion të shënimeve personale dhe pikturave në një libër me titull Edi Rama. Në nëntor 2011, Rama botoi një libër reflektues për vitet e tij si kryebashkiake e Tiranës me titull Kurban. == Jeta personale == Në mesin e dytë të viteve 80-të Edi Rama u njoh me [[Matilda Makoçi]]n studente e Institutit të Lartë të Arteve dhe një aktore që po dominonte kinematografinë shqiptare në ato vite. Ata shpallën martesën e tyre më 4 korrik të vitit 1986 dhe që nga ajo kohë filluan të jetojnë bashkë. Nga martesa e tyre lindi një djalë Gregori. Historia e tyre dukej si një histori suksesi por, pas thuajse 5 vitesh, lidhja e tyre mori fund në rrethana jo shumë të qarta që u pasuan nga një gjyq ndarjeje në fillim të vitit 1991 dhe që është përfolur gjatë më pas në karrierën politike të Edi Ramës. I divorcuar nga Matilda Makoçi, Edi Rama të cilit kishte filluar ti pëlqente politika, shfaqet në fillim të vitit 1991 shumë shpesh në publik në shoqërinë e një pedagogeje të Fakultetit të Histori - Filologjisë [[Delina Fico]]. Raporti i tij me të u bë publik rreth asaj kohe dhe çifti u lidh përmes martesës pak kohë më vonë. Kjo ishte martesa e dytë e Edi Ramës. Ata jetuan bashkë për një periudhë kohe thuajse 6-vjeçare në vende të ndryshme si në Tiranë, Paris apo Gjermani. Aktivë në lëvizjet politike të kohës ata jetuan në një apartament që Edi Rama e kishte pronë të tijën në periferi të Tiranës. Asnjëherë nuk është mësuar se përse martesa e tyre mori fund. Në prill të vitit 1998 kur mbërriti në Tiranë i thirrur nga Fatos Nano në detyrën e re të ministrit të Kulturës Rinisë dhe Sporteve Edi Rama shoqërohej nga një antropologe gjermane Caroline Hornstein me të cilën ishte njohur në Paris afro një vit më parë. Historia e tyre ishte publike dhe në maj të vitit 1998 Caroline Hornstein u vendos në Tiranë për të jetuar me Ramën. Ideja e një martese mes tyre ishte mjaft e pranishme në atë kohë dhe çifti shfaqej bashkë kudo përfshi edhe ngjarjet e rëndësishme kulturore. E diplomuar në Frankfurt dhe më pas e specializuar në [[Boston]] të SHBA-së Caroline duket se u thye shpejt me bashkëshortin e ardhshëm. Nuk dihet se si marrëdhënia mes tyre bashkë me dasmën e pritshme mbaruan në verën e vitit 1999 pas një takimi të fundit mes tyre në Gjermani. Caroline nuk u kthye më në Shqipëri dhe disa vjet më vonë u martua me kryetarin e Bashkisë së Mostarit qytetit të njohur boshnjak duke u bërë Caroline Tomiç. Mungesa e një partnereje stabël dhe jeta e tij private u bënë në shumë raste edhe objekt i kritikave dhe sulmeve politike të kundërshtarëve të tij politikë. Në verën e vitit 1999 Edi Rama intensifikon shfaqjet në publik në shoqërinë e një prezantueseje të njohur televizive 11 vjet më e vogël se sa ai, por e njohur që në fillim të viteve 90, Rudina Magjistari. Marrëdhëniet e tyre përfunduan pa vënë kurorë në fund të vitit 2006. Marrëdhëniet e Edi Ramës me Lindita Bashën (Xhillari) kanë filluar në mes të viteve 2000 kur ajo ishte ende e martuar. Imazhi i tyre i vetëm në shtyp ishte një foto që kaloi pa rënë shumë në sy në revistën Klan në gusht të vitit 2005 kur Lindita Basha dhe Edi Rama me partnerët e tyre drekonin së bashku në restorant Millenium në Pogradec gjatë kthimit nga Korça. Fotoja u konsiderua rutinë dhe historia e tyre mbeti gjithnjë e panjohur ose në pritje të divorcit zyrtar të Bashës me të shoqin. Edi Rama dhe Lindita Basha u martuan më 19 tetor 2010 dhe kanë së bashku një djalë me emrin Zaho. ==Polemikat== Në vitin 2003, Rama u paraqit para Parlamentit Shqiptar në një komision hetimor mbi shpërdorimin e fondeve në Bashkinë e Tiranës. Gjatë seancës, ai u pa duke folur duke përdorur një altoparlant.<ref> [https://www.pressreader.com/albania/gazeta-shqiptare/20130911/282089159450437 "PressReader.com - Connecting People Through News"]. ''www.pressreader.com''. </ref> Komisioni përfundimisht u mbyll dhe Rama u lirua. Gjatë kohës së tij si kryebashkiak, në disa përpjekje për zgjerimin e rrugëve dhe përmirësimin e infrastrukturës, Rama autorizoi bulldozimin e pronave private. Në një rast, vetë Rama preu një shtyllë elektrike prej druri me një sëpatë përpara kamerave, sepse një konflikt me qeverinë qendrore po bllokonte një zgjatje të rrugës.<ref>[http://balkanweb.com/site/rrefimi-i-artur-zhejit-si-e-binda-edi-ramen-te-dilte-me-sepate-ne-dore-mes-tiranes/ "Rrëfimi i Artur Zhejit: Si e binda Edi Ramën të dilte me sëpatë në dorë mes Tiranës (Foto)"]. </ref> Ai është akuzuar për korrupsion dhe keqmenaxhim të fondeve nga opozita, përfshirë korrupsionin në dhënien e lejeve të ndërtimit.<ref>[http://www.citynews.al/2015/08/bllokimi-i-lejeve-te-ndertimit-berisha-rama-rilindi-20-shin-rryshfet/1 "Bllokimi i lejeve të ndërtimit, Berisha: Rama rilindi 20%-shin rryshfet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028181443/https://www.cna.al/ |date=28 tetor 2019 }}. 11 Gusht 2015.</ref> Rama është kritikuar gjithashtu nga një grup ish politikanësh të PS dhe disa gazetarë për udhëheqjen e partisë me metoda autoritare. Gjatë fushatës komunale të vitit 2007, rivalët e tij botuan disa fotografi të Ramës në paraqitjet intime në një plazh nudist në Francën jugore. Për shkak të stuhisë së tij dhe mënyrave rebele Rama shpesh është akuzuar për arrogancë dhe elitizëm, veçanërisht në fillim të karrierës së tij politike. Në më shumë se një herë kundërshtarët politikë e sulmuan atë për jetën e tij personale dhe familjare dhe madje ngritën dyshime rreth orientimit seksual të tij.<ref>[http://www.albeu.com/kryetitull/rama-kam-degjuar-te-thone-se-jam-homoseksual/232550/ "Rama: Kam dëgjuar të thonë se jam homoseksual.."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171026001722/http://www.albeu.com/kryetitull/rama-kam-degjuar-te-thone-se-jam-homoseksual/232550/ |date=26 tetor 2017 }} </ref> == Përfshirja në mashtrim zgjedhor dhe krim të organizuar == Në një seri prej 16 regjistrime audio të botuara në internet nga tabloidi [[Gjermani| Gjerman]] [[Bild]], Rama dhe anëtarët e kabinetit të tij u regjistruan në biseda me policinë dhe anëtarët e krimit të organizuar përpara Zgjedhjeve Parlamentare të vitit 2017. Në njërën prej kasetave vetë Rama është regjistruar në një bisedë me Arben Keshin, një zyrtar lokal i policisë, duke pyetur nëse "objektivi ishte përmbushur". Në një regjistrim tjetër, anëtari i kabinetit Damian Gjiknuri u dëgjua duke i ofruar Keshit të dërgonte "një furgon djemsh problematikë", të cilët "nuk duhet të jenë shumë të ekspozuar", por mund të nevojiten "vetëm në rast" për zgjedhjen. Në kaseta të tjera, deputetët e tanishëm dhe të dikurshëm socialistë u regjistruan duke dhënë udhëzime Keshit dhe zyrtarëve të tjerë lokalë për korruptimin e zgjedhësve me para të gatshme dhe frikësimin e tyre me kërcënime.<ref>{{Cite web|url=https://balkanweb.com/e-plote-16-pergjimet-e-reja-te-bild-si-u-blene-votat-ne-diber/|title=E plotë/ 16 përgjimet e reja të BILD: Si u blenë votat në Dibër|date=2019-06-17|website=Balkanweb.com - News24|language=sq-AL|access-date=2019-07-09}}</ref> Në kasetat e tjera të publikuara nga Bild, ish kryetari i [[Durrës|Durrësit]] Vangjush Dako, i emëruar nga Rama u dëgjua në biseda me anëtarët e trafikut të drogës dhe krimit të organizuar në lidhje me Zgjedhjet e vitit 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.kohajone.com/2019/06/05/bild-nxjerr-pergjimet-e-reja-mes-vangjush-dakos-dhe-astrit-avdylajt/|title="Bild" nxjerr përgjimet e reja mes Vangjush Dakos dhe Astrit Avdylajt|last=Lindita|language=en-us|access-date=2019-07-09|url-status=dead|archive-date=9 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709154933/https://www.kohajone.com/2019/06/05/bild-nxjerr-pergjimet-e-reja-mes-vangjush-dakos-dhe-astrit-avdylajt/}}</ref> Një raport i vitit 2003 nga Zyra e Koordinatorit Special të Paktit të Stabilitetit për Evropën Jug-Lindore vë në dukje se grupet mafioze shqiptare shpesh janë të përfshira në aktivitete kriminale dhe politike për të ndikuar në zhvillimet politike. Sipas këtij raporti kryeministrat shqiptarë si Edi Rama dhe [[Sali Berisha]] të dy kanë qenë të lidhur me grupet e krimit të organizuar në Shqipëri.<ref name="Allum & Gilmour">{{cite book|last1=Allum|first1=Felia|url=https://books.google.com/books?id=oY6ODwAAQBAJ&pg=PA89|title=Handbook of Organised Crime and Politics|last2=Gilmour|first2=Stan|date=2019|publisher=Edward Elgar Publishing|isbn=978-1-78643-457-9|page=89|language=en}}</ref> ==Çmimet== Në tetor 2002, Ramës iu dha një çmim nga [[Kofi Annan|Kofi Anan]] në dritën e [[Dita Ndërkombëtare për Zhdukjen e Varfërisë|Ditës Ndërkombëtare për Zhdukjen e Varfërisë]].<ref>{{Cite web|title=Kopje e arkivuar|url=http://www.oecd.org/speaker/0,3438,en_21571361_31938349_38759801_1_1_1_1,00.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924141236/http://www.oecd.org/speaker/0,3438,en_21571361_31938349_38759801_1_1_1_1,00.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=2 janar 2018|language=sq}}</ref> Ndërsa si kryebashkiak i Tiranës, në vitin 2003, Rama ishte një "profesor vizitues", si Prof. Robert C. Wood vizitoi Profesionin e Çështjeve Publike dhe Urbane në Universitetin e Massachusetts (kryesisht një format të folur dhe përshëndetës)<ref>University of Massachusetts Boston, "University Reporter - Vol. 07, No. 07.1 - March 2003" (2003). 1996-2009, University Reporter. http://scholarworks.umb.edu/university_reporter/125</ref> Në dhjetor të vitit 2004, Rama u emërua Kryebashkiaku i Botës 2004, në një konkurs ndërkombëtar që u zhvillua mbi një vit, bazuar në votimin e drejtpërdrejtë nga Interneti, organizuar nga organizata jo-tregtare CITYMAYORS, e vendosur në Londër.<ref>[http://www.citymayors.com/mayor2004/edirama_2004.html "City Mayors: Edi Rama - World Mayor 2004"]. </ref> Rama u zgjodh nga revista Time për të qenë një nga heronjtë evropianë në 2005, një tribut i dhënë nga revista për 37 njerëz që po e ndryshojnë botën më mirë.<ref>Walt, Vivienne (2 October 2005). [http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1112793,00.html "A Mayoral Makeover"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171217151918/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1112793,00.html |date=17 dhjetor 2017 }}. ''[[Time (magazine)|Time]]''.</ref> Në [[Komuna e Ulqinit|Ditën e Ulqinit]], Rama, së bashku me [[Hashim Thaçi|Thaçin]], iu dha titulli i qytetarit të nderit të Ulqinit nga Bashkia e Ulqinit.<ref>[http://mne.ul-info.com/svecana-sjednica-so-ulcinj-rama-i-taci-pocasni-gradjani/#prettyPhoto Svecana sjednica SO Ulcinj: RAMA I TACI POCASNI GRADJANI] (ul-info.me)</ref> Në 2017, Rama mori nderin më të lartë francez, urdhrin e "Komandantit të Legjionit të Nderit"<ref>[http://m.top-channel.tv/lajme/english/artikull.php?id=19663 "PM Edi Rama received Légion d'Honneur title by French President - Top Channel"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028181505/http://top-channel.tv/english/pm-edi-rama-received-legion-dhonneur-title-by-french-president/ |date=28 tetor 2019 }}. ''m.top-channel.tv''. </ref> == Publikimet == * Rama, Edi; [[Ardian Klosi|Klosi, Ardian]] (1991). ''Refleksione''. Rama, Edi (1993). “Etërit, Seksi dhe Krenaria Kombëtare”. * Rama, Edi (2009). ''Edi Rama''. Paintings * Rama, Edi (2011). ''Kurban''. Tirana: [[Arlinda Dudaj (Hovi)|Dudaj]]. * [https://www.youtube.com/watch?v=QPktvccn1s0 ''Tirona'' ft West Side Family (2003)] * [https://www.youtube.com/watch?v=VU2WEYMH1yc ''Çohu'' ft West Side Family (2009)] == Shiko dhe== * [[Shqipëria]] * [[Sistemi shtetëror në Shqipëri]] * [[Qeveria Rama I]] * [[Qeveria Rama II]] * [[Qeveria Rama III]] * [[Kryeministri i Shqipërisë]] == Referime == {{reflist|3}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://edirama.al/home Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926173035/http://www.edirama.al/home |date=26 shtator 2011 }} * [http://edirama.al/blog/ Blogu i Edi Ramës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004160339/http://edirama.al/blog/ |language=en|date=4 tetor 2011 }} * [https://web.archive.org/web/20111208070849/http://dialogumeshqiperine.com/ Dialogu me shqiperine] * [http://ps.al/ Partia Socialiste e Shqipërise] * [http://www.guardian.co.uk/elsewhere/journalist/story/0,7792,1068527,00.html Regeneration man] - Gazeta The Guardian * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2069799.stm The mayor transforming Tirana] - BBC * [https://web.archive.org/web/20050204065249/http://worldmayor.com/worldmayor_2004/rama_winner04.html Edi Rama, Mayor of Tirana] - World Mayor 2004 {{Kryeministrat e Shqipërisë|state=collapsed}} [[Kategoria:Edi Rama]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Kryetarë të Bashkisë së Tiranës]] [[Kategoria:Ministra të Kulturës të Shqipërisë]] [[Kategoria:Kryeministra të Shqipërisë]] [[Kategoria:Kryetarë të Partisë Socialiste të Shqipërisë]] [[Kategoria:Piktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Eseistë shqiptarë]] gb5pl1u5nn846tmq66lzm2t07hgirsd 0 6558 2976465 2941105 2026-05-02T22:33:18Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Shqiptarë]]; added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976465 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Pov}}{{Infobox military person | name = Adem Jashari | image = Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 09 (cropped).jpg | caption = | birth_name = Fazli Jashari<ref name="Fazli"/> | birth_date = {{Birth date|1955|11|28|df=yes}} | birth_place = [[Prekaz]], rajoni i [[Drenica|Drenicës]], [[Komuna e Skënderajit]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|7|03|1998|28|11|1955}} | death_place = [[Prekaz]], [[Komuna e Skënderajit]], Kosovë | nickname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = [[Komandanti|Komandant]] | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Periudha paraluftës në Kosovë]] *[[Rrethimi në Prekaz (1991)]] *[[Sulmi në Drenas]] [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Beteja e Rezallës]] [[Lufta e Kosovës]] *[[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] *[[Sulmi në Prekaz]] | battles_label = | awards = [[Medalja Luftëtar i Lirisë Adem Jashari]]<br>[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br>[[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]] | relations = | laterwork = | image_upright = 0.8 }} '''Adem Shaban Jashari''' (lindur '''Fazli Jashari''';<ref name = "Fazli">{{Cite web|date=19 gusht 2018|title=Bekim Jashari zbulon një detaj interesant rreth emrit të Adem Jasharit, thotë se e kishte emrin Fazli|url=https://telegrafi.com/bekim-jashari-zbulon-nje-detaj-interesant-rreth-emrit-te-adem-jasharit-thote-se-e-kishte-emrin-fazli/|access-date=7 mars 2025|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq}}</ref> 28 nëntor 1955 – 7 mars 1998) ishte një ndër themeluesit e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) — një ushtri [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare e Kosovës]] që luftonte për ndarjen e [[Kosovës]] nga [[Republika Federale e Jugosllavisë]] gjatë viteve 1990.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YS15BgAAQBAJ&pg=PP1|title=State-building in Kosovo. A plural policing perspective|date=5 shkurt 2015|publisher=Maklu|isbn=9789046607497|page=53|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C&q=greater%20albania%20kla&pg=PR7|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U. S. Intervention|date=2012|publisher=[[Belfer Center for Science and International Affairs]]|isbn=9780262305129|page=69|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rgGA91skoP4C&q=greater%20albania%20kla&pg=PA249|title=Dictionary of Genocide|date=2008|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|isbn=9780313346415|page=249|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=14 shtator 2014|title=Kosovo Liberation Army (KLA)|url=http://www.britannica.com/topic/Kosovo-Liberation-Army|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=6 mars 2001|title=Albanian Insurgents Keep NATO Forces Busy|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|publisher=[[Time (revistë)|Time]]|language=en|access-date=26 prill 2025|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224184259/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte komandant i UÇK-së në [[Drenica|zonën operative të Drenicës]]. Në 1991, Jashari mori pjesë në sulme kundër [[Policia e Serbisë|policisë serbe]] para se të udhëtonte për në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të marrë trajnim ushtarak. U arrestua në 1993, dhe u lëshua pas kërkesës së [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Ushtrisë Shqiptare]], pas së cilës u kthye në Kosovë ku vazhdoi sulmet kundër jugosllavisë. Ai u dënua në mungesë për terrorizëm nga një gjykatë jugosllave; ky gjykim kritikua nga [[Human Rights Watch]]. Pas disa përpjekjeve pa sukses që ta kapin apo ta vrasin, policia serbe [[Sulmi në Prekaz|sulmoi shtëpinë e Jasharajve në Prekaz]] nga 5 deri më 7 mars 1998, në sulmin e tretë. Beteja që pasoi rezultoi në vdekjen e tij, bashkë me 56 anëtarë të familjes, duke përfshirë gruan dhe djalin e tij. I njohur si "babai i UÇK-së",{{sfn|Luci|Marković|2009|p=96}} Jashari konsiderohet nga [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarët etnikë]] si simbol i [[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|pavarësisë së Kosovës]]. Ai u nderua pas vdekjes me urdhërin "[[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]]" pas shpalljes së pavarësisë në 2008. Sheshi Adem Jashari pranë [[Teatri Kombëtar i Kosovës|Teatrit Kombëtar]] në Prishtinë,<ref>{{Cite web|title=Sheshi Adem Jashari – Harta Kulturore|url=https://culture01.net/listings/objektet/xhamia-sultan-mehmet-fatih-23/|access-date=26 prill 2025|language=sq}}</ref> [[Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës]] dhe [[Stadiumi Olimpik "Adem Jashari"|Stadiumi Olimpik Adem Jashari]] janë emërtuar në nder të tij. == Jeta dhe vepra == {{Joref|Seksioni|data=prill 2025}} Adem Jashari lindi në një familje me tradita patriotike. Ishte djali i tretë i mësuesit [[Shaban Jashari]]. Shkollën fillore e përfundoi në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike e përfundoi në qytetin e [[Skënderaj|Skënderajit]]. Adem Jashari gjithmonë ishte i vetëdijshëm se vetëm krisma e pushkës do ta çlironte [[Kosova|Kosovën]] nga okupimi serbo–sllav. Rrallëherë e shihje pa armë. Ai ishte rritur në frymën e trimërisë, heroizmit dhe atdhedashurisë, nga e cila ia kishte mbjellur heroizmin babai i tij Shabani. Në vitin 1991, Adem Jashari u zhvendos në [[Shqipëria|Shqipëri]] sipas marrëveshjes së autoriteteve kosovare me [[Ramiz Alia|Ramiz Alinë]], për t'u trajnuar me vullnetarët e parë, që më vonë u bashkuan me [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]]. Më 28 shkurt 1998, një grup luftëtarësh të udhëhequr nga Adem Jashari, sulmuan patrullat e policisë serbe duke vrarë katër policë serbë dhe duke plagosur dy të tjerë. Familjen Jashari e luftuan forcat serbo–jugosllave në Kosovë në vitet e 90-ta, por ky fakt u mbajt i fshehur nga opinioni i gjerë, nga ana e politikanëve të moderuar shqiptarë dhe nga qeveria e Beogradit, si mënyrë për të ruajtur status-kuonë. Beteja e parë mes Ademit dhe shokëve të tij kundër Forcave Federale Serbo–Jugosllave u bë në mëngjesin e 30 dhjetorit të vitit 1991. [[Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz|Shtëpia e Jasharëve]] ishte rrethuar nga një numër i madh i forcave të sigurimit serbo–jugosllav duke kërkuar dorëzimin e tij. Adem Jashari sëbashku me shokët e tij, e thyen rrethimin dhe më vonë morën pjesë në disa aksione kundër ushtrisë jugosllave dhe policisë serbe. Shtëpia e Adem Jasharit në Prekaz u sulmua përsëri nga forcat e policisë serbe më 22 janar të vitit 1998. Sulmi u përballua përsëri me sukses. == Vdekja == {{Kryesor|Sulmi në Prekaz}} ==== Përleshja e parë me Familjen Jashari ==== Më 30 dhjetor 1991, forca të mëdha policore serbe, të mbështetura edhe nga forcat ushtarake jugosllave, rrethuan shtëpinë e Shaban Jasharit në Prekaz. Sigurimi Shtetëror Serb ishte në dijeni për arritjen e këtyre luftëtarëve në Prekaz. Në Kullë ndodheshin: Adem Jashari, me vëllezërit Rifatin dhe Hamzën dhe me bashkëluftëtarët, Sahit Jashari, Fadil Kodra e me trima të tjerë të Kodrajve e të Lushtakëve të Prekazit. Përleshja kishte zgjatur prej mëngjesit e deri në orën 15:00 të asaj dite. Trimave të lirisë u kishin shkuar në ndihmë qindra liridashës të tjerë, në mesin e tyre edhe daja i Adem Jasharit, Osman Geci, nga Llausha. Meqenëse bërthamës çlirimtare, në krye të së cilës ishte Adem Jashari, po i arrinin përforcime nga të gjitha anët, forcat serbe u detyruan të tërhiqen. Ato e kishin kuptuar se luftëtarët e lirisë po i mbanin armët për të luftuar kundër tyre. Prej 30 dhjetorit të vitit 1991, Adem Jashari dhe bashkëluftëtarët e tij nuk e ndërprenë luftën e armatosur kundër pushtuesit serb, deri në çlirimin e Kosovës. Ai edhe ishte i zgjedhuri i trimave dhe asnjë nga shokët nuk e kishte vënë në dyshim asnjëherë pozitën e tij të prijësit. Adem Jashari tashmë ishte bërë komandant legjitim i formacioneve ushtarake çlirimtare, që më vonë do të quhen UÇK-ja. Ai ishte në dijeni paraprakisht për të gjitha aksionet që ishin kryer kundër forcave serbe në Kosovë, që prej vitit 1991 deri më 1998. Në shumicën e këtyre aksioneve ai kishte marrë pjesë edhe vetë. Gjatë periudhës së viteve 1991-1994, vetëm në Skënderaj e në Drenas, në këto aksione janë vrarë dhjetëra policë. Ndërsa më 23 mars të vitit 1993, me urdhërin e komandantit Adem Jashari, në udhëkryqin e hekurudhës në Drenas, është sulmuar automjeti i policisë serbe, me ç’rast janë vrarë 5 dhe janë plagosur 6 policë serbë. Këtë aksion e kishin kryer Sami Lushtaku, Ilaz Kodra dhe Rafet Rama. Gjatë viteve të veprimtarisë ilegale guerile, Adem Jashari ka koordinuar pothuajse të gjitha aksionet që kanë ndodhur, jo vetëm në Drenicë, por në mbarë Kosovën. Në vjeshtë të vitit 1994, Shërbimi Sekret Serb zë në befasi dhe e arreston njërin prej bashkëveprimtarëve të Adem Jasharit, Besim Ramën nga Prekazi. Në procesin gjyqësorë të organizuar kundër tij, Gjykata e Qarkut në Prishtinë i dënoi prej 6 deri në 20 vjet burg: Adem Jasharin, Besim Ramën, Ilaz Kodrën, Hashim Thaçin, Rexhep Selimin, Fadil Kodrën, Zenun Kodrën, Nuredin Lushtakun, Sami Lushtakun, Sahit Jasharin, ldriz Asllanin, Ali Jonuzin dhe Jakup Nurën. Adem Jashari u dënua me 20 vjet burg në mungesë. Për aktivitetin luftarak, qëllimin e Adem Jasharit dhe të bërthamës së tij çlirimtare, e dinin edhe politikanët pacifistë shqipfolës, të cilët këto zhvillime i përcillnin me skepticizëm dhe mosbesim. Kishte edhe raste kur aktiviteti i tij interpretohej me dubioza të liga dhe me kualifikime antikombëtare. Prania e grupeve të armatosura ilegale në Kosovë, në gjysmën e dytë të viteve 90-ta, shkaktoi konfuzione të caktuara në rrjedhat politike. Të gjithë kryetarët e partive politike pacifiste, pa dallim, u distancuan nga aktiviteti ushtarak i këtyre grupeve çlirimtare të udhëhequra nga Adem Jashari dhe konfirmuan para faktorit ndërkombëtar, si alternativë të vetme, lëvizjen pacifiste. ==== Sulmi i Parë ==== Më 25 nëntor 1997, policia serbe kishte pësuar disfatë në Lagjen Binakaj të Vojnikut, në përpjekje për ta arrestuar luftëtarin Abedin Sokol Rexha në Rrezallë të Re. Të nesërmen, më 26 nëntor, forca të shumta të policisë ishin nisur në relacionin Skënderaj-Llaushë-Rrezallë e Re. Në vendin e quajtut Klisyra, në drejtim të Turiqecit, kishte zënë pritë komandanti Adem Jashari me njëzet luftëtarët e tij. Atë ditë, forcat serbe, në këtë pritë, u sulmuan në befasi. Edhe pse ato kishin armatim të rëndë dhe ishin me numër të madh, që në fillim e humbën orientimin, meqë sulmi i rrufeshëm i çlirimtarëve të Adem jasharit dhe i vetë Komandantit nuk u linte shteg për t’i akorduar veprimet luftarake. Forcave policore u kishte shkuar në ndihmë një helikopter ushtarak, i cili vërtitej mbi vendbetejë. Piloti nuk kishte guxim të lëshohej më poshtë për t’iu shkuar në ndihmë të plagosurve, meqë ndodhej në rreze të veprimit të armëve të luftëtarëve të Adem jasharit. Gjatë tërheqjes së turpshme në drejtim të Skënderajt, forcat serbe qëllojnë shkollën e fshatit Llaushë, me ç’rast merr plagë vdekjeje mësuesi Halit Geci, ndërsa plagoset edhe arsimtari tjetër, Shaban Rreci, nga Llausha. Serbët kthehen të mundur. Shtypi, i quajtur i lirë dhe i pavarur i Beogradit e përshkruan ngjarjen, duke u mbështetur kryesisht në versionin zyrtar serb. Pranohet botërisht humbja e betejës, por paralajmërohen ndeshje të reja. Pranohet po ashtu fakti se policia serbe qysh moti e kishte humbur kontrollin gjatë natës në Drenicë, ndërsa tanimë po e humbiste kontrollin edhe gjatë ditës. Shtypi zyrtar i Beogradit propagandonte me të madhe se në Kosovë kishin hyrë dhe vepronin grupe “terroristësh” nga shumë shtete të Evropës dhë nga ato islamike. Më 28 nëntor të vitit 1997, me rastin e varrimit të mësuesit dëshmor Halit Geci në fshatin Llaushë, me miratimin e Adem Jasharit, tre luftëtarë të lirisë: Mujë Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Daut Haradinaj, dalin publikisht të maskuar, por me uniformë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe me armë automatike. Ata shpalosin qëllimin e luftës çlirimtare, si alternativë të vetmë për ta shporrur nga Kosova pushtuesin serb. Brohoritjet e mijëra pjesëmarrësve në varrim, për UÇK-në, konfirmonin plebishitin alternativ të lëvizjes paqësore. Trimat dhe trimëreshat e komandantit Adem Jashari, tanimë lëviznin lirshëm në Drenicë dhe në Dukagjin. ==== Sulmi i Dytë ==== Më 22 janar 1998 në Prekaz kishte pasur luftime në mes familjes Jashari në njërën anë dhe forcave serbe në anën tjetër.<ref name=":0">{{Cite web|last=Kallxo|date=2024-01-22|title=26 vjet nga sulmi i dytë ndaj familjes Jashari në Prekaz|url=https://kallxo.com/lajm/26-vjet-nga-sulmi-i-dyte-ndaj-familjes-jashari-ne-prekaz/|access-date=2024-12-16|website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com|language=en}}</ref> Atë ditë, rreth 500 metra larg shtëpive të lagjes Jashari, kishin lëvizur forca të policisë serbe, të cilat ishin drejtuar drejt Kullës së Jasharajve, për ta sulmuar atë me armë të llojeve të ndryshme. Plagë kishin marrë disa anëtarë të familjes Jashari pas rezistencës që shfaqën ndaj sulmit, ndërsa forcat e armikut ishin detyruar të tërhiqen.<ref name=":0" /> ==== Sulmi i Tretë ==== [[Skeda:Kulla dhe shtepija e Adem Jasharit Prekaz.jpg|parapamje|300px|Kulla dhe shtëpia e Adem Jasharit, të shkatërruara gjatë [[Sulmi në Prekaz|Sulmit në Prekaz]].]]Në orët e hershme të mëngjesit të 5 marsit 1998, në Prekaz u sulmua sërish familja Jashari nga [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Serbe]] dhe forcat paraushtarake serbe. Forcat sulmuese përbëheshin nga transportues të blinduar dhe pjesëtarë të policisë, të mbështetura nga artileria nga një fabrikë municioni në afërsi. Lagjen Jashari e kishin rrethuar me 100 policë serbë. Sulmi zgjati 3 ditë dhe 2 netë. Forcat Serbe filluan sulmin pa asnjë paralajmërim. Pas kësaj kanë filluar të shtënat e automatikëve dhe mitralozëve. Nga një shtëpi, policia serbe qëllonte me mortaja, pasuar nga gazi lotësjellës. Shumica e familjes së gjërë e [[Jasharët|Jasharajve]] u mblodhën në një dhomë të vetme, e cila ishte e murosur me tulla. Një predhë pastaj ra përmes çatisë, duke vrarë një numër të anëtarëve të familjes. Granatimet e vazhdueshme për 52 orë ia mundësuan policisë më në fund të hyjë në shtëpi. Organizata "[[Amnesty International]]", në një raport të bërë për rastin, tha se sulmi kishte për qëllim eliminimin e të gjithë dëshmitarëve. Adem Jashari së bashku me 56 anëtarët e familjes së tij u vranë. Gjithsej 58 persona janë vrarë, në mesin e tyre 18 ishin gra dhe 10 fëmijë nën moshën 16 vjeçare. Këtij sulmi i mbijetoi vetëm vajza e vogël e familjes, Besarta Jashari, e cila asokohe ishte vetëm 11 vjeçare. Nga ana tjetër televizioni serb "B-92" lajmëroi për 62 policë serbë të vrarë në [[Prekaz]]. == Trashëgimia == [[Skeda:Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 14.jpg|parapamje|300px|Memoriali "Adem Jashari" në Prekaz, [[Kosova|Kosovë]].]] Adem Jashari dhe sakrifica e tij heroike u bë simboli i pavarësisë për shqiptarët e Kosovës dhe për shqiptarët kudo që janë. Kështu shumë prej tyre veshën bluza me fotografinë e tij pasi Kosova shpalli pavarësinë e saj të dielën, më 17 shkurt të vitit 2008. Mbishkrimi në bluzat ishte ″[[Bac, u Kry!|Bac u kry]]", duke iu referuar shprehjes së përdorur gjatë homazheve në varrin e tij me rastin e shpalljes së pavarësisë, si realizim i qëllimit sublim të të gjithë jetës dhe veprimtarisë së Adem Jasharit. == Shiko edhe == * [[Jasharët]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] * [[Sulmi në Prekaz]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Nacionalizmi shqiptar]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20101202230210/http://kosova.albemigrant.com/?p=16397 Trimi kosovar Adem Jashari] * http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/674056.stm * http://www.hrw.org/legacy/reports/2001/kosovo/Po_naredjenju.pdf * http://www.bbc.com/news/av/magazine-31795711/the-day-serb-police-massacred-my-family * http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131112214/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ |date=31 janar 2011 }} == Literatura == * {{cite book|language=en|last=Bartrop|first=Paul|author-link=Paul R. Bartrop|year=2012|title=A Biographical Encyclopedia of Contemporary Genocide|publisher=[[ABC-CLIO]]|location=Santa Barbara, California|isbn=978-0-313-38679-4|url=https://books.google.com/books?id=55NPpA6EvyMC}} * {{cite book|language=en|last=Carmichael|first=Cathie|editor-last=Stone|editor-first=Dane|year=2012|title=The Oxford Handbook of Postwar European History|chapter=Demise of Communist Yugoslavia|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|isbn=978-0-19-956098-1|url=https://books.google.com/books?id=-YEbj56s_OYC}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006a|title=The Legendary Commander: The construction of an Albanian master‐narrative in post‐war Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|journal=Nations and Nationalism|language=en|volume=12|issue=3|pages=513–529|doi=10.1111/j.1469-8129.2006.00252.x}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006b|title=Sacred Journey to a Nation: The Construction of a Shrine in Postwar Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Journeys-7_1_2006-pp.-27-49.pdf|journal=Journeys|language=en|volume=7|issue=1|pages=27–49|doi=10.3167/146526006780457315}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|author-link=Robert Elsie|year=2011|title=Historical Dictionary of Kosovo|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-8108-7483-1|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|year=2012|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|publisher=[[I.B. Tauris]]|location=New York|isbn=978-1-78076-431-3|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC}} * {{cite book|language=en|last=Henriksen|first=Dag|year=2007|title=NATO's Gamble: Combining Diplomacy and Airpower in the Kosovo Crisis, 1998–1999|publisher=[[United States Naval Institute#Naval Institute Press|Naval Institute Press]]|location=Annapolis, Maryland|isbn=978-1-59114-358-1|url=https://books.google.com/books?id=esyXIAjASlMC}} * {{cite book|language=en|author=Human Rights Watch|author-link=Human Rights Watch|year=1998|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|publisher=Human Rights Watch|location=New York|isbn=978-1-56432-194-7|url=https://books.google.com/books?id=vELQpx1U9EcC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2000|orig-year=1997|edition=2nd|title=The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia|publisher=[[Yale University Press]]|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-08507-5|url=https://books.google.com/books?id=B4YbP0fPcMYC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|author-link=Tim Judah|year=2002|title=Kosovo: War and Revenge|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-09725-2|url=https://books.google.com/books?id=sVf1na3FN_UC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2008|title=Kosovo: What Everyone Needs to Know|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-974103-8|url=https://books.google.com/books?id=ohz2WtWRapAC}} * {{cite journal|last1=Koktsidis|first1=Pavlos Ioannis|first2=Caspar Ten|last2=Dam|date=2008|title=A success story? Analysing Albanian ethno-nationalist extremism in the Balkans|url=http://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/20589/EEQPavlosCasparJune2008.pdf?sequence=1|journal=East European Quarterly|language=en|volume=42|issue=2|pages=161–190}} * {{cite book|language=en|last1=Luci|first1=Nita|last2=Marković|first2=Predrag|editor-last=Kolstø|editor-first=Pål|year=2009|title=Media Discourse and the Yugoslav Conflicts: Representations of Self and Other|chapter=Events and Sites of Difference: Marking Self and Other in Kosovo|publisher=[[Ashgate Publishing]]|location=Farnham, England|isbn=978-1-4094-9164-4|url=https://books.google.com/books?id=jGNWORa2QccC}} * {{cite book|language=en|last=O'Neill|first=William G.|year=2002|title=Kosovo: An Unfinished Peace|publisher=[[Lynne Rienner Publishers]]|location=Boulder, Colorado|isbn=978-1-58826-021-5|url=https://books.google.com/books?id=PZvROAYAyhkC}} * {{cite book|language=en|last=Perritt|first=Henry H.|year=2010|title=The Road to Independence for Kosovo: A Chronicle of the Ahtisaari Plan|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=New York|isbn=978-0-521-11624-4|url=https://books.google.com/books?id=f2nOTuF_KC0C}} * {{cite book|language=en|last=Petersen|first=Roger D.|year=2011|title=Western Intervention in the Balkans: The Strategic Use of Emotion in Conflict|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-1-139-50330-3|url=https://books.google.com/books?id=fKom-fspjGQC}} * {{cite book|language=en|last=Pettifer|first=James|author-link=James Pettifer|year=2005|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|publisher=[[University of Wisconsin Press]]|location=Madison, Wisconsin|isbn=978-0-299-20444-0}} * {{cite book|language=en|last1=Pettifer|first1=James|last2=Vickers|first2=Miranda|year=2007|title=The Albanian Question: Reshaping the Balkans|publisher=I.B. Tauris|location=New York|isbn=978-1-86064-974-5|url=https://books.google.com/books?id=yuh2NebIN3oC}} * {{cite book|language=en|last=Philips|first=David L.|year=2012|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention|publisher=[[MIT Press]]|location=Cambridge, Massachusetts|isbn=978-0-262-30512-9|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C}} * {{cite book|language=en|last=Watson|first=Paul|author-link=Paul Watson|year=2009|title=Where War Lives|publisher=McCleland & Stewart|location=Toronto|isbn=978-1-55199-284-6|url=https://books.google.com/books?id=x4nH7qo4es4C}} == Referime == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Jashari, Adem}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Familja Jashari]] [[Kategoria:Njerëz nga Drenica]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Adem Jashari]] {{Authority control}} iih8kgve0e6lqg8c339m4t03hmtkr1m 2976466 2976465 2026-05-02T22:34:05Z Leutrim.P 113691 2976466 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Pov}}{{Infobox military person | name = Adem Jashari | image = Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 09 (cropped).jpg | caption = | birth_name = Fazli Jashari<ref name="Fazli"/> | birth_date = {{Birth date|1955|11|28|df=yes}} | birth_place = [[Prekaz]], rajoni i [[Drenica|Drenicës]], [[Komuna e Skënderajit]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|7|03|1998|28|11|1955}} | death_place = [[Prekaz]], [[Komuna e Skënderajit]], Kosovë | nickname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = [[Komandanti|Komandant]] | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Periudha paraluftës në Kosovë]] *[[Rrethimi në Prekaz (1991)]] *[[Sulmi në Drenas]] [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Beteja e Rezallës]] [[Lufta e Kosovës]] *[[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] *[[Sulmi në Prekaz]] | battles_label = | awards = [[Medalja Luftëtar i Lirisë Adem Jashari]]<br>[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br>[[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]] | relations = | laterwork = | image_upright = 0.8 }} '''Adem Shaban Jashari''' (lindur '''Fazli Jashari''';<ref name = "Fazli">{{Cite web|date=19 gusht 2018|title=Bekim Jashari zbulon një detaj interesant rreth emrit të Adem Jasharit, thotë se e kishte emrin Fazli|url=https://telegrafi.com/bekim-jashari-zbulon-nje-detaj-interesant-rreth-emrit-te-adem-jasharit-thote-se-e-kishte-emrin-fazli/|access-date=7 mars 2025|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq}}</ref> 28 nëntor 1955 – 7 mars 1998) ishte një ndër themeluesit e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) — një ushtri [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare e Kosovës]] që luftonte për ndarjen e [[Kosovës]] nga [[Republika Federale e Jugosllavisë]] gjatë viteve 1990.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YS15BgAAQBAJ&pg=PP1|title=State-building in Kosovo. A plural policing perspective|date=5 shkurt 2015|publisher=Maklu|isbn=9789046607497|page=53|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C&q=greater%20albania%20kla&pg=PR7|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U. S. Intervention|date=2012|publisher=[[Belfer Center for Science and International Affairs]]|isbn=9780262305129|page=69|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rgGA91skoP4C&q=greater%20albania%20kla&pg=PA249|title=Dictionary of Genocide|date=2008|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|isbn=9780313346415|page=249|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=14 shtator 2014|title=Kosovo Liberation Army (KLA)|url=http://www.britannica.com/topic/Kosovo-Liberation-Army|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=6 mars 2001|title=Albanian Insurgents Keep NATO Forces Busy|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|publisher=[[Time (revistë)|Time]]|language=en|access-date=26 prill 2025|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224184259/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte komandant i UÇK-së në [[Drenica|zonën operative të Drenicës]]. Në 1991, Jashari mori pjesë në sulme kundër [[Policia e Serbisë|policisë serbe]] para se të udhëtonte për në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të marrë trajnim ushtarak. U arrestua në 1993, dhe u lëshua pas kërkesës së [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Ushtrisë Shqiptare]], pas së cilës u kthye në Kosovë ku vazhdoi sulmet kundër jugosllavisë. Ai u dënua në mungesë për terrorizëm nga një gjykatë jugosllave; ky gjykim kritikua nga [[Human Rights Watch]]. Pas disa përpjekjeve pa sukses që ta kapin apo ta vrasin, policia serbe [[Sulmi në Prekaz|sulmoi shtëpinë e Jasharajve në Prekaz]] nga 5 deri më 7 mars 1998, në sulmin e tretë. Beteja që pasoi rezultoi në vdekjen e tij, bashkë me 56 anëtarë të familjes, duke përfshirë gruan dhe djalin e tij. I njohur si "babai i UÇK-së",{{sfn|Luci|Marković|2009|p=96}} Jashari konsiderohet nga [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarët etnikë]] si simbol i [[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|pavarësisë së Kosovës]]. Ai u nderua pas vdekjes me urdhërin "[[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]]" pas shpalljes së pavarësisë në 2008. Sheshi Adem Jashari pranë [[Teatri Kombëtar i Kosovës|Teatrit Kombëtar]] në Prishtinë,<ref>{{Cite web|title=Sheshi Adem Jashari – Harta Kulturore|url=https://culture01.net/listings/objektet/xhamia-sultan-mehmet-fatih-23/|access-date=26 prill 2025|language=sq}}</ref> [[Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës]] dhe [[Stadiumi Olimpik "Adem Jashari"|Stadiumi Olimpik Adem Jashari]] janë emërtuar në nder të tij. == Jeta dhe vepra == {{Joref|Seksioni|data=prill 2025}} Adem Jashari lindi në një familje me tradita patriotike. Ishte djali i tretë i mësuesit [[Shaban Jashari]]. Shkollën fillore e përfundoi në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike e përfundoi në qytetin e [[Skënderaj|Skënderajit]]. Adem Jashari gjithmonë ishte i vetëdijshëm se vetëm krisma e pushkës do ta çlironte [[Kosova|Kosovën]] nga okupimi serbo–sllav. Rrallëherë e shihje pa armë. Ai ishte rritur në frymën e trimërisë, heroizmit dhe atdhedashurisë, nga e cila ia kishte mbjellur heroizmin babai i tij Shabani. Në vitin 1991, Adem Jashari u zhvendos në [[Shqipëria|Shqipëri]] sipas marrëveshjes së autoriteteve kosovare me [[Ramiz Alia|Ramiz Alinë]], për t'u trajnuar me vullnetarët e parë, që më vonë u bashkuan me [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]]. Më 28 shkurt 1998, një grup luftëtarësh të udhëhequr nga Adem Jashari, sulmuan patrullat e policisë serbe duke vrarë katër policë serbë dhe duke plagosur dy të tjerë. Familjen Jashari e luftuan forcat serbo–jugosllave në Kosovë në vitet e 90-ta, por ky fakt u mbajt i fshehur nga opinioni i gjerë, nga ana e politikanëve të moderuar shqiptarë dhe nga qeveria e Beogradit, si mënyrë për të ruajtur status-kuonë. Beteja e parë mes Ademit dhe shokëve të tij kundër Forcave Federale Serbo–Jugosllave u bë në mëngjesin e 30 dhjetorit të vitit 1991. [[Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz|Shtëpia e Jasharëve]] ishte rrethuar nga një numër i madh i forcave të sigurimit serbo–jugosllav duke kërkuar dorëzimin e tij. Adem Jashari sëbashku me shokët e tij, e thyen rrethimin dhe më vonë morën pjesë në disa aksione kundër ushtrisë jugosllave dhe policisë serbe. Shtëpia e Adem Jasharit në Prekaz u sulmua përsëri nga forcat e policisë serbe më 22 janar të vitit 1998. Sulmi u përballua përsëri me sukses. == Vdekja == {{Kryesor|Sulmi në Prekaz}} ==== Përleshja e parë me Familjen Jashari ==== Më 30 dhjetor 1991, forca të mëdha policore serbe, të mbështetura edhe nga forcat ushtarake jugosllave, rrethuan shtëpinë e Shaban Jasharit në Prekaz. Sigurimi Shtetëror Serb ishte në dijeni për arritjen e këtyre luftëtarëve në Prekaz. Në Kullë ndodheshin: Adem Jashari, me vëllezërit Rifatin dhe Hamzën dhe me bashkëluftëtarët, Sahit Jashari, Fadil Kodra e me trima të tjerë të Kodrajve e të Lushtakëve të Prekazit. Përleshja kishte zgjatur prej mëngjesit e deri në orën 15:00 të asaj dite. Trimave të lirisë u kishin shkuar në ndihmë qindra liridashës të tjerë, në mesin e tyre edhe daja i Adem Jasharit, Osman Geci, nga Llausha. Meqenëse bërthamës çlirimtare, në krye të së cilës ishte Adem Jashari, po i arrinin përforcime nga të gjitha anët, forcat serbe u detyruan të tërhiqen. Ato e kishin kuptuar se luftëtarët e lirisë po i mbanin armët për të luftuar kundër tyre. Prej 30 dhjetorit të vitit 1991, Adem Jashari dhe bashkëluftëtarët e tij nuk e ndërprenë luftën e armatosur kundër pushtuesit serb, deri në çlirimin e Kosovës. Ai edhe ishte i zgjedhuri i trimave dhe asnjë nga shokët nuk e kishte vënë në dyshim asnjëherë pozitën e tij të prijësit. Adem Jashari tashmë ishte bërë komandant legjitim i formacioneve ushtarake çlirimtare, që më vonë do të quhen UÇK-ja. Ai ishte në dijeni paraprakisht për të gjitha aksionet që ishin kryer kundër forcave serbe në Kosovë, që prej vitit 1991 deri më 1998. Në shumicën e këtyre aksioneve ai kishte marrë pjesë edhe vetë. Gjatë periudhës së viteve 1991-1994, vetëm në Skënderaj e në Drenas, në këto aksione janë vrarë dhjetëra policë. Ndërsa më 23 mars të vitit 1993, me urdhërin e komandantit Adem Jashari, në udhëkryqin e hekurudhës në Drenas, është sulmuar automjeti i policisë serbe, me ç’rast janë vrarë 5 dhe janë plagosur 6 policë serbë. Këtë aksion e kishin kryer Sami Lushtaku, Ilaz Kodra dhe Rafet Rama. Gjatë viteve të veprimtarisë ilegale guerile, Adem Jashari ka koordinuar pothuajse të gjitha aksionet që kanë ndodhur, jo vetëm në Drenicë, por në mbarë Kosovën. Në vjeshtë të vitit 1994, Shërbimi Sekret Serb zë në befasi dhe e arreston njërin prej bashkëveprimtarëve të Adem Jasharit, Besim Ramën nga Prekazi. Në procesin gjyqësorë të organizuar kundër tij, Gjykata e Qarkut në Prishtinë i dënoi prej 6 deri në 20 vjet burg: Adem Jasharin, Besim Ramën, Ilaz Kodrën, Hashim Thaçin, Rexhep Selimin, Fadil Kodrën, Zenun Kodrën, Nuredin Lushtakun, Sami Lushtakun, Sahit Jasharin, ldriz Asllanin, Ali Jonuzin dhe Jakup Nurën. Adem Jashari u dënua me 20 vjet burg në mungesë. Për aktivitetin luftarak, qëllimin e Adem Jasharit dhe të bërthamës së tij çlirimtare, e dinin edhe politikanët pacifistë shqipfolës, të cilët këto zhvillime i përcillnin me skepticizëm dhe mosbesim. Kishte edhe raste kur aktiviteti i tij interpretohej me dubioza të liga dhe me kualifikime antikombëtare. Prania e grupeve të armatosura ilegale në Kosovë, në gjysmën e dytë të viteve 90-ta, shkaktoi konfuzione të caktuara në rrjedhat politike. Të gjithë kryetarët e partive politike pacifiste, pa dallim, u distancuan nga aktiviteti ushtarak i këtyre grupeve çlirimtare të udhëhequra nga Adem Jashari dhe konfirmuan para faktorit ndërkombëtar, si alternativë të vetme, lëvizjen pacifiste. ==== Sulmi i Parë ==== Më 25 nëntor 1997, policia serbe kishte pësuar disfatë në Lagjen Binakaj të Vojnikut, në përpjekje për ta arrestuar luftëtarin Abedin Sokol Rexha në Rrezallë të Re. Të nesërmen, më 26 nëntor, forca të shumta të policisë ishin nisur në relacionin Skënderaj-Llaushë-Rrezallë e Re. Në vendin e quajtut Klisyra, në drejtim të Turiqecit, kishte zënë pritë komandanti Adem Jashari me njëzet luftëtarët e tij. Atë ditë, forcat serbe, në këtë pritë, u sulmuan në befasi. Edhe pse ato kishin armatim të rëndë dhe ishin me numër të madh, që në fillim e humbën orientimin, meqë sulmi i rrufeshëm i çlirimtarëve të Adem jasharit dhe i vetë Komandantit nuk u linte shteg për t’i akorduar veprimet luftarake. Forcave policore u kishte shkuar në ndihmë një helikopter ushtarak, i cili vërtitej mbi vendbetejë. Piloti nuk kishte guxim të lëshohej më poshtë për t’iu shkuar në ndihmë të plagosurve, meqë ndodhej në rreze të veprimit të armëve të luftëtarëve të Adem jasharit. Gjatë tërheqjes së turpshme në drejtim të Skënderajt, forcat serbe qëllojnë shkollën e fshatit Llaushë, me ç’rast merr plagë vdekjeje mësuesi Halit Geci, ndërsa plagoset edhe arsimtari tjetër, Shaban Rreci, nga Llausha. Serbët kthehen të mundur. Shtypi, i quajtur i lirë dhe i pavarur i Beogradit e përshkruan ngjarjen, duke u mbështetur kryesisht në versionin zyrtar serb. Pranohet botërisht humbja e betejës, por paralajmërohen ndeshje të reja. Pranohet po ashtu fakti se policia serbe qysh moti e kishte humbur kontrollin gjatë natës në Drenicë, ndërsa tanimë po e humbiste kontrollin edhe gjatë ditës. Shtypi zyrtar i Beogradit propagandonte me të madhe se në Kosovë kishin hyrë dhe vepronin grupe “terroristësh” nga shumë shtete të Evropës dhë nga ato islamike. Më 28 nëntor të vitit 1997, me rastin e varrimit të mësuesit dëshmor Halit Geci në fshatin Llaushë, me miratimin e Adem Jasharit, tre luftëtarë të lirisë: Mujë Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Daut Haradinaj, dalin publikisht të maskuar, por me uniformë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe me armë automatike. Ata shpalosin qëllimin e luftës çlirimtare, si alternativë të vetmë për ta shporrur nga Kosova pushtuesin serb. Brohoritjet e mijëra pjesëmarrësve në varrim, për UÇK-në, konfirmonin plebishitin alternativ të lëvizjes paqësore. Trimat dhe trimëreshat e komandantit Adem Jashari, tanimë lëviznin lirshëm në Drenicë dhe në Dukagjin. ==== Sulmi i Dytë ==== Më 22 janar 1998 në Prekaz kishte pasur luftime në mes familjes Jashari në njërën anë dhe forcave serbe në anën tjetër.<ref name=":0">{{Cite web|last=Kallxo|date=2024-01-22|title=26 vjet nga sulmi i dytë ndaj familjes Jashari në Prekaz|url=https://kallxo.com/lajm/26-vjet-nga-sulmi-i-dyte-ndaj-familjes-jashari-ne-prekaz/|access-date=2024-12-16|website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com|language=en}}</ref> Atë ditë, rreth 500 metra larg shtëpive të lagjes Jashari, kishin lëvizur forca të policisë serbe, të cilat ishin drejtuar drejt Kullës së Jasharajve, për ta sulmuar atë me armë të llojeve të ndryshme. Plagë kishin marrë disa anëtarë të familjes Jashari pas rezistencës që shfaqën ndaj sulmit, ndërsa forcat e armikut ishin detyruar të tërhiqen.<ref name=":0" /> ==== Sulmi i Tretë ==== [[Skeda:Kulla dhe shtepija e Adem Jasharit Prekaz.jpg|parapamje|300px|Kulla dhe shtëpia e Adem Jasharit, të shkatërruara gjatë [[Sulmi në Prekaz|Sulmit në Prekaz]].]]Në orët e hershme të mëngjesit të 5 marsit 1998, në Prekaz u sulmua sërish familja Jashari nga [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Serbe]] dhe forcat paraushtarake serbe. Forcat sulmuese përbëheshin nga transportues të blinduar dhe pjesëtarë të policisë, të mbështetura nga artileria nga një fabrikë municioni në afërsi. Lagjen Jashari e kishin rrethuar me 100 policë serbë. Sulmi zgjati 3 ditë dhe 2 netë. Forcat Serbe filluan sulmin pa asnjë paralajmërim. Pas kësaj kanë filluar të shtënat e automatikëve dhe mitralozëve. Nga një shtëpi, policia serbe qëllonte me mortaja, pasuar nga gazi lotësjellës. Shumica e familjes së gjërë e [[Jasharët|Jasharajve]] u mblodhën në një dhomë të vetme, e cila ishte e murosur me tulla. Një predhë pastaj ra përmes çatisë, duke vrarë një numër të anëtarëve të familjes. Granatimet e vazhdueshme për 52 orë ia mundësuan policisë më në fund të hyjë në shtëpi. Organizata "[[Amnesty International]]", në një raport të bërë për rastin, tha se sulmi kishte për qëllim eliminimin e të gjithë dëshmitarëve. Adem Jashari së bashku me 56 anëtarët e familjes së tij u vranë. Gjithsej 58 persona janë vrarë, në mesin e tyre 18 ishin gra dhe 10 fëmijë nën moshën 16 vjeçare. Këtij sulmi i mbijetoi vetëm vajza e vogël e familjes, Besarta Jashari, e cila asokohe ishte vetëm 11 vjeçare. Nga ana tjetër televizioni serb "B-92" lajmëroi për 62 policë serbë të vrarë në [[Prekaz]]. == Trashëgimia == [[Skeda:Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 14.jpg|parapamje|300px|Memoriali "Adem Jashari" në Prekaz, [[Kosova|Kosovë]].]] Adem Jashari dhe sakrifica e tij heroike u bë simboli i pavarësisë për shqiptarët e Kosovës dhe për shqiptarët kudo që janë. Kështu shumë prej tyre veshën bluza me fotografinë e tij pasi Kosova shpalli pavarësinë e saj të dielën, më 17 shkurt të vitit 2008. Mbishkrimi në bluzat ishte ″[[Bac, u Kry!|Bac u kry]]", duke iu referuar shprehjes së përdorur gjatë homazheve në varrin e tij me rastin e shpalljes së pavarësisë, si realizim i qëllimit sublim të të gjithë jetës dhe veprimtarisë së Adem Jasharit. == Shiko edhe == * [[Jasharët]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] * [[Sulmi në Prekaz]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Nacionalizmi shqiptar]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20101202230210/http://kosova.albemigrant.com/?p=16397 Trimi kosovar Adem Jashari] * http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/674056.stm * http://www.hrw.org/legacy/reports/2001/kosovo/Po_naredjenju.pdf * http://www.bbc.com/news/av/magazine-31795711/the-day-serb-police-massacred-my-family * http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131112214/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ |date=31 janar 2011 }} == Literatura == * {{cite book|language=en|last=Bartrop|first=Paul|author-link=Paul R. Bartrop|year=2012|title=A Biographical Encyclopedia of Contemporary Genocide|publisher=[[ABC-CLIO]]|location=Santa Barbara, California|isbn=978-0-313-38679-4|url=https://books.google.com/books?id=55NPpA6EvyMC}} * {{cite book|language=en|last=Carmichael|first=Cathie|editor-last=Stone|editor-first=Dane|year=2012|title=The Oxford Handbook of Postwar European History|chapter=Demise of Communist Yugoslavia|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|isbn=978-0-19-956098-1|url=https://books.google.com/books?id=-YEbj56s_OYC}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006a|title=The Legendary Commander: The construction of an Albanian master‐narrative in post‐war Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|journal=Nations and Nationalism|language=en|volume=12|issue=3|pages=513–529|doi=10.1111/j.1469-8129.2006.00252.x}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006b|title=Sacred Journey to a Nation: The Construction of a Shrine in Postwar Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Journeys-7_1_2006-pp.-27-49.pdf|journal=Journeys|language=en|volume=7|issue=1|pages=27–49|doi=10.3167/146526006780457315}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|author-link=Robert Elsie|year=2011|title=Historical Dictionary of Kosovo|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-8108-7483-1|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|year=2012|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|publisher=[[I.B. Tauris]]|location=New York|isbn=978-1-78076-431-3|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC}} * {{cite book|language=en|last=Henriksen|first=Dag|year=2007|title=NATO's Gamble: Combining Diplomacy and Airpower in the Kosovo Crisis, 1998–1999|publisher=[[United States Naval Institute#Naval Institute Press|Naval Institute Press]]|location=Annapolis, Maryland|isbn=978-1-59114-358-1|url=https://books.google.com/books?id=esyXIAjASlMC}} * {{cite book|language=en|author=Human Rights Watch|author-link=Human Rights Watch|year=1998|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|publisher=Human Rights Watch|location=New York|isbn=978-1-56432-194-7|url=https://books.google.com/books?id=vELQpx1U9EcC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2000|orig-year=1997|edition=2nd|title=The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia|publisher=[[Yale University Press]]|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-08507-5|url=https://books.google.com/books?id=B4YbP0fPcMYC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|author-link=Tim Judah|year=2002|title=Kosovo: War and Revenge|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-09725-2|url=https://books.google.com/books?id=sVf1na3FN_UC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2008|title=Kosovo: What Everyone Needs to Know|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-974103-8|url=https://books.google.com/books?id=ohz2WtWRapAC}} * {{cite journal|last1=Koktsidis|first1=Pavlos Ioannis|first2=Caspar Ten|last2=Dam|date=2008|title=A success story? Analysing Albanian ethno-nationalist extremism in the Balkans|url=http://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/20589/EEQPavlosCasparJune2008.pdf?sequence=1|journal=East European Quarterly|language=en|volume=42|issue=2|pages=161–190}} * {{cite book|language=en|last1=Luci|first1=Nita|last2=Marković|first2=Predrag|editor-last=Kolstø|editor-first=Pål|year=2009|title=Media Discourse and the Yugoslav Conflicts: Representations of Self and Other|chapter=Events and Sites of Difference: Marking Self and Other in Kosovo|publisher=[[Ashgate Publishing]]|location=Farnham, England|isbn=978-1-4094-9164-4|url=https://books.google.com/books?id=jGNWORa2QccC}} * {{cite book|language=en|last=O'Neill|first=William G.|year=2002|title=Kosovo: An Unfinished Peace|publisher=[[Lynne Rienner Publishers]]|location=Boulder, Colorado|isbn=978-1-58826-021-5|url=https://books.google.com/books?id=PZvROAYAyhkC}} * {{cite book|language=en|last=Perritt|first=Henry H.|year=2010|title=The Road to Independence for Kosovo: A Chronicle of the Ahtisaari Plan|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=New York|isbn=978-0-521-11624-4|url=https://books.google.com/books?id=f2nOTuF_KC0C}} * {{cite book|language=en|last=Petersen|first=Roger D.|year=2011|title=Western Intervention in the Balkans: The Strategic Use of Emotion in Conflict|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-1-139-50330-3|url=https://books.google.com/books?id=fKom-fspjGQC}} * {{cite book|language=en|last=Pettifer|first=James|author-link=James Pettifer|year=2005|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|publisher=[[University of Wisconsin Press]]|location=Madison, Wisconsin|isbn=978-0-299-20444-0}} * {{cite book|language=en|last1=Pettifer|first1=James|last2=Vickers|first2=Miranda|year=2007|title=The Albanian Question: Reshaping the Balkans|publisher=I.B. Tauris|location=New York|isbn=978-1-86064-974-5|url=https://books.google.com/books?id=yuh2NebIN3oC}} * {{cite book|language=en|last=Philips|first=David L.|year=2012|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention|publisher=[[MIT Press]]|location=Cambridge, Massachusetts|isbn=978-0-262-30512-9|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C}} * {{cite book|language=en|last=Watson|first=Paul|author-link=Paul Watson|year=2009|title=Where War Lives|publisher=McCleland & Stewart|location=Toronto|isbn=978-1-55199-284-6|url=https://books.google.com/books?id=x4nH7qo4es4C}} == Referime == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Jashari, Adem}} [[Kategoria:Adem Jashari]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Familja Jashari]] [[Kategoria:Njerëz nga Drenica]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] {{Authority control}} 0plni1v3fo8dwkmghate27pv7lxqufn 2976491 2976466 2026-05-02T23:14:38Z Leutrim.P 113691 2976491 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Pov}}{{Infobox military person | name = Adem Jashari | image = Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 09 (cropped).jpg | caption = | birth_name = Fazli Jashari<ref name="Fazli"/> | birth_date = {{Birth date|1955|11|28|df=yes}} | birth_place = [[Prekaz]], rajoni i [[Drenica|Drenicës]], [[Komuna e Skënderajit]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|7|03|1998|28|11|1955}} | death_place = [[Prekaz]], [[Komuna e Skënderajit]], Kosovë | nickname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = [[Komandanti|Komandant]] | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Periudha paraluftës në Kosovë]] *[[Rrethimi në Prekaz (1991)]] *[[Sulmi në Drenas]] [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Beteja e Rezallës]] [[Lufta e Kosovës]] *[[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] *[[Sulmi në Prekaz]] | battles_label = | awards = [[Medalja Luftëtar i Lirisë Adem Jashari]]<br>[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br>[[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]] | relations = | laterwork = | image_upright = 0.8 }} '''Adem Shaban Jashari''' (lindur '''Fazli Jashari''';<ref name = "Fazli">{{Cite web|date=19 gusht 2018|title=Bekim Jashari zbulon një detaj interesant rreth emrit të Adem Jasharit, thotë se e kishte emrin Fazli|url=https://telegrafi.com/bekim-jashari-zbulon-nje-detaj-interesant-rreth-emrit-te-adem-jasharit-thote-se-e-kishte-emrin-fazli/|access-date=7 mars 2025|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq}}</ref> 28 nëntor 1955 – 7 mars 1998) ishte një ndër themeluesit e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) — një ushtri [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare e Kosovës]] që luftonte për ndarjen e [[Kosovës]] nga [[Republika Federale e Jugosllavisë]] gjatë viteve 1990.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YS15BgAAQBAJ&pg=PP1|title=State-building in Kosovo. A plural policing perspective|date=5 shkurt 2015|publisher=Maklu|isbn=9789046607497|page=53|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C&q=greater%20albania%20kla&pg=PR7|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U. S. Intervention|date=2012|publisher=[[Belfer Center for Science and International Affairs]]|isbn=9780262305129|page=69|language=en}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=rgGA91skoP4C&q=greater%20albania%20kla&pg=PA249|title=Dictionary of Genocide|date=2008|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|isbn=9780313346415|page=249|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=14 shtator 2014|title=Kosovo Liberation Army (KLA)|url=http://www.britannica.com/topic/Kosovo-Liberation-Army|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=6 mars 2001|title=Albanian Insurgents Keep NATO Forces Busy|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|publisher=[[Time (revistë)|Time]]|language=en|access-date=26 prill 2025|archive-date=24 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224184259/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,101938,00.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte komandant i UÇK-së në [[Drenica|zonën operative të Drenicës]]. Në 1991, Jashari mori pjesë në sulme kundër [[Policia e Serbisë|policisë serbe]] para se të udhëtonte për në [[Shqipëria|Shqipëri]] për të marrë trajnim ushtarak. U arrestua në 1993, dhe u lëshua pas kërkesës së [[Forcat e Armatosura të Shqipërisë|Ushtrisë Shqiptare]], pas së cilës u kthye në Kosovë ku vazhdoi sulmet kundër jugosllavisë. Ai u dënua në mungesë për terrorizëm nga një gjykatë jugosllave; ky gjykim kritikua nga [[Human Rights Watch]]. Pas disa përpjekjeve pa sukses që ta kapin apo ta vrasin, policia serbe [[Sulmi në Prekaz|sulmoi shtëpinë e Jasharajve në Prekaz]] nga 5 deri më 7 mars 1998, në sulmin e tretë. Beteja që pasoi rezultoi në vdekjen e tij, bashkë me 56 anëtarë të familjes, duke përfshirë gruan dhe djalin e tij. I njohur si "babai i UÇK-së",{{sfn|Luci|Marković|2009|p=96}} Jashari konsiderohet nga [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarët etnikë]] si simbol i [[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|pavarësisë së Kosovës]]. Ai u nderua pas vdekjes me urdhërin "[[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]]" pas shpalljes së pavarësisë në 2008. Sheshi Adem Jashari pranë [[Teatri Kombëtar i Kosovës|Teatrit Kombëtar]] në Prishtinë,<ref>{{Cite web|title=Sheshi Adem Jashari – Harta Kulturore|url=https://culture01.net/listings/objektet/xhamia-sultan-mehmet-fatih-23/|access-date=26 prill 2025|language=sq}}</ref> [[Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës]] dhe [[Stadiumi Olimpik "Adem Jashari"|Stadiumi Olimpik Adem Jashari]] janë emërtuar në nder të tij. == Jeta dhe vepra == {{Joref|Seksioni|data=prill 2025}} Adem Jashari lindi në një familje me tradita patriotike. Ishte djali i tretë i mësuesit [[Shaban Jashari]]. Shkollën fillore e përfundoi në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike e përfundoi në qytetin e [[Skënderaj|Skënderajit]]. Adem Jashari gjithmonë ishte i vetëdijshëm se vetëm krisma e pushkës do ta çlironte [[Kosova|Kosovën]] nga okupimi serbo–sllav. Rrallëherë e shihje pa armë. Ai ishte rritur në frymën e trimërisë, heroizmit dhe atdhedashurisë, nga e cila ia kishte mbjellur heroizmin babai i tij Shabani. Në vitin 1991, Adem Jashari u zhvendos në [[Shqipëria|Shqipëri]] sipas marrëveshjes së autoriteteve kosovare me [[Ramiz Alia|Ramiz Alinë]], për t'u trajnuar me vullnetarët e parë, që më vonë u bashkuan me [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]]. Më 28 shkurt 1998, një grup luftëtarësh të udhëhequr nga Adem Jashari, sulmuan patrullat e policisë serbe duke vrarë katër policë serbë dhe duke plagosur dy të tjerë. Familjen Jashari e luftuan forcat serbo–jugosllave në Kosovë në vitet e 90-ta, por ky fakt u mbajt i fshehur nga opinioni i gjerë, nga ana e politikanëve të moderuar shqiptarë dhe nga qeveria e Beogradit, si mënyrë për të ruajtur status-kuonë. Beteja e parë mes Ademit dhe shokëve të tij kundër Forcave Federale Serbo–Jugosllave u bë në mëngjesin e 30 dhjetorit të vitit 1991. [[Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz|Shtëpia e Jasharëve]] ishte rrethuar nga një numër i madh i forcave të sigurimit serbo–jugosllav duke kërkuar dorëzimin e tij. Adem Jashari sëbashku me shokët e tij, e thyen rrethimin dhe më vonë morën pjesë në disa aksione kundër ushtrisë jugosllave dhe policisë serbe. Shtëpia e Adem Jasharit në Prekaz u sulmua përsëri nga forcat e policisë serbe më 22 janar të vitit 1998. Sulmi u përballua përsëri me sukses. == Vdekja == {{Kryesor|Sulmi në Prekaz}} ==== Përleshja e parë me Familjen Jashari ==== Më 30 dhjetor 1991, forca të mëdha policore serbe, të mbështetura edhe nga forcat ushtarake jugosllave, rrethuan shtëpinë e Shaban Jasharit në Prekaz. Sigurimi Shtetëror Serb ishte në dijeni për arritjen e këtyre luftëtarëve në Prekaz. Në Kullë ndodheshin: Adem Jashari, me vëllezërit Rifatin dhe Hamzën dhe me bashkëluftëtarët, Sahit Jashari, Fadil Kodra e me trima të tjerë të Kodrajve e të Lushtakëve të Prekazit. Përleshja kishte zgjatur prej mëngjesit e deri në orën 15:00 të asaj dite. Trimave të lirisë u kishin shkuar në ndihmë qindra liridashës të tjerë, në mesin e tyre edhe daja i Adem Jasharit, Osman Geci, nga Llausha. Meqenëse bërthamës çlirimtare, në krye të së cilës ishte Adem Jashari, po i arrinin përforcime nga të gjitha anët, forcat serbe u detyruan të tërhiqen. Ato e kishin kuptuar se luftëtarët e lirisë po i mbanin armët për të luftuar kundër tyre. Prej 30 dhjetorit të vitit 1991, Adem Jashari dhe bashkëluftëtarët e tij nuk e ndërprenë luftën e armatosur kundër pushtuesit serb, deri në çlirimin e Kosovës. Ai edhe ishte i zgjedhuri i trimave dhe asnjë nga shokët nuk e kishte vënë në dyshim asnjëherë pozitën e tij të prijësit. Adem Jashari tashmë ishte bërë komandant legjitim i formacioneve ushtarake çlirimtare, që më vonë do të quhen UÇK-ja. Ai ishte në dijeni paraprakisht për të gjitha aksionet që ishin kryer kundër forcave serbe në Kosovë, që prej vitit 1991 deri më 1998. Në shumicën e këtyre aksioneve ai kishte marrë pjesë edhe vetë. Gjatë periudhës së viteve 1991-1994, vetëm në Skënderaj e në Drenas, në këto aksione janë vrarë dhjetëra policë. Ndërsa më 23 mars të vitit 1993, me urdhërin e komandantit Adem Jashari, në udhëkryqin e hekurudhës në Drenas, është sulmuar automjeti i policisë serbe, me ç’rast janë vrarë 5 dhe janë plagosur 6 policë serbë. Këtë aksion e kishin kryer Sami Lushtaku, Ilaz Kodra dhe Rafet Rama. Gjatë viteve të veprimtarisë ilegale guerile, Adem Jashari ka koordinuar pothuajse të gjitha aksionet që kanë ndodhur, jo vetëm në Drenicë, por në mbarë Kosovën. Në vjeshtë të vitit 1994, Shërbimi Sekret Serb zë në befasi dhe e arreston njërin prej bashkëveprimtarëve të Adem Jasharit, Besim Ramën nga Prekazi. Në procesin gjyqësorë të organizuar kundër tij, Gjykata e Qarkut në Prishtinë i dënoi prej 6 deri në 20 vjet burg: Adem Jasharin, Besim Ramën, Ilaz Kodrën, Hashim Thaçin, Rexhep Selimin, Fadil Kodrën, Zenun Kodrën, Nuredin Lushtakun, Sami Lushtakun, Sahit Jasharin, ldriz Asllanin, Ali Jonuzin dhe Jakup Nurën. Adem Jashari u dënua me 20 vjet burg në mungesë. Për aktivitetin luftarak, qëllimin e Adem Jasharit dhe të bërthamës së tij çlirimtare, e dinin edhe politikanët pacifistë shqipfolës, të cilët këto zhvillime i përcillnin me skepticizëm dhe mosbesim. Kishte edhe raste kur aktiviteti i tij interpretohej me dubioza të liga dhe me kualifikime antikombëtare. Prania e grupeve të armatosura ilegale në Kosovë, në gjysmën e dytë të viteve 90-ta, shkaktoi konfuzione të caktuara në rrjedhat politike. Të gjithë kryetarët e partive politike pacifiste, pa dallim, u distancuan nga aktiviteti ushtarak i këtyre grupeve çlirimtare të udhëhequra nga Adem Jashari dhe konfirmuan para faktorit ndërkombëtar, si alternativë të vetme, lëvizjen pacifiste. ==== Sulmi i Parë ==== Më 25 nëntor 1997, policia serbe kishte pësuar disfatë në Lagjen Binakaj të Vojnikut, në përpjekje për ta arrestuar luftëtarin Abedin Sokol Rexha në Rrezallë të Re. Të nesërmen, më 26 nëntor, forca të shumta të policisë ishin nisur në relacionin Skënderaj-Llaushë-Rrezallë e Re. Në vendin e quajtut Klisyra, në drejtim të Turiqecit, kishte zënë pritë komandanti Adem Jashari me njëzet luftëtarët e tij. Atë ditë, forcat serbe, në këtë pritë, u sulmuan në befasi. Edhe pse ato kishin armatim të rëndë dhe ishin me numër të madh, që në fillim e humbën orientimin, meqë sulmi i rrufeshëm i çlirimtarëve të Adem jasharit dhe i vetë Komandantit nuk u linte shteg për t’i akorduar veprimet luftarake. Forcave policore u kishte shkuar në ndihmë një helikopter ushtarak, i cili vërtitej mbi vendbetejë. Piloti nuk kishte guxim të lëshohej më poshtë për t’iu shkuar në ndihmë të plagosurve, meqë ndodhej në rreze të veprimit të armëve të luftëtarëve të Adem jasharit. Gjatë tërheqjes së turpshme në drejtim të Skënderajt, forcat serbe qëllojnë shkollën e fshatit Llaushë, me ç’rast merr plagë vdekjeje mësuesi Halit Geci, ndërsa plagoset edhe arsimtari tjetër, Shaban Rreci, nga Llausha. Serbët kthehen të mundur. Shtypi, i quajtur i lirë dhe i pavarur i Beogradit e përshkruan ngjarjen, duke u mbështetur kryesisht në versionin zyrtar serb. Pranohet botërisht humbja e betejës, por paralajmërohen ndeshje të reja. Pranohet po ashtu fakti se policia serbe qysh moti e kishte humbur kontrollin gjatë natës në Drenicë, ndërsa tanimë po e humbiste kontrollin edhe gjatë ditës. Shtypi zyrtar i Beogradit propagandonte me të madhe se në Kosovë kishin hyrë dhe vepronin grupe “terroristësh” nga shumë shtete të Evropës dhë nga ato islamike. Më 28 nëntor të vitit 1997, me rastin e varrimit të mësuesit dëshmor Halit Geci në fshatin Llaushë, me miratimin e Adem Jasharit, tre luftëtarë të lirisë: Mujë Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Daut Haradinaj, dalin publikisht të maskuar, por me uniformë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe me armë automatike. Ata shpalosin qëllimin e luftës çlirimtare, si alternativë të vetmë për ta shporrur nga Kosova pushtuesin serb. Brohoritjet e mijëra pjesëmarrësve në varrim, për UÇK-në, konfirmonin plebishitin alternativ të lëvizjes paqësore. Trimat dhe trimëreshat e komandantit Adem Jashari, tanimë lëviznin lirshëm në Drenicë dhe në Dukagjin. ==== Sulmi i Dytë ==== Më 22 janar 1998 në Prekaz kishte pasur luftime në mes familjes Jashari në njërën anë dhe forcave serbe në anën tjetër.<ref name=":0">{{Cite web|last=Kallxo|date=2024-01-22|title=26 vjet nga sulmi i dytë ndaj familjes Jashari në Prekaz|url=https://kallxo.com/lajm/26-vjet-nga-sulmi-i-dyte-ndaj-familjes-jashari-ne-prekaz/|access-date=2024-12-16|website=Raporto Korrupsionin! KALLXO.com|language=en}}</ref> Atë ditë, rreth 500 metra larg shtëpive të lagjes Jashari, kishin lëvizur forca të policisë serbe, të cilat ishin drejtuar drejt Kullës së Jasharajve, për ta sulmuar atë me armë të llojeve të ndryshme. Plagë kishin marrë disa anëtarë të familjes Jashari pas rezistencës që shfaqën ndaj sulmit, ndërsa forcat e armikut ishin detyruar të tërhiqen.<ref name=":0" /> ==== Sulmi i Tretë ==== [[Skeda:Kulla dhe shtepija e Adem Jasharit Prekaz.jpg|parapamje|300px|Kulla dhe shtëpia e Adem Jasharit, të shkatërruara gjatë [[Sulmi në Prekaz|Sulmit në Prekaz]].]]Në orët e hershme të mëngjesit të 5 marsit 1998, në Prekaz u sulmua sërish familja Jashari nga [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Serbe]] dhe forcat paraushtarake serbe. Forcat sulmuese përbëheshin nga transportues të blinduar dhe pjesëtarë të policisë, të mbështetura nga artileria nga një fabrikë municioni në afërsi. Lagjen Jashari e kishin rrethuar me 100 policë serbë. Sulmi zgjati 3 ditë dhe 2 netë. Forcat Serbe filluan sulmin pa asnjë paralajmërim. Pas kësaj kanë filluar të shtënat e automatikëve dhe mitralozëve. Nga një shtëpi, policia serbe qëllonte me mortaja, pasuar nga gazi lotësjellës. Shumica e familjes së gjërë e [[Jasharët|Jasharajve]] u mblodhën në një dhomë të vetme, e cila ishte e murosur me tulla. Një predhë pastaj ra përmes çatisë, duke vrarë një numër të anëtarëve të familjes. Granatimet e vazhdueshme për 52 orë ia mundësuan policisë më në fund të hyjë në shtëpi. Organizata "[[Amnesty International]]", në një raport të bërë për rastin, tha se sulmi kishte për qëllim eliminimin e të gjithë dëshmitarëve. Adem Jashari së bashku me 56 anëtarët e familjes së tij u vranë. Gjithsej 58 persona janë vrarë, në mesin e tyre 18 ishin gra dhe 10 fëmijë nën moshën 16 vjeçare. Këtij sulmi i mbijetoi vetëm vajza e vogël e familjes, Besarta Jashari, e cila asokohe ishte vetëm 11 vjeçare. Nga ana tjetër televizioni serb "B-92" lajmëroi për 62 policë serbë të vrarë në [[Prekaz]]. == Trashëgimia == [[Skeda:Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 14.jpg|parapamje|300px|Memoriali "Adem Jashari" në Prekaz, [[Kosova|Kosovë]].]] Adem Jashari dhe sakrifica e tij heroike u bë simboli i pavarësisë për shqiptarët e Kosovës dhe për shqiptarët kudo që janë. Kështu shumë prej tyre veshën bluza me fotografinë e tij pasi Kosova shpalli pavarësinë e saj të dielën, më 17 shkurt të vitit 2008. Mbishkrimi në bluzat ishte ″[[Bac, u Kry!|Bac u kry]]", duke iu referuar shprehjes së përdorur gjatë homazheve në varrin e tij me rastin e shpalljes së pavarësisë, si realizim i qëllimit sublim të të gjithë jetës dhe veprimtarisë së Adem Jasharit. == Shiko edhe == * [[Jasharët]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] * [[Sulmi në Prekaz]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Nacionalizmi shqiptar]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20101202230210/http://kosova.albemigrant.com/?p=16397 Trimi kosovar Adem Jashari] * http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/674056.stm * http://www.hrw.org/legacy/reports/2001/kosovo/Po_naredjenju.pdf * http://www.bbc.com/news/av/magazine-31795711/the-day-serb-police-massacred-my-family * http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131112214/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/24/kla.history/ |date=31 janar 2011 }} == Literatura == * {{cite book|language=en|last=Bartrop|first=Paul|author-link=Paul R. Bartrop|year=2012|title=A Biographical Encyclopedia of Contemporary Genocide|publisher=[[ABC-CLIO]]|location=Santa Barbara, California|isbn=978-0-313-38679-4|url=https://books.google.com/books?id=55NPpA6EvyMC}} * {{cite book|language=en|last=Carmichael|first=Cathie|editor-last=Stone|editor-first=Dane|year=2012|title=The Oxford Handbook of Postwar European History|chapter=Demise of Communist Yugoslavia|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|isbn=978-0-19-956098-1|url=https://books.google.com/books?id=-YEbj56s_OYC}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006a|title=The Legendary Commander: The construction of an Albanian master‐narrative in post‐war Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|journal=Nations and Nationalism|language=en|volume=12|issue=3|pages=513–529|doi=10.1111/j.1469-8129.2006.00252.x}} * {{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|date=2006b|title=Sacred Journey to a Nation: The Construction of a Shrine in Postwar Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Journeys-7_1_2006-pp.-27-49.pdf|journal=Journeys|language=en|volume=7|issue=1|pages=27–49|doi=10.3167/146526006780457315}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|author-link=Robert Elsie|year=2011|title=Historical Dictionary of Kosovo|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|location=Lanham, Maryland|isbn=978-0-8108-7483-1|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC}} * {{cite book|language=en|last=Elsie|first=Robert|year=2012|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|publisher=[[I.B. Tauris]]|location=New York|isbn=978-1-78076-431-3|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC}} * {{cite book|language=en|last=Henriksen|first=Dag|year=2007|title=NATO's Gamble: Combining Diplomacy and Airpower in the Kosovo Crisis, 1998–1999|publisher=[[United States Naval Institute#Naval Institute Press|Naval Institute Press]]|location=Annapolis, Maryland|isbn=978-1-59114-358-1|url=https://books.google.com/books?id=esyXIAjASlMC}} * {{cite book|language=en|author=Human Rights Watch|author-link=Human Rights Watch|year=1998|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|publisher=Human Rights Watch|location=New York|isbn=978-1-56432-194-7|url=https://books.google.com/books?id=vELQpx1U9EcC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2000|orig-year=1997|edition=2nd|title=The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia|publisher=[[Yale University Press]]|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-08507-5|url=https://books.google.com/books?id=B4YbP0fPcMYC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|author-link=Tim Judah|year=2002|title=Kosovo: War and Revenge|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|isbn=978-0-300-09725-2|url=https://books.google.com/books?id=sVf1na3FN_UC}} * {{cite book|language=en|last=Judah|first=Tim|year=2008|title=Kosovo: What Everyone Needs to Know|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-974103-8|url=https://books.google.com/books?id=ohz2WtWRapAC}} * {{cite journal|last1=Koktsidis|first1=Pavlos Ioannis|first2=Caspar Ten|last2=Dam|date=2008|title=A success story? Analysing Albanian ethno-nationalist extremism in the Balkans|url=http://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/20589/EEQPavlosCasparJune2008.pdf?sequence=1|journal=East European Quarterly|language=en|volume=42|issue=2|pages=161–190}} * {{cite book|language=en|last1=Luci|first1=Nita|last2=Marković|first2=Predrag|editor-last=Kolstø|editor-first=Pål|year=2009|title=Media Discourse and the Yugoslav Conflicts: Representations of Self and Other|chapter=Events and Sites of Difference: Marking Self and Other in Kosovo|publisher=[[Ashgate Publishing]]|location=Farnham, England|isbn=978-1-4094-9164-4|url=https://books.google.com/books?id=jGNWORa2QccC}} * {{cite book|language=en|last=O'Neill|first=William G.|year=2002|title=Kosovo: An Unfinished Peace|publisher=[[Lynne Rienner Publishers]]|location=Boulder, Colorado|isbn=978-1-58826-021-5|url=https://books.google.com/books?id=PZvROAYAyhkC}} * {{cite book|language=en|last=Perritt|first=Henry H.|year=2010|title=The Road to Independence for Kosovo: A Chronicle of the Ahtisaari Plan|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=New York|isbn=978-0-521-11624-4|url=https://books.google.com/books?id=f2nOTuF_KC0C}} * {{cite book|language=en|last=Petersen|first=Roger D.|year=2011|title=Western Intervention in the Balkans: The Strategic Use of Emotion in Conflict|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-1-139-50330-3|url=https://books.google.com/books?id=fKom-fspjGQC}} * {{cite book|language=en|last=Pettifer|first=James|author-link=James Pettifer|year=2005|title=Kosova Express: A Journey in Wartime|publisher=[[University of Wisconsin Press]]|location=Madison, Wisconsin|isbn=978-0-299-20444-0}} * {{cite book|language=en|last1=Pettifer|first1=James|last2=Vickers|first2=Miranda|year=2007|title=The Albanian Question: Reshaping the Balkans|publisher=I.B. Tauris|location=New York|isbn=978-1-86064-974-5|url=https://books.google.com/books?id=yuh2NebIN3oC}} * {{cite book|language=en|last=Philips|first=David L.|year=2012|title=Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention|publisher=[[MIT Press]]|location=Cambridge, Massachusetts|isbn=978-0-262-30512-9|url=https://books.google.com/books?id=X5sa90AEvi0C}} * {{cite book|language=en|last=Watson|first=Paul|author-link=Paul Watson|year=2009|title=Where War Lives|publisher=McCleland & Stewart|location=Toronto|isbn=978-1-55199-284-6|url=https://books.google.com/books?id=x4nH7qo4es4C}} == Referime == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Jashari, Adem}} [[Kategoria:Adem Jashari]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1955]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Familja Jashari]] [[Kategoria:Njerëz nga Drenica]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] {{Authority control}} 7zyafkxklt03tu6osjc4e9eecrpn2q2 0 7441 2976510 2909157 2026-05-02T23:26:50Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-15787-08|~2026-15787-08]]) dhe riktheu versionin 2852320 nga Leutrim.P: Dëmtim i tekstit 2976510 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{Infobox writer | name =Johann Wolfgang von Goethe | image = [[Skeda:Goethe.png|200px]] | caption = | name i lindjës = | birth_date = {{birth date|day=28|month=08|year=1749|df=yes}} | birth_place = [[Frankfurt]], [[Perandoria e Shenjtë Romake]] | death_date = {{death date and age|22|03|1832|28|08|1749}} | death_place = [[Weimar]], Sakse-Vajmar-Eisenach | pseudonym = Goethe | nationality = [[Gjermani|Gjerman]] | genre = | website = |honorific prefix=''Geheimrat''|birth_name=Johann Wolfgang Goethe}} '''Johan Volfgang von Gëte''' ([[gjermanisht]]: {{Lang|de|Johann Wolfgang von Goethe}}; 28 gusht 1749 – 22 mars 1832) ishte një [[Dijetari|dijetar]] gjerman, që konsiderohet gjerësisht si shkrimtari më i madh dhe më me ndikim i gjuhës gjermane. Gëte ishte jo vetëm një penë e zjarrtë e [[Poezia|poezisë]] [[gjerman]]e, por dhe një [[dramaturg]] e publicist i disa veprave letrare me tematikë shkencore. Pas vitit 1776 Gëte mori përsiper edhe detyra [[Politikan|politike]] dhe organizative në oborrin e Vajmarit. Krijimtaria letrare e Gëtes përmban një numër të konsiderueshëm me poezi, [[drama]], [[tregime]] e [[novela]]. Perveç tyre ai ka publikuar dhe një numër të shumtë dorëshkrimesh autobiografike, estetike, artistiko-letrare, si dhe shkrime me përmbajtje nga fusha e [[shkencat natyrore|shkencave natyrore]]. Një rëndësi të konsiderueshme për letërsinë kanë dhe korespondencat apo shkëmbimet e letrave, gjë të cilën ai e bënte me shumë pasion. Në krijimtaritë fillestare letrare spikasin idetë e tij [[Demokracia|demokratike]] të [[iluminizmi]]t. Vlerat e tij si shkrimtar i talentuar u thelluan tek romani i shumëlexuar "Stuhi e vrull", për shkrimin e të cilit Gëte dha kontributin kryesor. Kurse si talent i romantizmit ai u bë gjerësisht i njohur në mbarë [[Evropa|Evropën]] në vitin 1774 me [[roman]]in "Vuajtjet e djaloshit Verter". Më vonë Gëte ndryshoi stilin e shkrimeve të tij duke ju referuar idealeve të antikes. Pas viteve 1790 së bashku me [[Friedrich Schiller]] ata u bënë përfaqsuesit më të denjë të epokës klasike të Weimarit. Gëte njihet edhe sot si një nga figurat më të shquara të letërsisë gjermane dhe asaj botërore. == Jeta == Johann Wolfgang von Goethe fëmijërinë e tij e kaloi në shtëpinë "Goethe-Haus", e cila ndodhet në rrugën "Großer Hirschgraben" në Frankfurt. Gëte ishte njeri i gjithëanshëm, shumë i edukuar e me kulturë të lartë, por njëkohësisht edhe i ashpër e këmbëngulës, tipare dalluese këto që shfaqeshin ndonjeherë pas konflikteve që lindnin brenda rrethit të tij familjar. [[Skeda:Goethehausfrankfurt.JPG|thumb|majtas|150px|Shtëpia e Gëtes në Frankfurt]] [[Skeda:JohannCasparGoethe.jpg|thumb|djathtas|150px|Babai, Johann Caspar Goethe]] [[Skeda:Catharina_Elisabeth_Goethe_1776.jpg|thumb|djathtas|150px|Mamaja, Catharina Elisabeth Goethe]] [[Skeda:Goethe,_Georg_Oswald_May,1779.jpg|thumb|majtas|150px|Johann Wolfgang Goethe (Kartolinë nga një pikturë)]] [[Skeda:GoetheAndSchillerMonumentAtWeimar.jpg|thumb|majtas|150px|Monumenti Goethe-Schiller (1857)]] [[Skeda:Friederike_Brion.jpg|thumb|djathtas|150px|E dashura, Frederike Brion von Elsas]] [[Skeda:Charlotte_von_Stein.jpg|thumb|djathtas|150px|Charlotte von Stein, e dashura e oborit Weimar]] [[Skeda:CharlotteKestnerGebBuff1753-1828VonJohHchSchroeder.jpg|thumb|djathtas|150px|Charlote Buff, figura e romanit "Vuajtjet e djaloshit Werter"]] [[Skeda:Johann_Gottfried_Herder.jpg|thumb|djathtas|150px|Mentori i Gëtes nga Strasburgu]] === (1749 - 1765) Frankfurt. Vitet rinore === Babai i tij, [[Johann Caspar Goethe]] (* [[1710]]; † [[1782]]), trashëgimtar i një pasurie të madhe, ishte jurist i diplomuar që nuk e ushtroi ndonjëherë profesionin e tij. Gjatë udhëtimeve të bëra në [[Francë]] dhe [[Itali]] ai mblodhi njohuri të gjithëanshme. Si pjesëtar i Këshillit Mbretëror Perandorak ai ishte një nga qytetarët më të nderuar mes banorëve të Frankfurtit. Në vitin 1748 ai u martua me zonjushën 17-vjeçare [[Catharina Elisabeth Textor]]. Pas lindjes së fëmijës së tyre të parë Johann Wolfgang pasuan edhe pesë fëmijë të tjerë, nga të cilët fatkeqsisht vetëm motra e tij një vit më e re, [[Cornelia Schlosser]], arriti ta mbijetojë moshën e fëmijërisë. Marrëdhëniet mes dy fëmijëve ishin të lidhura shumë ngushtë dhe dalloheshin nga fryma e vetëbesimit te njëri-tjetri. Pasuria e babait i mundësoi atyre një jetë më të lehtë e pa vështirësi financiare. Edhe nëna e tij, [[Catharina Elisabeth Goethe]] (* [[1731]]; † [[1808]]) rridhte nga një familje e pasur dhe e nderuar e Frankfurtit, babai i së cilës me profesion jurist mbante postin më të lartë në organet e drejtësisë së qytetit. Që në moshë të re ajo dallohej për dëshirën dhe pasionin për jetën e bukur, duke mos ju ndrojtur edhe kontakteve me persona të shquar më të vjetër nga mosha, siç ishte dhe rasti i njohjes dhe martesës me 38-vjeçarin Johann Caspar Goethe. Prindërit e dy fëmijëve i krijuan atyre të gjitha mundësitë për të kryer një shkollim profesional sa më të përparuar. Gëte vizitoi në vitin 1756 një shkollë publike dy-vjeçare. Më pas babai i tij, së bashku me një mësues shtëpie, ashtu siç ishte e zakonshme në atë kohë për familjet e pasura, morën përsipër edukimin dhe shkollimin privat të tij dhe motrës Cornelia. Shkollimi i tyre u përqendrua kryesisht në fushën e gjuhësisë, ku, përveç gjermanishtes, mësimdhënia kryej edhe në gjuhët e huaja si frengjisht, anglisht, italisht, latinisht e greqisht. Krahas tyre një vend të rëndësishëm i kushtohej mësimit të lëndëve të shkencave të natyrës, [[Feja|edukimit fetar]] dhe [[vizatimi]]t. Gëte mësoi të luante veglën muzikore të [[violinçela|violinçelës]], ai mësoi edhe se si kërcehej nëpër ballo. Kënaqësi i sillte gjithashtu edhe sporti i kalorësimit dhe ai i dyluftimit me shpata. Gëte pati që në fëmijëri mundësinë të njihet nga afër me letërsinë. Në moshën katër vjeçare, nëna e tij, përpara se të flinte, i lexonte tekste të marra jo vetëm nga libra për fëmijë, por si besimtare e [[Kisha|kishës]] luteriko-protestante që ishte edhe nga [[bibla]]. Në fundin e vitit 1753 gjyshja i dhuron Gëtes për [[Krishtlindje|Festën e Krishtlindjeve]] një teatër kukullash. I apasionuar pas kësaj ai e mësoi pjesën teatrale në një kohë shumë të shkurtër përmendësh. Ai ndjente një kënaqësi të veçantë kur e shfaqte këtë pjese teatrale para shokëve të tij bashkëmoshatarë. Sipas thënieve të vogëlushit Gëte, shenjat e para tipike dalluese të fantazisë së tij letrare dëshmohen në talentin që vetë ai kishte, për të sajuar [[përralla]] të mrekullueshme, pas dëgjimit të të cilave shokët e tij mbeteshin me gojë hapur. Në shtëpinë e Gëtes ishin krijuar kushtet dhe mundësia që të lexohej shumë, kjo falë [[biblioteka|bibliotekës]] së babait të tij, e cila numëronte rreth dy mijë [[Libri|libra]] e vëllime të tematikave të shumta. Kështu, midis të tjerave, Gëte qysh në moshë të vogël u njoh me përmbajtjen e librit popullor të Dr. Faust. Në periudhën e [[Lufta|luftës]] shtatë vjeçare, që zgjati nga 1759 deri në 1761, në shtëpine e Gëtes ishte strehuar një oficer francez. Është pikërisht njohja me këtë oficer e më pas edhe me trupën e aktorëve që kishin bashkëudhëtuar me të, që bën të mundur përballjen fillestare të Gëtes me literaturën franceze të dramës. Ndërkohë që Frankfurti në atë kohë ndodhej nën pushtimin [[francez]], ai vizitonte rregullisht shfaqjet teatrale. == Studimet dhe krijimet e para poetike == ==== (1765 – 1768) Leipzig ==== Në moshën 16 vjeçe Gëte nisi studimet e drejtësisë në [[Leipzig]], qytet ky që, përkundrejt Frankfurtit të atëhershëm konservativ, dallohej për botën më të hapur dhe më elegante të kulturës njerëzore. Përkrah studimeve [[Universiteti|universitare]] të juridikut, ai vizitoi me zell e pasion të dukshëm edhe ligjëratat e mbajtura mbi poezinë nga të shumënjohurit [[Johann Christof Gottsched]] dhe [[Christian Fuerchtegott Gellert]], i cili prej krijimeve të para poetike të Gëtes nuk mbeti kushedi se sa i kënaqur. Tre vitet studimore në Leipzig ishin nga njëra anë pak emocionale për poetin e ardhshëm, mirëpo nga ana tjetër ato ishin frymëzuese, pasi ai u njoh me piktorin [[Adam Friedrich Oeser]], tek i cili Gëte vazhdoi mësimin e vizatimit të filluar dikur në Frankfurt. Oeser bëri më pas të mundur njohjen e Gëtes me nxënësin e tij të apasionuar pas artit klasik [[Johann Joachim Winkelmann]]. Përveç kësaj Oeser inkurajoi tek Gëte dëshirën për njohjen dhe konceptimin e artit. Gëte mësoi tek një [[bakër]]<nowiki/>shpues teknikën e prerjes së [[druri]]t. I ndodhur larg prindërve të tij, Gëte në moshë adoleshente e shijonte jetën pasi e ndjente veten më të lirë. Ai vizitonte shpeshherë shfaqje teatrale ose i kalonte mbrëmjet e vona me shoqërinë e tij. Gjatë kohës së tij në Leipzig ai u dashurua për herë të parë në jetën e tij me të bijën e zanatçiut, zonjushën [[Käthchen Schönkopf]]. Marrëdhënia mes tyre zgjati rreth dy vjet, më pas ajo nuk do të vazhdonte më dhe u zgjidh me mirëkuptim reciprok. Pikërisht në këtë përjetim emocional bazohet dhe subjekti i dramës së tij të parë "Die Laune des Verliebten" (''"Kapriçoja e të dashuruarit"''). Ndjenjat e tronditura të këtyre viteve ndikuan edhe në stilin e të shkruarit të Gëtes. [[Vjersha]]t e rregullta të stilit [[Rokoko]] ia lanë më pas vendin një stili më të lirë dhe të vrullshëm. Libri "Annette" u shkruajt sipas një koleksioni prej nëntëmbëdhjetë vjershash të përzgjedhura dhe të ilustruara nga shoku i tij Ernst Wolfgang Behrisch. Vepra e parë e shtypur e Gëtes ishte një koleksion vjershash i vitit 1769 me titullin "Neue Lieder" (''"Këngë të reja"''). Në vitin 1768 Gëte sëmuret shumë rëndë nga rrjedhje të vazhdueshme të gjakut, gjë që e detyroi të kthehej me të shpejtë tek prindërit në Frankfurt për t'u kuruar në shtëpinë e tij. ==== (1768 – 1771) Frankfurt dhe Strasbourg ==== Pas vizitave të bëra nga mjeku i tij i shtëpisë Dr. [[Johann Friedrich Metz]] atij ju ndez dëshira për të hulumtuar natyrën. Gjatë [[Pashkët|Festave të Pashkëve]] në prill të vitit 1770, Gëte ndryshon për të dytën herë vendbanimin e tij, për të vazhduar studimet e mëtejshme në [[Strasbourg|Strasburg]] të Francës. Ky qytet ishte për të një fillim krejtësisht i ri. Ai i la mbresa të thella për arkitekturën [[gotik]]e e cila kishte filluar t'i rrënjosej në shpirt. Ai, këtu, krahas studimeve të juridikut ndoqi edhe ato të mjekësisë dhe të shkencave të natyrës. Në Strasburg ai u njoh me njerëz shumë të rëndësishëm për zhvillimin e tij të mëtejshëm. Takimi i tij më i rëndësishëm ishte ai me [[Teologjia|teologun]] dhe teoricienin e artit dhe të letërsisë [[Johann Gottfried Herder]]. Ishte Herder ai që nxiti te Gëte dëshirën për t'u njohur sa më afër me potencialin e pashtershëm letrar të autorëve më në zë të kohës si [[Homeri]], [[William Shakespear|Shekspiri]] dhe [[Ossian]]i. Ai zgjoi tek Gëte kureshtjen për [[Estetika|estetikën]] e poezisë popullore, duke ndriçuar kështu rrugën e mëtejshme letrare të poetit të ri Gëte. Kohë më vonë Gëte ndërhyri që Herder të thirrej me shërbim në oborrin mbretëror në Weimar. Në Strasburg Gëte u njoh edhe me [[mjeku]]n dhe [[shkrimtari]]n [[Johann Heinrich Jung-Stilling]], si dhe me dramaturgun [[Jakob Michael Reinhold Lenz]]. Gjatë një kalorësimi në zonat përreth Gëte njihet me vajzën e Priftit [[Frederike Brion]], nga [[Sasenheim]] dhe pastaj dashurohet me të. Me largimin e Gëtes nga Strasburgu, ngaqë ai ishte i pavendosur per një lidhje të qëndrueshme, merr fund edhe kjo marrëdhënie. Poezitë e thurura enkas për Frederiken janë ''Abschied'' (''"Lamtumirë"''), ''Mailied'' (''"Këngë maji"'') dhe ''Heidenroslein'' (''"Gonxhja e lëndinave"''). Ato më vonë u njohën si "Sesenheimer Lieder" (''"Këngët e Sezenheimit"''), që për nga forca e shprehjes paralajmeruan "fillimin e një epoke të re lirike". Në verën e vitit 1771 Gëte dorëzon dizertacionin e tij për drejtësi, i cili iu refuzua për shkak të disa shprehjeve herezike që në atë kohë binin në kundërshtim me pikëpamjet dhe qëndrimin e kishës. E megjithatë universiteti i ofroi atij mundësinë e marrjes së lejes së mësimdhënies. Më 6 gusht 1771 Gëte mbrojti diplomën në fushën e drejtësisë pas një retorike të shkëlqyer, baza e së cilave ishin pesëdhjetëegjashtë teza në gjuhën latine. == Koha e stuhisë dhe e vrullit == ==== (1771 - 1775) Frankfurt, Wetzler ==== [[Skeda:Gothe monument in Vienna.jpg|parapamje|djathtas|Monument i Gëtes në qytetin e Vienës]] Pas kthimit të Gëtes në qytetin e lindjes në Frankfurt, ai i pajisur ndërkohë dhe me diplomën përkatëse, hap një zyrë avokatie. Por Gëte nuk i kushtoi rëndësinë e duhur këtij profesioni, kështu që pas katër vitesh ai do ta mbyllte aktivitetin e tij si jurist, për tu nisur menjëherë pas kësaj për në Weimar. Ai e kishte përqendruar vemendjen e tij më shumë tek letërsia. Në fundin e vitit 1771 ai shkruajti brenda një kohe të shkurtër gjashtë javore "Geschichte Gottfriedens von Berlichingen mit der eisernen Hand" (''"Historia e Gotfridens nga Berlihingeni me dorë të hekurt"''). Pas një përpunimi në vitin 1773 u publikua nga shtypshkronja e tij drama "Götz von Berlichingen" (''"Gëtz nga Berlihingeni"''), e cila ishte konform normave dhe rregullave të dramaturgjisë. Drama, e cila u prit me shumë ngazëllim nga artëdashësit vlejti si dokument bazë tek "Stuhi dhe vrull". Në majin e vitit 1792, i nxitur dhe më shumë nga babai i tij, Gëte filloi punë si praktikant në gjykatën e dhomës perandorake në Vetzlar. Kolegu i tij i punës [[Johann Christian Kestner]] në përshkrimet e tij për Gëten e çmonte atë si një gjeni me një forcë të jashtëzakonshme të mënyrës së të menduarit dhe si një njeri me karakter, që vepronte sipas asaj që i pëlqente atij pa marrë parasysh gjykimet e të tjerëve. Kestner e vlerësonte Gëten si një njeri që i pëlqente jeta e lirë dhe që urrente detyrimet që impononte moda dhe mënyra e atëhershme e të jetuarit. Edhe në Vetzlar Gëte i kushtoi pak vemendje studimeve, pasi në këtë kohë ai dashurohet me [[Charlotte Buff]], të fejuarën e kolegut të tij të punës Kestner. Kur gjendja shpirtërore pas kësaj situate filloi të ndërlikohej nga dita në ditë ai merr një vendim të prerë dhe e braktis menjëherë qytetin Vetzlar Përvoja e dhimbshme e një dashurie të paqenë si dhe ngjarje të tjera të përjetuara u bënë më pas dhe subjekti për veprën e tij të dytë me vlera tepër emocionale ''Vuajtjet e djaloshit Verter'', vepër kjo që doli nga shtypi në fillim të vitit 1774 dhe që e bëri Gëten brenda një kohe të shkurtër shumë të njohur në gjithë Evropën. Vitet e krijimtarisë më frytdhënëse të Gëtes janë ato midis kthimit të tij nga Vetzlar dhe vajtjes së tij në Weimar. Përveç veprës së tij ''Vuajtjet e djaloshit Verter'' ai shkruan dhe disa himne si ''Ganymed'', ''Prometheus'' dhe ''Mahomets Gesang'', disa drama të shkurtra si ''Jahrmarktsfest zu Plundersweilern'' dhe ''Götter, Helden und Wieland'' si dhe dramat ''Clavigo'' dhe ''Stella. Ein Schauspiel für Liebende''. Në këtë kohë Gëte filloi të shkruante për herë të parë dhe diçka rreth ''Fauststoff'', historisë së Dr. Johannes Faustus dhe paktit të tij me Mephiston (''"me dreqin"'') Gjatë Pashkëve në prill të vitit 1775 Gëte u fejua me [[Lili Schönemann]], vajzën gjashtëmbëdhjetë vjeçare të një bankieri nga Frankfurti. Menjëherë pas fejesës marrëdhëniet e çiftit të ri filluan të vuanin mosmarrëveshjet që ishin krijuar nga familjet e tyre, si pasojë e shijeve dhe stileve të ndryshme të të jetuarit. Përveç kësaj poeti kishte një farë pasigurie për lidhjen e një martese me Lilin, pasi ajo mund të bëhej pengesë për realizimin e planeve për jetën e tij në të ardhmen. Për t'ju shmangur kësaj ai ndërmorri një udhëtim për në [[Zvicra|Zvicër]], pas ftesës së bërë më parë nga vëllezërit Friedrich Leopold dhe Christian zu Stolberg-Stolberg. Kohëzgjatja prej disa muajsh bëri që fejesa me Lilin të prishej. Gëte duhej të pranonte pas kësaj ftesën që i bëri Herzogu 18-vjeçar [[Karl August (Sachsen-Weimar-Eisenach)|Karl August]] për një udhëtim në Weimar, ndonëse ai në atë kohë po vuante shpirtërisht ndarjen nga e fejuara e tij. {{GD}} ==== (1775 – 1786) Weimar, Faza I ==== Më 7 nëntor 1775 Gëte sërish u kthye në [[Weimer]], ku ai – me ndërprerje të gjatë nga udhëtimi i tij italian – mbeti për tërë jetën e tij aty. Hercogu Karl August ishte tetëmbëdhjetë vjeç dhe sapo kishte marrë regjimin përsipër; Rezidenca e tij Weimer ishte një strofull prej rreth 6.000 banorë. Hercogu i ri nuk ishte ndonjë [[monarkist]]; Ai kishte interes më shumë për ushtrinë dhe për gjueti se sa për letërsinë. Por megjithatë [[Karl August]] dhe Gëte u bënë miq shumë të afërt. Në vitin 1776, për nder të Gëtes, në Weimer erdhi dhe mentori i tij nga Strazburgu [[Johann Gottfried Herder]]. Në qershor të po këtij viti Gëte hyri formalisht në këshillin legjionar në Weimer, në shtator 1778 u zgjodh këshilltar i qytetit (25 vite më vonë u zgjodh vërtet këshilltar, ekscellent dhe ministër). Ai që në fillim e kishte marrë me seriozitet qeverisjen, e që më së paku pritet nga një poet i ri. Takimi me [[Charlotte von Stein]] ishte një nga sprovat më të rëndësishme për zhvillimin e personalitetit të Gëtes. Të dhënat poetike janë në dramën ''Iphigenie auf Tauris'', shkruar në shkurt dhe mars të vitit 1779 – gjegjësisht ishte e vetmja vepër madhore e krijuar gjatë kohës fillestare në Weimer. Më pas, si ndër veprat e tjera të rëndësishme, me radhë vijnë drama ''Die Geschwister'' si dhe ''Hymne Harzreise'' të shkruar në dimër. Po ashtu edhe vjershat si ''An den Mond'' dhe ''Wanderes Nachtlied'' gjithashtu i takojnë kësaj kohe. Njëherësh edhe studimet shkencore e natyrore të Gëtes morën një formë serioze dhe në vitin 1784 zbuloi ashtin ndërmjetësor të filqisë së njeriut. Por shpesh e zinin krizat shpirtërore, ndoshta ngase Gëte e ndjente, se si forcat e tij po kalonin ndërmjet punës dhe jetës sipërfaqësore. Po ashtu edhe mosprania e zonjës von Stein bëntë që qëndrimi i tij të ishte i padurueshëm në oborr. Kështu që e luti Hercogun t`i jepte një pushim për një kohë të pacaktuar dhe shkoi, pa ia besuar Charlottes asnjë fjalë lidhur me planet e tij, më [[3 shtator]] [[1786]] tinëzisht nisi udhëtimin e tij të gjatë për në [[Itali]]. ==== (1786 - 1788) Itali ==== Në Itali, ku edhe ai vetë shprehet se – për herë të parë dhe vetëm një herë në gjithë jetën e tij është ndjerë vërtet sikur të ishte në shtëpi, para se gjithash e tërhiqte [[Antika]]; Kurse [[arti]] dhe [[arkitektura]] e [[renesancë]]s dhe e [[baroku]]t nuk i bënte aq përshtypje. Si antike e ndjente edhe të dashurën romake të tij, e që më vonë e shkruan në elegjinë ''Römischen Elegien'', ku e këndon si 'Faustina' – takimin me të e përshkruan si një barazim erotik në jetën e tij, asaj kohe ka qenë diku në fund të të tridhjetave. Në 'Faustina' romake, Gëte gjeti për herë të parë në lidhjen e tij një harmoni shpirtërore dhe mendore. Një harmoni e cila më vonë ishte dhe si një rrugë për estetikën e re klasike të tij. Gëte në Itali vizatonte shumë si dhe kujdesej intensivisht për piktorët gjerman që jetonin atje, ndër ta ishin edhe [[Johann Heinrich Wilhelm Tischbein]] dhe shumë e njohura e asaj kohe, [[Angelika Kauffmann]]. Por studimet shkencore dhe natyrore, si dhe letërsinë, nuk i anashkaloi. Në Palermo mendonte të kishte zbuluar një bimë shumë të vjetër, dhe ndërkohë shkruante një përmbledhje të re të ''Iphigenie'' ''in'' ''Jamben'', përfundoi me Egmont dhe punonte në Tasso, ku dhe i shprehu në mënyrë artistike përjetimet e tija me [[Charloten von Stein]]. ==== (1788 - 1794) Weimar, Faza II ==== Pas gjysmës së vitit [[1788]], Gëte u kthye në [[Weimer]]. Miqtë e vjetër dhe Zonja Stein e pritën ftohtë Gëten. Por megjithatë, ai sërish dashurohet: në [[Christiane Vulpius]], një vajzë 23 vjeçe prej një familje mesatare. Dhe më pas ajo do të bëhej bashkëshortja e tij, por pa bërë kurorëzimin ligjor mes tyre.'' »Jam i martuar, por jo përmes mënyrës ceremoniale«'', kështu komentonte ai. Pas kthimit të tij si nëpunës shtetëror, Gëte sërish u mor me gjërat artistike dhe shkencorë. Ai në vitin 1790 shkroi shkrimin ''Metamorfoza'' ''e'' ''bimëve'', dhe intensivisht merrej me studimet mbi eshtrat. Revolucionin Francez, Gëte e shikonte shumë më ndryshe krahas Wieland, Klopstock, Herder ose Schiller-i, ai që në fillim e shihte me plot skepticizëm situatën. == Krijimtaria letrare == === Poezi, këngë dhe balada === * Geistesgruß (Poezi"Përshëndetje Shpirtit"), 1774 Burg Lahneck * In allen guten Stunden (Në të gjitha orët e mira), 1775 * Der Erlkönig (Baladë "Mbreti ERL"), 1782 * Xenien (Poezi , së bashku me Friedrich Schiller), 1796 * Die erste Walpurgisnacht (Baladë, nga Felix Mendelssohn Bartholdy në formë të kantateve për soli, kor dhe orkestër), 1799 * Vom Sänger hat man viel erzählt (Poezi kushtuar një këngëtarit"Për këngëtar tregojn shumë"), 1815 * Wenn die Liebste zum Erwidern (Poezi kushtuar heshtjes), 1816 * West-östlicher Divan (Poezi"Divani lindor-perëndimor), 1819 === Drama === * Die Laune des Verliebten, shkruar më 1768, u shtyp më 1806 * Die Mitschuldigen , u shkrua më 1769, u shtyp më 1787 * Götz von Berlichingen mit der eisernen Hand , 1773 * Prometheus (Poezi), 1774 * Neueröffnetes moralisch-politisches puppenspiel, 1774 * Ein Fastnachtsspiel von Pater Brey, 1774 * Jahrmarktsfest zu Plundersweilern, 1774 * Götter, Helden und Wieland, 1774 * Clavigo , 1774 * Egmont, u shkrua më 1775, në shtyp 1788 * Erwin und Elmire, 1775 * Stella, 1776 * Der Triumph der Empfindsamkeit , 1777 * Iphigenie auf Tauris, formë proze më 1779, u shtyp më 1787 * Torquato Tasso, prej 1780, u shtyp më 1790 * Faust. Një fragment, 1790 * Der Groß-Cophta , 1792 * Der Bürgergeneral , 1793 * Faust. Një tragjedi ( përputhet me pjesën e parë të Faustit), prej 1797, u shtyp nën këtë titull më vitin 1808 * Mahomet, përkthimi dhe përpunimi i tragjedisë nga Volteri më vitin 1802. * Die natürliche Tochter, 1804 * Pandora (Festspiel), u shkroi më 1807/08, u shtyp më 1817 * Faust II. (Pjesa e dytë e Faustit), 1833 === Romane dhe Novela === * Die Leiden des jungen Werthers (Roman-letre), 1774, Botimi i dytë 1787 * Wilhelm Meisters theatralische Sendung (Roman), prej 1776, u shtyp më 1911 * Unterhaltungen deutscher Ausgewanderten (Kuadër rrëfimi), 1795 * Wilhelm Meisters Lehrjahre, 1795/96 (Tekst) * Novelle, prej 1797 * Wilhelm Meisters Wanderjahre (Roman), prej 1807, u shtyp më 1821, ribotim më 1829 (Tekst) * Die Wahlverwandtschaften, 1809 (Tekst) === Përkthime === * Das Leben des Benvenuto Cellini (Përkthim), 1797 * Mahomet, Përkthim dhe përpunim të tragjedisë nga [[Voltaire|Volteri]], 1802 === Përkthime në shqip === * Vuajtjet e djaloshit Verter, ''(Die Leiden des jungen Werthers)'' Onufri, {{L|2004}} * [[Fausti]], INFOBOTUES * Kënga e udhëtarit në shtërngatë, ''(The Song of Walker on the Storm)'', Johan V. Gëte, TOENA === Shënime dhe aforizma === * Maximen und Reflexionen, 1833 === Shkrime estetike === * Über Kunst und Altertum (6 Vëllime, së bashku me [[Johann Heinrich Meyer]]), 1816–32 === Shkrime shkencore === * Über den Zwischenkiefer der Menschen und der Tiere, 1786 * Beiträge zur Optik (2 Vëllime), 1791/92 * Zur Farbenlehre , 1810 === Fjalime === * Einleitung zu den Trauerreden (freimaurerische Trauerrede zum Ableben des Meisters vom Stuhl Ridel), 1821 * Rede zum brüderlichen Andenken Wielands (freimaurerische Trauerrede), von Goethe vorgetragen am 18. Februar 1830 * Dem würdigen Bruderfeste: „Fünfzig Jahre sind vorüber“ (poetischer Dank für eine Ehrenurkunde seines fünfzigjährigen Maurerjubiläums), 1830 === Proza autobiografike === * Aus meinem Leben. Dichtung und Wahrheit (4 Vëllime), 1811–33 * Italienische Reise, 1816/17 * Kampagne in Frankreich (Raport), 1822 === Të tjera === * Römische Elegien, 1788–90 * Venezianische Epigramme, 1790 * Die guten Weiber, 1817 == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20070928011630/http://weias.ub.uni-weimar.de:8080/DB=4.1/ Bibliografia e Getes] * [http://goethe.chadwyck.com/ Vepra e Getes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609221554/http://goethe.chadwyck.com/ |date=9 qershor 2007 }} * [http://www.passende-gedichte-finden.de/liebesgedicht-goethe.html Poezi dashurie nga Gëte] == Referimet == {{Referime|kolona=1}} {{DEFAULTSORT:Gëte, Johan Volfgang}} [[Kategoria:Lindje 1749]] [[Kategoria:Vdekje 1832]] [[Kategoria:Shkrimtarë gjermanë]] [[Kategoria:Biografi gjermane]] [[Kategoria:Gjermanë]] [[Kategoria:Biografi]] cmcm996vkwybk9zubmczpjfszle0zh9 0 7543 2976557 2941176 2026-05-03T00:03:44Z Leutrim.P 113691 2976557 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Zahir Pajaziti | image = [[Skeda:Zahir Pajaziti Monument, 2018.jpg|270px]] | caption = Shtatorja e Heroit Zahir Pajaziti në [[Prishtinë]] | birth_date = 1 Nëntor 1962 | birth_place = [[Orllani|Orllan]], [[Komuna e Podujevës]], [[Kosovë]] | death_date = 31 Janar 1997 | death_place = [[Pestova|Pestovë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1997 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Prita e Surkishit]] | battles_label = | awards = [[Urdhri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Zahir Pajaziti''' apo '''Zahir Qerim Pajaziti''' (Lindur më: [[1 Nëntor]] [[1962]] në [[Podujeva|Podujevë]] – [[31 Janar]] [[1997]]) ishte [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë i Kosovës]] dhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës#Organizimi|zonën operative të Llapit]]. Ai ra dëshmorë më [[31 janar|31 Janar]] [[1997]] në fshatin [[Pestova|Pestovë]] të Komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]], pasi ra në një pritë të organizuar nga forcat serbe. Njihet si '''"Pushka e Parë e Lirisë"''', dhe ishte udhëheqësi i grupit të parë të luftëtarëve nga [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit|Kosova]] që bënin stërvitjet në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Qeriqi|first=Zamir|date=2025-01-31|title=Zahir Qerim Pajaziti (1.11.1962 – 31.1.1997)|url=https://www.radiokosovaelire.com/zahir-qerim-pajaziti-1-11-1962-31-1-1997/|access-date=2025-05-04|website=Radio Kosova e Lirë|language=en-US}}</ref> Zahir Pajaziti u lind në një familje bujare në fshatin Orllan të Llapit. Ishte fëmija i 5-të i prindërve Qerim Pajaziti dhe Fatime (Rudari) Pajaziti. Nga dyert e kësaj familje kanë dalë [[Ushtari|ushtarakë]] që në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë]] dhe të [[Lufta e Dytë Botërore|Dytë Botërore]]. Po ashtu edhe babai i Zahirit, Qerimi ishte pjesëmarrës aktiv në forcat progresive të asaj kohe. Zahiri që në fëmijëri ishte rritur në frymën e babait të tij me dashurinë për atdheun.<ref name=":0" /> Shkollën fillore e kreu në fshatin e tij, kurse të mesmen, shkollën e policisë, e regjistroi në vitin shkollor [[1976]]-‘[[1977|77]] në [[Vushtrria|Vushtrri]]. Nga shkolla u përjashtua me arsyetimin: sjellje të papranueshme ndaj organit të shkollës, arsyetim që përdorej zakonisht për persona që kishin pikëpamje tjera nga organi shkollor i asaj kohe.<ref name=":0" /> Në vitin [[1980]], bashkë me dy bashkëpunëtorë të tij, Raif Sfishtën dhe Nexhmi Dabinofcin kalojnë ilegalisht kufirin e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe për këtë burgosen në [[Shkodra|Shkodër]] për 18 ditë. Pas kthimit në vendlindje ai burgoset nga policia lokale e [[Orllani]]t dhe dënohet si i mitur me 15 ditë burg. Pasi që kreu shkollën e mesme në Orllan, Zahiri në vitin [[1981]] fillon ndjekjen e mësimeve në Fakultetin Filologjik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] në drejtimin e [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]]. Po në këtë vit ai vijon shërbimin ushtarak për 12 muaj dhe në vitin 1985 e vazhdon edhe për 3 muaj në [[Beogradi|Beograd]]. == Aktiviteti ushtarak == Në rrethanat e krijuara gjatë grevave të përgjithshme në [[Kosova|Kosovë]] të mbajtura më [[3 shator]] të vitit [[1990]], Zahiri dhe aktivistët tjerë fillojnë të punojnë për ngritjen e një rrjeti sigurimi në Kosovë. Si rezulltat i kësaj pune Zahiri dhe aktivistët e Orllanit krijojnë [[Shtabi i Njësisë Guerile në Orllan|Shtabin e Njësisë Guerile në Orllan]]. Në vitin 1991, pasi që në Kosovë fillojnë punët ilegale të kordinoheshin me ato legale Zahiri shkon në [[Shqipëria|Shqipëri]] për qëllime ushtarake. Me tu kthyer në Kosovë në vitin 1992, grupi i tij zbulohet dhe atij i duhet të kalojë në ilegalitet për disa muaj. Deri në 1992 ai kontribuoi në furnizimin me [[Arma|armatim]] të shtabeve të krijuara në rrethinën e Orllanit. Gjatë vitit 1994, Zahiri filloi të angazhohet edhe në pjesë tjera të Kosovës për krijimin e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Kështu, ai është një nga themeluesit e Shtabit të Përgithshëm të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së dhe anëtar i tij që nga fillimi, nga ku fillon të bëhet koordinimi i aktiviteteve politike dhe ushtarake në të cilat ai luante një rol të madh si në zgjerimin e fushës së ndikimit, po ashtu edhe në furnizimin me armatim. Zahiri shquhet në atë kohë si organizues dhe zbatues i shkëlqyeshëm i [[Lufta guerile|sulmeve guerile]] ndaj forcave serbe në Kosovë, veçanërisht në rajonin e Llapit. Në të gjithë aktivitetin e tij, përkrahjen më të madhe dhe pothuajse të gjithë financimin e ka pasur nga kushëriri i tij Fadil Pajaziti, i cili ishte një biznesmen.<sup>[<nowiki/>[[Wikipedia:Citim i duhur|citim i nevojshëm]]]</sup> == Vdekja == Në janar të vitit 1997 grupi i tij zbulohet nga [[Shërbimi i Sigurimit të Shtetit (RF Jugosllave)|sigurimi serb]]. Më [[31 janar]] Zahir Pajaziti ishte duke udhëtuar nga [[Prishtina]] në drejtim të [[Vushtrria|Vushtrrisë]] me bashkëluftëtarin dhe nipin e tij [[Hakif Zejnullahu|Hakif Zejnullahun]] dhe bashkëluftëtarin tjetër [[Edmond Hoxha|Edmond Hoxhën]] nga [[Juniku]], forcat serbe kishin zënë pritë në fshatin [[Pestova|Pestovë]], ku të 3 bien heroikisht gjatë luftimeve. == Urdhri Hero i Kosovës == Më 31 [[janari|janar]] [[2008]], në 11-vjetorin e rënies, [[Presidenti i Kosovës]] [[Fatmir Sejdiu]] i akordoi Zahir Pajazitit dekoratën më të lartë shtetërore të Kosovës, [[Urdhri Hero i Kosovës|Urdhrin Hero i Kosovës]]. == Shiko edhe == * [[Hakif Zejnullahu]] * [[Edmond Hoxha]] == Referime == [[Kategoria:Zahir Pajaziti]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Vdekje 1997]] [[Kategoria:Njerëz nga Besiana]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] fvlo05y9pmw1ch9otiai653wjy9thdc 2976558 2976557 2026-05-03T00:04:00Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976558 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Zahir Pajaziti | image = [[Skeda:Zahir Pajaziti Monument, 2018.jpg|270px]] | caption = Shtatorja e Heroit Zahir Pajaziti në [[Prishtinë]] | birth_date = 1 Nëntor 1962 | birth_place = [[Orllani|Orllan]], [[Komuna e Podujevës]], [[Kosovë]] | death_date = 31 Janar 1997 | death_place = [[Pestova|Pestovë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1997 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Prita e Surkishit]] | battles_label = | awards = [[Urdhri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Zahir Pajaziti''' apo '''Zahir Qerim Pajaziti''' (Lindur më: [[1 Nëntor]] [[1962]] në [[Podujeva|Podujevë]] – [[31 Janar]] [[1997]]) ishte [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë i Kosovës]] dhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës#Organizimi|zonën operative të Llapit]]. Ai ra dëshmorë më [[31 janar|31 Janar]] [[1997]] në fshatin [[Pestova|Pestovë]] të Komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]], pasi ra në një pritë të organizuar nga forcat serbe. Njihet si '''"Pushka e Parë e Lirisë"''', dhe ishte udhëheqësi i grupit të parë të luftëtarëve nga [[Krahina Autonome e Kosovës dhe Dukagjinit|Kosova]] që bënin stërvitjet në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]].<ref name=":0">{{Cite web|last=Qeriqi|first=Zamir|date=2025-01-31|title=Zahir Qerim Pajaziti (1.11.1962 – 31.1.1997)|url=https://www.radiokosovaelire.com/zahir-qerim-pajaziti-1-11-1962-31-1-1997/|access-date=2025-05-04|website=Radio Kosova e Lirë|language=en-US}}</ref> Zahir Pajaziti u lind në një familje bujare në fshatin Orllan të Llapit. Ishte fëmija i 5-të i prindërve Qerim Pajaziti dhe Fatime (Rudari) Pajaziti. Nga dyert e kësaj familje kanë dalë [[Ushtari|ushtarakë]] që në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë]] dhe të [[Lufta e Dytë Botërore|Dytë Botërore]]. Po ashtu edhe babai i Zahirit, Qerimi ishte pjesëmarrës aktiv në forcat progresive të asaj kohe. Zahiri që në fëmijëri ishte rritur në frymën e babait të tij me dashurinë për atdheun.<ref name=":0" /> Shkollën fillore e kreu në fshatin e tij, kurse të mesmen, shkollën e policisë, e regjistroi në vitin shkollor [[1976]]-‘[[1977|77]] në [[Vushtrria|Vushtrri]]. Nga shkolla u përjashtua me arsyetimin: sjellje të papranueshme ndaj organit të shkollës, arsyetim që përdorej zakonisht për persona që kishin pikëpamje tjera nga organi shkollor i asaj kohe.<ref name=":0" /> Në vitin [[1980]], bashkë me dy bashkëpunëtorë të tij, Raif Sfishtën dhe Nexhmi Dabinofcin kalojnë ilegalisht kufirin e [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe për këtë burgosen në [[Shkodra|Shkodër]] për 18 ditë. Pas kthimit në vendlindje ai burgoset nga policia lokale e [[Orllani]]t dhe dënohet si i mitur me 15 ditë burg. Pasi që kreu shkollën e mesme në Orllan, Zahiri në vitin [[1981]] fillon ndjekjen e mësimeve në Fakultetin Filologjik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] në drejtimin e [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]]. Po në këtë vit ai vijon shërbimin ushtarak për 12 muaj dhe në vitin 1985 e vazhdon edhe për 3 muaj në [[Beogradi|Beograd]]. == Aktiviteti ushtarak == Në rrethanat e krijuara gjatë grevave të përgjithshme në [[Kosova|Kosovë]] të mbajtura më [[3 shator]] të vitit [[1990]], Zahiri dhe aktivistët tjerë fillojnë të punojnë për ngritjen e një rrjeti sigurimi në Kosovë. Si rezulltat i kësaj pune Zahiri dhe aktivistët e Orllanit krijojnë [[Shtabi i Njësisë Guerile në Orllan|Shtabin e Njësisë Guerile në Orllan]]. Në vitin 1991, pasi që në Kosovë fillojnë punët ilegale të kordinoheshin me ato legale Zahiri shkon në [[Shqipëria|Shqipëri]] për qëllime ushtarake. Me tu kthyer në Kosovë në vitin 1992, grupi i tij zbulohet dhe atij i duhet të kalojë në ilegalitet për disa muaj. Deri në 1992 ai kontribuoi në furnizimin me [[Arma|armatim]] të shtabeve të krijuara në rrethinën e Orllanit. Gjatë vitit 1994, Zahiri filloi të angazhohet edhe në pjesë tjera të Kosovës për krijimin e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së. Kështu, ai është një nga themeluesit e Shtabit të Përgithshëm të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së dhe anëtar i tij që nga fillimi, nga ku fillon të bëhet koordinimi i aktiviteteve politike dhe ushtarake në të cilat ai luante një rol të madh si në zgjerimin e fushës së ndikimit, po ashtu edhe në furnizimin me armatim. Zahiri shquhet në atë kohë si organizues dhe zbatues i shkëlqyeshëm i [[Lufta guerile|sulmeve guerile]] ndaj forcave serbe në Kosovë, veçanërisht në rajonin e Llapit. Në të gjithë aktivitetin e tij, përkrahjen më të madhe dhe pothuajse të gjithë financimin e ka pasur nga kushëriri i tij Fadil Pajaziti, i cili ishte një biznesmen.<sup>[<nowiki/>[[Wikipedia:Citim i duhur|citim i nevojshëm]]]</sup> == Vdekja == Në janar të vitit 1997 grupi i tij zbulohet nga [[Shërbimi i Sigurimit të Shtetit (RF Jugosllave)|sigurimi serb]]. Më [[31 janar]] Zahir Pajaziti ishte duke udhëtuar nga [[Prishtina]] në drejtim të [[Vushtrria|Vushtrrisë]] me bashkëluftëtarin dhe nipin e tij [[Hakif Zejnullahu|Hakif Zejnullahun]] dhe bashkëluftëtarin tjetër [[Edmond Hoxha|Edmond Hoxhën]] nga [[Juniku]], forcat serbe kishin zënë pritë në fshatin [[Pestova|Pestovë]], ku të 3 bien heroikisht gjatë luftimeve. == Urdhri Hero i Kosovës == Më 31 [[janari|janar]] [[2008]], në 11-vjetorin e rënies, [[Presidenti i Kosovës]] [[Fatmir Sejdiu]] i akordoi Zahir Pajazitit dekoratën më të lartë shtetërore të Kosovës, [[Urdhri Hero i Kosovës|Urdhrin Hero i Kosovës]]. == Shiko edhe == * [[Hakif Zejnullahu]] * [[Edmond Hoxha]] == Referime == [[Kategoria:Zahir Pajaziti]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Vdekje 1997]] [[Kategoria:Njerëz nga Besiana]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] rpa9zr56ukc7xepe76ehofvq0eqhjw4 0 8208 2976480 2856495 2026-05-02T22:54:36Z Leutrim.P 113691 2976480 wikitext text/x-wiki '''Tahir Zemaj''' ([[28 Dhjetor]] [[1951]] – [[4 Janar]] [[2003]]) ishte oficer i [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Popullore të Jugosllavisë]] dhe më vonë Kryekomandant i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) si dhe Gjeneral i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[28 dhjetor]] [[1951]] në fshatin Strellci i Epërm, të [[Deçani|Komunës së Deçanit]] dhe u vra më [[4 janar]] [[2003]] në qytetin e [[Peja|Pejës]] sëbashku me djalin e tij dhe kushëririn e tij në rrethana misterioze. Pas vdekjes, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Gjeneral <br> Tahir Zemaj | image = | caption = | birth_date = 28 Dhjetor 1951 | birth_place = Strellci i Epërm, [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 4 Janar 2003 | death_place = [[Pejë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1990 – 2003 | rank = '''Komandant'''<br>'''Gjeneral''' | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] <br> *[[Beteja e Loxhës]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Më [[4 janar]] [[2003]], Tahiri u vra me të shtëna në drejtim të makinës së tij, së bashku me djalin e tij 22 vjeçar, Enes Zemaj, dhe kushëririn e tij 34 vjeçar, Hasan Zemaj, në qytetin e Pejës. Edhe kushëriri i tij, Hasan Zemaj, ka drejtuar një lëvizje rinore në Deçan. Sipas raportimeve të lajmeve, sulmuesit ishin në dy makina, njëra prej të cilave ishte me targa shqiptare dhe përdorte një armë të modelit AK-47. Ish–kryeministri i Kosovës, [[Isa Mustafa]], në 13 vjetorin e vrasjes së Tahir Zemajt deklaroi se: "Tahir Zemaj ishte një luftëtar trim dhe profesionist, një strateg i vërtetë, që luftoi me zell për çlirimin e Kosovës”. Tahir Zemaj doli fitimtar në gjysmën e parë të [[Beteja e Loxhës|Betejës së Logjës]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Atij iu dha [[Urdhëri Hero i Kosovës]] nga Presidenti i Kosovës dhe Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] f4xdvwci57bx0h0z8enfkm0jih03v5g 2976484 2976480 2026-05-02T22:59:01Z Leutrim.P 113691 2976484 wikitext text/x-wiki '''Tahir Zemaj''' ([[28 Dhjetor]] [[1951]] – [[4 Janar]] [[2003]]) ishte oficer i [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Popullore të Jugosllavisë]] dhe më vonë Kryekomandant i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) si dhe Gjeneral i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[28 dhjetor]] [[1951]] në fshatin Strellci i Epërm, të [[Deçani|Komunës së Deçanit]] dhe u vra më [[4 janar]] [[2003]] në qytetin e [[Peja|Pejës]] sëbashku me djalin e tij dhe kushëririn e tij në rrethana misterioze. Pas vdekjes, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Gjeneral <br> Tahir Zemaj | image = | caption = | birth_date = 28 Dhjetor 1951 | birth_place = Strellci i Epërm, [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 4 Janar 2003 | death_place = [[Pejë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1990 – 2003 | rank = '''Komandant'''<br>'''Gjeneral''' | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] <br> *[[Beteja e Loxhës]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Më [[4 janar]] [[2003]], Tahiri u vra me të shtëna në drejtim të makinës së tij, së bashku me djalin e tij 22 vjeçar, Enes Zemaj, dhe kushëririn e tij 34 vjeçar, Hasan Zemaj, në qytetin e Pejës. Edhe kushëriri i tij, Hasan Zemaj, ka drejtuar një lëvizje rinore në Deçan. Sipas raportimeve të lajmeve, sulmuesit ishin në dy makina, njëra prej të cilave ishte me targa shqiptare dhe përdorte një armë të modelit AK-47. Ish–kryeministri i Kosovës, [[Isa Mustafa]], në 13 vjetorin e vrasjes së Tahir Zemajt deklaroi se: "Tahir Zemaj ishte një luftëtar trim dhe profesionist, një strateg i vërtetë, që luftoi me zell për çlirimin e Kosovës”. Tahir Zemaj doli fitimtar në gjysmën e parë të [[Beteja e Loxhës|Betejës së Logjës]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Atij iu dha [[Urdhëri Hero i Kosovës]] nga Presidenti i Kosovës dhe Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] b8mrccv18kd66btq8ti5re7xfygp7ys 2976497 2976484 2026-05-02T23:19:28Z Leutrim.P 113691 2976497 wikitext text/x-wiki '''Tahir Zemaj''' ([[28 Dhjetor]] [[1951]] – [[4 Janar]] [[2003]]) ishte oficer i [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Popullore të Jugosllavisë]] dhe më vonë Kryekomandant i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) si dhe Gjeneral i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[28 dhjetor]] [[1951]] në fshatin Strellci i Epërm, të [[Deçani|Komunës së Deçanit]] dhe u vra më [[4 janar]] [[2003]] në qytetin e [[Peja|Pejës]] sëbashku me djalin e tij dhe kushëririn e tij në rrethana misterioze. Pas vdekjes, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Gjeneral <br> Tahir Zemaj | image = | caption = | birth_date = 28 Dhjetor 1951 | birth_place = Strellci i Epërm, [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 4 Janar 2003 | death_place = [[Pejë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1990 – 2003 | rank = '''Komandant'''<br>'''Gjeneral''' | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] <br> *[[Beteja e Loxhës]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Më [[4 janar]] [[2003]], Tahiri u vra me të shtëna në drejtim të makinës së tij, së bashku me djalin e tij 22 vjeçar, Enes Zemaj, dhe kushëririn e tij 34 vjeçar, Hasan Zemaj, në qytetin e Pejës. Edhe kushëriri i tij, Hasan Zemaj, ka drejtuar një lëvizje rinore në Deçan. Sipas raportimeve të lajmeve, sulmuesit ishin në dy makina, njëra prej të cilave ishte me targa shqiptare dhe përdorte një armë të modelit AK-47. Ish–kryeministri i Kosovës, [[Isa Mustafa]], në 13 vjetorin e vrasjes së Tahir Zemajt deklaroi se: "Tahir Zemaj ishte një luftëtar trim dhe profesionist, një strateg i vërtetë, që luftoi me zell për çlirimin e Kosovës”. Tahir Zemaj doli fitimtar në gjysmën e parë të [[Beteja e Loxhës|Betejës së Logjës]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Atij iu dha [[Urdhëri Hero i Kosovës]] nga Presidenti i Kosovës dhe Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] av757fazx0lalg54cbgeoq5dylxzsgu 2976509 2976497 2026-05-02T23:26:38Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]; +[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976509 wikitext text/x-wiki '''Tahir Zemaj''' ([[28 Dhjetor]] [[1951]] – [[4 Janar]] [[2003]]) ishte oficer i [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Popullore të Jugosllavisë]] dhe më vonë Kryekomandant i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) si dhe Gjeneral i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[28 dhjetor]] [[1951]] në fshatin Strellci i Epërm, të [[Deçani|Komunës së Deçanit]] dhe u vra më [[4 janar]] [[2003]] në qytetin e [[Peja|Pejës]] sëbashku me djalin e tij dhe kushëririn e tij në rrethana misterioze. Pas vdekjes, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Gjeneral <br> Tahir Zemaj | image = | caption = | birth_date = 28 Dhjetor 1951 | birth_place = Strellci i Epërm, [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 4 Janar 2003 | death_place = [[Pejë]], [[Kosovë]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1990 – 2003 | rank = '''Komandant'''<br>'''Gjeneral''' | servicenumber = | unit = | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] <br> *[[Beteja e Loxhës]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Më [[4 janar]] [[2003]], Tahiri u vra me të shtëna në drejtim të makinës së tij, së bashku me djalin e tij 22 vjeçar, Enes Zemaj, dhe kushëririn e tij 34 vjeçar, Hasan Zemaj, në qytetin e Pejës. Edhe kushëriri i tij, Hasan Zemaj, ka drejtuar një lëvizje rinore në Deçan. Sipas raportimeve të lajmeve, sulmuesit ishin në dy makina, njëra prej të cilave ishte me targa shqiptare dhe përdorte një armë të modelit AK-47. Ish–kryeministri i Kosovës, [[Isa Mustafa]], në 13 vjetorin e vrasjes së Tahir Zemajt deklaroi se: "Tahir Zemaj ishte një luftëtar trim dhe profesionist, një strateg i vërtetë, që luftoi me zell për çlirimin e Kosovës”. Tahir Zemaj doli fitimtar në gjysmën e parë të [[Beteja e Loxhës|Betejës së Logjës]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Atij iu dha [[Urdhëri Hero i Kosovës]] nga Presidenti i Kosovës dhe Medaljen “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 9rjgyp6yatr2k7q454ft8nw0o7wesw4 1 15080 2976419 2976021 2026-05-02T19:36:03Z Leutrim.P 113691 arkivim 2976419 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kongresi i Manastirit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Koment 3 == Lëvizja protestante dhe bërja e Kongresit të Manastirit ALFABETI SHQIP IKONA MA E MADHE E KULTURËS SHQIPTARE Shkruan: Pastor Dr. Femi Cakolli Në gjashtë shekujt e fundit të historisë së popullit shqiptar, me sa hetoj, këto janë katër ikonat më të mëdha nacionale: Skënderbeu, Meshari, Alfabeti dhe Pavarësia e Shqipërisë si dhe kjo tani e Kosovës. Të flasësh për njërën nga ngjarjet më të mëdha të popullit tonë, atë të Kongresit të Alfabetit shqip, mbajtur në Manastir prej datës 14-22 nënto Kohëve të fundit në kulturën apo mos-kulturën tonë të debatimit në arenat e ndryshme të komunikimit publik po venerohet shpeshherë një prirje për fragmentarizimin e historisë kombëtare, prirje për dezintegrim, prirje për përmbysje vlerash shekullore, prirje për fetari ekstreme, prirje për sektarizim të historisë etj. Megjithëse në historinë tonë ka vende për plotësime dhe korrigjime. Këtu tani përfshij edhe çështjet lidhur me atë se kush e bëri Alfabetin shqip më shumë sesa tjetri duke e shmangur gjithë të vërtetën. Jo vetëm se disa nga katolikët shqiptarë po krekosen me këtë gjë, por kam dëgjuar po ngjashëm madje edhe nga klerikë myslimanë shqiptarë. Shumë kanë kontribuar. Dikush më pak e dikush më shumë. Por sipas një letre të Gjergj Qiriazit, nënkryetari i Kongresit dhe nikoqiri kryesor del se gjithë punën kryesore të Alfabetit e bën protestantët, kurse meritat i morën të tjerët për shkaqe të stilit të “jaranisë shqiptare”. Dihet shumë mirë prej përplot dokumenteve se në këtë Kongres fillimisht kryetar ishte zgjedhur Luigj Gurakuqi dhe jo Mit’hat Frashëri. Dihet shumë mirë se në këtë kongres u fjalosën, u përlan, u shtyn e gati sa nuk u rrahën Gjergj Fishta e Ndre Mjeda, që te dy priftërinj të lartë katolikë. Madje thuhet në një dokument se Mjedja ishte edhe i dehur. Dihet po ashtu se Kongresin dy ditët e para nuk e drejtoi M. Frashëri por Gjergj Qiriazi, në cilësinë e nënkryetarit të Kongresit. Dihet po ashtu shumë mirë se himin e Kongresit e shkroi Parashqevi Qiriazi, e cila ishte edhe sekretare e këtij kongresi. Kongresi i Manastirit u thirr nga Shoqëria “Bashkimi” nga qyteti i Manastirit, por ka dëshmi se kjo u bë nga Mit’hat Frashëri. Kongresi u mbajt në lokalet e shtëpisë “Bashkimi” të Manastirit si dhe në shtëpinë e familjes Qiriazi. Familja Qiriazi ishte kthyer në besimin protestant në fund të viteve 70-ta të shek. XIX. Kurrë nuk arrit që të dihet saktësisht se sa delegatë pati ky kongres, pasi variojnë shumë lista. Kërkesa origjinare për të pasur një alfabet unik për shkrimin shqip mori platformë ekskluzive nga ata që përkthenin tekstet e shenjta në shqip dhe ata që shkruanin e që botonin tekste shkollore, letrare e shkencore prej fillimit të shek. XIX. E kush shkruante dhe botonte në Shqipëri ato kohë? Gati askush tjetër pos Shoqatës Biblike Britanike, Bordit Amerikan dhe ungjillorëve shqiptarë. Figura qendrore e Kongresit të Manastirit ishte Gjergj Qiriazi, vëllai i cili zuri vendin e Gjerasimit pas vdekjes. Në vitin 1906 Gjergji ishte aktivisti më i zjarrtë i komitetit “Për lirinë e Shqipërisë” e Bajo Topullit. Gjergj Qiriazi, i cili përfaqësonte Shoqërinë Biblike Britanike, si dhe Gregor Cilka, pastor i Kishës Ungjillore ishin dy protestantët që ishin edhe anëtarë të Komisionit të Alfabetit. Gjergji ishte nënkryetar i Shoqërisë “Bashkimi” të Manastirit si dhe themelues i gazetës “Bashkimi i Kombit” më 1909 në Manastir. Po në këtë shtëpi u vendos edhe shtypshkronja. Varri i Gjergjit është në Manastir. Vëllai tjetër i Gjerasimit Konstatini ishte ai i cili mbante korenspodencë me Jeronim De Radën. Pesë delegatë protestantë me të drejtë vote në Kongres ishin: Gjergj Qiriazi, Parashqevi Qiriazi, Grigor Cilka, Sami Pojani, Petro Nini Luarasi, kurse dy delegate ishin vëzhguese: Violet Kenedi dhe Fillomena Bonati. Këta shtatë persona përfaqësonin Kishën Ungjillore, Shoqërinë Biblike si dhe Bordin Amerikan. Prandaj mbështetur në këto të dhëna për Kongresin e Manastirit shtrohet pyetja me modesti dhe me pragmatizëm se kush në të vërtetë ishte në krye të kësaj valleje? Historia shqiptare, me përjashtime shumë të vogla, edhe pas 100 vjetëve ende e symbyll rolin e lëvizjes protestante shqiptare për funksionin kyç në bërjen e alfabetit shqip, për kulturën, letërsinë dhe identitetin e kombit tonë, sidomos në shek. XIX dhe në çerekun e parë të shek. XX. Historia shqiptare është shkruar gjatë komunizmit dhe aty ka probleme të sistemit dhe të metodologjisë. Komunizmi nuk i dha shumë rëndësi Kongresit të Alfabetit. Pyetje tjetër me shumë interes është kjo: po pse u mbajt Kongresi i Alfabetit në Manastir, dhe jo në një qytet tjetër? Çfarë meritash kulturore, etnike, historike dhe gjeografike paraqiste Manastiri në krahasim p.sh. me Shkodrën, Elbasanin, Korçën, Beratin apo qytete tjera të Shqipërisë? Manastiri në këto kohë ishte qendra më e organizuar e e kulturës shqiptare dhe e krishterimit protestant dhe se kjo bërthamë kombëtare ishte foleja ku u lind Kongresi i Shkronjave. Për të gjithë protestantët shqiptarë, duke filluar nga Gjerasimi si dhe misionet ungjillore amerikane kishin preferenca të vazhdueshme që Manastiri të mbetej qendra e krishterimit protestant, por Shoqëria Biblike Britanike ishte në favor të krijimit të qendrës së këtillë në Korçë. Një tjetër qasje ndryshe mes protestantëve shqiptarë dhe ShBBH kishte të bënte lidhur me alfabetin e botimeve. Protestantët sugjeronin alfabetin latin sipas traditës së veriut, kurse SHB mendonte se me këtë alfabet mund të botoheshin soll shkrimet në gegërisht, kurse me alfabet kryesisht grek për botimet në toskërisht. Pse dhe kur filloi që të hesht historia shqiptare për protestantët shqiptarë jo vetëm për rolin e tyre në bërjen e alfabetit shqip por edhe për ndikimet e tjera që ata i kanë sjellë kulturës shqiptare. Mbreti Zog më 1933 e ndaloi veprimtarinë protestante në Shqipëri nën akuzën se ata janë spiunë të Amerikës dhe të Britanisë së Madhe. Kurse regjimi komunist këtë e kishte bukë të gatuar. Pra heshtja ka ndodhur ose edhe sot ndodh për shkak se ne si shqiptarë kemi lejuar që dikush të na krijojë artificialisht harta ose qarqe kuazi-kulturorogjike, harta kuazi-politike, harta të biznesit, harta fetarësie në popullin tonë. Qe vlerësimi i M. Gramenos për babain e protestantizmit ndër shqiptarët: “Kurrë nuk duhet harruar shërbimet e mëdha që i ka sjellë çështjes një “fole kombëtare” e cila ishte një qendër dhe një fortesë ku mblidheshin edhe që ku përhapeshin ndjenjat e shkëndijat kombëtare. Kjo fole ishte shkolla e vajzave në Korçë, e themeluar prej të pavdekurit dërgimtar kombëtar Gjerasim Qiriazi, emrin e të cilit historia e Shqipërisë do ta shkruajë me shkronja të arta duke u mburr me veprat edhe me shërbimet e tij ta paçmuara që ka sjellë mbi altarin e atdheut” Ja çka thotë një raport statistikor mbi protestantët në Perandorinë Osmane, duke u përfshirë këtu edhe trojet shqiptare, i janar të vitit 1894: kishte 892 shkolla misionare ku mësonin 23.027 nxënës; ishin 484 misionarë të huaj; kishte 1817 shërbestarë ose punëtorë vendës; ishin 202 kisha protestante të organizuara; kishte 21.312 pjesëmarrës nëpër shërbesa; dhe në total kishte mbi 84.000 protestantë. Në shekullin XIX tek shqiptarët në Ballkan protestantët e gjetën rrethanën e përshtatshme historike për të bërë dritë për popullin shqiptar. Xhevat Lloshi lidhur me këtë thotë “ai që ndihmonte shqipen në shekullin e kaluar (XIX), të Rilindjes sonë, e kishte historikisht të fituar betejën”. Kongresi i Manastirit në fakt nuk doli me rezultate shumë të qarta. U miratua që të përdoreshin dy alfabete: ai i Manastirit dhe i Stambollit. U vendos që pas dy vjetësh të mbahet edhe një kongres tjetër, i njohur si Kongresi i dytë i Alfabetit, mbajtur në prill të vitit 1910 në Manastir. Pas publikimit të rezultateve të Kongresit të parë, por edhe atij të dytë, pati shumë kundërshtime e përkrahje, si dhe mitingje e kundërmitingje të njohura si mitingjet e shkronjave. Të zhgënjyer kishte nga të gjitha anët sikurse edhe nga komunitet fetare tradicionale shqiptare. Komuniteti i vetëm që ishte i kënaqur ishte ai protestant. Ndikimet kulturore protestante në bërjen e Alfabetit shqip Këto janë ndikimet e pashlyeshme që i bëri Lëvizja protestante ungjillore në historinë dhe kulturën shqiptare e që lidhen kryesisht me bërjen direkte ose indirekte të Kongresit të Manastirit, duke filluar prej vitit 1824-1908: 1. Hapjen e shkollave shqipe në Shqipëri sikurse në Manastir, Korçë, gjimnazin “Zosimea” në Janinë etj. Shkollë për vajza nuk kishte askund tjetër në Europë por kjo gjendej në Korçë si vizioni më madh i Gjerasimit. 2. Formimi i kishës uniate shqiptare në Elbasan ishte një reflektim i drejtpërdrejtë i kishës ungjillore në popullin shqiptar si ide që të unifikohej kombi. Prej kësaj i ka rrënjët ideja e autoqefalitetit të KOSh. Vizioni për kërkesa të bashkimit dhe lirisë të kombit ishte lajtmotivi që e mishëruan të gjithë rilindësit tanë. 3. Veprimtaria ungjillore (fetare) ishte e para lëvizje që ishte në përputhje të drejtpërdrejtë edhe me arsimin dhe interesin kombëtar të shqiptarëve. Sipas një dokumenti të janarit 1899 shihet se patriarku grek kishte kërkuar që në të gjitha kishat ortodokse të predikohet se “gjuha shqipe duhet çrrënjosur përgjithmonë nga zemrat e shqiptarëve ortodoksë pasi gjuha shqipe është gjuhë e protestantëve”. 4. Formimin e shoqërive shqiptare në Shqipëri si për shembull “Vëllazëria Ungjillore” që ngjalli përhapjen e ungjillit dhe zhvillimin e letërsisë shqiptare. 5. Fillimi i botimit dhe i shtypit të gazetës në Shqipëri “Letra e Vëllazërisë” 6. Shkrimin dhe botimin e librave në Shqipëri dhe jashtë saj të zhanreve të ndryshme (libër këngësh, me vjersha, me përmbajtje shkollore, tregime, fjalorë, gramatikë, literaturë biblike etj.) me porosi të “dashnorëve të dritës”. 7. Përpjekjet e para për një marrëveshje se me çfarë alfabeti të botoheshin të gjitha librat shqipe del qysh në gjysmën e shek. XIX në krye me Kristoforidhin dhe Thomsonin, e pastaj edhe me Gjerasim Q. të cilët kishin preferenca për përdorimin e alfabetit latin, përkatësisht të atij alfabeti me të cilën ishin shkruar librat e qarkut kulturor verior. Këtu kemi idenë: një popull – një alfabet! 8. Bërjen e alfabetit shqip; Drejtues të lëvizjes ungjillore ishin në krye të Kongresit të Manastirit. Kristo Dako, kujton: “shqiptarë të ditur, myslimanë, katolikë, ortodoksë dhe protestantë erdhën së bashku si vëllezër”. 9. Botimi dhe ribotimi i të gjitha teksteve sidomos në shek. XIX bërë nga lëvizja ungjillore pati një ndikim të drejtpërdrejtë edhe tek botimet tjera jashtë truallit shqiptarë, qoftë tek diaspora, qoftë tek arbëreshët e Italisë sikurse edhe tek botimet e albanologëve të huaj që nisin interesimin për gjuhën dhe kulturën shqiptare prej botimit të Dhiatës së Re në vitin 1827. Botimet protestante i përdorën edhe këta albanologë të njohur: Falmerajeri, Hani, Bopi, Kamarda, Gustav Majeri etj. 10. Hapja e shtypshkronjës në Manastir “Bashkimi i Kombit” ishte një indikim tjetër potenciali se kush ishte bërthama e Alfabetit. Drejtor i shtypshkronjës ishte Gjergj Qiriazi. 11. Duke botuar libra shqip u ringjall dhe shtohej dashuria për gjuhën shqipe, për popullin shqiptar, për çlirimin e Shqipërisë dhe formimin e kombit shqiptar, si dhe në zgjidhjen përfundimtare të alfabetit shqip. 12. Premisa e parë për një gjuhë letrare që mund ta kuptonin të gjithë shqiptarët vinte nga lëvizja protestante ungjillore pasi në disa raste ata në vend që botimet e tyre t’i bënin në toskërisht dhe në gegërisht ata kërkonin që të bëheshin në të folmen e Elbasanit për të gjithë shqiptarët. 13. Premisa të krijimit të filozofisë së shkollimit kombëtar me bazë sekularizmin. 14. Që femra të përfshihej në shoqëri (edukim, arsim, bamirësi) ishte kërkesë ekskluzive e Gjerasimit dhe kjo ndoshta më së mirë u konkretizua kur u formua Shoqëria letrare për gratë “Ylli i Mëngjesit”. Një shoqatë e tillë nuk ekzistonte në Europë. 15. Teatri shqip për femrat zë fill nga shfaqja e dramës “Vilhelm Teli”, e cila u përgatit nga P. Qiriazi. 16. Botimi i gramatikës së parë shqipe nga një shqiptar në Shqipëri – Kristoforidhi. 17. Shqiptarët myslimanë dhe të krishterë, shtresat e gjëra, nuk kishin takime të përbashkëta publike ndërmjet tyre pasi osmanët i kishin ndarë shqiptarët në popullin (miletin) mysliman dhe në popullin (rajën) e krishterë - por “foleja kombëtare” protestante e theu këtë barrierë anadollake për herë të parë duke i bashkuar këta njerëz. Kështu shkruan në përkujtimet e saj Parashqevia. Këtu kemi pragmatizmin protestant se ata nuk i shikonin shqiptarët sipas përkatësisë fetare por sipas asaj etnike ose gjuhësore. 18. Sot është shumë aktuale, si shtet e shoqëri në Kosovë a në Shqipëri, për të bashkëpunuar me amerikanë dhe anglezë, por kjo gjë ishte bërë para më shumë se 130 vjetësh përmes protestantëve, në fakt shkaku pse ata erdhën mes nesh ishte ungjilli, pasi askush prej nesh nuk i kishte ftuar, dhe këtu e shoh atë kontaktin e parë në këto lidhje shumë të çmueshme dhe tejet të rëndësishme. Kështu u hapën lidhjet e para shqiptare mes këtyre dy popujve. 19. Prej vitit 1824/27 kur u bën botimet e para e deri kur ndalohet veprimtaria protestante ungjillore nga Zog, më 1933, ka 56 tituj të ndryshëm që kanë ndikuar në gjithë letërsinë, kulturën dhe historinë tonë. Lista e botimeve shqip 1824-1895 Kjo është lista e botimeve dhe e ribotimeve shqip të Dhiatës së Re si dhe pjesë të tjera të Shkrimit të Shenjtë nga protestantët prej vitit 1824-1895 si njëra nga shtysat kryesore në bërjen e alfabetit: 1824 Ungjilli i Mateut (shqip dhe greqisht; botimi i parë shqip i një libri të Shkrimit; përkthyer nga Vangjel Meksi më 1819-21;); 1827 Dhiata e Re (shqip dhe greqisht; botimi i parë shqip i tërë Dhiatës së Re; përkthyer nga V. Meksi. Ky botim i DHR në Ballkan është i pari nga gjuhët tjera: dy vjet para atij bullgar; 20 vjet para atij rumun; 60 vjet para atij serb etj. E folmja e shqipes këtu është labërishtja); 1835 Dhiata e Re (disa pjesë të DHR nga 1827 tek fjalori gjermanisht-shqip dhe gramatika shqipe nga Ksilanderi); 1838 Dhiata e Re (DHR përkthimi i Meksit; kishte dëshmi sipas J. Vretos se ishte bërë një ribotim edhe këtë vit); 1844 Dhiata e Re (një dëshmi nga Jani Vreto dhe dëshmi nga një shkrimtar bullgar se Naum Veqilharxhi kishte përkthyer dhe botuar DhR. Naumi ishte në lidhje me SHBBH për shumë kohë. Ishte takuar në Konstadinopojë me Kristoforidhin. Sipas burimeve rumune ai ishte ndër të rrallët që kishte pasaportë britanike. Ky fakt sikurse edhe fakti që na thotë Dh. Shutereqi se “ E vështirë, në mos e pamundur, që protestantët të botonin diçka nga një shkrimtar që nuk kishte koncepte të njëjta me ta”); 1858 Dhiata e Re (shqip dhe greqisht; ribotim i përkthimit të Meksit të vitit 1827; 843 fq. Ky botim pati ndikim të madh tek arbëreshët); 1866 Ungjijt dhe Veprat (përkthimi KK; 420 fq.); 1868 Psalteri (përkthyer nga KK; 122 fq.); 1868 Ungjilli i Mateut (arbërisht; Sicili; përkthimi Piano De Greci, 116 fq.); 1869 Dhiata e Re (përkthimi i KK; 346 fq.); 1870 Ungjilli i Mateut (gegnisht; Skutari; përkthimi Françesko Rossi; redaktue nga Gaspër Krasniqi, Mirëditë; 115 fq.); 1872 Dhiata e Re (përkthimi dhe redaktimi KK; 491 fq.); 1872 Ungjijt dhe Veprat (ribotim nga përkthimi KK; 287 fq.); 1872 Psalteri (përkthimi i KK me redaktim; 126 fq.); 1878 Ungjilli i Mateut (përkthim i KK i redaktuar); 1879 Dhiata e Re (shqip dhe greqisht; redaktim i përkthimit të V. Meksit nga KK; 724 fq.); 1879 Ungjijt (shqip dhe greqisht; redaktim i përkthimit të Meksit nga KK; 423 fq.); 1879 Ungjilli i Markut (në shqip dhe greqisht; përkth. KK; 423 fq.); 1880 Zanafilla dhe Dalja (KK; në gegërisht; 188 fq.); 1882 Deutoronomi (toskërisht); 1884 Zanafilla dhe Dalja (KK; 188 fq.);1884 Ligji i Përtërirë (përkth.KK; fq.70); 1884 Fjalët e Urta dhe Isaija (përk. KK; Konstadinopojë; 150 fq.); 1886 Ungjilli i Mateut (Shqip dhe greqisht; Konstadinopojë; 92 fq.); 1886 Luka (rishikuar nga Pandeli Sotiri); 1889 Zanafilla (përgatiti dhe mbikëqyri nga GjQ; Bukuresh; shkronja të reja – latine; 253 fq.); 1890 Bibla (dëshmi se ishte përkthyer dhe përgatitur tërë Bibla në gjuhën shqipe); 1889 Ungjilli i Mateut (përgatiti dhe mbikëqyri GJQ; Bukuresht; 154 fq.); 1895 Psalteri (redaktimi dhe përgatitja nga Gjerasim Qiriazi dhe A. Thompson; -botuesi Konstadinopojë; me karaktere të vjetra; 241 fq.) Libra shkollore dhe letrare 1866-1912 Këtu po listojmë botimet shkollore dhe letrare që ishin shkruar (botuar) nga autorë protestantë ose me ndihmën e protestantëve. Abetarja, nga Kristoforidhi, në gegërisht, e para Abetare në shqip (me ndihmën e Tomsonit); Katekizmi; Abetarja, nga Kristoforidhi, në toskërisht; Histori e shkrimeve të shenjta, në gegërisht; Histori e shkrimeve të shenjta, në toskërisht; Gramatika e gjuhës shqipe, nga Kristoforidhi; Pengu i kaçakëve, më 1892 i Gjerasim Qiriazit, roman; Fizika, Gjergj Qiriazi; Gjahu i malësorëve, Kristoforidhi; Kristomaci, Gjerasim Qiriazi; Fjalori, Kristoforidhi; Këngë të shenjtëruara; Abetare, Parashqevi Qiriazi etj. Përfundime 1. Era protestante tek shqiptarët fillon prej vitit 1816 me anë të letrës së Robert Pinkertonit, dhe kështu gati po bëhen 200 vjet. 2. Kisha protestante ndër shqiptarët zuri vend kryesisht për shkak se kisha katolike dhe ajo ortodokse, sikurse edhe feja islame, i kishin lënë asaj terren të mjaftueshëm e të paprekshëm duke e shpërfillur botimin, predikimin dhe lutjen në gjuhën e popullit – gjuhën shqipe! 3. Gati gjithë shekulli XIX ishte shekulli i botimeve protestante në gjuhën shqipe, si dhe i hapjes së shkollave shqipe e që së bashku përfituan përbërësit kryesor që shtyn jo vetëm bërjen e alfabetit shqip, por edhe realizimin e shumë ideve dhe të përpjekjeve të tjera shqiptare si popull i lirë, i qytetëruar dhe i modernizur. 4. Protestantët shqiptarë ishin nikoqir të Kongresit, ishin në kryesi të Kongresit, ishin disa delegatë me të drejtë vote dhe disa me jo këtë të drejtë, ishin në Komitetin e Kongresit dhe botuan të parët libra me këtë alfabet menjëherë pas Kongresit. Po këta persona e përgatitën edhe Kongresin e Dytë të Manastirit më 1910. Burimet Foleja Kombëtare (40 vjetori i Institutit KYRIAS, 1931, Tiranë); Fletë nga historiku i shkollës sonë (materiale dhe dokumente, 1963, Tiranë); Cilët janë protestantët; Korçë, 1931; Kristomacia, Sofje, 1902; Xh. Kuanrud, Besë Shpresë dhe Dashuri, Tiranë, 1998; E. Jacques, Shqiptarët, Tiranë, 1997; A. Thomson, Shtigje biblike në Shqipërinë e Rilindjes Kombëtare, Prishtinë, 2001; M. Krasniqi, Shqiptarët dhe Shoqëria Biblike, Prishtinë, 2008; Dh. Shuteriqi, Shkrimet shqipe, Prishtinë, 1978; Xh. Lloshi, Kristoforidhi përmes dokumenteve, Tiranë, 2005; H.N. Brailsford, Macedonia: Itc race and their future, London, 1906. Oh sa me gezim e pritem . Kete liri te cmuar. Qe me shekuj te tere vetem kishim enderruar . Feston mbare Shqiperia se kete muaj erdhi pavarsia . Muaj i shenjte eshte ky nentor se shume trima luftuan me shpat ne dore . Lirine me shekuj paraardhesit nuk e shijuan . Por guximin e mori nje Kastriot dhe solli lirine qe ne ta gezojme sot.......... Vendlindja ;Shqiperi ............................Jetesa ; Hollande ose ndonjehere vizitojm Ameriken Nenese ; ''MEGI Mosha ;10 vjece KENGETARE KOMENTO ME POSHTE == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], hidhni një sy te kjo faqe diskutimi pasi paska përmbajtja të madhe. Mbase ndonjë pjesë duhet kaluar në hapësirën kryesore, mbase duhet fshirë apo arkivuar (pasi të rregullohen problemet me formatimin). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 maj 2026 12:08 (CEST) 9gz153jwtbxgttjfnnxmli41shiurc5 0 15508 2976708 2957774 2026-05-03T09:50:14Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-23946-43|~2026-23946-43]]) dhe riktheu versionin 2941441 nga Smallem: Dëmtim i tekstit 2976708 wikitext text/x-wiki [[File:Pyramid_scheme_diagram.svg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pyramid_scheme_diagram.svg|parapamje|Progresi i paqëndrueshëm eksponencial i një skeme klasike piramidale në të cilën çdo anëtari kërkohet të rekrutojë 6 njerëz të rinj. 2.2 miliardë njerëzve në shtresën e 12-të do t'u kërkohet të rekrutojnë 13.1 miliardë njerëz më shumë për shtresën e 13-të, për të mbështetur skemën, por kjo është më e madhe se popullsia e botës.]] Një '''skemë piramidale''' është një model [[biznesi]] që rekruton anëtarë nëpërmjet një premtimi për [[pagesa]] ose [[Shërbimi|shërbime]] për regjistrimin e të tjerëve në skemë, në vend që të ofrojë [[Investimi|investime]] ose [[Shitja e produkteve|shitje të produkteve]]. Ndërsa rekrutimi shumëfishohet, rekrutimi bëhet shpejt i pamundur dhe shumica e anëtarëve nuk janë në gjendje të përfitojnë; si të tilla, skemat piramidale janë të paqëndrueshme dhe shpesh të [[Krimi|paligjshme]]. Skemat piramidale kanë ekzistuar për të paktën një shekull në forma të ndryshme. Disa plane marketingu me shumë nivele janë klasifikuar si skema piramidale.<ref name="Smith1984">{{cite book|last1=Smith|first1=Rodney K.|title=Multilevel Marketing|url=https://archive.org/details/multilevelmarket0000smit|date=1984|publisher=Baker Publishing Group|isbn=0-8010-8243-9|page=[https://archive.org/details/multilevelmarket0000smit/page/n52 45]}}</ref> == Koncepti dhe modelet bazë == Në një skemë piramidale, një organizatë detyron individët që dëshirojnë të bashkohen të bëjnë një pagesë. Në këmbim, organizata u premton anëtarëve të saj të rinj një pjesë të parave të marra nga çdo anëtar shtesë që ata rekrutojnë. Një pjesë të këtyre pagesave marrin edhe drejtorët e organizatës (ata në majë të piramidës). Për drejtorët, skema është potencialisht fitimprurëse – pavarësisht nëse bëjnë ndonjë punë apo jo, anëtarësimi i organizatës ka një nxitje të fortë për të vazhduar rekrutimin dhe dërgimin e parave në majën e piramidës. Organizata të tilla rrallë përfshijnë shitje të produkteve ose shërbimeve me vlerë. Pa krijuar asnjë mall ose shërbim, të vetmet flukse të të ardhurave për skemën janë rekrutimi i më shumë anëtarëve ose kërkimi i më shumë parave nga anëtarët aktualë. Sjellja e skemave piramidale ndjek nga afër matematikën në lidhje me rritjen eksponenciale. Çdo nivel i piramidës është shumë më i madh se ai para saj. Që një skemë piramidale të fitojë para për të gjithë ata që regjistrohen në të, do të duhej të zgjerohej pafundësisht. Kur skema në mënyrë të pashmangshme mbaron nga rekrutët e rinj, pa burime të tjera të ardhurash, ajo shembet. Meqenëse termat më të mëdhenj në këtë sekuencë gjeometrike janë në fund, shumica e njerëzve do të jenë në nivelet më të ulëta të piramidës; në përputhje me rrethanat, shtresa e poshtme e piramidës përmban shumicën e njerëzve. Njerëzit që punojnë për skemat piramidale përpiqen të promovojnë kompaninë aktuale në vend të produktit që po shesin. Përfundimisht, të gjithë njerëzit në nivelet më të ulëta të piramidës nuk fitojnë para; vetëm njerëzit në krye nxjerrin fitim.<ref>{{Cite web|title=Pyramid Schemes|url=https://www.fbi.gov/scams-and-safety/common-fraud-schemes/pyramid-schemes|access-date=2019-04-18|website=Federal Bureau of Investigation|language=en-us}}</ref> Njerëzit në shtresat e sipërme të piramidës zakonisht përfitojnë, ndërsa ata në shtresat e poshtme zakonisht humbasin para. Meqenëse shumica e anëtarëve në skemë janë në fund, shumica e pjesëmarrësve nuk do të fitojnë para. Në veçanti, kur skema shembet, shumica e anëtarëve do të jenë në shtresat e poshtme dhe kështu nuk do të kenë asnjë mundësi për të përfituar nga skema; megjithatë, ata tashmë do të kenë paguar për t'u bashkuar. Prandaj, një skemë piramidale karakterizohet nga disa njerëz (përfshirë krijuesit e skemës) që bëjnë shuma të mëdha parash, ndërsa anëtarët e mëvonshëm humbasin para. Për këtë arsye, ato konsiderohen si mashtrime.<ref>{{Cite web|last=Commission|first=Australian Competition and Consumer|date=14 maj 2015|title=Pyramid schemes|url=https://www.scamwatch.gov.au/types-of-scams/jobs-employment/pyramid-schemes|website=Australian Competition and Consumer Commission}}</ref> == Shiko edhe == *[[Skema Ponzi]] *[[VEFA]] == Referime == [[Kategoria:Skema piramidale dhe Ponzi]] [[Kategoria:Mashtrim]] 53b7x7v316x36bugxoy85zep6191h9f 0 15552 2976556 2895295 2026-05-03T00:03:02Z Leutrim.P 113691 2976556 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Agim Çeku | nickname = "Komandanti i Tokës së Djegur"<br>(u emërua nga [[kroatët]]) | image = Agim Ceku 2006.jpg | image_size = 250px | office = Ministër i Forcave të Sigurisë së Kosovës | term_start = [[22 Shkurt]] [[2011]] | term_end = [[9 Dhjetor]] [[2014]] | president = [[Hashim Thaçi]] | primeminister = [[Isa Mustafa]] | predecessor = [[Fehmi Mujota]] | successor = [[Haki Demolli]] | office2 = Kryeministri i 4-të i Kosovës | term_start2 = [[10 Mars]] [[2006]] | term_end2 = [[9 Janar]] [[2008]] | president2 = [[Fatmir Sejdiu]] | predecessor2 = [[Bajram Kosumi]] | successor2 = [[Hashim Thaçi]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | Detaje Personale = | predecessor4 = | birth_date = 29 Tetor 1960 | birth_place = Qyshkë, [[Komuna e Pejës]], ish–[[Jugosllavia]], (tani [[Kosova]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Politikan dhe Ushtarak | party = Asnjë si Kryeministër (sponzorizuar nga [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|AAK-ja]])<br> [[Partia Demokratike e Kosovës|PSDK]]<br> Sot [[Partia Demokratike e Kosovës|PDK]] pas mandatit të Kryeministrit | website = | signature = Agim Çeku (nënshkrim).svg | branch = [[File:Logo of the JNA.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Seal of Croatian Army.png|30px]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | rank = Komandant Ushtarak | battles = [[Lufta Kroate e Pavarësisë]] *Operacioni "Maslenica" *Operacioni "Xhepi i Medakut" *[[Operacioni Storm|Operacioni "Stuhia"]] *Operacioni "Mistrali 2" [[Lufta e Kosovës]] *[[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO]] *[[Beteja e Pashtrikut]]| }} '''Agim Çeku''' (i lindur më [[29 Tetor]] [[1960]] në fshatin Qyshkë të [[Peja|Pejës]], [[Kosovë]]) është gjeneral ushtarak dhe politikan shqiptar nga Kosova, ish–Ministër i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcave të Sigurisë së Kosovës (FSK)]] dhe ish–Kryeministër i [[Kosova|Republikës së Kosovës]]. Me prejardhje ushtarake, ai ishte një komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] që luftoi kundër sundimit serb në vitet 1998–1999, më herët ishte komandant në [[Lufta Kroate e Pavarësisë|Luftën Kroate të Pavarësisë]] në Ushtrinë Kroate. Ai është i njohur nga [[kroatët]] me nofkën "Komandanti i Tokës së Djegur". Shef i Shtabit të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] gjatë muajve të fundit të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], dhe me përfundimin e luftës mori drejtimin e [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupave Mbrojtëse të Kosovës]], po ashtu si gjeneral. Ai kreu dy vite të akademisë ushtarake në [[Beogradi|Beograd]] dhe dy të tjera në [[Zara|Zarë]] të [[Kroacia|Kroacisë]] ku i'u bashkëngjit [[Ushtria Popullore Jugosllave|Armatës Popullore të Jugosllavisë]]. Kur filloi lufta në ish-Jugosllavi në tetor [[1991]], ai i'u përgjigj [[kushtrimi ushtarak|kushtrimit]] të [[Gara Kombëtare e Kroacisë|gardës kombëtare të Kroacisë]] dhe fitoi komandën e njësive artilerike në [[Zara|Zarë]], dhe pastaj u bë zëvendës-komandant i divizionit luftarak. Në shkurt [[1992]] i u besua komanda e divizionit luftarak Masleniçko (Masleničko), e pastaj komanda e divizionit anti-tankist e garnizonit në Gospiç (Gospić) në ushtrin Kroate. Çeku morri pjesë aktive në luftën që pasoi me [[Republika Serbe e Krajinës|Republikën Serbe të Krajinës]] e cila kërkonte ndarjen nga [[Kroacia]]. Në shtator [[1993]] gjatë luftimeve në Medak, Qitluk (Čitluk) dhe (Počitelj), si pjesë e Operacionit “[[Toka e Zjarrtë]]”, Çeku u plagos. Aty ai e fitoi gradën gjeneral dhe pastaj mori pjesë në stërvitjen që instruktorët e ushtrisë amerikane u ofruan oficerëve dhe ushtarëve kroatë. Gjatë dy viteve në vazhdim ai ndihmoi në freskimin e doktrinës dhe taktikave të ushtrisë kroate, duke planifikuar [[Operacioni Stuhia|Operacionin Stuhia]] më [[1995]] i cili i dha fund luftës në Kroaci. Ai u dekorua nëntë herë nga presidenti kroat [[Franjo Tuđman|Franjo Tugjman]] duke arritur gradën gjeneral brigade. Agim Çeku vendosi kontakte me [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës]] rreth mesit të viteve ‘90. Ai dha dorëheqjen nga posti ne ushtrinë kroate në shkurt [[1999]]. Më pas i bashkangjitet UÇK-së ku caktohet shef i Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së. Në ditët përmbyllëse të Luftës së Kosovës, UÇK-ja filloi t'i ofrojë NATO-s informata të rregullta si dhe të sulmojë forcat serbe për t'i vënë në pahë të avionëve të NATO-s. [[Skeda:Agim Ceku.jpg|parapamje|320px| Agim Çeku dhe [[Wesley Clark]] inspektojnë gardën e [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|TMK]]-së.]] Me përfundimin e luftës në qershor [[1999]], Çeku mbikëqyri çarmatosjen e UÇK-së dhe transformimin e saj në Trupat Mbrojtëse të Kosovës. Si komandant i përgjithshëm i TMK-së, Çeku mbajti gradën gjeneral-leftnant. Serbia ende mban një fletë-arrest ndërkombëtar ndaj tij që nga luftimet në [[Krajina|Krajinë]] që ka çuar deri te arrestimet e përkohëshme në tetor [[2003]] në [[Lubjana|Lubjanë]] dhe në shkurt [[2004]] në [[Budapesti|Budapest]]. [[Gjykata Ndërkombëtare për Krimet në ish-Jugosllavi]] ka bërë të ditur se ai nuk kërkohet për krime lufte. Çeku është i martuar me një grua kroate dhe ka dy djem e një vajzë që jetojnë në Kosovë. Më [[2 Mars|2 mars]] të vitit [[2006]], pas dorëheqjes së kryeministrit [[Bajram Kosumi]], partia [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] e propozoi dhe pastaj kryetari i Kosovës [[Fatmir Sejdiu]] e emëroi Agim Çekun për kryeministër të katërt të Kosovës së pasluftës. [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendi i Kosovës]] e aprovoi atë kryeministër më [[10 Mars|10 mars]] të vitit [[2006]]. Postin e kryeministrit Çeku e mbajti deri më datën [[9 janar]] [[2008]]. == Shiko edhe == * [[Ahmet Krasniqi]] * [[Rrahman Rama]] == Burime == {{Kryeministrat e Kosovës|state=expanded}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1960]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë në Kroaci]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Përgjithshëm të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] 72qqzuv8qhb8ari79jgut2reefn5l54 0 15613 2976503 2941449 2026-05-02T23:23:56Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi shqiptare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976503 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ramush Haradinaj | honorific-suffix = | image = Ramush Haradinaj.jpg | caption = Ramush Haradinaj në vitin 2018 | office = Kryeministri i 3-të i [[Republikës së Kosovës]] | president = [[Hashim Thaçi]] | term_start = 9 shtator 2017 | term_end = 3 shkurt 2020 | deputy = [[Behgjet Pacolli]]<br />[[Fatmir Limaj]]<br />[[Enver Hoxhaj]]<br />[[Dalibor Jevtiq|Dalibor Jevtiç]]<br />[[Dardan Gashi]] | predecessor = [[Isa Mustafa]] | successor = [[Albin Kurti]] | president1 = [[Ibrahim Rugova]] | term_start1 = 3 dhjetor 2004 | term_end1 = 8 mars 2005 | predecessor1 = [[Bajram Rexhepi]] | successor1 = [[Adem Salihaj]] {{small|(aktrim)}} | office2 = Kryetar i [[Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] | term_start2 = 29 prill 2001 | term_end2 = | predecessor2 = ''Zyra e themeluar'' | successor2 = | birth_date = 3 korrik 1968 | birth_place = [[Gllogjani|Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | party = [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK) | spouse = Anita Haradinaj | children = 4 | alma_mater = *[[Universiteti i Prishtinës]] *Instituti i Teknologjisë Rochester, Kosovë | signature = Ramush Haradinaj (nënshkrim).svg | nickname = '''RAMBO''' | military_blank1 = Shërbimi | military_data1 = *[[File:Logo_of_the_JNA.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br/> *[[File:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | battles = *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Gllogjanit]] }} '''Ramush Haradinaj''' (lindur më 3 korrik 1968 në [[Gllogjan]], [[Kosovë]]) është një politikan shqiptar në Kosovë, kryetar i partisë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Ramush Haradinaj ishte komandant në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Zonën Operative të Dukagjinit]]. Pas luftës me transformimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], ai u emërua zëvendëskomandant i TMK-së. Në prill të vitit 2000 Haradinaj u largua nga jeta ushtarake, duke themeluar partinë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), kryetar i së cilës është edhe sot. Më 3 dhjetor 2004 deri më 8 mars 2005, në kuvendin e Kosovës, Haradinaj ishte kryeministër i vendit. Më 8 mars të vitit 2005, Tribunali për Krime të Luftës në ish-Jugosllavi publikoi aktakuzën për krime lufte ndaj tij dhe si rrjedhojë, po atë ditë, Haradinaj dha dorëheqjen nga pozita e kryeministrit në mënyrë që të përballej me aktakuzën e ngritur. Të nesërmen ai u paraqit vullnetarisht në Tribunalin e [[Hagës]], ku me të mbërritur u burgos. Pas disa muajve në paraburgim ai u lirua përkohësisht deri në fillim të gjykimit të tij. Nga data 9 shtator 2017 deri më 3 shkurt 2020 ai shërbeu përsëri si kryeministër i Republikës së Kosovës. Haradinaj është i martuar me prezantuesen e lajmeve, [[Anita Haradinaj]], me të cilën ka një djalë dhe një vajzë. Haradinaj ka jetuar për disa vite jashtë Kosovës, kryesisht në [[Zvicra|Zvicër]], ku edhe mësoi [[Gjuha frënge|gjuhën frënge]] e [[gjuha angleze|angleze]] dhe kaloi 8 vite duke punuar si punëtor ndërtimi dhe rojë sigurie. Gjatë qëndrimit të tij në Zvicër ai u bashkua edhe me Lëvizjen Kombëtare të Kosovës. == Jeta e hershme == Haradinaj u lind më 3 korrik 1968, si i dyti fëmijë nga nëntë gjithsej, në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan]], pranë [[Deçani|Deçanit]], në [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|rajonin e Kosovës]] që ishte pjesë e [[Republika Socialiste e Serbisë|Serbisë]] dhe [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]]. Prejardhja e tij atërore është nga Berisha(rajon historik) në Shqipërinë e veriut, rreth qytetit të [[Puka|Pukës]].<ref>http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html |date=5 korrik 2017 }}.</ref> Ai e kaloi rininë në fshatin e tij të lindjes me prindërit dhe vëllezërit e motrat, dhe përfundoi shkollën fillore në [[Irzniqi|Irzniq]] dhe shkollën e mesme në [[Deçani|Deçan]] dhe [[Gjakovë]]. Pasi mbaroi shkollën e mesme në vitin 1987, ai bëri shërbimin e detyrueshëm ushtarak në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]], ku më vonë u promovua në komandantin e togave. Pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Haradinaj ndoqi [[Fakulteti Juridik i Universitetit të Prishtinës|degën e drejtësisë]] në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/?page=1,4 Kryeministri.Ks]</ref><ref name=":0">Hawton, Nick (9 March 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4329091.stm "Profile: Ramush Haradinaj"]. ''BBC News Europe''.</ref> Haradinaj gjithashtu fitoi një diplomë master në biznes nga [[Instituti Rochester i Teknologjisë në Kosovë|Universiteti Amerikan i Kosovës]], i cili është i lidhur me Institutin Rochester të Teknologjisë në shtetin e [[New York|Nju Jorkut]]. ==Emigrimi në Zvicër dhe bashkimi me UÇK-në == Në vitin 1989, duke përdorur një emër të rremë, Haradinaj emigroi në [[Leysin]], [[Zvicra|Zvicër]]. Ai ka punuar atje për tetë vjet si punëtor ndërtimi, roje sigurie në një klub nate.<ref name=":0" />. Në Zvicër, Haradinaj u bashkua me organizatën nacionaliste shqiptare "Lëvizja Kombëtare e Kosovës", nga e cila filloi [[UÇK|UÇK-ja]]; kjo organizatë donte ta ndante Kosovën nga Jugosllavia përmes luftës së armatosur. Në vitin 1996, ai udhëhoqi stërvitje sabotimi në Shqipëri, pastaj mori pjesë në themelimin e bazave të UÇK-së në [[Kukësi|Kukës]] dhe [[Tropojë]]. Sipas mediave, ai organizoi kontrabandën e armëve në Kosovë; në një prej atyre operacioneve ai u pritë nga patrullat kufitare, gjatë së cilës ai u plagos dhe vëllai i tij [[Luan Haradinaj|Luani]] u vra.<ref>[http://www.telegraf.rs/vesti/436080-ko-je-ramus-haradinaj-od-nocnog-izbacivaca-do-premijera "KO JE RAMUŠ HARADINAJ: Od noćnog izbacivača do premijera"].</ref> Në vitin 1998, Haradinaj u kthye në qytetin e tij të lindjes në [[Gllogjani|Gllogjan]] në [[Kosova|Kosovë]].<ref>[http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 "Haradinaj's career: From bouncer to prime minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203053640/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 |date=3 dhjetor 2012 }}. B92</ref> == Lufta e Kosovës == Në shkurt 1998, konflikti në Kosovë shpërtheu. Sipas aktakuzës së Tribunalit të Hagës kundër [[Fatmir Limaj|Fatmir Limajt]], [[Haradin Bala|Haradin Balës]] dhe [[Isak Musliu|Isak Musliut]], ndërmjet 28 shkurtit dhe 5 marsit, forcat serbe filluan një ofensivë kundër fshatrave të [[Likoshani|Likoshanit]], [[Çirezi|Çirezit]] dhe [[Prekazi i Poshtëm|Prekazit]]. Forcat speciale serbe sulmuan tre fshatra ngjitur në [[Drenasi|Drenas]]. Në të 83 shqiptarët e Kosovës u vranë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Ndër të vdekurit ishin të moshuar dhe të paktën 24 gra dhe fëmijë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Shumë prej viktimave u qëlluan në një distancë të afërt, e cila sugjeroi ekzekutime të përmbledhura; raportet pasuese të dëshmitarëve okularë e konfirmuan këtë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Sulmet ndaj këtyre tri fshatrave shënuan një kthesë në luftë, anëtarësimi në UÇK u rrit, pasi shumë shqiptarë filluan të kenë frikë se fshati i tyre do të ishte në shënjestër tjetër.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 50"]. U.N. </ref> Fshati tjetër në shënjestër ishte fshati [[Gllogjani|Gllogjan]] ku banonte edhe Ramush Haradinaj. Më pak se tre javë pas sulmeve në [[Drenicë]], forcat serbe rrethuan fshatin Glogjan dhe ngritën një sulm të ngjashëm.<ref>[http://www.iwpr.net/?p=tri&s=f&o=235663&apc_state=henitri2005 "Institute for War and Peace Reporting"]. IWPR. 2005. </ref><ref>(PDF)https://web.archive.org/web/20061107234126/http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf. Arkivuar nga [http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf origjinali] (PDF) në 13 Tetor 2006. </ref><ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''</ref> Megjithatë, familja Haradinaj ishte e vetëdijshëm për sulmet e mëparshme në Drenicë dhe mbrojti fshati.<ref name=":1">Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref><ref name=":2">Langewiesche, WIlliam. [http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/12/kosovo200812?printable=true&currentPage=all "House of War page 4"].''Vanity Fair''. Vanity Fair. </ref> Ata përdorën njohuritë e tyre superiore për terrenin dhe mbrojtjen vendasit nën udhëheqjen e Haradinajt, ata me sukses e larguan sulmin.<ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref> Kjo punë u bë më e vështirë, sepse forcat e policisë serbe kapën një grup civilësh dhe i përdornin ato si mburoja njerëzore - duke marshuar grupin përpara ushtarëve serbë, pasi forcat u morën pas tyre dhe u përpoqën të vrasin Haradinajt.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Gjatë përleshjes Ramush Haradinaj u plagos rëndë gjatë këtij sulmi pasi u qëllua në hip nga një polic serb.Ai mbijetoi duke paketuar plagën e tij me djathë që e kishte gjetur në dhomën ku mbeti i mbuluar. Gjatë luftës kundër zjarrit, tre djem të rinj shqiptarë kosovarë nën moshën 18 vjeç u vranë nga forcat serbe që më tej e galvanizuan popullsinë shqiptare për të mbështetur UÇK-në. Nuk dihet se sa nga forcat serbe u vranë.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Pas suksesit të mbrapjes së okupatorit serb, Haradinaj fitoi një pozitë udhëheqëse në UÇK në Kosovën Perëndimore. Deri në maj 1998 ai u konsiderua si komandant i Glogjanit dhe fshatrave përreth, dhe deri në qershor 1998 ai u bë komandant i Zonës Operative të Dukagjinit. Afërsia e Kosovës Perëndimore me Shqipërinë ofroi një korridor përmes të cilit UÇK-ja mund të sigurojë armë . Haradinaj u vetëshpall si komandant gjatë luftimeve të rënda në zonën e tij Kur lufta shpërtheu në Kosovën Perëndimore gjatë pranverës së vitit 1998, familjet serbe dhe shqiptare u larguan nga zona për shkak të frikës se do të kapeshin në armiqësitë e thella.<ref>[http://www.icty.org/case/haradinaj/4 "ICTY Judgment para. 120"]. United Nations. </ref> ==Nga ushtar në politikan == Pas demilitarizimit të UÇK-së(Ushtria Çlirimtare e Kosoves) pas hyrjes së [[NATO|NATO-s]] në Kosovë në vitin 1999, UÇK-ja u transformua në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK). Në këtë forcë të re, Haradinaj ishte komandant deputet, nën udhëheqjen e [[Agim Çeku|Agim Çekut]], dhe konsiderohet të ketë qenë një figurë qendrore në sigurimin e tranzicionit të suksesshëm në një forcë civile të kontrolluar. Ai del në pension nga TMK-ja më 11 prill 2000, dhe njoftoi se ai po hynte në politikë. Ai themeloi, me përkrahje nga [[Mahmut Bakalli]], ish-udhëheqës komunist, [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), më 29 prill 2000 dhe u zgjodh kryetar i partisë. Disa ish-mbështetës të UÇK-së kishin shpresuar që Haradinaj të hyjë në një aleancë politike me [[Hashim Thaçi|Hashim Thaçin]], udhëheqësin politik të UÇK-së. Nga viti 2000 Thaçi udhëhoqi [[Partia Demokratike e Kosovës|Partinë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Ata formuan kundërshtimin kryesor ndaj [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK) të udhëhequr nga [[Ibrahim Rugova]], e cila ishte kundër UÇK-së. Haradinaj tha se kishte formuar një parti të re për të krijuar një paradigmë të re për të ardhmen e politikës demokratike në Kosovë, për të lënë ndarjet në kohën e luftës. Haradinaj ka pasur sukses të kufizuar zgjedhor deri në zgjedhjet e vitit 2004. Pas zgjedhjeve të Kosovës të tetorit 2004, ai hyri në bisedime koalicioni me LDK-në, të udhëhequr nga Dr. Rugova, atëherë [[Kryetari i Kosovës|President i Kosovës]]. Rugova formoi një qeveri dhe e emëroi Haradinajn si [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|Kryeministër]]. Në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]], kandidatura e Haradinajt për Kryeministrin fitoi mbështetjen e 72 anëtarëve nga 120, me vetëm tre kundërshtarë. Disa vëzhgues e konsideruan koalicionin e Haradinajt me LDK-në e drejtuar nga Rugova si një pajtim i armiqësive të luftës dhe periudhave të menjëhershme të pasluftës. PDK kundërshtoi koalicionin. Haradinaj duket të formojë një marrëdhënie pune të ngushtë dhe produktive me Ibrahim Rugovën dhe figura të tjera të larta në LDK. Në shkurt të vitit 2009, Grupi Rebel nga [[Uganda]], "Forcat Aleate Demokratike", një grup mysliman, i kërkoi Haradinajt që të ndërmjetësojë bisedimet e paqes me qeverinë qendrore në [[Kampala]].<ref>[https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gHTGr8lGZ8gty7Z2Clg4iVt9gYNw "Uganda Muslim rebels taps ex-Kosovo PM for peace talks"]. ''AFP''. AFP. </ref> Më 10 nëntor 2012, Presidenti shqiptar [[Bujar Nishani]] e dekoroi Haradinajn me [[Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"|Urdhrin e Skënderbeut]].<ref>[http://www.president.al/?p=4836 Presidenti Nishani dekoron zotin Ramush Haradinaj me Urdhrin “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208114434/http://president.al/?p=4836 |date=8 shkurt 2013 }}, Presidenti i Shqipërisë, 2012-12-10 </ref> Pas zgjedhjeve në Kosovë në qershor 2017, Haradinaj u zgjodh kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017 si udhëheqës i koalicionit PANA (PDK-AAK-Nisma-AKR), i cili gjithashtu përfshin pakicat etnike të Kosovës. == Gjykimi për krimet e luftës në Gjykatën e Hagës (ICTY) == === Gjykimi i parë === Haradinaj ka shërbyer 100 ditë si kryeministër në vitin 2005 përpara se të paditet për krime lufte nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish Jugosllavinë (ICTY), në [[Haga|Hagë]]. Aktakuza pohon se Haradinaj, si komandant i UÇK-së, kreu krime kundër njerëzimit dhe shkeljet e ligjeve ose zakoneve të luftës midis marsit dhe shtatorit 1998, qëllimi i supozuar i të cilit ishte "të ushtronte kontroll mbi territorin, duke synuar [[serbët]],[[shqiptarët]] dhe [[romët]] civilë".<ref>[https://web.archive.org/web/20080409065849/http://www.un.org/icty/indictment/english/har-rsi070111e.pdf "The Prosecutor of the Tribunal against Ramush Haradinaj, Idriz Balaj, Lahi Brahimaj. Revised second amended indictment"] (PDF). International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 2006-10-11.</ref> Ai u lirua më 3 prill 2008, për shkak të mungesës së provave bindëse. Kur u lëshua aktakuza e ICTY në mars të vitit 2005, Haradinaj zgjodhi të largohej menjëherë nga pozicioni i tij si Kryeministër. Ditën e ardhshme ai udhëtoi vullnetarisht në Hagë, ku ai u dorëzua në paraburgim të gjykatës dhe qëndroi dy muaj derisa ai mer lirimin e përkohshëm në pritje të gjykimit. Shefi i Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë ([[Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë|UNMIK]]) gjatë kësaj kohe, [[Søren Jessen-Petersen]], e mirëpriti vendimin që Haradinaj të përballet vullnetarisht me gjykatën, vlerësoi punën e tij dhe e përshkroi Haradinajn si "partner dhe mik të ngushtë" njofton inteligjenca se Haradinaj ishte një figurë kyçe në rangun midis krimit të organizuar dhe politikës.<ref>Dirk Auer and Boris Kanzleiter. [http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/http://www.icty.org/sid/8586 "The "Fist of God" before the UN tribunal Freedom struggle and organized crime in Kosovo"]. The [[Deutschlandfunk]]. </ref> Duke përmendur pajtueshmërinë e zotit Haradinaj me ICTY dhe faktin se ai nuk përbënte rrezikun e ikjes dhe asnjë rrezik ndaj dëshmitarëve, Dhoma Gjyqësore e Tribunalit të Hagës zgjati lirimin e tij të përkohshëm dhe e lejoi atë të priste për gjyqin në vendlindjen e tij. Më tej, Dhoma e Apelit më vonë i dha Haradinajt të drejtën e paparë për një të paditur për t'u angazhuar në veprimtari politike publike. Një aktivitet i tillë ishte, megjithatë, subjekt i miratimit të UNMIK-ut.<ref>[http://www.icty.org/sid/8795 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Ky hap ishte i pashembullt në historinë e të drejtës penale ndërkombëtare dhe shihej si pasqyrim i faktit se z. Haradinaj vullnetarisht u paraqit në gjykatë. Kritikët (dhe prokuroria) megjithatë argumentuan se kjo shkoi shumë larg. Prokuroria argumentoi se ndonëse z. Haradinaj nuk paraqiste asnjë kërcënim për dëshmitarët, prania e tij e thjeshtë në Kosovë mund të kishte një efekt "zbutës" nëse dëshmitarët do të dëshmonin.<ref>[http://www.icty.org/sid/8586 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Më 26 shkurt 2007 Haradinaj u kthye në Hagë në mënyrë që gjykimi të vazhdonte. Në ditët e mëparshme ai zhvilloi takime me presidentin e Kosovës [[Fatmir Sejdiu|Fatmir Sejdiun]], kryeministrin [[Agim Çeku|Agim Çekun]], kreun e Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, [[Joachim Rücker|Joakim Rykerin]] dhe në zyra të ndryshme diplomatike. Në një konferencë shtypi ai i kërkoi publikut të qëndronte i qetë dhe ishte i palëkundur në bindjen e tij se gjyqi do të rezultonte me një lirim të plotë.<ref>[http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L23192334.htm "A Thomson Reuters Foundation Service"]. AlertNet. </ref><ref>[http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2007/02/26/feature-01 "War crimes indictee Haradinaj urges stability in Kosovo"]. SETimes. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121026033101/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2007&mm=02&dd=26&nav_category=113&nav_id=39830 "Child welfare system at fault?"]. B92. 2007. </ref> Kryeprokurori i Gjykatës Ndërkombëtare për Krime Lufte në ish-Jugosllavi (ICTY), [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]], ka mbetur i palëkundur nga mbështetja ndërkombëtare për Haradinajn, duke vazhduar të bëjë deklarata shumë negative për të. Ajo pohoi në gazetën gjermane [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] se "sipas vendimit për lirimin e përkohshëm të tij, ai është një faktor stabiliteti për Kosovën, nuk e kam kuptuar kurrë këtë, sepse për mua ai është një kriminel lufte."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. In der Entscheidung heißt es, er sei ein Sicherheitsfaktor für das Kosovo. Ich habe das nie verstanden. Für mich ist er ein Kriegsverbrecher.</ref> Gjyqi i zbatuar nga [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]]<ref>[http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/ "Die "Faust Gottes" vor dem UN-Tribunal"]. TheDeutschlandfunk.</ref> filloi më 5 mars 2007 dhe ekipi mbrojtës i Haradinajt u drejtua nga avokati i Mbretëreshës Ben Emmerson, një avokat ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, i cili kishte këshillë mbështetëse në Rodney Dixon, gjithashtu të Dhomave të Matricës London. Ekipi i mbrojtjes ligjor në tërësi u koordinua nga konsulenti politik irlandez dhe financier Michael O'Reilly. Në hapjen e procedurave, Carla Del Ponte vuri në dukje problemet e akuzuesit. Frikësimi i dëshmitarëve ishte një problem i madh në hetim. Ajo pretendoi se ishte e vështirë të gjesh dëshmitarë të cilët ishin të gatshëm të dëshmonin jo vetëm për prokurorët, por edhe për gjykatën. "Vështirësia në Kosovë ishte se askush nuk na ndihmoi, as administratën e OKB-së, as NATO-n."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. <q>Gerade im Kosovo sei es schwer, Zeugen zu finden, die nicht nur vor den Anklägern, sondern auch vor dem Tribunal aussagen wollten. 'Die Schwierigkeit im Kosovo war, daß uns niemand geholfen hat, nicht die UN-Verwaltung und nicht die Nato'.</q></ref> Më 20 korrik 2007, kërkesa e Ramush Haradinajt për lirim të përkohshëm gjatë pushimeve të gjykatës verore u mohua. Ati iu dha një lëshim i dytë i përkohshëm gjatë Krishtlindjeve. Dhoma e gjykimit mori vendimin e saj më 3 prill 2008; jo fajtor. Mbrojtësit e Haradinajt, Balajt dhe Lahi Brahimajt nuk kanë marrë një dëshmitar të vetëm të mbrojtjes në qëndrim duke e konsideruar këtë të panevojshme. Prokuroria nuk ishte në gjendje të sjellë në sallën e gjyqit tre dëshmitarë të planifikuar. Njëri prej tyre ishte i angazhuar në një institucion të shëndetit mendor në kohën kur u thirr për të dëshmuar. Një tjetër, Shefqet Kabashi, refuzoi të dëshmojë duke përmendur dështimin e OTP-së për të përmbushur kushtet e përcaktuara për dëshminë e tij.<ref name=":02">[https://www.un.org/icty/haradinaj/trialc/judgement/tcj080403e.pdf "Icty - Tpiy"] (PDF). UN.</ref><ref name=":02" /> Gjithsesi, lirimi i plotë i Haradinajt ishte i mbuluar nga pëshpëritjet që dëshmitarët kishin qenë të frikësuar. Në fakt, gjatë shqyrtimit të parë dy dëshmitarë nuk arritën të merrnin pjesë dhe kishte frikë se dëshmitë e tyre mund të ishin përcaktuese për rezultatin. Gjykatësit iu drejtuan atmosferës së frikësimit që e rrethoi drejtpërdrejt gjyqin dhe vuri në dukje: "Dhoma hasi vështirësi të mëdha në sigurimin e dëshmisë së një numri të madh të këtyre dëshmitarëve. Shumë përmendën frikën si një arsye të shquar për mosdërprerjen para Dhomës për t'i dhënë Në këtë drejtim, Dhoma mori një përshtypje të fortë se gjyqi po zhvillohej në një atmosferë ku dëshmitarët ndiheshin të pasigurt, për shkak të një numri faktorësh të përcaktuar në Aktgjykim.<ref>[https://www.un.org/icty/pressreal/2008/pr1232e-summary.htm "Icty - Tpiy"]. UN. 5 Mars 2007.</ref> === Terheqja e dëshmitarëve === === Gjykimi i dytë === [[Skeda:Supporting Ramush Haradinaj.jpg|parapamje|djathtas|Banner për të treguar mbështetje për Haradinajn në rrugët e Prishtinës. Shtator 2010]] Gjyqi i dytë filloi më 18 gusht 2011, përpara një Dhome Gjyqësore të dytë të përbërë nga tre gjyqtarë të ndryshëm. Haradinaj u përfaqësua përsëri nga Ben Emmerson Q.C, z. Rodney Dixon Q.C. dhe Andrew Strong. Prokuroria thirri 56 dëshmitarë kundër z. Haradinaj dhe përsëri Haradinaj nuk thirri asnjë dëshmitar të mbrojtjes. Më 29 nëntor 2012, Ramush Haradinaj u shpall i pafajshëm për herë të dytë.<ref>http://www.icty.org/cases/haradinaj</ref> Këtë herë, për shkak të zellit ekstrem të gjykatës dhe të palëve, nuk kishte asnjë pretendim për kërcënimin e dëshmitarëve. Në vend të kësaj, gjyqtarët zbuluan se jo vetëm që nuk kishte prova për të dënuar z. Haradinaj, Gjykata vlerësoi se provat tregojnë se ai kishte vepruar për të parandaluar sjelljen kriminale ku mundte.<ref>Simons, Marlise (29 Nëntor 2012). [https://www.nytimes.com/2012/11/30/world/europe/un-court-frees-former-leader-of-kosovo.html "U.N. Court Frees Former Leader of Kosovo Ramush Haradinaj"].(Anglisht) ''The New York Times''.</ref> Pretendimi kryesor kundër z. Haradinaj ishte se ai mori pjesë në një plan kriminal për të persekutuar civilët. Gjykata drejtpërdrejt e drejtoi këtë pohim dhe në përmbledhjen e saj të aktgjykimit deklaroi se: "Edhe nëse ekzistojnë një plan i tillë i përbashkët, i cili nuk është gjetja e Dhomës, nuk ka asgjë në provat që tregojnë se Ramush Haradinaj ose Idriz Balaj mund të jenë përfshirë në ndonjë plan të tillë të përbashkët. dëshmitë vërtetojnë se kur Ramush Haradinaj mësoi për paraburgimin dhe keqtrajtimin e Skender Kuçit, ai shkoi në Jabllanicë për të folur me Nazmi Brahimajn lidhur me lirimin e Skënder Kuçit, duke i thënë atij që "asnjë gjë e tillë nuk duhet të ndodhë më sepse kjo po dëmton çështjen tonë" Kur Dëshmitari 3 u soll nga Ramush Haradinaj pas arratisjes së tij nga Jabllanica dhe kapjes pasuese nga Lahi Brahimaj, Ramush Haradinaj i ofroi ushqim dhe akomodim Dëshmitarit 3 dhe e liroi atë te familja e tij.Prokuroria nuk kishte dëshmi të besueshme për të krijuar se Ramush Haradinaj ishte edhe i vetëdijshëm për krimet e kryera në kompleksin e UÇK-së në Jabllanicë ". Pas këtij vendimi, u ngritën pyetje serioze për atë se pse z. Haradinaj ishte paditur ndonjëherë në vendin e parë. Në të vërtetë, një ish-drejtor i Prokurorive Publike, Lord Madonald i lumit Glaven QC, tha dje: "Ky prokurori ishte një përpjekje e trashë për të barazuar rezistencën me agresionin, ishte një siklet për bashkësinë ndërkombëtare."<ref name=":3">Vulliamy, Ed (2 Dhjetorr 2012). [https://www.theguardian.com/world/2012/dec/02/ramush-haradinaj-kosovo-acquitted "Kosovo (News),Europe (News),World news,Serbia (News),War crimes,Law"].(Anglisht) ''The Guardian''. Londër.</ref> dhe Kosova kanë kërkuar një hetim publik mbi sjelljen e Kryeprokurores Carla Del Ponte lidhur me sjelljen e saj për ta sjellë këtë aktakuzë përpara.<ref>Insight, Balkan. [http://www.eurasiareview.com/03122012-kosovo-and-albania-demand-inquiry-into-del-ponte/ "Kosovo And Albania Demand Inquiry Into Del Ponte"]. Eurasia Review.</ref> Geoffrey Nice, prokurori i ICTY në çështjen Millosheviç, shkroi në një kolonë në [[Koha Ditore]] se të paktën tre juristë të njohur të prokurorisë e këshilluan Del Ponte kundër akuzës së Ramush Haradinajt pasi nuk mund të vërtetohej se ai ishte fajtor.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033153/http://www.b92.net/eng/news/crimes-article.php?yyyy=2008&mm=04&dd=10&nav_id=49282 "Del Ponte almost dropped charges against Milošević"].</ref>Një prej atyre avokatëve ishte Andrew T Cayley Q.C. një nga avokatët më të njohur në Tribunalin dhe aktualisht Kryeprokuror në Tribunalin Kamboxhian. Ai deklaroi se ndjente një presion në rritje për të sjellë çështjen pavarësisht nga mungesa akute e provave. Sir Geoffrey Nice Q.C. komentoi se presioni për të sjellë çështjen kundër Ramush Haradinajt buronte nga prokurori kryesor në atë kohë, Carla del Ponte dhe ai spekuloi se ajo donte të përdorte akuzën kundër Haradinajt si një "monedhë" për të tregtuar me Beogradin në mënyrë që të bindte serbët Qeveria do të dorëzojë armiqtë e saj të nivelit të lartë të luftës, Ratko Mlladiç dhe Radovan Karadic.<ref name=":3" /><ref>http://www.balkaninsight.com/en/article/mixed-inAternational-reactions-to-haradinaj-s-acquittal</ref><ref>http://www.helsinki.org.rs/tjtribunal_t12.html</ref> Pas një shqyrtimi të plotë të provave fillestare, Andrew T. Cayley Q.C. i shkroi Kryeprokurorit në kohën kur i tha asaj se prokuroria nuk mund të vazhdonte me provat që kishte.<ref name=":3" /> Ky raport u hodh poshtë menjëherë dhe Cayley u qortua për pikëpamjet e tij.<ref name=":3" /> Si rezultat i mënyrës në të cilën kryeprokurori injoroi këshillën e Cayley dhe ndoqi aktakuzën kundër z. Haradinaj, tre prokurorë të lartë Geoffery Nice Q.C., Andrew T Cayley Q.C. dhe Mark Harmon u largua nga zyra e Prokurorit.<ref name=":3" /> Më 25 prill 2008, ICTY zyrtarisht hapi aktakuza kundër Astrit Haraqisë dhe këshilltarit të tij Bajrush Morina për mospërfillje të gjykatës në rastin e Haradinajt. Më 23 korrik 2009 Astrit Haraqija u lirua nga të gjitha akuzat nga Dhoma e Apelit.<ref name=":4">http://www.icty.org/case/contempt_haraqija_morina/27#acjug</ref> Gjykata e dënoi Bajrush Morinën me tre muaj burg për përpjekje për të penguar një dëshmitar të dëshmojë. Në dhënien e dënimit gjykata pranoi se nuk kishte faktorë rëndues që duhet të shtonin dënimin,<ref name=":4" /> Megjithatë, dënimi kishte faktorë lehtësues. Këto përfshinin faktin se dëshmitari Morina ishte dënuar për frikësim, deklaroi se biseda ndodhi në një "atmosferë miqësore", që ai kurrë nuk u ndjenë të frikësuar pasi u ndjenë kërcënuar ose frikësuar dhe se Bajrush Morina i kërkoi falje dëshmitarit menjëherë pasi i foli atij dhe para ai u arrestua.<ref name=":4" /> Në vitin 2009, Procesi gjyqësor, një dokumentar me gjatësi të gjerë mbi gjyqin e Haradinajt në ICTY u prodhua dhe u lirua.<ref>[https://web.archive.org/web/20110208182240/http://www.headlandpictures.com/the-trial-film.html "Official Website"]. Headlandpictures.com</ref> Filmi u shfaq në Galerinë e Filës në vitin 2009.<ref>Murphy, John; Rob O’Reilly. [http://www.galwayfilmfleadh.com/pr_2009.php?p=wednesday/the_trail "Feature Documentary, The Trial"]{{Lidhje e thyer}}</ref> == Arrestimet në Slloveni dhe në Francë == Në qershor 2015 Haradinaj u arrestua nga policia sllovene, por u lirua pas dy ditësh pas presionit diplomatik. Më 5 janar 2017, Haradinaj u arrestua në një urdhër arresti serb nga policia kufitare [[Franca|franceze]] pas mbërritjes së tij në aeroportin e Basel Mulhouse në një fluturim nga [[Prishtina]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jan/05/kosovo-former-pm-arrested-in-france-on-serbian-warrant "Kosovo former PM arrested in France on Serbian warrant"]. </ref> Autoritetet serbe i kërkuan Francës të ekstradonte Haradinajn urgjentisht duke cituar se ai "mori pjesë personalisht në torturën, vrasjen dhe përdhunimin e civilëve". Drejtori i Zyrës serbe për Kosovë dhe Metohi, Marko Djuriç, tha se ishte "i habitur që Serbia është kritikuar për diçka, ndërsa një kriminel si ky është i lirë". Ai shtoi se: "Serbia po lajmëron se nuk pranon drejtësi të rreme, sipas të cilës vrasjet dhe krimet lejohen nëse janë në interes të fuqive të mëdha. Ndërsa Franca vepron mbi urdhëresat e Serbisë, kështu që ne do të veprojmë në tyre. " Ministri serb i Drejtësisë, Nela Kuburovic, tha se: "E gjithë bashkësia ndërkombëtare është e obliguar të ndjekë penalisht të dyshuarit për krime lufte"<ref>[http://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2017&mm=01&dd=13&nav_id=100222 Serbia wants France to extradite Haradinaj "urgently"] B92 13. 1. 2017</ref>. Në reagim ndaj kësaj ngjarje përfaqësuesi i SHBA Eliot Engel deklaroi: "Kjo nuk ka të bëjë me sundimin e ligjit dhe drejtësisë, por gjykatat ndërkombëtare kanë liruar Haradinajn dy herë, ky veprim vetëm rrit tensionet dhe rrit mundësinë e konflikteve të ardhshme. të Francës për të përshpejtuar procedurën dhe lirimin e z. Haradinaj sa më shpejt të jetë e mundur ". Ai gjithashtu deklaroi se "Serbia po abuzon me njoftimin e kuq Interpol dhe në këtë mënyrë shkel në thelb këtë angazhim, BE nuk duhet të promovojë pranimin e Serbisë derisa të kthehet në rrugën e normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën".<ref>[http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia "Engel: I papranueshëm keqpërdorimi i Interpolit nga Serbia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170110010645/http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia |date=10 janar 2017 }}.</ref><ref>[http://www.slobodnaevropa.org/a/28217892.html "Engel: Srbija zloupotrebljava Interpol u slučaju Haradinaj"]. </ref> Më 27 prill 2017, një gjykatë franceze hodhi poshtë një kërkesë të Serbisë për të ekstraduar Ramush Haradinajn dhe e liroi.<ref>Breeden, Aurelien (2017-04-27). [https://www.nytimes.com/2017/04/27/world/europe/france-kosovo-ramush-haradinaj.html "French Court Refuses to Extradite Former Kosovo Leader"]. ''The New York Times''. [[International Standard Serial Number|ISSN]] [[issn:0362-4331|0362-4331]]. </ref> == Kryeministër (2017 -) == Pas zgjedhjeve të 11 qershorit 2017, Haradinaj u zgjodh Kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017, me 61 vota për dhe 1 abstenim pas një krize të gjatë politike. Pjesa tjetër e 58 deputetëve bojkotuan votimin. Qeveria e tij përbëhet nga një koalicion i madh i quajtur Koalicioni PANA. == Shtetet e vizituara == Lista e vizitave shtetërore të bëra nga '''Ramush Haradinaj''' si kryeministër. {| class="wikitable sortable" ! !Shteti !Data !Qytetet e vizituara !Tipi i vizitës |- |1 | [[Shqipëria]] |27.09.2017 |[[Tirana]] |Vizitë shtetrore |- |2 | [[Belgjika]] |17.11.2017 |[[Brukseli]] |EU vizitë |} == Kontradiktat == Në pranverë të vitit 2000, Ramush Haradinaj u përfshi në një grusht me ushtarët rusë në një pikë kontrolli të [[Kosovo Force|KFOR-it]], dhe më vonë atë vit u përfshi në një shkëmbim zjarri në Strellc me anëtarët e familjes Musaj (anëtarë të FARK),që u mbulua nga zyrtarët amerikanë të [[Kampi Bondsteel|kampit Bondsteel]].<ref name=":5">[https://www.theguardian.com/world/2000/sep/10/balkans.internationalcrime "US 'covered up' for Kosovo ally"]. London: [[The Guardian]]. </ref> Ai u plagos dhe u dërgua nga një helikopter amerikan në Gjermani, ndërsa vendndodhja, gjatë zonës së përgjegjësisë së SHBA, u pastrua nga prova.<ref name=":5" /> Pretendohet se ai i rrahu ushtarët nën komandën e tij për të ruajtur disiplinën dhe u përshkrua si "një psikopat" nga një prej ish ushtarëve të tij.<ref name=":5" /> == Demarkacioni i kufirit me Malin e Zi == Në vitin 2018 qeveria e kryesuar nga Ramush Haradinaj ratifikoi demarkacionin me Malin e Zi duke premtuar se kjo do t'i mundësoj Kosovës liberalizimin e vizave me Bashkimin Evropian gjë e cila sigurisht që nuk ndodhi por Kosova edhe humbi territor sipas ekspertëve<ref>https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/</ref>. Pasojat e këtij demarkacioni janë ndjerë tek populli i Kosovës në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët.<ref>{{Cite web|url=http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|title=Kopje e arkivuar|access-date=21 korrik 2020|archive-date=21 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721145941/http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|url-status=dead}}</ref><ref>https://telegrafi.com/lajci-forcat-malazeze-po-debojne-banoret-e-fshatit-lluke-pasojat-e-demarkacionit-kane-filluar/</ref> == Familja dhe jeta personale == Paraardhësit e Haradinajt kanë origjinën nga fshati [[Njësia administrative Iballë|Iballë]], [[Puka|Pukë]] në Shqipërinë Veriore, të cilët më vonë migruan në [[Kosova|Kosovë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=4 janar 2018|archive-date=5 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html}}</ref> Babai, nëna dhe pjesa e mbetur e familjes ende qëndrojnë në shtëpinë e familjes në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan.]] Ramush Haradinaj është aktualisht i martuar me gazetaren e lajmeve të RTK-së Anita Haradinajn, ata kanë tre fëmijë të vegjël, dy djem dhe një vajzë. Haradinaj ka pesë vëllezër. Dy prej tyre, Luanin dhe Shkelzenin,ata ranë dëshmorë gjatë luftimeve me forcat serbe të sigurisë. Në dhjetor të vitit 2002, vëllai i Haradinajt [[Daut Haradinaj|Dauti]] u dënua nga një gjykatë e OKB-së në Kosovë për përfshirjen e tij në rrëmbimin dhe vrasjen e katër shqiptarëve të Kosovës, të cilët i përkisnin FARK-it, një formacion të armatosur të shqiptarëve të Kosovës dhe rivalëve të UÇK-së, burgu. Enver Haradinaj, një vëlla tjetër i Ramushit, u vra në prill të vitit 2005 në një shpërthim me armë në Kosovë. Sipas forcave të sigurimit të OKB-së, ka pasur një konfrontim ndërmjet klaneve rivale kosovare shqiptare.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033203/http://www.b92.net/eng/news/comments.php?nav_id=31799 "Ramush Haradinaj's brother murdered"]. B92. </ref> Vëllai më i ri Frashëri ishte ende student nga viti 2007 dhe ka punuar në shërbim të ish Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes. Haradinaj nuk e konsideron veten mysliman, ai deklaroi: "Për breza, anëtarët e familjes sime ishin katolikë. Nuk e di pse jam musliman. Unë kurrë nuk kam qenë në një xhami, as nuk kërkoj asgjë tjetër".<ref>celeron112 (2013-11-24), [https://www.youtube.com/watch?v=OHqlaP7Ag5o ''I don't know why I am Muslim - Ramush Haradinaj - Unë nuk e di pse jam Musliman - (Better Sound)''], </ref><ref>[http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html "Shqiptarja.com - Kosovë, videoja e Ramush Haradinaj: Unë nuk e di pse jam musliman"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140504015400/http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html |date=4 maj 2014 }}.</ref><ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_34178/Ramush-Haradinaj:-Nuk-e-di-pse-jam-musliman.html "Zemra Shqiptare - Ramush Haradinaj: Nuk e di pse jam musliman"]. ''www.zemrashqiptare.net''. </ref> Haradinaj, një qytetar i Shqipërisë<ref>{{Cite web|url=http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=5 janar 2018|archive-date=7 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171207192030/http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714}}</ref>, është një patriot shqiptar dhe nacionalist dhe ka bërë thirrje për intensifikim të mëtejshëm të marrëdhënieve midis dy vendeve.<ref>https://apnews.com/0c62701e8a574e0f8e6dd11820862da9</ref> Ai flet serbisht, duke e përdorur atë në intervista dhe fjalime për komunitetin serb të Kosovës, sipas tij, për të "treguar respekt".<ref>[http://balkans.aljazeera.net/vijesti/thaci-placa-odstetu-haradinaj-govori-srpski "Thaci plaća odštetu, Haradinaj govori srpski"]. Al Jazeera. </ref> Gjykimi I trete Ne Vitin 2019 Me 19 Korrik Ish-Kryeministri Haradinaj E Kane Ftuar Perhere Te Trete Ne Gjykaten Speciale Te Hages Dhe Ne Kete Vendim Ai E Ka Bere Publik Ne Mbledhjen E Rregullt Te Qeverise Se Kosoves Dhe Arsyja E Doreheqjes Se Ish-Kryeministrit Haradinaj Dhe Kishte Marrur Ftese Si Ne Cilesine E Dyshuarit Kjo nuk është hera e parë që Haradinaj jep dorëheqje. Më 8 mars, të vitit 2005, vetëm pak muaj pasi kishte marrë detyrën, ai pati dhënë dorëheqje pas aktakuzës së parë të ngritur ndaj tij nga Tribunali i Hagës për krime lufte në territorin e ish-Jugosllavisë. Ai ishte dorëzuar vullnetarisht në Gjykatën e Hagës. Në vitin 2008, Gjykata e Hagës e shpalli atë të pafajshëm. Katër vjet pas u bë '''rigjykimi i tij,''' po në Tribunalin e Hagës. Por, në vitin 2012, Ramush Haradinaj sërish u shpall i pafajshëm për të gjitha akuzat që e ngarkonin atë për krime lufte. '''Një proces tjetër''' ndaj tij u ndoq edhe më 2017, por kësaj radhe në Colmar të Francës,ku autoritetet franceze, më 4 janar, e ndaluan atë mbi bazën e një '''urdhër-arresti të lëshuar nga Serbia''' për krime lufte. Por, pas një procesi gjyqësor ndaj tij, drejtësia franceze e kishte liruar atë më 27 prill. == Lidhje të jashtme == * [http://www.ramushharadinaj.com/ Ramush Haradinaj] Faqja zyrtare * [https://web.archive.org/web/20061117223550/http://www.ourprime.org/ OurPrime.org] Fushatë pro-Haradinaj * [https://web.archive.org/web/20070625050422/http://www.meramushin.org/home.php Me Ramushin] amëz në rrjetë == Lexo më tej == * Bardh Hamzaj, Një tregim për Luftën dhe Lirinë, Prishtinë: Zëri Biblioteka Publicistike, 2000, në gjuhën shqipe * Bardh Hamzaj, Paqja e Përgjithshme: Fundi i Luftës, 2007, në anglisht == Shih edhe == * [[Daut Haradinaj]] * [[Epopeja e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] == Referime == {{reflist|3}} {{Kryeministrat e Kosovës}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Deçani]] [[Kategoria:Marrësit e Urdhrit të Skënderbeut (1990-)]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] cjoetielvbtgcmfd0nhddsedsdr4dna 2976559 2976503 2026-05-03T00:04:51Z Leutrim.P 113691 2976559 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ramush Haradinaj | honorific-suffix = | image = Ramush Haradinaj.jpg | caption = Ramush Haradinaj në vitin 2018 | office = Kryeministri i 3-të i [[Republikës së Kosovës]] | president = [[Hashim Thaçi]] | term_start = 9 shtator 2017 | term_end = 3 shkurt 2020 | deputy = [[Behgjet Pacolli]]<br />[[Fatmir Limaj]]<br />[[Enver Hoxhaj]]<br />[[Dalibor Jevtiq|Dalibor Jevtiç]]<br />[[Dardan Gashi]] | predecessor = [[Isa Mustafa]] | successor = [[Albin Kurti]] | president1 = [[Ibrahim Rugova]] | term_start1 = 3 dhjetor 2004 | term_end1 = 8 mars 2005 | predecessor1 = [[Bajram Rexhepi]] | successor1 = [[Adem Salihaj]] {{small|(aktrim)}} | office2 = Kryetar i [[Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] | term_start2 = 29 prill 2001 | term_end2 = | predecessor2 = ''Zyra e themeluar'' | successor2 = | birth_date = 3 korrik 1968 | birth_place = [[Gllogjani|Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | party = [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK) | spouse = Anita Haradinaj | children = 4 | alma_mater = *[[Universiteti i Prishtinës]] *Instituti i Teknologjisë Rochester, Kosovë | signature = Ramush Haradinaj (nënshkrim).svg | nickname = '''RAMBO''' | military_blank1 = Shërbimi | military_data1 = [[File:Logo_of_the_JNA.svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br/> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | battles = *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Gllogjanit]] }} '''Ramush Haradinaj''' (lindur më 3 korrik 1968 në [[Gllogjan]], [[Kosovë]]) është një politikan shqiptar në Kosovë, kryetar i partisë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] dhe ish-komandant i [[Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Ramush Haradinaj ishte komandant në [[Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës|Zonën Operative të Dukagjinit]]. Pas luftës me transformimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës|Trupat Mbrojtëse të Kosovës]], ai u emërua zëvendëskomandant i TMK-së. Në prill të vitit 2000 Haradinaj u largua nga jeta ushtarake, duke themeluar partinë [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), kryetar i së cilës është edhe sot. Më 3 dhjetor 2004 deri më 8 mars 2005, në kuvendin e Kosovës, Haradinaj ishte kryeministër i vendit. Më 8 mars të vitit 2005, Tribunali për Krime të Luftës në ish-Jugosllavi publikoi aktakuzën për krime lufte ndaj tij dhe si rrjedhojë, po atë ditë, Haradinaj dha dorëheqjen nga pozita e kryeministrit në mënyrë që të përballej me aktakuzën e ngritur. Të nesërmen ai u paraqit vullnetarisht në Tribunalin e [[Hagës]], ku me të mbërritur u burgos. Pas disa muajve në paraburgim ai u lirua përkohësisht deri në fillim të gjykimit të tij. Nga data 9 shtator 2017 deri më 3 shkurt 2020 ai shërbeu përsëri si kryeministër i Republikës së Kosovës. Haradinaj është i martuar me prezantuesen e lajmeve, [[Anita Haradinaj]], me të cilën ka një djalë dhe një vajzë. Haradinaj ka jetuar për disa vite jashtë Kosovës, kryesisht në [[Zvicra|Zvicër]], ku edhe mësoi [[Gjuha frënge|gjuhën frënge]] e [[gjuha angleze|angleze]] dhe kaloi 8 vite duke punuar si punëtor ndërtimi dhe rojë sigurie. Gjatë qëndrimit të tij në Zvicër ai u bashkua edhe me Lëvizjen Kombëtare të Kosovës. == Jeta e hershme == Haradinaj u lind më 3 korrik 1968, si i dyti fëmijë nga nëntë gjithsej, në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan]], pranë [[Deçani|Deçanit]], në [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|rajonin e Kosovës]] që ishte pjesë e [[Republika Socialiste e Serbisë|Serbisë]] dhe [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]]. Prejardhja e tij atërore është nga Berisha(rajon historik) në Shqipërinë e veriut, rreth qytetit të [[Puka|Pukës]].<ref>http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html |date=5 korrik 2017 }}.</ref> Ai e kaloi rininë në fshatin e tij të lindjes me prindërit dhe vëllezërit e motrat, dhe përfundoi shkollën fillore në [[Irzniqi|Irzniq]] dhe shkollën e mesme në [[Deçani|Deçan]] dhe [[Gjakovë]]. Pasi mbaroi shkollën e mesme në vitin 1987, ai bëri shërbimin e detyrueshëm ushtarak në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]], ku më vonë u promovua në komandantin e togave. Pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], Haradinaj ndoqi [[Fakulteti Juridik i Universitetit të Prishtinës|degën e drejtësisë]] në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]].<ref>[http://www.kryeministri-ks.net/?page=1,4 Kryeministri.Ks]</ref><ref name=":0">Hawton, Nick (9 March 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4329091.stm "Profile: Ramush Haradinaj"]. ''BBC News Europe''.</ref> Haradinaj gjithashtu fitoi një diplomë master në biznes nga [[Instituti Rochester i Teknologjisë në Kosovë|Universiteti Amerikan i Kosovës]], i cili është i lidhur me Institutin Rochester të Teknologjisë në shtetin e [[New York|Nju Jorkut]]. ==Emigrimi në Zvicër dhe bashkimi me UÇK-në == Në vitin 1989, duke përdorur një emër të rremë, Haradinaj emigroi në [[Leysin]], [[Zvicra|Zvicër]]. Ai ka punuar atje për tetë vjet si punëtor ndërtimi, roje sigurie në një klub nate.<ref name=":0" />. Në Zvicër, Haradinaj u bashkua me organizatën nacionaliste shqiptare "Lëvizja Kombëtare e Kosovës", nga e cila filloi [[UÇK|UÇK-ja]]; kjo organizatë donte ta ndante Kosovën nga Jugosllavia përmes luftës së armatosur. Në vitin 1996, ai udhëhoqi stërvitje sabotimi në Shqipëri, pastaj mori pjesë në themelimin e bazave të UÇK-së në [[Kukësi|Kukës]] dhe [[Tropojë]]. Sipas mediave, ai organizoi kontrabandën e armëve në Kosovë; në një prej atyre operacioneve ai u pritë nga patrullat kufitare, gjatë së cilës ai u plagos dhe vëllai i tij [[Luan Haradinaj|Luani]] u vra.<ref>[http://www.telegraf.rs/vesti/436080-ko-je-ramus-haradinaj-od-nocnog-izbacivaca-do-premijera "KO JE RAMUŠ HARADINAJ: Od noćnog izbacivača do premijera"].</ref> Në vitin 1998, Haradinaj u kthye në qytetin e tij të lindjes në [[Gllogjani|Gllogjan]] në [[Kosova|Kosovë]].<ref>[http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 "Haradinaj's career: From bouncer to prime minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203053640/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2012&mm=11&dd=29&nav_id=83404 |date=3 dhjetor 2012 }}. B92</ref> == Lufta e Kosovës == Në shkurt 1998, konflikti në Kosovë shpërtheu. Sipas aktakuzës së Tribunalit të Hagës kundër [[Fatmir Limaj|Fatmir Limajt]], [[Haradin Bala|Haradin Balës]] dhe [[Isak Musliu|Isak Musliut]], ndërmjet 28 shkurtit dhe 5 marsit, forcat serbe filluan një ofensivë kundër fshatrave të [[Likoshani|Likoshanit]], [[Çirezi|Çirezit]] dhe [[Prekazi i Poshtëm|Prekazit]]. Forcat speciale serbe sulmuan tre fshatra ngjitur në [[Drenasi|Drenas]]. Në të 83 shqiptarët e Kosovës u vranë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Ndër të vdekurit ishin të moshuar dhe të paktën 24 gra dhe fëmijë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Shumë prej viktimave u qëlluan në një distancë të afërt, e cila sugjeroi ekzekutime të përmbledhura; raportet pasuese të dëshmitarëve okularë e konfirmuan këtë.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 49-50"]. U.N.</ref> Sulmet ndaj këtyre tri fshatrave shënuan një kthesë në luftë, anëtarësimi në UÇK u rrit, pasi shumë shqiptarë filluan të kenë frikë se fshati i tyre do të ishte në shënjestër tjetër.<ref>[http://www.icty.org/case/limaj/4#tjug "ICTY Trial Judgment: The Prosecutor v. Fatmir Limaj et al. paras 50"]. U.N. </ref> Fshati tjetër në shënjestër ishte fshati [[Gllogjani|Gllogjan]] ku banonte edhe Ramush Haradinaj. Më pak se tre javë pas sulmeve në [[Drenicë]], forcat serbe rrethuan fshatin Glogjan dhe ngritën një sulm të ngjashëm.<ref>[http://www.iwpr.net/?p=tri&s=f&o=235663&apc_state=henitri2005 "Institute for War and Peace Reporting"]. IWPR. 2005. </ref><ref>(PDF)https://web.archive.org/web/20061107234126/http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf. Arkivuar nga [http://www.cdhrf.org/English/Weekly/CDHRFReprotNo-401E.pdf origjinali] (PDF) në 13 Tetor 2006. </ref><ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''</ref> Megjithatë, familja Haradinaj ishte e vetëdijshëm për sulmet e mëparshme në Drenicë dhe mbrojti fshati.<ref name=":1">Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref><ref name=":2">Langewiesche, WIlliam. [http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/12/kosovo200812?printable=true&currentPage=all "House of War page 4"].''Vanity Fair''. Vanity Fair. </ref> Ata përdorën njohuritë e tyre superiore për terrenin dhe mbrojtjen vendasit nën udhëheqjen e Haradinajt, ata me sukses e larguan sulmin.<ref>Hamzaj, Bardh (2000). ''Një tregim i luftës dhe lirisë''. Prishtina: Zeri.</ref> Kjo punë u bë më e vështirë, sepse forcat e policisë serbe kapën një grup civilësh dhe i përdornin ato si mburoja njerëzore - duke marshuar grupin përpara ushtarëve serbë, pasi forcat u morën pas tyre dhe u përpoqën të vrasin Haradinajt.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Gjatë përleshjes Ramush Haradinaj u plagos rëndë gjatë këtij sulmi pasi u qëllua në hip nga një polic serb.Ai mbijetoi duke paketuar plagën e tij me djathë që e kishte gjetur në dhomën ku mbeti i mbuluar. Gjatë luftës kundër zjarrit, tre djem të rinj shqiptarë kosovarë nën moshën 18 vjeç u vranë nga forcat serbe që më tej e galvanizuan popullsinë shqiptare për të mbështetur UÇK-në. Nuk dihet se sa nga forcat serbe u vranë.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Pas suksesit të mbrapjes së okupatorit serb, Haradinaj fitoi një pozitë udhëheqëse në UÇK në Kosovën Perëndimore. Deri në maj 1998 ai u konsiderua si komandant i Glogjanit dhe fshatrave përreth, dhe deri në qershor 1998 ai u bë komandant i Zonës Operative të Dukagjinit. Afërsia e Kosovës Perëndimore me Shqipërinë ofroi një korridor përmes të cilit UÇK-ja mund të sigurojë armë . Haradinaj u vetëshpall si komandant gjatë luftimeve të rënda në zonën e tij Kur lufta shpërtheu në Kosovën Perëndimore gjatë pranverës së vitit 1998, familjet serbe dhe shqiptare u larguan nga zona për shkak të frikës se do të kapeshin në armiqësitë e thella.<ref>[http://www.icty.org/case/haradinaj/4 "ICTY Judgment para. 120"]. United Nations. </ref> ==Nga ushtar në politikan == Pas demilitarizimit të UÇK-së(Ushtria Çlirimtare e Kosoves) pas hyrjes së [[NATO|NATO-s]] në Kosovë në vitin 1999, UÇK-ja u transformua në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK). Në këtë forcë të re, Haradinaj ishte komandant deputet, nën udhëheqjen e [[Agim Çeku|Agim Çekut]], dhe konsiderohet të ketë qenë një figurë qendrore në sigurimin e tranzicionit të suksesshëm në një forcë civile të kontrolluar. Ai del në pension nga TMK-ja më 11 prill 2000, dhe njoftoi se ai po hynte në politikë. Ai themeloi, me përkrahje nga [[Mahmut Bakalli]], ish-udhëheqës komunist, [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), më 29 prill 2000 dhe u zgjodh kryetar i partisë. Disa ish-mbështetës të UÇK-së kishin shpresuar që Haradinaj të hyjë në një aleancë politike me [[Hashim Thaçi|Hashim Thaçin]], udhëheqësin politik të UÇK-së. Nga viti 2000 Thaçi udhëhoqi [[Partia Demokratike e Kosovës|Partinë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Ata formuan kundërshtimin kryesor ndaj [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK) të udhëhequr nga [[Ibrahim Rugova]], e cila ishte kundër UÇK-së. Haradinaj tha se kishte formuar një parti të re për të krijuar një paradigmë të re për të ardhmen e politikës demokratike në Kosovë, për të lënë ndarjet në kohën e luftës. Haradinaj ka pasur sukses të kufizuar zgjedhor deri në zgjedhjet e vitit 2004. Pas zgjedhjeve të Kosovës të tetorit 2004, ai hyri në bisedime koalicioni me LDK-në, të udhëhequr nga Dr. Rugova, atëherë [[Kryetari i Kosovës|President i Kosovës]]. Rugova formoi një qeveri dhe e emëroi Haradinajn si [[Lista e Kryeministrave të Kosovës|Kryeministër]]. Në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]], kandidatura e Haradinajt për Kryeministrin fitoi mbështetjen e 72 anëtarëve nga 120, me vetëm tre kundërshtarë. Disa vëzhgues e konsideruan koalicionin e Haradinajt me LDK-në e drejtuar nga Rugova si një pajtim i armiqësive të luftës dhe periudhave të menjëhershme të pasluftës. PDK kundërshtoi koalicionin. Haradinaj duket të formojë një marrëdhënie pune të ngushtë dhe produktive me Ibrahim Rugovën dhe figura të tjera të larta në LDK. Në shkurt të vitit 2009, Grupi Rebel nga [[Uganda]], "Forcat Aleate Demokratike", një grup mysliman, i kërkoi Haradinajt që të ndërmjetësojë bisedimet e paqes me qeverinë qendrore në [[Kampala]].<ref>[https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5gHTGr8lGZ8gty7Z2Clg4iVt9gYNw "Uganda Muslim rebels taps ex-Kosovo PM for peace talks"]. ''AFP''. AFP. </ref> Më 10 nëntor 2012, Presidenti shqiptar [[Bujar Nishani]] e dekoroi Haradinajn me [[Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"|Urdhrin e Skënderbeut]].<ref>[http://www.president.al/?p=4836 Presidenti Nishani dekoron zotin Ramush Haradinaj me Urdhrin “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208114434/http://president.al/?p=4836 |date=8 shkurt 2013 }}, Presidenti i Shqipërisë, 2012-12-10 </ref> Pas zgjedhjeve në Kosovë në qershor 2017, Haradinaj u zgjodh kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017 si udhëheqës i koalicionit PANA (PDK-AAK-Nisma-AKR), i cili gjithashtu përfshin pakicat etnike të Kosovës. == Gjykimi për krimet e luftës në Gjykatën e Hagës (ICTY) == === Gjykimi i parë === Haradinaj ka shërbyer 100 ditë si kryeministër në vitin 2005 përpara se të paditet për krime lufte nga Tribunali Ndërkombëtar Penal për ish Jugosllavinë (ICTY), në [[Haga|Hagë]]. Aktakuza pohon se Haradinaj, si komandant i UÇK-së, kreu krime kundër njerëzimit dhe shkeljet e ligjeve ose zakoneve të luftës midis marsit dhe shtatorit 1998, qëllimi i supozuar i të cilit ishte "të ushtronte kontroll mbi territorin, duke synuar [[serbët]],[[shqiptarët]] dhe [[romët]] civilë".<ref>[https://web.archive.org/web/20080409065849/http://www.un.org/icty/indictment/english/har-rsi070111e.pdf "The Prosecutor of the Tribunal against Ramush Haradinaj, Idriz Balaj, Lahi Brahimaj. Revised second amended indictment"] (PDF). International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 2006-10-11.</ref> Ai u lirua më 3 prill 2008, për shkak të mungesës së provave bindëse. Kur u lëshua aktakuza e ICTY në mars të vitit 2005, Haradinaj zgjodhi të largohej menjëherë nga pozicioni i tij si Kryeministër. Ditën e ardhshme ai udhëtoi vullnetarisht në Hagë, ku ai u dorëzua në paraburgim të gjykatës dhe qëndroi dy muaj derisa ai mer lirimin e përkohshëm në pritje të gjykimit. Shefi i Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë ([[Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë|UNMIK]]) gjatë kësaj kohe, [[Søren Jessen-Petersen]], e mirëpriti vendimin që Haradinaj të përballet vullnetarisht me gjykatën, vlerësoi punën e tij dhe e përshkroi Haradinajn si "partner dhe mik të ngushtë" njofton inteligjenca se Haradinaj ishte një figurë kyçe në rangun midis krimit të organizuar dhe politikës.<ref>Dirk Auer and Boris Kanzleiter. [http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/http://www.icty.org/sid/8586 "The "Fist of God" before the UN tribunal Freedom struggle and organized crime in Kosovo"]. The [[Deutschlandfunk]]. </ref> Duke përmendur pajtueshmërinë e zotit Haradinaj me ICTY dhe faktin se ai nuk përbënte rrezikun e ikjes dhe asnjë rrezik ndaj dëshmitarëve, Dhoma Gjyqësore e Tribunalit të Hagës zgjati lirimin e tij të përkohshëm dhe e lejoi atë të priste për gjyqin në vendlindjen e tij. Më tej, Dhoma e Apelit më vonë i dha Haradinajt të drejtën e paparë për një të paditur për t'u angazhuar në veprimtari politike publike. Një aktivitet i tillë ishte, megjithatë, subjekt i miratimit të UNMIK-ut.<ref>[http://www.icty.org/sid/8795 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Ky hap ishte i pashembullt në historinë e të drejtës penale ndërkombëtare dhe shihej si pasqyrim i faktit se z. Haradinaj vullnetarisht u paraqit në gjykatë. Kritikët (dhe prokuroria) megjithatë argumentuan se kjo shkoi shumë larg. Prokuroria argumentoi se ndonëse z. Haradinaj nuk paraqiste asnjë kërcënim për dëshmitarët, prania e tij e thjeshtë në Kosovë mund të kishte një efekt "zbutës" nëse dëshmitarët do të dëshmonin.<ref>[http://www.icty.org/sid/8586 "ICTY Press Release"]. ICTY.</ref> Më 26 shkurt 2007 Haradinaj u kthye në Hagë në mënyrë që gjykimi të vazhdonte. Në ditët e mëparshme ai zhvilloi takime me presidentin e Kosovës [[Fatmir Sejdiu|Fatmir Sejdiun]], kryeministrin [[Agim Çeku|Agim Çekun]], kreun e Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, [[Joachim Rücker|Joakim Rykerin]] dhe në zyra të ndryshme diplomatike. Në një konferencë shtypi ai i kërkoi publikut të qëndronte i qetë dhe ishte i palëkundur në bindjen e tij se gjyqi do të rezultonte me një lirim të plotë.<ref>[http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L23192334.htm "A Thomson Reuters Foundation Service"]. AlertNet. </ref><ref>[http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2007/02/26/feature-01 "War crimes indictee Haradinaj urges stability in Kosovo"]. SETimes. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121026033101/http://www.b92.net/eng/news/society-article.php?yyyy=2007&mm=02&dd=26&nav_category=113&nav_id=39830 "Child welfare system at fault?"]. B92. 2007. </ref> Kryeprokurori i Gjykatës Ndërkombëtare për Krime Lufte në ish-Jugosllavi (ICTY), [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]], ka mbetur i palëkundur nga mbështetja ndërkombëtare për Haradinajn, duke vazhduar të bëjë deklarata shumë negative për të. Ajo pohoi në gazetën gjermane [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] se "sipas vendimit për lirimin e përkohshëm të tij, ai është një faktor stabiliteti për Kosovën, nuk e kam kuptuar kurrë këtë, sepse për mua ai është një kriminel lufte."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. In der Entscheidung heißt es, er sei ein Sicherheitsfaktor für das Kosovo. Ich habe das nie verstanden. Für mich ist er ein Kriegsverbrecher.</ref> Gjyqi i zbatuar nga [[Carla del Ponte|Carla Del Ponte]]<ref>[http://www.dradio.de/dlf/sendungen/dasfeature/720121/ "Die "Faust Gottes" vor dem UN-Tribunal"]. TheDeutschlandfunk.</ref> filloi më 5 mars 2007 dhe ekipi mbrojtës i Haradinajt u drejtua nga avokati i Mbretëreshës Ben Emmerson, një avokat ndërkombëtar për të drejtat e njeriut, i cili kishte këshillë mbështetëse në Rodney Dixon, gjithashtu të Dhomave të Matricës London. Ekipi i mbrojtjes ligjor në tërësi u koordinua nga konsulenti politik irlandez dhe financier Michael O'Reilly. Në hapjen e procedurave, Carla Del Ponte vuri në dukje problemet e akuzuesit. Frikësimi i dëshmitarëve ishte një problem i madh në hetim. Ajo pretendoi se ishte e vështirë të gjesh dëshmitarë të cilët ishin të gatshëm të dëshmonin jo vetëm për prokurorët, por edhe për gjykatën. "Vështirësia në Kosovë ishte se askush nuk na ndihmoi, as administratën e OKB-së, as NATO-n."<ref>[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E5F799F035A554334BE1ADCA8FA0B9B26~ATpl~Ecommon~Scontent.html "Del Ponte – Milosevic hat mich fasziniert"] (në Gjermanisht). [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]. <q>Gerade im Kosovo sei es schwer, Zeugen zu finden, die nicht nur vor den Anklägern, sondern auch vor dem Tribunal aussagen wollten. 'Die Schwierigkeit im Kosovo war, daß uns niemand geholfen hat, nicht die UN-Verwaltung und nicht die Nato'.</q></ref> Më 20 korrik 2007, kërkesa e Ramush Haradinajt për lirim të përkohshëm gjatë pushimeve të gjykatës verore u mohua. Ati iu dha një lëshim i dytë i përkohshëm gjatë Krishtlindjeve. Dhoma e gjykimit mori vendimin e saj më 3 prill 2008; jo fajtor. Mbrojtësit e Haradinajt, Balajt dhe Lahi Brahimajt nuk kanë marrë një dëshmitar të vetëm të mbrojtjes në qëndrim duke e konsideruar këtë të panevojshme. Prokuroria nuk ishte në gjendje të sjellë në sallën e gjyqit tre dëshmitarë të planifikuar. Njëri prej tyre ishte i angazhuar në një institucion të shëndetit mendor në kohën kur u thirr për të dëshmuar. Një tjetër, Shefqet Kabashi, refuzoi të dëshmojë duke përmendur dështimin e OTP-së për të përmbushur kushtet e përcaktuara për dëshminë e tij.<ref name=":02">[https://www.un.org/icty/haradinaj/trialc/judgement/tcj080403e.pdf "Icty - Tpiy"] (PDF). UN.</ref><ref name=":02" /> Gjithsesi, lirimi i plotë i Haradinajt ishte i mbuluar nga pëshpëritjet që dëshmitarët kishin qenë të frikësuar. Në fakt, gjatë shqyrtimit të parë dy dëshmitarë nuk arritën të merrnin pjesë dhe kishte frikë se dëshmitë e tyre mund të ishin përcaktuese për rezultatin. Gjykatësit iu drejtuan atmosferës së frikësimit që e rrethoi drejtpërdrejt gjyqin dhe vuri në dukje: "Dhoma hasi vështirësi të mëdha në sigurimin e dëshmisë së një numri të madh të këtyre dëshmitarëve. Shumë përmendën frikën si një arsye të shquar për mosdërprerjen para Dhomës për t'i dhënë Në këtë drejtim, Dhoma mori një përshtypje të fortë se gjyqi po zhvillohej në një atmosferë ku dëshmitarët ndiheshin të pasigurt, për shkak të një numri faktorësh të përcaktuar në Aktgjykim.<ref>[https://www.un.org/icty/pressreal/2008/pr1232e-summary.htm "Icty - Tpiy"]. UN. 5 Mars 2007.</ref> === Terheqja e dëshmitarëve === === Gjykimi i dytë === [[Skeda:Supporting Ramush Haradinaj.jpg|parapamje|djathtas|Banner për të treguar mbështetje për Haradinajn në rrugët e Prishtinës. Shtator 2010]] Gjyqi i dytë filloi më 18 gusht 2011, përpara një Dhome Gjyqësore të dytë të përbërë nga tre gjyqtarë të ndryshëm. Haradinaj u përfaqësua përsëri nga Ben Emmerson Q.C, z. Rodney Dixon Q.C. dhe Andrew Strong. Prokuroria thirri 56 dëshmitarë kundër z. Haradinaj dhe përsëri Haradinaj nuk thirri asnjë dëshmitar të mbrojtjes. Më 29 nëntor 2012, Ramush Haradinaj u shpall i pafajshëm për herë të dytë.<ref>http://www.icty.org/cases/haradinaj</ref> Këtë herë, për shkak të zellit ekstrem të gjykatës dhe të palëve, nuk kishte asnjë pretendim për kërcënimin e dëshmitarëve. Në vend të kësaj, gjyqtarët zbuluan se jo vetëm që nuk kishte prova për të dënuar z. Haradinaj, Gjykata vlerësoi se provat tregojnë se ai kishte vepruar për të parandaluar sjelljen kriminale ku mundte.<ref>Simons, Marlise (29 Nëntor 2012). [https://www.nytimes.com/2012/11/30/world/europe/un-court-frees-former-leader-of-kosovo.html "U.N. Court Frees Former Leader of Kosovo Ramush Haradinaj"].(Anglisht) ''The New York Times''.</ref> Pretendimi kryesor kundër z. Haradinaj ishte se ai mori pjesë në një plan kriminal për të persekutuar civilët. Gjykata drejtpërdrejt e drejtoi këtë pohim dhe në përmbledhjen e saj të aktgjykimit deklaroi se: "Edhe nëse ekzistojnë një plan i tillë i përbashkët, i cili nuk është gjetja e Dhomës, nuk ka asgjë në provat që tregojnë se Ramush Haradinaj ose Idriz Balaj mund të jenë përfshirë në ndonjë plan të tillë të përbashkët. dëshmitë vërtetojnë se kur Ramush Haradinaj mësoi për paraburgimin dhe keqtrajtimin e Skender Kuçit, ai shkoi në Jabllanicë për të folur me Nazmi Brahimajn lidhur me lirimin e Skënder Kuçit, duke i thënë atij që "asnjë gjë e tillë nuk duhet të ndodhë më sepse kjo po dëmton çështjen tonë" Kur Dëshmitari 3 u soll nga Ramush Haradinaj pas arratisjes së tij nga Jabllanica dhe kapjes pasuese nga Lahi Brahimaj, Ramush Haradinaj i ofroi ushqim dhe akomodim Dëshmitarit 3 dhe e liroi atë te familja e tij.Prokuroria nuk kishte dëshmi të besueshme për të krijuar se Ramush Haradinaj ishte edhe i vetëdijshëm për krimet e kryera në kompleksin e UÇK-së në Jabllanicë ". Pas këtij vendimi, u ngritën pyetje serioze për atë se pse z. Haradinaj ishte paditur ndonjëherë në vendin e parë. Në të vërtetë, një ish-drejtor i Prokurorive Publike, Lord Madonald i lumit Glaven QC, tha dje: "Ky prokurori ishte një përpjekje e trashë për të barazuar rezistencën me agresionin, ishte një siklet për bashkësinë ndërkombëtare."<ref name=":3">Vulliamy, Ed (2 Dhjetorr 2012). [https://www.theguardian.com/world/2012/dec/02/ramush-haradinaj-kosovo-acquitted "Kosovo (News),Europe (News),World news,Serbia (News),War crimes,Law"].(Anglisht) ''The Guardian''. Londër.</ref> dhe Kosova kanë kërkuar një hetim publik mbi sjelljen e Kryeprokurores Carla Del Ponte lidhur me sjelljen e saj për ta sjellë këtë aktakuzë përpara.<ref>Insight, Balkan. [http://www.eurasiareview.com/03122012-kosovo-and-albania-demand-inquiry-into-del-ponte/ "Kosovo And Albania Demand Inquiry Into Del Ponte"]. Eurasia Review.</ref> Geoffrey Nice, prokurori i ICTY në çështjen Millosheviç, shkroi në një kolonë në [[Koha Ditore]] se të paktën tre juristë të njohur të prokurorisë e këshilluan Del Ponte kundër akuzës së Ramush Haradinajt pasi nuk mund të vërtetohej se ai ishte fajtor.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033153/http://www.b92.net/eng/news/crimes-article.php?yyyy=2008&mm=04&dd=10&nav_id=49282 "Del Ponte almost dropped charges against Milošević"].</ref>Një prej atyre avokatëve ishte Andrew T Cayley Q.C. një nga avokatët më të njohur në Tribunalin dhe aktualisht Kryeprokuror në Tribunalin Kamboxhian. Ai deklaroi se ndjente një presion në rritje për të sjellë çështjen pavarësisht nga mungesa akute e provave. Sir Geoffrey Nice Q.C. komentoi se presioni për të sjellë çështjen kundër Ramush Haradinajt buronte nga prokurori kryesor në atë kohë, Carla del Ponte dhe ai spekuloi se ajo donte të përdorte akuzën kundër Haradinajt si një "monedhë" për të tregtuar me Beogradin në mënyrë që të bindte serbët Qeveria do të dorëzojë armiqtë e saj të nivelit të lartë të luftës, Ratko Mlladiç dhe Radovan Karadic.<ref name=":3" /><ref>http://www.balkaninsight.com/en/article/mixed-inAternational-reactions-to-haradinaj-s-acquittal</ref><ref>http://www.helsinki.org.rs/tjtribunal_t12.html</ref> Pas një shqyrtimi të plotë të provave fillestare, Andrew T. Cayley Q.C. i shkroi Kryeprokurorit në kohën kur i tha asaj se prokuroria nuk mund të vazhdonte me provat që kishte.<ref name=":3" /> Ky raport u hodh poshtë menjëherë dhe Cayley u qortua për pikëpamjet e tij.<ref name=":3" /> Si rezultat i mënyrës në të cilën kryeprokurori injoroi këshillën e Cayley dhe ndoqi aktakuzën kundër z. Haradinaj, tre prokurorë të lartë Geoffery Nice Q.C., Andrew T Cayley Q.C. dhe Mark Harmon u largua nga zyra e Prokurorit.<ref name=":3" /> Më 25 prill 2008, ICTY zyrtarisht hapi aktakuza kundër Astrit Haraqisë dhe këshilltarit të tij Bajrush Morina për mospërfillje të gjykatës në rastin e Haradinajt. Më 23 korrik 2009 Astrit Haraqija u lirua nga të gjitha akuzat nga Dhoma e Apelit.<ref name=":4">http://www.icty.org/case/contempt_haraqija_morina/27#acjug</ref> Gjykata e dënoi Bajrush Morinën me tre muaj burg për përpjekje për të penguar një dëshmitar të dëshmojë. Në dhënien e dënimit gjykata pranoi se nuk kishte faktorë rëndues që duhet të shtonin dënimin,<ref name=":4" /> Megjithatë, dënimi kishte faktorë lehtësues. Këto përfshinin faktin se dëshmitari Morina ishte dënuar për frikësim, deklaroi se biseda ndodhi në një "atmosferë miqësore", që ai kurrë nuk u ndjenë të frikësuar pasi u ndjenë kërcënuar ose frikësuar dhe se Bajrush Morina i kërkoi falje dëshmitarit menjëherë pasi i foli atij dhe para ai u arrestua.<ref name=":4" /> Në vitin 2009, Procesi gjyqësor, një dokumentar me gjatësi të gjerë mbi gjyqin e Haradinajt në ICTY u prodhua dhe u lirua.<ref>[https://web.archive.org/web/20110208182240/http://www.headlandpictures.com/the-trial-film.html "Official Website"]. Headlandpictures.com</ref> Filmi u shfaq në Galerinë e Filës në vitin 2009.<ref>Murphy, John; Rob O’Reilly. [http://www.galwayfilmfleadh.com/pr_2009.php?p=wednesday/the_trail "Feature Documentary, The Trial"]{{Lidhje e thyer}}</ref> == Arrestimet në Slloveni dhe në Francë == Në qershor 2015 Haradinaj u arrestua nga policia sllovene, por u lirua pas dy ditësh pas presionit diplomatik. Më 5 janar 2017, Haradinaj u arrestua në një urdhër arresti serb nga policia kufitare [[Franca|franceze]] pas mbërritjes së tij në aeroportin e Basel Mulhouse në një fluturim nga [[Prishtina]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2017/jan/05/kosovo-former-pm-arrested-in-france-on-serbian-warrant "Kosovo former PM arrested in France on Serbian warrant"]. </ref> Autoritetet serbe i kërkuan Francës të ekstradonte Haradinajn urgjentisht duke cituar se ai "mori pjesë personalisht në torturën, vrasjen dhe përdhunimin e civilëve". Drejtori i Zyrës serbe për Kosovë dhe Metohi, Marko Djuriç, tha se ishte "i habitur që Serbia është kritikuar për diçka, ndërsa një kriminel si ky është i lirë". Ai shtoi se: "Serbia po lajmëron se nuk pranon drejtësi të rreme, sipas të cilës vrasjet dhe krimet lejohen nëse janë në interes të fuqive të mëdha. Ndërsa Franca vepron mbi urdhëresat e Serbisë, kështu që ne do të veprojmë në tyre. " Ministri serb i Drejtësisë, Nela Kuburovic, tha se: "E gjithë bashkësia ndërkombëtare është e obliguar të ndjekë penalisht të dyshuarit për krime lufte"<ref>[http://www.b92.net/eng/news/politics.php?yyyy=2017&mm=01&dd=13&nav_id=100222 Serbia wants France to extradite Haradinaj "urgently"] B92 13. 1. 2017</ref>. Në reagim ndaj kësaj ngjarje përfaqësuesi i SHBA Eliot Engel deklaroi: "Kjo nuk ka të bëjë me sundimin e ligjit dhe drejtësisë, por gjykatat ndërkombëtare kanë liruar Haradinajn dy herë, ky veprim vetëm rrit tensionet dhe rrit mundësinë e konflikteve të ardhshme. të Francës për të përshpejtuar procedurën dhe lirimin e z. Haradinaj sa më shpejt të jetë e mundur ". Ai gjithashtu deklaroi se "Serbia po abuzon me njoftimin e kuq Interpol dhe në këtë mënyrë shkel në thelb këtë angazhim, BE nuk duhet të promovojë pranimin e Serbisë derisa të kthehet në rrugën e normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën".<ref>[http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia "Engel: I papranueshëm keqpërdorimi i Interpolit nga Serbia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170110010645/http://www.almakos.com/engel-papranueshem-keqperdorimi-interpolit-nga-serbia |date=10 janar 2017 }}.</ref><ref>[http://www.slobodnaevropa.org/a/28217892.html "Engel: Srbija zloupotrebljava Interpol u slučaju Haradinaj"]. </ref> Më 27 prill 2017, një gjykatë franceze hodhi poshtë një kërkesë të Serbisë për të ekstraduar Ramush Haradinajn dhe e liroi.<ref>Breeden, Aurelien (2017-04-27). [https://www.nytimes.com/2017/04/27/world/europe/france-kosovo-ramush-haradinaj.html "French Court Refuses to Extradite Former Kosovo Leader"]. ''The New York Times''. [[International Standard Serial Number|ISSN]] [[issn:0362-4331|0362-4331]]. </ref> == Kryeministër (2017 -) == Pas zgjedhjeve të 11 qershorit 2017, Haradinaj u zgjodh Kryeministër i Kosovës më 9 shtator 2017, me 61 vota për dhe 1 abstenim pas një krize të gjatë politike. Pjesa tjetër e 58 deputetëve bojkotuan votimin. Qeveria e tij përbëhet nga një koalicion i madh i quajtur Koalicioni PANA. == Shtetet e vizituara == Lista e vizitave shtetërore të bëra nga '''Ramush Haradinaj''' si kryeministër. {| class="wikitable sortable" ! !Shteti !Data !Qytetet e vizituara !Tipi i vizitës |- |1 | [[Shqipëria]] |27.09.2017 |[[Tirana]] |Vizitë shtetrore |- |2 | [[Belgjika]] |17.11.2017 |[[Brukseli]] |EU vizitë |} == Kontradiktat == Në pranverë të vitit 2000, Ramush Haradinaj u përfshi në një grusht me ushtarët rusë në një pikë kontrolli të [[Kosovo Force|KFOR-it]], dhe më vonë atë vit u përfshi në një shkëmbim zjarri në Strellc me anëtarët e familjes Musaj (anëtarë të FARK),që u mbulua nga zyrtarët amerikanë të [[Kampi Bondsteel|kampit Bondsteel]].<ref name=":5">[https://www.theguardian.com/world/2000/sep/10/balkans.internationalcrime "US 'covered up' for Kosovo ally"]. London: [[The Guardian]]. </ref> Ai u plagos dhe u dërgua nga një helikopter amerikan në Gjermani, ndërsa vendndodhja, gjatë zonës së përgjegjësisë së SHBA, u pastrua nga prova.<ref name=":5" /> Pretendohet se ai i rrahu ushtarët nën komandën e tij për të ruajtur disiplinën dhe u përshkrua si "një psikopat" nga një prej ish ushtarëve të tij.<ref name=":5" /> == Demarkacioni i kufirit me Malin e Zi == Në vitin 2018 qeveria e kryesuar nga Ramush Haradinaj ratifikoi demarkacionin me Malin e Zi duke premtuar se kjo do t'i mundësoj Kosovës liberalizimin e vizave me Bashkimin Evropian gjë e cila sigurisht që nuk ndodhi por Kosova edhe humbi territor sipas ekspertëve<ref>https://www.periskopi.com/ekspertet-kosova-humb-territor-mali-zi-fiton-territor-per-70-44-kilometra-shume/</ref>. Pasojat e këtij demarkacioni janë ndjerë tek populli i Kosovës në vitin 2020 në pikën kufitare në Qakorr dhe ne fshatin Llukë forcat malazeze kanë dëbuar banorët.<ref>{{Cite web|url=http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|title=Kopje e arkivuar|access-date=21 korrik 2020|archive-date=21 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721145941/http://top-lajme.com/pasojat-e-demarkacionit-me-malin-e-zi-fillon-debimi-i-banoreve-nga-kulla-e-zhlepit/|url-status=dead}}</ref><ref>https://telegrafi.com/lajci-forcat-malazeze-po-debojne-banoret-e-fshatit-lluke-pasojat-e-demarkacionit-kane-filluar/</ref> == Familja dhe jeta personale == Paraardhësit e Haradinajt kanë origjinën nga fshati [[Njësia administrative Iballë|Iballë]], [[Puka|Pukë]] në Shqipërinë Veriore, të cilët më vonë migruan në [[Kosova|Kosovë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=4 janar 2018|archive-date=5 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705104415/http://www.kosovalive360.com/ramush-haradinaj-u-nderua-me-cmimin-qytetar-nderi-i-pukes.html}}</ref> Babai, nëna dhe pjesa e mbetur e familjes ende qëndrojnë në shtëpinë e familjes në fshatin [[Gllogjani|Gllogjan.]] Ramush Haradinaj është aktualisht i martuar me gazetaren e lajmeve të RTK-së Anita Haradinajn, ata kanë tre fëmijë të vegjël, dy djem dhe një vajzë. Haradinaj ka pesë vëllezër. Dy prej tyre, Luanin dhe Shkelzenin,ata ranë dëshmorë gjatë luftimeve me forcat serbe të sigurisë. Në dhjetor të vitit 2002, vëllai i Haradinajt [[Daut Haradinaj|Dauti]] u dënua nga një gjykatë e OKB-së në Kosovë për përfshirjen e tij në rrëmbimin dhe vrasjen e katër shqiptarëve të Kosovës, të cilët i përkisnin FARK-it, një formacion të armatosur të shqiptarëve të Kosovës dhe rivalëve të UÇK-së, burgu. Enver Haradinaj, një vëlla tjetër i Ramushit, u vra në prill të vitit 2005 në një shpërthim me armë në Kosovë. Sipas forcave të sigurimit të OKB-së, ka pasur një konfrontim ndërmjet klaneve rivale kosovare shqiptare.<ref>[https://web.archive.org/web/20121026033203/http://www.b92.net/eng/news/comments.php?nav_id=31799 "Ramush Haradinaj's brother murdered"]. B92. </ref> Vëllai më i ri Frashëri ishte ende student nga viti 2007 dhe ka punuar në shërbim të ish Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes. Haradinaj nuk e konsideron veten mysliman, ai deklaroi: "Për breza, anëtarët e familjes sime ishin katolikë. Nuk e di pse jam musliman. Unë kurrë nuk kam qenë në një xhami, as nuk kërkoj asgjë tjetër".<ref>celeron112 (2013-11-24), [https://www.youtube.com/watch?v=OHqlaP7Ag5o ''I don't know why I am Muslim - Ramush Haradinaj - Unë nuk e di pse jam Musliman - (Better Sound)''], </ref><ref>[http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html "Shqiptarja.com - Kosovë, videoja e Ramush Haradinaj: Unë nuk e di pse jam musliman"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140504015400/http://www.shqiptarja.com/kosova/2727/kosove-videoja-e-ramush-haradinaj-une-nuk-e-di-pse-jam-musliman-188464.html |date=4 maj 2014 }}.</ref><ref>[http://www.zemrashqiptare.net/news/id_34178/Ramush-Haradinaj:-Nuk-e-di-pse-jam-musliman.html "Zemra Shqiptare - Ramush Haradinaj: Nuk e di pse jam musliman"]. ''www.zemrashqiptare.net''. </ref> Haradinaj, një qytetar i Shqipërisë<ref>{{Cite web|url=http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=5 janar 2018|archive-date=7 dhjetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171207192030/http://abcnews.go.com/amp/International/wireStory/albania-grants-citizenship-kosovos-premier-haradinaj-46985714}}</ref>, është një patriot shqiptar dhe nacionalist dhe ka bërë thirrje për intensifikim të mëtejshëm të marrëdhënieve midis dy vendeve.<ref>https://apnews.com/0c62701e8a574e0f8e6dd11820862da9</ref> Ai flet serbisht, duke e përdorur atë në intervista dhe fjalime për komunitetin serb të Kosovës, sipas tij, për të "treguar respekt".<ref>[http://balkans.aljazeera.net/vijesti/thaci-placa-odstetu-haradinaj-govori-srpski "Thaci plaća odštetu, Haradinaj govori srpski"]. Al Jazeera. </ref> Gjykimi I trete Ne Vitin 2019 Me 19 Korrik Ish-Kryeministri Haradinaj E Kane Ftuar Perhere Te Trete Ne Gjykaten Speciale Te Hages Dhe Ne Kete Vendim Ai E Ka Bere Publik Ne Mbledhjen E Rregullt Te Qeverise Se Kosoves Dhe Arsyja E Doreheqjes Se Ish-Kryeministrit Haradinaj Dhe Kishte Marrur Ftese Si Ne Cilesine E Dyshuarit Kjo nuk është hera e parë që Haradinaj jep dorëheqje. Më 8 mars, të vitit 2005, vetëm pak muaj pasi kishte marrë detyrën, ai pati dhënë dorëheqje pas aktakuzës së parë të ngritur ndaj tij nga Tribunali i Hagës për krime lufte në territorin e ish-Jugosllavisë. Ai ishte dorëzuar vullnetarisht në Gjykatën e Hagës. Në vitin 2008, Gjykata e Hagës e shpalli atë të pafajshëm. Katër vjet pas u bë '''rigjykimi i tij,''' po në Tribunalin e Hagës. Por, në vitin 2012, Ramush Haradinaj sërish u shpall i pafajshëm për të gjitha akuzat që e ngarkonin atë për krime lufte. '''Një proces tjetër''' ndaj tij u ndoq edhe më 2017, por kësaj radhe në Colmar të Francës,ku autoritetet franceze, më 4 janar, e ndaluan atë mbi bazën e një '''urdhër-arresti të lëshuar nga Serbia''' për krime lufte. Por, pas një procesi gjyqësor ndaj tij, drejtësia franceze e kishte liruar atë më 27 prill. == Lidhje të jashtme == * [http://www.ramushharadinaj.com/ Ramush Haradinaj] Faqja zyrtare * [https://web.archive.org/web/20061117223550/http://www.ourprime.org/ OurPrime.org] Fushatë pro-Haradinaj * [https://web.archive.org/web/20070625050422/http://www.meramushin.org/home.php Me Ramushin] amëz në rrjetë == Lexo më tej == * Bardh Hamzaj, Një tregim për Luftën dhe Lirinë, Prishtinë: Zëri Biblioteka Publicistike, 2000, në gjuhën shqipe * Bardh Hamzaj, Paqja e Përgjithshme: Fundi i Luftës, 2007, në anglisht == Shih edhe == * [[Daut Haradinaj]] * [[Epopeja e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] == Referime == {{reflist|3}} {{Kryeministrat e Kosovës}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Deçani]] [[Kategoria:Marrësit e Urdhrit të Skënderbeut (1990-)]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] bnsiafu8i3uaodv2njr3ef54re6kpnr 0 15772 2976540 2941455 2026-05-02T23:55:02Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976540 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Fehmi Agani | image = Fehmi Agani.jpg|200px | caption = [[Profesor]], [[Akademik]], [[Filozof]], [[Sociolog]] | name i lindjës = Fehmi Agani | birth_date = [[1932]] | birth_place = [[Gjakovë]], [[Mbretëria Jugosllave]] | death_date = [[6 maj]] [[1999]] | death_place = Afër [[Lipjan]]it, [[Kosovë]] | pseudonym = | nationality = shqiptar | genre = | website = }} '''Fehmi Agani''' ([[Gjakovë]], [[1932]] - Lipjani, [[6 maj]] [[1999]]) ka qenë [[sociolog]] dhe [[politikan]] i Kosovës, çmohej si prijësi mendor LDK-së në vitet '90. Përfaqësonte LDK-në ndër bisedimet ndërkombëtare para luftës së Kosovës, por u vra nga forcat jugollave të sigurisë, gjatë luftës. Është nderuar me urdhrin [[Urdhri Hero i Kosovës|Hero i Kosovës]]. == Biografia == Familja e tij njihej me mbiemrin ''Mullagani'', ishin me prejardhje nga [[Plava]], i ati ishte [[Imami|imam]] në [[Rahoveci|Rahovec]], ndërsa axha i tij Bajrami, në Gjakovë.<ref>{{Cite book|title=Ditari i luftës|author=[[Zekeria Cana]]|date=1999|publisher=Zëri|language=sq}}</ref> U lind në Gjakovë, ku ndoqi dhe mbaroi shkollimin fillor, ndërsa të mesmin e kreu në Prishtinë. Studimet për filozofi i mbaroi në Universitetin e Beogradit. Studimet pasuniversitare në shkencat politike i mbaroi poashtu në Universitetin e Beogradit, duke marrë gradën shkencore Magjistër i shkencave politike me temën Pjesëmarrja e punëtorëve në procesin e vendimmarrjes në Gjermani, më 1965. Gradën doktor i shkencave të sociologjisë e mori në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës më 1973, duke mbrojtur me sukses tezën Partitë dhe grupet politike në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore. Në vitin 1951, iu kundërvua politikës së turqizimit të shqiptarëve dhe për herë të parë u konfrontua me PKJ. Edhe pse shumë i ri, u rreshtua në anën e LNÇ-së dhe të aleancës antifashiste. Ngjarjet e mëdha politike, veçanërisht ato të vitit 1981 e këndej, bënë që pikëpamjet dhe qëndrimet e tij politike gjithnjë e më tepër të marrin formën e social-demokracisë moderne perëndimore. Në fund të viteve ’50 dhe në fillim të viteve ’60 punoi profesor i shkollave të mesme në Gjakovë dhe në Prishtinë, ndërsa më vonë gazetar dhe redaktor i politikës së jashtme në gazetën Rilindja. Në vitet ’60 nisi punën ligjërues i sociologjisë në Fakultetin Filozofik, ku luajti një rol të dorës së parë për zgjerimin e mësimdhënies në gjuhën shqipe dhe për zhvillimet e mëvona të përgjithshme shoqërore. Në vitin 1967 u zgjodh drejtor themelues i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Më vonë u zgjodh prodekan dhe dekan i Fakultetit Filozofik të Universitetit të Prishtinës. Ishte themelues i Degës së Sociologjisë dhe të Filozofisë në Fakultetin Filozofik dhe i Institutit të Sociologjisë të këtij fakulteti. Ishte kryeredaktor i revistave Studia Humanistica dhe Thema. Në vitin 1978 mori Shpërblimin e Dhjetorit për studimet e tij shkencore. Pas vitit 1981, për shkak të mospajtimeve me vlerësimin dhe me qëndrimet e politikës ndaj demonstratave dhe ndaj çështjes shqiptare në Jugosllavinë e atëhershme, ishte në trysni të përhershme politike, ndërsa më 1984 iu mor e drejta të jepte mësim. Ishte nënkryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe ndër kryesorët në hartimin e dokumenteve të rënëdsishme për Kosovën. Më 1993 u zgjodh anëtar korrespondent, ndërsa më 1996 anëtar i rregullt i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Akademik Fehmi Agani ishte bartës i shumë dekoratave, ndër të cilat edhe i Dekoratës Urdhri i Lartë Skënderbeg me të cilën e dekoroi presidenti i Shqipërisë dhe Urdhri i Lidhjes së Prizrenit me të cilën e ka dekoruar kryetari i Kosovës. Për idetë dhe angazhimet e tij për çlirimin e Kosovës, u vra afër Lipjanit nga forcat ushtarake e policore serbe më 6 maj 1999 . Fehmi Agani ishte nënkryetar shumëvjeçar i [[LDK]]-së dhe deputet i Kuvendit të [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]] Profesor Agani nga koleget e tij (Akademisë së Kosovës) merrej për demokrat i cili kishte për qëllim demokratizimi e shoqërisë shqiptare në të gjitha lëmitë e jetës. Që nga vitet [[1960|60-ta]] kur ishe paraqitur me argumentim e së drejtës së Republikës së Kosovës e deri me vrasjen e tij, Agani e kishte vënë gjithë krijimtarinë e tij në shërbim të projektimit, të argumentimit dhe të realizimit të këtij qëllimi. Kështu ai ishte pjesëmarrës aktiv në politiken e Kosovës në vitet [[1990|-ta]]. Duke pasë studiuar për filozofi, specializuar në shkencat sociologjike dhe politike, doktoruar në këto shkenca, F. Agani, pas një përvoje si arsimtar i filozofisë dhe i lëndëve të afërta në shkollat e mesme të Prishtinës, kishte vazhduar si gazetar dhe komentator i politikës së jashtme në gazetën Rilindja, për t’iu kthyer sërish arsimit - tani në rrafshin universitar si ligjërues, docent e profesor i sociologjisë dhe i sociologjisë politike, po edhe i lëndëve të afërta me to, duke u bërë njëherësh dhe themelues i Degës së Filozofisë e Sociologjisë në Universitetin e Prishtinës, po edhe një nga ndërtuesit kryesorë të Universitetit në tërësi. == Veprimtaria == Veprimtarinë e frytshme prej arsimtari universitar Fehmiu e kishte nisur para Plenumit të Brioneve, që shënoi kthesë në zhvillimet politike në ish-Jugosllavi dhe sidomos në Kosovë. Pikërisht në atë kohë të çlirimit të energjive krijuese të shqiptarëve shquhet roli i grupit të intelektualëve që përpiqeshin që ato energji t‘i kanalizonin në drejtime pozitive. Fehmiu ishte ndër ata që shquheshin posaçërisht qoftë sa i përket angazhimit për demaskimin e shtypjes barbare të ushtruar mbi shqiptarët, qoftë edhe më shumë në kërkimin e hapësirave të reja për zgjerimin e të drejtave shoqërore dhe kombëtare të shqiptarëve me synim barazimin me të tjerët në ish-Jugosllavi. Gjurmët e angazhimit të tij hetohen në disa drejtime teorike dhe praktike, një veprimtari që e mishëron teorin dhe praktikë dhe e bën gati të pamundshëm ndarjen e tyre. # Në drejtimin politik - në kërkimin e rrugëve për përparim institucional të këtyre të drejtave, krijimin e klimës politike dhe pastaj edhe të kërkesave juridike-kushtetuese për avancimin e statusit të Kosovës në kuadër të federatës jugosllave.( vitet 1967) # Në ndërtimin e mëtejmë të rrjetit të shkollave të larta dhe të fakulteteve, për të kaluar në organizim universitar me mësim të plotë në gjuhën shqipe. # Në themelimin dhe ngritjen e institucioneve shkencore. Më 1967 Fehmi Agani qe emëruar drejtor i Institutit të sapo ri-themeluar [[Institutit Albanologjik në Prishtinë|Albanologjik në Prishtinë]]. # Në angazhimin për hapjen e komunikimit të shqiptarëve të ish-Jugosllavisë me shqiptarët e tjerë, posaçërisht me Shqipërinë. # Në situatën e re të Kosovës në federatën jugosllave, pas Amendamenteve kushtetuese dhe Kushtetutës së vitit 1974. # Në rritjen e infrastrukturës së brendshme të institucioneve të Kosovës dhe të cilësisë e gjerësisë së punës brenda tyre. Pas Demonstratave të vitit 1981 përjashtohet nga shoqëria komuniste dhe i merret e drejta e ligjërimit. # Në fillim të viteve ´90 Fehmiu është në kreun e lëvizjes së madhe politike për pavarësinë e Kosovës, në udhëheqjen e ngushtë të LDK-së (nënkryetar dhe "lapsi" i LDK-së) # Në hartimin e të gjitha dokumenteve të rëndësishme për lëvizjen politike në Kosovë në dekadën e fundit, sidomos në hartimin e atyre dokumenteve që kanë peshë dhe vlerë ndërkombëtare. # Në ndërtimin dhe selitjen e raporteve sa më të afërta midis grupeve dhe partive në Kosovën e viteve ’90. Agani ishte aktiv me "lapsë" dhe trup e shpirt në ngjarjet politike që ndodhnin në Kosovë në vitet [[1990|90-ta]], ndër të cilat duhet vequar ngjarjet si: [[Deklarata e Pavarësisë]], [[Kushtetuta e Republikës së Kosovës]], [[Referendumi për Pavarësi]] dhe në ndërtimin e institucioneve të Kosovës në bazë të zgjedhjeve presidenciale e parlamentare të Republikës së Kosovës të vitit [[1992]]. Më [[6 maj]] [[2004]] nga ana e kryetarit të Kosovës shpallet "Hero i Kosovës". == Veprimtaria shkencore == Vitet e hershme të 60-ta : Gjatë gjithë kësaj kohe ai punonte në projektin për shoqërinë civile, njëherësh me pretendime teorike dhe me zbatime konkrete në shoqërinë kosovare dhe shqiptare në përgjithësi. Në këtë drejtimi ai kishte pregatitur disa libra të cilat përshkak të luftës nuk arriti të i botoj në vitin [[1999]]. Vitet e 60-ta : Punime sociologjiko-politike për proceset e participimit të punëtorëve në drejtimet e ndërmarrjeve (Mitbestimmung) në Gjermani. Këto punime janë publikuar në revista të ndryshme në serbokroatisht. Punime hulumtuese-shkencore për proceset shoqërore-politike në Shqipëri gjatë Luftës II Botërore, sidomos në studimin e veprimtarisë së partive politike. [[Skeda:Fehmiagani.jpg|thumb|left|200px|Prof. Dr. Fehmi Agani]] Vitet e 70-ta : Shkrime më ngushtësisht sociologjiko-teorike, përfshirë dhe tekste për nevoja të shkollave. Vitet e 80-ta : Projekti i studimit të historisë së mendimit sociologjik. Rezultat i pjesërishëm i kësaj pune është libri i vetëm i atij lloji ndër ne ''Në rrjedha të mendimit sociologjik'' i botuar më 1990. Dorëshkrime në tërësi librin rreth 200 faqesh të hartuar për nevoja të instancave shqiptare. Vitet e 90-ta : Argumentimet dhe shpjegimet shkencore politike të të drejtave shqiptare dhe të Kosovës në raport me sllavët e jugut përreth, projektimet e lëvizjeve konkrete politike përbrenda shoqërisë sonë, projektimet dhe argumentimet e pavarësisë shtetërore dhe shtetformuese të Kosovës dhe në mbrojtjen dhe përhapjen e këtyre ideve ; ana tjetër dhe gati paralele me këtë ka të bëjë me çështjet e organizimit të jetës shoqërore, përgjithësisht me organizimin e shoqërisë civile dhe me proceset e demokratizimit. Pas vdekjes : Është botuar një përmbledhje e punimeve të tij e titulluara "Pavarsia - Gjasa dhe Shpres". Prodhimtaria shkencore-intelektuale e Fehmi Aganit është shkruar pjesën më të madhe në gjuhën shqipe. Për një pjesë ajo është hartuar serbisht, por ka dhe shkrime që janë ruajtur në përkthim anglisht. Në vitin 2002, në 70-vjetorin e lindjes së tij, Shtëpia botuese Dukagjini botoi Veprat në 8 vëllime : * Vepra 1, Në rrjedha të mendimit sociologjik, f. 1-375. * Vepra 2, Për shoqërinë civile, f. 1-411. * Vepra 3, Demokracia, kombi, vetëvendosja, f. 1-376. * Vepra 4, Partitë dhe grupet politike në Shqipëri (1939-1945), f. 1-486. * Vepra 5, Sindikatat gjermane dhe shkrime të tjera, f. 1-304. * Vepra 6, Gjuha e dhunës dhe zëri i arsyes, f. 1-437. * Vepra 7, Pavarësia- gjasa dhe shpresë, f. 1-487. * Vepra 8, Intervista, reagime, f. 1-386. == Vrasja == Rrethanat e vrasjes së Aganit nga ana [[Doktrinës së shenjtë serbe]], mbeten të paqarta. Më 6 maj 1999, Agani, së bashku me familjen e tij, tentoi të linte Kosovën me tren. Në kufirin me Maqedoninë, treni u kthye mbrapsht. Diku afër Fushë Kosovës, policia ndaloi trenin dhe urdhëroi të zbrisnin të gjithë. Dëshmi të ndryshme të botuara në shtyp thonë se Agani u mor ose në një autobus së bashku me burra të tjerë shqiptarë, ose i vetëm me policët brenda një makine private. Kufoma e tij u gjend të nesërmen buzë një rruge gjithë baltë, pranë Lipjanit. Qeveria serbe ngriti pretendimin se Agani është vrarë nga UÇK-ja, në mënyrë që ta pengonin të luante rolin e negociatorit midis Rugovës e qeverisë serbe. Një deklaratë e policisë e publikuar më [[7 maj]] [[1999]], tha : ''Hamendësohet se terroristët e të ashtuquajturës UÇK e kanë mbajtur Aganin të izoluar me synimin për të penguar angazhimin e tij në negociatat midis Rugovës dhe qeverisë së Serbisë. Kur Rugova u nis për në Romë, ata nuk kanë pasur interes për ta mbajtur më tej të izoluar, kështu që e vranë. Ky akt terrorist mund të interpretohet pa asnjë dyshim si një konfirmim i vendimit tashmë të shpallur të UÇK-së për të bërë të njëjtën gjë edhe me zotin Ibrahim Rugova''<ref>Nga : '''[[Human Rights Watch|HRW]]''' - artikulli : [http://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/ UNDER ORDERS: War Crimes in Kosovo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214174839/http://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/ |date=14 shkurt 2008 }}</ref>. == Tituj të veprave == * ''[[Në rrjedha të mendimit sociologjik]]'' - Vepra I 1990 ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-001-8 * ''[[Për shoqërinë civile]]'' - Vepra II ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-002-6 * ''[[Demokracia, Kombi, Vetëvendosja]]'' - Vepra III ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-003-4 * ''[[Partitë dhe grupet politike në Shqipëri gajtë luftës së dytë botërore]]'' (1939 - 1945)- Vepra IV ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-004-2 * ''[[Sindikatat Gjermane dhe shkrime tjera]]'' - Vepra V ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-005-0 * ''[[Gjuha e dhunës dhe zëri i arsyes]]'' - Vepra VI ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-006-9 * ''[[Pavarësia gjasa dhe shpresë]]'' - Vepra VII ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-05-007-7. * ''[[Intervista, reagime]]'' - Vepra VIII ISBN 9951-05-000-X dhe ISBN 9951-008-5. == Mirënjohjet == * [[Urdhri Hero i Kosovës]] * [[Medalja e Artë e Pavarësisë]] * [[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]] === Tituj shkencorë === * Studiues i diplomuar i Filozofis - 1959, [[Universiteti i Beogradit]]<ref name="IA">>[https://web.archive.org/web/20070928165603/http://www.albanisches-institut.ch/pdf/text50.pdf SHKENCËTAR DHE PERSONALITET I GJITHANSHËM] - [[Rexhep Ismajli]] dhe [[Eqrem Basha]] - internet prill 2007</ref> * Magjistër i Shkencave Politike - 1965, [[Universiteti i Beogradit]]<ref name="IA" /> * Doktor i Shkencave Sociologjike - 1973, [[Fakulteti Filozofik Prishtinë]]<ref name="IA" /> * Profesor universitar [[Universiteti i Prishtinës]]<ref name="IA" /> * Akademik i Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Kosovës == Referime == {{reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/29/nato.attack.02/index.html CNN - NATO says prominent Kosovo leaders executed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028203246/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9903/29/nato.attack.02/index.html |date=28 tetor 2019 }} - {{en}} * [http://www.independent.ie/world-news/death-squads-go-door-to-door-executing-kosovo-intel-lectuals-416731.html Death squads go door to door `executing' Kosovo intel lectuals] - {{en}} * [http://www.telegraph.co.uk/htmlContent.jhtml?html=/archive/1999/05/09/wkos409.html Kosovo peace envoy killed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050906085251/http://www.telegraph.co.uk/htmlContent.jhtml?html=%2Farchive%2F1999%2F05%2F09%2Fwkos409.html |date=6 shtator 2005 }} - {{en}} * [http://www.highbeam.com/doc/1P1-22106263.html The Suspended Flight of a Kosovo Dove; Peacemaker Fehmi Agani's Family Tells of His Final Days]{{Lidhje e thyer}} - {{en}} * [https://archive.today/20130111005303/www.highbeam.com/doc/1P1-21463236.html Highlights of the AAP newsfile, Tuesday morning] - {{en}} * [http://www.nrc.nl/W2/Nieuws/1999/03/29/Vp/agani050698.html Albanese leiders geëxecuteerd] * Revista [http://www.pasqyra.com/arkivi/2002/01072002/faqe/mbiveprimtarineefehmiaganit.htm PASQYRA] * [https://web.archive.org/web/19990508122303/http://www.salon.com/news/1999/03/31newsa2.html Milosevic revokes Kosovo's autonomy] - {{en}} * [https://web.archive.org/web/20071007122208/http://www.svoboda.org/archive/crisis/kosovo/0599/ll.051099_6.asp Liberty Live - Фехми Агани, второй человек в партии Демократический Союз Косово - был убит 7 мая] {{Fehmi Agani}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Fehmi Agani]] [[Kategoria:Lindje 1932]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjakova]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Beogradit]] luaymxpxbt2z0ebfukdrhyza5dxu6qv 0 18157 2976437 2854989 2026-05-02T20:49:50Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ 2976437 wikitext text/x-wiki '''Agim Ramadani''' ([[3 Maj]] [[1963]] – [[11 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''"KATANA"''', ishte njëri nga komandantët më të shquar dhe më aktivë të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] në Zonën Operative të Dukagjinit. Lindi më [[3 maj]] [[1963]] në fshatin [[Zhegër]] të Komunës së [[Gjilani|Gjilanit]] dhe ra dëshmorë më [[11 prill]] [[1999]] në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998, ai zhvilloi operacione të suksesshme ushtarake kundër forcave serbe përreth kufirit Kosovë–Shqipëri dhe mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]] e cila u zhvillua më 9 prill të vitit 1999, ku gjithashtu ai ishte komandant i Brigadës 138 deri në ditën e rënies heroike të tij. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. {{Infobox military person | name = Agim Ramadani | image = [[File:Permendorja Agim Ramadani.JPG|300px]] | caption ='''"Mu shterrshin syt nëse pushoj Lirinë tënde me ëndërrue, mallkue qoftë gjaku im nëse më vrasin pa luftue"''' | birth_date = 3 Maj 1963 | birth_place = [[Zhegër]], [[Komuna e Gjilanit]], [[Kosovë]] | death_date = 11 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''"KATANA"''' | birthname = | allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:Flag of Albania.svg|32px]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1998 – 1999 | rank = [[Komandant]] Brigade | servicenumber = | unit = Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, ([[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], rajoni i [[Gjakovë]]s, [[Kosovë]]) | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]] *[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq]] *Beteja e Opijazit *[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] *Operacioni afër Gjeravicës | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== Të parët e Familjes së tij ishin me prejardhje nga Malësia e Karadakut, pikërisht nga fshati Depcë afër Preshevës. Shkollimin Fillor e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Gjilan në vitin 1980, dhe më pas e vazhdoi Akademinë Ushtarake–Drejtimi i Komunikacionit në [[Zagrebi|Zagreb]] të [[Kroacia|Kroacisë]]. Me poezi dhe pikturë është marrë që nga shkollimi i mesëm. Përderisa poezitë e tij, sa ishte gjallë i mbetën të shpërndara nëpër revista të ndryshme e në dorëshkrim, si piktor organizoi ekspozita kolektive e personale në Kroaci, ku punoi si ushtarak dhe në Zvicër ku jetoi si emigrant politik dhe me fillimin e luftës në Kroaci, ai e braktisi ish–Armatën Jugosllave ku punonte si oficer. Në vitin 1998 pranohet anëtarë nderi në Akademinë Evropiane të Arteve. Ndonëse e kishte të rregulluar statusin e emigrantit, Agim Ramadani në vitin 1998, iu përgjigj thirrjes së atdheut dhe u inkuadrua në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), duke i lënë në Zvicër gruan dhe tre fëmijët e tij. Gjatë luftës u dëshmua si strateg i lartë dhe udhëheqës i dashur për ushtarët. Ishte njëri ndër hartuesit e planit për thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar, gjë të cilën edhe e bëri bashkë me shokët e vet. Ishte i pari që shkuli gurin-piramidën-kufitare në [[Kosharja|Koshare]]. Pas thyerjes së këtij kufiri, në pjesën e Kosovës, tek vendi i quajtur "Zharret", ai ra dëshmorë heroikisht për të mos vdekur kurrë. Njihet me emrin konspirativ "KATANA". Llogaritet si një nga heronjtë më të njohur të historisë së re shqiptare. Në Gjilan para Teatrit Kombëtar i është ngritur një shtatore, në të cilën janë komponuar të gjitha elementet artistike dhe luftarake të Agim Ramadanit–KATANËS. Është përfaqësuar në disa leksikone dhe antologji të shkrimtarëve shqiptarë, të botuara pas luftës së Kosovës në vitin 2000. Agimi la pas vetes tre pasardhës, djemtë Jetonin dhe Edonin, si dhe vajzën Lorinën. [[Skeda:Shtatorja e Agim Ramadanit.jpg|parapamje|340px|'''Shtatorja e Agim Ramadanit''']] ==Lufta e Kosovës== Me shpërthimin e Luftës së Kosovës, Agim Ramadani iu bashkua [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku menjëherë u bë komandant në Zonën Operative të Dukagjinit. ===Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq=== Më [[26 Korrik|28 Korrik]] [[1998]], Agim Ramadani erdhi për të përforcuar mbrojtjen e fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Trupat e Ushtrisë Jugosllave sulmuan fshatrat nga Baza Ushtarake e Koshares për të marrë dy pikat strategjike, por sulmi jugosllav dështoi, duke rezultuar në 8 ushtarë serbë të vrarë si dhe një major serb të Ushtrisë Jugosllave, ndërsa UÇK-ja nën komandën e Agim Ramadanit pësoi tre viktima. ===Beteja e Opijazit=== Aksioni i tij i parë ushtarak ndodhi më [[9 Gusht]] [[1998]] në fshatin Opijaz ku mposhti me sukses forcat serbo–jugosllave duke vrarë 17 ushtarë serbë si dhe 2 oficerë serbë të Ushtrisë Jugosllave. ===Operacioni Shqiponja=== Më [[15 Gusht]] [[1998]], Agim Ramadani nisi "Operacionin Shqiponja", i cili përfshinte sulmin e stacionit policor të Zhilloviçit me vetëm 8 ushtarë të UÇK-së kundër një batalioni të madh të Ushtrisë Jugosllave. Sulmi ishte i planifikuar mirë dhe u ekzekutua me sukses, duke rezultuar në numrin më të madh të vdekjeve të ushtrisë jugosllave gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ndërkaq, UÇK-ja nuk ka pasur viktima. ===Operacioni afër Gjeravicës=== Operacioni i tij i radhës kundër forcave serbo–jugosllave ndodhi në një postë ushtarake jugosllave dhe në një Kullë Roje pranë malit të Gjeravicës më [[15 Shtator]] [[1998]]. Përsëri forcat serbo–jugosllave pësuan një disfatë të rëndë, me një nga numri më i madh i vdekjeve gjatë luftës në atë kohë. Sulmi i Agim Ramadanit la të vdekur 40 ushtarë serbë dhe 20 të plagosur. ===Operacioni Feniks=== Në operacionin e tij të ardhshëm të koduar si "Operacioni Feniks" më [[30 Shtator]] [[1998]], Agim Ramadani sulmoi pozicionet e Ushtrisë Jugosllave pranë Bazës Ushtarake Serbe në Koshare. Përsëri operacioni përfundoi me fitoren e brigadës së Agim Ramadanit, duke vrarë 6 ushtarë serbë, duke plagosur 8 të tjerë, si dhe e shkatërruan 1 tank dhe 1 autoblind. ===Beteja e Koshares=== Më [[9 Prill]] [[1999]] Agim Ramadani, së bashku me 136 ushtarë nën komandën e tij, kaloi kufirin Shqipëri–Kosovë afër Koshares dhe sulmoi Forcat Jugosllave që ishin rreth 300 ushtarë, duke filluar Betejën më të përgjakshme në tërë Luftën e Kosovës. Luftimet e ditës së parë zgjatën 24 orë dhe përfunduan me fitoren e forcave të Agim Ramadanit, duke i detyruar ushtarët serbë të tërhiqen nga baza ushtarake e Koshares. Luftimet e ashpra lanë të vdekur 4 ushtarë të UÇK-së dhe 23 ushtarë serbë. == Tituj të veprave == * Një jetë tjetër - Prishtinë [[2002]] (pas vdekjës) == Shiko edhe këtë == {{Libri|Copëza historie nga lufta e Kosovës/3|Copëza historie nga lufta e Kosovës}} [https://web.archive.org/web/20100921011804/http://kosharja99.info/] {{DEFAULTSORT:Ramadani, Agim}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ==Shënime== ==Referencat== ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Koshares]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Pavarësia e Kosovës]] 9d2gmqulcf8b5hjujechrxinigstb75 2976472 2976437 2026-05-02T22:47:19Z Leutrim.P 113691 2976472 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Agim Ramadani | image = [[File:Permendorja Agim Ramadani.JPG|300px]] | caption = ''Mu shterrshin syt nëse pushoj Lirinë tënde me ëndërrue, mallkue qoftë gjaku im nëse më vrasin pa luftue''. | birth_date = 3 Maj 1963 | birth_place = [[Zhegër]], [[Komuna e Gjilanit]], [[Kosovë]] | death_date = 11 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''"KATANA"''' | birthname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|32px]] [[Kosova]] | branch = | serviceyears = 1998 – 1999 | rank = [[Komandant]] Brigade | servicenumber = | unit = Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, ([[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], rajoni i [[Gjakovë]]s, [[Kosovë]]) | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]] *[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq]] *Beteja e Opijazit *[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] *Operacioni afër Gjeravicës | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Agim Ramadani''' ([[3 Maj]] [[1963]] – [[11 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''"KATANA"''', ishte njëri nga komandantët më të shquar dhe më aktivë të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] në Zonën Operative të Dukagjinit. Lindi më [[3 maj]] [[1963]] në fshatin [[Zhegër]] të Komunës së [[Gjilani|Gjilanit]] dhe ra dëshmorë më [[11 prill]] [[1999]] në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998, ai zhvilloi operacione të suksesshme ushtarake kundër forcave serbe përreth kufirit Kosovë–Shqipëri dhe mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]] e cila u zhvillua më 9 prill të vitit 1999, ku gjithashtu ai ishte komandant i Brigadës 138 deri në ditën e rënies heroike të tij. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. ==Jeta e hershme== Të parët e Familjes së tij ishin me prejardhje nga Malësia e Karadakut, pikërisht nga fshati Depcë afër Preshevës. Shkollimin Fillor e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Gjilan në vitin 1980, dhe më pas e vazhdoi Akademinë Ushtarake–Drejtimi i Komunikacionit në [[Zagrebi|Zagreb]] të [[Kroacia|Kroacisë]]. Me poezi dhe pikturë është marrë që nga shkollimi i mesëm. Përderisa poezitë e tij, sa ishte gjallë i mbetën të shpërndara nëpër revista të ndryshme e në dorëshkrim, si piktor organizoi ekspozita kolektive e personale në Kroaci, ku punoi si ushtarak dhe në Zvicër ku jetoi si emigrant politik dhe me fillimin e luftës në Kroaci, ai e braktisi ish–Armatën Jugosllave ku punonte si oficer. Në vitin 1998 pranohet anëtarë nderi në Akademinë Evropiane të Arteve. Ndonëse e kishte të rregulluar statusin e emigrantit, Agim Ramadani në vitin 1998, iu përgjigj thirrjes së atdheut dhe u inkuadrua në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), duke i lënë në Zvicër gruan dhe tre fëmijët e tij. Gjatë luftës u dëshmua si strateg i lartë dhe udhëheqës i dashur për ushtarët. Ishte njëri ndër hartuesit e planit për thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar, gjë të cilën edhe e bëri bashkë me shokët e vet. Ishte i pari që shkuli gurin-piramidën-kufitare në [[Kosharja|Koshare]]. Pas thyerjes së këtij kufiri, në pjesën e Kosovës, tek vendi i quajtur "Zharret", ai ra dëshmorë heroikisht për të mos vdekur kurrë. Njihet me emrin konspirativ "KATANA". Llogaritet si një nga heronjtë më të njohur të historisë së re shqiptare. Në Gjilan para Teatrit Kombëtar i është ngritur një shtatore, në të cilën janë komponuar të gjitha elementet artistike dhe luftarake të Agim Ramadanit–KATANËS. Është përfaqësuar në disa leksikone dhe antologji të shkrimtarëve shqiptarë, të botuara pas luftës së Kosovës në vitin 2000. Agimi la pas vetes tre pasardhës, djemtë Jetonin dhe Edonin, si dhe vajzën Lorinën. [[Skeda:Shtatorja e Agim Ramadanit.jpg|parapamje|340px|Shtatorja e Agim Ramadanit në Gjilan.]] ==Lufta e Kosovës== Me shpërthimin e Luftës së Kosovës, Agim Ramadani iu bashkua [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku menjëherë u bë komandant në Zonën Operative të Dukagjinit. ===Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq=== Më [[26 Korrik|28 Korrik]] [[1998]], Agim Ramadani erdhi për të përforcuar mbrojtjen e fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Trupat e Ushtrisë Jugosllave sulmuan fshatrat nga Baza Ushtarake e Koshares për të marrë dy pikat strategjike, por sulmi jugosllav dështoi, duke rezultuar në 8 ushtarë serbë të vrarë si dhe një major serb të Ushtrisë Jugosllave, ndërsa UÇK-ja nën komandën e Agim Ramadanit pësoi tre viktima. ===Beteja e Opijazit=== Aksioni i tij i parë ushtarak ndodhi më [[9 Gusht]] [[1998]] në fshatin Opijaz ku mposhti me sukses forcat serbo–jugosllave duke vrarë 17 ushtarë serbë si dhe 2 oficerë serbë të Ushtrisë Jugosllave. ===Operacioni Shqiponja=== Më [[15 Gusht]] [[1998]], Agim Ramadani nisi "Operacionin Shqiponja", i cili përfshinte sulmin e stacionit policor të Zhilloviçit me vetëm 8 ushtarë të UÇK-së kundër një batalioni të madh të Ushtrisë Jugosllave. Sulmi ishte i planifikuar mirë dhe u ekzekutua me sukses, duke rezultuar në numrin më të madh të vdekjeve të ushtrisë jugosllave gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ndërkaq, UÇK-ja nuk ka pasur viktima. ===Operacioni afër Gjeravicës=== Operacioni i tij i radhës kundër forcave serbo–jugosllave ndodhi në një postë ushtarake jugosllave dhe në një Kullë Roje pranë malit të Gjeravicës më [[15 Shtator]] [[1998]]. Përsëri forcat serbo–jugosllave pësuan një disfatë të rëndë, me një nga numri më i madh i vdekjeve gjatë luftës në atë kohë. Sulmi i Agim Ramadanit la të vdekur 40 ushtarë serbë dhe 20 të plagosur. ===Operacioni Feniks=== Në operacionin e tij të ardhshëm të koduar si "Operacioni Feniks" më [[30 Shtator]] [[1998]], Agim Ramadani sulmoi pozicionet e Ushtrisë Jugosllave pranë Bazës Ushtarake Serbe në Koshare. Përsëri operacioni përfundoi me fitoren e brigadës së Agim Ramadanit, duke vrarë 6 ushtarë serbë, duke plagosur 8 të tjerë, si dhe e shkatërruan 1 tank dhe 1 autoblind. ===Beteja e Koshares=== Më [[9 Prill]] [[1999]] Agim Ramadani, së bashku me 136 ushtarë nën komandën e tij, kaloi kufirin Shqipëri–Kosovë afër Koshares dhe sulmoi Forcat Jugosllave që ishin rreth 300 ushtarë, duke filluar Betejën më të përgjakshme në tërë Luftën e Kosovës. Luftimet e ditës së parë zgjatën 24 orë dhe përfunduan me fitoren e forcave të Agim Ramadanit, duke i detyruar ushtarët serbë të tërhiqen nga baza ushtarake e Koshares. Luftimet e ashpra lanë të vdekur 4 ushtarë të UÇK-së dhe 23 ushtarë serbë. == Tituj të veprave == * Një jetë tjetër - Prishtinë [[2002]] (pas vdekjës) == Shiko edhe këtë == {{Libri|Copëza historie nga lufta e Kosovës/3|Copëza historie nga lufta e Kosovës}} [https://web.archive.org/web/20100921011804/http://kosharja99.info/] {{DEFAULTSORT:Ramadani, Agim}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ==Shënime== ==Referencat== ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Koshares]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Pavarësia e Kosovës]] o6nwnha94dnzh99oprazk6dm6u8254q 2976478 2976472 2026-05-02T22:51:16Z Leutrim.P 113691 2976478 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Agim Ramadani | image = [[File:Permendorja Agim Ramadani.JPG|300px]] | caption = ''Mu shterrshin syt nëse pushoj Lirinë tënde me ëndërrue, mallkue qoftë gjaku im nëse më vrasin pa luftue''. | birth_date = 3 Maj 1963 | birth_place = [[Zhegër]], [[Komuna e Gjilanit]], [[Kosovë]] | death_date = 11 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''"KATANA"''' | birthname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|32px]] [[Republika e Parë e Kosovës|Kosova]] | branch = | serviceyears = 1998 – 1999 | rank = [[Komandant]] Brigade | servicenumber = | unit = Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, ([[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], rajoni i [[Gjakovë]]s, [[Kosovë]]) | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]] *[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq]] *Beteja e Opijazit *[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] *Operacioni afër Gjeravicës | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Agim Ramadani''' ([[3 Maj]] [[1963]] – [[11 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''"KATANA"''', ishte njëri nga komandantët më të shquar dhe më aktivë të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] në Zonën Operative të Dukagjinit. Lindi më [[3 maj]] [[1963]] në fshatin [[Zhegër]] të Komunës së [[Gjilani|Gjilanit]] dhe ra dëshmorë më [[11 prill]] [[1999]] në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998, ai zhvilloi operacione të suksesshme ushtarake kundër forcave serbe përreth kufirit Kosovë–Shqipëri dhe mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]] e cila u zhvillua më 9 prill të vitit 1999, ku gjithashtu ai ishte komandant i Brigadës 138 deri në ditën e rënies heroike të tij. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. ==Jeta e hershme== Të parët e Familjes së tij ishin me prejardhje nga Malësia e Karadakut, pikërisht nga fshati Depcë afër Preshevës. Shkollimin Fillor e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Gjilan në vitin 1980, dhe më pas e vazhdoi Akademinë Ushtarake–Drejtimi i Komunikacionit në [[Zagrebi|Zagreb]] të [[Kroacia|Kroacisë]]. Me poezi dhe pikturë është marrë që nga shkollimi i mesëm. Përderisa poezitë e tij, sa ishte gjallë i mbetën të shpërndara nëpër revista të ndryshme e në dorëshkrim, si piktor organizoi ekspozita kolektive e personale në Kroaci, ku punoi si ushtarak dhe në Zvicër ku jetoi si emigrant politik dhe me fillimin e luftës në Kroaci, ai e braktisi ish–Armatën Jugosllave ku punonte si oficer. Në vitin 1998 pranohet anëtarë nderi në Akademinë Evropiane të Arteve. Ndonëse e kishte të rregulluar statusin e emigrantit, Agim Ramadani në vitin 1998, iu përgjigj thirrjes së atdheut dhe u inkuadrua në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), duke i lënë në Zvicër gruan dhe tre fëmijët e tij. Gjatë luftës u dëshmua si strateg i lartë dhe udhëheqës i dashur për ushtarët. Ishte njëri ndër hartuesit e planit për thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar, gjë të cilën edhe e bëri bashkë me shokët e vet. Ishte i pari që shkuli gurin-piramidën-kufitare në [[Kosharja|Koshare]]. Pas thyerjes së këtij kufiri, në pjesën e Kosovës, tek vendi i quajtur "Zharret", ai ra dëshmorë heroikisht për të mos vdekur kurrë. Njihet me emrin konspirativ "KATANA". Llogaritet si një nga heronjtë më të njohur të historisë së re shqiptare. Në Gjilan para Teatrit Kombëtar i është ngritur një shtatore, në të cilën janë komponuar të gjitha elementet artistike dhe luftarake të Agim Ramadanit–KATANËS. Është përfaqësuar në disa leksikone dhe antologji të shkrimtarëve shqiptarë, të botuara pas luftës së Kosovës në vitin 2000. Agimi la pas vetes tre pasardhës, djemtë Jetonin dhe Edonin, si dhe vajzën Lorinën. [[Skeda:Shtatorja e Agim Ramadanit.jpg|parapamje|340px|Shtatorja e Agim Ramadanit në Gjilan.]] ==Lufta e Kosovës== Me shpërthimin e Luftës së Kosovës, Agim Ramadani iu bashkua [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku menjëherë u bë komandant në Zonën Operative të Dukagjinit. ===Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq=== Më [[26 Korrik|28 Korrik]] [[1998]], Agim Ramadani erdhi për të përforcuar mbrojtjen e fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Trupat e Ushtrisë Jugosllave sulmuan fshatrat nga Baza Ushtarake e Koshares për të marrë dy pikat strategjike, por sulmi jugosllav dështoi, duke rezultuar në 8 ushtarë serbë të vrarë si dhe një major serb të Ushtrisë Jugosllave, ndërsa UÇK-ja nën komandën e Agim Ramadanit pësoi tre viktima. ===Beteja e Opijazit=== Aksioni i tij i parë ushtarak ndodhi më [[9 Gusht]] [[1998]] në fshatin Opijaz ku mposhti me sukses forcat serbo–jugosllave duke vrarë 17 ushtarë serbë si dhe 2 oficerë serbë të Ushtrisë Jugosllave. ===Operacioni Shqiponja=== Më [[15 Gusht]] [[1998]], Agim Ramadani nisi "Operacionin Shqiponja", i cili përfshinte sulmin e stacionit policor të Zhilloviçit me vetëm 8 ushtarë të UÇK-së kundër një batalioni të madh të Ushtrisë Jugosllave. Sulmi ishte i planifikuar mirë dhe u ekzekutua me sukses, duke rezultuar në numrin më të madh të vdekjeve të ushtrisë jugosllave gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ndërkaq, UÇK-ja nuk ka pasur viktima. ===Operacioni afër Gjeravicës=== Operacioni i tij i radhës kundër forcave serbo–jugosllave ndodhi në një postë ushtarake jugosllave dhe në një Kullë Roje pranë malit të Gjeravicës më [[15 Shtator]] [[1998]]. Përsëri forcat serbo–jugosllave pësuan një disfatë të rëndë, me një nga numri më i madh i vdekjeve gjatë luftës në atë kohë. Sulmi i Agim Ramadanit la të vdekur 40 ushtarë serbë dhe 20 të plagosur. ===Operacioni Feniks=== Në operacionin e tij të ardhshëm të koduar si "Operacioni Feniks" më [[30 Shtator]] [[1998]], Agim Ramadani sulmoi pozicionet e Ushtrisë Jugosllave pranë Bazës Ushtarake Serbe në Koshare. Përsëri operacioni përfundoi me fitoren e brigadës së Agim Ramadanit, duke vrarë 6 ushtarë serbë, duke plagosur 8 të tjerë, si dhe e shkatërruan 1 tank dhe 1 autoblind. ===Beteja e Koshares=== Më [[9 Prill]] [[1999]] Agim Ramadani, së bashku me 136 ushtarë nën komandën e tij, kaloi kufirin Shqipëri–Kosovë afër Koshares dhe sulmoi Forcat Jugosllave që ishin rreth 300 ushtarë, duke filluar Betejën më të përgjakshme në tërë Luftën e Kosovës. Luftimet e ditës së parë zgjatën 24 orë dhe përfunduan me fitoren e forcave të Agim Ramadanit, duke i detyruar ushtarët serbë të tërhiqen nga baza ushtarake e Koshares. Luftimet e ashpra lanë të vdekur 4 ushtarë të UÇK-së dhe 23 ushtarë serbë. == Tituj të veprave == * Një jetë tjetër - Prishtinë [[2002]] (pas vdekjës) == Shiko edhe këtë == {{Libri|Copëza historie nga lufta e Kosovës/3|Copëza historie nga lufta e Kosovës}} [https://web.archive.org/web/20100921011804/http://kosharja99.info/] {{DEFAULTSORT:Ramadani, Agim}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ==Shënime== ==Referencat== ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Koshares]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Pavarësia e Kosovës]] kk22gbwob46f4m9xoq4m05895mpyxdn 2976493 2976478 2026-05-02T23:18:36Z Leutrim.P 113691 2976493 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Agim Ramadani | image = [[File:Permendorja Agim Ramadani.JPG|300px]] | caption = ''Mu shterrshin syt nëse pushoj Lirinë tënde me ëndërrue, mallkue qoftë gjaku im nëse më vrasin pa luftue''. | birth_date = 3 Maj 1963 | birth_place = [[Zhegër]], [[Komuna e Gjilanit]], [[Kosovë]] | death_date = 11 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''"KATANA"''' | birthname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1998 – 1999 | rank = [[Komandant]] Brigade | servicenumber = | unit = Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, ([[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], rajoni i [[Gjakovë]]s, [[Kosovë]]) | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]] *[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq]] *Beteja e Opijazit *[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] *Operacioni afër Gjeravicës | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Agim Ramadani''' ([[3 Maj]] [[1963]] – [[11 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''"KATANA"''', ishte njëri nga komandantët më të shquar dhe më aktivë të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] në Zonën Operative të Dukagjinit. Lindi më [[3 maj]] [[1963]] në fshatin [[Zhegër]] të Komunës së [[Gjilani|Gjilanit]] dhe ra dëshmorë më [[11 prill]] [[1999]] në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998, ai zhvilloi operacione të suksesshme ushtarake kundër forcave serbe përreth kufirit Kosovë–Shqipëri dhe mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]] e cila u zhvillua më 9 prill të vitit 1999, ku gjithashtu ai ishte komandant i Brigadës 138 deri në ditën e rënies heroike të tij. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. ==Jeta e hershme== Të parët e Familjes së tij ishin me prejardhje nga Malësia e Karadakut, pikërisht nga fshati Depcë afër Preshevës. Shkollimin Fillor e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Gjilan në vitin 1980, dhe më pas e vazhdoi Akademinë Ushtarake–Drejtimi i Komunikacionit në [[Zagrebi|Zagreb]] të [[Kroacia|Kroacisë]]. Me poezi dhe pikturë është marrë që nga shkollimi i mesëm. Përderisa poezitë e tij, sa ishte gjallë i mbetën të shpërndara nëpër revista të ndryshme e në dorëshkrim, si piktor organizoi ekspozita kolektive e personale në Kroaci, ku punoi si ushtarak dhe në Zvicër ku jetoi si emigrant politik dhe me fillimin e luftës në Kroaci, ai e braktisi ish–Armatën Jugosllave ku punonte si oficer. Në vitin 1998 pranohet anëtarë nderi në Akademinë Evropiane të Arteve. Ndonëse e kishte të rregulluar statusin e emigrantit, Agim Ramadani në vitin 1998, iu përgjigj thirrjes së atdheut dhe u inkuadrua në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), duke i lënë në Zvicër gruan dhe tre fëmijët e tij. Gjatë luftës u dëshmua si strateg i lartë dhe udhëheqës i dashur për ushtarët. Ishte njëri ndër hartuesit e planit për thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar, gjë të cilën edhe e bëri bashkë me shokët e vet. Ishte i pari që shkuli gurin-piramidën-kufitare në [[Kosharja|Koshare]]. Pas thyerjes së këtij kufiri, në pjesën e Kosovës, tek vendi i quajtur "Zharret", ai ra dëshmorë heroikisht për të mos vdekur kurrë. Njihet me emrin konspirativ "KATANA". Llogaritet si një nga heronjtë më të njohur të historisë së re shqiptare. Në Gjilan para Teatrit Kombëtar i është ngritur një shtatore, në të cilën janë komponuar të gjitha elementet artistike dhe luftarake të Agim Ramadanit–KATANËS. Është përfaqësuar në disa leksikone dhe antologji të shkrimtarëve shqiptarë, të botuara pas luftës së Kosovës në vitin 2000. Agimi la pas vetes tre pasardhës, djemtë Jetonin dhe Edonin, si dhe vajzën Lorinën. [[Skeda:Shtatorja e Agim Ramadanit.jpg|parapamje|340px|Shtatorja e Agim Ramadanit në Gjilan.]] ==Lufta e Kosovës== Me shpërthimin e Luftës së Kosovës, Agim Ramadani iu bashkua [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku menjëherë u bë komandant në Zonën Operative të Dukagjinit. ===Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq=== Më [[26 Korrik|28 Korrik]] [[1998]], Agim Ramadani erdhi për të përforcuar mbrojtjen e fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Trupat e Ushtrisë Jugosllave sulmuan fshatrat nga Baza Ushtarake e Koshares për të marrë dy pikat strategjike, por sulmi jugosllav dështoi, duke rezultuar në 8 ushtarë serbë të vrarë si dhe një major serb të Ushtrisë Jugosllave, ndërsa UÇK-ja nën komandën e Agim Ramadanit pësoi tre viktima. ===Beteja e Opijazit=== Aksioni i tij i parë ushtarak ndodhi më [[9 Gusht]] [[1998]] në fshatin Opijaz ku mposhti me sukses forcat serbo–jugosllave duke vrarë 17 ushtarë serbë si dhe 2 oficerë serbë të Ushtrisë Jugosllave. ===Operacioni Shqiponja=== Më [[15 Gusht]] [[1998]], Agim Ramadani nisi "Operacionin Shqiponja", i cili përfshinte sulmin e stacionit policor të Zhilloviçit me vetëm 8 ushtarë të UÇK-së kundër një batalioni të madh të Ushtrisë Jugosllave. Sulmi ishte i planifikuar mirë dhe u ekzekutua me sukses, duke rezultuar në numrin më të madh të vdekjeve të ushtrisë jugosllave gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ndërkaq, UÇK-ja nuk ka pasur viktima. ===Operacioni afër Gjeravicës=== Operacioni i tij i radhës kundër forcave serbo–jugosllave ndodhi në një postë ushtarake jugosllave dhe në një Kullë Roje pranë malit të Gjeravicës më [[15 Shtator]] [[1998]]. Përsëri forcat serbo–jugosllave pësuan një disfatë të rëndë, me një nga numri më i madh i vdekjeve gjatë luftës në atë kohë. Sulmi i Agim Ramadanit la të vdekur 40 ushtarë serbë dhe 20 të plagosur. ===Operacioni Feniks=== Në operacionin e tij të ardhshëm të koduar si "Operacioni Feniks" më [[30 Shtator]] [[1998]], Agim Ramadani sulmoi pozicionet e Ushtrisë Jugosllave pranë Bazës Ushtarake Serbe në Koshare. Përsëri operacioni përfundoi me fitoren e brigadës së Agim Ramadanit, duke vrarë 6 ushtarë serbë, duke plagosur 8 të tjerë, si dhe e shkatërruan 1 tank dhe 1 autoblind. ===Beteja e Koshares=== Më [[9 Prill]] [[1999]] Agim Ramadani, së bashku me 136 ushtarë nën komandën e tij, kaloi kufirin Shqipëri–Kosovë afër Koshares dhe sulmoi Forcat Jugosllave që ishin rreth 300 ushtarë, duke filluar Betejën më të përgjakshme në tërë Luftën e Kosovës. Luftimet e ditës së parë zgjatën 24 orë dhe përfunduan me fitoren e forcave të Agim Ramadanit, duke i detyruar ushtarët serbë të tërhiqen nga baza ushtarake e Koshares. Luftimet e ashpra lanë të vdekur 4 ushtarë të UÇK-së dhe 23 ushtarë serbë. == Tituj të veprave == * Një jetë tjetër - Prishtinë [[2002]] (pas vdekjës) == Shiko edhe këtë == {{Libri|Copëza historie nga lufta e Kosovës/3|Copëza historie nga lufta e Kosovës}} [https://web.archive.org/web/20100921011804/http://kosharja99.info/] {{DEFAULTSORT:Ramadani, Agim}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ==Shënime== ==Referencat== ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Koshares]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Pavarësia e Kosovës]] knii69kfcqtaczkbj56cbpuu4e8rbgq 2976516 2976493 2026-05-02T23:33:00Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976516 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Agim Ramadani | image = [[File:Permendorja Agim Ramadani.JPG|300px]] | caption = ''Mu shterrshin syt nëse pushoj Lirinë tënde me ëndërrue, mallkue qoftë gjaku im nëse më vrasin pa luftue''. | birth_date = 3 Maj 1963 | birth_place = [[Zhegër]], [[Komuna e Gjilanit]], [[Kosovë]] | death_date = 11 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''"KATANA"''' | birthname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1998 – 1999 | rank = [[Komandant]] Brigade | servicenumber = | unit = Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, ([[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], rajoni i [[Gjakovë]]s, [[Kosovë]]) | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]] *[[Operacioni Feniks|Operacioni "Feniks"]] *[[Luftimet në Gjocaj e Jasiq (1998)|Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq]] *Beteja e Opijazit *[[Operacioni Shqiponja (Kosovë)|Operacioni "Shqiponja"]] *Operacioni afër Gjeravicës | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Agim Ramadani''' ([[3 Maj]] [[1963]] – [[11 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''"KATANA"''', ishte njëri nga komandantët më të shquar dhe më aktivë të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] në Zonën Operative të Dukagjinit. Lindi më [[3 maj]] [[1963]] në fshatin [[Zhegër]] të Komunës së [[Gjilani|Gjilanit]] dhe ra dëshmorë më [[11 prill]] [[1999]] në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998, ai zhvilloi operacione të suksesshme ushtarake kundër forcave serbe përreth kufirit Kosovë–Shqipëri dhe mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]] e cila u zhvillua më 9 prill të vitit 1999, ku gjithashtu ai ishte komandant i Brigadës 138 deri në ditën e rënies heroike të tij. Pas përfundimit të luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. ==Jeta e hershme== Të parët e Familjes së tij ishin me prejardhje nga Malësia e Karadakut, pikërisht nga fshati Depcë afër Preshevës. Shkollimin Fillor e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Gjilan në vitin 1980, dhe më pas e vazhdoi Akademinë Ushtarake–Drejtimi i Komunikacionit në [[Zagrebi|Zagreb]] të [[Kroacia|Kroacisë]]. Me poezi dhe pikturë është marrë që nga shkollimi i mesëm. Përderisa poezitë e tij, sa ishte gjallë i mbetën të shpërndara nëpër revista të ndryshme e në dorëshkrim, si piktor organizoi ekspozita kolektive e personale në Kroaci, ku punoi si ushtarak dhe në Zvicër ku jetoi si emigrant politik dhe me fillimin e luftës në Kroaci, ai e braktisi ish–Armatën Jugosllave ku punonte si oficer. Në vitin 1998 pranohet anëtarë nderi në Akademinë Evropiane të Arteve. Ndonëse e kishte të rregulluar statusin e emigrantit, Agim Ramadani në vitin 1998, iu përgjigj thirrjes së atdheut dhe u inkuadrua në radhët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), duke i lënë në Zvicër gruan dhe tre fëmijët e tij. Gjatë luftës u dëshmua si strateg i lartë dhe udhëheqës i dashur për ushtarët. Ishte njëri ndër hartuesit e planit për thyerjen e kufirit shqiptaro-shqiptar, gjë të cilën edhe e bëri bashkë me shokët e vet. Ishte i pari që shkuli gurin-piramidën-kufitare në [[Kosharja|Koshare]]. Pas thyerjes së këtij kufiri, në pjesën e Kosovës, tek vendi i quajtur "Zharret", ai ra dëshmorë heroikisht për të mos vdekur kurrë. Njihet me emrin konspirativ "KATANA". Llogaritet si një nga heronjtë më të njohur të historisë së re shqiptare. Në Gjilan para Teatrit Kombëtar i është ngritur një shtatore, në të cilën janë komponuar të gjitha elementet artistike dhe luftarake të Agim Ramadanit–KATANËS. Është përfaqësuar në disa leksikone dhe antologji të shkrimtarëve shqiptarë, të botuara pas luftës së Kosovës në vitin 2000. Agimi la pas vetes tre pasardhës, djemtë Jetonin dhe Edonin, si dhe vajzën Lorinën. [[Skeda:Shtatorja e Agim Ramadanit.jpg|parapamje|340px|Shtatorja e Agim Ramadanit në Gjilan.]] ==Lufta e Kosovës== Me shpërthimin e Luftës së Kosovës, Agim Ramadani iu bashkua [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku menjëherë u bë komandant në Zonën Operative të Dukagjinit. ===Operacionet në Gjocaj dhe Jasiq=== Më [[26 Korrik|28 Korrik]] [[1998]], Agim Ramadani erdhi për të përforcuar mbrojtjen e fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Trupat e Ushtrisë Jugosllave sulmuan fshatrat nga Baza Ushtarake e Koshares për të marrë dy pikat strategjike, por sulmi jugosllav dështoi, duke rezultuar në 8 ushtarë serbë të vrarë si dhe një major serb të Ushtrisë Jugosllave, ndërsa UÇK-ja nën komandën e Agim Ramadanit pësoi tre viktima. ===Beteja e Opijazit=== Aksioni i tij i parë ushtarak ndodhi më [[9 Gusht]] [[1998]] në fshatin Opijaz ku mposhti me sukses forcat serbo–jugosllave duke vrarë 17 ushtarë serbë si dhe 2 oficerë serbë të Ushtrisë Jugosllave. ===Operacioni Shqiponja=== Më [[15 Gusht]] [[1998]], Agim Ramadani nisi "Operacionin Shqiponja", i cili përfshinte sulmin e stacionit policor të Zhilloviçit me vetëm 8 ushtarë të UÇK-së kundër një batalioni të madh të Ushtrisë Jugosllave. Sulmi ishte i planifikuar mirë dhe u ekzekutua me sukses, duke rezultuar në numrin më të madh të vdekjeve të ushtrisë jugosllave gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ndërkaq, UÇK-ja nuk ka pasur viktima. ===Operacioni afër Gjeravicës=== Operacioni i tij i radhës kundër forcave serbo–jugosllave ndodhi në një postë ushtarake jugosllave dhe në një Kullë Roje pranë malit të Gjeravicës më [[15 Shtator]] [[1998]]. Përsëri forcat serbo–jugosllave pësuan një disfatë të rëndë, me një nga numri më i madh i vdekjeve gjatë luftës në atë kohë. Sulmi i Agim Ramadanit la të vdekur 40 ushtarë serbë dhe 20 të plagosur. ===Operacioni Feniks=== Në operacionin e tij të ardhshëm të koduar si "Operacioni Feniks" më [[30 Shtator]] [[1998]], Agim Ramadani sulmoi pozicionet e Ushtrisë Jugosllave pranë Bazës Ushtarake Serbe në Koshare. Përsëri operacioni përfundoi me fitoren e brigadës së Agim Ramadanit, duke vrarë 6 ushtarë serbë, duke plagosur 8 të tjerë, si dhe e shkatërruan 1 tank dhe 1 autoblind. ===Beteja e Koshares=== Më [[9 Prill]] [[1999]] Agim Ramadani, së bashku me 136 ushtarë nën komandën e tij, kaloi kufirin Shqipëri–Kosovë afër Koshares dhe sulmoi Forcat Jugosllave që ishin rreth 300 ushtarë, duke filluar Betejën më të përgjakshme në tërë Luftën e Kosovës. Luftimet e ditës së parë zgjatën 24 orë dhe përfunduan me fitoren e forcave të Agim Ramadanit, duke i detyruar ushtarët serbë të tërhiqen nga baza ushtarake e Koshares. Luftimet e ashpra lanë të vdekur 4 ushtarë të UÇK-së dhe 23 ushtarë serbë. == Tituj të veprave == * Një jetë tjetër - Prishtinë [[2002]] (pas vdekjës) == Shiko edhe këtë == {{Libri|Copëza historie nga lufta e Kosovës/3|Copëza historie nga lufta e Kosovës}} [https://web.archive.org/web/20100921011804/http://kosharja99.info/] {{DEFAULTSORT:Ramadani, Agim}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Dëshmorë]] [[Kategoria:Lindje 1963]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Gjilani]] {{Portal|Gjilani|Kosova}} [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] ==Shënime== ==Referencat== ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Koshares]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Beteja e Junikut]] *[[Pavarësia e Kosovës]] dx28qqnwyph824aidf0hhm9v17i9ugt 0 20315 2976520 2873370 2026-05-02T23:46:06Z Leutrim.P 113691 ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976520 wikitext text/x-wiki '''Ismet Jashari''' ([[16 Prill]] [[1967]] – [[25 Gusht]] [[1998]]) i njohur si '''Komandant Kumanova,''' ishte një komandant dhe luftëtar i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së). Lindi më [[16 prill]] [[1967]] në fshatin [[Orizare]] të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]] në [[Maqedoni]] dhe ra dëshmorë më [[25 gusht]] [[1998]] gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në [[Kleçka|Kleçkë]] të [[Kosova|Kosovës]]. Pas rënies së tij, Brigada 121 e Zonës Operative të Pashtrikut të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës e mori emrin e tij. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Për ta nderuar emrin e tij, më vonë edhe Brigada 113 e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare u quajt Brigada 113 "Ismet Jashari", gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]]. {{Infobox military person | name = Ismet Jashari | image = [[File:Ismet Jashari, Hero Kombetar, Prizren.jpg|300px]] | caption = '''Përmendorja e Heroit Ismet Jashari në [[Prizren]]''' | birth_date = 16 Prill 1967 | birth_place = [[Orizare]], [[Komuna e Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Maqedonia e Veriut]]) | death_date = 25 Gusht 1998 | death_place = [[Kleçka|Kleçkë]], [[Kosovë]] | nickname ='''"Komandant Kumanova"''' | birth_name = | allegiance = [[Skeda:UCK KLA.svg|32px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) | branch = | serviceyears = 1997 – 1998 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = Brigada 121 "Kumanova" (Kosovë) | commands = Zona Operative e Drenicës, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *Operacionet në Klinë dhe Dukagjin *Beteja e Kleçkës *Beteja e Luzhnicës *[[Beteja e Llapushnikut]] *Beteja e Grykës së Carralevës *Beteja e Qafës së Duhlës *Ofensiva e Qershorit 1998 *Sulmi i Bllacës *Ofensiva verore 1998 *Ofensiva e Gushtit 1998 | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== U lind më 16 prill 1967 në fshatin [[Orizare]] të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]] në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]]. Shkollën fillore e kreu në vendlindje për ta vazhduar shkollimin e mesëm në Gjimnazin e [[Kumanovë]]s. Si nxënës i shkollës së mesme, ai nis të merret me aktivitet patriotik dhe shpejt bie në sy të pushtetit të atëhershëm dhe përjashtohet nga shkolla, por Ismeti shkollimin do ta vazhdon në Gjimnazin "Skënderbeu" në [[Preshevë]]. Ka qenë nxënës i zellshëm dhe ka shfaqur interesim të veçantë për t’u pajisur me dituri. Derisa ishte nxënës, atij i bie në dorë shtypi ilegal i kohës. Në këtë kohë ai inkuadrohet edhe në radhët e Lëvizjes Popullore për Republikën e Kosovës. Gjatë kësaj kohe vazhdimisht përcillet nga organet e sigurimit shtetëror serb, për çka detyrohet që në gusht të vitit 1988 të emigron në [[Zvicra|Zvicër]], ku vazhdon veprimtarinë e tij patriotike me shumë shokë të tjerë të idealit. Asokohe ishte në kontakt të vazhdueshëm me vëllezërit e tij, Muratin dhe Xhemajlin, si dhe me shumë shokë të tyre, të cilët zhvillonin aktivitet propagandues çlirimtar. Të dy vëllezërit e tij më të mëdhenj, Xhemajli dhe Murati, ishin arrestuar dhe dënuar nga regjimi komunist jugosllav, për shkak të përkrahjes së kërkesave të shqiptarëve në Kosovë, të shprehura në demonstratat e marsit dhe të prillit të vitit 1981. Ismet Jashari i takon brezit militant atdhetar, i cili kurdoherë veproi në mbështetje të alternativës për të ju kundërvënë me forcë pushtuesit. Ai sëbashku me bashkëmendimtarët nuk e ndërpreu veprimtarinë e tij atdhetare në krijimin e kushteve për luftë të armatosur kundër pushtuesit të viseve të Shqipërisë Etnike. Ismet Jashari ishte ndër të parët që mori pjesë në themelimin e fondit “Vendlindja thërret”. Ky fond u bë bazë kryesore e logjistikës dhe e financimit të luftës së [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Në diasporë, nëpër shumë tubime, demonstrata e ndeja nëpër oda Ismeti do të shprehet: '''"LIRIA E NJË POPULLI FITOHET VETËM DHE VETËM ME GJAK"'''. Këtë dëshirë dhe ideal ai do ta bëjë realitet. U thotë lamtumirë të gjithëve me radhë: bashkëshortes, vajzave, farefisit, shokëve dhe miqve, të gjithëve që i donte dhe e donin duke iu përgjigjur thirrjes '''"ATDHEU NË RREZIK – VENDLINDJA THËRRET"'''. Niset për në tokën arbërore dhe radhitet ndër të parët e luftëtarëve të lirisë në [[UÇK|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së). Me të ishin: Fatmir Limaj, Haxhi Shala, Xhevë e Fehmi Lladrovci e shumë e shumë patriotë të tjerë që nga diaspora do të vijnë të futen në zonat e okupuara të Drenicës legjendare, aty ku Komandanti Legjendar [[Adem Jashari|ADEM JASHARI]] e la amanet se: '''"KURRË KËTO TROJE NUK KANË QENË DHE NUK DO TË JENË SLLAVE, KANË QENË DHE DO TË JENË PËR MOTË E JETË TROJE SHQIPTARE"'''. Këta ishin trimat e lirisë që reflektonin shpresë dhe frymëzim për të gjithë ushtarët dhe popullatën civile. Ishin KUMANOVA, ÇELIKU e TOPI dhe shumë trima të tjerë të lirisë që shiheshin kudo në Kosovë, ata ishin në Likovc, Drenovc, Lladrovc, Kleçkë, Qafë Dulë, Malishevë, Jezerc e Llapushnik, ishin gjithëkund, ishin 1,2,3 u bënë shumë e më shumë. U bënë mijëra e mijëra trima që nuk kursyen më të shtrenjtën – Jetën e tyre për liri dhe atdhe. Komandant Kumanova ishte gjithkund, në flakë e barot, në mesin e shokëve, në mesin e popullatës ai ishte shok, ushtar dhe njëkohësisht komandant. ==Lufta e Kosovës== Ismet Jashari iu bashkua UÇK-së pas masakrës së Prekazit më 7 mars 1998. Më 11 mars, sëbashku me udhëheqës të tjerë të UÇK-së si Fehmi Lladrovci, Bekim Berisha dhe Fatmir Limaj, hynë në Luginën e Drenicës, ku UÇK-ja vepronte kundër Ushtrisë Jugosllave. Më vonë në atë muaj, Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, caktoi Ismet Jasharin komandant në rajonin e Llaushës. Në fund të marsit 1998, Ismet Jashari, së bashku me Fatmir Limajn, formuan njësinë "Çeliku", me seli në Kleçkë. Në prill të vitit 1998, Ismet Jashari u zu në pritë nga forcat serbo–jugosllave në mes të fshatrave Volljakë dhe Çupevë, teksa po kthehej në Kleçkë nga drejtimi i operacioneve ushtarake në Klinë dhe Dukagjin. Ismet Jashari i mbijetoi sulmit, por u plagos në të dyja këmbët. Më 9 maj 1998, Ismet Jashari, i cili ende nuk ishte shëruar plotësisht nga lëndimet që pësoi gjatë pritës, udhëhoqi forcat e tij në Llapushnik, ku mposhti ushtrinë dhe policinë serbo–jugosllave dhe pushtoi qytetin. Pas pushtimit të Llapushnikut, Ismet Jashari udhëhoqi operacionet e mëtejshme kundër forcave jugosllave, duke i mposhtur ato në beteja të shumta dhe duke pushtuar vendet e rëndësishme strategjike të Qafës së Duhllës dhe Grykës së Carralevës. Nga fillimi i majit deri në gusht 1998, Ismet Jashari përforcoi vendet strategjike në Drenicën jugore, Llapushnik dhe Qafën e Duhllës për një ofensivë të ardhshme jugosllave. Më 14 qershor 1998, forcat serbo–jugosllave sulmuan dhe pushtuan Grykën e Carralevës dhe Qafën e Duhllës, të mbajtura nga forcat e Ismet Jasharit, tre ditë më vonë Ismet Jashari kundërsulmoi Ushtrinë Jugosllave, e cila po përgaditej të depërtonte drejt Luzhnicës. Ismet Jashari arriti të rimarrë Grykën e Carralevës, duke e detyruar Ushtrinë Jugosllave të tërhiqej në pozicionet e saj në Qafën e Duhllës. Në fund të qershorit 1998, Ismet Jashari dyzetoi pozitat e tij në Carralevë, Zborcë, Blinajë, Fushticë, Tërpezë, Bllacë dhe kudo në territoret që ishin nën kontrollin e UÇK-së në Drenicën jugore dhe në Llaushë. Në gusht të vitit 1998, Ismet Jashari sulmoi dhe mposhti njësitet e Ushtrisë Jugosllave në disa raste, si në Shtëpinë e Pylltarit, Urën e Sahitit dhe në fshatin Belinc. Gjatë një ofensive të madhe jugosllave më 25 dhe 26 korrik 1998, forcat e Ismet Jasharit luftuan me Ushtrinë Jugosllave në Llapushnik, Zborc dhe Grykën e Carralevës, por nuk mundën t'i mbanin këto vende strategjike. Më 23 gusht 1998, forcat serbo–jugosllave marshuan në drejtim të Kleçkës, ku ndodhej edhe Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, por u pritën nga forcat e Ismet Jasharit në Luzhnicë, të cilët ndaluan Ushtrinë Jugosllave të depërtonte drejt Kleçkës për një ditë të tërë, duke qenë në numër të madh. Më 24 gusht 1998, Ushtria Jugosllave kishte shtuar ofensivën e saj duke sulmuar forcat e Ismet Jasharit me topa të kalibrit të madh dhe raketa tokë-ajër, duke arritur përfundimisht të dëbojë UÇK-në nga Luzhnica dhe të pushtojë Kleçkën. Një ditë më vonë, më 25 gusht, Ismet Jashari kishte ndërmarrë një kundërsulm të befasishëm në përpjekje për të tërhequr trupat e ushtarëve të rënë. Pas disa orësh luftime të ngushta në Luzhnicë, Ismet Jashari ra heroikisht në betejë. Në dhjetor të vitit 1998, bashkëluftëtarët e Ismet Jasharit-komandant Kumanovës, ndërmarrin një aksion në afërsi të fshatit Shirokë të Therandës (ish-Suharekë), nga ku arrijnë ti tërheqin trupat e 5 dëshmorëve, të cilët i varrosin me nderime ushtarake në Kleçkë. Këta trupa, forcat armike serbe i kishin dërguar në Shirokë, në përpjekje për tua humbur gjurmët. Sot trupi i dëshmorit Ismet Jashari pushon në kompleksin e Varrezave të Dëshmorëve në Kleçkë të Kosovës, ku pushojnë edhe trupat e 66 dëshmorëve të tjerë të UÇK-së, të cilët ishin pjesë e Brigadës 121 "Ismet Jashari-Kumanova". ==Vdekja== Më 25 Gusht 1998 në një aksion të guximshëm duke luftuar ballë për ballë me Forcat Serbe, Ismet Jashari bie dëshmorë për të mbetur YLL I PASHUAR I LIRISË. Liria është më e shtrenjtë se çdo gjë tjetër, dëshmorët janë të pavdekshëm, amaneti i tyre është shumë i fuqishëm. Falë gjakut që derdhën Ismeti dhe mijëra dëshmorë e martirë të tjerë të kombit, sot Kosova gëzon pavarësinë si shteti më i ri në botë. ISMET JASHARI më 25 gusht 2009 shpallet [[Hero i Kosovës]]. ISMET JASHARI e deshti më shumë lirinë se jetën, e deshti më shumë atdheun se veten, ai bëri shumë për të gjithë ne. Ne gjithmonë do ta nderojmë atë. ==Trashëgimia== Dëshmori Ismet Jashari ka lënë pas bashkëshorten e tij të jetës Habiben, dhe 5 vajzat e tij Marigonën, Monikën, Donikën, Margaritën dhe Artanën. Rrugën e Ismetit e vazhdoi vëllai i tij i madh, Xhemajli, i cili gjatë luftës çlirimtare të vitit 2001 në Maqedoni ka kryer detyrën e shefit të mobilizimit në brigadën 113 të UÇK-së e cila u emërua me emrin Brigada 113 “Ismet Jashari – Kumanova”, që ka vepruar në rrethinën e Likovës dhe Kumanovës deri në mbarim të luftës. Në nderim dhe respekt të heroizmit të treguar për çlirimin e Kosovës, pas rënies së tij, Brigada 121 e Zonës Operative të Pashtrikut të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës mori emrin “Ismet Jashari – Kumanova”. Për ta nderuar emrin e tij, më vonë, në verë të vitit 2001, edhe brigada 113 e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, e cila ka vepruar në zonën e Kumanovës, ka marrë emrin e “Ismet Jasharit” Në vitin 2011, u vendos shtatorja e heroit Ismet Jasharit në fshatin e tij të lindjes në [[Orizare]], me urdhër të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]]. == Shiko më shumë == *[[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]<br> *[[Pavarësia e Kosovës]] == Lidhje të jashtme == === Video === *[http://www.youtube.com/watch?v=M_ksUtnzWD0 UCK - Komandant Kumanova] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]] [[Kategoria:Heronj]] [[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] m0jwl4p6s1p8pfvnrmml48rvic5ua0x 2976521 2976520 2026-05-02T23:46:38Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976521 wikitext text/x-wiki '''Ismet Jashari''' ([[16 Prill]] [[1967]] – [[25 Gusht]] [[1998]]) i njohur si '''Komandant Kumanova,''' ishte një komandant dhe luftëtar i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së). Lindi më [[16 prill]] [[1967]] në fshatin [[Orizare]] të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]] në [[Maqedoni]] dhe ra dëshmorë më [[25 gusht]] [[1998]] gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në [[Kleçka|Kleçkë]] të [[Kosova|Kosovës]]. Pas rënies së tij, Brigada 121 e Zonës Operative të Pashtrikut të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës e mori emrin e tij. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Për ta nderuar emrin e tij, më vonë edhe Brigada 113 e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare u quajt Brigada 113 "Ismet Jashari", gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]]. {{Infobox military person | name = Ismet Jashari | image = [[File:Ismet Jashari, Hero Kombetar, Prizren.jpg|300px]] | caption = '''Përmendorja e Heroit Ismet Jashari në [[Prizren]]''' | birth_date = 16 Prill 1967 | birth_place = [[Orizare]], [[Komuna e Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Maqedonia e Veriut]]) | death_date = 25 Gusht 1998 | death_place = [[Kleçka|Kleçkë]], [[Kosovë]] | nickname ='''"Komandant Kumanova"''' | birth_name = | allegiance = [[Skeda:UCK KLA.svg|32px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) | branch = | serviceyears = 1997 – 1998 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = Brigada 121 "Kumanova" (Kosovë) | commands = Zona Operative e Drenicës, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]] *Operacionet në Klinë dhe Dukagjin *Beteja e Kleçkës *Beteja e Luzhnicës *[[Beteja e Llapushnikut]] *Beteja e Grykës së Carralevës *Beteja e Qafës së Duhlës *Ofensiva e Qershorit 1998 *Sulmi i Bllacës *Ofensiva verore 1998 *Ofensiva e Gushtit 1998 | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} ==Jeta e hershme== U lind më 16 prill 1967 në fshatin [[Orizare]] të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]], rajoni i [[Kumanova|Kumanovës]] në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]]. Shkollën fillore e kreu në vendlindje për ta vazhduar shkollimin e mesëm në Gjimnazin e [[Kumanovë]]s. Si nxënës i shkollës së mesme, ai nis të merret me aktivitet patriotik dhe shpejt bie në sy të pushtetit të atëhershëm dhe përjashtohet nga shkolla, por Ismeti shkollimin do ta vazhdon në Gjimnazin "Skënderbeu" në [[Preshevë]]. Ka qenë nxënës i zellshëm dhe ka shfaqur interesim të veçantë për t’u pajisur me dituri. Derisa ishte nxënës, atij i bie në dorë shtypi ilegal i kohës. Në këtë kohë ai inkuadrohet edhe në radhët e Lëvizjes Popullore për Republikën e Kosovës. Gjatë kësaj kohe vazhdimisht përcillet nga organet e sigurimit shtetëror serb, për çka detyrohet që në gusht të vitit 1988 të emigron në [[Zvicra|Zvicër]], ku vazhdon veprimtarinë e tij patriotike me shumë shokë të tjerë të idealit. Asokohe ishte në kontakt të vazhdueshëm me vëllezërit e tij, Muratin dhe Xhemajlin, si dhe me shumë shokë të tyre, të cilët zhvillonin aktivitet propagandues çlirimtar. Të dy vëllezërit e tij më të mëdhenj, Xhemajli dhe Murati, ishin arrestuar dhe dënuar nga regjimi komunist jugosllav, për shkak të përkrahjes së kërkesave të shqiptarëve në Kosovë, të shprehura në demonstratat e marsit dhe të prillit të vitit 1981. Ismet Jashari i takon brezit militant atdhetar, i cili kurdoherë veproi në mbështetje të alternativës për të ju kundërvënë me forcë pushtuesit. Ai sëbashku me bashkëmendimtarët nuk e ndërpreu veprimtarinë e tij atdhetare në krijimin e kushteve për luftë të armatosur kundër pushtuesit të viseve të Shqipërisë Etnike. Ismet Jashari ishte ndër të parët që mori pjesë në themelimin e fondit “Vendlindja thërret”. Ky fond u bë bazë kryesore e logjistikës dhe e financimit të luftës së [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Në diasporë, nëpër shumë tubime, demonstrata e ndeja nëpër oda Ismeti do të shprehet: '''"LIRIA E NJË POPULLI FITOHET VETËM DHE VETËM ME GJAK"'''. Këtë dëshirë dhe ideal ai do ta bëjë realitet. U thotë lamtumirë të gjithëve me radhë: bashkëshortes, vajzave, farefisit, shokëve dhe miqve, të gjithëve që i donte dhe e donin duke iu përgjigjur thirrjes '''"ATDHEU NË RREZIK – VENDLINDJA THËRRET"'''. Niset për në tokën arbërore dhe radhitet ndër të parët e luftëtarëve të lirisë në [[UÇK|Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së). Me të ishin: Fatmir Limaj, Haxhi Shala, Xhevë e Fehmi Lladrovci e shumë e shumë patriotë të tjerë që nga diaspora do të vijnë të futen në zonat e okupuara të Drenicës legjendare, aty ku Komandanti Legjendar [[Adem Jashari|ADEM JASHARI]] e la amanet se: '''"KURRË KËTO TROJE NUK KANË QENË DHE NUK DO TË JENË SLLAVE, KANË QENË DHE DO TË JENË PËR MOTË E JETË TROJE SHQIPTARE"'''. Këta ishin trimat e lirisë që reflektonin shpresë dhe frymëzim për të gjithë ushtarët dhe popullatën civile. Ishin KUMANOVA, ÇELIKU e TOPI dhe shumë trima të tjerë të lirisë që shiheshin kudo në Kosovë, ata ishin në Likovc, Drenovc, Lladrovc, Kleçkë, Qafë Dulë, Malishevë, Jezerc e Llapushnik, ishin gjithëkund, ishin 1,2,3 u bënë shumë e më shumë. U bënë mijëra e mijëra trima që nuk kursyen më të shtrenjtën – Jetën e tyre për liri dhe atdhe. Komandant Kumanova ishte gjithkund, në flakë e barot, në mesin e shokëve, në mesin e popullatës ai ishte shok, ushtar dhe njëkohësisht komandant. ==Lufta e Kosovës== Ismet Jashari iu bashkua UÇK-së pas masakrës së Prekazit më 7 mars 1998. Më 11 mars, sëbashku me udhëheqës të tjerë të UÇK-së si Fehmi Lladrovci, Bekim Berisha dhe Fatmir Limaj, hynë në Luginën e Drenicës, ku UÇK-ja vepronte kundër Ushtrisë Jugosllave. Më vonë në atë muaj, Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, caktoi Ismet Jasharin komandant në rajonin e Llaushës. Në fund të marsit 1998, Ismet Jashari, së bashku me Fatmir Limajn, formuan njësinë "Çeliku", me seli në Kleçkë. Në prill të vitit 1998, Ismet Jashari u zu në pritë nga forcat serbo–jugosllave në mes të fshatrave Volljakë dhe Çupevë, teksa po kthehej në Kleçkë nga drejtimi i operacioneve ushtarake në Klinë dhe Dukagjin. Ismet Jashari i mbijetoi sulmit, por u plagos në të dyja këmbët. Më 9 maj 1998, Ismet Jashari, i cili ende nuk ishte shëruar plotësisht nga lëndimet që pësoi gjatë pritës, udhëhoqi forcat e tij në Llapushnik, ku mposhti ushtrinë dhe policinë serbo–jugosllave dhe pushtoi qytetin. Pas pushtimit të Llapushnikut, Ismet Jashari udhëhoqi operacionet e mëtejshme kundër forcave jugosllave, duke i mposhtur ato në beteja të shumta dhe duke pushtuar vendet e rëndësishme strategjike të Qafës së Duhllës dhe Grykës së Carralevës. Nga fillimi i majit deri në gusht 1998, Ismet Jashari përforcoi vendet strategjike në Drenicën jugore, Llapushnik dhe Qafën e Duhllës për një ofensivë të ardhshme jugosllave. Më 14 qershor 1998, forcat serbo–jugosllave sulmuan dhe pushtuan Grykën e Carralevës dhe Qafën e Duhllës, të mbajtura nga forcat e Ismet Jasharit, tre ditë më vonë Ismet Jashari kundërsulmoi Ushtrinë Jugosllave, e cila po përgaditej të depërtonte drejt Luzhnicës. Ismet Jashari arriti të rimarrë Grykën e Carralevës, duke e detyruar Ushtrinë Jugosllave të tërhiqej në pozicionet e saj në Qafën e Duhllës. Në fund të qershorit 1998, Ismet Jashari dyzetoi pozitat e tij në Carralevë, Zborcë, Blinajë, Fushticë, Tërpezë, Bllacë dhe kudo në territoret që ishin nën kontrollin e UÇK-së në Drenicën jugore dhe në Llaushë. Në gusht të vitit 1998, Ismet Jashari sulmoi dhe mposhti njësitet e Ushtrisë Jugosllave në disa raste, si në Shtëpinë e Pylltarit, Urën e Sahitit dhe në fshatin Belinc. Gjatë një ofensive të madhe jugosllave më 25 dhe 26 korrik 1998, forcat e Ismet Jasharit luftuan me Ushtrinë Jugosllave në Llapushnik, Zborc dhe Grykën e Carralevës, por nuk mundën t'i mbanin këto vende strategjike. Më 23 gusht 1998, forcat serbo–jugosllave marshuan në drejtim të Kleçkës, ku ndodhej edhe Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, por u pritën nga forcat e Ismet Jasharit në Luzhnicë, të cilët ndaluan Ushtrinë Jugosllave të depërtonte drejt Kleçkës për një ditë të tërë, duke qenë në numër të madh. Më 24 gusht 1998, Ushtria Jugosllave kishte shtuar ofensivën e saj duke sulmuar forcat e Ismet Jasharit me topa të kalibrit të madh dhe raketa tokë-ajër, duke arritur përfundimisht të dëbojë UÇK-në nga Luzhnica dhe të pushtojë Kleçkën. Një ditë më vonë, më 25 gusht, Ismet Jashari kishte ndërmarrë një kundërsulm të befasishëm në përpjekje për të tërhequr trupat e ushtarëve të rënë. Pas disa orësh luftime të ngushta në Luzhnicë, Ismet Jashari ra heroikisht në betejë. Në dhjetor të vitit 1998, bashkëluftëtarët e Ismet Jasharit-komandant Kumanovës, ndërmarrin një aksion në afërsi të fshatit Shirokë të Therandës (ish-Suharekë), nga ku arrijnë ti tërheqin trupat e 5 dëshmorëve, të cilët i varrosin me nderime ushtarake në Kleçkë. Këta trupa, forcat armike serbe i kishin dërguar në Shirokë, në përpjekje për tua humbur gjurmët. Sot trupi i dëshmorit Ismet Jashari pushon në kompleksin e Varrezave të Dëshmorëve në Kleçkë të Kosovës, ku pushojnë edhe trupat e 66 dëshmorëve të tjerë të UÇK-së, të cilët ishin pjesë e Brigadës 121 "Ismet Jashari-Kumanova". ==Vdekja== Më 25 Gusht 1998 në një aksion të guximshëm duke luftuar ballë për ballë me Forcat Serbe, Ismet Jashari bie dëshmorë për të mbetur YLL I PASHUAR I LIRISË. Liria është më e shtrenjtë se çdo gjë tjetër, dëshmorët janë të pavdekshëm, amaneti i tyre është shumë i fuqishëm. Falë gjakut që derdhën Ismeti dhe mijëra dëshmorë e martirë të tjerë të kombit, sot Kosova gëzon pavarësinë si shteti më i ri në botë. ISMET JASHARI më 25 gusht 2009 shpallet [[Hero i Kosovës]]. ISMET JASHARI e deshti më shumë lirinë se jetën, e deshti më shumë atdheun se veten, ai bëri shumë për të gjithë ne. Ne gjithmonë do ta nderojmë atë. ==Trashëgimia== Dëshmori Ismet Jashari ka lënë pas bashkëshorten e tij të jetës Habiben, dhe 5 vajzat e tij Marigonën, Monikën, Donikën, Margaritën dhe Artanën. Rrugën e Ismetit e vazhdoi vëllai i tij i madh, Xhemajli, i cili gjatë luftës çlirimtare të vitit 2001 në Maqedoni ka kryer detyrën e shefit të mobilizimit në brigadën 113 të UÇK-së e cila u emërua me emrin Brigada 113 “Ismet Jashari – Kumanova”, që ka vepruar në rrethinën e Likovës dhe Kumanovës deri në mbarim të luftës. Në nderim dhe respekt të heroizmit të treguar për çlirimin e Kosovës, pas rënies së tij, Brigada 121 e Zonës Operative të Pashtrikut të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës mori emrin “Ismet Jashari – Kumanova”. Për ta nderuar emrin e tij, më vonë, në verë të vitit 2001, edhe brigada 113 e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, e cila ka vepruar në zonën e Kumanovës, ka marrë emrin e “Ismet Jasharit” Në vitin 2011, u vendos shtatorja e heroit Ismet Jasharit në fshatin e tij të lindjes në [[Orizare]], me urdhër të [[Komuna e Likovës|Komunës së Likovës]]. == Shiko më shumë == *[[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]]<br> *[[Pavarësia e Kosovës]] == Lidhje të jashtme == === Video === *[http://www.youtube.com/watch?v=M_ksUtnzWD0 UCK - Komandant Kumanova] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]] [[Kategoria:Heronj]] [[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Karadaku]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] l283lmkpwgbk7ojogiacm44wqv33azu 0 20869 2976301 2764435 2026-05-02T14:16:52Z Mitrovica02 128863 /* Politika */ 2976301 wikitext text/x-wiki {{Coord|51|31|N|7|28|E|display=title}} {{Infobox settlement |Emri = {{PAGENAME}} | image_seal = Coat of arms of Dortmund.svg | seal_size = 100px | image_map = Lage der Stadt Dortmund in Deutschland.png | image_skyline = Dortmund City.jpg | population_total = 580.511 |Dendësia = 2062 |Sipërfaqja = 280,71 |Shteti = Gjermania |Qarku = Qyteti i pavarur |Adresa e kuvendit = Friedensplatz 1,<br />44135 Dortmundi | postal_code = 44135–44388 |Prefiksi = 0231 | website = http://www.dortmund.de/ |Kryetari i Bashkisë = [[Ullrich Sierau]] |Partia udhëheqëse = [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands]] |Shënim = }} '''Dortmundi''' ''([[latinisht]] [[Tremonia]]'') është një qytet në perëndim të [[Gjermania|Gjermanisë]] dhe gjendet në zonën e Ruhrit. Ai është qyteti dhe qendra tregtare e ekonomike më e madhe e [[Westfalen]]it dhe i përket landit të [[Nordrhein-Westfalen]]it. Varur nga dita e saktë e numërimit dhe burimi informativ, Dortmundii radhitet midis vendit të gjashtë dhe të tetë për nga madhësia e qyteteve gjermane. Kurse nga sipërfaqja qyteti zë vendin e nëntë. Dortmundi është zhvilluar nga një qytet industrial në një zonë shumë të rëndësishme me "High-Tech" për landin Nordrhein-Westfalen. == Historia == Gjurmët e para të zgjidhjes në datën aktuale të qytetit Dortmundi përsëri në periudhën neolitike. Dortmundi është përmendur në 880 për herë të parë si Throtmanni. Përmendja e parë e të drejtave të tregut Dortmundi nga viti 990. Në shekullin e 11, sipas legjendës Reinoldus shenjt mbrojtës i qytetit ishte. Në 1152 një ditë gjykatë i mbretit Fridrih Barbarosa, perandori i ardhshëm u mbajt në Dortmundi. Si rezultat, u vendos gjithnjë artizanët dhe tregtarët rreth pallatit mbretëror dhe kontribuar gradual të bëhet një qytet i Dortmundit në. Tashmë në 1200, zgjerimi i tanishëm i qendrës së qytetit ishte prej 82h marra dhe të siguruara nga ramparts. Në 1232 (ose 1231), ka pasur një zjarr i madh. Shkaktuar me sa duket nga zjarrvënie, ai shkatërroi qytetin pothuajse tërësisht. Zjarri shpërthyen ndoshta në veri të Hellweg sidomos në qendër të dendur të populluar të qytetit dhe jo vetëm shkatërroi shtëpitë prej druri e tregtarët dhe mjeshtrit, por edhe guri Reinoldikirche. Zjarri ka qenë i humbur dhe arkivat e qytetit dhe bashkë me të gjitha dokumentet nga koha para zjarrit të qytetit. Mëparshme humbur kur privilegjet e zjarrit qyteti Dortmundi janë ripërtërirë në 1236 nga Frederick II dhe qyteti për herë të parë si një qytet perandorak (fjalë për fjalë: "Civitas Nostra Tremoniensis Imperalis"). E përmendur. Në 1293 qyteti u dha të drejtën të krijoj birrë dhe ajo filloi një zhvillim të paparë të industrisë së birrës në qytet. Pas zjarrit të madh forcuar ndikimin e shtetësisë Dortmundi. Kjo shkonin përtej kufijve të qytetit dhe ishte aq i fortë që nga 1252 qyteti Baltik i Memel është themeluar dhe konsideruar me ndihmën e tregtarëve Dortmundi, e quajnë qytetin "New Dortmundi". Kjo shtetësia apo klasë patric, vetë-besim rempublicam gubernantes të Tremoniensem (përafërsisht: mbretëronte mjeshtrave të Shtetit Dortmundi) quhet dhe përbëhej nga familjet me ndikim si Kleppings, Sudermann, i Wickedes, Swartes, Muddepennings, nga mali, Lviv, Berswordts, Uells dhe frenat , Kjo e fundit zotëronte të gjitha marrëdhëniet e shkëlqyera tregtare në të gjithë Evropën dhe në veçanti në [[Anglia|Angli]]. Epërsia e tregtarët Dortmundi madje çuan mbretit të Anglisë Edward III. në 1339 premtoi kurorën mbretërore britanike në një afat të Dortmundi tregtarët konsorciumit. Në vitin 1389 Dortmundi mbijetuar grindje Great Dortmundi me Pikat e Markut dhe Kryepeshkopi i Këln dhe aleatët e tyre, megjithatë, rënia ekonomike e qytetit u prezantua ngadalë. Ky i fundit ka qenë i ndërprerë nga Lufta Tridhjetëvjeçare dhe çoi në qytet për qytetin Ackerbürger u mbyt dhe më vonë edhe ka humbur lirinë e saj të pasur urbane. Banorët e Dortmundi ranë në këtë mënyrë deri në vitin 1793 për 4500 banorë. Ish pagesë Imperial Qyteti erdhi pas një enklavën e Principatës së Orange-Nassau. Në 1806 ai u bë pjesë e selisë së prefekturës së departements Ruhrit Dukatit të Madh të Berg. Pas fitores prusian mbi Napoleon Dortmundi ranë më në fund në 1815 në provincën Prusiane e Vestfalisë. Këtu Dortmundi në 1817 selinë e rrethit brenda rrethit administrativ të Arnsberg, në pension nga Dortmundi 1875 si Immediatstadt (rretho të qytetit). Vetëm me fillimin e industrializimit, në fillim të shekullit të 19-të, rënia mund të ndalet. Pas Urkatasteraufnahme nga 1826 ka jetuar në kuadër ramparts për 4000 njerëz në 940 shtëpi dhe 453 stallat dhe plevica. Cityscape u karakterizua nga rrugët e ngushta të pashtruara dhe gjysmë-drurë shtëpi. Vetëm katër kishat e mëdha qytetit mesjetar dhe disa ndërtesa guri laike dëshmoi për trashëgiminë e madhe kulturore të së kaluarës. Nga mesi i shekullit të 19 filloi me minierat e qymyrit dhe përpunimit të çelikut të rritjes përtërirë e Dortmundit dhe transformimit në një qytet industrial. Që nga hapja e hekurudhës Këln-Minden në 1847 Dortmundi u bë një qendër e rëndësishme të transportit në zonën e Ruhrit. Një tjetër kontribut i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik kontribuoi në vitin 1899 hapjen e Kanalit Dortmundi-EMS dhe kështu portin. Që në fillim të 1905 filloi me përfshirjen e Körne një valë të incorporations që arriti me Ligjin për riorganizimin Lokale e Ruhrit në vitin 1928 arriti kulmin me përfshirjen e qytetit të Horde (tashmë të marrë të drejtat e qytetit në 1340). Zona e Dortmundit është që nga incorporations të 1928 dhe 1929 në pjesë më të mëdha në territorin e ish qarkun e Markut se sa në ish-qytetin e perandorak të Dortmundit. Deri në shpërthimin e WW2, cityscape ndryshuar nga qyteti Ackerbürger për pamjen metropolitane. Brenda pak vitesh se qendra është ndryshuar nga ndërtimi i godinave të reja, të tilla si blerja e ndërtimit të Althoff, 1904, Shtëpia e Kruger në 1912 ose të gjithë zonën e stacionit trenit nga ndërtimi i një stacioni të ri qendror i trenit, zyra postare dhe Löwenhof si qendër tregtare, ose masave fizike të tilla si rrugëdalje Hansastrasse rrënjësisht. Gjatë Luftës së Dytë Botërore qyteti u shkatërrua në 98 për qind së bashku me kishat e tyre historike me një total prej 105 sulmeve ajrore dhe më shumë se 22,242 ton bomba në qendër. Përqindja e lartë është pjesërisht në tetë sulme të mëdha të justifikuara, ku qyteti i Dortmundi zhvendosur si objektiv i vetëm në qendër të një sulmi. Sulmi në shkallë të gjerë më 12 mars 1945 me 1108 avionë, i ngarkuar me më shumë se 5000 mina-eksplozive bombave, ajo është konsideruar më të madh sulmin konvencionale me bombë që u dërgua ndonjëherë në një qytet në botë. Pas këtij sulmi të fundit fatale tërë jetën sociale dhe ekonomike erdhi në vend numëro. Bashkëkohore thuhet se u konsiderua fillimisht nuk ndërtojnë qytetin përsëri. Rindërtimi aktual, megjithatë, u përcaktua nga infrastruktura ekzistuese në linjat terren dhe nëpër rrugët e mësipërme atë që janë të braktisura si shtigjet e transportit dhe të komunikimit të parë në pasluftës përditshme. Kështu, përdorimi i qendrave të qyteteve, si rindërtimin dhe mundësi modifikim u pa, në vend se një redesign të plotë. Ndërgjegjësimi i publikut për periudhën e pasluftës, megjithatë, u shënua nga dëshira që të mos përsërisë situatën urbane si një produkt i industrializimit mbi planet terren të qytetit mesjetar. Planifikimi objektivit të viteve të rindërtimit në këtë mënyrë ishte një i ri, të hapur dhe të ardhmen-provë Dortmundi, e cila duhet të jetë i vetëdijshëm për zgjidhjen ka qenë dhe trashëgiminë e lashtë historike. Megjithë kundërshtimin e fortë nga popullata Dortmundi këtu shumë cityscape ndërtesa formues si bashkia e qytetit ose në sinagogë u shembën apo rindërtuar. Prandaj, Rindërtimi ishte përparimi i përgjithshëm i shpejtë se 1950 banor 500000 lindi. Kërkesa globale për çelik dhe hekur rezultuar në Dortmundi në vitin 1951, qyteti më i madh industrial i Nordrhein-Westfalen ishte. Me një normë papunësie prej 2.3% në vitin 1952 mbizotëroi punësim të plotë dhe kushte të shkëlqyera ekonomike tërhequr gjithnjë e emigrantëve, veçanërisht refugjatë nga territoret lindore, për të. Që në fillim të 1956 numërohen 624,000 banorë Dortmundi. 1965 arriti në qytet me 658 075 banorë, një të lartë historik. == Gjeografia == === Vend === Dortmundi është 86 metra mbi nivelin e detit. NHN, ♁51 ° 30 '51 "N, 7 ° 27 '50" Rrethi O. Dortmundi Aplerbecker Mark është, sipas Landesvermessungsamt North Rhine-Westphalia edhe me koordinatat ♁51 ° 28 '42 "N, 7 ° 33' 18 "O në mes të North Rhine-Westphalia. Në Dortmundi vlen si në të gjithë Gjermaninë, Central Koha Evropian, koha mesatare ka mbetur deri në 30 minuta dhe 7.7 sekonda. Dortmundi është e vendosur në jugperëndim të Gjirit Westphalian, shtrirjen jugore të Rrafshit të Veriut gjerman në kufi me varg gjerman malor i ulët; në jug të rritet ultësirë ​​e Sauerland dhe Ardeygebirge për të cilën edhe Dortmundi përsëri në lindje të qytetit llogaritet si lartësi veriore. Prapa kësaj qëndron, si pjesë e Hellwegbörden që Werl-Unnaer Borde, kufijtë veri Lippetal dhe lartësitë Lipper në Münsterland në. Perëndimi është përcaktuar nga zona e Ruhrit, lindore të saj, pjesë Westphalian Dortmundi takon. Edhe pse qyteti më i madh Dortmundi dhe një qendër e kësaj hapësire është, qyteti merr gjeografikisht më tepër një vend periferik në verilindje të Ruhrit një. Qendra e Dortmundit është e vendosur në kufirin midis vendit veriore dhe jugore malore të sheshtë, të ashtuquajturën Westphalian Hellweg; sipas pjesës së qytetit të zonave natyrore të Hellwegbörden dhe Hellweg Perëndimore. Si dhe të sipërme të Emscher rrjedh nëpër Dortmundi, ajo është edhe pjesë e mjedisit më veriore natyror Emscherland. Në jug, nën Hohensyburg, arrin të mesme e Ruhr formon kufijve të qytetit, në zonën mbi Hagener hap Lenne dhe formon Hengsteysee. Në Dortmundi qytetit port kryesor edhe në veri Dortmundi-Ems Canal fillon. === Waters === Zona Qyteti Dortmundi është relativisht i varfër në ujërat natyrore. Në mesin e lumenjve të mëdha është pranë Ruhrit në jug të Dortmundit në periferi të qyteteve dhe Hagen Herdecke vetëm Emscher lumit, e cila shkon nga lindja në perëndim nëpër qytet. Përveç kësaj, ka lumenj të shumta të vogla si Hörder Bach, Rüpingsbach, tashmë Delle, Rossbach apo Körne Brook që rrjedhin në lumenj apo ish-i takojnë zonës ujëmbledhëse të cik. Shumë prej rrjedhave janë përdorur për higjienën, por u rikthyen në shtetin e tyre natyror, si pjesë e Emscher-renaturation nga Emschergenossenschaft gradualisht kthehet. Nëpërmjet restaurimin e luginave, mjedisi është duke rritur ndjeshëm. Përveç kësaj, Dortmundi-Ems Canal (Dek, kodi ujit: 70501) është si një lumë i lundrueshëm federal midis portit të qytetit Dortmundi dhe Papenburg / EMS. Me Hallerey, liqeni dhe Pleckenbrinksee Lanstroper tre liqenet janë të lidhura ngushtë me historinë e minierave në Dortmundi. Këto ujëra të shkaktuara nga rrëshqitjes. Për më tepër, dy liqene të tjera janë krijuar artificialisht me Hengsteysee dhe Phoenix Liqenit. Zgjerim Zona metropolitane e Dortmundit mbulon 280.401&nbsp;km². Kështu Dortmundi renditet ndër 26 qytetet më të mëdha të zonës dhe qytete në Gjermani, në mesin e qyteteve të mëdha në vendin e nëntë. Zona e saj është e tejkaluar në North Rhine-Westphalia vetëm nga qytetet e Këln dhe Münster dhe qytetin e Schmallenberg. Pika më veriore e Dortmundit është e vendosur në mes të rrethit të Groppenbruch dhe Lünen-Brambauer në territorin e komunës së ish Schwiering Hausen (♁51 ° 36 '5 "N, 7 ° 25' 11" W), jugor 21&nbsp;km nga ky larg drejt gojës Lenne ( ♁51 ° 25 '1 "N, 7 ° 29' 38" W), pika më lindor i Dortmundit është e vendosur në veri të aeroportit në rrethin e Wickede dhe ngjitur në Unna-Massen (♁51 ° 31 '44 "N, 7 ° 38 '20 "O), më perëndimi 23 km nga ky shëtitje në lagjen Holte në kufirin me Bochum (♁51 ° 30 '32" N, 7 ° 18 '12 "W). Grob mund të imagjinojmë këto dy akse si një diagonale e një shesh, e cila formon zonën metropolitane Dortmundi. Lartësia më e lartë e Dortmundit është e vendosur në rrethin e Syburg Klusenberg me 254.33 metra mbi nivelin e detit. NHN, pika më e ulët është 49.5 m mbi nivelin e detit. NHN në rrethin Derne. Komunitetet fqinje Dortmundi është ngjitur në 21&nbsp;km të rrethit të Recklinghausen me qytetet e Castrop-Rauxel në perëndim dhe Waltrop në veriperëndim. Nga veriu në jug-lindje të Dortmundit (si në juglindje), rrokën në një total prej 76&nbsp;km nga rrethin e Unna me qytetet e Lünen në veri, Kamen në Verilindje, Unna në lindje, qyteti i Holzwickede dhe shpatës së qytetit. Kjo pasohet nga vetëm dy kilometra kufijve të qytetit gjatë në qytetin e pavarur Hagen direkt në lidh jug. Në Dortmundi jugperëndim të qytetit shtyn më shumë se 17&nbsp;km e Ennepe-Ruhr-Kreis me qytetet e Herdecke dhe Witten. Vetëm në perëndim është më në fund qyteti i nivelit të qarkut i Bochum, kufiri qyteti është, dhjetëra kilometra të gjatë. Në përgjithësi, kufijve të qytetit Dortmundi kështu përbëhet nga 126&nbsp;km. === Gjeografia politike === Dortmundi është historikisht pjesë e Vestfalisë dhe tani është në shtetin e North Rhine-Westphalia. Qyteti është aciklike dhe është në rangun e rrethit qeveritar Arnsberg. Ju keni dëgjuar edhe Asociacioni Regjional i Westfalen-Lippe dhe Asociacioni Regjional i dizenteri. Përveç kësaj, ajo është ende një anëtar i shoqatave të tjera të veçanta me qëllim si Verkehrsverbund Rhein-Ruhr, Shoqata e Ruhrit, të Emschergenossenschaft ose Lippeverband. Dortmundi është një qendër rajonale e North Rhine-Westphalia dhe pjesë e Rhine-Ruhr Evropës. Që nga 1 janari 1975, qyteti i vetë Dortmundi është i ndarë në dymbëdhjetë rrethe. Këto janë tri fushat në qendër të qytetit në perëndim, veri dhe në lindje, si dhe ata rrethuan unazën nga clockwise (duke filluar në veri) nëntë rrethe të tjera Eving, Scharnhorst, Brackel, Aplerbeck, Horde, Hombruch, LütgenDortmundi, Huckarde dhe Mengede. Secila nga këto rrethe zgjedh në zgjedhjet lokale, përfaqësues të qarkut dhe ato të anëtarëve të tyre si kryetar bashkie e rrethit. Në rrethet periferike nga, ndërsa administrata e qarkut. Nën njësitë bashkiake, qyteti është i ndarë më tej rrethet statistikore dhe këto nga ana statistikore, në një total prej 170 nën-rrethe në 62 Jashtë rrethet e qytetit shpesh korrespondojnë me ato të disa inkorporuar në qytetin e Dortmundit ish fshatrave të pavarur. Përveç këtij klasifikimi zyrtar të ekzistojnë edhe distriktin urban të shënuara më poshtë. === Klimë === Dortmundi është se si e tërë e Gjermanisë në zonën e butë. Qyteti është i lidhur me Northwest zonën ajrore gjermane dhe është e vendosur në kufirin midis rretheve ajrore Münster- dhe Sauerland dhe kështu në zonën kalimtare midis klimat Atlantik-detare dhe kontinentale. Karakteristike janë dimër të butë dhe verë relativisht të ftohtë. Temperatura mesatare vjetore është 9-10&nbsp;°C, sasia e reshjeve në mesatares afatgjatë prej 750&nbsp;mm. Drejtimit të erës mbizotëruese është në jugperëndim. Reshjet është e shpërndarë në mënyrë të drejtë në mënyrë të barabartë gjatë gjithë vitit, në dimër dominuar shi të vazhdueshëm, të shkurtër në verë, por shiu më të bollshme. Prandaj, maksimale është arritur në korrik me 80–90&nbsp;mm, minimumi është 40–50&nbsp;mm në shkurt. Variacionet në vjeshtë temperatura nën 20&nbsp;°C mjaft i vogël, muaji më i ftohtë është janari me -6 në 11&nbsp;°C, të ngrohta se është në muajin gusht me 10-35&nbsp;°C. Në Dortmundi vetë Karakteristikat klimatike tregojnë zonat e populluara dendur, atëherë për shembull, formojnë një klimë të qytetit ishuj ngrohjes tipik. == Demografia == Më 31 dhjetor 2013, 575,944 njerëz jetonin në Dortmundi. Kështu Dortmundi është e vendosur brenda Bashkimit Evropian përpara se të hahet të renditet në mesin e 41 qyteteve më të mëdha në Gjermani në gradën 8 dhe në North Rhine-Westphalia, qyteti më i madh në 3 Ruhr renditet pas Këln dhe Dusseldorf. Dortmundi takon Rhine-Ruhr Evropian, e cila është grumbullim i pestë më i madh në Evropë me mbi 10 milionë banorë, sipas aglomeratet [[Moska|Moskë]], [[Londra|Londër]], Paris dhe Stamboll. Brenda kësaj zone metropolitane Dortmundi është pjesë e zonës metropolitane Ruhr dhe është veçanërisht i rrjedhshëm në Perëndim në qytetet e tjera të Ruhrit mbi. Vetëm në fushën e Shoqatës Ruhr Rajonal, Zweckverband e zonën e Ruhrit, nga ana tjetër, rreth 4.950.000 njerëz. Numërimi gjitha komunitetet fqinje me të cilët Dortmundi kombinon një kufi të drejtpërdrejtë të përbashkët shtuar, zona mbulon rreth 1.650.000 banorë dhe do të formojnë një zonë metropolitane për veten e tyre. Nga banorët një dendësi popullsi prej 2,085 banorë në rezultatet km². Kështu Dortmundi është e vendosur në Gjermani në rangun 37 të komunave me dendësi më të lartë të popullsisë. Dendësia e popullsisë brenda zonës urbane ndryshon seriozisht: nga njëra anë, vetëm rreth një e gjashta e zonës urbane ka qenë i banuar, duke sjellë në këtë zonë një dendësi të popullsisë prej 124 banorë për rendimenteve hektar, nga ana tjetër e jashtme të dorës jetojnë të zonës në qendër të qytetit në mënyrë të konsiderueshme më pak njerëz për kilometër katror se në qendër të qytetit dhe dendësia zvogëlohet nga veriu në jug dhe nga perëndimi në lindje nga. Vlerat varionin nga rreth 2,900 në vitin 2006 banorë për km² në qarkun statistikor të Syburg (District Qyteti hordhi) deri në rreth 43,200 banorë për km² në qarkun statistikor të tregut Veri-Lindore (Qarkut Innenstadt-Nord). == Ekonomia == === Sektorët tradicional ekonomike, ndryshimet dhe perspektivat === Në kontekstin e industrializimit, Dortmundi zhvilluar shpejt në një qendër e industrisë së rëndë (qymyrit dhe Steel Industries). Korporatat e mëdha ishin Hoesch Dortmundi, Bashkimi Dortmundi, Phoenix AG, e Minierave dhe Metalurgjisë veprojnë dhe nga 1969 e kombinuar nën ombrellën e collieries Ruhrkohle AG Dortmundi. Edhe mesi i shekullit të 20 ka qenë në zonën e sotme të qytetit Dortmundi më shumë se 15 minierat e qymyrit, e fundit në vitin 1987 ndaloi që veprojnë. Furnizuesi i fundit i madh i minierave, Maschinenfabrik Gustav Schade, u mbyll më vonë. Ekonomikisht të shëndetshme Hoesch AG ishte fituar nga 1992 Essen Krupp Stahl AG 1997 bashkohen Krupp-Hoesch Stahl AG dhe Düsseldorf për Thyssen ThyssenKrupp Stahl AG, me pasoja drastike për vendet Dortmundi Hut. Faza e lëngët e prodhimit të çelikut u mbyllën në Dortmundi në vitet e ardhshme për shkak të grupit të ri të përqendruar ndarjen e saj të çelikut për Rheinschiene gjeografikisht të favorshme. Rezulton prej kësaj humbje të vendeve të punës është një barrë e rëndë për ekonominë e Dortmundit. Djerrina e vendeve ish-industriale, tani ofrojnë potencial zhvillimi për qytetin: * Ish-vendi i Bashkimit Dortmundi në perëndim të qendrës së qytetit ka qenë i banuar për pjesën më të madhe me logjistikë të reja dhe struktura tregtare: ajo është e përshtatshme të vendosura në rrugë hekurudhore nëpër luginën Emscher, në autostradën e qytetit verior, PRODHIME në A45, A40 dhe A2 , dhe në afërsi të Kanalit Dortmundi-Ems. * Ish uzinë shkrirjeje çeliku Phoenix Lindje në juglindje në turmë është bërë një burim interesant për qëllime banimi dhe biznesi me vlerë të lartë rekreative pas demontimit të saj, prishjen dhe rizhvillimin e Phoenix Liqenit projektit. * Vendndodhja Phoenix Perëndimi vjen tashmë me MST.factory një rol qendror në konkursin për më shumë vendbanimet e korporatave në fushën e teknologjisë për Microsystems. Dortmundi tani është konsideruar si qendra më e madhe gjermane për Microsystems teknologjinë dhe është shtëpi për 26 kompanitë aktualisht me rreth 1.700 të punësuar në këtë industri të re të së ardhmes dhe Microtechnology Rrjetit IVAM. * Westfalenhütte vend në verilindje të Dortmundit është një nga faqet më të mëdha Brownfield në Evropë. Edhe pse ende në një shkallë të vogël është prodhuar (më pak se 1000 punonjës) në Westfalenhütte, kështu që kjo jep arsye (rreth 3&nbsp;km herë 5&nbsp;km) mundësive të mëdha të zhvillimit urban. Ajo është e mundshme, si një përdorim si një qendër industriale dhe logjistike, si dhe zhvillimin e hapësirave të reja të gjelbra dhe zonat rekreative. Një vendim përfundimtar në lidhje me përdorimin e ardhmja dhe blerjen e investitorëve janë ende të pazgjidhura këtu. Sektorin e inxhinierisë ka një traditë të madhe në Dortmundi. Shtimi aktiv i kompanisë inxhinieri kimike ThyssenKrupp Uhde GmbH, e cila tani edhe i takon ThyssenKrupp AG, e inxhinierisë mekanike dhe bimore, KHS GmbH, ish Holstein dhe Kappert, me selinë e korporatave në Juchostraße, një prodhues i paketimit dhe mbushjes së shisheve makina. Një fund nuk është më aktiv në kompaninë Dortmundi Thyssen AG Klönne. Automjetet e ndërtimit të prodhuara më parë në Dortmundi nga kompania Orenstein & Koppel, i cili erdhi në fusions Hoesch-Krupp për Krupp FORDERTECHNIK dhe kompanitë e saj simotra. O & K ekskavatorėve ndarje është marrë përsipër nga Terex Grupi amerikan prodhon dhe deri më sot ndërtimin e pajisjeve të rënda në Dortmundi. Gjithashtu, industria mjet makinë ka një të kaluar të njohur Dortmundi: në LütgenDortmundi në kufijtë e qytetit të Bochum ekzistuar deri në 1980, familja Tönshoff, prodhuesi më parë të njohur botërisht të lathes multi-gisht automatike. Me mëparshëm "Hoesch Maschinenfabrik Gjermaninë" e Dortmundi duhet të kishte në rrugë Lindur afër Westfalenhütte një prodhues të lathes mëdha. Maschinenfabrik Rothe Erde është një prodhuesi kryesor i kushineta slewing. Bumi i energjisë së erës siguron kompani me rritje shifrat e shitjes. Ndërkohë në kompanitë Dortmundi në industrinë e sigurimeve dhe financiare si dhe shumë moderne IT dhe shërbimeve të kompanive të vendosura në rrethinat e universitetit, të cilat ofrojnë punësim. Përtej kufijve të saj Dortmundi u bë i njohur si Bierstadt përmes pirja e eksporteve të birrës. E breweries të shumta Dortmundi (duke përfshirë Bergmann, Borussia, Actien (DAB), Bashkimi (DUB), kurora, Hansa, kalorës, stilolaps, të kafshëve), e cila u rrit në breweries të mëdha pas Luftës së Parë Botërore dhe gati 50 vjet dominuar tregun e birrës gjermane , kishte vetëm një të majtë: Nën ombrellën e Bielefeld Dr gusht Oetker KG përkasin Dortmundi Actien Brauerei (DAB) janë të bashkuar të gjitha markave të birrës Dortmundi sot. === Ndryshimi strukturor === Në periudhën prej 1960 deri 1994 numri i punëtorëve industrial ka rënë nga 127,000 deri në 37,000 persona. Vende të reja pune u krijuan kryesisht në fushën e përpunimit të informacionit, si dhe në sektorin bankar dhe të sigurimit. Një sinjal pioniere në fund të vitit 1968 ka qenë themelimi i Universitetit të Dortmundit. Universiteti Kampusi hedhur themelet për shkencën e sotme dhe hulumtimit. Në afërsi të universitetit, Qendra Teknologjisë në vitin 1984 u hap një nga të parët në Gjermani. Në ngjitur Teknologjisë Park më shumë se 225 kompani të vendosur që nga viti 1988 me më shumë se 8.500 të punësuar. Projekti Stadtkrone-Ost në faqen e internetit ish-ushtarak në B 1 është një tjetër shembull pozitiv i krizës qymyrit në 1958 ndryshimin fillestare dhe ende e pandryshuar strukturore të vazhdueshme në Dortmundi. Ekziston edhe selia e listuara Adesso AG, një nga 25 të lartë IT konsultuese dhe kompanitë sistemet e integrimit në Gjermani. The-Projekti Dortmundi një partneritet publik-privat në mes të qytetit, grupi ThyssenKrupp, e cila është përgatitur nga konsulentët e menaxhimit McKinsey & Company, duke ndjekur shembullin e Wolfsburg AG, është edhe shkaktohet nga strukturore hendekut të punësimit ndryshim të mbyllen, si dhe sektorët e reja udhëheqëse për qytetin të zhvillohet dhe forcohet. Të Brownfields u integruar në konceptin e përgjithshëm. Fushat e logjistikës të kompetencave, teknologji Microsystem (MST) dhe teknologjitë e informacionit dhe komunikimit janë zgjedhur si industritë e reja të menaxhimit. Më vonë, industria e kujdesit shëndetësor, ESF dhe energjia teknologji janë shtuar. Projekti është i integruar një kohë të pacaktuar në vitin 2005 në zhvillimin ekonomik urban. Ndër të tjera, numri i të punësuarve duhet të arrijë deri në vitin 2010 nivelin e 325,000 punëtorëve para rënies së industrisë minerare në rahme e projektit. Në prill të vitit 2011 298.000 persona në punësim janë arritur përmes pasojave të drejtpërdrejta dhe të tërthorta të projektit, ajo që mungon 80,000 53,000 përgjigjej. Në vitin 2008, më shumë gola janë botuar deri në vitin 2018: Sipas tyre, shkalla e papunësisë do të arrijë shifra të vetme dhe për të mbajtur popullsinë e qëndrueshme. Për më tepër, indeksi qendërsia (duke përfshirë edhe përmes Thier-Galerie) nga 114 (2008) duhet të rritet në 118 Kjo vlerë do të mund të rritet në 124 me tani (2014) edhe. Në fushën e logjistikës të tregojë deri pas suksesit të zgjerimit të BE-së. IKEA ndërtuar qendrën e saj të shpërndarjes evropiane në Dortmundi. Edhe gjigantët e industrisë të tilla si RHENUS ose DHL veprojnë në Dortmundi për disa konsumatorë qendra logjistike me mundësive evropiane. Sot, një total 26,316 njerëzit që punojnë në 860 kompanitë në sektorin e logjistikës. Sektori terciar (shërbimet), sot është larg nga më të madhe pjesa (73%) në aktivitetin ekonomik Dortmundit dhe ka vendosur me preferencën në zonë të madhe përgjatë B 1 (Westfalendamm dhe Rheinlanddamm) dhe në qytetin jugor rrugëve arterial. Qyteti ka qenë që të lavdëruar disa herë për të ndryshimi të suksesshëm strukturash. Sipas revistës së biznesit Capital Dortmundi është qyteti në zonën e Ruhrit, e cila ka mundësitë më të mira ekonomike në-2013. Handelsblatt përshkroi qytetin në vitin 2004 në Zukunftsatlas e tyre si "yll heshtur". 2006 qyteti për MST.factory mori çmimin Euro-qyteteve në kategorinë "risi". Gjithashtu, rëndësia e Dortmundi u rrit si një qendër rajonale e pakicë. Westenhellweg në zemër të në qendër të qytetit zbatohet përveç Kaufingerstrasse në Mynih, e Zeil në Frankfurt am Main dhe Schildergasse në Këln si një nga rrugët më të frekuentuara tregtare në Gjermani. Qiratë e larta dhe konkursi nuk ekzistojnë në Westenhellweg dhe Ostenhellweg pasqyrojnë këtë zhvillim. == Kultura == [[File:Konzerthaus Dortmud Detail.jpg|thumb|Konzerthaus Dortmundi]] === Specialitet të Ushqim === Në birrë Dortmundi, si i dehur si Stösschen, duke rezultuar në kuzhinën Dortmundit asnjë mënyrë. Pavarësisht rënies së asaj që ishte dikur vendi më i madh fabrikë birre në Europë ka Dortmundi Helle, një ashpër, poshtë-thartuar eksportit birrë, vazhdoi reputacion ndërkombëtar. Si një pije të lindjes, shërbeu në specialitetet Westphalian Pfefferpotthast me elbi, Panhas apo Möppkenbrot, ajo ende gjen shumë admirues.Dortmundi Gastronomia feston çdo vit krahas ekspozitës apel publik Dortmundi à la carte një festë Pfefferpotthast në Tregun e Vjetër. Një specialitet pastë është tortë kripë, një qarkore, spiced me kripë dhe bukë qimnon me një depresion në mes. Ajo është ngrënë shpesh në krye me mish derri terren, e cila merr pushim qepë copëtuar. === Konzerthaus Dortmundi === Dortmundi Konzerthaus në qendër të qytetit Dortmundit u hap në shtator të vitit 2002. Ajo është në rrethin e Brückstraße në kryqëzimin e Brückstraße me Ludwigstraße. Salla ka 1500 vende, nga të cilat 900 mund të përdoret si sallë të vogël, dhe është karakterizuar nga një çeliku moderne dhe arkitekturës xhami. Themelues drejtori dhe një nga iniciatorët kryesorë të "Projektit Konzerthaus" ishte Ulrich Andreas Vogt. Që nga viti 2006 Benedikt Stampa është drejtor artistik dhe menaxher. == Politika == Dortmundi është një qytet në Arnsberg North Rhine-Westphalia dhe është në të lirë vetëqeverisjes përmes institucioneve të saj. Sipas ligjit për zgjedhjet lokale në vend Nordrhein-Westfalen, Ligjin e Qeverisjes Vendore për Land Nordrhein-Westfalen dhe statutit kryesor i qytetit të Dortmundit Këto janë Këshilli i Qytetit të Dortmundit dhe kryetarit të komunës. Zgjidhni Çdo pesë vjet qytetarët Dortmundi Bordi 82-anëtar vullnetar i qytetit të Dortmundit (2012: 4 dalë shtesë dhe mandatet kompensuese) dhe me kohë të plotë kryetari. Këshilli do të zgjedhë dy kryebashkiak nderi si zëvendës kryetar komune. Në dymbëdhjetë rrethe gjithashtu secili të ketë një këshill të qarkut vullnetar 19-anëtar zgjidhet që një kryetar bashkie qarkut (deri në vitin 2008: Kryetar Qarkut) nga radhët e anëtarëve të saj dhe një ose më shumë zëvendësit të zgjedhura. Kryetari i komunës është përgjegjës për menaxhimin e biznesit-ditore, ai drejton mbledhjet e këshillit dhe përfaqëson qytetin. Kryetari i komunës është i obliguar për të ekzekutuar vendimet e Këshillit. Këshilli gjithashtu zgjedh një menaxher të qytetit dhe deri në nëntë këshilltarë të tjerë si zëvendës kryetar në administratën e qytetit. Në nëntë rrethet e jashtme janë zyrat administrative e qarkut. Përveç organeve të anëtarit të vetadministrimit lokal të parlamentit dhe katër dy deputetë Bundestagut zgjidhen me mandat të drejtpërdrejtë në Dortmundi, në zgjedhjet evropiane, kandidatët zgjidhen ekskluzivisht me lista. Në peisazhin e partisë Dortmundi të gjitha partitë e mëdha gjermane janë të përfaqësuara. Si një kontakt grupit thjesht lokale listën Qytetarët për Dortmundi, e cila përbën një bashkësi fraksion me FDP në Këshill, në. Një pozitë dominuese është zënë nga SPD A: ajo ofron vazhdimisht që nga viti 1946 kryetari i bashkisë, për vitin 1999, shumica absolute në Këshill, të gjithë anëtarë të zgjedhur direkt në gjendjen dhe nivelin federal dhe për të arritur në rezultate të datës së zgjedhjeve rreth 50%. Herbert Wehner thënë në këtë kontekst të Dortmundit si "barkushe të demokracisë sociale". [[Kategoria:Dortmund]] [[Kategoria:Qytete në Nordrhein-Westfalen]] {{DE-gjeo-cung}} 677nfonl07o4omkbzpzevmvv0mya3ud 0 20920 2976290 2424452 2026-05-02T14:07:36Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976290 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |Emri = {{PAGENAME}} | image_seal = Coat of arms of Hannover.svg | seal_size | image_map = Hannover-Position.png | image_skyline = Hannover_Skyline.jpg | population_total = |Dendësia = |Sipërfaqja = |Shteti = |Qarku = |Adresa e kuvendit = | postal_code = |Prefiksi = | website = [http://www.faqja.com Web faqja] |Kryetari i Bashkisë = |Partia udhëheqëse = |Shënim = }} '''Hanoveri''' ''([[gjermanisht|gjerm.]] Hannover)'' është një qytet i [[Gjermania|Gjermanisë]] dhe gjendet në luginën e lumit Leine. Hanoveri është gjtihashtu dhe kryeqyteti i shtetit federal të [[Saksonia e Ulët]] ''([[gjermanisht]] [[Niedersachsen]])'' == Historia == == Gjeografia == == Demografia == == Ekonomia == == Kultura == Për kultivimin e kultures gjermano-shqiptare në Hanover përkujdeset shoqata e organizuar në Klubin shqiptar 'Jusuf Gervalla' <ref>[http://www.laenderkontakte.de/region/europa/kosova_kosovo/auslaendische_vereinigungen/index.html Regjistri i shoqatave të huaja në Gjermani: Kosova] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928044206/http://www.laenderkontakte.de/region/europa/kosova_kosovo/auslaendische_vereinigungen/index.html |date=28 shtator 2007 }} - në int. prill 2007</ref>. == Politika == == Shih edhe == == Burim i të dhënave == <references /> == Lidhje të jashtme == {{Commonscat|Hanover}} {{Commons|Hanover}} {{Commons|Hannover}} * [http://www.hannover.de/ Faqja e qytetit të Hanoverit] {{clear}} {{Coor geo|52_22_28_N_9_44_19_E_type:city(520100)_region:DE-NI|52° 22' 28"&nbsp;Gjer.&nbsp;Ver., 9° 44' 19"&nbsp;Gjat.&nbsp;Lind.}} [[Kategoria:Hanover]] [[Kategoria:Qytete në Saksoninë e Ulët]] {{DE-gjeo-cung}} me9dyjxiobp6ig6gxkptq4ycywz9cfk 0 21523 2976459 2941730 2026-05-02T22:25:10Z Leutrim.P 113691 2976459 wikitext text/x-wiki {{Pa referenca|data=janar 2025}}{{Distinguish|Ushtria Çlirimtare e Kosovës{{!}}Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës}}{{Infobox war faction |name = Ushtria Çlirimtare Kombëtare |native_name = UÇK–Kombëtare |native_name_lang = sq |war = [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]] |image = [[File:Uck Nla logo.svg|200px]]<br>Emblema e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare. |caption =[[File:NLA FLAG (HD).png|270px]]<br>Flamuri i Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare. |active = 2000 – 2002 |leaders = [[Ali Ahmeti]]<br/>[[Harun Aliu]]<br>[[Rrahim Beqiri]]<br/>[[Fadil Nimani]]<br/>[[Tahir Sinani]]<br> [[Nuri Mazari]]<br>[[Beqir Sadiku]]<br>[[Jakup Asipi]] <br> [[Xhezair Shaqiri]]<br>[[Gëzim Ostreni]]<br>[[Hamdi Ndrecaj]] <br>[[Mirsad Ndrecaj]]<br>[[Maliq Ndrecaj]]<br>[[Sead Ramadani]] <br>[[Jetullah Qarri]]<br>[[Hajrullah Misini]]<br>[[Hysni Shaqiri]]<br>[[Sadulla Duraku]] |clans = |headquarters = [[Malet e Sharrit]], [[Malet e Karadakut]] |area = [[Tetovë]], [[Shkup]] dhe [[Kumanovë]] |strength = 2,000–3,000<ref name="pj">{{Cite journal|last=Pettifer|first=James|date=2004|title=The 2001 Conflict in FYROM-Reflections|url=https://www.files.ethz.ch/isn/44460/2001_Confl_FYROM.pdf|journal=Defence Academy of the United Kingdom|pages=3, 20}}</ref> |predecessor = e formuar nga ish-veteranët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] |allies = [[File:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Shqipëria]] <br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] <br> [[File:UCPMB Flag.png|25px|border]] [[UÇPMB|Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]]<br>[[File:ANA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Armata Kombëtare Shqiptare]] |opponents = [[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Maqedonia e Veriut|Maqedonia]] <br>[[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] [[Serbia]]<br>[[File:Flag of Bulgaria.svg|25px|border]] [[Bullgaria]] <br>[[File:Flag of Ukraine.svg|25px|border]] [[Ukraina]]<br>[[File:Insignia_NATO_Army_KFOR.svg|25px]] [[Kosovo Force|KFOR-i]] |battles= [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]] * '''[[Fronti i Karadakut]]''' ** [[Beteja e Sllupçanit]] (2001)<br> ** [[Operationi MH-2|Beteja e Orizares]] (2001) <br> ** [[Beteja e Mateçit]] (2001)<br> ** [[Beteja e Haraçinës]] (2001)<br> ** [[Beteja e Llojanit]] (2001) ** [[Operacioni në Tanushë]] (2001)<br> ** [[Beteja e parë e Vaksincës]] (2001)<br> ** [[Beteja e Vaksincës|Beteja e dytë e Vaksincës]] (2001)<br> ** [[Operacioni në Tanushë (8 Mars)]] (2001)<br> ** [[Beteja e Graçanit]] (2001)<br> ** [[Beteja e Tanushës]] (2001)<br> ** [[Sulmi i Brezës]] (2001)<br> ** [[Beteja e Likovës]] (2001)<br> ** [[Pritë në Luboten|Operacioni në Luboten]] (2001) * '''Fronti i Pollogut''' ** [[Beteja e Tetovës]] (2001)<br> ** [[Pritë afër Vicës|Operacioni afër Vicës]] (2001)<br> ** [[Pritë në Karpalak|Operacioni në Karpallak]] (2001)<br> ** [[Pritë në Trebosh|Operacioni në Trebosh]] (2001)<br> ** [[Operacioni në Gajre]] (2001)<br> ** [[Beteja e Radushës]] (2001) |allegiance=[[File:Flag of the Republic Ilirida.png|24px]] [[Republika e Iliridës]]}} '''Ushtria Çlirimtare Kombëtare''' ('''UÇK''') ishte ushtria e vetëorganizuar e [[Shqiptarët në Maqedoni|popullit shqiptarë]] në [[Republika e Maqedonisë|Republikën e Maqedonisë]] (sot [[Maqedonia e Veriut]]), e cila publikisht u paraqit gjatë vitit [[2001]] dhe zhvilloi [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|luftën në Maqedoni]]. Pas përfundimit të luftës së vitit 2001, ajo u çarmatos dhe u shpërbë përmes [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjes së Ohrit]], e cila u dha të drejta dhe autonomi më të madhe shqiptarëve të Maqedonisë. Ushtria Çlirimtare Kombëtare u themelua në vjeshtën e vitit 1999 dhe fillimisht u udhëhoq nga ish-komandanti [[Ali Ahmeti]], nipi i njërit prej themeluesve të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së në Kosovë. UÇK-ja funksionoi në heshtje derisa filloi të sulmonte hapur ushtrinë dhe policinë maqedonase. Qëllimi i shpallur i UÇK-së ishin të drejtat e barabarta për shumicën etnike shqiptare brenda një Maqedonie konfederative. Komandantët e lartë të UÇK-së këmbëngulën se: ''"Ne nuk duam të rrezikojmë stabilitetin dhe integritetin territorial të Maqedonisë, por ne do të luftojmë një luftë guerile derisa të kemi fituar të drejtat tona themelore, derisa të pranohemi si një popull i barabartë brenda Maqedonisë"''. Qeveria maqedonase pretendoi se UÇK-ja ishte një organizatë ekstremiste terroriste që kërkonte të ndante zonat me shumicë shqiptare dhe t'i bashkonte ato territore me [[Shqipëria|Shqipërinë]]. Duke filluar nga 16 shkurti 2001, kur edhe ra dëshmori i parë në Tanushë [[Muzafer Veli Xhaferi|Muzafer Xhaferi]], UÇK-ja filloi të kryente sulme ndaj forcave maqedonase duke përdorur armë të lehta. Konflikti shpejt u përshkallëzua dhe në fillim të marsit 2001, kur UÇK-ja kishte marrë kontrollin efektiv të një pjese të madhe të Maqedonisë veriore dhe perëndimore dhe kishte ardhur brenda 12 miljeve nga kryeqyteti i Shkupit. Në mars 2001, luftëtarët e UÇK-së nuk arritën ta çlironin qytetin e Tetovës në një sulm të hapur, por kontrolluan kodrat dhe malet midis Tetovës dhe Kosovës. Më 3 maj 2001, një kundërsulm i qeverisë maqedonase dështoi në zonën e Kumanovës. Deri më 8 qershor 2001, luftëtarët e UÇK-së e çliruan Haraçinën, një fshat afër Shkupit. Më 13 gusht 2001, të dyja palët nënshkruan një marrëveshje paqeje që i dha fund konfliktit të hapur. Pas Marrëveshjes së Ohrit, UÇK-ja ra dakord për një armëpushim në qershor. Sipas Marrëveshjes së Ohrit, qeveria maqedonase u zotua të përmirësojë të drejtat e popullsisë shqiptare, që përbëjnë rreth 40% të popullsisë. Një përqindje e kundërshtuar shumë nga maqedonasit. Ato të drejta përfshinin bërjen e shqipes një gjuhë zyrtare, rritjen e pjesëmarrjes së shqiptarëve në institucionet qeveritare, policinë dhe ushtrinë. Më e rëndësishmja, sipas Marrëveshjes së Ohrit, qeveria maqedonase ra dakord për një model të ri të decentralizimit. Pala shqiptare ra dakord të heqë dorë nga çdo kërkesë separatiste dhe të njohë plotësisht të gjitha institucionet maqedonase. Për më tepër, UÇK-ja duhej të çarmatosej dhe të dorëzonte armët e tyre tek forcat e NATO-s. '''Operacioni "Korrja Thelbësore"''' filloi zyrtarisht më 22 gusht dhe filloi efektivisht më 27 gusht. Ky mision 30-ditor do të përfshinte fillimisht rreth 3,500 trupa të NATO-s, një numër që arriti në 4,200 trupa të NATO-s dhe trupa maqedonase, për të çarmatosur UÇK-në dhe për të shkatërruar armët e tyre. Vetëm disa orë pasi NATO përfundoi operacionin, Ali Ahmeti u tha gazetarëve që morën pjesë në një konferencë shtypi në kështjellën e UÇK-së në fshatin Shipkovicë të Tetovës se ai po shpërndante Ushtrinë Çlirimtare Kombëtare dhe se ishte koha për pajtim etnik. Shumë luftëtarë shqiptarë të UÇK-së, të udhëhequr nga Ali Ahmeti, më vonë formuan partinë [[Bashkimi Demokratik për Integrim]] (BDI), një parti politike që fitoi shumicën e votave të shqiptarëve në zgjedhjet e vitit 2002 dhe formoi pjesë të koalicionit qeverisës së bashku me partitë maqedonase LSDM dhe LDP deri në gusht të vitit 2006 kur pas zgjedhjeve parlamentare të korrikut 2006, një koalicion konservator VMRO-DPMNE dhe PDSH erdhi në qeveri. Viktimat totale të luftës në çdo anë janë të panjohura, por të dyja palët pohojnë se viktimat e tyre ushtarake ishin rreth 70 secili, ndërsa rreth 60 civilë shqiptarë dhe ndoshta rreth 10 civilë maqedonas mendohet të jenë vrarë. == Lista e dëshmorëve të luftës në Maqedoni == Në rradhet e kësaj ushtrie ishin shqiptarë nga të gjitha trojet shqiptare. Shumica e dëshmorëve të rënë në luftën e zhvilluar kanë bartur pseudonime. Në listat e mëposhtme janë paraqitur emrat e dëshmorëve sipas vendlindjes: === Republika e Shqipërisë === # [[Lefter Bicaj-Teli]] - [[Berati|Berat]], [[Shqipëri]]. # [[Ndriçim Hoxha]] - [[Librazhdi|Librazhd]], [[Shqipëri]]. # [[Pajtim Roci]] - [[Kukësi|Kukës]], [[Shqipëri]]. # [[Skerdilajd Llagami|Shpend Llagami]] - [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëri]]. # [[Tahir Sinani]] - [[Tropoja|Tropojë]], [[Shqipëri]]. === Republika e Kosovës === # [[Afrim Vehbi Kalanica]] - [[Jezerc]], [[Ferizaj]], [[Kosovë]]. # [[Ahmet Sylejman Krasniqi]] - [[Prizren]], [[Kosovë]]. # [[Brahim Ademi]] - [[Ferizaj]], [[Kosovë]]. # [[Elmi Bedri Kamberi]] - [[Reçak]], [[Shtime]], [[Kosovë]]. # [[Elmi Hoti]] - [[Malishevë]], [[Ferizaji|Ferizaj]], [[Kosovë]]. # [[Fadil Nimani]] - [[Gërgoc]], [[Gjakovë]], [[Kosovë]]. # [[Fikri Mursel Fejziu]] - [[Rahovec]], [[Kosovë]]. # [[Hyrë Emini]] - [[Ferizaj]], [[Kosovë]]. # [[Hysni Xhemajli]] - [[Gjilan]], [[Kosovë]]. # [[Labinot Krasniqi]] - [[Malishevë]], [[Kosovë]]. # [[Rrahim Beqiri]] [[Roki]] - [[Kamenica|Dardanë]], [[Kosovë]]. # [[Shefik Miftari]] - [[Gjilan]], [[Kosovë]]. # [[Shpend Mazrekaj]] - [[Prilep]], [[Deçan]], [[Kosovë]]. # [[Skifter Milazim Arifi]] - [[Seferi (Preshevë)|Sefer]], [[Gjilan]], [[Kosovë]]. # [[Visar Krasniqi]] - [[Malishevë]], [[Kosovë]]. === Shkup === # [[Abaz Lute Beqiri]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Adem Shefik Hasani]] - [[Hasanbeg]], [[Shkup]]. # [[Agim Bexhet Nebiu]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Ali Mahmuti]] - [[Hasanbeg]], [[Shkup]]. # [[Arben Bajrami]] - [[Bojane]], [[Shkup]]. # [[Avdi Milazim Mustafa]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Elham Ismail Curri]] - [[Hani i Elezit]]. # [[Fejzi Zija Sulisi]] - [[Hasanbeg]], [[Shkup]]. # [[Gazmend Avdi Arifi]] - [[Tanushë]], [[Shkup]]. # [[Ismet Latifi]] - [[Majancë]], [[Shkup]]. # [[Ismet Neshat Bajrami]] - [[Brezë]], [[Shkup]]. # [[Mirsad Sali Abdyluli]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Muzafer Veli Xhaferi]] - [[Tanushë]], [[Shkup]]. # [[Muzafer Agushi]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Nehat Curri]] - [[Hani i Elezit]], [[Shkup]]. # [[Nijazi Mifti Sinani]] - [[Tanushë]], [[Shkup]]. # [[Qemal Shaqiri]] - [[Hasanbeg]], [[Shkup]]. # [[Ramadan Halimi]] - [[Lubeten]], [[Shkup]]. # [[Sahit Sejdi Serani]] - [[Tanushë]], [[Shkup]]. # [[Skender Matallari]] - [[Mjaku|Mjakë]], [[Shkup]]. # [[Zejadin Qani Zymberi]] - [[Haraçinë]], [[Shkup]]. # [[Zekirja Nebi Hasani]] - [[Debelldehu|Debelldeh]], [[Shkup]]. === Tetovë === # [[Abdulxhemil Abduramani]] - [[Shipkovicë]], [[Tetovë]]. # [[Aqim Sulejmani]] - [[Jazhinc]], [[Tetovë]]. # [[Bedri Alimi]] - [[Neproshten]], [[Tetovë]]. # [[Burim Nijazi Hiseni]] - [[Sllatin]], [[Tetovë]]. # [[Fadil Halil Rufati]] - [[Lisec]], [[Tetovë]]. # [[Hajredin Arifi]] - [[Sellcë]], [[Tetovë]]. # [[Ismail Mehmeti]] - [[Drenoc]], [[Tetovë]]. # [[Ismet Fejzullahu]] - [[Reçic]], [[Tetovë]]. # [[Mahir Kamberi]] - [[Gajre]], [[Tetovë]]. # [[Murtezan Merxhan Etemi]] - [[Sllatinë]], [[Tetovë]]. # [[Nexhmedin Ismail]] - [[Poroj]], [[Tetovë]]. # [[Qemal Sulejmani]] - [[Poroj]], [[Tetovë]]. # [[Rametulla Miftar Ahmeti]] - [[Kapocindoll]], [[Tetovë]]. # [[Refik Ilajzi]] - [[Kalishte]], [[Tetovë]]. # [[Selman Nuhiu]] - [[Poroj]], [[Tetovë]]. # [[Selvet Isa Hajredini]] - [[Tetovë]]. # [[Servet Nuhi Shabani]] - [[Sellce]], [[Tetovë]]. # [[Severt Ferati]] - [[Llace]], [[Tetovë]]. # [[Shaban Sahiti]] - [[Gjerme]], [[Tetovë]]. # [[Sulejman Rasim Limani]] - [[Veshallë]], [[Tetovë]]. # [[Umer Vajdin Shabani]] - [[Sellcë]], [[Tetovë]]. # [[Zeqirija Nevaip Tahiri]] - [[Vejce]], [[Tetovë]]. === Kumanovë === # [[Abdyl Mexhid Shahini]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Agim Rufati]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Agim Zenuni]] - [[Kumanovë]]. # [[Arif Ibrahimi]] - [[Llopat]], [[Kumanovë]]. # [[Arsim Bajrami]] - [[Llopat]], [[Kumanovë]]. # [[Beqir Sadiku]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Faik Ibrahimi]] - [[Kumanovë]]. # [[Gjylsere Sahiti]] - [[Kumanovë]]. # [[Harun Shenasi Kasumi]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Hasip Emurllahu]] - [[Hotël]], [[Kumanovë]]. # [[Haxhi Remzi Osmani]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Ilajsa Memeti]] - [[Mateç]], [[Kumanovë]]. # [[Isa Fadil Ahmeti]] - [[Hotël]], [[Kumanovë]]. # [[Jetulla]] - [[Nikushtak]], [[Kumanovë]]. # [[Llokman Neziri]] - [[Hotël]], [[Kumanovë]]. # [[Mevludin Mehmeti]] - [[Mateç]], [[Kumanovë]]. # [[Mexhid Hamidi]] - [[Runicë]], [[Kumanovë]]. # [[Nezir Avdi Demiri]] - [[Kumanovë]]. # [[Ramiz Demiri]] - [[Sllupçan]], [[Kumanovë]]. # [[Sali Latifi]] - [[Hotël]], [[Kumanovë]]. # [[Shenasi Ibrahimi]] - [[Sllupcan]], [[Kumanovë]]. # [[Zaim Zeqiri]] - [[Vaksincë]], [[Kumanovë]]. === Gostivar === # [[Hisa Fazliu]] - [[Tërnova (Gostivar)|Tërnovë]], [[Gostivar]]. # [[Naser Ademi]] - [[Negotina (qytet)|Negotinë]], [[Gostivari|Gostivar]]. === Strugë === # [[Nuri Mazari]] - [[Dollogozhda|Dollogozhdë]], [[Strugë]]. == Shiko edhe == * [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc]] * [[Armata Kombëtare Shqiptare]] == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] [[Kategoria:Organizata paraushtarake shqiptare]] [[Kategoria:Historia e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Maqedoni e Veriut]] 5zd42ykqka6xr2thkn8w5s3bdiy97hi 0 24377 2976529 2939295 2026-05-02T23:52:57Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976529 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Tahir Sinani | image = | image_size = 250px | caption = | birth_date = 25 Maj 1964 | birth_place = [[Gri]], afër [[Njësia administrative Bujan|Bujanit]], rrethi i [[Tropojë]]s, [[Republika Popullore e Shqipërisë]] | death_date = 29 Korrik 2001 | death_place = afër [[Gostivari]]t, [[Republika e Maqedonisë]], (sot [[Maqedonia e Veriut]]) | nickname = | birth_name = | allegiance = *[[Skeda:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] *[[File:TMK KPC.svg|30px]] [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]] *[[Figura:UCPMB logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] *[[Figura:Uck_Nla_logo.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] | branch = | serviceyears = 1998 – 2001 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = *Brigada 121 ([[Pashtrik]], [[Kosovë]]) *Brigada 116 ([[Maqedoni]]) | commands = *Zona Operative e [[Pashtriku|Pashtrikut]] ([[Kosovë]]) *Zona e Tretë Operative ([[TMK]]) | battles = *[[Lufta e Kosovës]] *[[Beteja e Pashtrikut]] *[[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Lufta në Luginën e Preshevës]] *[[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]] | battles_Label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Tahir Sinani''' ([[25 Maj]] [[1964]] – [[29 Korrik]] [[2001]]) ishte një oficer i [[Ushtria shqiptare|Ushtrisë së Republikës së Shqipërisë]] dhe komandant i shquar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së), i cili mori pjesë në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]], në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]] dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]]. Gjatë luftës në Kosovë, ai ishte komandant i Zonës Operative të Pashtrikut dhe në atë kohë mori pjesë në [[Beteja e Pashtrikut|Betejën e Pashtrikut]]. Gjatë luftës së vitit 2001 në Maqedoni, Tahir Sinani ishte komandant i Brigadës 116 të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]]. Lindi më [[25 maj]] [[1964]] në fshatin Gri, afër Bujanit, rrethi i Tropojës në Shqipëri dhe ra dëshmorë më [[29 korrik]] [[2001]] në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit" afër qytetit të Gostivarit, gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]]. Tahir Sinani gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]] ishte njëri ndër komandantët më aktivë të Zonës Operative të Pashtrikut dhe më pas emërohet Komandant i Zonës së Tretë Operative të [[Trupat Mbrojtëse të Kosovës|Trupave të Mbrojtjes së Kosovës (TMK-së)]], si dhe më vonë iu bashkua [[UÇPMB|UÇPMB-së]] ku mori pjesë në [[Kryengritja në Luginën e Preshevës|Luftën e Luginës së Preshevës]]. Gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Republikën e Maqedonisë]], Tahir Sinani iu bashkua radhëve të [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] dhe u emërua komandant i Brigadës 116. Më 29 korrik 2001, Tahir Sinani sëbashku me 4 luftëtarët e tij e humbi jetën në aksident të rastit duke përgaditur armatimin e sofistikuar të minave me telekomandë kundër armikut, në zonat malore të Gostivarit dhe malit Korab në vendin e quajtur "Zabeli i Kukulit". Më 24 maj të vitit 2002, trupi i dëshmorit Tahir Sinani varroset në Varrezat e Dëshmorëve në Landovicë të Prizrenit ku përjetësisht pushon sëbashku me dëshmorët e tjerë të kombit. == Shiko edhe == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Vdekje 2001]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] [[Kategoria:Njerëz nga Malësia e Gjakovës]] [[Kategoria:Dëshmorë shqiptarë]] [[Kategoria:Shqiptarë]] 7ijt4olitjzg2go7eajxzuchet5thnl 0 24387 2976487 2941834 2026-05-02T23:01:34Z Leutrim.P 113691 2976487 wikitext text/x-wiki '''Ahmet Krasniqi''' ([[15 Janar]] [[1948]] – [[21 Shtator]] [[1998]]) ishte një Kolonel i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe komandant i [[FARK|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[15 janar]] [[1948]] në fshatin Zhilivodë të Komunës së Vushtrrisë në Kosovë dhe u vra në tradhëti më [[21 shtator]] [[1998]] në Tiranë, Shqipëri. Gjatë Luftërave të Jugosllavisë, ai luftoi në [[Lufta Kroate për Pavarësi|Luftën Kroate të Pavarësisë]] dhe në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Njihet si "'''Ministri i Luftës'''" për nder të veprës së tij patriotike.<ref>{{Cite web|title=Ahmet Krasniqi, njeri i paqes, i luftës, i përjetësisë|url=https://www.botasot.info/opinione/1380284/ahmet-krasniqi-njeri-i-paqes-i-luftes-i-perjetesise/|access-date=2026-01-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ahmet Krasniqi dhe si u vra tinëzisht në Tiranë?|url=https://www.periskopi.com/kush-ishte-ahmet-krasniqi-dhe-si-u-vra-tinezisht-ne-tirane/|access-date=2026-01-21|website=Periskopi|language=en-US}}</ref> {{Infobox military person | name = Kolonel<br>Ahmet Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 15 Janar 1947 | birth_place = [[Zhilivoda|Zhilivodë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavia]] {{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = 21 Shtator 1998 | death_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of Croatia.svg|30px|border]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px|border]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = '''Kolonel'''<br>'''Komandant''' | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Lufta Kroate për Pavarësi]] (1991–1995)<br>[[Lufta e Kosovës]]<br>(1998–1999) | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Kolonel Ahmet Krasniqi ishte lindur dhe rritur në gjirin e familjes së patriotit të mirënjohur [[Aziz Zhilivoda]]. Shkollën Fillore katër vitet e para i kreu në fshatin e lindjes, pastaj e vazhdoi shkollimin deri ne klasën e tetë ne Hade ku banoj tek dajtë, lagjia Avdijaj (Grajqevcët) ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Prishtinë (1964–1969), ku banoj tek mbesa Elife Grajqevci, pasi që mundësitë e udhëtimit nga vendlindja në atë kohë ishin të pamundura. Gjatë kësaj kohe dallohet për veprimtarinë e tij patriotike, si bashkëpunëtor i afërt i patriotit të devotshëm, Metush Krasniqi dhe pjesëmarrës aktiv në demonstratat studentore të vitit 1968 në Prishtinë. Pas kryerjes së shkollës së mesme Ahmet Krasniqi arrin të regjistrohet në Akademinë Ushtarake të Ushtrisë Tokësore në Beograd, ku dallohet si njëri nga kadetët më të aftë dhe arrin të diplomojë me sukses të lartë, në afatin rekord (1969–1973). Oficeri i ri shqiptar nuk kënaqet me kaq dhe i vazhdon studimet në Akademinë Komanduese të Shtabit Komandues, që e kryen me sukses të plotë (1981–1983). Pas kësaj e fillon karrierën ushtarake në Zagreb, e pastaj caktohet komandant në Garnizonin e Gospiqit, ku e zë lufta kroato–serbe. Si njohës i mirë i historisë, i realitetit të kohës, i përbërjes dhe mënyrës së funksionimit të federatës jugosllave, eksperti ushtarak, Kolonel Ahmet Krasniqi, i kishte plotësisht të qarta qëllimet e luftës së nxitur nga hegjemonizmi serbo-sllav, prandaj, në rastin e parë që i krijohet mundësia e ikjes, dezerton nga radhët e ushtrisë jugosllave dhe bashkohet në anën e ushtrisë kroate, të cilës i bën shërbime të larta e shumë të dobishme, çfarë nuk kishin mundur t’ia bënin as institucionet ushtarake kroate. Mirëpo, puna dhe mundi i tij i jashtëzakonshëm, jo vetëm që nuk i vlerësohen, por përçmohen dhe përbuzen deri në denigrim të plotë nga ana kroate, që pasi kryen punën e vet, ia kthen shpinën dhe e le në pamëshirën e armiqve serbë, të cilët e hetojnë aktivitetin pro-kroat të Kolonelit Krasniqi, prandaj e burgosin, me akuzën për "Rrënimin e fuqisë mbrojtëse të Forcave të Armatosura të RSFJ-së!". Pas hetimeve të para në burgun e Rijekës, Koloneli Krasniqi ekstradohet në Beograd. Bie në gojën e ujkut, dhe kur gjithçka duket se po i afrohej përfundimit, në rrëmujën e luftës serbe kundër Kroacisë, Kolonelin e nxjerrin nga burgu dhe e dërgojnë në frontin e luftës, ku i punon fati: arrin të ikë dhe përkohësisht strehohet në Kosovë, pastaj kalon në Maqedoni, në Shqipëri dhe nga Shqipëria prap kthehet në Kroaci. Pushteti i presidentit kroat Franjo Tuxhmanit dhe individë të lartë ushtarak, edhe pse e dinin kontributin e Ahmet Krasniqit në luftën kroate, kthimin e tij nuk e mirëpresin, sepse e kishin vështirë që të ja pranonin meritat madhështore një oficeri shqiptar, prandaj e lënë nën hije, si një qytetar të rëndomtë, i cili duhet të luftojë për kafshatën e bukës, të cilën e fiton si punëtor fizik. Në këtë kohë, Kolonel Ahmet Krasniqi kontakton me Qeverinë e Republikës së Kosovës, e cila duke e njohur mirë personalitetin e tij të lartë patriotik dhe profesional, e emëron Ministër të Mbrojtjes dhe Komandant të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kosovës. I vetëdijshëm për situatën në Kosovë dhe i lumtur që iu dha rasti për t’i shërbyer atdheut të tij të robëruar, Ahmeti i rreket punës me përkushtim të zjarrtë, për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës. Mirëpo, këtë objektiv nuk arrin ta realizojë deri në fund, sepse duke parë angazhimin e tij serioz dhe dëshirën e vërtetë, për ta bërë Kosovën me ushtri sa më të mirë, një dorë e zezë, (padyshim dorë tradhëtie) e qëllon me armë fshehtazi dhe e vret, në natën e vonë të 21 shtatorit 1998, në Tiranë të Shqipërisë. Ishte ky një atentat i kurdisur tradhëtie, që e indinjoi opinionin e gjerë liridashës shqiptar, i cili, tek Kolonel Ahmet Krasniqi kishte mbështetur shpresën e luftës çlirimtare dhe çlirimin definitiv të Kosovës. Pjesëmarrja tepër masive e njerëzve në ceremonialin e përcjelljes mortore, që iu organizua në kryeqytetin e Shqipërisë, ishin dëshmi e dashurisë dhe adhurimit të figurës madhore të Ahmet Krasniqit, ushtarakut dhe luftëtarit të devotshëm atdhetar, oficerit me përgaditjet më të larta shkollore dhe ekspertit të dëshmuar për aftësi të jashtëzakonshme në artin luftarak, që spontanisht dhe pa asnjë dilemë ia ofruan zgjedhjen Ministër i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës – FARK, në të cilat detyra u vra me atentat, për t’u përjetësuar në dhembjen krenare duke zënë vendin e nderit në panteonin e figurave më të shquara të kombit shqiptar. Kolonel Ahmet Krasniqi është autor i shumë punimeve studimore e publicistike, që janë botuar nëpër gazeta e revista profesionale. Gjithashtu, ka lënë të pabotuara edhe disa dorëshkrime dhe një ditar, që janë interesante dhe me interes. Nga shënimet e tij shihet se ka qenë një lexues i pasionuar i krijimtarisë letrare, ka shkruar vjersha dhe ka qenë adhurues shumë i madh i pikturës. Nga shokët dhe miqtë, bashkëpunëtorët dhe të gjithë ata që e kanë njohur nga afër, mësohet se ka qenë një njeri tepër i veçant, me virtyte të larta njerëzore, humanist, trim i vendosur, guximtar e besnik, optimist dhe modest, një patriot i pastër, besimtar i madh në forcën e popullit të tij. Ahmet Krasniqi la pas dy fëmijët e tij djalin Florentin dhe vajzën Teutën. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmor kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] 7uan34md5nk8hgeeblzpgclb0y5rnb2 2976498 2976487 2026-05-02T23:20:26Z Leutrim.P 113691 2976498 wikitext text/x-wiki '''Ahmet Krasniqi''' ([[15 Janar]] [[1948]] – [[21 Shtator]] [[1998]]) ishte një Kolonel i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe komandant i [[FARK|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[15 janar]] [[1948]] në fshatin Zhilivodë të Komunës së Vushtrrisë në Kosovë dhe u vra në tradhëti më [[21 shtator]] [[1998]] në Tiranë, Shqipëri. Gjatë Luftërave të Jugosllavisë, ai luftoi në [[Lufta Kroate për Pavarësi|Luftën Kroate të Pavarësisë]] dhe në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Njihet si "'''Ministri i Luftës'''" për nder të veprës së tij patriotike.<ref>{{Cite web|title=Ahmet Krasniqi, njeri i paqes, i luftës, i përjetësisë|url=https://www.botasot.info/opinione/1380284/ahmet-krasniqi-njeri-i-paqes-i-luftes-i-perjetesise/|access-date=2026-01-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ahmet Krasniqi dhe si u vra tinëzisht në Tiranë?|url=https://www.periskopi.com/kush-ishte-ahmet-krasniqi-dhe-si-u-vra-tinezisht-ne-tirane/|access-date=2026-01-21|website=Periskopi|language=en-US}}</ref> {{Infobox military person | name = Kolonel<br>Ahmet Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 15 Janar 1947 | birth_place = [[Zhilivoda|Zhilivodë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavia]] {{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = 21 Shtator 1998 | death_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of Croatia.svg|30px|border]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = '''Kolonel'''<br>'''Komandant''' | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Lufta Kroate për Pavarësi]] (1991–1995)<br>[[Lufta e Kosovës]]<br>(1998–1999) | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Kolonel Ahmet Krasniqi ishte lindur dhe rritur në gjirin e familjes së patriotit të mirënjohur [[Aziz Zhilivoda]]. Shkollën Fillore katër vitet e para i kreu në fshatin e lindjes, pastaj e vazhdoi shkollimin deri ne klasën e tetë ne Hade ku banoj tek dajtë, lagjia Avdijaj (Grajqevcët) ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Prishtinë (1964–1969), ku banoj tek mbesa Elife Grajqevci, pasi që mundësitë e udhëtimit nga vendlindja në atë kohë ishin të pamundura. Gjatë kësaj kohe dallohet për veprimtarinë e tij patriotike, si bashkëpunëtor i afërt i patriotit të devotshëm, Metush Krasniqi dhe pjesëmarrës aktiv në demonstratat studentore të vitit 1968 në Prishtinë. Pas kryerjes së shkollës së mesme Ahmet Krasniqi arrin të regjistrohet në Akademinë Ushtarake të Ushtrisë Tokësore në Beograd, ku dallohet si njëri nga kadetët më të aftë dhe arrin të diplomojë me sukses të lartë, në afatin rekord (1969–1973). Oficeri i ri shqiptar nuk kënaqet me kaq dhe i vazhdon studimet në Akademinë Komanduese të Shtabit Komandues, që e kryen me sukses të plotë (1981–1983). Pas kësaj e fillon karrierën ushtarake në Zagreb, e pastaj caktohet komandant në Garnizonin e Gospiqit, ku e zë lufta kroato–serbe. Si njohës i mirë i historisë, i realitetit të kohës, i përbërjes dhe mënyrës së funksionimit të federatës jugosllave, eksperti ushtarak, Kolonel Ahmet Krasniqi, i kishte plotësisht të qarta qëllimet e luftës së nxitur nga hegjemonizmi serbo-sllav, prandaj, në rastin e parë që i krijohet mundësia e ikjes, dezerton nga radhët e ushtrisë jugosllave dhe bashkohet në anën e ushtrisë kroate, të cilës i bën shërbime të larta e shumë të dobishme, çfarë nuk kishin mundur t’ia bënin as institucionet ushtarake kroate. Mirëpo, puna dhe mundi i tij i jashtëzakonshëm, jo vetëm që nuk i vlerësohen, por përçmohen dhe përbuzen deri në denigrim të plotë nga ana kroate, që pasi kryen punën e vet, ia kthen shpinën dhe e le në pamëshirën e armiqve serbë, të cilët e hetojnë aktivitetin pro-kroat të Kolonelit Krasniqi, prandaj e burgosin, me akuzën për "Rrënimin e fuqisë mbrojtëse të Forcave të Armatosura të RSFJ-së!". Pas hetimeve të para në burgun e Rijekës, Koloneli Krasniqi ekstradohet në Beograd. Bie në gojën e ujkut, dhe kur gjithçka duket se po i afrohej përfundimit, në rrëmujën e luftës serbe kundër Kroacisë, Kolonelin e nxjerrin nga burgu dhe e dërgojnë në frontin e luftës, ku i punon fati: arrin të ikë dhe përkohësisht strehohet në Kosovë, pastaj kalon në Maqedoni, në Shqipëri dhe nga Shqipëria prap kthehet në Kroaci. Pushteti i presidentit kroat Franjo Tuxhmanit dhe individë të lartë ushtarak, edhe pse e dinin kontributin e Ahmet Krasniqit në luftën kroate, kthimin e tij nuk e mirëpresin, sepse e kishin vështirë që të ja pranonin meritat madhështore një oficeri shqiptar, prandaj e lënë nën hije, si një qytetar të rëndomtë, i cili duhet të luftojë për kafshatën e bukës, të cilën e fiton si punëtor fizik. Në këtë kohë, Kolonel Ahmet Krasniqi kontakton me Qeverinë e Republikës së Kosovës, e cila duke e njohur mirë personalitetin e tij të lartë patriotik dhe profesional, e emëron Ministër të Mbrojtjes dhe Komandant të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kosovës. I vetëdijshëm për situatën në Kosovë dhe i lumtur që iu dha rasti për t’i shërbyer atdheut të tij të robëruar, Ahmeti i rreket punës me përkushtim të zjarrtë, për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës. Mirëpo, këtë objektiv nuk arrin ta realizojë deri në fund, sepse duke parë angazhimin e tij serioz dhe dëshirën e vërtetë, për ta bërë Kosovën me ushtri sa më të mirë, një dorë e zezë, (padyshim dorë tradhëtie) e qëllon me armë fshehtazi dhe e vret, në natën e vonë të 21 shtatorit 1998, në Tiranë të Shqipërisë. Ishte ky një atentat i kurdisur tradhëtie, që e indinjoi opinionin e gjerë liridashës shqiptar, i cili, tek Kolonel Ahmet Krasniqi kishte mbështetur shpresën e luftës çlirimtare dhe çlirimin definitiv të Kosovës. Pjesëmarrja tepër masive e njerëzve në ceremonialin e përcjelljes mortore, që iu organizua në kryeqytetin e Shqipërisë, ishin dëshmi e dashurisë dhe adhurimit të figurës madhore të Ahmet Krasniqit, ushtarakut dhe luftëtarit të devotshëm atdhetar, oficerit me përgaditjet më të larta shkollore dhe ekspertit të dëshmuar për aftësi të jashtëzakonshme në artin luftarak, që spontanisht dhe pa asnjë dilemë ia ofruan zgjedhjen Ministër i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës – FARK, në të cilat detyra u vra me atentat, për t’u përjetësuar në dhembjen krenare duke zënë vendin e nderit në panteonin e figurave më të shquara të kombit shqiptar. Kolonel Ahmet Krasniqi është autor i shumë punimeve studimore e publicistike, që janë botuar nëpër gazeta e revista profesionale. Gjithashtu, ka lënë të pabotuara edhe disa dorëshkrime dhe një ditar, që janë interesante dhe me interes. Nga shënimet e tij shihet se ka qenë një lexues i pasionuar i krijimtarisë letrare, ka shkruar vjersha dhe ka qenë adhurues shumë i madh i pikturës. Nga shokët dhe miqtë, bashkëpunëtorët dhe të gjithë ata që e kanë njohur nga afër, mësohet se ka qenë një njeri tepër i veçant, me virtyte të larta njerëzore, humanist, trim i vendosur, guximtar e besnik, optimist dhe modest, një patriot i pastër, besimtar i madh në forcën e popullit të tij. Ahmet Krasniqi la pas dy fëmijët e tij djalin Florentin dhe vajzën Teutën. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmor kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] 1uwiox3p53gilglja9bclbih6bzti14 2976507 2976498 2026-05-02T23:24:59Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976507 wikitext text/x-wiki '''Ahmet Krasniqi''' ([[15 Janar]] [[1948]] – [[21 Shtator]] [[1998]]) ishte një Kolonel i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe komandant i [[FARK|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[15 janar]] [[1948]] në fshatin Zhilivodë të Komunës së Vushtrrisë në Kosovë dhe u vra në tradhëti më [[21 shtator]] [[1998]] në Tiranë, Shqipëri. Gjatë Luftërave të Jugosllavisë, ai luftoi në [[Lufta Kroate për Pavarësi|Luftën Kroate të Pavarësisë]] dhe në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Njihet si "'''Ministri i Luftës'''" për nder të veprës së tij patriotike.<ref>{{Cite web|title=Ahmet Krasniqi, njeri i paqes, i luftës, i përjetësisë|url=https://www.botasot.info/opinione/1380284/ahmet-krasniqi-njeri-i-paqes-i-luftes-i-perjetesise/|access-date=2026-01-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ahmet Krasniqi dhe si u vra tinëzisht në Tiranë?|url=https://www.periskopi.com/kush-ishte-ahmet-krasniqi-dhe-si-u-vra-tinezisht-ne-tirane/|access-date=2026-01-21|website=Periskopi|language=en-US}}</ref> {{Infobox military person | name = Kolonel<br>Ahmet Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 15 Janar 1947 | birth_place = [[Zhilivoda|Zhilivodë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavia]] {{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = 21 Shtator 1998 | death_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of Croatia.svg|30px|border]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = '''Kolonel'''<br>'''Komandant''' | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Lufta Kroate për Pavarësi]] (1991–1995)<br>[[Lufta e Kosovës]]<br>(1998–1999) | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Kolonel Ahmet Krasniqi ishte lindur dhe rritur në gjirin e familjes së patriotit të mirënjohur [[Aziz Zhilivoda]]. Shkollën Fillore katër vitet e para i kreu në fshatin e lindjes, pastaj e vazhdoi shkollimin deri ne klasën e tetë ne Hade ku banoj tek dajtë, lagjia Avdijaj (Grajqevcët) ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Prishtinë (1964–1969), ku banoj tek mbesa Elife Grajqevci, pasi që mundësitë e udhëtimit nga vendlindja në atë kohë ishin të pamundura. Gjatë kësaj kohe dallohet për veprimtarinë e tij patriotike, si bashkëpunëtor i afërt i patriotit të devotshëm, Metush Krasniqi dhe pjesëmarrës aktiv në demonstratat studentore të vitit 1968 në Prishtinë. Pas kryerjes së shkollës së mesme Ahmet Krasniqi arrin të regjistrohet në Akademinë Ushtarake të Ushtrisë Tokësore në Beograd, ku dallohet si njëri nga kadetët më të aftë dhe arrin të diplomojë me sukses të lartë, në afatin rekord (1969–1973). Oficeri i ri shqiptar nuk kënaqet me kaq dhe i vazhdon studimet në Akademinë Komanduese të Shtabit Komandues, që e kryen me sukses të plotë (1981–1983). Pas kësaj e fillon karrierën ushtarake në Zagreb, e pastaj caktohet komandant në Garnizonin e Gospiqit, ku e zë lufta kroato–serbe. Si njohës i mirë i historisë, i realitetit të kohës, i përbërjes dhe mënyrës së funksionimit të federatës jugosllave, eksperti ushtarak, Kolonel Ahmet Krasniqi, i kishte plotësisht të qarta qëllimet e luftës së nxitur nga hegjemonizmi serbo-sllav, prandaj, në rastin e parë që i krijohet mundësia e ikjes, dezerton nga radhët e ushtrisë jugosllave dhe bashkohet në anën e ushtrisë kroate, të cilës i bën shërbime të larta e shumë të dobishme, çfarë nuk kishin mundur t’ia bënin as institucionet ushtarake kroate. Mirëpo, puna dhe mundi i tij i jashtëzakonshëm, jo vetëm që nuk i vlerësohen, por përçmohen dhe përbuzen deri në denigrim të plotë nga ana kroate, që pasi kryen punën e vet, ia kthen shpinën dhe e le në pamëshirën e armiqve serbë, të cilët e hetojnë aktivitetin pro-kroat të Kolonelit Krasniqi, prandaj e burgosin, me akuzën për "Rrënimin e fuqisë mbrojtëse të Forcave të Armatosura të RSFJ-së!". Pas hetimeve të para në burgun e Rijekës, Koloneli Krasniqi ekstradohet në Beograd. Bie në gojën e ujkut, dhe kur gjithçka duket se po i afrohej përfundimit, në rrëmujën e luftës serbe kundër Kroacisë, Kolonelin e nxjerrin nga burgu dhe e dërgojnë në frontin e luftës, ku i punon fati: arrin të ikë dhe përkohësisht strehohet në Kosovë, pastaj kalon në Maqedoni, në Shqipëri dhe nga Shqipëria prap kthehet në Kroaci. Pushteti i presidentit kroat Franjo Tuxhmanit dhe individë të lartë ushtarak, edhe pse e dinin kontributin e Ahmet Krasniqit në luftën kroate, kthimin e tij nuk e mirëpresin, sepse e kishin vështirë që të ja pranonin meritat madhështore një oficeri shqiptar, prandaj e lënë nën hije, si një qytetar të rëndomtë, i cili duhet të luftojë për kafshatën e bukës, të cilën e fiton si punëtor fizik. Në këtë kohë, Kolonel Ahmet Krasniqi kontakton me Qeverinë e Republikës së Kosovës, e cila duke e njohur mirë personalitetin e tij të lartë patriotik dhe profesional, e emëron Ministër të Mbrojtjes dhe Komandant të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kosovës. I vetëdijshëm për situatën në Kosovë dhe i lumtur që iu dha rasti për t’i shërbyer atdheut të tij të robëruar, Ahmeti i rreket punës me përkushtim të zjarrtë, për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës. Mirëpo, këtë objektiv nuk arrin ta realizojë deri në fund, sepse duke parë angazhimin e tij serioz dhe dëshirën e vërtetë, për ta bërë Kosovën me ushtri sa më të mirë, një dorë e zezë, (padyshim dorë tradhëtie) e qëllon me armë fshehtazi dhe e vret, në natën e vonë të 21 shtatorit 1998, në Tiranë të Shqipërisë. Ishte ky një atentat i kurdisur tradhëtie, që e indinjoi opinionin e gjerë liridashës shqiptar, i cili, tek Kolonel Ahmet Krasniqi kishte mbështetur shpresën e luftës çlirimtare dhe çlirimin definitiv të Kosovës. Pjesëmarrja tepër masive e njerëzve në ceremonialin e përcjelljes mortore, që iu organizua në kryeqytetin e Shqipërisë, ishin dëshmi e dashurisë dhe adhurimit të figurës madhore të Ahmet Krasniqit, ushtarakut dhe luftëtarit të devotshëm atdhetar, oficerit me përgaditjet më të larta shkollore dhe ekspertit të dëshmuar për aftësi të jashtëzakonshme në artin luftarak, që spontanisht dhe pa asnjë dilemë ia ofruan zgjedhjen Ministër i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës – FARK, në të cilat detyra u vra me atentat, për t’u përjetësuar në dhembjen krenare duke zënë vendin e nderit në panteonin e figurave më të shquara të kombit shqiptar. Kolonel Ahmet Krasniqi është autor i shumë punimeve studimore e publicistike, që janë botuar nëpër gazeta e revista profesionale. Gjithashtu, ka lënë të pabotuara edhe disa dorëshkrime dhe një ditar, që janë interesante dhe me interes. Nga shënimet e tij shihet se ka qenë një lexues i pasionuar i krijimtarisë letrare, ka shkruar vjersha dhe ka qenë adhurues shumë i madh i pikturës. Nga shokët dhe miqtë, bashkëpunëtorët dhe të gjithë ata që e kanë njohur nga afër, mësohet se ka qenë një njeri tepër i veçant, me virtyte të larta njerëzore, humanist, trim i vendosur, guximtar e besnik, optimist dhe modest, një patriot i pastër, besimtar i madh në forcën e popullit të tij. Ahmet Krasniqi la pas dy fëmijët e tij djalin Florentin dhe vajzën Teutën. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmor kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 3srbvxzecly6r8fvufn76i6f07hfq39 2976508 2976507 2026-05-02T23:25:37Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]; added [[Category:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976508 wikitext text/x-wiki '''Ahmet Krasniqi''' ([[15 Janar]] [[1948]] – [[21 Shtator]] [[1998]]) ishte një Kolonel i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe komandant i [[FARK|Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës]] (FARK) gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës në Kosovë]]. Lindi më [[15 janar]] [[1948]] në fshatin Zhilivodë të Komunës së Vushtrrisë në Kosovë dhe u vra në tradhëti më [[21 shtator]] [[1998]] në Tiranë, Shqipëri. Gjatë Luftërave të Jugosllavisë, ai luftoi në [[Lufta Kroate për Pavarësi|Luftën Kroate të Pavarësisë]] dhe në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]]. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Njihet si "'''Ministri i Luftës'''" për nder të veprës së tij patriotike.<ref>{{Cite web|title=Ahmet Krasniqi, njeri i paqes, i luftës, i përjetësisë|url=https://www.botasot.info/opinione/1380284/ahmet-krasniqi-njeri-i-paqes-i-luftes-i-perjetesise/|access-date=2026-01-21|website=Bota Sot|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kush ishte Ahmet Krasniqi dhe si u vra tinëzisht në Tiranë?|url=https://www.periskopi.com/kush-ishte-ahmet-krasniqi-dhe-si-u-vra-tinezisht-ne-tirane/|access-date=2026-01-21|website=Periskopi|language=en-US}}</ref> {{Infobox military person | name = Kolonel<br>Ahmet Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 15 Janar 1947 | birth_place = [[Zhilivoda|Zhilivodë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavia]] {{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = 21 Shtator 1998 | death_place = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | nickname = | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë]]<br> [[File:Flag of Croatia.svg|30px|border]] [[Ushtria Kroate|Ushtria e Kroacisë]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1998 | rank = '''Kolonel'''<br>'''Komandant''' | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Lufta Kroate për Pavarësi]] (1991–1995)<br>[[Lufta e Kosovës]]<br>(1998–1999) | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Kolonel Ahmet Krasniqi ishte lindur dhe rritur në gjirin e familjes së patriotit të mirënjohur [[Aziz Zhilivoda]]. Shkollën Fillore katër vitet e para i kreu në fshatin e lindjes, pastaj e vazhdoi shkollimin deri ne klasën e tetë ne Hade ku banoj tek dajtë, lagjia Avdijaj (Grajqevcët) ndërsa Shkollën e Mesme Teknike në Prishtinë (1964–1969), ku banoj tek mbesa Elife Grajqevci, pasi që mundësitë e udhëtimit nga vendlindja në atë kohë ishin të pamundura. Gjatë kësaj kohe dallohet për veprimtarinë e tij patriotike, si bashkëpunëtor i afërt i patriotit të devotshëm, Metush Krasniqi dhe pjesëmarrës aktiv në demonstratat studentore të vitit 1968 në Prishtinë. Pas kryerjes së shkollës së mesme Ahmet Krasniqi arrin të regjistrohet në Akademinë Ushtarake të Ushtrisë Tokësore në Beograd, ku dallohet si njëri nga kadetët më të aftë dhe arrin të diplomojë me sukses të lartë, në afatin rekord (1969–1973). Oficeri i ri shqiptar nuk kënaqet me kaq dhe i vazhdon studimet në Akademinë Komanduese të Shtabit Komandues, që e kryen me sukses të plotë (1981–1983). Pas kësaj e fillon karrierën ushtarake në Zagreb, e pastaj caktohet komandant në Garnizonin e Gospiqit, ku e zë lufta kroato–serbe. Si njohës i mirë i historisë, i realitetit të kohës, i përbërjes dhe mënyrës së funksionimit të federatës jugosllave, eksperti ushtarak, Kolonel Ahmet Krasniqi, i kishte plotësisht të qarta qëllimet e luftës së nxitur nga hegjemonizmi serbo-sllav, prandaj, në rastin e parë që i krijohet mundësia e ikjes, dezerton nga radhët e ushtrisë jugosllave dhe bashkohet në anën e ushtrisë kroate, të cilës i bën shërbime të larta e shumë të dobishme, çfarë nuk kishin mundur t’ia bënin as institucionet ushtarake kroate. Mirëpo, puna dhe mundi i tij i jashtëzakonshëm, jo vetëm që nuk i vlerësohen, por përçmohen dhe përbuzen deri në denigrim të plotë nga ana kroate, që pasi kryen punën e vet, ia kthen shpinën dhe e le në pamëshirën e armiqve serbë, të cilët e hetojnë aktivitetin pro-kroat të Kolonelit Krasniqi, prandaj e burgosin, me akuzën për "Rrënimin e fuqisë mbrojtëse të Forcave të Armatosura të RSFJ-së!". Pas hetimeve të para në burgun e Rijekës, Koloneli Krasniqi ekstradohet në Beograd. Bie në gojën e ujkut, dhe kur gjithçka duket se po i afrohej përfundimit, në rrëmujën e luftës serbe kundër Kroacisë, Kolonelin e nxjerrin nga burgu dhe e dërgojnë në frontin e luftës, ku i punon fati: arrin të ikë dhe përkohësisht strehohet në Kosovë, pastaj kalon në Maqedoni, në Shqipëri dhe nga Shqipëria prap kthehet në Kroaci. Pushteti i presidentit kroat Franjo Tuxhmanit dhe individë të lartë ushtarak, edhe pse e dinin kontributin e Ahmet Krasniqit në luftën kroate, kthimin e tij nuk e mirëpresin, sepse e kishin vështirë që të ja pranonin meritat madhështore një oficeri shqiptar, prandaj e lënë nën hije, si një qytetar të rëndomtë, i cili duhet të luftojë për kafshatën e bukës, të cilën e fiton si punëtor fizik. Në këtë kohë, Kolonel Ahmet Krasniqi kontakton me Qeverinë e Republikës së Kosovës, e cila duke e njohur mirë personalitetin e tij të lartë patriotik dhe profesional, e emëron Ministër të Mbrojtjes dhe Komandant të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kosovës. I vetëdijshëm për situatën në Kosovë dhe i lumtur që iu dha rasti për t’i shërbyer atdheut të tij të robëruar, Ahmeti i rreket punës me përkushtim të zjarrtë, për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës. Mirëpo, këtë objektiv nuk arrin ta realizojë deri në fund, sepse duke parë angazhimin e tij serioz dhe dëshirën e vërtetë, për ta bërë Kosovën me ushtri sa më të mirë, një dorë e zezë, (padyshim dorë tradhëtie) e qëllon me armë fshehtazi dhe e vret, në natën e vonë të 21 shtatorit 1998, në Tiranë të Shqipërisë. Ishte ky një atentat i kurdisur tradhëtie, që e indinjoi opinionin e gjerë liridashës shqiptar, i cili, tek Kolonel Ahmet Krasniqi kishte mbështetur shpresën e luftës çlirimtare dhe çlirimin definitiv të Kosovës. Pjesëmarrja tepër masive e njerëzve në ceremonialin e përcjelljes mortore, që iu organizua në kryeqytetin e Shqipërisë, ishin dëshmi e dashurisë dhe adhurimit të figurës madhore të Ahmet Krasniqit, ushtarakut dhe luftëtarit të devotshëm atdhetar, oficerit me përgaditjet më të larta shkollore dhe ekspertit të dëshmuar për aftësi të jashtëzakonshme në artin luftarak, që spontanisht dhe pa asnjë dilemë ia ofruan zgjedhjen Ministër i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe komandant i Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës – FARK, në të cilat detyra u vra me atentat, për t’u përjetësuar në dhembjen krenare duke zënë vendin e nderit në panteonin e figurave më të shquara të kombit shqiptar. Kolonel Ahmet Krasniqi është autor i shumë punimeve studimore e publicistike, që janë botuar nëpër gazeta e revista profesionale. Gjithashtu, ka lënë të pabotuara edhe disa dorëshkrime dhe një ditar, që janë interesante dhe me interes. Nga shënimet e tij shihet se ka qenë një lexues i pasionuar i krijimtarisë letrare, ka shkruar vjersha dhe ka qenë adhurues shumë i madh i pikturës. Nga shokët dhe miqtë, bashkëpunëtorët dhe të gjithë ata që e kanë njohur nga afër, mësohet se ka qenë një njeri tepër i veçant, me virtyte të larta njerëzore, humanist, trim i vendosur, guximtar e besnik, optimist dhe modest, një patriot i pastër, besimtar i madh në forcën e popullit të tij. Ahmet Krasniqi la pas dy fëmijët e tij djalin Florentin dhe vajzën Teutën. == Shiko edhe == * [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1948]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Dëshmor kombëtar]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 8c5uezkh51j2xd69f0q1u99p33y21j0 0 25187 2976376 2763847 2026-05-02T17:11:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976376 wikitext text/x-wiki {{Pa fusnota}}{{Infobox settlement | name = '''Llaskarcë''' | native_name = Ласкарци | settlement_type = Fshat | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Maqedonia e Veriut]] | subdivision_type1 = Rajoni | subdivision_name1 = [[Rajoni i Shkupit|Shkup]] | subdivision_type2 = Komuna | subdivision_name2 = [[Komuna e Sarajit|Saraj]] }} '''Llaskarca''' ёshtё fshat nё [[Komuna e Sarajit|komunën e Sarajit]], [[Republika e Maqedonisë|Maqedoni]]. == Gjeografia == Fshati Llaskarcë shtrihet në jug të Dërvendit (Derveni i Poshtëm), rreth 18 km larg Shkupit dhe 10 km larg Sarajit. Kufizohet me fshatrat përreth: në lindje me fshatin Bukoviq, në verilindje me fshatin Kopanicë, në veri me fshatin Bojanë, në perëndim është fshati Rogle, ndërsa në pjesën jugore dhe atë juglindore fshati kufizohet me Raoviçin dhe fshatin Panicar, si dhe malet që ndodhen në këtë anë. Fshati në fjalë, si i tillë, ndahet në dy pjesë, lagje apo Mëhallë, edhe atë: Mëhalla e Epërme dhe Mëhalla e Poshtme dhe, secila ka xhaminë, me ç’rast, xhamia e epërme është më e vjetra, që nënkupton se gjeneza e fshatit fillon nga këtu. Në pjesën e epërme të fshatit, gjithashtu gjendet edhe shkolla fillore e fshatit, me emrin: “Ibe Palikuqi”. == Demografia == Ne regjistrimin e popullatës, me 1544, në Llaskarcë kishte 20 shtëpi (familje), të gjitha të krishtera. Në 1900, Llaskarca ka pasur 50 shtëpi me 275 banorë. Më 1925, fshati i takonte komunës së Grupçinit, që në atë kohë ka pasur 56 shtëpi, me 497 banorë. Në vitin 1948, fshati kishte 69 shtëpi me 585 banorë. Në vitin 1953, ka pasur 624 banorë. Ne vitin 1961 kishte 709 banorë, prej tyre 675 shqiptare, 1 maqedone dhe 32 turq, 1 nga të tjerët. Në vitin 1971 ka pasur 762 banorë. Më 1981 kishte 990 banorë. Në vitin 1994 ka pas 1083 banorë. Sipas regjistrimit të fundit të vitit 2002, ky fshat kishte 261 shtëpi, me 1190 banorë. Edhe pse nuk kemi të dhëna zyrtare për numrin e shtëpive dhe banorëve në fshatin Llaskarcë, sot mendohet se fshati ka afer 300 shtëpi.” == Historia == Nuk ka dyshim që ky fshat është tepër i lashtë dhe që daton shumë kohë para ardhjes së osmanëve në këto troje. Më së pari atë e hasim të regjistruar në dokumentet apo Defterët turk, ku thuhet se, Llaskarca i përket Shkupit, dhe se është timar i Ibrahimit, çiflig i jeniçerçve Husein dhe Xhafer, si dhe çiflig i Mehmetit, birit të Qerimit. Në disa dokumente tjera turke të periudhës së mëvonshme, thuhet se ky fshat i ka takuar Qarkut të Tetovës. “Emri i saj vjen nga Llaskarcis – që d.m.th. nxënes i Bizantit. Etnogjeneza e këtij ojkonimi, historikisht ka të bëjë me antroponimin: J o n u z (te muslimanët) dhe J a n e z te (krishterët). Gjithashtu, ka edhe mendim tjetër, ku supozohet se emri Llaskarcë d.m.th. pjesë e shembur e një kodre, bregu apo një mali. Këtë emër e ka marrë pasi që fshati i vjetër ka qenë i vendosur në dy anët e përroit shumë të madh, ku gjurmët e shembjes së tokës shihen edhe sot e kësaj dite. Sa i përket prejardhjes së banorëve mund të themi se këta vijnë nga fisi Kelmend. Nga një gurrë e gjallë dervenase pohohet se, familja e parë e këtij fshati njihet me emrin Jonuz. Edhe gjuhëtari Bohers përmend këtë emër: “Jonuz” – dy fytyrat e Jonuzit që shohim në drejtime të kundërta. Sipas Furit kuptimi i emrit Jonuz është “njeri i mirë i fshatit”. Sa i përket përbërjes gjeodezike Skoku pohon se në Llaskarcë ekziston Velike Kraste (Krasta e Madhe), që haset në perëndim të saj. Sipas tij, mal me emrin Krasta ka në Maqedoni e Mal të Zi. Skoku, gjithashtu përmend se mbi fshatin Llaskarcë ka xehe të mermerit. Derveni ka lujtur një rol mjaft strategjik që në kohën e Skënderbeut. Nuk ka pas mundësi tjetër të depërtimit në Pollog, pa kaluar nëpër Grykën e Dervenit, nëpër Raç(sh)e e këndej kah Pollogu. Skënderbeu ndalet te Dullëja e Debërcës ka pi ujë dhe ka pushuar me ushtrinë e tij shqiptare ku kanë marrë pjesë edhe shumë pollogas e dervenas… Fiset e Llaskarcës janë: Kaçaup, Fiçoj, Burizan (lajmëtar i lirisë)- të ardhur nga Mati. Në Fushkrujë paska një toponim me emrin: Te Çeshm’e Burizanit (Burim zanash), që korrespondon me emrin e fisit Burizan në Llaskarcë. Në këtë çeshëm vijnë njerëz nga vise të ndryshme për të larë trupin apo për të pirë ujë për ilaç, shërim. == Referime == * https://dervendshkupi.blogspot.com/ * https://www.faktiditor.ch/llaskarca-fshati-qe-rritet/{{Lidhje e vdekur}} {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Sarajit}} [[Kategoria:Fshatra në komunën e Sarajit]] [[Kategoria:Komunitete shqiptare në Maqedoni të Veriut]] {{MKD-gjeo-cung}} 9g3gd2xdr7o9zn9tyymx2rr0ps4aa4q 0 25926 2976603 2941877 2026-05-03T02:47:23Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ 2976603 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Lufta e vitit 2001 në Maqedoni | partof = [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]] | image = File:2001 Macedonian insurgency map.svg | caption = '''Harta e Maqedonisë 2001:''' Vendet e prekura nga konflikti gjatë luftës së vitit 2001 | date = 22 Janar – 13 Gusht 2001<br>(9 muaj dhe 3 javë) | place = [[Tetovë]], [[Shkup]] dhe [[Kumanovë]], [[Republika e Maqedonisë]], (sot [[Maqedonia e Veriut]]) | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = | result = [[Marrëveshja e Ohrit]] *Fitore e UÇK-së *Vendoset një armëpushim me urdhër të NATO-s *Luftëtarët e UÇK-së kanë rënë dakord të çarmatosen në këmbim të të drejtave më të mëdha politike *Qeveria e Maqedonisë pajtohet të japë të drejta më të mëdha politike për shqiptarët e Maqedonisë *Fundi i Luftërave Jugosllave | status = | combatant1 = [[File:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]]<br>[[File:ANA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Armata Kombëtare Shqiptare]] | combatant2 = [[Figura:Flag of North Macedonia.svg|25px|border]] [[Ushtria e Republikës së Maqedonisë|Ushtria e Maqedonisë]]<br> *[[File:Macedonian Police insignia.png|25px]] [[Policia e Maqedonisë]] '''mbështetur nga:''' <br>[[Figura:Flag of Ukraine.svg|25px|border]] [[Ukraina]]<br>[[Figura:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Serbia]]<br>[[Figura:Flag of Bulgaria.svg|25px|border]] [[Bullgaria]] | combatant3 = | commander1 = [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Ali Ahmeti]] <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Harun Aliu]] <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Fadil Nimani]]{{KIA}}<br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Rrahim Beqiri]]{{KIA}} <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Tahir Sinani]]{{KIA}} <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Jakup Asipi]] <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Xhezair Shaqiri]] <br>[[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Hamdi Ndrecaj]] <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Gzim Ostreni]] <br> [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Samidin_Xhezairi-Hoxha#:~:text=Samidin%20Xhezairi%20(born%201963)%2C,Commander%20Hoxha Samidin Xhezairi] | commander2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Boris Trajkovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Pande Petrovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljubço Georgievski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Jovan Andrevski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljube Boshkovski]]<br> [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Vlado Buçkovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px]] [[Dosta Dimovska]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljuben Paunovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Stojanço Angellov]] | commander3 = | units1 = | units2 = | units3 = | strength1 = [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] ~3,000 luftëtarë<ref>{{cite web|title=Зошто Македонија се чувствува поразена од војната во 2001?!|url=https://www.mkd.mk/kolumni/zoshto-makedonija-se-chuvstvuva-porazena-od-vojnata-vo-2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217225812/http://www.mkd.mk/kolumni/zoshto-makedonija-se-chuvstvuva-porazena-od-vojnata-vo-2001|url-status=dead|archive-date=17 shkurt 2015|access-date=2022-11-26|website=МКД.мк|language=mk}}</ref><ref>{{cite journal|last=Pettifer|first=James|date=2004|title=The 2001 Conflict in FYROM-Reflections|url=https://www.files.ethz.ch/isn/44460/2001_Confl_FYROM.pdf|journal=Defence Academy of the United Kingdom|page=20}}</ref><br>[[File:ANA FLAG (HD).png|25px|border]] 150–200 luftëtarë | strength2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 20,000 ushtarë dhe policë<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 60 tanke [[T-54/T-55|T-55]]<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 4 avionë [[Sukhoi Su-25|Su-25]]<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 4 helikopterë [[Mil Mi-24|Mi-24]] | strength3 = | casualties1 = [[Figura:NLA FLAG (HD).png|25px|border]] 86 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 75 ushtarë dhe policë të vrarë <br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 20 tanke të shkatërruara<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 10 autoblinda të shkatërruara<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 1 helikopter Mi-17 të shkatërruar | casualties3 = [[File:Flag of Europe.svg|25px|border]] 3 vëzhgues të BE-së të vdekur në aksident trafiku<br>[[File:Flag of United Kingdom.svg|25px|border]] Një ushtar i [[Britania e Madhe|Britanisë së Madhe]] i vrarë<br>[[File:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] 60 civilë të vrarë | notes = }} Lufta në [[Maqedonia e Veriut|Republikën e Maqedonisë]] ishte një konflikt i armatosur ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] dhe [[Forcat e Armatosura të Maqedonisë së Veriut|Ushtrisë së Republikës së Maqedonisë]] të mbështetur edhe nga [[Policia e Maqedonisë së Veriut|Policia e Maqedonisë]] i cili filloi më 22 Janar 2001 dhe përfundoi me nënshkrimin e [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjes së Ohrit]] më 13 Gusht 2001. Lufta zgjati gjatë gjithë vitit dhe pasoi me shumë viktima nga të dyja palët, u shkatërruan shumë fshatra shqiptare dhe prona të shqiptarëve, si dhe objekte fetare përfshirë xhamia dhe manastire. Viktimat e luftës në të dyja palët janë 86 luftëtarë të UÇK-së, 75 ushtarë dhe policë maqedonas dhe 60 civilë shqiptarë. == Prapaskena == Shkatërrimi i Jugosllavisë dhe mëvetësimi i Republikës së Maqedonisë shkaktoi ndryshime të thella politike, shoqërore dhe ekonomike në vend. Pluralizmi manifestohej me formimin e partive politike të cilat në vend të atij ideologjik, kishin karakter të fuqishëm etnik. Si rezultat i këtij tranzicioni, një pjesë e madhe e popullsisë mbetet pa punë, kurse varfëria, korrupsioni, kriminaliteti dhe kriza ekonomike marrin përmasa shumë të mëdha. Ekonomia e shkatërruar, aferat dhe skandalet politike, korrupsioni dhe marrëdhëniet e keqësuara ndëretnike edhe më shumë e destabilizuan vendin. Duhet të theksohet fakti se me [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutën e vitit 1991]], shqiptarët e Maqedonisë i humbën të drejtat të cilat formalisht i gëzonin me Kushtetutën e vitit 1974. Për këto shkaqe Kushtetuta u miratua pa votat e deputetëve shqiptarë në Parlament. Periudha e viteve 2000-2001, në Republikën e Maqedonisë karakterizohet me ndryshime të ndërlikuara shoqëroro-ekonomike dhe politike si rezultat i tranzicionit. Shumë kapacitete industriale falimentuan dhe u mbyllën, një pjesë e madhe e popullsisë mbeti pa punë dhe varfëria morri hov. Privatizimi ishte i shoqëruar me parregullshmëri të ndryshme, dobësi të legjislacionit dhe keqpërdorime të rënda. Qeveria aktuale në të cilën participonin edhe shqiptarët nuk mundej ta përballonte më këtë situatë në vend. Partitë politike ishin të formuara në baza etnike. Rrethanat politike situatën në vend e bënin të pasigurtë, më së shumti për shkak se për Maqedoninë ishin vitet e para si shtet i pavarur. Periudha e viteve 2000-2001 në Maqedoni karakterizohet me papunësi të madhe (400.000 persona të aftë për punë janë të papunësuar kurse 80.000 familje marrin ndihma sociale) dhe me procesin e papërfunduar të privatizimit i shoqëruar me procedura për falimentim për shumë ndërmarrje. Vërehet rënie e standardit të jetës. Jeta politike karakterizohet me parti një etnike, ndërsa Qeveria udhëhiqej nga parti nacionaliste dhe anti-shqiptare. Qeverisja ishte e centralizuar, kurse sistemi juridik dhe ligjet nuk ishin të përfunduara (nuk ishin miratuar ligjet e nevojshme, ndërsa ato të miratuarat shpesh ndryshonin dhe gjykatat shumë ngadalë vendosin për lëndët). Edhe pse në Parlament kishte përfaqësues shqiptarë dhe në koalicionin qeveritar kishte ministra-shqiptarë, në administratë dhe strukturat shtetërore, shqiptarët nuk ishin proporcionalisht të përfaqësuar. Partitë politike të shqiptarëve në RM publikisht vazhdojnë të tregojnë pakënaqësinë nga statusi i tyre në jetën politike dhe publike në vend. Tensionimi i marrëdhënieve ndëretnike vjen në shprehje gjatë protestave të shqiptarëve me kërkesë për rritjen e të drejtave kolektive ku ndëshkohen dhe konfrontohen me policinë si dhe gjatë protestave të maqedonasve kundër shtimit të të drejtave të shqiptarëve. == Shkaqet e konfliktit dhe palët në konflikt== Diskriminimi ndaj shqiptarëve në të gjitha sferat e jetës shoqërore, e cila ishte e pranishme edhe në sistemin e mëparshëm, edhe më shumë u shfaq pas mëvetësimit të Maqedonisë së Veriut. Gjatë procesit të privatizimit të kapitalit shoqëror, autoritetet vetëm maqedonasve u mundësuan që me kushte shumë të volitshme t’i blejnë fabrikat dhe kapacitetet tjera ekonomike në vend. Pjesëmarrja e shqiptarëve në institucionet shtetërore ishte minimale. Mospërfaqësimi, sidomos në strukturat e sigurimit (polici dhe ushtri), te shqiptarët shkaktoi një ndjenjë mosbesimi në këto institucione. Kjo sidomos do të shfaqet gjatë ngjarjeve të Bit-pazarit dhe në Gostivar (protestat për shkak të pamundësisë të përdorimit të simboleve etnike), ku gjatë përleshjeve me policinë mbeten të vrarë dhe të keqtrajtuar shumë shqiptarë. Për shkak se në sferën e arsimit sipëror nuk kishte asnjë institucion për shkollim të lartë në gjuhën shqipe, shqiptarët ishin të detyruar që në vitin 1994 ta themelojnë Universitetin e tyre në Tetovë. Si rezultat i ndërhyrjes policore, në ditën e hapjes, disa shqiptarë humbën jetën. Partitë politike të shqiptarëve në Parlament nuk arritën që ti institucionalizojnë kërkesat e tyre dhe shërbenin vetëm si dekor sepse çdo herë ishin të mbivotuar nga deputetët maqedonas. Nga ana tjetër, mospërfilljen e kërkesave të shqiptarëve, të cilët ndiheshin si qytetarë të rendit të dytë, politikanët maqedonas e arsyetonin nën pretekstin se me ndryshimin e statusit të shqiptarëve në vend do të federalizohej Maqedonia, ndërsa më vonë edhe do të ndahet. Kriza kosovare e vitit 1999 dhe roli i UÇK-së ishin shkak për rritjen e vetëbesimit dhe bashkimit të shqiptarëve në rezistencën ndaj institucioneve të Maqedonisë. Për shkak të shtypjes sistematike nga ana e sistemit, ideja për kryengritje të shqiptarëve kulminoi me konfliktin e armatosur në fillimin e vitit 2001. Si palë në konflikt paraqiten, nga njëra anë, forcat e bashkuara të sigurimit të Maqedonisë (ARM dhe policia) dhe Ushtria Çlirimtare Kombëtare, nga ana tjetër. === Versioni i përbashkët === Për shkaqet e fillimit të konfliktit të armatosur ekzistojnë shpjegime të ndryshme. Sipas interpretimit zyrtar të shqiptarëve (partive politike, intelektualëve, organizatave joqeveritare) shkaku kryesor për fillimin e konfliktit të armatosur ka qenë diskriminimi i shqiptarëve i shprehur në Kushtetutën e Maqedonisë (përdorimi i kufizuar i gjuhës dhe simboleve etnike si dhe mungesa e institucioneve të larta arsimore në gjuhën shqipe) dhe në sferën e jetës publike (punësimi dhe tretmani nga ana e administratës, organeve gjyqësore dhe policisë). Zyrtarisht, konflikti i armatosur është përleshje mes Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) nga njëra anë dhe forcave të sigurimit të Maqedonisë nga ana tjetër. Jo-zyrtarisht, konflikti i armatosur shihet si përleshje mes bashkësisë shqiptare dhe maqedonase, për shkak të përshtypjes që fitohej se aktivitetet e UÇK-së janë të pranuara dhe përkrahura nga ana e popullatës shqiptare kurse aktivitetet e forcave ushtarake dhe policore nga popullata maqedonase. [[Skeda:KARADAK3.png|parapamje|Lufta ne Karadak.]] ==Rrjedha e konfliktit dhe aktivitetet ushtarake nëpër rajon == [[Skeda:Sulm mbi vaksinc.jpg|thumb|300px|Sulme mbi fshatin [[Vaksinca|Vaksincë]], [[Kumanova|rajoni i Kumanovës]].]] [[Skeda:Vaksinca gjat luftes.jpg|thumb|300px|Sulme mbi fshatin [[Sllupçan]] gjatë Luftës 2001.]] [[Skeda:Vaksinca luft.jpg|thumb|300px|Helikopteri maqedonas duke vëzhguar mbi fshatin [[Vaksincë]] gjatë Luftës 2001.]] Konflikti filloi në fshatin Tanushë, rrethina e Shkupit, dikur kah mesi i shkurtit të vitit 2001 dhe së shpejti u zgjerua edhe në fshatrat e Tetovës, në disa pjesë të qytetit, në rajonin e Likovës, rrethina e Kumanovës dhe në disa fshatra të Shkupit (Haraçinë, Radushë dhe Luboten). Popullata shqiptare moralisht, materialisht dhe plotësisht e përkrahte UÇK-në, kurse popullata maqedonase e përkrahte ARM-në dhe Policinë. Megjithatë, nuk kishte konflikt direkt mes popullatës civile që kontribuan për anashkalimin e luftës qytetare në Maqedoni. Gjatë konfliktit, armata dhe policia granatonin shumë fshatra shqiptare. Si rezultat i këtyre aksioneve ushtarako-policore, humbën jetën shumë civilë shqiptar si familja Zymberi e cila i humbi 10 anëtar dhe 30 ishin te plagosur, dhe shum familje tjera në fshatin Sllupçan dhe në rajonin e Likovës. Masakrat e policisë dhe ushtrisë sllavo-maqedonase vazhduan edhe në fshatin Luboten, në lagjen e Çairit dhe shumë vende tjera. Shokante dhe rrënqethëse për shqiptarët ishte vrasja e montuar e babait me të birin para kamerave televizive afër stadiumit të qytetit në Tetovë. Konflikti i armatosur filloi me disa aksione të UÇK-së më 22 janar të vitit 2001, më saktësisht me sulmin e stacionit policor në Tearcë të Tetovës, ku humbi jetën një polic maqedonas. Fillimi i konfliktit arriti kulmin me mitingun e mbajtur në Tetovë, më 14 mars 2001, kur intelektualët shqiptarë publikisht e ftuan popullatën shqiptare të ngrihet në kryengritje, në emër të drejtave të tyre. Nga rajoni i Tetovës, konflikti u përhap në rajonin e Shkupit, Kumanovës dhe Likovës, ku shqiptarët ishin shumicë. Në këto rajone kishte përleshje të armatosura mes forcave të rregullta të policisë dhe ushtrisë maqedonase nga njëra anë dhe luftëtarëve të UÇK-së nga ana tjetër. Këta të fundit në fillim i quanin "terroristë" që më vonë të shndërrohen në luftëtarë për të drejtat e njeriut. Gjatë kohës së konfliktit kishte kidnapime të popullatës civile, vrasje në pritë të pjesëtarëve të policisë dhe rezervistëve ushtarakë në fshatrat Vejcë, Karpallak dhe Luboten, shkatërrime të objekteve fetare Xhamia dhe Manastire. === Versioni i përbashkët === Konflikti i armatosur filloi në rrethinën e fshatit Tanushë (Mali i Zi i Shkupit) në shkurt të viti 2001. Aktivitetet luftarake zhvilloheshin në rajonin e Kumanovës dhe Lipkovës, atë të Tetovës dhe Shkupit. Gjatë konfliktit UÇK-ja i sulmonte forcat e sigurimit të Maqedonisë së Veriut (me sulme direkte të stacioneve policore, sulme të konvojeve si dhe me minime të rrugëve dhe sulme në pritje), mobilizoi një pjesë të popullatës shqiptare për të marrë pjesë në aktivitetet luftarake dhe aktivitete kundër popullatës civile (kidnapime, burgosje, mbyllje të objekteve vitale-ujësjellësi i Kumanovës). Forcat e sigurimit i sulmonin pozitat UÇK-së me armatim të rëndë, përgatitnin prita për anëtarët e UÇK-së, arrestonin qytetarë që dyshohej se ishin anëtarë dhe bashkëpunëtorë të UÇK-së, bënin aktivitete kundër popullsisë civile (kidnapime, arrestime, shpërngulje të detyruar). Në rajonet e krizës dhe përreth ishin vendosur postblloqe policore. Shumë njerëz i lëshuan vatrat e tyre në rajonet e krizës dhe si refugjatë ose si të zhvendosur të brendshëm, vendoseshin në vende tjera, brenda dhe jashtë vendit. Në të dyja anët kishte viktima në njerëz (mes tyre edhe civilë), kurse në rajonet e krizës kishte edhe dëme materiale ndaj shtëpive dhe pronës së popullatës si dhe shkatërrime të objekteve fetare dhe kulturore-historike == Reflektimi ndaj regjioneve tjera == Konflikti kishte ndikim të ndryshëm ndaj rajoneve të cilat nuk ishin direkt të kyçura në konflikt. Gjatë kësaj kohe ishim dëshmitarë të dhunës permanente të ushtruar ndaj shqiptarëve, sidomos në ato pjesë ku shqiptarët ishin pakicë. Në Prilep dhe Manastir digjeshin shtëpitë, shitoret dhe xhamitë me qëllim që shqiptarët të detyrohen të shpërngulen nga vatrat e tyre. Kudo që jetonin shqiptarët ishin të vendosur punktet policore të cilët i kontrollonin dhe i malltretonin ata. Gjithashtu, gjatë kësaj kohe u paraqit një ide absurde për ndërrimin e territoreve dhe popullatës nga ana e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë (ASHAM). Edhe pse konflikti zhvillohej vetëm në pjesën veriore dhe atë veri-perëndimore të Maqedonisë, ai u reflektua në gjithë territorin. Personat e zhvendosur nga vendet e krizës ishin të vendosur te familjarët dhe miqtë e tyre si dhe në qendrat kolektive të organizuara nga shteti. Nën ndikimin e ngjarjeve në rajonet e krizës, një pjesë e popullatës maqedonase shprehu mllefin e vet duke djegur dhe shkatërruar xhamiat dhe pronat private të myslimanëve (kryesisht shqiptarëve), në qytetet Prilep dhe Manastir. Situata bëhej gjithnjë e më kritike për shkak të mundësisë për eskalim të konfliktit në tërë territorin e sidomos në anën e Dibrës, Kërçovës, Strugës dhe Gostivarit ku jetojnë shumë shqiptarë. Një pjesë e popullatës maqedonase ishte e mobilizuar në radhët e ushtrisë dhe policisë si rezervistë. Shumë maqedonas u paraqitën si vullnetarë për mbrojtjen e atdheut. Në këtë periudhë në tërë vendin, me ligj, u vendos taksa ushtarake me çka edhe më shumë u keqësua situata ekonomike e popullatës. === Versioni i përbashkët === Rajonet tjera të vendit u ballafaquan me të vendosurit e brendshëm që u larguan nga rajonet e krizës. Njëkohësisht, nga rajone të ndryshme rekrutoheshin vullnetarë si në radhët e forcave të sigurimit maqedonas ashtu edhe në radhët e UÇK-së. Në ato anë të vendit të cilat direkt nuk ishin të përfshira nga konflikti i armatosur sulmoheshin objekte kulturore-historike, fetare si dhe prona private të qytetarëve me përkatësi fetare islame, ndërsa kishte edhe sulme me bombë ndaj pronës së qytetarëve. Në tërë territorin e shtetit ndiheshin pasojat në fushën ekonomike kurse për shkak të deficitit buxhetor u vendosën edhe tatime të reja. == Roli i parlamentit, qeverisë, policisë dhe ushtrisë gjatë konfliktit të armatosur == Gjatë konfliktit, Parlamenti si organi më i lartë ligjdhënës në Maqedoni nuk mund ta kontrollonte situatën dhe të vendoste baraspeshë etnike, përkundrazi, ai u vu në anën e elitave politike maqedonase. Me miratimin e ligjit për taksën luftarake, Parlamenti, në të vërtet mundësoi që paratë e të gjithë qytetarëve të përdoren për luftën e forcave të sigurimit maqedonas. Me vendim të Qeverisë, në radhët e MPB-së, në krye të së cilës ishte Lube Boshkovski, u formua njësiti për intervenim të shpejtë “Luanët”, në përbërjen e së cilës kishte vetëm maqedonas etnik. Pas fillimit të konfliktit të armatosur, në pranverën e vitit 2001, policia dhe parlamenti e qeveria, në të cilat participonin partitë politike maqedonase (VMRO-DPMNE dhe PLD) dhe ajo shqiptare (PDSH), ndërmorën masa të armatosura adekuate mbrojtëse për ta ruajtur integritetin dhe sovranitetin territorial të Maqedonisë. Megjithatë, ashtu si rrjedhte konflikti aq më pak mundeshin të kontrolloheshin aksionet guerile të UÇK-së dhe malltretimet e kryera ndaj popullatës civile. Qeveria ishte e pakoordinuar, kryeministri ishte i pafuqishëm dhe insistonte që të shpallet gjendje lufte për shkak të mundësisë për kyçje legale të ushtrisë në luftën kundër UÇK-së. Për shkak se parlamenti nuk shpalli gjendje lufte, mbrojtja e vendit mbeti vetëm në duar të policisë, e cila as teknikisht e as si kuadër nuk ishte e plotësuar. === Versioni i përbashkët === Elita shtetërore nuk ishte e koordinuar (kryetari, kryeministri dhe disa ministra në qeveri dilnin me deklarata kundërthënëse). Gjatë konfliktit Parlamenti u mblodh vetëm dy herë. Në sesionin parlamentar diskutohej për konfliktin por nuk u shpall gjendje lufte. Edhe përkundër kësaj, gjatë konfliktit u inkuadrua edhe ushtria. Policia dhe ushtria ishin të angazhuara qysh në fillim të konfliktit të armatosur. Në operacionet e tyre nuk merrnin pjesë pjesëtarët shqiptarë. Për t’i përforcuar radhët e saj, policia formoi njësinë speciale “Luanët”, e formuar kryesisht nga vullnetarë. Popullata maqedonase i konsideronte ata si mbrojtës të vendit, për dallim nga popullata shqiptare e cila në ta shihte forca destruktive të cilët ndikonin në vazhdimin e konfliktit të armatosur. == Kontributi i Bashkësisë Ndërkombëtare gjatë konfliktit == Për shkak se palët në konflikt nuk kishin vizion të qartë dhe fuqi që të përballen me situatën në vend, Bashkësia ndërkombëtare ishte e detyruar që në mënyrë direkte të involvohet për zgjidhjen e konfliktit. Nën trysninë e Bashkësisë ndërkombëtare (BE-së, SHBA-së dhe NATO-s) u formua Qeveria e koalicionit të gjerë, e përbërë nga katër partitë më të mëdha politike te maqedonasit (VMRO-DPMNE dhe LSDM) dhe shqiptarët (PDSH dhe PPD). Qeveria funksiononte në mënyrë kaotike dhe të pakoordinuar dhe nuk arriti ‘ti jepte fund konfliktit. Bashkësia ndërkombëtare, përmes përfaqësuesve të saj F. Leotar dhe Xh. Perdju, i detyroi autoritetet vendase që të ulen në tryezën e rrumbullakët dhe të nënshkruajnë Marrëveshjen kornizë të Ohrit, e cila i dha fund konfliktit të armatosur në Maqedoni. Në këtë kohë, faktorët ndërkombëtarë kishin rrolin e arbitrit duke u munduar që të gjejnë një zgjidhje të përbashkët për të pamundësuar eskalimin e situatës – luftës qytetare në Maqedoni. Nën shtypjen e tyre, me qëllim të zgjidhjes së konfliktit, në vend u formua Qeveria e koalicionit të gjerë, në të cilën, përveç partive aktuale merrnin pjesë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Bashkësia ndërkombëtare pandërprerë dërgonte përfaqësuesit e vetë politik si ndërmjetësues. Njëri prej tyre ishte përfaqësues i lartë i BE-së, [[Havier Solana]], i cili bënte shtypje permanente ndaj strukturave politike maqedonase. Si rezultat i saj erdhi deri te nënshkrimi i marrëveshjes kornizë të Ohrit me 13 gusht 2001. === Versioni i përbashkët === Bashkësia Ndërkombëtare ishte aktive që nga fillimi i konfliktit të armatosur edhe pse pjesëmarrja e saj nuk ishte e barabartë. Në fillim ajo i dënonte aktivitetet e UÇK-së dhe i shpalli si terroriste kurse më vonë kërkonte nga Qeveria dhe Parlamenti që t’i marrin parasysh kërkesat e tyre. Nën ndikimin e bashkësisë ndërkombëtare formohet edhe qeveria e koalicionit të gjerë e përbërë nga katër partitë më të mëdha, në të cilën përveç VMRO-DPMNE-së dhe PDSH-së hynë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Përmes përfaqësuesve të saj të emëruar nga BE dhe SHBA, Bashkësia ndërkombëtare merrte pjesë në formulimin e Marrëveshjes Kornizë dhe e stimulonte nënshkrimin e së njëjtës. Menjëherë pas kësaj, vëzhgojnë dhe stacionohen forca të NATO-së në territorin e Maqedonisë së Veriut. == Fundi i konfliktit të armatosur dhe rëndësia e marrëveshjes kornizë të Ohrit== {{Kryesor|Marrëveshja e Ohrit}} Më [[13 gusht]] [[2001]], liderët e katër partive nga Koalicioni i gjerë, kryetari i shtetit [[Boris Trajkovski]] dhe përfaqësuesit e bashkësisë ndërkombëtare e nënshkruan Marrëveshjen e Ohrit. Kjo marrëveshje për shqiptarët ishte legjitimim i sukseseve luftarake dhe realizim i qëllimeve të kahmotshme për status të barabartë-popull konstituiv në vend. Kjo marrëveshje, të cilën maqedonasit e konsiderojnë si të padrejtë, e nënshkruar nën shtypjen e faktorit ndërkombëtar, u implementua në Kushtetutën e Maqedonisë. Ndryshimet kushtetuese ishin të pavolitshme sidomos për maqedonasit, ndërsa për shqiptarët kishin karakter të fitimit të statusit si popull i dytë konstituiv në vend dhe mundësi për federalizmin e Maqedonisë. Përkundër ndryshimeve kushtetuese, të cilat, siç theksuam, ishin në dobi të shqiptarëve, problemet mes shqiptarëve dhe maqedonasve nuk u tejkaluan. === Versioni i përbashkët === Konflikti i armatosur përfundoi me nënshkrimin e Marrëveshjes kornizë së Ohrit. Ajo paraqet një marrëveshje politike mes liderëve të katër partive më të mëdha politike në Republikën e Maqedonisë: VMRO-DPMNE, LSDM, PDSH dh PPD. Në marrëveshje ishte paraparë të miratohen Amendamente në Kushtetutë dhe të bëhen ndryshime në ligje me qëllim të rritjes së të drejtave të shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë. Me ndryshimet ligjore dhe strukturore në shtet duhet të rregullohet përdorimi i gjuhës shqipe si gjuhë e dytë zyrtare, përfaqësimi i barabartë i bashkësive etnike në organet e qeverisë, të bëhet decentralizimi i shtetit etj. Njëkohësisht erdhi deri te marrëveshja për mbledhjen e armëve jolegale në vend, të amnistohen pjesëmarrësit e konfliktit të armatosur dhe të kthehen të zhvendosurit e brendshëm. == Ndikimi i konfliktit të armatosur ndaj proceseve demokratike në IRJ Maqedoni == Edhe pse konflikti i ngadalësoi proceset demokratike në vend dhe drejtpërdrejt i keqësoi marrëdhëniet ndëretnike, megjithatë, për shqiptarët ishte mënyra e vetme që t’ju tregojnë maqedonasve se modeli i qeverisjes ishte i gabuar. Nënshkrimi i Marrëveshjes kornizë dhe implementimi i saj në Kushtetutën e IRJ të Maqedonisë për shqiptarët shënon një faqe të re të jetës në Maqedoni. === Verzioni i përbashkët === Gjatë konfliktit dhe në lidhje me konfliktin e armatosur janë shkelur shumë të drejta dhe liri themelore por është thyer edhe eko-sistemi. Si rezultat i marrëveshjes së miratuar, e cila solli ndryshime në Kushtetutën e IRJ të Maqedonisë, fillon decentralizimi i pushtetit me orientim qytetar ku potencohet karakteri multietnik dhe multikulturor i vendit. ==Literaturë== *[[Igor Janev]], Legal Aspects of the Use of a Provisional Name for Macedonia in the United Nations System, AJIL, Vol. 93. no 1. 1999. [[Kategoria:Historia e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Dokumente]] [[Kategoria:Luftëra]] ==Bibliografia== ===Autorë maqedonas=== *''[[Testimonies 2001]]'' nga General [[Pande Petrovski]], Сведоштва 2001 од Генерал Панде Петровски (2006) *''Unfinished Peace'' nga Jadranka Kostova, Незавршен мир од Јадранка Костова (2003)<ref>{{Cite web|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=69385&idg=4&idb=1005&rubrika=Kultura|title=Archived copy|access-date=28 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607001154/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=69385&idg=4&idb=1005&rubrika=Kultura|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> *''2001: War with two faces'' nga Mancho Mitevski, 2001: Војна со две лица од Манчо Митевски (2008)<ref>{{cite web|url=http://www.utrinski.mk/?ItemID=77328813162942448055FA54E36B215E|title=Второ издание на "2001 - војна со две лица" од Манчо Митевски|work=Утрински весник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209082620/http://www.utrinski.mk/?ItemID=77328813162942448055FA54E36B215E|archive-date=9 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''[[Not war nor peace]]'' nga Ljupka Kochovska, Ниту војна ниту мир од Љупка Кочовска (2010)<ref>{{cite web|url=http://www.kupikniga.mk/BookDetails.aspx?Pr=10134|title=Ниту војна, ниту мир|work=kupikniga.com|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209070138/http://www.kupikniga.mk/BookDetails.aspx?Pr=10134|archive-date=9 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''In focus of civil war in Macedonia'' nga Jordan Jordanov, Во фокусот на граѓанската војна во Македонија од Јордан Јорданов (2003)<ref>{{cite web|url=http://star.utrinski.com.mk/?pBroj=1172&stID=8029&pR=5|title=Утрински Весник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208051315/http://star.utrinski.com.mk/?pBroj=1172&stID=8029&pR=5|archive-date=8 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''Road of truth'' nga Svetlan Antich Jovchevska, Патот на вистината од Светлана Антиќ Јовчевска (2004)<ref>{{cite web|url=http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=2431&stID=32243|title=Dnevnik|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211065909/http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=2431&stID=32243|archive-date=11 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''My struggle for Macedonia'' nga [[Ljube Boškoski|Ljube Boshkovski]], Мојата борба за Македонија од Љубе Бошковски (2004)<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vBUXAAAACAAJ|title=Мојата борба за Македонија|access-date=5 dhjetor 2014|isbn=9789989572470|last1=Бошкоски|first1=Љубе|year=2004}}</ref> *''First victim'' nga Ljube Profiloski, Прва жртва од Љубе Профилоски *NLA terrorist paramilitary in Macedonia nga Ivan Babanovski, ОНА терористичка паравојска во Македонија, Иван Бабановски, ВЕДА, Скопје, 2002 година *Intelligence in counterinsurgency nga Aleksandar Iliev, Разузнавање во противбунтовништво, [https://clp.mk/iliev-negiraneto-na-dezinformatsija-ne-e-efektiven-metod/ Александар Илиев,] ЛУБ Благој Јанков Мучето, Струмица, 2014 година === Autorë shqiptarë === *''Dëshmitë e Gjeneralit'' nga [[Gzim Ostreni]], Сведоштва на Генералот од Гзим Острени<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=64F9BFF0FA1CEF4D8E85E090FCF7F5D9|title=Генералот на ОНА Гзим Острени промовира книга за 2001-та|work=Дневник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207152746/http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=64F9BFF0FA1CEF4D8E85E090FCF7F5D9|archive-date=7 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Autorë të huaj=== *''Fires over Tetovo'' nga Rishard Bilski, Пожари над Тетово од Ришард Билски (2003)<ref>{{cite web|url=http://www.kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=467|title=Archived copy|access-date=2014-06-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606224809/http://www.kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=467|archive-date=6 qershor 2014}}</ref> *NLA-message and hope nga Petrit Menaj, ОНА порака и надеж од Петрит Менај, Фондација институт отворено општество, Кома, Скопје, [http://www.soros.org.mk/CMS/Files/Documents/FIOOM-Poraka-i-nadez-tom-I.pdf 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927190130/http://www.soros.org.mk/CMS/Files/Documents/FIOOM-Poraka-i-nadez-tom-I.pdf |date=27 September 2018 }} == Shiko edhe == * [[Kryengritja në Luginën e Preshevës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == <references /> ==Lidhje të jashtme== *[https://web.archive.org/web/20020615010031/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/eur/macedonia!Open Casualties and displacement] *{{YouTube|d6qdjELcgCI|Macedonian offensive in March and May 2001}}. Video footage of the fighting activities. *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/world/2001/review_of_2001/1703711.stm "Macedonia: Step back from the abyss"], ''[[BBC]]'', 29 December 2001 *[https://web.archive.org/web/20070712033646/http://www.usip.org/pubs/specialreports/sr115.html "Macedonia: Understanding History, Preventing Future Conflict"], ''[[United States Institute of Peace]]'', Special Report No. 115, February 2004 *[http://www.antiwar.com/orig/taylor1.html "Macedonia's Civil War: 'Made in the USA'"], ''[[Antiwar.com]]'', 20 August 2001 *[https://web.archive.org/web/20161017230034/http://www.alb-net.com/amcc/articles.htm Chronology of the war] *{{YouTube|MD1V59N3K5c|Video of an ethnic standof in Tetovo}} ''[[CTV Television Network|CTV]]'' *[http://www.marxists.de/balkans/garganas/macedonia.htm Battles −9/2001] *[http://www.wsws.org/articles/2001/mar2001/mac-m10.shtml Battles – 3/2001] *{{cite news|url=http://emperors-clothes.com/news/massing.htm|title=Macedonia on Brink of War|date=10 qershor 2001|last=Walker|first=Tom|newspaper=[[Sunday Times]]}} *[https://web.archive.org/web/20070509042555/http://www.antiwar.com/orig/deliso41.html Macedonia On War Footing Over Kosovo Border Provocations] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1650954.stm November Battles, Start of War, January 2, 2001] *[https://web.archive.org/web/20070311112319/http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/04/04/macedonia.clash/index.html 2002 attacks] *[https://web.archive.org/web/20131007062608/http://www.antiwar.com/orig/deliso25.html Boskovki interview] *[http://www.economist.com/research/backgrounders/displaystory.cfm?story_id=541782 War in the Balkans, again?] [[Category:Conflicts in 2001]] [[Category:Wars involving North Macedonia]] [[Category:Wars involving the Balkans]] [[Category:Modern history of North Macedonia]] [[Category:2001 in the Republic of Macedonia]] [[Category:Insurgencies in Europe]] [[Kategoria:Lufta e vitit 2001 në Maqedoni| ]] [[Category:Ethnic conflicts|Macedonia]] [[Category:Albanian separatism]] [[Category:Terrorism in North Macedonia]] [[Kategoria:Luftëra që përfshijnë Maqedoninë e Veriut]] h3ha2absxawrk05s2c3j16h2mdtvuys 2976617 2976603 2026-05-03T04:08:08Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ Mos të hiqet emblema e lavdishme e UÇK-së 2976617 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Lufta e vitit 2001 në Maqedoni | partof = [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]] | image = File:2001 Macedonian insurgency map.svg | caption = '''Harta e Maqedonisë 2001:''' Vendet e prekura nga konflikti gjatë luftës së vitit 2001 | date = 22 Janar – 13 Gusht 2001<br>(9 muaj dhe 3 javë) | place = [[Tetovë]], [[Shkup]] dhe [[Kumanovë]], [[Republika e Maqedonisë]], (sot [[Maqedonia e Veriut]]) | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = | result = [[Marrëveshja e Ohrit]] *Fitore e UÇK-së *Vendoset një armëpushim me urdhër të NATO-s *Luftëtarët e UÇK-së kanë rënë dakord të çarmatosen në këmbim të të drejtave më të mëdha politike *Qeveria e Maqedonisë pajtohet të japë të drejta më të mëdha politike për shqiptarët e Maqedonisë *Fundi i Luftërave Jugosllave | status = | combatant1 = *[[File:Uck_Nla logo.svg|26px]] [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] *[[File:AKSh logo.svg|26px]] [[Armata Kombëtare Shqiptare]] | combatant2 = *[[Figura:Flag of North Macedonia.svg|28px]] [[Ushtria e Republikës së Maqedonisë|Ushtria e Maqedonisë]] *[[File:Macedonian Police insignia.png|26px]] [[Policia e Maqedonisë]] '''mbështetur nga:''' <br>[[Figura:Flag of Ukraine.svg|25px|border]] [[Ukraina]]<br>[[Figura:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Serbia]]<br>[[Figura:Flag of Bulgaria.svg|25px|border]] [[Bullgaria]] | combatant3 = | commander1 = [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Ali Ahmeti]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Harun Aliu]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Fadil Nimani]]<br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Rrahim Beqiri]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Tahir Sinani]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Jakup Asipi]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Xhezair Shaqiri]] <br>[[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Hamdi Ndrecaj]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] [[Gzim Ostreni]] <br> [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]][https://en.wikipedia.org/wiki/Samidin_Xhezairi-Hoxha#:~:text=Samidin%20Xhezairi%20(born%201963)%2C,Commander%20Hoxha Samidin Xhezairi] | commander2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Boris Trajkovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Pande Petrovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljubço Georgievski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Jovan Andrevski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljube Boshkovski]]<br> [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Vlado Buçkovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px]] [[Dosta Dimovska]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Ljuben Paunovski]]<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] [[Stojanço Angellov]] | commander3 = | units1 = | units2 = | units3 = | strength1 = *[[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] 3,000 luftëtarë<ref>{{cite web|title=Зошто Македонија се чувствува поразена од војната во 2001?!|url=https://www.mkd.mk/kolumni/zoshto-makedonija-se-chuvstvuva-porazena-od-vojnata-vo-2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217225812/http://www.mkd.mk/kolumni/zoshto-makedonija-se-chuvstvuva-porazena-od-vojnata-vo-2001|url-status=dead|archive-date=17 shkurt 2015|access-date=2022-11-26|website=МКД.мк|language=mk}}</ref><ref>{{cite journal|last=Pettifer|first=James|date=2004|title=The 2001 Conflict in FYROM-Reflections|url=https://www.files.ethz.ch/isn/44460/2001_Confl_FYROM.pdf|journal=Defence Academy of the United Kingdom|page=20}}</ref><br> *[[File:AKSh logo.svg|25px]] 150–200 luftëtarë | strength2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 20,000 ushtarë dhe policë<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 60 tanke [[T-54/T-55|T-55]]<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 4 avionë [[Sukhoi Su-25|Su-25]]<br>[[File:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 4 helikopterë [[Mil Mi-24|Mi-24]] | strength3 = | casualties1 = [[Figura:Uck_Nla logo.svg|25px]] 86 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 75 ushtarë dhe policë të vrarë <br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 20 tanke të shkatërruara<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 10 autoblinda të shkatërruara<br>[[Figura:Flag of Macedonia.svg|25px|border]] 1 helikopter Mi-17 i shkatërruar | casualties3 = [[File:Flag of Europe.svg|25px|border]] 3 vëzhgues të BE-së të vdekur në aksident trafiku<br>[[File:Flag of United Kingdom.svg|25px|border]] Një ushtar i [[Britania e Madhe|Britanisë së Madhe]] i vrarë<br>[[File:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] 60 civilë të vrarë | notes = }} Lufta në [[Maqedonia e Veriut|Republikën e Maqedonisë]] ishte një konflikt i armatosur ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare]] dhe [[Forcat e Armatosura të Maqedonisë së Veriut|Ushtrisë së Republikës së Maqedonisë]] të mbështetur edhe nga [[Policia e Maqedonisë së Veriut|Policia e Maqedonisë]] i cili filloi më 22 Janar 2001 dhe përfundoi me nënshkrimin e [[Marrëveshja e Ohrit|Marrëveshjes së Ohrit]] më 13 Gusht 2001. Lufta zgjati gjatë gjithë vitit dhe pasoi me shumë viktima nga të dyja palët, u shkatërruan shumë fshatra shqiptare dhe prona të shqiptarëve, si dhe objekte fetare përfshirë xhamia dhe manastire. Viktimat e luftës në të dyja palët janë 86 luftëtarë të UÇK-së, 75 ushtarë dhe policë maqedonas dhe 60 civilë shqiptarë. == Prapaskena == Shkatërrimi i Jugosllavisë dhe mëvetësimi i Republikës së Maqedonisë shkaktoi ndryshime të thella politike, shoqërore dhe ekonomike në vend. Pluralizmi manifestohej me formimin e partive politike të cilat në vend të atij ideologjik, kishin karakter të fuqishëm etnik. Si rezultat i këtij tranzicioni, një pjesë e madhe e popullsisë mbetet pa punë, kurse varfëria, korrupsioni, kriminaliteti dhe kriza ekonomike marrin përmasa shumë të mëdha. Ekonomia e shkatërruar, aferat dhe skandalet politike, korrupsioni dhe marrëdhëniet e keqësuara ndëretnike edhe më shumë e destabilizuan vendin. Duhet të theksohet fakti se me [[Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut|Kushtetutën e vitit 1991]], shqiptarët e Maqedonisë i humbën të drejtat të cilat formalisht i gëzonin me Kushtetutën e vitit 1974. Për këto shkaqe Kushtetuta u miratua pa votat e deputetëve shqiptarë në Parlament. Periudha e viteve 2000-2001, në Republikën e Maqedonisë karakterizohet me ndryshime të ndërlikuara shoqëroro-ekonomike dhe politike si rezultat i tranzicionit. Shumë kapacitete industriale falimentuan dhe u mbyllën, një pjesë e madhe e popullsisë mbeti pa punë dhe varfëria morri hov. Privatizimi ishte i shoqëruar me parregullshmëri të ndryshme, dobësi të legjislacionit dhe keqpërdorime të rënda. Qeveria aktuale në të cilën participonin edhe shqiptarët nuk mundej ta përballonte më këtë situatë në vend. Partitë politike ishin të formuara në baza etnike. Rrethanat politike situatën në vend e bënin të pasigurtë, më së shumti për shkak se për Maqedoninë ishin vitet e para si shtet i pavarur. Periudha e viteve 2000-2001 në Maqedoni karakterizohet me papunësi të madhe (400.000 persona të aftë për punë janë të papunësuar kurse 80.000 familje marrin ndihma sociale) dhe me procesin e papërfunduar të privatizimit i shoqëruar me procedura për falimentim për shumë ndërmarrje. Vërehet rënie e standardit të jetës. Jeta politike karakterizohet me parti një etnike, ndërsa Qeveria udhëhiqej nga parti nacionaliste dhe anti-shqiptare. Qeverisja ishte e centralizuar, kurse sistemi juridik dhe ligjet nuk ishin të përfunduara (nuk ishin miratuar ligjet e nevojshme, ndërsa ato të miratuarat shpesh ndryshonin dhe gjykatat shumë ngadalë vendosin për lëndët). Edhe pse në Parlament kishte përfaqësues shqiptarë dhe në koalicionin qeveritar kishte ministra-shqiptarë, në administratë dhe strukturat shtetërore, shqiptarët nuk ishin proporcionalisht të përfaqësuar. Partitë politike të shqiptarëve në RM publikisht vazhdojnë të tregojnë pakënaqësinë nga statusi i tyre në jetën politike dhe publike në vend. Tensionimi i marrëdhënieve ndëretnike vjen në shprehje gjatë protestave të shqiptarëve me kërkesë për rritjen e të drejtave kolektive ku ndëshkohen dhe konfrontohen me policinë si dhe gjatë protestave të maqedonasve kundër shtimit të të drejtave të shqiptarëve. == Shkaqet e konfliktit dhe palët në konflikt== Diskriminimi ndaj shqiptarëve në të gjitha sferat e jetës shoqërore, e cila ishte e pranishme edhe në sistemin e mëparshëm, edhe më shumë u shfaq pas mëvetësimit të Maqedonisë së Veriut. Gjatë procesit të privatizimit të kapitalit shoqëror, autoritetet vetëm maqedonasve u mundësuan që me kushte shumë të volitshme t’i blejnë fabrikat dhe kapacitetet tjera ekonomike në vend. Pjesëmarrja e shqiptarëve në institucionet shtetërore ishte minimale. Mospërfaqësimi, sidomos në strukturat e sigurimit (polici dhe ushtri), te shqiptarët shkaktoi një ndjenjë mosbesimi në këto institucione. Kjo sidomos do të shfaqet gjatë ngjarjeve të Bit-pazarit dhe në Gostivar (protestat për shkak të pamundësisë të përdorimit të simboleve etnike), ku gjatë përleshjeve me policinë mbeten të vrarë dhe të keqtrajtuar shumë shqiptarë. Për shkak se në sferën e arsimit sipëror nuk kishte asnjë institucion për shkollim të lartë në gjuhën shqipe, shqiptarët ishin të detyruar që në vitin 1994 ta themelojnë Universitetin e tyre në Tetovë. Si rezultat i ndërhyrjes policore, në ditën e hapjes, disa shqiptarë humbën jetën. Partitë politike të shqiptarëve në Parlament nuk arritën që ti institucionalizojnë kërkesat e tyre dhe shërbenin vetëm si dekor sepse çdo herë ishin të mbivotuar nga deputetët maqedonas. Nga ana tjetër, mospërfilljen e kërkesave të shqiptarëve, të cilët ndiheshin si qytetarë të rendit të dytë, politikanët maqedonas e arsyetonin nën pretekstin se me ndryshimin e statusit të shqiptarëve në vend do të federalizohej Maqedonia, ndërsa më vonë edhe do të ndahet. Kriza kosovare e vitit 1999 dhe roli i UÇK-së ishin shkak për rritjen e vetëbesimit dhe bashkimit të shqiptarëve në rezistencën ndaj institucioneve të Maqedonisë. Për shkak të shtypjes sistematike nga ana e sistemit, ideja për kryengritje të shqiptarëve kulminoi me konfliktin e armatosur në fillimin e vitit 2001. Si palë në konflikt paraqiten, nga njëra anë, forcat e bashkuara të sigurimit të Maqedonisë (ARM dhe policia) dhe Ushtria Çlirimtare Kombëtare, nga ana tjetër. === Versioni i përbashkët === Për shkaqet e fillimit të konfliktit të armatosur ekzistojnë shpjegime të ndryshme. Sipas interpretimit zyrtar të shqiptarëve (partive politike, intelektualëve, organizatave joqeveritare) shkaku kryesor për fillimin e konfliktit të armatosur ka qenë diskriminimi i shqiptarëve i shprehur në Kushtetutën e Maqedonisë (përdorimi i kufizuar i gjuhës dhe simboleve etnike si dhe mungesa e institucioneve të larta arsimore në gjuhën shqipe) dhe në sferën e jetës publike (punësimi dhe tretmani nga ana e administratës, organeve gjyqësore dhe policisë). Zyrtarisht, konflikti i armatosur është përleshje mes Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (UÇK) nga njëra anë dhe forcave të sigurimit të Maqedonisë nga ana tjetër. Jo-zyrtarisht, konflikti i armatosur shihet si përleshje mes bashkësisë shqiptare dhe maqedonase, për shkak të përshtypjes që fitohej se aktivitetet e UÇK-së janë të pranuara dhe përkrahura nga ana e popullatës shqiptare kurse aktivitetet e forcave ushtarake dhe policore nga popullata maqedonase. [[Skeda:KARADAK3.png|parapamje|Lufta ne Karadak.]] ==Rrjedha e konfliktit dhe aktivitetet ushtarake nëpër rajon == [[Skeda:Sulm mbi vaksinc.jpg|thumb|300px|Sulme mbi fshatin [[Vaksinca|Vaksincë]], [[Kumanova|rajoni i Kumanovës]].]] [[Skeda:Vaksinca gjat luftes.jpg|thumb|300px|Sulme mbi fshatin [[Sllupçan]] gjatë Luftës 2001.]] [[Skeda:Vaksinca luft.jpg|thumb|300px|Helikopteri maqedonas duke vëzhguar mbi fshatin [[Vaksincë]] gjatë Luftës 2001.]] Konflikti filloi në fshatin Tanushë, rrethina e Shkupit, dikur kah mesi i shkurtit të vitit 2001 dhe së shpejti u zgjerua edhe në fshatrat e Tetovës, në disa pjesë të qytetit, në rajonin e Likovës, rrethina e Kumanovës dhe në disa fshatra të Shkupit (Haraçinë, Radushë dhe Luboten). Popullata shqiptare moralisht, materialisht dhe plotësisht e përkrahte UÇK-në, kurse popullata maqedonase e përkrahte ARM-në dhe Policinë. Megjithatë, nuk kishte konflikt direkt mes popullatës civile që kontribuan për anashkalimin e luftës qytetare në Maqedoni. Gjatë konfliktit, armata dhe policia granatonin shumë fshatra shqiptare. Si rezultat i këtyre aksioneve ushtarako-policore, humbën jetën shumë civilë shqiptar si familja Zymberi e cila i humbi 10 anëtar dhe 30 ishin te plagosur, dhe shum familje tjera në fshatin Sllupçan dhe në rajonin e Likovës. Masakrat e policisë dhe ushtrisë sllavo-maqedonase vazhduan edhe në fshatin Luboten, në lagjen e Çairit dhe shumë vende tjera. Shokante dhe rrënqethëse për shqiptarët ishte vrasja e montuar e babait me të birin para kamerave televizive afër stadiumit të qytetit në Tetovë. Konflikti i armatosur filloi me disa aksione të UÇK-së më 22 janar të vitit 2001, më saktësisht me sulmin e stacionit policor në Tearcë të Tetovës, ku humbi jetën një polic maqedonas. Fillimi i konfliktit arriti kulmin me mitingun e mbajtur në Tetovë, më 14 mars 2001, kur intelektualët shqiptarë publikisht e ftuan popullatën shqiptare të ngrihet në kryengritje, në emër të drejtave të tyre. Nga rajoni i Tetovës, konflikti u përhap në rajonin e Shkupit, Kumanovës dhe Likovës, ku shqiptarët ishin shumicë. Në këto rajone kishte përleshje të armatosura mes forcave të rregullta të policisë dhe ushtrisë maqedonase nga njëra anë dhe luftëtarëve të UÇK-së nga ana tjetër. Këta të fundit në fillim i quanin "terroristë" që më vonë të shndërrohen në luftëtarë për të drejtat e njeriut. Gjatë kohës së konfliktit kishte kidnapime të popullatës civile, vrasje në pritë të pjesëtarëve të policisë dhe rezervistëve ushtarakë në fshatrat Vejcë, Karpallak dhe Luboten, shkatërrime të objekteve fetare Xhamia dhe Manastire. === Versioni i përbashkët === Konflikti i armatosur filloi në rrethinën e fshatit Tanushë (Mali i Zi i Shkupit) në shkurt të viti 2001. Aktivitetet luftarake zhvilloheshin në rajonin e Kumanovës dhe Lipkovës, atë të Tetovës dhe Shkupit. Gjatë konfliktit UÇK-ja i sulmonte forcat e sigurimit të Maqedonisë së Veriut (me sulme direkte të stacioneve policore, sulme të konvojeve si dhe me minime të rrugëve dhe sulme në pritje), mobilizoi një pjesë të popullatës shqiptare për të marrë pjesë në aktivitetet luftarake dhe aktivitete kundër popullatës civile (kidnapime, burgosje, mbyllje të objekteve vitale-ujësjellësi i Kumanovës). Forcat e sigurimit i sulmonin pozitat UÇK-së me armatim të rëndë, përgatitnin prita për anëtarët e UÇK-së, arrestonin qytetarë që dyshohej se ishin anëtarë dhe bashkëpunëtorë të UÇK-së, bënin aktivitete kundër popullsisë civile (kidnapime, arrestime, shpërngulje të detyruar). Në rajonet e krizës dhe përreth ishin vendosur postblloqe policore. Shumë njerëz i lëshuan vatrat e tyre në rajonet e krizës dhe si refugjatë ose si të zhvendosur të brendshëm, vendoseshin në vende tjera, brenda dhe jashtë vendit. Në të dyja anët kishte viktima në njerëz (mes tyre edhe civilë), kurse në rajonet e krizës kishte edhe dëme materiale ndaj shtëpive dhe pronës së popullatës si dhe shkatërrime të objekteve fetare dhe kulturore-historike == Reflektimi ndaj regjioneve tjera == Konflikti kishte ndikim të ndryshëm ndaj rajoneve të cilat nuk ishin direkt të kyçura në konflikt. Gjatë kësaj kohe ishim dëshmitarë të dhunës permanente të ushtruar ndaj shqiptarëve, sidomos në ato pjesë ku shqiptarët ishin pakicë. Në Prilep dhe Manastir digjeshin shtëpitë, shitoret dhe xhamitë me qëllim që shqiptarët të detyrohen të shpërngulen nga vatrat e tyre. Kudo që jetonin shqiptarët ishin të vendosur punktet policore të cilët i kontrollonin dhe i malltretonin ata. Gjithashtu, gjatë kësaj kohe u paraqit një ide absurde për ndërrimin e territoreve dhe popullatës nga ana e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë (ASHAM). Edhe pse konflikti zhvillohej vetëm në pjesën veriore dhe atë veri-perëndimore të Maqedonisë, ai u reflektua në gjithë territorin. Personat e zhvendosur nga vendet e krizës ishin të vendosur te familjarët dhe miqtë e tyre si dhe në qendrat kolektive të organizuara nga shteti. Nën ndikimin e ngjarjeve në rajonet e krizës, një pjesë e popullatës maqedonase shprehu mllefin e vet duke djegur dhe shkatërruar xhamiat dhe pronat private të myslimanëve (kryesisht shqiptarëve), në qytetet Prilep dhe Manastir. Situata bëhej gjithnjë e më kritike për shkak të mundësisë për eskalim të konfliktit në tërë territorin e sidomos në anën e Dibrës, Kërçovës, Strugës dhe Gostivarit ku jetojnë shumë shqiptarë. Një pjesë e popullatës maqedonase ishte e mobilizuar në radhët e ushtrisë dhe policisë si rezervistë. Shumë maqedonas u paraqitën si vullnetarë për mbrojtjen e atdheut. Në këtë periudhë në tërë vendin, me ligj, u vendos taksa ushtarake me çka edhe më shumë u keqësua situata ekonomike e popullatës. === Versioni i përbashkët === Rajonet tjera të vendit u ballafaquan me të vendosurit e brendshëm që u larguan nga rajonet e krizës. Njëkohësisht, nga rajone të ndryshme rekrutoheshin vullnetarë si në radhët e forcave të sigurimit maqedonas ashtu edhe në radhët e UÇK-së. Në ato anë të vendit të cilat direkt nuk ishin të përfshira nga konflikti i armatosur sulmoheshin objekte kulturore-historike, fetare si dhe prona private të qytetarëve me përkatësi fetare islame, ndërsa kishte edhe sulme me bombë ndaj pronës së qytetarëve. Në tërë territorin e shtetit ndiheshin pasojat në fushën ekonomike kurse për shkak të deficitit buxhetor u vendosën edhe tatime të reja. == Roli i parlamentit, qeverisë, policisë dhe ushtrisë gjatë konfliktit të armatosur == Gjatë konfliktit, Parlamenti si organi më i lartë ligjdhënës në Maqedoni nuk mund ta kontrollonte situatën dhe të vendoste baraspeshë etnike, përkundrazi, ai u vu në anën e elitave politike maqedonase. Me miratimin e ligjit për taksën luftarake, Parlamenti, në të vërtet mundësoi që paratë e të gjithë qytetarëve të përdoren për luftën e forcave të sigurimit maqedonas. Me vendim të Qeverisë, në radhët e MPB-së, në krye të së cilës ishte Lube Boshkovski, u formua njësiti për intervenim të shpejtë “Luanët”, në përbërjen e së cilës kishte vetëm maqedonas etnik. Pas fillimit të konfliktit të armatosur, në pranverën e vitit 2001, policia dhe parlamenti e qeveria, në të cilat participonin partitë politike maqedonase (VMRO-DPMNE dhe PLD) dhe ajo shqiptare (PDSH), ndërmorën masa të armatosura adekuate mbrojtëse për ta ruajtur integritetin dhe sovranitetin territorial të Maqedonisë. Megjithatë, ashtu si rrjedhte konflikti aq më pak mundeshin të kontrolloheshin aksionet guerile të UÇK-së dhe malltretimet e kryera ndaj popullatës civile. Qeveria ishte e pakoordinuar, kryeministri ishte i pafuqishëm dhe insistonte që të shpallet gjendje lufte për shkak të mundësisë për kyçje legale të ushtrisë në luftën kundër UÇK-së. Për shkak se parlamenti nuk shpalli gjendje lufte, mbrojtja e vendit mbeti vetëm në duar të policisë, e cila as teknikisht e as si kuadër nuk ishte e plotësuar. === Versioni i përbashkët === Elita shtetërore nuk ishte e koordinuar (kryetari, kryeministri dhe disa ministra në qeveri dilnin me deklarata kundërthënëse). Gjatë konfliktit Parlamenti u mblodh vetëm dy herë. Në sesionin parlamentar diskutohej për konfliktin por nuk u shpall gjendje lufte. Edhe përkundër kësaj, gjatë konfliktit u inkuadrua edhe ushtria. Policia dhe ushtria ishin të angazhuara qysh në fillim të konfliktit të armatosur. Në operacionet e tyre nuk merrnin pjesë pjesëtarët shqiptarë. Për t’i përforcuar radhët e saj, policia formoi njësinë speciale “Luanët”, e formuar kryesisht nga vullnetarë. Popullata maqedonase i konsideronte ata si mbrojtës të vendit, për dallim nga popullata shqiptare e cila në ta shihte forca destruktive të cilët ndikonin në vazhdimin e konfliktit të armatosur. == Kontributi i Bashkësisë Ndërkombëtare gjatë konfliktit == Për shkak se palët në konflikt nuk kishin vizion të qartë dhe fuqi që të përballen me situatën në vend, Bashkësia ndërkombëtare ishte e detyruar që në mënyrë direkte të involvohet për zgjidhjen e konfliktit. Nën trysninë e Bashkësisë ndërkombëtare (BE-së, SHBA-së dhe NATO-s) u formua Qeveria e koalicionit të gjerë, e përbërë nga katër partitë më të mëdha politike te maqedonasit (VMRO-DPMNE dhe LSDM) dhe shqiptarët (PDSH dhe PPD). Qeveria funksiononte në mënyrë kaotike dhe të pakoordinuar dhe nuk arriti ‘ti jepte fund konfliktit. Bashkësia ndërkombëtare, përmes përfaqësuesve të saj F. Leotar dhe Xh. Perdju, i detyroi autoritetet vendase që të ulen në tryezën e rrumbullakët dhe të nënshkruajnë Marrëveshjen kornizë të Ohrit, e cila i dha fund konfliktit të armatosur në Maqedoni. Në këtë kohë, faktorët ndërkombëtarë kishin rrolin e arbitrit duke u munduar që të gjejnë një zgjidhje të përbashkët për të pamundësuar eskalimin e situatës – luftës qytetare në Maqedoni. Nën shtypjen e tyre, me qëllim të zgjidhjes së konfliktit, në vend u formua Qeveria e koalicionit të gjerë, në të cilën, përveç partive aktuale merrnin pjesë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Bashkësia ndërkombëtare pandërprerë dërgonte përfaqësuesit e vetë politik si ndërmjetësues. Njëri prej tyre ishte përfaqësues i lartë i BE-së, [[Havier Solana]], i cili bënte shtypje permanente ndaj strukturave politike maqedonase. Si rezultat i saj erdhi deri te nënshkrimi i marrëveshjes kornizë të Ohrit me 13 gusht 2001. === Versioni i përbashkët === Bashkësia Ndërkombëtare ishte aktive që nga fillimi i konfliktit të armatosur edhe pse pjesëmarrja e saj nuk ishte e barabartë. Në fillim ajo i dënonte aktivitetet e UÇK-së dhe i shpalli si terroriste kurse më vonë kërkonte nga Qeveria dhe Parlamenti që t’i marrin parasysh kërkesat e tyre. Nën ndikimin e bashkësisë ndërkombëtare formohet edhe qeveria e koalicionit të gjerë e përbërë nga katër partitë më të mëdha, në të cilën përveç VMRO-DPMNE-së dhe PDSH-së hynë edhe LSDM-ja dhe PPD-ja. Përmes përfaqësuesve të saj të emëruar nga BE dhe SHBA, Bashkësia ndërkombëtare merrte pjesë në formulimin e Marrëveshjes Kornizë dhe e stimulonte nënshkrimin e së njëjtës. Menjëherë pas kësaj, vëzhgojnë dhe stacionohen forca të NATO-së në territorin e Maqedonisë së Veriut. == Fundi i konfliktit të armatosur dhe rëndësia e marrëveshjes kornizë të Ohrit== {{Kryesor|Marrëveshja e Ohrit}} Më [[13 gusht]] [[2001]], liderët e katër partive nga Koalicioni i gjerë, kryetari i shtetit [[Boris Trajkovski]] dhe përfaqësuesit e bashkësisë ndërkombëtare e nënshkruan Marrëveshjen e Ohrit. Kjo marrëveshje për shqiptarët ishte legjitimim i sukseseve luftarake dhe realizim i qëllimeve të kahmotshme për status të barabartë-popull konstituiv në vend. Kjo marrëveshje, të cilën maqedonasit e konsiderojnë si të padrejtë, e nënshkruar nën shtypjen e faktorit ndërkombëtar, u implementua në Kushtetutën e Maqedonisë. Ndryshimet kushtetuese ishin të pavolitshme sidomos për maqedonasit, ndërsa për shqiptarët kishin karakter të fitimit të statusit si popull i dytë konstituiv në vend dhe mundësi për federalizmin e Maqedonisë. Përkundër ndryshimeve kushtetuese, të cilat, siç theksuam, ishin në dobi të shqiptarëve, problemet mes shqiptarëve dhe maqedonasve nuk u tejkaluan. === Versioni i përbashkët === Konflikti i armatosur përfundoi me nënshkrimin e Marrëveshjes kornizë së Ohrit. Ajo paraqet një marrëveshje politike mes liderëve të katër partive më të mëdha politike në Republikën e Maqedonisë: VMRO-DPMNE, LSDM, PDSH dh PPD. Në marrëveshje ishte paraparë të miratohen Amendamente në Kushtetutë dhe të bëhen ndryshime në ligje me qëllim të rritjes së të drejtave të shqiptarëve në Republikën e Maqedonisë. Me ndryshimet ligjore dhe strukturore në shtet duhet të rregullohet përdorimi i gjuhës shqipe si gjuhë e dytë zyrtare, përfaqësimi i barabartë i bashkësive etnike në organet e qeverisë, të bëhet decentralizimi i shtetit etj. Njëkohësisht erdhi deri te marrëveshja për mbledhjen e armëve jolegale në vend, të amnistohen pjesëmarrësit e konfliktit të armatosur dhe të kthehen të zhvendosurit e brendshëm. == Ndikimi i konfliktit të armatosur ndaj proceseve demokratike në IRJ Maqedoni == Edhe pse konflikti i ngadalësoi proceset demokratike në vend dhe drejtpërdrejt i keqësoi marrëdhëniet ndëretnike, megjithatë, për shqiptarët ishte mënyra e vetme që t’ju tregojnë maqedonasve se modeli i qeverisjes ishte i gabuar. Nënshkrimi i Marrëveshjes kornizë dhe implementimi i saj në Kushtetutën e IRJ të Maqedonisë për shqiptarët shënon një faqe të re të jetës në Maqedoni. === Verzioni i përbashkët === Gjatë konfliktit dhe në lidhje me konfliktin e armatosur janë shkelur shumë të drejta dhe liri themelore por është thyer edhe eko-sistemi. Si rezultat i marrëveshjes së miratuar, e cila solli ndryshime në Kushtetutën e IRJ të Maqedonisë, fillon decentralizimi i pushtetit me orientim qytetar ku potencohet karakteri multietnik dhe multikulturor i vendit. ==Literaturë== *[[Igor Janev]], Legal Aspects of the Use of a Provisional Name for Macedonia in the United Nations System, AJIL, Vol. 93. no 1. 1999. [[Kategoria:Historia e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Dokumente]] [[Kategoria:Luftëra]] ==Bibliografia== ===Autorë maqedonas=== *''[[Testimonies 2001]]'' nga General [[Pande Petrovski]], Сведоштва 2001 од Генерал Панде Петровски (2006) *''Unfinished Peace'' nga Jadranka Kostova, Незавршен мир од Јадранка Костова (2003)<ref>{{Cite web|url=http://star.vest.com.mk/default.asp?id=69385&idg=4&idb=1005&rubrika=Kultura|title=Archived copy|access-date=28 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607001154/http://star.vest.com.mk/default.asp?id=69385&idg=4&idb=1005&rubrika=Kultura|archive-date=7 qershor 2014|url-status=dead}}</ref> *''2001: War with two faces'' nga Mancho Mitevski, 2001: Војна со две лица од Манчо Митевски (2008)<ref>{{cite web|url=http://www.utrinski.mk/?ItemID=77328813162942448055FA54E36B215E|title=Второ издание на "2001 - војна со две лица" од Манчо Митевски|work=Утрински весник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209082620/http://www.utrinski.mk/?ItemID=77328813162942448055FA54E36B215E|archive-date=9 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''[[Not war nor peace]]'' nga Ljupka Kochovska, Ниту војна ниту мир од Љупка Кочовска (2010)<ref>{{cite web|url=http://www.kupikniga.mk/BookDetails.aspx?Pr=10134|title=Ниту војна, ниту мир|work=kupikniga.com|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209070138/http://www.kupikniga.mk/BookDetails.aspx?Pr=10134|archive-date=9 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''In focus of civil war in Macedonia'' nga Jordan Jordanov, Во фокусот на граѓанската војна во Македонија од Јордан Јорданов (2003)<ref>{{cite web|url=http://star.utrinski.com.mk/?pBroj=1172&stID=8029&pR=5|title=Утрински Весник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208051315/http://star.utrinski.com.mk/?pBroj=1172&stID=8029&pR=5|archive-date=8 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''Road of truth'' nga Svetlan Antich Jovchevska, Патот на вистината од Светлана Антиќ Јовчевска (2004)<ref>{{cite web|url=http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=2431&stID=32243|title=Dnevnik|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211065909/http://star.dnevnik.com.mk/default.aspx?pbroj=2431&stID=32243|archive-date=11 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> *''My struggle for Macedonia'' nga [[Ljube Boškoski|Ljube Boshkovski]], Мојата борба за Македонија од Љубе Бошковски (2004)<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vBUXAAAACAAJ|title=Мојата борба за Македонија|access-date=5 dhjetor 2014|isbn=9789989572470|last1=Бошкоски|first1=Љубе|year=2004}}</ref> *''First victim'' nga Ljube Profiloski, Прва жртва од Љубе Профилоски *NLA terrorist paramilitary in Macedonia nga Ivan Babanovski, ОНА терористичка паравојска во Македонија, Иван Бабановски, ВЕДА, Скопје, 2002 година *Intelligence in counterinsurgency nga Aleksandar Iliev, Разузнавање во противбунтовништво, [https://clp.mk/iliev-negiraneto-na-dezinformatsija-ne-e-efektiven-metod/ Александар Илиев,] ЛУБ Благој Јанков Мучето, Струмица, 2014 година === Autorë shqiptarë === *''Dëshmitë e Gjeneralit'' nga [[Gzim Ostreni]], Сведоштва на Генералот од Гзим Острени<ref>{{cite web|url=http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=64F9BFF0FA1CEF4D8E85E090FCF7F5D9|title=Генералот на ОНА Гзим Острени промовира книга за 2001-та|work=Дневник|access-date=5 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207152746/http://www.dnevnik.mk/default.asp?ItemID=64F9BFF0FA1CEF4D8E85E090FCF7F5D9|archive-date=7 dhjetor 2014|url-status=dead}}</ref> ===Autorë të huaj=== *''Fires over Tetovo'' nga Rishard Bilski, Пожари над Тетово од Ришард Билски (2003)<ref>{{cite web|url=http://www.kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=467|title=Archived copy|access-date=2014-06-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606224809/http://www.kultura.com.mk/BookDetails.aspx?Pr=467|archive-date=6 qershor 2014}}</ref> *NLA-message and hope nga Petrit Menaj, ОНА порака и надеж од Петрит Менај, Фондација институт отворено општество, Кома, Скопје, [http://www.soros.org.mk/CMS/Files/Documents/FIOOM-Poraka-i-nadez-tom-I.pdf 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927190130/http://www.soros.org.mk/CMS/Files/Documents/FIOOM-Poraka-i-nadez-tom-I.pdf |date=27 September 2018 }} == Shiko edhe == * [[Kryengritja në Luginën e Preshevës]] * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == <references /> ==Lidhje të jashtme== *[https://web.archive.org/web/20020615010031/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/eur/macedonia!Open Casualties and displacement] *{{YouTube|d6qdjELcgCI|Macedonian offensive in March and May 2001}}. Video footage of the fighting activities. *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/world/2001/review_of_2001/1703711.stm "Macedonia: Step back from the abyss"], ''[[BBC]]'', 29 December 2001 *[https://web.archive.org/web/20070712033646/http://www.usip.org/pubs/specialreports/sr115.html "Macedonia: Understanding History, Preventing Future Conflict"], ''[[United States Institute of Peace]]'', Special Report No. 115, February 2004 *[http://www.antiwar.com/orig/taylor1.html "Macedonia's Civil War: 'Made in the USA'"], ''[[Antiwar.com]]'', 20 August 2001 *[https://web.archive.org/web/20161017230034/http://www.alb-net.com/amcc/articles.htm Chronology of the war] *{{YouTube|MD1V59N3K5c|Video of an ethnic standof in Tetovo}} ''[[CTV Television Network|CTV]]'' *[http://www.marxists.de/balkans/garganas/macedonia.htm Battles −9/2001] *[http://www.wsws.org/articles/2001/mar2001/mac-m10.shtml Battles – 3/2001] *{{cite news|url=http://emperors-clothes.com/news/massing.htm|title=Macedonia on Brink of War|date=10 qershor 2001|last=Walker|first=Tom|newspaper=[[Sunday Times]]}} *[https://web.archive.org/web/20070509042555/http://www.antiwar.com/orig/deliso41.html Macedonia On War Footing Over Kosovo Border Provocations] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1650954.stm November Battles, Start of War, January 2, 2001] *[https://web.archive.org/web/20070311112319/http://archives.cnn.com/2002/WORLD/europe/04/04/macedonia.clash/index.html 2002 attacks] *[https://web.archive.org/web/20131007062608/http://www.antiwar.com/orig/deliso25.html Boskovki interview] *[http://www.economist.com/research/backgrounders/displaystory.cfm?story_id=541782 War in the Balkans, again?] [[Category:Conflicts in 2001]] [[Category:Wars involving North Macedonia]] [[Category:Wars involving the Balkans]] [[Category:Modern history of North Macedonia]] [[Category:2001 in the Republic of Macedonia]] [[Category:Insurgencies in Europe]] [[Kategoria:Lufta e vitit 2001 në Maqedoni| ]] [[Category:Ethnic conflicts|Macedonia]] [[Category:Albanian separatism]] [[Category:Terrorism in North Macedonia]] [[Kategoria:Luftëra që përfshijnë Maqedoninë e Veriut]] ryxsmh340xh5zgiph5nikjyfcjceksu 3 28033 2976692 110340 2026-05-03T09:00:43Z Klein Muçi 52109 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] 2976692 wikitext text/x-wiki == Mendime me vlerë... == # "Ngadhënjimi i parë dhe i madh është ngadhënjimi i vetvetes. Të jesh i mposhtur nga ana e vetvetes është gjëja më e turpshme dhe më e mjerueshme". – [[Platoni]] # "Uni tjetër" është më i fuqishëm se uni ynë fizik të cilin e shohim në pasqyrë.<br>Neve na udhëheqin forca të paprekshme që nuk jemi në gjendje t'i njohim me asnjë prej pesë shqisave tona. Madje edhe krejt njerëzimi s'ka fuqi t'i kontrollojë forcat e paprekshme. Njeriu plotësisht është i nënshtruar nga ato forca si gravitacioni, forca e rrufës, e elektricitetit dhe ende nuk e kupton forcën e paprekshme të inteligjencës /ndërdijes së pafundshme / që gjendet në tokë - forcë e cila njeriut i ofron çdo kafshatë ushqimi që e han, veshje e para që ka në xhep... Njeriu edhe përkundër gjithë kulturës dhe edukimit mburrës, di vetëm pak ose asgjë mbi forcën e paprekshme të mendimeve - më të fuqishmen prej të gjitha forcave. Ai di vetëm pak mbi trurin fizik dhe mbi rrjetin kolosal të makinerisë së komplikuar, me të cilin rrjet fuqia e mendimeve shndërrohet në ekuivalent material - fizik.<br>Pra numri i vijave që i lidhin qelizat e trurit është i barabartë me numrin një, pas të cilit qëndrojnë edhe 15 milion shifra..- <br>kjo është aq kolosale.... # ,,Jemi përmbledhje e asaj për të cilën mendojmë tërë ditën' ' - [[Earl Nihtingale]] # "Detyra jonë kryesore është që të mos shikojmë në largësinë e mjegullt të së ardhmes, por të veprojmë tash në drejtimin që e shohim". <br> Ne vitin 1871 djaloshi Uiljan Osler këto fjalë i lexoi ne librin e [[Tomas Karejl]], të cilat ia ndryshuan tërësisht ardhmërinë ... do të bëhet internisti më i njohur i kohës së tij.. # A dëshironi që njerëzit të ikin nga ju, t'ju ofendojnë dhe t'ju përqeshin pas shpine, shërbehuni me këtë recept: kurrë mos dëgjoni çka ju flasin të tjerët. Flisni për vete pandërprerë. Ndërprisni bashkëbiseduesin në mes të fjalës. Pse të humbisni kohë duke dëgjuar budallallëqet e të tjerëve, kur ju jeni m' i mençur dhe për të gjitha keni zgjidhje me të mira! Ndërprisni pra pa pardon. !!! # A e di se çdo gjë në jetën materiale /objektet, parat etj. / Kur ndahen zvogëlohen, vetëm humaniteti, dashuria dhe dituria - kur ndahen, me të tjerët - shtohen? # Afaristët që nuk dinë të luftojnë me brengat, vdesin të ri. - Dr. [[Aleksis Karel]] # Aftësia e imagjinatës nxit fuqinë e ndërdijes për të realizuar përfytyrimet. # Ajo që vlen, është pikërisht ajo çka njerëzit ndërtojnë me mendjet dhe veprimet e tyre. Njerëzit nuk i mësojnë ndryshimet që t'ju tregojnë të tjerëve vetëm atë "duhet" - por mësojnë të bëjnë ndryshime praktike....- Fullan # Aksionin e paraqet mendimi i juaj, ndërsa reaksionin - përgjigjja e ndërdijes. Po që se mendimi është i mençur, aksioni ose përgjigjja gjithashtu do të jetë e mençur.-[[Xhozef Marfi]] # Askush në botë nuk mund t'jua sjellë qetësinë shpirtërore, pos ju vetvetes. # Asnjë njeri ende nuk është ngritur në shkallën e pjekurisë shpirtërore derisa nuk e ka zbuluar se më mirë është t'i shërbesh tjetrit se sa vetes. - [[Woodrow Wilson]]. # Ata të cilët nuk janë të suksesshëm,zakonisht gabojnë kur besojnë së periudha e fitimit të diturisë përfundon atëherë kur e përfundojnë shkollimin. # Autosugjestioni nuk bën kurrfarë dallimesh në mendjen e ndërdijshme për lloje mendore konstruktive apo negative. sikur rryma nëse e përdorim drejt na kryen shërbime të mira e të dobishme por nëse ndodh ta përdorim gabimisht ajo shkatërron jetën. # Avancimi i teknologjisë ruse kur ata lansuan anijen kozmike SPUTNIK do t'i shtyn amerikanet që të bëjnë reforma në arsim me të njëjtin emër SPUTNIK..Mesi i viteve të 60 - ta. # Bëhuni dëgjues i mirë dhe nxitni të tjerët të flasin për veten. # Besimi është "eliksiri amshueshëm" i cili i jep jetë, fuqi dhe energji impulsit mendor! # [[Betoveni]] qe i shurdhër, [[Miltoni]] i verbër por emrat e tyre do të mbeten derisa të ekzistojë koha, sepse ata ëndërruan dhe i shndërruan ato ëndrra në mendime të organizuara. # Bota e ka zakon qe t'ua lirojë rrugën njerëzve, fjalët dhe veprat e të cilëve tregojnë se dinë nga po ia mbajnë - [[Napoleon Hill]] # Bota e konkurrencës ofron dy mundësi. Mund të humbësh. Ose, nëse do të fitosh, duhet të ndryshosh. - [[Lester C. Thurow]] # Buzëqeshja asgjë nuk kushton, por ka domëthënie të madhe. # Ç' kuptim të mëshosh me daltë të topitur me gjithë fuqinë që ke kur të rrahurat e lehta me daltë të mprehtë bëjnë të njëjtën punë. – Fordi # Ç' mund të ishte më e keqe se verbëria e trashëguar? ... të kesh sy e të mos kesh vizion. [[Hellen Keller]] # Carnegie /Andrew/ edhe pas vdekjes në varr kishte të shkruar një epitaf:''Këtu prehet njeriu i cili dinte të shoqërohej me njerëz me të mençur se ai vet''. # Çdo gjë që u përgjigjet dëshirave tona na duket normale. Çfarëdo që i kundërshton këto, na sjell zemërim. # Çdo lexues nuk është udhëheqës, por çdo udhëheqës duhet të jetë lexues. - [[Harry Truman]] # Çdo njeri së paku pesë minuta në ditë sillet më keq se budallai më I madh. Njeriu i mençur është ai që di se nuk guxon ta kalojë kufirin. # Çdo vështirësi, çdo dështim dhe çdo dhembje në zemër përmban në vete farën ekuivalente ose më të madhe të dobisë. # Cili nga ju ka sharruar dru - shumë, po byk cili nga ju keni sharruar? e kaluara është byku pra nuk ia vlen të merremi me të..nuk sharrohet byku... # Dashamirësia dhe mirësjellja janë shumë më të forta se imponimi dhe dhuna. /Tregimi me erën e diellin, era nuk mundi t'ja heq pallton plakut kurse dielli me rrezet e ngrohta ia hoqi.../ # Deri me sot ende nuk ka ndodhur që mendja e njeriut të shpik makina për të prodhuar ide. Makina që do të kishin imagjinatën e tyre për krijimin e ideve...Këtë privilegj e ka vetëm ndërdija e njeriut, që është e aftë të nxitë imagjinatën, që është ireale e padukshme dhe e paprekshme të prodhojë ide, të cilat ide mund të marrin rrugë drejt ekuivalentit fizik që d.m.th. reales, por para se të ndodh kjo që mund ta prekim dhe shohim duhet që idetë tona t'i vëmë në letër, letër kjo që e quajmë plan apo planifikim, e cila letër mbështetet vetëm mbi bazën e ideve që ka prodhuar imagjinata jonë... # Dëshira e zjarrtë ia kalon me mençuri nënës natyrë # Dëshira e zjarrtë seksuale është më fuqishmja prej të gjitha dëshirave njerëzore (po të kemi dëshirë të zjarrtë për të kryer punët që qojnë përpara me aq pasion sikur për dëshirën e zjarrtë seksuale do të kishim arritur dimensione që s’mund t’i marrim me mend). # Detyra jonë kryesore është që të mos shikojmë në largësinë e mjegullt të së ardhmes, por të veprojmë tash në drejtimin që e shohim. # Do ta jetoj këtë ditë si ditën e fundit të jetës sime! # E ardhmja u takon atyre që mësojnë atë që duhet mësuar për të bërë atë që duhet bërë. - [[Dennis Waitley]] # E çmoj njeriun, lufta e të cilit fillon në vet atë. - Browning # E kaluara është kujtesë, e ardhmja është pritje, e tashmja është vetëdije. E kaluara dhe e ardhmja ndodhen në imagjinatë, vetëm e tashmja, që është vetëdije , është e vërtetë dhe e përjetshme. # E mira dhe e keqja janë prodhim i mendjes sonë. Dëshirat pozitive është njerëzore t' i realizojmë.... Por dëshira për të ngrënë nuk guxon të plotësohet duke vrarë njeriun që në dorë mban copën e bukës.- Xh.Marfi # Ekzistojnë vetëm dy lloje të çmendurisë: njëri është besimi se mund të bësh gjithçka, tjetri është besimi se nuk mund të bësh asgjë... - Andre Brink # Ekziston një Zot, i cili i jep formën qëllimeve tona, qoftë edhe ashtu siç i parashohim ne. – Shekspiri # Emersoni ka thënë: Çdo njeri që e njoh në një fare mënyre është më i vlefshëm se unë, sepse nga secili mësoj diçka. # Emocionet e dashurisë, seksit dhe romantikës, janë brinje e trekëndëshit të amshueshëm të gjeniut krijues. # Ergologjia -ergo- punë, logia – shkencë, shkenca mbi punën # Ergometria - shkenca mbi matjen e efekteve të punës # Është dallim i madh në mes të asaj se çka jemi dhe të asaj se çka do të dëshironim të ishim - Filozofi amerikan [[William James]] # Fakultetet janë të specializuara për mësimin e diturisë , por jo edhe për organizimin ose shfrytëzimin e diturisë.<br>Pra me miliona njerëz gabimisht besojnë ''se dituria është fuqi''. Kjo është plotësisht e gabueshme ! Dituria është vetëm fuqi latente. Ajo bëhet fuqi tek atëherë kur organizohet në kuadër të planeve të definuara të veprimit dhe kur drejtohet kah qëllimi i fundshëm. # Filantropi amerikan [[Elih Burit]], edhe pse ka filluar si farkëtar i rëndomtë dhe punë të vështirë që kishte, me ushtrime të rregullta ai zhvilloi kujtesën aq shumë sa të mësojë 32 gjuhë.. # Filloni bisedën me lavdërime dhe mirënjohje të virtyteve të bashkëbiseduesit. # Fjalën kryesore mundohuni t'ia lini bashkëbiseduesit. # Fjalosjeve të ashpra duhet shmangur mu sikur folesë së grerëzave. # Frenklinin grindavec, një shok e kishte thirrur mënjanë dhe me fjalë të ashpra i kishte thënë kështu: " Je bërë i padurueshëm, Ben. E ofendon çdokënd i cili nuk pajtohet me mënyrën tënde të të menduarit. Përgjigjesh aq ashpër saqë askush nuk guxon të të kundërshtojë. Shokët kanë filluar të të shmangen. Paraqitesh sikur i di të gjitha, saqë askush nuk mund të të thotë diçka të re. Këtë, megjithatë, askush as nuk e tenton, sepse njerëzit nuk duan të fjalosen. Në këtë mënyrë kurrë nuk do të mësosh diçka më tepër sesa që di tani - e di shumë pak." # Fshehtësia e fatkeqësive tona është, se ne kemi bukur shumë kohë të lirë për të menduar se a jemi të lumtur apo nuk jemi të lumtur. # Gjeniu - " Është ai i cili ka zbuluar sesi t'i fuqizojë mendimet e veta deri në atë masë saqë lirisht mund të komunikojë me burimet e diturisë të cilat nuk janë në dispozicion gjatë rrjedhës së zakonshme të mendimeve. # Hiqni dorë nga brengat dhe jetoni normalisht. # I arsimuar është çdo njeri i cili di se ku gjendet dituria kur i nevojitet dhe i cili di si ta organizojë atë dituri në planet përfundimtare të veprimit. / [[Henri Ford]] - nuk kishte shkollim të lartë kishte 6 klasë të fillores , kur e pyesin në gjykatë me pyetje provokative ai di si tu përgjigjet.. # Idetë janë forca të paprekshme , por e kanë fuqinë më të madhe se truri i njeriut i cili ua dhuron jetën. Ato e kanë fuqinë të jetojnë edhe më tej , edhe pasi që truri që i krijoi ato të shndërrohet në pluhur. # Idetë janë resurset kryesore ...H. Hyseni # Inatin nuk mund ta fitosh me inat por me dashuri # Investimi në dituri sjell kamatat më të mira.- [[Benjamin Fraklin]] # Jam shumë i zënë me punë për të pasur kohë për shqetësim. # Jeta është energji. Nëse as energjia as materia nuk mund të shkatërrohen, natyrisht se nuk mund të shkatërrohet as jeta. Jeta, sikur edhe forma tjera të energjisë, mund të kalojnë nëpër disa faza të ndryshme ose ndryshime, por nuk mund të shkatërrohet. Vdekja është vetëm ndryshim. # Jeta është tabelë shahu - lojtari përballë jush është koha. Nëse hezitoni koha ju fshin nga tabela...partneri kohë nuk e toleron pavendosmërinë..N.H. # Jeta intensive shkakton shqetësim dhe brenga, me shumë jetojnë bujqit se sa mjeket. Mjeket kanë jetë intensive... # Jeta jonë është ajo për të cilën ne mendojmë se është. [[Mark Aureli]] /nëse mendojmë të jemi të lumtur ashtu do të jem, por nëse mendojmë për brenga të tillë do jem/<br>Ose: Nuk je ai çfarë mendon se je, por je pikërisht ai çfarë të ka bërë mendimi i yt.- [[Norman Vinsent Pil]] # Jeta jonë ndryshon në dy mënyra: Përmes njerëzve me të cilët rrimë dhe përmes librave që lexojmë. - [[Harvey Mackay]] # Konfuzioni është shkaku kryesor i brengosjes. # Krahasuar me atë që do të duhej të jemi, ne jemi gjysmë të zgjuar. – [[Wiliams James]] # Kritika e padrejtë është shpeshherë kompliment i fshehur, sepse qenin e ngordhur nuk e rrah askush. # Kritika është mënyrë e reagimit, e cila për të gjithë është e tepërt. Të gjithë e kanë në rezerva dhe e shpërndajnë, falas, e kërkoi kush apo jo. # Kujtesa na sjell informacion në vetëdijen tonë, por jo edhe krejt sa ka informacione për një fushë pas një kohe kujtesa mund të na sjell edhe shumë më shumë informacion se në kërkesën e parë... # Kujtoni të mirat e jetës e jo brengat ! # Kur bisedoni me njerëz, kurrë mos e filloni bisedën rreth temave me të cilat nuk pajtoheni me ta. Bisedoni së pari rreth asaj çka keni të përbashkët , dhe - nëse keni mundësi mundohuni disa herë ta cilësoni se tentoni drejt të njëjtit qëllim, megjithëse vetëm rrugët deri të arritja, deri te qëllimi nuk janë të njëjta. # Kur unë nuk mund t'i udhëheq ngjarjet, unë ato i lë të udhëheqin me vetveten. - [[Henri Ford]] # Kush ec ngadalë, mbërrin larg. # Kush rrezikon? - Ai që nuk rrezikon. # Ky kurs trajnimi do të nxisë që në shkollën time edhe në rrethin ku jetoj, dijet e fituara t'i ndaj më koleget, prindërit e komunitetin për qëllimin e vetëm, ngritjen e cilësisë së shkollës, që padyshim është vlera më madhore e rrugëtimit tonë të përbashkët... # Lejoni njerëzve ta ruajnë krenarinë personale. # Leximi është mënyrë se si të mendojmë me mend të huaja. - Charles Scribner, ml. # Leximi për tru është sikur ushtrimi fizik për trup. # Lexoni 30' min. në ditë, për 10 vite do të lexoni 250 libra # Libra që duhet lexuar:<br>"Zhvillimi i të mendarit kritik", "Mendja e pa shkolluar" dhe "Mendja e disiplinuar" - [[Howard Gardner]] # Libri i mirë në kohën e mirë mund ta ndërrojë krejtësisht jetën. # Lodhja është pasojë e gjendjes psikike, lodhja nga puna fizike është më e rrallë. # Lumturia gjendet në punë e jo në posedim # Mbajeni ditarin e gabimeve dhe të marrëzive që i keni bërë gjatë javës dhe qortojeni vetveten. Mos harroni se nuk jeni dhe nuk mund të jeni të përkryer, prandaj, përpiquni që nga të afërmit tuaj të merrni gjithnjë kritikë objektive, miqësore dhe konstruktive. # Mbajeni mend se për njeriun emri i tij është fjala më e rëndësishme. # Mbret – Unë jam mbret në mbretërinë time. # Më [[2 nëntor]] [[1920]] filloi te punonte radiostacioni i pare ne SHBA # Me kënaqësi peshkoj në lumë, e ushqimi im i preferuar është kremi me dredhëza. Peshqit megjithatë nuk duan të dinë për dredhëza;ata më shumë i duan krimbat. Për këtë kur shkoj në peshkim nuk vendos në grep krem me dredhëza, por i përshtatem shijes se peshqve dhe i josh me krimba.<br>Përse nuk e praktikojmë këtë rregull kaq të thjeshtë t'ju përshtatemi shijeve të të tjerëve nëse dëshirojmë të fitojmë përkrahjen e tyre? # Me miliona njerëz e kalojnë jetën në mjerim e varfëri vetëm pse nuk e kanë planin e vyeshëm për fitimin e pasurisë. # Me ndryshimin e mënyrës së të menduarit mund ta ndryshojmë edhe jetën tonë.- [[D.Carnegie]] # Mendja e njeriut madje edhe më e ndritura nuk mund të mendojë në të njëjtën kohë më tepër se sa për një gjë. # Mendojmë rrallëherë për atë që kemi e gati gjithnjë për atë që na mungon. – [[Shopenhaueri]] # Mënyra më e mirë e parashikimit të ardhmërisë është që atë ta krijoni vetë. # Miniera e arit më e madhja ndodhet në kokën e njeriut... # Dëshironi të merrni mjaltë, mos e godisni shtëpinë e bletëve. # Mos harroni se askush nuk e rrah qenin e ngordhur. D.C. # Mos ju frikëso armikut që të sulmon, por mikut që të lajkaton # Mos lejoni t'ju brengosin cikërrimat!<br>Jeta është shumë e shkurtër të harxhohet me cikërrima # Mosmirënjohja e fëmijës të dhemb më shumë se kafshimi I gjarprit. - [[Mbreti Lir]] i [[Shekspiri]]t # Mundohuni që në fillim të bisedës të merrni sa më shumë përgjigje pohuese /pozitive/. # Mundohuni t'i shikoni gjerat me sytë e të tjerëve # Mundohuni të qortoni në mënyrë indirekte. # Ndërdija është depoja e memories suaj. Për të pasur memorie të përsosur, do të duhej ta përsëritni fjalinë: "Inteligjenca e paskajshme e ndërdijes sime në çdo kohë dhe në çdo vend më tregon çdo gjë që kam nevojë të di. # Në botën industriale gjërat e mëdha i arrijnë ata njerëz që dinë t'i materializojnë idetë e veta. # Ne kemi aftësi të jashtëzakonshme për të harruar. # Në luftërat e jetës nuk fiton gjithmonë njeriu më i fortë ose më i shpejtë, por herët a vonë ai i cili fiton është njeriu i cili mendon se mund ta bëj atë. Hill # Në majën e shkallëve të suksesit kurrë nuk është tollovi. # Në nivelin material ne dhe druri jemi të përbërë nga elemente të njëjta të cilat mund të riciklohen kryesisht në karbon, hidrogjen, oksigjen, azot dhe në sasi të vogla të elementeve tjera....Dallimi i vërtetë është në energji dhe informatë.<br>Ne jemi lloji i privilegjuar sepse kemi sistemin nervor që është i aftë të bëhet i vetëdijshëm për sasinë e energjisë dhe informatave në fushën e lokalizuar të cilën paraqet truri ynë. Këtë fushë subjektivisht e përjetojmë si mendime, ndjenja, dëshira, kujtime, instinkte, dhe bindje tona personale. - [[Deepak Chopra]] "Shtatë ligjet hyjnore të suksesit"<br>Paraardhësit e lashtë kanë shpallur "Unë jam ajo, ti je ajo, e tëra është ajo dhe ajo është e tëra që është" # Në qoftë se kjo nuk ka ndonjë kuptim, atëherë shpëtojmë nga një mal me telashe, sepse nuk ka nevojë që ta kërkojmë. - Fullan # Në qoftë se një njeri e mësoni diçka, ai kurrë asgjë nuk do të mësojë. # Në qoftë se njeriu dëshiron t'i gëzohet jetës së vet të shkurtër, ai duhet të përpiqet ta zbukurojë, jo vetëm jetën e vet, por edhe jetën e të tjerëve, sepse gëzimi i tij varet nga gëzimi i të tjerëve. - [[Teodor Drajzeri]] # Në shekullin XXI ne duhet të mësojmë, të çmësojmë dhe përsëri të mësojmë – Duki # Nëpër rrugë sillesha poshtë e lart pa para dhe pa shpresë, I zhgënjyer që nuk kisha këpucë. Atëherë takova një njeri pa këmbë dhe kuptova sa i pasur që jam. - Psikologjia e suksesit 2 – D.C. # Nëse dëshironi të krijoni armiq, lavdërohuni para miqve; nëse dëshironi të krijoni miq, lejoni atyre të lavdërohen para jush. # Nëse dini se ç'doni, atë zakonisht edhe e arrini. - N.H. # Nëse idetë i kemi të qarta, fjalët vijnë vetvetiu, sikur frymëmarrja. D.C. # Nëse jemi të ngjashëm, ne do të takohemi – [[Raloph Wordo Emerson] # Nëse jeta ju ka dhuruar një limon, bëjeni një limonadë. # Nëse me të vërtetë duhet të qortoni, atëherë veproni kështu - Njeriu më lehtë e kapërdin tabletën e hidhur nëse para saj merr një kokërr sheqer. / në fillim një kompliment e më pas qortimi/. # Nëse mendoni se do të humbni, të mposhtur jeni <br>Sepse në këtë botë, ta dini,<br>Suksesi fillon me vullnetin e njeriut -<br>E tëra është në gjendjen e vetëdijes. # Nëse nuk keni të drejtë, pranojeni zëshëm dhe pa nguruar. # Nëse shikoni një fotografi në të cilën jeni edhe ju , cilin së pari do ta kërkoni? # Nëse takojmë personin me mendje të jashtëzakonshme duhet ta pyesim çfarë libra lexon. - [[Raloph Wordo Emerson]] # Një pikë mjaltë mbledh më shumë grerëza se sa disa litra rrëshirë # Njerëzit çmohen jo për atë çka dinë por për atë çka bëjnë me atë që dinë. # Njerëzit duhet t'i mësojmë sikur nuk po i mësojmë... # Njerëzit me shpirt ndërmarrës, shfrytëzojnë risitë. – [[Peter Drucker]] /1985/ # Njeriu është qenie e shprehive. Xh.Morf # Njeriu i cili di të vendoset nën lëkurën e njerëzve të tjerë dhe të shikojë gjerat me sytë e tyre nuk duhet të brengoset për ardhmërinë e vet. # Njeriu i cili mundet vetë të sajojë mënyrë si të punojë më mire, më shpejt dhe më ekonomikisht, e ka të ardhmen dhe fatin e vet në duart e veta - [[J.Paul Getty]] # Njeriu i suksesshëm nuk është vetjak. Dëshira e tij më e madhe është t'i shërbejë njerëzimit. # Njeriu më i pa lumtur në botë është ai që lakmon të mos jetë ai që është, që edhe shpirtin edhe trupin dëshiron t'ia përshtatë shëmbëlltyrës së vet të imagjinuar dhe joreale. - [[Anxhelo Patri]]<br>Pra njiheni vetveten dhe bëhuni ai që jeni...Edhe nga prindërit tuaj gjasa që të lind një person si ju janë 1 me 300 000 miliardë !<br>Mos i imitoni të tjerët. Njiheni vetveten dhe bëhuni ai që jeni. # Njeriu me ndjenjën e vet superiore të intuitës, me aftësinë e vet të mendojë e të rezonojë, nuk e gllabëron të afërmin e vet fizikisht por ka kënaqësi të veçantë ''ta përpijë'' financiarisht. <br>Kafshët kanë mundësi të kufizuar të mendojnë kështu që ato e gllabërojnë njëra tjetrën edhe fizikisht. # Njeriu nuk mëson vetëm nga ata që e admirojnë, shumë më shumë nga ata që na kritikojnë ne mësojmë. # Njeriu plaket kur të pushojë së ëndërruari dhe kur e humb interesimin për jetë. # Njeriu primitiv kënaqet shumë me gabimet dhe lëshimet e njerëzve të mëdhenj. – [[Shopenhaueri]] # Njeriun ideal e gëzon ajo që t'ju ndihmojë të tjerëve, por turpërohet nëse ata i bëjnë shërbim atij. - [[Aristoteli]] # Nuk do të ishte mirë të gëzohemi në fatkeqësitë e të tjerëve. # Nuk është e rëndësishme vetëm të dish se çfarë përbën sukses, por të dish dhe të arrish suksesin. # Nuk është kurrfarë turpi të jesh ithtar. Nga ana tjetër, nuk është kurrfarë nderi të mbetesh ithtar. Shumica e udhëheqësve të mëdhenj filluan si ithtarë. Ata u bënë udhëheqës të mëdhenj për arsye se ishin ithtarë inteligjentë. # Nuk ka religjion më të madh se sa t'ju shërbesh njerëzve. Të punosh për të mirën e përgjithshme është religjioni më i madh. - [[Albert Schweitzer]] # Nxiteni në ata ndjenjën për të bërë gara. # Oratoria është e rëndësishme, por më e nevojshme është mësimi dhe arti i sjelljes me njerëzit në vendin e punës dhe në jetën e përditshme. # Organizimi është bashkimi i pjesëve në një terësi. # Për armikun mos ndez zjarr shumë të madh, sepse vetë mund të digjesh në të.-D.C. # Për fat të keq nuk ekziston asnjë mbrojtje ligjore për ata të cilët me qëllim apo nga padituria e helmojnë vetëdijen e të tjerëve me sugjestionet e veta negative. Për këtë formë të destruktivitetit ligji do të duhej të përshkruaj dënime të rrepta .. # Për lumturi ekziston vetëm një rrugë dhe për këtë arsye duhet të mos shqetësohemi për gjerat që nuk i nënshtrohen dëshirës sonë - [[Epikteti]] # Për njeriun e mençur çdo ditë lind jeta e re. # Përemri vetor "Unë" në 500 biseda telefonike është përsëritur 3990 herë. # Përpiqu që ta pranosh lehtë atë që është e domosdoshme. # Personi që di të lexojë por nuk lexon nuk është në pozitë aspak më të mirë nga personi që nuk di të lexojë. - [[Mark Twain]] Leximi nuk ju ndryshon vetëm jetën e juaj por edhe rrjedhën e historisë .... # Pikërisht ai njeri i cili nuk tregon interesim për të afërmit, ka më së shumti vështirësi në jetë dhe u shkakton më së shumti dhimbje njerëzve. Nga njeriu i tillë rrjedh e tërë e keqja njerëzore. [[Alfred Adler]] # [[Platoni]] ka thënë: - Gabimi më i madh i mjekëve është se ata mundohen ta shërojnë trupin e njeriut duke mos u përpjekur ta shërojnë shpirtin e tij; megjithatë, shpirti dhe trupi përbëjnë në vete një tërësi dhe ata nuk mund të shërohen veç e veç ! # Po menduat mirë e mira do t'ju pasojë, po menduat keq, e keqja gjithashtu do t'ju pasojë. Njeriu është i tillë si mendon. # Prej drunjtëve nuk shihet mali # Problemet tokësore janë të tejkalueshme, ju jeni ata që drejtoni timonin e anijes... # [[Profeti Muhamed]] ka thënë: "Vepra e mirë është ajo vepër që njeriun e bënë t'i qeshë fytyra nga gëzimi". # Psikologët thonë se mbi 85% , të njohurisë, vinë përmes përshtypjeve vizuale. / rëndësi TV, e mjete tjera/ , me orë njeriu mund të fliste se si goditet me shkopin e golfit, por kjo do të më bezdiste, por nëse ngriheni dhe demonstroni me lëvizje sesi bëhet goditja me gjithë qenien time do të përqendrohem... Përdorimi i fotografive ka rëndësi... # Punët tregojnë më shumë së fjalët, e buzëqeshja i thotë njeriut: "Je i dashur për mua dhe më vjen mirë që të shoh". # Punoni ashtu siç dini më së miri, por kur t'ju sulmojnë, hapeni ombrellën dhe ai rrebeshi i kritikave le ta lagë atë e le të kalojë pas qafës suaj. D.C. # Pyetni 100 njerëzit e parë që i takoni se ç' dëshirojnë më së shumti në jetë .98 nga ata nuk do të jenë në gjendje të tregojnë se çka dëshirojnë. Por nëse insistoni disa nga ata do të thonë: para, lumturi, fuqi , famë, etj..por nga dëshira e thjeshtë nuk realizohet asgjë. Dëshira e zjarrtë për t'i realizuar ato që dëshirojmë reagon pozitivisht vetëm në plane të mirëmenduara dhe me një qëndrueshmëri të fundshme dhe besim në idetë që ne krijojmë. # Qëndrimi negativ ndaj të tjerëve kurrë nuk mund të na sjellë suksesin. Prandaj do ta eliminoj urrejtjen, lakminë, xhelozinë, egoizmin dhe cinizmin duke e zhvilluar dashurinë ndaj tërë njerëzimit. Do të arrij që të tjerët të besojnë në mua, sikurse edhe unë do të besoj në ta... # Qenia e integruar di pa mësuar, sheh pa shikuar dhe arrin pa bërë asgjë. - [[Leo Tzu]] # Qetësia e vërtetë shpirtërore arrihet si rezultat i pajtimit me të keqen - [[Lin Jutang]] /kinez/. # Rekomandimet , për mënyrën se si duhet bërë ndryshimet, pa kaluar në aksion ajo "duhet" është fjalë e kot - [[Fullan]] # Relaksimi dhe pushimi është e dobishme. Pushoni para se të lodheni. Zemra gjatë 24 orëve punon 9 orë dhe pushon 15 orë. Henri Fordi ka thënë: kur mund të rrijë ulur, kurrë nuk rri në këmbë, dhe kurrë nuk ulem kur mund të shtrihem. # Respektojeni mendimin e të tjerëve. Kurrë mos i thoni njeriut se nuk ka të drejtë. # Rregulla e parë për zgjidhjen e problemeve është: "''Mblidhni fakte''" [[Tomas Edisoni]]t pas vdekjes i janë gjetur 2500 fletore me shënime për problemet me të cilat është ballafaquar. # Rrezikon më se shumti ai që nuk rrezikon. # Rruga për në ferr është e shtruar me qëllime të mira. # S'ka çmim të caktuar për ide të vyeshme! # Se pari zgjoje në të afërmin, dëshirën për veprim. Nëse këtë e arrin, e gjithë bota do të jetë pranë teje, nëse jo - do të mbeteni vetëm.- Overstreet <br>Psikologjia e suksesit - [[Dale Carnegie]] # [[Shekspiri]]: O njeri, qenie e ngratë. Sapo fiton pushtet fillon të sillesh me aq budallallëk nën kupën qiellore nga e cila edhe engjëjt qajnë. # Shikoje këtë ditë.. Se e djeshmja është vetëm një ëndërr, ndërsa e nesërmja është vetëm një vizion i paqartë... # Shmanguni urdhrave direke. Më shumë preferojeni këshillën. # Shprehni mendimet në mënyrë dinamike dhe dramatike. # Shqetësimit për ndonjë problem duhet t'i shtrojmë këto pyetje: ##Cili është problemi? ##Çfarë e ka shkaktuar problemin? ##Cilat janë zgjidhjet e mundshme? ##Cila është zgjidhja më e mirë? # Shqiponja gjatë fluturimit has në pengesa për të qarë ajrin, por pa ajër ajo s'mund të fluturojë fare. Pra aftësi është të ngadhënjesh mbi pengesat kjo është esenca e jetës së njeriut. # Sikur paraardhësit tanë të mos i nxiste nevoja e zjarrtë për t'u ndjerë të rëndësishëm, civilizimi nuk do të ekzistonte, e njerëzimi edhe më tej do të jetonte në errësirën e paditurisë. # Sjellja e mirë përbëhet nga flijime të vogla. # [[Sokrati]], plak i urtë kurrë nuk u thoshte njerëzve nuk keni të drejtë. "''Metoda e Sokratit''" ishte që në fillim të bisedës të merrte 10 përgjigje pozitive nga bashkëbiseduesi e pastaj ai bindej... # Sot do ta rris vlerën time qindra here! # Suksesi është i mundshëm me përkrahjen e shumicës.... kemi inovator të pavarur. # Suksesi në sjelljen me njerëz bazohet në gatishmërinë e të kuptuarit të mendimeve të tyre. # Suksesi nuk kërkon kurrfarë arsyetimi dështimin nuk e arsyeton kurrfarë alibie - [[N.Hill]] # Suksesin e mbërrijnë vetëm ata që mendojnë për suksesin e mundshëm. # Të paditurin është e pa mundur ta bindesh me fakte. # Të gjitha mendimet që janë të emocionalizuara /të mbushura me emocion / dhe të shoqëruara me besim, fillojnë menjëherë të shndërrohen ne ekuivalentin e tyre fizik. # Të krijosh plane dhe të dështosh në realizimin e tyre është njësoj sikur të kesh harta në vend të territoreve. # Tërë ajo që mund të paramendohet e të besohet nga mendja e njeriut, mund edhe të realizohet. # [[Tomas A. Edison]] kishte tre muaj "shkollë" por atij nuk i mungonte arsimimi dhe nuk vdiq i varfër. # Tre hapa për mësim gjatë tërë jetës: i pari leximi se paku tri orë në ditë, hapi dytë dëgjimi i radios në veturë, i treti ndjekja e çdo kursi a seminari... # Tregojuni njerëzve se besoni në aftësit e tyre. Ata do të mundohen ta arsyetojnë besimin tuaj. # Tregoni interesim të sinqertë për të afërmit. # Trimëria pas luftës dhe mençuria pas kuvendit nuk kanë vlerë – popullore # Truri i njeriut mund të krahasohet me baterinë elektrike.<br>Grupi i truarve harmonikisht të lidhur do të ofrojë shumë më tepër energji mendore se sa një tru ashtu sikur grupi i baterive që do të ofrojë më shumë energji se sa një bateri. # Udhëheqësit nëse dinë se ç'donë, atë zakonisht edhe e arrijnë, por domosdo duhet t'i kenë parasysh këto principe: dëshirën e zjarrtë, vendimin, besimin, qëndrueshmërinë, bërthamën kreative, dhe planifikimin e organizuar. - N.H.<!--na duhen emrat e plotë --> # Udhëheqja është aftësi e tërheqjes së përkrahësve dhe të pasardhësve. - John Maxwell # Udhëheqja është aftësi për zgjidhjen e problemit. – Barbara Walters # Ujërat e qeta janë shumë më të thella, të rrëmbyeshme janë ato të cektat.... # Unë duhet ta humbas veten në punë, sepse do të tretem nga dëshpërimi... Terapia e punës në vend të ilaçeve për të mposhtur shqetësimin... # Vëmendja enërgjizon , kurse qëllimi transformon. Çfarë do qoftë që i kushtoni vëmendje, ajo do të rritet më fuqishëm dhe e kundërta. [[D. Chopra]] <br>Forca e padukshme njeriut është e pakufishme, mirë e organizuar që mundet të realizojë çdo gjë që dëshiron.. # Vendosni se çfarë saktësisht dëshironi. nuk mund ta qëlloni cakun nëse nuk e shihni. # Vere në grep atë ushqim që i përgjigjet shijes se peshkut. # Vetëdija është kamerë, ndërsa ndërdija është shiriti i filmit ku regjistrohet pamja. - [[Xhozef Morfi]] - ''Forca e ndërdijes'' # Vetëdija, e cila mbizotërohet nga emocione pozitive, bëhet strehim i përshtatshëm për gjendjen e vetëdijes të njohur si besim. Vetëdija e tillë, sipas vullnetit të lirë, mund t'i jap mendjes se ndërdijeshme udhëzime të cilat ajo do t'i pranojë dhe sipas tyre do të veprojë. [[N.Hill]] # Zgjojeni në njeriun ndjenjën se ideja është e tij. # "Mos i përfill mendimet e të tjerëve, përderisa zemra të thotë se je duke bërë mirë" - motra e [[Rusvelti]]t ---- Zgjodhi:<br> Alush Kryeziu, Mleçan 2osq94pz25izks2yoi8jya7yb7s2ywb 0 28589 2976713 2975047 2026-05-03T10:00:00Z Klein Muçi 52109 Refuzoi 3 ndryshimet e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-25859-25|~2026-25859-25]]) dhe riktheu versionin 2942012 nga Smallem: Dëmtim i tekstit 2976713 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Ernest Heminguej [[Skeda:Nobel_prize_medal.svg‎|20px]] | image = [[Skeda:Ernest_Hemingway_1923_passport_photo.jpg|200px]] | caption = | name i lindjës = Ernest Miller Hemingway | birth_date = [[21 korrik]] [[1899]] | birth_place = Cicero, [[Illinois]]{{USA}} | death_date = [[2 korrik]] [[1961]] | death_place = Ketchum, [[Idaho]] | pseudonym = | nationality = Amerikan | genre = Novele | website = }} [[Skeda:Ernest Hemingway Signature.svg|border|180px|right]] '''Ernest Hemingway''' ([[sqt.]] ''Ernest Heminguej'' 21 Korrik 1899 - 2 Korrik 1961) ishte një novelist amerikan, shkrimtar i historive të shkurtëra dhe gazetar. I përket shkrimtarëve të periudhës klasike të letërsisë amerikane. Ernest Heminguej në profilin e tij shkrimtaresk përfaqëson në menyrë të shkëlqyer realizmin letrar në [[SHBA]]. Stili i tij ekonomik dhe i nënvlerësuar kishte një ndikim të fortë në fiction të shekullit të 20-të, ndërsa jeta e tij e aventurës dhe imazhi i tij publik ndikuan në gjeneratat e mëvonshme. Hemingway prodhoi pjesën më të madhe të punës së tij midis mesit të viteve 1920 dhe 1950 dhe fitoi Çmimin Nobel në Letërsi në vitin 1954. Ai botoi shtatë romane, gjashtë koleksione me histori të shkurtra dhe dy vepra jo-fikse. Vepra të tjera, duke përfshirë tre romane, katër koleksione me histori të shkurtëra dhe tre vepra jo-fikse, u botuan pas vdekjes. Shumë nga veprat e tij konsiderohen klasike të letërsisë amerikane. I konsideruar nga shumëkush si strehë e brezit të humbur, Heminguej vazhdon të mbetet shkrimtari më i shquar amerikan. [[Proza]] e tij e gjallë shquhet për nga thjeshtësia mahnitëse, dialogu i thjeshtë plotë jetë. Personazhet kryesore të Heminguejit janë gjithnjë luftëtarë të paepur, me dinjitet krenar, toreador, përballë gjendjes së nderë që po përjetonte padrejtësisht brezi i humbur, brez në kurrizin e të cilit rëndoi më së shumti [[Lufta e Parë Botërore]]. Hemingway u rrit në Oak Park, Illinois. Pas shkollës së mesme, ai raportoi për disa muaj për "The Kansas City Star", përpara se të nisej për Frontin Italian për t'u regjistruar me shoferët e ambulancës së Luftës së Parë Botërore. Në vitin 1918, ai u plagos rëndë dhe u kthye në shtëpi. Përvojat e tij të kohës së luftës formuan bazën për romanin e tij "Një lamtumirë për armët" (1929). Në vitin 1921, ai u martua me Hadley Richardson, e para nga katër bashkëshortet e tij. Çifti u zhvendos në Paris, ku punoi si korrespondent i huaj dhe ra nën ndikimin e shkrimtarëve dhe artistëve modernistë të komunitetit të emigrantëve të viteve 1920 "Lost Generation". Ai botoi romanin e tij debutues, ''The Sun Also Rises'', në vitin 1926. Pas divorcit të tij nga Richardson në vitin 1927, Hemingway u martua me Pauline Pfeiffer; ata u divorcuan pasi u kthye nga Lufta Civile Spanjolle, ku ai kishte qenë gazetar, dhe pas së cilës ai shkroi ''From Whom the Bell Tolls'' (1940). Martha Gellhorn u bë gruaja e tij e tretë në vitin 1940; ata u ndanë kur u takua me Mary Welsh në Londër gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai ishte i pranishëm në ulje të Normandisë dhe çlirimin e Parisit. Menjëherë pas botimit të ''Plaku dhe Deti'' (1952), Hemingway shkoi për safari në Afrikë, ku ai u vra pothuajse në dy rrëzime të njëpasnjëshme të aeroplanëve që e lanë me dhembje dhe të sëmurë për pjesën më të madhe të jetës së tij të mbetur. Hemingway mbante banesa të përhershme në Key West, [[Florida]], (1930) dhe Kubë (1940 dhe 1950), dhe në vitin 1959 bleu një shtëpi në Ketchum, Idaho, ku ai vrau veten në mes të vitit 1961 . Ky shkrimtar kolosal amerikan është lauruar me shpërblime prestigjioze letrare, madje në vitin 1953 ky shkrimtar merr Çmimin [[Nobel]] me " [[Plaku dhe deti]] " u vetevra me 2 korrik te vitit 1961 vetem tre jave para 62-vjetorit te lindjes se tij. Në gjuhën shqipe janë përkthyer një varg romanesh, e vëllimesh me prozë tregimtare të këtij shkrimtari. Vlen të përmenden shqipërimet kolosale të [[Ismail Kadare]]se, [[Vedat Kokona|Vedat Kokonës]]. == Jeta == === Jeta e hershme === [[File:Ernest Hemingway Birthplace (7416212780).jpg|thumb|upright|left|Vendlindja e Ernest Hemingway në Frank Lloyd Wright-Prairie Shkolla e Arkitekturës Qarkut Historik në Oak Park, tani një muze]] Ernest Miller Hemingway u lind më 21 korrik të vitit 1899, në Oak Park, Illinois, një periferi të Çikagos.<ref>Oliver (1999), 140</ref> Babai i tij, Clarence Edmonds Hemingway, ishte një mjek dhe nëna e tij, Grace Hall Hemingway, ishte një muzikante. Të dy ishin të arsimuar mirë dhe të respektuar në Oak Park,<ref name="Reynolds pp 17-18" /> një komunitet konservator për të cilin banori Frank Lloyd Wright tha: "Shumë kisha për kaq shumë njerëz të mirë për të shkuar në to."<ref>Meyers (1985), 4</ref> Për një periudhë të shkurtër pas martesës së tyre,<ref>Oliver (1999), 134</ref> Clarence dhe Grace Hemingway jetonin në fillim me babanë e Grace-s, Ernest Hall, emri i të birit të parë.<ref group="note">Hemingway had five siblings: Marcelline (1898); Ursula (1902); Madelaine (1904); Carol (1911); and Leicester (1915). See Reynolds (2000), 17–18</ref> Më vonë, Ernest Hemingway do të thoshte se nuk e pëlqente emrin e tij, me heroin naiv, madje edhe të marrë, të dramës së Oscar Wilde, Rëndësia e të qënit i lumtur ".<ref name="Meyers p8">Meyers (1985), 8</ref> Familja përfundimisht u zhvendos në një shtëpi me shtatë dhoma gjumi në një lagje të respektuar me një studio muzikore për Grace dhe një zyrë mjekësore për Clarence.<ref name="Reynolds pp 17-18">Reynolds (2000), 17–18</ref> [[File:ErnestHemingwayBabyPicture.jpg|thumb|right|upright|Hemingway ishte fëmija i dytë dhe djali i parë i lindur nga Clarence dhe Grace Hemingway.|alt= photograph of an infant]] Nëna e Hemingway shpesh performonte në koncerte rreth fshatit. Si një i rritur, Hemingway deklaroi se e urrente nënën e tij, megjithëse biografi Michael S. Reynolds thekson se Hemingway pasqyronte energjinë dhe entuziazmin e saj.<ref name="Reynolds 2000 19">Reynolds (2000), 19</ref> Këmbëngulja e saj për të luajtur në violonçel u bë një "burim konflikti", por më vonë e pranoi se mësimet e muzikës ishin të dobishme për shkrimin e tij, siç është e dukshme në "strukturën kontrapuntale" të ''The Whom the Bell Tolls''. Familja kaloi verë në Windemere në Liqenin Walloon, pranë Petoskey, Michigan. Babai i Hemingway-it e mësoi atë të gjuante, peshkonte dhe të ngrinte kamp në pyjet dhe liqenet e Michiganit të Veriut, si një djalë i ri, përvojat e hershme në natyrë që futnin një pasion për aventura në natyrë dhe jetonin në zona të largëta ose të izoluara.<ref name="Beegel2000, p. 63-70">Beegel (2000), 63–71</ref> [[File:Ernest Hemingway with Family, 1905.png|thumb|left|Familja Hemingway në vitin 1905 (nga e majta): Marcelline, Sunny, Clarence, Grace, Ursula dhe Ernest]] Nga viti 1913 deri në vitin 1917, Hemingway mori pjesë në Oak Park dhe në Shkollën e Mesme të Lumenjve. Ai mori pjesë në një numër boksesh sportive, pista dhe fushe, vaterpoli, dhe futboll. Ai shkëlqeu në klasat e anglishtes,<ref>Mellow (1992), 21</ref> dhe me motrën e tij Marcelline, e cila performoi me orkestrën për dy vjet.<ref name="Reynolds 2000 19" /> Gjatë vitit të tij të parë ai kishte një klasë të gazetarisë, të strukturuar "sikur klasa ishte një zyrë gazetë", me shkrimtarë më të mirë që dorëzonin copa në gazetën e shkollës, The Trapeze. Hemingway dhe Marcelline të dy kishin dorëzuar pjesë; Pjesa e parë e Hemingway, e botuar në janar të vitit 1916, ishte një performancë lokale nga Orkestra Simfonike e Çikagos.<ref>Griffin (1985), 25</ref> Ai redaktoi Trapezin dhe Tabulën (librin vjetor), duke imituar gjuhën e sportistëve, duke marrë emrin e stilolapsit Ring Lardner, Jr.-një dremitje për Ring Lardnerin e Tribunës së Çikagos, me të cilin ishte "Line O'Type".<ref name="Meyers p19ff" /> Ashtu si [[[Mark Twain]], Stephen Crane, Theodore Dreiser dhe Sinclair Lewis, Hemingway ishte gazetar para se të bëhej romancier; pasi kishte mbaruar shkollën e mesme ai shkoi për të punuar për "The Kansas City Star" si një reporter.<ref name="Meyers p19ff">Meyers (1985), 19–23</ref> Megjithëse ai qëndroi atje vetëm për gjashtë muaj, ai mbështetej në udhëzuesin e stilit të Starit si një themel për shkrimin e tij: "Përdorni fjalë të shkurtra, përdorni paragrafët e shkurtër, përdorni anglisht të fortë, jini pozitiv, jo negativ."<ref>[https://web.archive.org/web/20140408171529/http://www.kcstar.com/hemingway/ehstarstyle.shtml "Star style and rules for writing"]. ''[[The Kansas City Star]]''. KansasCity.com. Retrieved November 30, 2011.</ref> === Lufta e Parë Botërore === [[File:Ernest Hemingway in Milan 1918 retouched 3.jpg|thumb|upright|Hemingway në uniformë në Milano,viti 1918. Ai dëboi ambulancat për dy muaj deri sa u plagos. |alt= photograph of a young man dressed in a military uniform]] Në fillim të vitit 1918, Hemingway u përgjigj në një përpjekje për rekrutimin e Kryqit të Kuq në Kansas City dhe u nënshkrua për t'u bërë një shofer i ambulancës në Itali.<ref>Mellow (1992), 48–49</ref> Ai u largua nga Nju Jorku në maj dhe arriti në Paris pasi qyteti ishte nën bombardim nga artileria gjermane.<ref name="Meyers p27ff">Meyers (1985), 27–31</ref> Deri në qershor, ai ishte në Frontin Italian. Ishte ndoshta rreth kësaj kohe që ai së pari u takua me John Dos Passos, me të cilin ai kishte një marrëdhënie të ngurtë për dekada.<ref>Pizer (1986)</ref> Në ditën e tij të parë në Milano, ai u dërgua në vendin e ngjarjes së shpërthimit të një fabrike të municioneve, ku shpëtuesit gjetën mbetjet e copëtuara të punëtorëve femra. Ai e përshkroi incidentin në librin e tij jo-fiktiv Vdekja në mbasdite: "Mbaj mend se, pasi kemi kontrolluar mjaft për të vdekurit e plotë, kemi grumbulluar fragmente"<ref name="Mellow57ff">Mellow (1992), 57–60</ref>. Pak ditë më vonë, ai ishte stacionuar në Fossalta di Piave. Më 8 korrik, ai u plagos rëndë nga zjarri i llaçit, sapo u kthye nga restoranti duke sjellë çokollatë dhe cigare për burrat në vijën e frontit.<ref name="Mellow57ff" /> Pavarësisht plagëve të tij, Hemingway ndihmoi ushtarët italianë që të siguroheshin, për të cilën ai mori medaljen e argjendtë të braverisë italiane.<ref>Mellow (1992), 61</ref><ref group="note">Në dhënien e medaljes, italianët shkruan për Hemingway: "Me plagë të rëndë nga copëza të shumta të predhës nga një predhë armiku, me një frymë vëllazërie të admirueshme, para se të kujdeset për veten, ai i dha ndihmë bujare ushtarëve italianë të plagosur më seriozisht nga një shpërthim i njëjtë dhe nuk e lejoi veten të transportohej diku tjetër derisa të evakuoheshin."See Mellow (1992), 61</ref> Ende vetëm 18 vjeç, Hemingway tha për incidentin: "Kur shkoni në luftë si djalë që keni një iluzion të madh të pavdekësisë, njerëz të tjerë vriten, jo ju ... Pastaj, kur jeni plagosur rëndë hera e parë që e humbni këtë iluzion dhe e dini se mund t'ju ndodhë."Ai pësoi plagë të rënda të shrapnelit në të dyja këmbët , iu nënshtrua një operacioni të menjëhershëm në një qendër shpërndarjeje dhe kaloi pesë ditë në një spital në terren përpara se të transferohej për rikuperim në spitalin e Kryqit të Kuq në Milano.<ref name="Desnoyers p3">Desnoyers, 3</ref> Ai kaloi gjashtë muaj në spital, ku u takua dhe formoi një miqësi të fortë me "Chink" Dorman-Smith që zgjati për dekada dhe ndau një dhomë me oficerin e ardhshëm të shërbimit të jashtëm amerikan, ambasadorin dhe autor Henry Serrano Villard.<ref>Meyers (1985), 37–42, 34</ref> Gjatë rikuperimit, ai ra në dashuri, për herë të parë, me Agnes von Kurowsky, një infermiere e Kryqit të Kuq shtatë vjet të moshuarve të tij. Deri në kohën e lirimit të tij dhe kthimit në Shtetet e Bashkuara në janar 1919, Agnes dhe Hemingway kishin vendosur të martoheshin brenda pak muajsh në Amerikë. Megjithatë, në muajin mars ajo shkruante se ajo ishte angazhuar me një oficer italian. Biografia Jeffrey Meyers thotë në librin e tij Hemingway: Një biografi që Hemingway u shkatërrua nga refuzimi i Agnes dhe në marrëdhëniet e ardhshme ai ndoqi një model braktisjeje të gruas përpara se ta braktiste.<ref name="Meyers p37ff">Meyers (1985), 37–42</ref> === Toronto dhe Chicago === Hemingway u kthye në shtëpi në fillim të vitit 1919 në një kohë të rregullimit. Akoma pa mbushur 20 vjeç, ai kishte fituar nga lufta një pjekuri që ishte në kundërshtim me jetesën në shtëpi pa punë dhe me nevojën për rikuperim.<ref name="Meyers45ff">Meyers (1985), 45–53</ref> Siç shpjegon Reynolds, "Hemingway nuk mund t'i thoshte me të vërtetë prindërve të tij se çfarë mendonte kur pa gjurin e përgjakur. Nuk mund të thoshte se sa i frikësuar ishte ai në një vend tjetër me kirurgët që nuk mund t'i tregonin në anglisht nëse këmba e tij do të pritej apo jo . "<ref>Reynolds (1998), 21</ref> Në shtator, ai bëri një udhëtim peshkimi dhe kampe me miqtë e shkollës së mesme në vendin e pasme të ''Gadishullit të Sipërm Michigan.Udhëtimi u bë frymëzimi për tregimin e tij të shkurtër "Lumi i Madh Dy-Zemra", në të cilin karakteri gjysmë autobiografik Nick Adams merr në vend për të gjetur vetminë pas kthimit nga lufta. Një mik i familjes i ofroi atij një punë në Toronto, dhe pa asgjë tjetër për të bërë, ai pranoi. Në fund të atij viti ai filloi si një freelancer, shkrimtar i stafit dhe korrespondent i huaj për Toronto Star Weekly. Ai u kthye në Miçigan në qershorin e ardhshëm dhe më pas u zhvendos në Çikago në shtator të vitit 1920 për të jetuar me miqtë, ndërkohë që ende paraqiste histori për yllin e Torontos.<ref name="Meyers pp56-59" /> [[File:Ernest Hemingway 1923 passport photo.TIF.jpg|thumb|left|upright|Fotografia e pasaportës së Hemingway 1923. Në këtë kohë, ai jetoi në Paris me bashkëshorten e tij Hadley Richardson Hadley, dhe punoi si korrespondent i huaj për ''Toronto Star Weekly''.|alt=Passport photograph]]. Në Çikago, ai punoi si redaktor i asociuar i gazetës mujore Commonwealth Cooperative, ku u takua me romancier Sherwood Anderson.<ref name="Meyers pp56-59">Meyers (1985), 56–58</ref> Kur St Louis, i lindur Hadley Richardson, erdhi në Çikago për të vizituar motrën e dhomës së dhomës së Hemingway-t, Hemingway u befasua dhe më vonë pretendoi: "E dija se ishte vajza me të cilën do të martohesha."<ref name="Kert pp83-90" /> Hadli, me flokë të kuq, me një "instinkt ushqyes", ishte tetë vjet më i vjetër se Hemingway.<ref name="Kert pp83-90" /> Pavarësisht se ishte më i vjetër se Hemingway, Hadley, e cila ishte rritur me një nënë mbiprodhuese, dukej më pak e pjekur se zakonisht për një grua të re në moshën e saj.<ref name="Oliver p139">Oliver (1999), 139</ref> Bernice Kert, autor i "The Hemingway Women", pretendon se Hadli ishte "evokues" i Agnes, por Hadley kishte një fëminore që Agnes mungonte. Të dy korrespondonin për disa muaj dhe pastaj vendosën të martoheshin dhe të udhëtonin në Evropë.<ref name="Kert pp83-90">Kert (1983), 83–90</ref> Ata donin të vizitonin Romën, por Sherwood Anderson i bindte ata që të vizitonin Parisin, duke shkruar letra hyrëse për çiftin e ri.<ref name="Baker 1972 pp7">Baker (1972), 7</ref> Ata u martuan më 3 shtator 1921; dy muaj më vonë, Hemingway u punësua si korrespondent i huaj për yllin e Torontos dhe çifti u largua për në Paris. Nga martesa e Hemingway-t me Hadley, Meyers pretendon: «Me Hadithin, Hemingway arriti gjithçka që kishte shpresuar me Agnes: dashurinë për një grua të bukur, të ardhura të rehatshme, një jetë në Evropë.»<ref name="Meyers pp60–62">Meyers (1985), 60–62</ref> === Paris === Carlos Baker, biografi i parë i Hemingway, beson se ndërsa Anderson sugjeroi Parisin sepse "kursi i këmbimit monetar" e bëri atë një vend të lirë për të jetuar, më e rëndësishmja ishte se ku jetonin "njerëzit më interesantë në botë". Në Paris, Hemingway u takua me shkrimtarë të tillë si Gertrude Stein, James Joyce dhe Ezra Pound, të cilët "mund të ndihmonin një shkrimtar të ri në krye të një karriere".<ref name="Baker 1972 pp7" /> Hemingway i viteve të hershme të Parisit ishte një "i gjatë, i pashëm, muskuloz, me gjera të gjata, me sy të hijshëm, me kaçurela, me një buzëqeshje të butë".<ref name="Meyers pp70–74" /> Ai dhe Hadli jetoi në një shëtitje të vogël në vendin e 74-të të kardinalit Lemoine në lagjen Latine, dhe ai punonte në një dhomë me qira në një ndërtesë aty pranë.<ref name="Baker 1972 pp7" /> Stein, i cili ishte bastion i modernizmit në Paris,<ref>Mellow (1991), 8</ref> u bë mentor i Hemingway dhe ndeja për djalin e tij Jack,<ref>Meyers (1985)</ref> ajo e prezantoi atë me artistët dhe shkrimtarët e emigrantëve të lagjes Montparnasse, të cilës i referohej si "Gjenerimi i Humbur "- një term Hemingway i popullarizuar me botimin e The Sun also Rises.<ref name="Mellow p308">Mellow (1992), 308</ref> Një rregullt në sallonin e Stein, Hemingway u takua me piktorë të rëndësishëm si Pablo Picasso, Joan Miró dhe Juan Gris.<ref name="Reynolds 2000 28">Reynolds (2000), 28</ref> Ai përfundimisht u tërhoq nga influenca e Stein dhe marrëdhënia e tyre u përkeqësua në një grindje letrare që zgjati dhjetëvjeçarë.<ref name="Meyers pp77–81">Meyers (1985), 77–81</ref> Poeti amerikan Ezra Pound u takua me Hemingway rastësisht në librarinë e Sylvia Beach në Shakespeare dhe Company në vitin 1922. Të dy udhëtuan në Itali në 1923 dhe jetuan në të njëjtën rrugë në vitin 1924.<ref name="Meyers pp70–74">Meyers (1985), 70–74</ref> Ata krijuan një miqësi të fortë, dhe në Hemingway, Pound njohu dhe nxiti një talent të ri.<ref name="Reynolds 2000 28" /> Pound futi Hemingway tek shkrimtari irlandez James Joyce, me të cilin Hemingway shpesh filloi "alcoholic sprees".<ref name="Meyers p82">Meyers (1985), 82</ref> [[File:GertrudeStein JackHemingway Paris.jpg|thumb|right|Gertrude Stein me djalin e Hemingway Jack Hemingway në vitin 1924]] Gjatë 20 muajve të parë në Paris, Hemingway paraqiti 88 histori për gazetën Toronto Star.<ref>Reynolds (2000), 24</ref> Ai mbuloi Luftën Greko-Turke, ku ai ishte dëshmitar i djegies së Smyrnës dhe shkroi pjesë udhëtimi si "Peshkimi i tonit në Spanjë" dhe "Peshkimi i Troftës në të gjithë Evropën: Spanja ka më të mirat, pastaj Gjermania".<ref name="Desnoyers p5">Desnoyers, 5</ref> Hemingway u shkatërrua kur mësoi se Hadley kishte humbur një valixhe të mbushur me dorëshkrimet e tij në Gare de Lyon ndërsa po udhëtonte për në Gjenevë për t'u takuar në dhjetor të vitit 1922.<ref name="Meyers pp69–70">Meyers (1985), 69–70</ref> Shtatorin e ardhshëm, çifti u kthye në Toronto, ku djali i tyre John Hadley Nicanor lindi më 10 tetor të vitit 1923. Gjatë mungesës së tyre, u botua libri i parë Hemingway, Tre tregime dhe dhjetë poema. Dy nga tregimet që përmbante ishin të gjitha ato që mbetën pas humbjes së valixhe, dhe i treti ishte shkruar herët në vitin e mëparshëm në Itali. Brenda muajsh u botua një vëllim i dytë, në kohën tonë (pa kapitale). Vëllimi i vogël përfshinte gjashtë vigneta dhe një duzinë tregimesh që kishte shkruar Hemingway gjatë verës së kaluar gjatë vizitës së tij të parë në Spanjë, ku zbuloi tronditjen e koridisë. Ai humbi Parisin, e konsideronte të mërzitshëm Toronto dhe donte të kthehej në jetën e një shkrimtari, në vend që të jetonte jetën e një gazetari.<ref name="Baker 1972 15–18">Baker (1972), 15–18</ref> {{multiple image | align = left | direction = horizontal | header = | header_align = left/right/center | header_background = | footer | footer_align = left/right/center | footer_background = | width = | image1 = Ernest Hadley and Bumby Hemingway.jpg | width1 = 180 | caption1 = Ernest, Hadley, dhe djali i tyre, Jack Hemingway ("Bumby") në Schruns, Austri, viti 1926, disa muaj përpara divorcit|alt=photograph of woman, man, child | alt1 = | image2 = HemingwayLoeb.jpg | width2 = 195 | caption2 = Ernest Hemingway me Lady Duff Twysden, Hadley, dhe miqtë, gjatë udhëtimit të korrikut të vitit 1925 në Spanjë që frymëzoi ''The Sun also Rises'' | alt2 = photograph of three men and two women sitting at a sidewalk table }} Hemingway, Hadley dhe djali i tyre (i quajtur Bumby) u kthyen në Paris në janar të vitit 1924 dhe u vendosën në një apartament të ri në rue Notre-Dame des Champs. Hemingway ndihmoi Ford Madox Ford edit The Transatlantic Review, i cili botoi veprat e Pound, John Dos Passos, Baronesha Elsa von Freytag-Loringhoven dhe Stein, si dhe disa nga historitë e hershme të Hemingway si "Indian Camp".<ref name="Meyers p126">Meyers (1985), 126</ref> Kur në kohën tonë (me shkronja të mëdha) u botua në vitin 1925, xhaketa e pluhurit dha komente nga Ford.<ref>Baker (1972), 34</ref> [43] "Kampi Indian" mori lëvdata të konsiderueshme; Ford e pa atë si një histori të rëndësishme të hershme nga një shkrimtar i ri, dhe kritikët në Shtetet e Bashkuara vlerësuan Hemingway për të rifreskuar zhanrin e tregimit të shkurtër me stilin e tij të freskët dhe përdorimin e dënimeve deklarative. Gjashtë muaj më parë, Hemingway kishte takuar F. Scott Fitzgerald, dhe çifti formoi një miqësi të "admirimit dhe armiqësisë".<ref name="Meyers pp159–160">Meyers (1985), 159–160</ref> Fitzgerald kishte botuar The Great Gatsby të njëjtin vit: Hemingway lexoi atë, e pëlqente atë dhe vendosi që puna e tij e ardhshme duhej të ishte një roman.<ref name="Baker pp 30-34">Baker (1972), 30–34</ref> Me gruan e tij Hadley, Hemingway vizitoi për herë të parë Festivalin e San Ferminit në Pamplona, ​​Spanjë, në vitin 1923, ku u magjeps nga përleshjet me dema<ref name="Meyers pp117-119">Meyers (1985), 117–119</ref>. Ishte pikërisht në këtë kohë që ai filloi të quhet "Papa".<ref name="MHPapa">{{cite news|first=Mary|last=Harrington|title=They Call Him Papa|date=28 dhjetor 1946|newspaper=New York Post Week-End Magazine|page=3}} Reprinted in {{cite book|title=Conversations with Ernest Hemingway|series=Literary conversations series|ISSN=1555-7065|editor-first=Matthew Joseph|editor-last=Bruccoli|publisher=Univ. Press of Mississippi|year=1986|isbn=0-87805-273-9|pages=42–45|url=https://books.google.com/books?vid=AYQdKWlNE28C&lpg=PA42&pg=PA42#v=onepage&q&f=false|access-date=14 prill 2016}}</ref><ref name="HRPapa">{{cite interview|last=Richardson|first=Hadley|subject-link=Hadley Richardson|title=How Hemingway became Papa|date=n.d.|type=Audio segment (4&nbsp;m 37s) from interview|interviewer=Alice Hunt Sokoloff|url=http://www.thehemingwayproject.com/wp-content/uploads/2010/06/hadley-how-hem-became-papa.mp3|format=MP3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160418212602/http://www.thehemingwayproject.com/wp-content/uploads/2010/06/hadley-how-hem-became-papa.mp3|archivedate=18 prill 2016|accessdate=23 nëntor 2017|url-status=dead}} Published at {{cite web|url=http://www.thehemingwayproject.com/how-did-hemingway-become-papa/|first=Allie|last=Baker|title=How did Hemingway become Papa?|work=The Hemingway Project|date=28 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407105237/http://www.thehemingwayproject.com/how-did-hemingway-become-papa/|archive-date=2016-04-07|quote=In this clip, Alice Sokoloff asks Hadley if she remembers how the name 'Papa' began, which was sometime during their years in Paris.|access-date=14 prill 2016}}</ref> Hemingways u kthye në Pamplona në vitin 1924 dhe të tretën herë në qershor të vitit 1925; atë vit ata sollën me vete një grup të emigrantëve amerikanë dhe britanikë: miku i Bill Hemingway në Michigan, Bill Smith, Donald Ogden Stewart, Lady Duff Twysden (i divorcuar kohët e fundit), dashnorja e saj Pat Guthrie dhe Harold Loeb. Pak ditë pasi përfundoi festën, në ditëlindjen e tij (21 korrik) ai filloi të shkruante draftin e asaj që do të bëhej "The Sun also Rises", duke përfunduar tetë javë më vonë.<ref name="Nagel89ff">Nagel (1996), 89</ref> Disa muaj më vonë, në dhjetor 1925, Hemingways u largua për të kaluar dimrin në Schruns, Austri, ku Hemingway filloi të rishikonte gjerësisht dorëshkrimin. Pauline Pfeiffer iu bashkua atyre në janar dhe kundër këshillës së Hadley, i kërkoi Hemingway të nënshkruajë një kontratë me Scribner's. Ai u largua nga Austria për një udhëtim të shpejtë në Nju Jork për t'u takuar me botuesit dhe gjatë kthimit të tij, gjatë një ndalese në Paris, filloi një lidhje me Pfeiffer, përpara se të kthehej në Schruns për të përfunduar rishikimet në mars. Dorëshkrimi arriti në Nju Jork në prill; ai korrigjoi provën përfundimtare në Paris në gusht 1926, dhe Scribner botoi romanin në tetor. [[File:Ernest and Pauline Hemingway, Paris, 1927.jpg|thumb|Ernest dhe Pauline Pfeiffer Hemingway në Paris, të vitit 1927]] ''The Sun Also Rises'' në epitetin e gjeneratës së emigrantëve të pasluftës,<ref name="Mellow p302">Mellow (1992), 302</ref> ka marrë rishikime të mira dhe është "e njohur si vepra më e madhe e Hemingway-t".<ref name="Meyers p192">Meyers (1985), 192</ref> Hemingway më vonë i shkroi redaktorit të tij Max Perkins se "pika e librit" nuk ishte aq shumë për një gjeneratë të humbur, por se "toka qëndron përgjithmonë"; ai besonte se personazhet në The Sun Also Rises mund të kenë qenë "të rrahur" por nuk ishin të humbur.<ref name="Baker p82">Baker (1972), 82</ref> Martesa e Hemingway-t me Hadley u përkeqësua ndërsa po punonte për librin ''The Sun Also Rises''.. Në fillim të vitit 1926, Hadli u bë e vetëdijshme për çështjen e saj me Pfeiferin, i cili erdhi në Pamplona me ta në korrik.<ref name="Baker p43">Baker (1972), 43</ref><ref>Mellow (1992), 333</ref> Pas kthimit të tyre në Paris, Hadli kërkoi ndarje; në nëntor ajo kërkoi zyrtarisht një divorc. Ata ndanë pasurinë e tyre, ndërsa Hadli pranonte ofertën e Hemingway-it për të ardhurat nga The Sun Also Rises.<ref>Mellow (1992), 338–340</ref> Çifti u divorcua në janar të vitit 1927, dhe Hemingway u martua me Pfeiffer në maj.<ref name="Meyers p172">Meyers (1985), 172</ref> Pfeiffer, e cila ishte nga një familje e pasur katolike Arkansas, kishte lëvizur në Paris për të punuar për revistën Vogue. Para martesës së tyre, Hemingway u kthye në katolicizëm.<ref>Meyers (1985), 173, 184</ref> Ata bënë muajin e mjaltit në Le Grau-du-Roi, ku ai kontraktoi antraksin dhe ai planifikoi koleksionin e tij të ardhshëm të tregimeve të shkurtra,<ref>Mellow (1992), 348–353</ref> ''Burrat pa Gratë'', e cila u botua në tetor të vitit 1927<ref name="Meyers p195">Meyers (1985), 195</ref> dhe përfshinte historinë e tij të boksit "Fifty Grand ". Redaktori kryesor i revistës Cosmopolitan, Ray Long, vlerësoi "Fifty Grand", duke e quajtur atë "një nga tregimet më të mira që më erdhën ndonjëherë në duart tona ... historia më e mirë e çmimit të çmimeve që kam lexuar ndonjëherë ... një pjesë e mrekullueshme e realizmit ".<ref>Long (1932), 2–3</ref> Deri në fund të vitit, Pavli, e cila ishte shtatzënë, donte të kthehej në Amerikë. John Dos Passos rekomandoi Key West, dhe ata u larguan nga Parisi në mars të vitit 1928. Hemingway pësoi një dëmtim të rëndë në banjën e tyre të Parisit, kur ai tërhoqi një abazhur drite poshtë në kokë duke menduar se ai ishte duke tërhequr në një zinxhir tualeti. Kjo e la atë me një shenjë të dallueshme në ball, të cilën e mbajti gjatë gjithë jetës së tij. Kur Hemingway u pyet për mbrëmjen, ai hezitoi të përgjigjet.<ref>Robinson (2005)</ref> Pas largimit të tij nga Parisi, Hemingway "nuk jetoi më kurrë në një qytet të madh".<ref name="Meyers p204">Meyers (1985), 204</ref> === Key West dhe Karaibet === [[File:Hemingwayhouse.jpg|thumb|Shtëpia e Ernest Hemingway në Key West, Florida, ku jetoi ndërmjet viteve 1931 dhe 1939 dhe ku shkruajti ''To Have and Have Not''|alt=photograph of a house]] Hemingway dhe Pauline udhëtuan në Kansas City, ku djali i tyre Patrick lindi më 28 qershor të vitit 1928. Pauline kishte një shpërndarje të vështirë, të cilën Hemingway fiktivoi në një lamtumirë armësh. Pas lindjes së Patrick, Pauline dhe Hemingway udhëtuan për në Wyoming, Massachusetts dhe Nju Jork.<ref name="Meyers p208">Meyers (1985), 208</ref> Në dimër, ai ishte në Nju Jork me Bumby, gati për të hipur në një tren në Florida, kur mori një telefonatë duke i thënë se babai i tij kishte vrarë veten.<ref group="note">Clarence Hemingway used his father's Civil War pistol to shoot himself. See Meyers (1985), 2</ref><ref>Mellow (1992), 367</ref> Hemingway u shkatërrua, pasi më parë i kishte shkruar të atit që të mos shqetësohej për vështirësitë financiare; letra mbërriti minuta pas vetëvrasjes. Ai e kuptoi se si Hadli duhet të ndihej pas vetëvrasjes së babait të saj në vitin 1903 dhe ai komentoi, "Unë ndoshta do të shkoj në të njëjtën mënyrë."<ref>qtd. in Meyers (1985), 210</ref> Pas kthimit të tij në Key West në dhjetor, Hemingway punoi për hartimin e veprës ''A Farewell to Arms'' para se të nisej për në Francë në janar. Ai e kishte përfunduar atë në gusht, por e kishte vonuar rishikimin. Serializimi në revistën e Scribner ishte planifikuar të fillonte në maj, por deri në prill, Hemingway ishte ende duke punuar në fund, të cilin ai mund të ketë rishkruar sa më shumë se shtatëmbëdhjetë herë. Romani i kompletuar u botua më 27 shtator.<ref name="Meyers p215">Meyers (1985), 215</ref> Biologu James Mellow beson se ''Lamtumirë Armë'' e ka krijuar staturën e Hemingway si një shkrimtar i madh amerikan dhe ka shfaqur një nivel kompleksiteti jo të dukshëm në ''The Sun Also Rises''.<ref name="Mellow p378">Mellow (1992), 378</ref> Në Spanjë, në mes të vitit 1929, Hemingway hulumtoi punën e tij të ardhshme, ''[Death in the Afternoon''. Ai donte të shkruante një traktat gjithëpërfshirës për luftimin e demave, duke shpjeguar torerat dhe corridat të kompletuara me fjalorë dhe shtojca, sepse ai besonte se bullfighting ishte "me interes të madh tragjik, duke qenë fjalë për fjalë të jetës dhe vdekjes".<ref>Baker (1972), 144–145</ref> Gjatë fillimit të viteve 1930, Hemingway i kaloi dimrat e tij në Key West dhe në verë në Wyoming, ku gjeti "vendin më të bukur që kishte parë në perëndim të Amerikës" dhe gjuanin drerë, mollë dhe arinj. Ai u bashkua atje me Dos Passos dhe në nëntor 1930, pas sjelljes së Dos Passos në stacionin e trenit në Billings, Montana, Hemingway e theu krahun në një aksident me makinë. Kirurgu kishte tendencën e thyerjes së spiralës së përbërë dhe e lidhi kockën me tendonin kangur. Hemingway u shtrua në spital për shtatë javë, me Paulin duke u kujdesur për të; nervat në dorën e tij të shkrimit zgjatën për një vit për të shëruar, kohë gjatë së cilës vuajti dhimbje të forta.<ref>Reynolds (2000), 31</ref> [[File:Hemingway and Marlins.jpg|thumb|left|Ernest, Pauline, Bumby, Patrick, dhe Gregory Hemingway në pozë me të atin e Marlin pas një udhëtimi peshkimi në Bimini në vitin 1935|alt=photograph of a man, a woman, and three boys]] Djali i tij i tretë, Gregori Hancock Hemingway, lindi një vit më vonë më 12 nëntor të vitit 1931, në Kansas City.<ref name="Oliver144">Oliver (1999), 144</ref><ref group="shënim">Gregory Hemingway underwent [[sex reassignment surgery]] in the mid-1990s and thereafter was known as Gloria Hemingway. See [http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3160646.stm "Hemingway legacy feud 'resolved'"]. BBC News. October 3, 2003. Retrieved April 26, 2011.</ref> Xhaxhai i Pauline i bleu çiftit një shtëpi në Key West me një shtëpi transportimi, katin e dytë të të cilit u shndërrua në një studio shkrimi.<ref name="Meyers pp222-227">Meyers (1985), 222–227</ref> Vendndodhja e saj përgjatë rrugës nga fari e bëri të lehtë për Hemingway që të gjente rrugën pas një nate të gjatë i pirW. Ndërsa në Key West, Hemingway frekuentonte barin lokal Sloppy Joe. Ai ftoi miqtë, duke përfshirë Waldo Peirce, Dos Passos dhe Max Perkins<ref>Mellow (1992), 376–377</ref>, për t'u bashkuar me të në udhëtimet e peshkimit dhe në një ekspeditë gjithë-mashkullore në Tortugas Dry. Ndërkohë, ai vazhdoi të udhëtonte në Evropë dhe në Kubë dhe - edhe pse në vitin 1933 shkroi për Key West - "Ne kemi një shtëpi të shkëlqyer këtu dhe fëmijët janë të gjithë mirë" -Mellow beson se ai ishte "i qetë".<ref name="Mellow p424">Mellow (1992), 424</ref> Në vitin 1933, Hemingway dhe Pauline shkuan në safari në Afrikën Lindore. Udhëtimi 10-javor siguroi materiale për ''Green Hills of Africa'', si dhe për tregimet e shkurtra "The Snows of Kilimanjaro" dhe "Jeta e shkurtër e lumtur e Francis Macomber".<ref name="Desnoyers p9">Desnoyers, 9</ref> Çifti vizitoi Mombasa, Nairobi, dhe Machakos në Kenia; pastaj u zhvendos në Tanganyika Territory, ku gjuajtën në Serengeti, rreth liqenit Manyara, dhe në perëndim dhe juglindje të Parkut Kombëtar Tarangire të sotme. Udhërrëfyesi i tyre ishte "gjahtari i bardhë" Philip Percival i cili kishte udhëzuar Theodore Roosevelt në safarin e tij të vitit 1909. Gjatë këtyre udhëtimeve, Hemingway pësoi disa kontraktime që shkaktoi një ngatërrim zorrësh, dhe ai u evakuua me avion në Nairobi, një përvojë e pasqyruar në "Snows of Kilimanjaro". Në kthimin e Hemingway në Key West në fillim të vitit 1934, ai filloi punën në "Green Hills of Africa", të cilën ai e publikoi në vitin 1935 për rishikime të përziera.<ref>Mellow (1992), 337–340</ref> Hemingway bleu një anije në vitin 1934, e quajti Pilar dhe filloi të lundronte në Karaibe.<ref name="Meyers p280">Meyers (1985), 280</ref> Në vitin 1935 ai erdhi së pari në Bimini, ku kaloi një kohë të konsiderueshme.<ref name="Desnoyers p9" /> Gjatë kësaj periudhe ai punoi gjithashtu për "To Have and Have Not"", të botuar në vitin 1937, ndërsa ishte në Spanjë, i vetmi roman që shkroi gjatë viteve 1930.<ref name="Meyers p292">Meyers (1985), 292</ref> === Lufta Civile Spanjolle === [[File:Bundesarchiv Bild 183-84600-0001, Ivens und Hemingway bei Ludwig Renn, Chef der XI. Internationalen Brigaden.jpg|thumb|Hemingway (në mes) me regjisorin holandez Joris Ivens dhe shkrimtarin Gjerman Ludwig Renn (duke shërbyer si oficer të Brigadës Ndërkombëtare) në Sanjë gjatë Luftës Civile Spanjolle, në vitin 1937|alt=photograph of three men]] Në vitin 1937, Hemingway ra dakord të raportojë për Luftën Civile Spanjolle për Aleancën e Gazetave të Amerikës së Veriut (NANA),<ref name="Mellow p488">Mellow (1992), 488</ref> duke mbërritur në Spanjë në mars me regjisorin holandez Joris Ivens.<ref name="Koch p87">Koch (2005), 87</ref> Ivens po filmonte ''Toka Spanjolle'', një film propagandistik në mbështetje të partisë republikane. Ai donte që Hemingway të zëvendësonte John Dos Passos si skenarist, pasi Dos Passos e kishte lënë projektin kur shoku i tij José Robles u arrestua dhe u ekzekutua më vonë. Incidenti ndryshoi mendimin pozitiv të Dos Passos për republikanët e majtë, duke krijuar një çarje mes tij dhe Hemingway, i cili më vonë përhapi thashetheme se Dos Passos la Spanjën nga frika.<ref name="Koch p164">Koch (2005), 164</ref> Gazetarja dhe shkrimtarja Martha Gellhorn, të cilën Hemingway e kishte takuar në Key West, Krishtlindjet e mëparshme (në vitin 1936), iu bashkua atij në Spanjë. Ashtu si Hadli, Martha ishte një vendas i St Louis dhe si Pauline, ajo kishte punuar për Vogue në Paris. Nga Martha, Kert shpjegon, "ajo kurrë nuk i shërbente atij në mënyrën se si bënin gratë e tjera".<ref name="Kert pp287">Kert (1983), 287–295</ref> Në fund të vitit 1937, ndërsa në Madrid me Marta, Hemingway shkroi skenën e tij të vetme, Kolona e Pestë, ndërsa qyteti u bombardua nga forcat frankoiste. Ai u kthye në Key West për disa muaj, pastaj u kthye në Spanjë dy herë më 1938, ku ishte i pranishëm në Betejën e Ebro, qëndrimi i fundit republikan, dhe ai ishte ndër gazetarët britanikë dhe amerikanë të cilët ishin disa nga të fundit që largohuni nga beteja ndërsa kaluan lumin. == Veprat == * ''Three Stories and Ten Poems'', 1923 * ''The Torrents of Spring'', 1925 * ''In Our Time'', 1925 * ''The Sun Also Rises'', 1926 * ''Men Without Women'', 1927 * ''A Farewell to Arms'', 1929 * ''Death in the Afternoon'', 1932 * ''The Snows of Kilimanjaro'', 1932 * ''Winner Takes Nothing'', 1933''Green Hills of Africa'', 1935 * ''The Fifth Column'', 1938 * ''The First Forty-Nine Stories'', 1938 * ''For Whom the Bell Tolls'', 1940 * ''Across the River and Into the Trees'', 1950 * ''The Old Man and the Sea'', 1952 * ''A Moveable Feast'', 1964 * ''Islands in the Stream'', 1970 * ''The Garden of Eden'', 1987 * ''True at First Light'', 1999 == Vepra te Heminguejit ne shqip == * [[Plaku dhe deti]] * Dëborërat e Kilimanxharos * [[Për kë bien këmbanat]] * Të kesh e të mos kesh * Vërtetë në dritë të parë * Lamtumirë armë * Jeta dhe vepra == Shënime == {{Reflist|group=note|30em}} == Referime == '''Shënime''' {{Reflist|20em}} == Lidhje të jashtme == {{Wikisource|en:Author:Ernest Hemingway|Ernest Hemingway}} {{commonscat|Ernest Hemingway}} Shqip: * http://filolet.com/hemingway.htm{{Lidhje e thyer}} Anglisht: * [https://web.archive.org/web/20090321121509/http://www.ernesthemingway.org.uk/ Ernest Hemingway.org.uk] * [http://www.timelesshemingway.com Timeless Hemingway] * [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf7g5005q6 The Charles D. Field Collection of Ernest Hemingway](call number M0440; 1.25 linear ft) are housed in the [http://library.stanford.edu/depts/spc/spc.html Department of Special Collections and University Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604212605/http://library.stanford.edu/depts/spc/spc.html |date=4 qershor 2008 }} at [http://library.stanford.edu/ Stanford University Libraries] * [http://www.hemingwaysociety.org The Hemingway Society] * [http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0721.html New York Times obituary, July 3, 1961] * [http://www.pbs.org/hemingwayadventure Michael Palin's Hemingway Adventure] Based on a PBS lecture series narrated by Michael Palin. * [http://www.cnn.com/SPECIALS/books/1999/hemingway/index.html CNN: A Hemingway Retrospective] * [http://www.hemingwayhome.com/ Ernest Hemingway Home and Museum in Key West, Florida, official website] * [http://hemingway.astate.edu/ The Hemingway-Pfeiffer Museum and Educational Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216232544/http://hemingway.astate.edu/ |date=16 shkurt 2007 }} * [http://www.jfklibrary.org/NR/rdonlyres/D809DDAD-CCC6-4C97-8505-9AC5E224200D/19108/h_read2.pdf Hemingway’s Reading 1910–1940] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326210746/http://www.jfklibrary.org/NR/rdonlyres/D809DDAD-CCC6-4C97-8505-9AC5E224200D/19108/h_read2.pdf |date=26 mars 2009 }} * [https://web.archive.org/web/20160502040823/http://ehemingway.ning.com/ eHemingway.com The Hemingway Social Network] * [https://web.archive.org/web/20091208080606/http://www.iblist.com/author114.htm Hemingway's work on IBList] * [http://www.newyorker.com/archive/2005/10/31/051031crbo_books?currentPage=all Stephen Koch, “The Breaking Point: Hemingway, dos Passos, and the Murder of Jose Robles” reviewed by George Packer] * [http://www.lib.utexas.edu/taro/uthrc/00056/hrc-00056.html/ Ernest Hemingway's Collection] at [[The University of Texas at Austin]] {{DEFAULTSORT:Hemingway, Ernest}} [[Kategoria:Shkrimtarë amerikanë]] [[Kategoria:Lindje 1899]] [[Kategoria:Vdekje 1961]] [[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]] sn9o5bq2d27ak7fvwxulcysh7aomqma 0 29563 2976433 2919551 2026-05-02T20:28:25Z Leutrim.P 113691 2976433 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Stielers Handatlas 1891 50.jpg|parapamje|270px|Ballkani ne vitin 1891 Foto nga Flavio Paja]] '''Ballkani''', i njohur edhe si '''Gadishulli i Ballkanit''' ose '''Gadishulli Ballkanik''', është një rajon gjeopolitik dhe kulturor i [[Evropa Juglindore|Evropës juglindore]]. Rajoni merr emrin nga [[malet e Ballkanit]], që shtrihen përmes qendrës së [[Bullgaria|Bullgarisë]] në Serbinë lindore. Rajoni ka një zonë të përbashkët prej 550,000&nbsp;km² dhe një popullsi prej rreth 55 milion banorësh. Shtrihet në [[Evropa jugore|Evropën Jugore]] dhe ka formën e një [[trekëndëshi]], që futet thellë në [[Deti Mesdhe|Detin Mesdhe]], midis [[Deti Adriatik|Detit Adriatik]], [[Deti Jon|Detit Jon]] në perëndim, dhe [[Deti Marmara|Detit Marmara]] e [[Deti Egje|Detit Egje]] në lindje. Konsiderohet se kufiri verior shkon deri në [[Triestë]], [[Lubjana|Lubjanë]], rrjedha e lumenjve [[Sava (Lum)|Sava]] dhe [[Danub]] në gjatësi 1.200&nbsp;km. Kufiri verior më tepër është kufi konvencional se natyrorë. Kushtet natyrore të gadishullit Ballkanik ofrojnë lidhje të mirë me [[Evropa e mesme|Evropën e Mesme]], dy gadishuj tjerë të Evropës Jugore, orientim kryesor kanë shtetet mesdhetare. == Emri == Emri "Ballkan" vjen nga fjala [[Gjuha turke|turke]] qe do të thotë "një [[Zinxhiri|zinxhir]] e maleve pyllëzuar". Emri i lashtë greke për Gadishullin Ballkanik ishte "gadishulli i Haemus (''Χερσόνησος τοῦ Αἵμου'', Chersónēsos tou Haímou)". Ballkanit i janë referuar edhe si Evropa Juglindore. Ballkani shërben urë lidhëse në mes të [[Evropë]]s dhe [[Azi]]-së. Nëpër të kalojnë rrugë të rëndësishme tokësore nëpër luginat e lumejve Moravë, Vardar, Nishavë, Maricë, Shkumbin etj. == Relievi == Relievi i gadishullit është mjaft karakteristik ku dominon relievi malor ndaj atij fushor. Dallojmë dy sisteme malore [[Malet Rodope]] bëjnë pjesë në malet e vjetra dhe shtrihen në mes të [[Malet Dinarite|Dinarideve]], [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]], [[Malet e Sharrit|Sharrit]] dhe Pindeve, në perëndim dhe maleve Karpato-Ballkanike, në lindje. Me lëvizje të reja tektonike malet Rodope janë coptuar dhe janë krijuar shumë fushëgropa tektonike dhe ultësira. Malet e reja [[Malet Dinarite|Dinaridet]], [[Alpet Shqiptare]], [[Malet e Sharrit]] dhe Pindet shtrihen në perëndim, ndërsa [[Karpatet|malet Karpate]], malet Ballkan në lindje. Malet Dinaride shtrihen prej vijës [[Lubjanë]] - [[Goricë]] në veriperëndim deri te [[liqeni i Shkodrës]] dhe [[Rrafshi i Dukagjinit]] në juglindje. [[Malet Dinarite|Malet Dinaride]] kan shtrirje të vargmalave, të larta, të pjerrëta, të rrëpinjta, të cilat ulen shkallë-shkallë në drejtim të ultësirës së Panonisë. Në jug të Malit të Sharrit, shtrihen malet Pinde. Në lindje të maleve Rodope e deri në Detin e Zi shtrihen malet Karpato-Ballkanike, të cilat në jug kufizohen me luginën e Nishavës dhe të Maricës dhe në veri me pllajen nëndanubjane. Prej fushave më të mëdha dallohen ato që shtrihen në mes të malit Ballkan dhe Danubit në Bullgari, [[ultësira Perëndimore e Shqipërisë]] fusha e [[Selaniku]]t, e Thrakisë, Dobruxhës, ndërsa fusha ndërmalore ka më shumë si: fusha e Dukagjinit fusha e Kosovës, e Shkupit, e Pollogut, Pellaginisë, e Korçes, Thesalisë, Maricës etj. Vija bregdetare është e gjatë, e përthyer me shumë ishuj, gadishuj dhe gjire. == Klima == Ndër faktorët më të rëndësishëm që ndikojnë në formimin e klimë së Gadishullit Ballkanik janë [[gjerësia gjeografike]] dhe afërsia (largësia) e masave ujore (deteve). Masat ajrore nga [[Mesdheu]] vështirë depërtojnë në brendësi të gadishullit për shkak se është i rrethuar me vargmale të larta. Gjithashtu edhe këto male pengojnë edhe depërtimin e masave të ftohta nga veriu dhe verilindja në bregdet. Temperature mesatare e janarit në gadishullin e [[Istria|Istrisë]] është 4-5°C, në Peloponez 11°C. Temperatura mesatare e korrikut në [[Pula (Kroaci)|Pulë]] është 23,2°C, në [[Vlorë]] 24,7°C dhe mbi 25°C në disa qytete bregdetare të Greqisë. Në [[Dinaritet|malet Dinarike]] reshjet arrijnë mbi 3000mm në vit. Në Cërkvicë - [[Boka e Kotorit]], bien 5317mm reshje në vit, më së shumti në kontinentin e Evropës. Sasia e reshjeve zvogëlohet duke shkuar kah lindja dhe jugu. Në viset jugore të Greqisë ato zvogëlohen nën 500mm. Ndërsa, prej ultësirës Ruse dhe Siberisë fryjnë erëra të ftohta. Në këto hapësira deri në 800 m të lartësisë mbidetare mbizotëron klima e mesme kontinentale, me temperature të janarit –2°C, të korrikut rreth 23°C. Në viset mbi 800m lartësi mbidetare mbizotëron klima malore dhe ne ultesire nendanubiane ne Bullgari klima eshte kontinentale. == Ujërat == Gadishulli Ballkanik bënë pjesë në viset me pasuri të mëdha ujore. Lumejt e Gadishullit Ballkanik u takojnë pellgjeve të deteve përreth. Pellgu më i madh është ai i Detit të Zi, në të cilin derdhet lumi Danub me degët e tij që për nga prurja prej 60000m³/s është i dyti në Evropë pas lumit Vollga. Në Detin Adriatik derdhen lumenjtë e Shqipërisë siç janë [[Drini]], [[Buna]], [[Vjosa]], [[Shkumbini]], [[Semani]], etj, të Bosnjës dhe Hercegovinës – [[Neretva]], të Kroacisë: Cetina, Kërka, Zërmanja, Rasha, në [[Deti Egje|detin Egje]]: [[Vardari]], Marica, Struma kurse në Detin Jon derdhen disa lumenjtë vegjël siç janë: Araktas, Kallomos, Bistrica Aspropotomos etj. Gadishulli ka disa [[Liqeni|liqene]], me prejardhje tektonike i [[Liqeni i Ohrit]], [[Liqeni i Prespës]], i Janinës, i Kosturit, tektonik dhe karstik i [[Liqeni i Shkodrës|Shkodrës]], akullnajor i [[Liqeni i Plavës]] dhe shum liqene të vogla në malet e larta, liqene lumore e artificiale. == Bimësia == Bota bimore e Gadishullit Ballkanik është e llojllojshme. Në Gadishullin Ballkanik gjendet afër 70% e të gjitha llojeve të bimësisë së kontinentit që numron përafërsisht 7.000 lloje. Flora dhe fauna e Ballkanit paraqet një përzierje në mes të asaj evropiane dhe aziatike. Bimësia dhe fauna e Gadishullit Ballkanik ndahet në dy formacione: mesdhetare dhe Evropës Qendrore.Relievi i ndryshëm ka ndikuar në zhvillimin e kateve bimore: kati i shkurreve mesdhetare, i dushkut, i ahut, i halorëve dhe i kullotave malore. Në bimësinë mesdhetare bëjnë pjes që shkurret me gjelbërim të përhershëm-makijet me këto lloje bimësh: mareja, shqopa, xina, mërsina, gjineshtra etj., pastaj disa drunj të lartë si selvia, valanidhi, pisha e butë dhe pisha e egër etj. Në brendi të gadishullit ndryshon klima e me këtë edhe bota bimore. Bimësia e e brendësisë së Ballkanit karakterizohet me pyje gjetherënëse siç janë: bungu, qarri, shparthi, panja, mëlleza, frashëri i bardhë, ahu, shkoza etj., dhe mbi to pyjet gjethembajtës - halorët si: pisha e zezë, bredhi, rrobulli etj. Mbi këto pyje shtrihen kullotat alpine. == Histori dhe rëndësinë gjeopolitike == === Historia politike e Ballkanit === ==== Ballkani në fund të shekullit të 19 ==== Rajonin e Ballkanit ishte zona e parë e Evropës për të përvojës ardhjen e kulturave bujqësore në epokën neolitike. Praktikat e rritjes së grurit dhe rritjen e bagëtisë ardhur në Ballkan nga Gjysmëhëna pjellore nga mënyra e [[Anadolli]]t, dhe në perëndim dhe në veri përhapur në Pannonia dhe Evropën Qendrore. Identiteti i Ballkanit është e dominuar nga pozicionin e saj gjeografik, historikisht zona ishte i njohur si një udhëkryq i kulturave të ndryshme. Kjo ka qenë një nyje midis organeve latine dhe grek e Perandorisë Romake, destinacionin e një fluksi masiv të sllavëve paganë, një zonë ku [[Kisha Ortodokse Lindore|ortodokse]] dhe katolike Krishterimi u takua, si edhe si pika e takimit mes [[Islami]]t dhe Krishterimit. Në para-klasike dhe antikitetit klasik, ky rajon ishte në shtëpi për të grekëve, ilirëve, Paeonians, Thracians, Dakët dhe grupe të tjera të lashta. Më vonë Perandoria romake pushtuan shumicën e rajonit dhe përhapjen e kulturës romake dhe gjuha latine, por ende mbetet pjesë e rëndësishme nën ndikimin klasike greke. Gjatë Mesjetës, Ballkan u bë terrenin për një seri luftrash midis perandorive bizantine, bullgare dhe serbe. Ndoshta ngjarje historike që la shenjë më të madh në kujtimet kolektive të popujve të Ballkanit ishte zgjerimi dhe më pas rënia e Perandorisë Otomane. Nga fundi i shekullit 16, ai ishte bërë forcë kontrolluese në rajon, edhe pse ajo ishte përqendruara rreth [[Anadoll]]. Shumë njerëz në Ballkan dhe Karpatet vendin e heronjve më të madhe të tyre popullore në epokën e as sulm ose tërheqje të Perandorisë Osmane. Si shembuj, për kroatët, Nikola Shibiq Zrinski dhe Petar Kruzhiq, për [[serbët]], [[Millosh Kopiliqi]] dhe car Llazarit, sepse shqiptarëve, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, sepse [[Maqedonët e sotëm|maqedonasit]] etnik, Nikolla Karev, për boshnjakët, [[Husein Gradashçeviq]] dhe për bullgarët, Vasil Levski, Georgi Sava Rakovski dhe Hristo Botev. Në shekujt e kaluar disa, për shkak të luftrave të shpeshta osman në Evropë dhe rreth luftuan në Ballkan, dhe krahasuese izolimin Osmane nga përgjithshme e parë ekonomike (duke reflektuar zhvendosje të qendrës tregtare dhe politike të Evropës e gravitetit ndaj Atlantik), Ballkani ka qenë më pak të zhvilluara pjesë e Evropës. Vendet e Ballkanit filluan të rifituar pavarësinë e tyre në shekullin e 19 (Greqia, [[Serbia]], Bullgaria, [[Mali i Zi]]), dhe në një Ballkan-League 1912-1913 reduktuar e Turqisë në territorin e vet i pranishëm në masë të Luftës së Parë ballkanike. Lufta e Parë Botërore u nxit në vitin 1914 me vrasjen në [[Sarajevë]] (kryeqyteti i Bosnje dhe Hercegovinë) e [[Franc Ferdinandi i Austrisë|Franc Ferdinandit Arçduke të Austrisë]]. [[Perandoria Osmane]] ishte një nga tri partitë më të rëndësishme të pushtetit qendror. Një kontribut të rëndësishëm drejt fitores mirëkuptim u zhvillua në rajon, pasi Greqia u bashkua luftës në vitin 1917, me kapitullimin e Bullgarisë dhe perandorinë osmane, gjë që çoi në kapitullimin e shpejtë të Austro-Hungarisë. Suksesi greke kundër forcave të Boshtit gjatë Luftës së Dytë Botërore, dhe shqiptarë të mëvonshëm, greke dhe serbe të rezistencës, e ndryshuan kursin e luftës dhe iu dha aleatëve një hap vendimtar drejt fitores. Pas Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovjetik dhe komunizmi ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm në Ballkan. Gjatë Luftës së Ftohtë, shumica e vendeve në Ballkan ishin të sunduara nga sovjetiket i mbështetur nga qeveritë komuniste. Greqia mbeti jo vetëm vend Sovjetik, por ishte edhe i vetmi vend në Evropë në të cilën luftë e ftohtë u "nxehta" për shkak të luftës civile greke. Megjithatë, pavarësisht se nën qeveritë komuniste, [[Jugosllavi]]së (1948) dhe Shqipëri (1961) ra me [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]]. [[Jugosllavia]], të udhëhequr nga Marshalli [[Josip Broz Tito]] (1892-1980), propped parë deri atëherë hodhi poshtë idenë e bashkimin me Bullgarinë, dhe në vend kërkuar marrëdhënie më të ngushta me Perëndimin, më vonë edhe bashkimin me shumë vende të treta në botë jo-Inkuadruarve. Shqipërinë në anën tjetër gravitated drejt Kinës komuniste, pas miratimit të një pozitë të izoluar. Jo vetëm vendet komuniste ishin Greqia dhe Turqia, të cilat ishin (dhe akoma janë) pjesë e NATO-s. Në vitet 1990, rajon ishte tejet i prekur nga konflikti i armatosur në ish-republikat jugosllave, duke rezultuar në ndërhyrje nga forcat e NATO-s në Bosnje dhe Hercegovinë, Serbi dhe Maqedoni. Statusi i Kosovës dhe shqiptarëve etnikë në përgjithësi është ende kryesisht të pazgjidhura. Vendet e Ballkanit kontroll rrugët e drejtpërdrejtë tokës midis Evropës Perëndimore dhe South West Asia (Azi e Vogël dhe Lindja e Mesme). Që nga viti 2000, të gjitha vendet e Ballkanit janë miqësore ndaj BE-së dhe SHBA. Greqia ka qenë një anëtar i Bashkimit Evropian që nga viti 1981, Sllovenia dhe Qiproja që nga viti 2004. Bullgaria dhe Rumania u bashkua në vitin 2007. Në vitin 2005, Bashkimi Europian vendosi të fillojë negociatat e pranimit me vendet kandidate, Kroacia, Turqia dhe Maqedonia ishin pranuar si kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Që nga prilli 2009, Shqipëria, Bullgaria, Kroacia, Rumania dhe Sllovenia janë edhe anëtarë të NATO-s. [[Bosnja (rajon)|Bosnje]] dhe [[Herzegovina|Hercegovinë]] dhe se si ishte atëherë Serbia dhe Mali i Zi filloi negociatat me BE për Stabilizim dhe marrëveshjet e pranimit, edhe pse pak pas ata filluan, bisedimet me Serbinë dhe Malin e Zi ishin pezulluar për shkak të mungesës së bashkëpunimit me Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë. Të gjitha vendet e tjera kanë shprehur dëshirën për t'u bashkuar me BE, por në një datë në të ardhmen. Ballkani sot është një shumë të ndryshme etno-gjuhësore rajon, duke qenë në shtëpi të [[Sllavët|sllav]] të shumta, Romance, dhe në gjuhën turke, si edhe grek, shqiptar dhe të tjerët. Përmes historisë së saj shumë grupe të tjera etnike me gjuhën e tyre jetonin në zonë, në mesin e tyre [[Trakët]], ilirët, romakët, [[Peçenegët]], [[Kumanët]], [[Avarët]], Celts dhe fiseve të ndryshme gjermanike-popull. == Demografia == Në Gadishullin Ballkanik jetojnë rreth 55 milion banorë, me dendësi mesatare 100b/km katrorë. Në vendet veriore dhe lindore të Ballkanit dhe në [[Greqi]] shtimi natyrorë është i ulët (0,2-1,2 promila) në vendet e tjera është mes 5 dhe 8 promila, kurse në [[Kosovë]] dhe [[Shqipëri]] mes 12 dhe 15 promila. ''Përbërja kombëtare'' e popullsisë në shumicën e vendeve ballkanike është heterogjene. Ballkani ishte tërheqës për banim e pushtime që nga antika e mesjeta. Popujt më të mëdhenj në numër janë: [[grekët]] - rreth 10 milion, [[bullgarët]] - 6.7 milion, [[serbët]] – 9 milion dhe [[shqiptarët]] rreth 7 milion. Pastaj radhiten [[turqit]], kroatët, [[boshnjakët]], [[Maqedonët e sotëm|maqedonasit]], romunët dhe [[malazezët]]. Sa i përket strukturës fetare në Gadishullin Ballkanik më shumë ka [[ortodoks]] 55% dhe [[mysliman]] 35%, më pak [[katolik]] rreth 8% e të tjerë 2%. Pjesa dërmuese e popullsisë së ''Gadushullit Ballkanik'' jeton në qytet. Më parë pjesa më e madhe e popullsisë jetonte në fshatra. Rreht 58% e popullsisë jeton në qytete. Në [[Bullgari]] dhe [[Greqi]] rreth 68% e popullsisë jeton në qytete. Ndërsa në [[Kosovë]] e [[Shqipëri]] rreth 40% e popullsisë jeton në qytete. {| class="wikitable sortable" !Ethnic group ! width="60pt" |census 1921-25 ! width="60pt" |census 1940-45 ! width="60pt" |census 1955-60 ! width="60pt" |census 1981-85 ! width="60pt" |census 1991-93 ! width="60pt" |census 2001-05 ! width="60pt" |census 2011-13 |- |[[Grekë]] | align="right" |6,246,758 | align="right" |7,344,860 | align="right" |8,388,553 | align="right" |8,768,641 | align="right" |9,258,758 | align="right" |10,515,962 | align="right" |9,929,312 |- |[[Bullgarë]] | align="right" |4,757,706 | align="right" |5,963,864 | align="right" |7,292,573 | align="right" |8,054,514 | align="right" |7,957,810 | align="right" |6,721,105 | align="right" |5,760,458 |- |[[Serbë]] | align="right" |5,070,847 | align="right" |6,719,028 | align="right" |7,805,929 | align="right" |8,145,729 | align="right" |8,736,185 | align="right" |8,202,316 | align="right" |7,801,304 |- |[[Kroatë]] | align="right" |3,346,398 | align="right" |3,784,353 | align="right" |4,293,809 | align="right" |4,426,300 | align="right" |4,664,612 | align="right" |4,861,229 | align="right" |4,692,458 |- |[[Boshnjakë]] | align="right" |588,244 | align="right" |808,921 | align="right" |972,960 | align="right" |1,999,804 | align="right" |2,336,548 | align="right" |2,270,413 | align="right" |2,214,106 |- |[[Sllovenë]] | align="right" |983,847 | align="right" |1,388,883 | align="right" |1,561,349 | align="right" |1,693,759 | align="right" |1,712,033 | align="right" |1,644,536 | align="right" |1,641,880 |- |[[Malazezë]] | align="right" |232,400 | align="right" |435,703 | align="right" |514,132 | align="right" |585,527 | align="right" |444,450 | align="right" |359,611 | align="right" |333,945 |- |[[Maqedonë]] | align="right" |699,738 | align="right" |983,395 | align="right" |1,056,349 | align="right" |1,343,742 | align="right" |1,388,635 | align="right" |1,343,460 | align="right" |1,335,258 |- |[[Shqiptarë]] | align="right" |1,327,043 | align="right" |1,825,178 | align="right" |2,496,478 | align="right" |4,266,741 | align="right" |5,776,460 | align="right" |5,607,161 | align="right" |5,909,045 |} == Qytetet më të mëdha == * [[Stambolli]] - 16.819.000 (Turqia) * [[Athina]] - 3.700.000 (Greqia) * [[Beogradi]] - 2.136.124 (Serbia) * [[Sofja]] - 1.990.000 (Bullgaria) * [[Budapesti]] - 1.686.222 (Hungaria) * [[Tirana]] - 800.197 (Shqipëria) * [[Zagrebi]] - 779.145 (Kroacia) * [[Kishinau]] - 635.994 (Moldavia) * [[Prishtina]] - 580.000 (Kosova) * [[Sarajeva]] - 481.500 (Bosnja dhe Hercegovina) * [[Shkupi]] - 452.500 (Maqedonia) * [[Durrësi]] - 397.600 (Shqipëria) * [[Prizreni]] - 361.200 (Kosovë) *[[Provinca Plovdiv|Pllovdivi]] - 338.200 (Bullgaria) * [[Varna]] - 312.300 (Bullgaria) * [[Konstanca]] - 283,872 (Rumania) * [[Shkodra]] - 270.200 (Shqipëria) * [[Nishi]] - 262.500 (Serbia) * [[Lubjana]] - 258.000 (Sllovenia) * [[Novi Sad]] - 215.600 (Serbia) * Debrecen - 201.704 (Hungaria) * [[Provinca Burgas|Burgasi]] - 192.000 (Bullgaria) * [[Banja Luka]] - 189.700 (Bosnja dhe Hercegovina) * Tiraspol - 157.000 (Moldavia) == Politika == Gadishullin Ballkanik e përbëjnë [[Greqia]], [[Bullgaria]], [[Maqedonia e Veriut]], [[Shqipëria]], [[Kosova]], [[Serbia]], [[Mali i Zi]], [[Bosnja dhe Hercegovina]] dhe [[Kroacia]], pjesa evropiane e [[Turqia|Turqisë]] dhe Dobruxha e [[Rumania|Rumanisë]], por jo si shtet në tërësi. [[Sllovenia]], [[Hungaria]] dhe [[Moldavia]] ndonjëherë përfshihen në përkufizimin politik. == Ekonomia == Marrë në tërësi edhe pse Ballkani është i pasur me minerale dhe të mira të tjera, mbetet regjioni më pak i zhvilluar në kontinentin e Evropës. Shkaqet e një gecjej të tillë kanë ndikuar konfliktet dhe luftërat e brendshme dhe të jashtme, në mardhënjet feudale e socialiste. Kjo gjendje ndikoi të rriten dallimet në shkallën e zhvillimit ekonomik në mes të vendeve të Ballkanit Perëndimor e Bullgarisë, në njërën anë, dhe Greqisë e vendeve të BE-së, në anën tjetër. Duke iu faleminderuar kushteve klimatike dhe pedologjike mundësitë për zhvillimin e bujqësisë janë shumë të volitshme. Pjesëmarrja e tokës së punueshme është 34 %, e livadheve dhe kullotave rreth 27%. Prej kulturave mesdhetare rriten ulliri, agrumet, rrushi, fiku, [[pambuku]], orizi, [[duhani]] etj. Përhapje mjaft të madhe kanë drithërat si gruri, pastaj [[misri]], [[Panxhari|pangjarsheqeri]], luledielli, pemët. Ballkani ka qenë i njohur edhe për nga blegtoria, mbajtja e deeve, gjedheve dhe kafshëve tjera. Pyjet në ballkan zënë 29% të sipërfaqeve bujqësore dhe kanë rëndësi ekonomike. Deri kah fillimi i viteve të 90-ta Ballkani kishte trend të zhvillimit pozitiv, por pas krizave politike dhe ekonomike, shum degë ekonomike dhe indusria pësuan rënje. Viteve të fundit në disa vende të gadishullit ekonomia ka filluar të rimëkëmbet. Vendet e Ballkanit kan mungesa të thëngjill guritdhe naftë, mirëpo në anën tjetër, disa prej tyre kanë linjit dhe hidroenergji. Shumca e vendeve janë të pasura me boksit, plumb, zing, [[Bakri|bakër]], pak hekur, pastaj jometale si magnezite, kaolin, azbest, [[mermer]] etj. Prej degëve të industrisë dallohen degët e industrisë së lehtë, më pak të rëndë dhe përpunuese. [[Turizmi]] në vendet e gadishullit Ballkanik po përjeton një zhvillim të hovshëm, sidos turizmi detar. Prej shteteve që dallohen me turizëm janë [[Greqia]], [[Kroacia]] pjesërisht [[Bullgaria]] e [[Mali i Zi]], ndrsa kohëve të fundit filloi shum shpejt të zhvillohet edhe në [[Shqipëri]]. Bregdeti Adriatik i [[Kroaci]]së me 700 ishuj tërhëqës, pastaj arkipelagu i Egjjeut e Jonian me afër 500 ishujsh së bashku me klimën e ngrohtë mesdhetare dhe kulturën e vjetër antike ndikuan në zhvillimin e turizmit. Niveli i rrjetit rrugor dhe hekurudhor në Ballkan nuk është në nivel të duhur. Vendet e Ballkanit të cilat kan dalje në dete kan zhvilluar transportin detar. Në këtë aspect dallohet [[Greqia]]. E cila me 26 milion BRT, zënë vendin e pestë në botë. Portet më të mëdha detare të vendeve Ballkanike janë: [[Athinë]], [[Selaniku]], [[Rijeka]], [[Tivari]], [[Durrësi]], [[Varna]], [[Burgasi]], [[Konstanca]], [[Stambolli]]. == Shih dhe këtë == * [[Evropa jugore]] * [[Ballkani Perëndimor]] * [[European Western Balkans]] {{Evropa-regjione}} [[Kategoria:Gadishuj]] [[Kategoria:Ballkan]] [[Kategoria:Fjalë dhe shprehje turke]] {{Evropa-gjeo-cung}} nyba9594vkyp4qqg1ml6eykb5m2uyqj 0 32690 2976690 2703883 2026-05-03T09:00:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2976690 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = Panasonic | company_logo = [[Figura:Panasonic logo.png|275px]] | company_type = Public ({{nyse|MC}},{{tyo|6752}}) | company_slogan = ''Ideas for Life.'' | foundation = March, 1918 | location = [[Image:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Kadoma, Osaka|Kadoma]], [[Osaka]], [[Japan]] | founder = [[Kōnosuke Matsushita]] | key_people = Fumio Ohtsubo, president | area_served = | industry = Electronics | products = Television products<br> telephones<br> computers<br> digital cameras | revenue = {{profit}}[[Jeni|¥]]8,137 (në miliard) | operating_income = | net_income = | num_employees = 334,402 | parent = | subsid = | homepage = [http://www.panasonic.net Faqja globale] | footnotes = }} '''Panasonic''' ([[shqiptimi|lexo:]] Panasonik) është një emër marke i kompanisë japoneze të prodhimit të produkteve elektronike [[Matsushita Electric Industrial Co.]] Nën këtë markë Matsushita shet [[Ekrani Plasma|plasma]] dhe televizone [[CRT]], [[DVD]], telefona, projektorë, [[VCR]], [[kamera digjitale]], laptopë nën nën-markën [[Toughbook]] etj, të cilat i përcjell motoja ''"Ideas for Life."'' ([[shqiptimi|lexo:]] Ajdias for llajf, [[gjuha shqipe|sq.]]: Ide për jetë). == Historia == Marka '''Panasonic''' u krijua në vitin [[1955]] për tregun në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|ShBA]], [[Kanadaja|Kanada]] dhe [[Meksika|Meksikë]] sepse marka kombëtare (japoneze) tanimë ishte regjistruar nga të tjerët. Marka ''Pansonic'' u krijua nga fjalët ''Pan'' që don të thot ''Gjithë'' dhe ''sonic'' që don ë thot ''Zë'' sepse ishte përdorur për herë të parë për audio paisje. == Matsushita - trivia== *1918 – Matsushita - themelimi. *1927 – U prezentua marka kombëtare. *1931 – Filloi prodhimi i radios. *1932 – Prodhimi i radios u patentua në Japoni. *1954 – Filloi bashkëpunimi me ompaninë [[JVC|Victor Company]]. *1957 – Filloi sistemi i shitjes kombëtare. *1977 – Filloi shitja e video-ve VHS. *1983 - U lëshua në shitje [[Panasonic JR-200]] [[kompjuteri|kmpjuter personal]]. *1986 – Filli përdorimi i emrit Panasonic si mark në Japoni. *2003 – Prezentoi moton globale të shitjes, “Panasonic. Ideas for life.” ([[gjuha shqipe|sq.]]: "Panasonik. Ide për jetë.") == Sponzorim == [[Image:Toyota F1 Canada 2006 (crop).PNG|thumb|200px|right|Panasonic është sponzor kryesor i ekipit [[Toyota F1]], ekip garues në [[Frmula 1]].]] Panasonic është sponzori kryesorë i ekipit japones [[Toyota]], garues në [[Formula Një|Formula 1]], kështu që ky ekip oficialisht njihet si '''Panasonic Toyota Racing'''. [[Hiro Matsushita]], nipi i themeluesit të kompanisë është ish garues automobilash i cili është akoma i involvuar në garime automobilash. Panasonic është partner zyrtarë si dhe sponzor i [[major League Soccer]]. Panasonic gjithashtu posedon [[Gamba Osaka]], ekip nga liga [[J.League]], liga e parë e futbollit në Japoni. == Lidhje të jashtme == {{commons|Panasonic|Panasonic}} *[http://panasonic.net/ Panasonic - faqja globale] *[http://www.panasonic.com/ Panasonic Corporation - Amerika Veriore] *[http://www.panasonic.aero/ Panasonic - Avio korporata] *[http://www.panasonic.co.uk/ Panasonic - Angli]{{Lidhje e vdekur}} *[http://www.panasonic.fr/ Panasonic - Francë]{{Lidhje e vdekur}} *[http://www.panasonic.com.au/ Panasonic - Australi] *[https://web.archive.org/web/20071012175758/http://www.robots.com/movies.php?sb=pa Panasonic - Robot Video] *[http://www.fixya.com//support/panasonic Panasonic - probleme me produktet] *[http://www.panasonic.com/industrial/battery/oem/about/history.htm Historia] [[Kategoria:Kompani]] {{org-cung}} [[cs:Panasonic]] [[nl:Panasonic]] [[pl:Panasonic]] [[pt:Panasonic]] [[sv:Panasonic]] 92vxsmuelyxq1ug1inqs74w476yr6hz 0 34375 2976673 1995783 2026-05-03T07:39:10Z Temuera 80849 2976673 wikitext text/x-wiki '''Ryotaro Okiayu''' (置鮎 龍太郎 Okiayu Ryōtarō) ka lindur më [[17 nëntor]] [[1969]] dhe është një dublues japonez ([[seiyu]]). I lindur në Fukuoka, [[Japoni]], ai është i njohur për rolet e tij në anime të tilla si Kunimitsu Tezuka ne filmin anime The Prince of Tennis, Kevin Mask në filmin anime Kinnikuman Nisei e të tjerë, duke arritur numrin e dublimeve deri në 181. Gjithashtu ai ka marrë pjesë në dublimin e shumë filmave dhe lojrave vizuale. Për momentin është i punsuar nga firma japoneze Aoni Production. == Puna e tij si dublues == === Anime === * Meisuke Nueno dhe Nūbē në Jigoku Sensei Nūbē * Kaku në One Piece * Akio Yamagami në Sister Princess * Andrew Waltfeld në Gundam SEED dhe Gundam SEED Destiny * Treize Khushrenada në Gundam Wing * Franz Heinel në Future GPX Cyber Formula * Katsuhiko Jinnai në El Hazard * Shigure Sohma në Fruits Basket * Scar në Fullmetal Alchemist * Byakuya Kuchiki në Bleach * Reever Wenhamm në D.Gray-man * Watanabe në [[Excel Saga]] * Kurei në Flame of Recca * K në Gravitation * Brad Crawford në Weiss Kreuz * Inouva në Magic Knight Rayearth * Yuu Matsuura në Marmalade Boy * Kazuharu Fukuyama në Girls Bravo * Kentaro Sakata në Love Hina * Kentaro Sakata në Love Hina Again * Aoi Rokusho në Naruto * Dark Mousy në D.N. Angel * Takuro Kimura dhe Mr.Longhair në Di Gi Charat * Nagare Akatsuki në Nadesico * Abel në Fire Emblem * Kunimitsu Tezuka në Tennis no Oujisama (The Prince of Tennis) * Issei në Please Save My Earth * Yuuji, Achiral, dhe George në Sailor Moon * Tiger's Eye në Sailor Moon SuperS * Gemini Saga dhe Gemini Kanon në Saint Seiya: Hades * Mitsui Hisashi në Slam Dunk * Hiroto Honda (a.k.a. Tristan Taylor) në Toei's Yu-Gi-Oh! * Vincent Bari dhe Seitaro Takamine in Konjiki no Gash Bell!! * RhodoKnightmon në Digimon Frontier * Kevin Mask në Kinnikuman II Sei * Rodimus Convoy në Transformers Superlink * Wolx Hound në Erementar Gerad * Blues (Protoman) në Lojrat seri të Rock Man dhe OVA Rock Man: Wish Upon a Star * Masato Ikeda në Here is Greenwood * Shinomiya Kouji në Gakuen Heaven * Morimura Yuki në Fujimi Orchestra * Kai Nagase në Suki na Mono wa Suki Dakara Shōganai! === Lojra === * Vamp Vamp në Metal Gear Solid series * Zero në Rockman X që nga X4 deri te X8/Command Mission * Blues në Rock Man 8: Metal Heroes dhe Rockman Kiki Ippatsu!! CD drama * Alucard në Castlevania: Symphony of the Night * Arikado në Castlevania: Aria of Sorrow and Castlevania: Dawn of Sorrow * Krelian në Xenogears * Kunimitsu Tezuka në Prince of Tennis * Ronfar në Lunar: Eternal Blue and Lunar 2: Eternal Blue * Lee Chaolan në Tekken 5 * Roy Bromwell në Rival Schools * Captain Commando dhe Taira No Kagekiyo në Namco X Capcom * Baron në Shining Force Neo * Randius në Langrisser IV dhe Langirsser V * Ernest Lyell në Growlanser dhe Growlanser II: The Sense of Justice * Dymlos në Tales of Destiny dhe Tales of Destiny 2 * Setzer Gabbiani në Kingdom Hearts II * Synbios dhe Julian në Shining Force III * Alfonso në Eternal Arcadia * Oda Nobunaga në Kessen III * Toyotomi Hideyoshi në Sengoku Basara 2 * Raides F. Branstein në Super Robot Wars * Nero në Dirge of Cerberus (Final Fantasy VII) == Lidhje të jashtme == * [http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=718 Rreth Ryotaro Okiayu në A.N.N] * [http://www.animenfo.com/animeseiyuu,234,rhbjdy,okiayu_ryotaro.html Informacion në Anime NFO] * [https://web.archive.org/web/20061231233347/http://www.tcp.com/~doi/seiyuu/okiayu-ryoutarou/ Databaza e seyu e Hitoshi Doi-t] [[Kategoria:Seiyū]] [[Kategoria:Lindje 1969]] otsmosft1j0ki1wvse8m50s3c49jfdb 0 34788 2976715 2975884 2026-05-03T10:03:19Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-26602-58|~2026-26602-58]]) dhe riktheu versionin 2309319 nga Smallem: Dëmtim i tekstit 2976715 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Qafë Murra | name (Rasa dhanore) = Qafë Murrës | image_skyline = | Shteti = Shqipëria | Rrethi = Rrethi i Dibrës | Komuna = Komuna Selishtë | postal_code = | Sipërfaqja = | population_total = 409 | Regj. i popullsisë = | Dend. e popullsisë = | website = <!--- Koordinatat ----> | Gjerësia = 41.6342 | Gjatësia = 20.2031 | Lartësia = 861 }} '''{{PAGENAME}}''' është një fshat në [[Rrethi i Dibrës|Rrethin e Dibrës]] në [[Shqipëri]]. == Gjeografia == == Demografia == == Ekonomia == == Historia == == Shiko edhe == {{Komuna Selishtë}} == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Fshatra në Shqipëri]] {{AL-gjeo-cung}} s95knwp4d3ozlxyg2qqul3c8illt09h 0 36753 2976296 2350282 2026-05-02T14:13:58Z Mitrovica02 128863 /* Islamizmi */ 2976296 wikitext text/x-wiki {{Coord|50|21|35|N|7|35|52|E|display=title}} {{Infobox settlement |Emri = Koblenz | image_seal = DEU Koblenz COA.svg | seal_size | image_map = Karte_koblenz_in_deutschland.PNG | image_skyline = Panorama_Koblenz.jpg | population_total = 106.655 (qershor 2006) |Dendësia = 1.015,6 |Sipërfaqja = 105,02 |Njësia federale = [[Rheinland-Pfalz]] |Qarku = |Adresa e kuvendit = Gymnasialstr. 2 56068 Koblenz | postal_code = 56001–56077 |Prefiksi = 0261 | website = [http://www.koblenz.de/startseite/index.html Koblenz.de] |Kryetari i Bashkisë = [[Dr. Eberhard Schulte-Wissermann)]] ([[SPD]]) |Partia udhëheqëse = |Shënim = }} '''Koblenci''' ({{gjer.:|Koblenz}}, ''[[frëngjisht]] Coblence'') është një qytet i madh në veri të [[Rheinland-Pfalz]]. Qyteti si një ndër qytetet e mëdha rradhitet i treti me rradhë, menjëher pas [[Mainz|Mainc]] dhe [[Ludwigshafen|Ludvihshafen]]. Aty ka selinë [[universiteti Koblenz Landau]] drejtorati i Strukturës dhe dhënies leje, si dhe qarqet udhëheqëse të Koblenzit, Gjykata supreme Gjermane si dhe të Rheinland-Pfalz. Koblenci njihet si një prej qytetve më të vjetra në [[Gjermani]]. Më vitin [[1992]] u kremtua 2000 vjetori i ekzistimit të saj. Në [[latinisht]] qyteti është quajtur [[Confluentes]] (shqip rrjedhja e përbashkët) ngase kishte shtrirjen te lumi [[Rhein]]. Që nga viti [[1962]] Koblenci njihet si qytet i madh i cili numëron më shumë se 100.000 banorë.Koblenci ëshë qyteti më i vogël ne Gjermani prej qyteteve më të mëdha Qytete tjera të mëdha në vazhdimësi janë [[Bonn|Boni]] dhe [[Mainz|Mainci]]. == Historia == == Gjeografia == == Demografia == == Ekonomia == == Kultura == == Politika == == Shih edhe == {{Commons|Koblenz }} == Lidhje të jashtme == == Islamizmi == Në maj 2004 u ndërtua ne lagjen Lützel një xhami Tahir-xhamija. Kjo është xhamija e parë me minare në Koblenz. Nga Graniti [[Kategoria:Koblenc]] [[Kategoria:Qytete në Rainland Pfalc]] sai2pwqvdq8gjk5riqdgmkjlvttsxqt 0 37307 2976728 2813770 2026-05-03T11:36:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2976728 wikitext text/x-wiki {{Joref|data=qershor 2025}} '''Pirro Çako''' lindi në [[Tirana|Tiranë]] në 19 Nentor 1965 një familje artistësh. Të dy prindërit e tij ishin këngëtarë, Gaqo dhe Luiza Çako, njëri tenor dhe tjetra soprano. Mjedisi artistik familjar krijoi traditën që ndoqi më pas dhe Pirron. <!-- KA NEVOJË PËR NJË KRYE MË TË MIRËFILLTË --> == Jeta dhe karriera == Pirro Çako lindi në [[Tirana|Tiranë]]. Por ai kishte vendosur ndryshe, ëndrra e tij ish të bëhej kompozitor e të shkruante muzikë për të prekur zemrat e mijëra njerëzve, ti bënte ata të gjenin në këtë muzikë një ngjarje apo episod të jetës. Njohuritë e para muzikore i merr në moshen 6-vjecare, duke ndjekur degën e pianos pranë shkollës "Kongresi i Përmetit", me mesuese Lali Gabecin. Në moshën 9 vjeçare ndjek kursin e parë të kompozicionit që u hap në Pallatin e Pionerëve në Tiranë, me inisiativen e kritikut të njohur të muzikës Spiro Kalemi. Me përfundimin e shkollës 8 vjeçare në degën e pianos Pirro vazhdon studimet në liceun artistik "Jordan Misja" në Tiranë, në degën e kantos, pasi prindërit aspironin që të bëhej një pasardhës i tyre në këtë fushë. Studimet në lice, të cilat zgjatën 4 vjet, ridimensionuan formimin e tij artistik të deri atëhershëm. Pas një përgatitje dy vjecare me kompozitorin Aritistin e Popullit Çesk Zadeja për degën e kompozicionit dhe nga ana tjetër me Artistin e Popullit dirigjentin Rifat Tejqa në degën e dirigjimit, ju dha e drejta për të ndjekur Akademinë e Arteve në degën e dirigjimit, të cilën Pirro e kreu me sukses. Me mbarimin e studimeve të larta emërohet në Radio Tirana, ku për 5 vjet me rradhë punon si redaktor muzike në programin e dytë. Por ëndrra e tij ishte të shkruante muzikë, prandaj, duke përfituar edhe nga pozicioni i favorshëm ku punonte, fillon të shkruajë këngët e para në anketat muzikore të festivaleve për pionierë. Puna e tij krijuese jep frytet e saj hap pas hapi derisa në vitin ’88 Pirro Çako merr pjesë për herë të parë në Festivalin e Këngës në RTSH dhe është fitues me këngën "E duam lumturinë". Do të pasojnë me rradhë Fest ’89 me këngën "Jemi zemrat e çdo moshe", si fitues i çmimit të dytë; Fest ’90 me këngën "Veç një herë jetojmë", fituese e çmimit të tretë dhe Fest ’91 me këngën "Horoskop ’92", gjithashtu fituese e çmimit të tretë. Karriera e tij premtuese ndërpritet nga erërerat e forta të tranzicionit dhe ai, si mijëra bashkëatdhetarë, largohet nga Shqipëria drejt perëndimit, për një jetë aq të ëndërruar dhe të panjohur, për tu vendosur në Paris. Me kalimin e viteve fillon të ndjejë mungesën e publikut shqiptar dhe bën një tentativë të parë për tu rikthyer në dhjetorin e vitin ’94 ku merr pjesë në Festivalin e RTSH me këngën "Një tren drejt lindjes". Por situata në Shqipëri nuk premtonte, kështu që, me përmbushjen e kësaj dëshire që kish munguar prej kohësh, rikthehet në Paris dhe shkruan muzikën e filmit "Larg Barbarëve" te regjisores shqiptaro-franceze Liri Begeja. Viti ’95 për Pirron nuk ishte si gjithë të tjerët. Për herë të parë bëhet baba dhe dëshira për ti qëndruar afër të birit, Anthony, dhe Invës, e cila ndërkohe kishte filluar të hidhte hapa gjigandë në karrierën e saj, e detyrojnë për disa vite të qendrojë larg jetës artistike shqiptare. Gjatë kësaj kohe njihet më mirë me muzikën variete franceze dhe e finalizon atë me marrjen e diplomës në "École Normale de Musique de Paris / Alfred Cortot" në degën e kompozicionit për muzikë filmi. Kjo kurorëzon dhe pasionin e tij për kompozicionin. Ana tjetër e pasionit mbetej muzika e bukur dhe publiku që i mungonte gjithnjë e më shumë. Pas një periudhe 7 vjeçare, Pirro vendos të rikthehet jo si turist, por kësaj rradhe si kantautor, ëndrra që e kishte tunduar gjatë gjithë jetës. Ideja se ishte djali i një këngëtari të madh dhe bashkëshorti i një sopranoje po aq të talentuar e kishin vënë përpara një përgjegjësie artistike. Do të shfaqej dhe ai si këngëtar një ditë vallë?. Ëndrra u bë realitet në tetor të vitit 2000, kur Pirro Çako bashkë me [[Rovena Dilo]]n fitojnë çmimin e parë në Festivalin e Kënges Magjike në interpretimin e këngës "Për një çast më ndali zemra". Kjo i dha besimin në vetvete dhe hapi portat për të vazhduar karrierën si kantautor. Po atë vit ai fiton çmimin e tretë në Festivalin e 40 në RTSH me këngën "Antinostradamus", por kësaj rradhe vetëm si kompozitor. Një vit më vonë së bashku me Redon Makashin është fitues i çmimit të tretë me këngën "Falja njërit dashurinë" në Festivalin e Kënges Magjike, ndërsa në vitin 2003 kënga "Unë ai, Ti ajo" fiton çmimin e kantautorit më të mirë po në këtë festival. Po në atë festival kënga "Kuturù" e kënduar nga Aleksandër Gjoka fiton çmimin e dytë. Në qershor 2004 publikon albumin e tij të parë të titulluar "Herët a vonë". Brenda tij gjenden 15 këngët më të mira që ka kompozuar e kënduar që nga pranvera e vitit 2000, por pjesa më e madhe e tyre dëgjohen për herë të parë nga publiku shqiptar. Në vitin 2005 fiton çmimin e tretë në festivalin e këngës magjike me këngën "Letër dashurie". Veç kësaj juria e vlerësoi me çmimin "Çesk Zadeja" për kompozimin më të mirë. Një vit më vonë, në korrik 2006, Pirro Çako prezantohet në publik me një album krejstësisht të ri me titull "Mos më krahaso". Në projektet e tij mbetet hapja e një studioje regjistrimi në Tiranë, ku përveç kompozimeve vetjake Pirro do të shkruajë këngë edhe për këngëtarë të rinj shqiptarë.<ref>[http://www.pirrocako.com/ Biografia]{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Albumet == * Albumi i parë: [[Herët a vonë]] publikuar më [[30 qershor]], [[2004]] * Albumi i dytë: [[Mos më krahaso]] publikuar më [[5 korrik]], [[2006]] Albumi i trete : Në ashensor == Referime == <references/> == Shih edhe == == Lidhje të jashtme == * [http://www.pirrocako.com/ PirroCako.com]{{Lidhje e vdekur}} {{Kënga Magjike}} [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Muzikantë shqiptarë]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]] bd6clsyyydy0368jh4am0p731e110ea 0 40032 2976432 2942308 2026-05-02T20:27:51Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ Të mos hiqet emblema e lavdishme e UÇK-së 2976432 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Koshares | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:Arianit Koshare IMG 0049.JPG|330px]] | caption = '''Baza ushtarake serbe "Karaulla" në Koshare, e shkatërruar gjatë Luftës së Kosovës''' | date = 9 Prill – 10 Qershor 1999 | place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare, Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]]<br>[[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|Kufiri Kosovë – Shqipëri]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = | result = [[Marrëveshja e Kumanovës]] *Fitore e UÇK-së dhe NATO-s *Tërheqja e Ushtrisë Jugosllave nga Kosharja *UÇK-ja e pushtoi bazën ushtarake serbe në Koshare | status = | combatant1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|27px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>'''Mbështetur nga:'''<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|27px]] [[Ushtria e Shqipërisë]]<br>[[Skeda:Flag of NATO.svg|27px]] [[NATO]] | combatant2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|27px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Jugosllave]]<br>'''Mbështetur nga''':<br>[[Skeda:Flag of Russia.svg|27px]] Mercenarë rusë<br>[[Skeda:Flag of Ukraine.svg|27px]] Mercenarë ukrainas<br>[[Skeda:Flag of Greece.svg|27px]] Mercenarë grekë | combatant3 = | commander1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Agim Ramadani]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Sali Çekaj]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Anton Quni]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Rrustem Berisha]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Hisen Berisha]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Nasim Haradinaj]]<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Kudusi Lama]]<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[Wesley Clark]] | commander2 = [[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Nebojsha Pavkoviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragutin Dimçevski]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Vidoje Kovaçeviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dushko Slivançanin]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragan Zhivanoviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ljubinko Gjurkoviç]] | commander3 = | units1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] Brigada 138 "Agim Ramadani"<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|26px|border]] Divizioni i Kukësit<br>[[Skeda:Flag of NATO.svg|25px|border]] Legjionet Speciale të NATO-s<br>[[Skeda:Flag of USA.svg|28px|border]] Divizioni i 82-të Ajror | units2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada 549 e Motorizuar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Batalioni i 53-të Kufitar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada e 125-të e Motorizuar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada e 63-të Parashutiste | units3 = | strength1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] 136 luftëtarë (në fillim)<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] 2,600 luftëtarë (në Maj) *[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|27px|border]] Artileri dhe Tanke nga [[Ushtria e Shqipërisë]] *[[Skeda:Flag of USA.svg|28px|border]] Avionë amerikanë [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]] dhe [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] | strength2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 300 ushtarë (në fillim)<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 4,000 ushtarë (në Maj) *600 mercenarë rusë dhe serbë | strength3 = | casualties1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] 114 të vrarë <br> [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] 423 të plagosur *3 vullnetarë të huaj: 1 italian, 1 francez dhe 1 algjerian të vrarë në betejë | casualties2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 108 të vrarë <br> [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 500 të plagosur<br> *[[Skeda:Flag of Russia.svg|25px|border]] 1 mercenar rus i vrarë *1 Automjet ushtarak i shkatërruar *3 Tanke të shkatërruara | casualties3 = | notes = }} '''Beteja e Koshares''' u zhvillua nga [[9 Prill|9 Prilli]] [[1999]] deri më [[10 Qershor]] [[1999]] në kuadër të '''Operacionit Shigjeta''', ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) dhe [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]]. Beteja u zhvillua rreth Koshares në [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirin mes Kosovës dhe Shqipërisë]] gjatë [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|Bombardimit të Jugosllavisë nga NATO]]. [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] mori mbështetje nga [[Forcat Tokësore Shqiptare|Ushtria e Shqipërisë]] dhe nga [[NATO|Forcat ajrore të NATO-s]]. Është njëra ndër betejat më të përgjakshme dhe më të suksesshme të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ushtarët e UÇK-së arritën të pushtonin bazën ushtarake serbe në Koshare dhe një numër zonash kufitare përreth pas një breshërie masive artilerie nga Ushtria Shqiptare dhe sulmet ajrore të [[NATO]]-s në vendet strategjike të ushtrisë jugosllave. Sulmi u koordinua kryesisht nga ushtria shqiptare, Divizioni i Kukësit nën komandën e gjeneralit [[Kudusi Lama]] i cili ishte në kontakt të drejtpërdrejtë me gjeneralin [[Wesley Clark]]. Iniciativat taktike në terren iu besuan komandantëve të UÇK-së që morën pjesë në betejë. Në këtë betejë Ushtria Jugosllave e humbi kontrollin e kufirit Kosovë–Shqipëri, e cila ishte një fitore e madhe për Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, duke e thyer kufirin dhe duke e mundësuar kalimin e sigurt të armëve dhe vullnetarëve nga Shqipëria për në Kosovë. Thyerja e kufirit në mes të Kosovës dhe Shqipërisë më 9 prill të vitit 1999, shënoi jo vetëm një fitore morale për UÇK-në, por ajo i hapi rrugë furnizimit me armatim dhe mbështetje logjistike për shumë zona të luftës në brendësi të Kosovës. Triumfi i luftëtarëve nga mbarë trojet shqiptare, të bashkuar në Brigadën 138, në krye të së cilës ishte komandanti [[Agim Ramadani]], bëri që të shembet muri gati 100 vjeçar i vënë në mes të Kosovës dhe Shqipërisë. Beteja e Koshares ishte njëra ndër hallkat më të fuqishme në zinxhirin e pakëputshëm të historisë kombëtare dhe si e tillë do të përkujtohet gjithmonë ndër shqiptarë. == Fillimi i Betejës == === 9 – 13 Prill: Ofensiva e UÇK-së === Më 9 Prill 1999, në orën 05:00 të mëngjesit, filloi një breshëri artilerie nga ana shqiptare e kufirit, në drejtim të bazës ushtarake serbe të Kosharës, e cila ishte e pushtuar nga Ushtria Jugosllave, në atë që u bë një nga betejat më të përgjakshme të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ushtarët e UÇK-së sulmuan në 3 drejtime: Drejtimi i parë ishte drejt Rrasës së Koshares, drejtimi i dytë ishte drejt Bazës Ushtarake Serbe "Karaulla" dhe drejtimi i tretë ishte drejt Majës Gllava. Afërsisht 136 ushtarë të UÇK-së arritën në kufi dhe sulmuan pozicionet serbe. Në atë kohë rreth 300 ushtarë serbë të Ushtrisë Jugosllave ishin vendosur në vijën e frontit. Luftimet e përgjakshme zgjatën gjithë ditën. Nga ana e UÇK-së ranë dëshmorë 4 luftëtarë dhe u plagos 1, ndërsa nga ana e Ushtrisë Jugosllave u vranë 23 ushtarë serbë. Më vonë UÇK-ja e pushtoi Rrasën e Koshares dhe menjëherë filloi të përforcohet. Të nesërmen më 10 Prill, me mbështetje të artilerisë, UÇK-ja arriti që ta pushtojë edhe Majën Gllava dhe filloi ta bombardojë Bazën ushtarake serbe të Koshares, kjo i detyroi ushtarët serbë të largohen nga pozicionet e tyre dhe e braktisën bazën e tyre. Në orën 19:00 të mbrëmjes, ushtarët e UÇK-së arritën që të hynin në bazën ushtarake serbe dhe konfiskuan një sasi të konsiderueshme të armëve dhe mblodhën municionin ushtarak serb, gjithashtu u konfiskuan disa uniforma të Ushtrisë Jugosllave dhe rezerva ushqimore. Forcat Serbe u tërhoqën më pas drejt vijës së dytë të mbrojtjes mbi Bazën. Ato pozicione ishin shumë më të lehta për t'u mbrojtur. Të nesërmen, ushtarët rezervistë serbë mbërritën për të lehtësuar Ushtrinë e Parë. Një grup i ushtarëve të UÇK-së arritën që t'a ndërprejnë vijën e komunikimit jugosllav dhe e shkatërruan një automjet ushtarak jugosllav–transportues të blinduar. Gjatë natës, UÇK-ja e sulmoi Ushtrinë Jugosllave në Opijaz, duke u përpjekur të shkatërronte rezistencën e ushtarëve serbë, por me pak sukses. Atë natë ranë disa dëshmorë. Të nesërmen UÇK-ja përsëri i sulmoi pozicionet serbe, dhe arriti që ta thyejë rezistencën e vijës së dytë mbrojtëse të Ushtrisë Jugosllave, duke i shkaktuar humbje të mëdha në ushtarë. Ndërkohë Ushtria Jugosllave arriti që të sjellë Forcat e saj Speciale dhe gjithashtu disa copa artilerie. Më 13 Prill, pati përleshje mes Ushtrisë Shqiptare dhe Ushtrisë Jugosllave në kufirin pranë Krumës. === 14 Prill: Kundër-ofensiva Jugosllave ndaj Majës Gllava === Artileria e Ushtrisë Shqiptare dhe e UÇK-së vazhdoi të granatonte pozicionet e Ushtrisë Jugosllave nga Maja Gllava dhe Rrasa e Koshares. Shtabi i Ushtrisë Jugosllave vendosi të nisë një sulm të papritur ndaj UÇK-së. Më 14 Prill, ushtarët serbë sulmuan Majën Gllava. Distanca midis dy llogoreve të armikut nuk ishte më e gjatë se 50 metra. Ushtria Jugosllave nuk arriti që ta pushtojë Majën Gllava, dhe përsëri u detyrua të tërhiqet me humbje të mëdha. Fronti i Majës Gllava u stabilizua deri në fund të luftës, pa ndonjë ndryshim në vija. Gjatë muajit Prill 1999, nuk kishte ndonjë ndryshim në vijat e frontit në Rrasën e Koshares dhe të dyja palët pësuan humbje të mëdha. Shumë ushtarë serbë u vranë nga bombardimet e pandërprera të artilerisë shqiptare, dhe shumë luftëtarë shqiptarë të UÇK-së u vranë në përleshje të shumta me forcat serbe. === 26 – 27 Prill: Sulmi i UÇK-së në Rrasën e Koshares === Gjatë ditës, komandanti Hisen Berisha ka shkuar me veturë drejt bazës ushtarake serbe të Koshares, për t'u takuar me luftëtarët e UÇK-së. Në muzg, luftëtarët e UÇK-së u ndanë në dy grupe. Luftëtarët e UÇK-së hapën zjarr në drejtim të forcave serbo–jugosllave, në përpjekje për të tërhequr zjarr nga forcat serbe dhe për të identifikuar pozicionet e tyre. Luftimet e ashpra vazhduan deri në mëngjes, ku UÇK-ja i vrau 47 ushtarë serbë, ndërsa në palën shqiptare të UÇK-së u vranë 7 luftëtarë. === 10 – 11 Maj: Ofensiva Jugosllave në Rrasën e Koshares === Muaji Maj 1999, filloi me disa sulme të pasuksesshme të Ushtrisë Jugosllave në përpjekje për t'a marrë përsëri bazën ushtarake serbe të Koshares. Sulmet e saj u bënë të pasuksesshme për shkak të zjarrit të vazhdueshëm të artilerisë shqiptare që synonte pozicionet e tyre. Më 6 Maj, Ushtria Jugosllave kundërsulmoi në Rrasën e Koshares, në një përpjekje për të ndaluar bombardimet e artilerisë shqiptare. Pasoi një përleshje e përgjakshme, por Ushtria Jugosllave nuk arriti që ta pushtojë as Rrasën e Koshares. Më 10 Maj, Ushtria Jugosllave dërgoi dy tanke të modelit [[T-55]] për të ndihmuar në stabilizimin e ofensivës në Rrasën e Koshares. Kur tanket depërtuan në linjat e UÇK-së, ata përparuan mbi 100 metra në territorin e kontrolluar nga luftëtarët e UÇK-së, por UÇK-ja përsëri arriti që t'a mbante kontrollin e Rrasës së Koshares, falë heroizmit dhe trimërisë së luftëtarëve shqiptarë. Gjatë natës së 11 Majit, avionët e NATO-s hodhën dhjetëra bomba mbi trupat serbe të cilët kishin sulmuar pozicionet e UÇK-së rreth Rrasës së Koshares. Në këto sulme, NATO i vrau 16 ushtarë serbë dhe një oficer dhe i plagosi mbi 40 të tjerë. UÇK-ja e shfrytëzoi rastin për të sulmuar ushtarët serbë në pozicionet e tyre dhe i detyroi ata të ktheheshin mbrapa. === Maj: Përleshjet përreth fshatit Mërcaj === Gjatë mesit të muajit Maj, shumë luftime të përgjakshme u zhvilluan në fshatin Mërcaj, të cilat u morën përfundimisht nga Ushtria Jugosllave. Nga ana e UÇK-së pati shumë dëshmorë, por humbjet nga ana e Ushtrisë Jugosllave ishin edhe më të mëdha. === 19 Maj: Sulmi i UÇK-së afër Junikut === Më 19 Maj, UÇK-ja e sulmoi pozicionin e Forcave Speciale Serbe afër Junikut. Në këtë sulm UÇK-ja i vrau 14 pjesëtarë serbë të Forcave Speciale Serbe pas luftimeve të ashpra, ndërsa ata nuk pësuan asnjë humbje. Një nga të vrarët ishte mercenari rus i njohur me emrin Vitalih Bulakh Gleboviç. Dokumentet e marra nga trupi i Gleboviçit treguan se ai ishte një oficer i Ushtrisë Ruse, ndërsa Moska konfirmoi se ekzistonte një oficer me të njëjtin emër i cili ishte shkarkuar nga Ushtria Ruse për kushtet mjekësore me emrin që UÇK-ja kishte dhënë. UÇK-ja e paraqiti këtë si provë të përfshirjes së rusëve në Luftën e Kosovës dhe i dërgoi një letër të fortë proteste ambasadës ruse në Tiranë, duke i kërkuar 5,000 armë zjarri me municion si shpërblim për kthimin e trupit të Gleboviçit. === 21 Maj: Zjarri miqësor i NATO-s ndaj Karakollit të Koshares === Më 21 Maj, avionët e NATO-s gabimisht bombarduan pozicionet e UÇK-së, duke vrarë 7 luftëtarë. Kjo ishte tronditja më e madhe për UÇK-në nga gabimi i Aleatit të saj. Gjenerali i NATO-s [[Wesley Clark]] kërkoi falje për këtë gabim dhe tha se kishte ndodhur pa dashje. Gjatë muajit Maj, NATO zhvilloi operacione ajrore kundër caqeve serbe në Kosovë dhe Serbi, disa prej të cilave përfshinin dëmtime kolaterale - vdekje të civilëve. == Rëndësia == Beteja e Koshares është një ndër betejat më të mëdha të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] dhe [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Federale Jugosllave]]. Palët në këtë betejë kanë qenë të pabarabarta, por UÇK-ja ka pasur përparësi strategjike, pasi beteja është zhvilluar në kufirin me Shqipërinë administrative. Furnizimi ka qenë në nivel, e gjithashtu edhe morali i luftëtarëve ka qenë i lartë. Ushtria Jugosllave ka qenë e ndihmuar edhe nga mercenarët rusë e serbë. Veteranët e kësaj beteje, luftën kundër forcave ushtarake e policore serbe në Koshare e konsiderojnë si një betejë historike të luftës së UÇK-së. == Pasojat == [[Skeda:Kla members.jpg|parapamje|300px|Luftëtarët e UÇK-së që presin t'i dorëzojnë armët e tyre tek Marinsat Amerikanë, 30 Qershor 1999.]] Duke siguruar Postën Kufitare në Koshare, UÇK-ja nuk shpërtheu kurrë nga kjo urë e vogël dhe në fund të fundit ishte e suksesshme në sigurimin e një korridori nga [[Shqipëria]] përmes kësaj rruge. Më [[26 Maj]] [[1999]], shpërtheu [[Beteja e Pashtrikut]] ku edhe aty UÇK-ja ishte e suksesshme në pushtimin e Malit të [[Pashtriku]]t dhe fshatrave që gjenden përreth tij. Lufta e Kosovës zgjati deri më [[10 Qershor]] [[1999]]. Marrëveshja e Kumanovës u nënshkrua dhe Ushtria Jugosllave, Paramilitarët serbë dhe Forcat e Policisë u larguan nga Kosova me humbje të mëdha. KFOR-i hyri në Kosovë si forcë paqeruajtëse. UÇK-ja sipas kushteve të [[Marrëveshja e Kumanovës|Traktatit të Kumanovës]], u çarmatos dhe u shpërbë, megjithatë shumë nga luftëtarët e saj u larguan nga Kosova dhe u bashkuan me forcat shqiptare në [[Lufta në Luginën e Preshevës (1999–2001)|Luftën e Luginës së Preshevës]] dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]]. == Trashëgimi == Në vitin 2005, [[Agim Ramadani]] dhe [[Sali Çekaj]] u dekoruan si Heronjtë e Kosovës nga Presidenti [[Ibrahim Rugova]] në 6 vjetorin e Betejës së Koshares. Një film artistik serb për Betejën e Koshares është vendosur për xhirime në fund të Qershorit të vitit 2020, nga ana e autoriteteve të Serbisë, dhe pritet të lëshohet për shikim në vitin 2023. == Humbjet == Beteja e Koshares zgjati 67 ditë, e cila mori shumë jetë nga të dyja palët, të UÇK-së dhe Ushtrisë Jugosllave. Nga ana e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ranë dëshmorë 114 luftëtarë shqiptarë, ndërsa nga ana e [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Jugosllave]] u vranë 108 ushtarë serbë, në mesin e të cilëve u vra edhe mercenari rus [[Vitalih Bulakh Gleboviç]], por përveç këtij besohet se ka edhe më tepër Rusë të vrarë. Në mesin e dëshmorëve të UÇK-së në Koshare, u vranë edhe 2 ushtarë të NATO-s, Francezi [[Arnold Pierre]] dhe Italiani [[Françesko Giuzeppe]], poashtu u vra edhe ushtari nga [[Algjeria]] [[Muhamed Murad Ali]]. Nga humbjet e Ushtrisë Jugosllave në Koshare, u konstatua se 92 ushtarë serbë u vranë nga UÇK-ja dhe 16 të tjerë u vranë nga bombardimet e NATO-s, dhe kjo shifër doli se humbjet e Ushtrisë Jugosllave janë me 108 të vrarë. Ushtrisë Jugosllave iu shkatërruan edhe 3 tanke serbe dhe 1 automjet ushtarak. Këtë konstatim e ka vërtetuar edhe Serbia, në dokumentarin serb ku pasqyrohet Beteja e Koshares, i cili u shfaq më 9 prill 2019 në [[Radio Televizioni i Serbisë|Radio Televizionin e Serbisë]], ku protagonistët serbë që kanë shërbyer në Ushtrinë Jugosllave kanë treguar për tmerrin dhe humbjet që ua shkaktoi UÇK-ja, si dhe e kanë pranuar disfatën e Betejës së Koshares. ==Lista e 114 dëshmorëve të UÇK-së të rënë në Betejën e Koshares== ==== Heronjtë e luftës së UÇK-së që u martirizuan në Betejën e Kosharës janë renditur sipas emrit, emrit të prindit, mbiemrit dhe vendlindjes: ==== 1.Agim Hysni Ramadani nga Zhegra – Gjilan 2.Sali Beqir Çekaj nga Broliqi – Pejë 3.Abedin Hysen Murtezi nga Mollopolci – Shtimje 4.Abaz Isuf Thaçi nga Osdrini – Skënderaj 5.Abush Liman Loku nga Kutlini – Kaçanik 6.Adem Bajram Selmanaj nga Tropoja – Shqipëri 7.Afrim Mehmet Krasniqi nga Tërpeza – Malishevë 8.Afrim Ahmet Stojaku nga Arbana – Prizren 9.Afrim Bislim Selmanaj nga Savrova – Suharekë 10.Afrim Xhafer Gashi nga Hajvalia – Prishtinë 11.Ali Miftar Hasi nga Cermjani – Gjakovë 12.Ali Daut Ivaja nga Cërnilla – Ferizaj 13.Ali Sadik Fejzullahu nga Bajgora – Mitrovicë 14.Arben Skender Jusufi nga Cërrnica – Gjilan 15.Arsim Rexhep Rexhepi nga Sazlica – Ferizaj 16.Abdyl Ali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 17.Aziz Bajram Gashi nga Balinca – Malishevë 18.Bashkim Ramadan Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 19.Bashkim Mustafë Idrizi nga Gjakova 20.Bejtë Azem Kajdomqaj nga Dedaj – Prizren 21.Bekim Lutfi Thaçi nga Arbana – Prizren 22.Besim Saqip Rexhepi nga Ferizaji 23.Besim Ismajl Nuka nga Mitrovica 24.Besnik Sali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 25.Bujar Sali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 26.Bexhet Ajet Shabani nga Skenderaji 27.Burim Ajet Grajqevci nga Prishtina 28.Bylbyl Hazir Breqani nga Markaj – qyteti Bajram Curri – Shqipëri 29.Driton Gani Veliu nga Polaci – Skenderaj 30.Dukagjin Ruzhdi Vula nga Gjakova 31.Emin Ruzhdi Kryeziu nga Rogana – Dardanë, (ish-Kamenicë) 32.Zeqir Musli Dardhishta nga Korbaliqi – Kaçanik 33.Imri Pajazit Curri nga Hani i Elezit 34.Ernes Nazmi Zariqi nga Prishtina 35.Fadil Halil Maloku nga Gjocaj – Deçan 36.Faik Beqir Qabrati nga Pllaneja – Prizren 37.Fatmir Haki Kërqeli nga Ferizaji 38.Fatos Muhamet Ademaj nga Katundi i Ri – Pejë 39.Fatos Shefqet Limani nga Prishtina 40.Fetah Sylejman Sylejmani nga Opoja – Dragash 41.Fisnik Bajram Salihu nga Morina – Gjakovë 42.Fisnik Aledin Ibrahimi nga Beogradi 43.Fitush Rrustem Kukaj nga Prishtina 44.Florim Baki Maliqi nga Ferizaji 45.Françesko Giusseppe Bider nga Biella – Italia 46.Gazmend Zenel Berisha nga Peja 47.Genc Mustafë Bytyqi nga Gjakova 48.Gëzim Haxhi Morina nga Orllati – Gllogovc 49.Gëzim Sahit Sahiti nga Pojatishta – Ferizaj 50.Gëzim Rasim Berisha nga Drenasi 51.Halil Mehmet Bajraktari nga Drenasi 52.Hamdi Brahim Sheremeti nga Shipoli – Mitrovicë 53.Hamëz Ali Thaçi nga Xerxa – Rahovec 54.Harun Nebih Beka nga Gushavci – Mitrovicë 55.Hasan Salih Qerkini nga Zastoku – Ferizaj 56.Hasan Latifi nga Kumanova – Maqedonia e Veriut 57.Hafiz Rasim Tolaj nga Potoqani – Rahovec 58.Hysni Sylë Temaj nga Kuzhnini – Prizren 59.Ilir Ahmet Hoxha nga Arbana – Prizren 60.Ilmi Ismajl Bahtjari nga Blaqi – Dragash 61.Imer Isak Kryeziu nga Pagarusha – Malishevë 62.Ismet Esat Mustafa nga Çerkezi – Kumanovë, Maqedonia e Veriut 63.Izet Ali Beqiraj nga Baballoqi – Deçan 64.Izet Islam Morina nga Ostrozubi – Malishevë 65.Januz Mehmet Krasniqi nga Arbana – Prizren 66.Januz Qazim Zejnullahu nga Skifteraji – Vitia 67.Jusuf Ibush Hoxha nga Komorani – Drenas 68.Kasim Ibish Uka nga Ponosheci – Gjakovë 69.Korab Masar Binxhia nga Gjakova 70.Kreshnik Avdi Ademaj nga Peja 71.Leonard Dedë Palucaj nga Klina 72.Liman Aziz Rekaj nga Prelezi – Ferizaj 73.Luan Ruzhdi Gashi nga Hoqa e vogël – Rahovec 74.Lulzim Naim Veselaj nga Reçani – Suharekës 75.Lutfi Avdush Musiqi nga Vushtrria 76.Mejdi Avdullah Korrani nga Pozherani – Vitia 77.Mentor Isa Humolli nga Lupqi – Podujevë 78.Milazim Sadri Mavraj nga Istogu 79.Milazim Qazim Shala nga Baballoqi – Deçan 80.Muharrem Fadil Mehmeti nga Pakashtica – Podujevë 81.Mujdin Qerim Aliu nga Poroji – Tetovë, Maqedonia e Veriut 82.Muhamed Murad Ali nga Algjeria 83.Naim Shefket Orllati nga Brestovci – Rahovec 84.Nazim Misin Buduri nga Hoqa – Prizren 85.Nazim Mon Lushaj nga Arbana – Prizren 86.Nikollë Mhill Dodaj nga Dujaka – Gjakovë 87.Nijazi Ramiz Rexhepi nga Sllatina e Epërme – Vitia 88.Paillard Arnold Pierre nga Franca 89.Ramadan Gani Salihu nga Zastoku – Ferizaj 90.Ramiz Binak Krasniqi nga Denja – Rahovec 91.Ramush Ilaz Shatrolli nga Pleshina – Ferizaj 92.Remzi Danush Xhaferi nga Tanusha – Shkup, Maqedonia e Veriut 93.Rifat Sokol Qelaj nga Leqina – Skenderaj 94.Rifat Xhelil Kastrati nga Polluzha – Gllogovc 95.Rifat Xhafer Goxhuli nga Koliqi – Prishtinë 96.Rrahman Jetullah Tafa nga Carraleva – Shtimje 97.Safet Ymer Gjinovci nga Makërmali – Skenderaj 98.Safet Qemajl Rexhepi nga Zhitia – Viti 99.Selver Bajram Kryeziu nga Rogana – Dardanë, (ish-Kamenica) 100.Shaban Fetah Hajzeraj nga Veriqi – Istog 101.Shabi Faik Kajolli nga Shkupi, Maqedonia e Veriut 102.Shefqet Fazli Mustafa nga Gllogjani – Deçan 103.Shpëtim Idriz Bojku nga Peja 104.Sinan Sahit Thaçi nga Zojzi – Prizren 105.Sylejman Adem Shala nga Vidishiqi – Mitrovicë 106.Urim Gani Mehmeti nga Cërrnica – Gjilan 107.Xhafer Rexhë Thaçi nga Gjakova 108.Xhemajl Metë Fetahu nga Raushiqi – Pejë 109.Xhemshir Haziz Islami nga Mikushnica – Skenderaj 110.Xhevat Qaush Nitaj nga Vokshi – Deçan 111.Tafil Veli Osmanaj nga Kqiqi – Mitrovicë 112.Xhafer Haxhi Lipveci nga Gjakova 113.Xhevdet Rrustem Loshaj nga Carrabregu – Deçan 114.Zeki Xhevat Shulemaja nga Prishtina == Literatura == * [http://illyriapress.com/serbia-pranon-zyrtarisht-se-ne-koshare-i-jane-vrare-108-ushtare/ Serbia pranon zyrtarisht se në Koshare i janë vrarë 108 ushtarë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023083431/http://illyriapress.com/serbia-pranon-zyrtarisht-se-ne-koshare-i-jane-vrare-108-ushtare/ |date=23 Tetor 2019 }} == Referime == * {{Cite book|last=Di Giovanni|first=Janine|title=Madness Visible: A Memoir of War|year=2005|url=https://archive.org/details/madnessvisible00jani|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=9780375724558|pages=[https://archive.org/details/madnessvisible00jani/page/22 22]|language=en}} * {{Cite news|last=Steele|first=Jonathan|date=24 maj 1999|title=KLA shock at Nato blunder|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/1999/may/24/balkans3}} * Çetta, Muhamet (2003). Me UÇK-në në Koshare: nga vija e parë të frontit dhe nëpër Kosovën e pasluftës: 3 (në shqip). Prishtinë: Faik Konica. f. Backcover. Beteja e Kosharës ishte pjesë e mbledhjes së luftës së përgjithshme e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Kjo betejë dhe zhvillim nga ushtarët e GO-3 (më vonë Brigada 138 "Agim Ramadani" e UÇK-së) për të bërë mirë nga eprorët e tyre profesional dhe kombëtar: Agim Ramadani, Sali Çeku, Rrustem Berisha dhe Anton Quni * {{Cite web|date=9 prill 2017|title=Rrëfimi për Kosharen|url=https://telegrafi.com/rrefimi-per-kosharen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240117222904/https://telegrafi.com/rrefimi-per-kosharen/|archive-date=17 janar 2024|access-date=23 maj 2018|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq|quote=Brigada 138 në krye me komandantin Agim Ramadani ka arritur ta bëjë ti kufirin me vetëm 136 ushtarë në një njësi të vetes.}} * 5. [[PLANI HAPATSINOR Zona e Mbrojtur me Interes të Veçantë "Beteja e Koshares"]] * 6. "Pesëmbëdhjetë vjet nga Beteja e Koshares" . Telegrafi. 9 Prill 2014 * 7. "Një Kronologji e Kosovës - Lufta në Evropë - FRONTLINE - PBS" . * Tronditje e UÇK-së në gabimin e NATO-s * Kryeministri Mustafa: Bitka kod Kokaare simbol jedinstva i uzvišene žrtve za oslobođenje Kosova * {{Cite web|date=15 gusht 2020|title=E' morto Giuseppe Bider, papà di Francesco il combattente UCK ucciso in Kosovo|url=https://primabiella.it/cronaca/vaglio-biella-in-lutto-per-la-morte-di-giuseppe-bider/|website=Prima Biella|language=it}} * {{cite book|author=Muharrem Gashi|title=Kosharja altari i lirisë: dimensionet e luftës së Koshares dhe format e saj|url=https://books.google.com/books?id=xnVUNQAACAAJ|year=2006|publisher=Shtepia Botuese "Faik Konica"|isbn=9951061494|ref={{harvid|Gashi}}|first=Bahri|language=sq}} * {{cite book|last=Smiljanić|first=Spasoje|title=Agresija NATO: ratno vazduhoplovstvo i protivvazdušna odbrana u odbrani otadžbine|url=https://books.google.com/books?id=It3rSAAACAAJ|year=2009|isbn=978-86-912285-0-7|language=sr}} * {{cite book|author1=Nardulli, Bruce|author2=Perry, Walter L.|author3=Pirnie, Bruce R.|author4=Gordin, John IV|author5=McGinn, John G.|title=Disjointed War: Military Operations in Kosovo, 1999|url=https://books.google.com/books?id=M3n1hNI4XoAC|year=2002|publisher=Rand Corporation|isbn=978-0-8330-3231-7|ref={{harvid|Nardulli et al.}}|language=en}} * {{cite book|title=Coercive Diplomacy of NATO in Kosovo|url=https://books.google.com/books?id=IgznBwAAQBAJ&pg=PA95|year=2015|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-7668-1|pages=<!--95, 111, 173, 178, 179-->|language=en}} * {{cite book|last=Hockenos|first=Paul|title=Homeland Calling: Exile Patriotism & the Balkan Wars|url=https://books.google.com/books?id=e4pAs4JYSAMC|year=2003|publisher=Cornell University Press|isbn=0-8014-4158-7|pages=<!--238–239-->|language=en}} ==Linqe të Jashtme== *{{cite web|author=Glas javnosti|title=Jačanje upada iz Albanije|publisher=Glas javnosti|date=11 nëntor 1999|url=http://www.glas-javnosti.rs/clanak/glas-javnosti-09-05-2008/jacanje-upada-iz-albanije}} *{{cite news|last=Steele|first=Jonathan|title=Ghost village marks the battle that ended the war|work=The Guardian|location=London|date=17 korrik 1999|url=https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans|ref={{harvid|Steele|1999}}}} *{{cite news|title=Na današnji dan počela bitka na Košarama – poginulo 108 pripadnika VJ|date=9 prill 2015|publisher=Građanin|url=http://www.gradjanin.rs/na-danasnji-dan-pocela-bitka-na-kosarama-poginulo-108-pripadnika-vj/|ref={{harvid|Građanin|2015}}|access-date=1 mars 2021|archive-date=25 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225160826/http://www.gradjanin.rs/na-danasnji-dan-pocela-bitka-na-kosarama-poginulo-108-pripadnika-vj/|url-status=dead}} *{{cite news|author=Đorelijevski, Miloš|publisher=Mondo|title=HEROJI KOŠARA: Da li je sve bilo uzalud?|date=14 qershor 2016|url=http://mondo.rs/a911824/Info/Drustvo/Kosare-Bitka-za-Srbiju.html|ref={{harvid|Mondo|2016}}|access-date=1 mars 2021|archive-date=2 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702181020/http://mondo.rs/a911824/Info/Drustvo/Kosare-Bitka-za-Srbiju.html|url-status=dead}} *{{cite web|title=Kosovska vlada: Bitka na Košarama imala sveti cilj - razbijanje veštačke granice koja razdvaja Albance u dve odvojene države|publisher=KSP|year=2015|url=http://kossev.info/strana/arhiva/kosovska_vlada__bitka_na_kosarama_imala_sveti_cilj___razbijanje_vestacke_granice_koja_je_razdvaja_albance_u_dve_odvojene_drzave/5111|access-date=1 mars 2021|archive-date=23 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170623085132/http://kossev.info/strana/arhiva/kosovska_vlada__bitka_na_kosarama_imala_sveti_cilj___razbijanje_vestacke_granice_koja_je_razdvaja_albance_u_dve_odvojene_drzave/5111|url-status=dead}} *{{cite web|author=Marković, Dimitrije|title=На данашњи дан 9. априла 1999. био је Велики петак и почела је битка за Кошаре (ВИДЕО)|date=9 prill 2015|publisher=KM Novine|url=http://www.kmnovine.com/2015/04/9-1999.html|access-date=1 mars 2021|archive-date=3 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003182252/http://www.kmnovine.com/2015/04/9-1999.html|url-status=dead}} *{{cite web|title=Battle of Kosare: When 200 heroes stood against 2000 KLA and NATO soldiers|publisher=inSerbia|date=12 prill 2015|url=http://inserbia.info/today/2015/04/battle-of-kosare-when-200-heroes-stood-against-2000-kla-and-nato-soldiers/|access-date=1 mars 2021|archive-date=14 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161014152922/http://inserbia.info/today/2015/04/battle-of-kosare-when-200-heroes-stood-against-2000-kla-and-nato-soldiers/|url-status=dead}} *{{cite web|title=Podsjećanje na 9. april 1999. – bio je Veliki petak i počeo je pakao Košara (VIDEO)|publisher=in4s|year=2015|url=http://www.in4s.net/index.php/9-aprila-1999-bio-je-veliki-petak-poceo-je-pakao-kosara/?lang=lat}} *{{cite web|title=У паклу Кошара – неиспричана ратна прича|date=2013|publisher=Politika|url=http://www.politika.rs/scc/clanak/252821/U-paklu-Kosara-neispricana-ratna-prica}} *{{cite web|title=Pavković otkriva kako je izgledala bitka na Košarama: NATO, OVK i albanska vojska nisu nam oteli ni pedalj zemlje!|publisher=Srbija danas|date=20 qershor 2017|url=https://www.srbijadanas.com/vesti/info/pavkovic-otkriva-kako-je-izgledala-bitka-na-kosarama-nato-ovk-i-albanci-nisu-nam-oteli-ni-pedalj-2017-06-20}} *{{cite web|title=Bitka na Paštriku - bitka za Srbiju|publisher=Svedok|url=http://www.svedok.rs/index.asp?show=104807|access-date=2017-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021429/http://www.svedok.rs/index.asp?show=104807|archive-date=2017-11-12|url-status=dead}} *{{cite web|url=http://www.srbel.net/2012/03/25/komandant-odbrane-kosara-o-najtezoj-bici-kopnene-agresije-na-srj/?lang=lat|title=Komandant odbrane Košara o najtezoj bici kopnene agresije na SRJ|publisher=Srbel.net|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512195756/http://www.srbel.net/2012/03/25/komandant-odbrane-kosara-o-najtezoj-bici-kopnene-agresije-na-srj/?lang=lat|archive-date=12 maj 2013}} {{DEFAULTSORT:Kosare}} [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë]] [[Kategoria:1999 në Kosovë]] [[Kategoria:1999 në Serbi]] [[Kategoria:Konflikte në 1999]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Prill 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Maj 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Qershor 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Ndërhyrja e NATO-s në ish-Jugosllavi]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] 9lkao5wgmxnnscgety304cq95wvxeuo 2976448 2976432 2026-05-02T21:57:40Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 2976432 i bërë nga [[Special:Contributions/Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]] ([[User talk:Adhurim Jakupi|diskutimet]]), Arsyeja te faqja e diskutimit. 2976448 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Koshares | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:Arianit Koshare IMG 0049.JPG|330px]] | caption = '''Baza ushtarake serbe "Karaulla" në Koshare, e shkatërruar gjatë Luftës së Kosovës''' | date = 9 Prill – 10 Qershor 1999 | place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare, Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]]<br>[[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|Kufiri Kosovë – Shqipëri]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = | result = [[Marrëveshja e Kumanovës]] *Fitore e UÇK-së dhe NATO-s *Tërheqja e Ushtrisë Jugosllave nga Kosharja *UÇK-ja pushtoi bazën ushtarake serbe në Koshare | status = | combatant1 = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Ushtria e Shqipërisë]]<br>[[Skeda:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[NATO]] | combatant2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi]]<br>'''Mbështetur nga''':<br>[[Skeda:Flag of Russia.svg|25px|border]] Mercenarë rusë<br>[[Skeda:Flag of Ukraine.svg|25px|border]] Mercenarë ukrainas<br>[[Skeda:Flag of Greece.svg|25px|border]] Mercenarë grekë | combatant3 = | commander1 = [[Skeda:Flag of Kosova (1991–1999).svg|25px|border]] [[Agim Ramadani]]<br>[[Skeda:Flag of Kosova (1991–1999).svg|25px|border]] [[Sali Çekaj]]<br>[[Skeda:Flag of Kosova (1991–1999).svg|25px|border]] [[Anton Quni]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Rrustem Berisha]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Hisen Berisha]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Nasim Haradinaj]]<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] Kudusi Lama<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[Wesley Clark]] | commander2 = [[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Nebojsha Pavkoviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragutin Dimçevski]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Vidoje Kovaçeviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dushko Slivançanin]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragan Zhivanoviç]]<br>[[Skeda:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ljubinko Gjurkoviç]] | commander3 = | units1 = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] Grupi i tretë Operativ GO-3 (më vonë Brigada 138 "Agim Ramadani")<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] Divizioni i Kukësit<br>[[Skeda:Flag of NATO.svg|25px|border]] Legjionet Speciale të NATO-s<br>[[Skeda:Flag of USA.svg|25px|border]] Divizioni i 82-të Ajror | units2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada 549 e Motorizuar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Batalioni i 53-të Kufitar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada e 125-të e Motorizuar<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] Brigada e 63-të Parashutiste | units3 = | strength1 = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 136 luftëtarë (në fillim)<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 2,600 luftëtarë (në Maj)<br>[[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] Artileri dhe Tanke nga [[Ushtria e Shqipërisë]] <br>[[Skeda:Flag of USA.svg|25px|border]] Avionë amerikanë [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]] dhe [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] | strength2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 300 ushtarë (në fillim)<br>[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 4,000 ushtarë (në Maj) *600 paraushtarakë serbë dhe rusë | strength3 = | casualties1 = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 114 të vrarë <br> [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 423 të plagosur *3 vullnetarë të huaj: 1 italian,1 francez dhe 1 algjerian të vrarë në betejë | casualties2 = [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 108 të vrarë <br> [[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] 500 të plagosur<br>[[Skeda:Flag of Russia.svg|25px|border]] 1 mercenar rus i vrarë *1 Automjet ushtarak i shkatërruar *3 Tanke të shkatërruara | casualties3 = | notes = }} '''Beteja e Koshares''' u zhvillua nga [[9 Prill|9 Prilli]] [[1999]] deri më [[10 Qershor]] [[1999]] në kuadër të '''Operacionit Shigjeta''', ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) dhe [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]]. Beteja u zhvillua rreth Koshares në [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirin mes Kosovës dhe Shqipërisë]] gjatë [[Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO|Bombardimit të Jugosllavisë nga NATO]]. [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] mori mbështetje nga [[Forcat Tokësore Shqiptare|Ushtria e Shqipërisë]] dhe nga [[NATO|Forcat ajrore të NATO-s]]. Është njëra ndër betejat më të përgjakshme dhe më të suksesshme të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ushtarët e UÇK-së arritën të pushtonin bazën ushtarake serbe në Koshare dhe një numër zonash kufitare përreth pas një breshërie masive artilerie nga Ushtria Shqiptare dhe sulmet ajrore të [[NATO]]-s në vendet strategjike të ushtrisë jugosllave. Sulmi u koordinua kryesisht nga ushtria shqiptare, Divizioni i Kukësit nën komandën e gjeneralit [[Kudusi Lama]] i cili ishte në kontakt të drejtpërdrejtë me gjeneralin [[Wesley Clark]]. Iniciativat taktike në terren iu besuan komandantëve të UÇK-së që morën pjesë në betejë. Në këtë betejë Ushtria Jugosllave e humbi kontrollin e kufirit Kosovë–Shqipëri, e cila ishte një fitore e madhe për Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, duke e thyer kufirin dhe duke e mundësuar kalimin e sigurt të armëve dhe vullnetarëve nga Shqipëria për në Kosovë. Thyerja e kufirit në mes të Kosovës dhe Shqipërisë më 9 prill të vitit 1999, shënoi jo vetëm një fitore morale për UÇK-në, por ajo i hapi rrugë furnizimit me armatim dhe mbështetje logjistike për shumë zona të luftës në brendësi të Kosovës. Triumfi i luftëtarëve nga mbarë trojet shqiptare, të bashkuar në Brigadën 138, në krye të së cilës ishte komandanti [[Agim Ramadani]], bëri që të shembet muri gati 100 vjeçar i vënë në mes të Kosovës dhe Shqipërisë. Beteja e Koshares ishte njëra ndër hallkat më të fuqishme në zinxhirin e pakëputshëm të historisë kombëtare dhe si e tillë do të përkujtohet gjithmonë ndër shqiptarë. == Fillimi i Betejës == === 9 – 13 Prill: Ofensiva e UÇK-së === Më 9 Prill 1999, në orën 05:00 të mëngjesit, filloi një breshëri artilerie nga ana shqiptare e kufirit, në drejtim të bazës ushtarake serbe të Kosharës, e cila ishte e pushtuar nga Ushtria Jugosllave, në atë që u bë një nga betejat më të përgjakshme të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Ushtarët e UÇK-së sulmuan në 3 drejtime: Drejtimi i parë ishte drejt Rrasës së Koshares, drejtimi i dytë ishte drejt Bazës Ushtarake Serbe "Karaulla" dhe drejtimi i tretë ishte drejt Majës Gllava. Afërsisht 136 ushtarë të UÇK-së arritën në kufi dhe sulmuan pozicionet serbe. Në atë kohë rreth 300 ushtarë serbë të Ushtrisë Jugosllave ishin vendosur në vijën e frontit. Luftimet e përgjakshme zgjatën gjithë ditën. Nga ana e UÇK-së ranë dëshmorë 4 luftëtarë dhe u plagos 1, ndërsa nga ana e Ushtrisë Jugosllave u vranë 23 ushtarë serbë. Më vonë UÇK-ja e pushtoi Rrasën e Koshares dhe menjëherë filloi të përforcohet. Të nesërmen më 10 Prill, me mbështetje të artilerisë, UÇK-ja arriti që ta pushtojë edhe Majën Gllava dhe filloi ta bombardojë Bazën ushtarake serbe të Koshares, kjo i detyroi ushtarët serbë të largohen nga pozicionet e tyre dhe e braktisën bazën e tyre. Në orën 19:00 të mbrëmjes, ushtarët e UÇK-së arritën që të hynin në bazën ushtarake serbe dhe konfiskuan një sasi të konsiderueshme të armëve dhe mblodhën municionin ushtarak serb, gjithashtu u konfiskuan disa uniforma të Ushtrisë Jugosllave dhe rezerva ushqimore. Forcat Serbe u tërhoqën më pas drejt vijës së dytë të mbrojtjes mbi Bazën. Ato pozicione ishin shumë më të lehta për t'u mbrojtur. Të nesërmen, ushtarët rezervistë serbë mbërritën për të lehtësuar Ushtrinë e Parë. Një grup i ushtarëve të UÇK-së arritën që t'a ndërprejnë vijën e komunikimit jugosllav dhe e shkatërruan një automjet ushtarak jugosllav–transportues të blinduar. Gjatë natës, UÇK-ja e sulmoi Ushtrinë Jugosllave në Opijaz, duke u përpjekur të shkatërronte rezistencën e ushtarëve serbë, por me pak sukses. Atë natë ranë disa dëshmorë. Të nesërmen UÇK-ja përsëri i sulmoi pozicionet serbe, dhe arriti që ta thyejë rezistencën e vijës së dytë mbrojtëse të Ushtrisë Jugosllave, duke i shkaktuar humbje të mëdha në ushtarë. Ndërkohë Ushtria Jugosllave arriti që të sjellë Forcat e saj Speciale dhe gjithashtu disa copa artilerie. Më 13 Prill, pati përleshje mes Ushtrisë Shqiptare dhe Ushtrisë Jugosllave në kufirin pranë Krumës. === 14 Prill: Kundër-ofensiva Jugosllave ndaj Majës Gllava === Artileria e Ushtrisë Shqiptare dhe e UÇK-së vazhdoi të granatonte pozicionet e Ushtrisë Jugosllave nga Maja Gllava dhe Rrasa e Koshares. Shtabi i Ushtrisë Jugosllave vendosi të nisë një sulm të papritur ndaj UÇK-së. Më 14 Prill, ushtarët serbë sulmuan Majën Gllava. Distanca midis dy llogoreve të armikut nuk ishte më e gjatë se 50 metra. Ushtria Jugosllave nuk arriti që ta pushtojë Majën Gllava, dhe përsëri u detyrua të tërhiqet me humbje të mëdha. Fronti i Majës Gllava u stabilizua deri në fund të luftës, pa ndonjë ndryshim në vija. Gjatë muajit Prill 1999, nuk kishte ndonjë ndryshim në vijat e frontit në Rrasën e Koshares dhe të dyja palët pësuan humbje të mëdha. Shumë ushtarë serbë u vranë nga bombardimet e pandërprera të artilerisë shqiptare, dhe shumë luftëtarë shqiptarë të UÇK-së u vranë në përleshje të shumta me forcat serbe. === 26 – 27 Prill: Sulmi i UÇK-së në Rrasën e Koshares === Gjatë ditës, komandanti Hisen Berisha ka shkuar me veturë drejt bazës ushtarake serbe të Koshares, për t'u takuar me luftëtarët e UÇK-së. Në muzg, luftëtarët e UÇK-së u ndanë në dy grupe. Luftëtarët e UÇK-së hapën zjarr në drejtim të forcave serbo–jugosllave, në përpjekje për të tërhequr zjarr nga forcat serbe dhe për të identifikuar pozicionet e tyre. Luftimet e ashpra vazhduan deri në mëngjes, ku UÇK-ja i vrau 47 ushtarë serbë, ndërsa në palën shqiptare të UÇK-së u vranë 7 luftëtarë. === 10 – 11 Maj: Ofensiva Jugosllave në Rrasën e Koshares === Muaji Maj 1999, filloi me disa sulme të pasuksesshme të Ushtrisë Jugosllave në përpjekje për t'a marrë përsëri bazën ushtarake serbe të Koshares. Sulmet e saj u bënë të pasuksesshme për shkak të zjarrit të vazhdueshëm të artilerisë shqiptare që synonte pozicionet e tyre. Më 6 Maj, Ushtria Jugosllave kundërsulmoi në Rrasën e Koshares, në një përpjekje për të ndaluar bombardimet e artilerisë shqiptare. Pasoi një përleshje e përgjakshme, por Ushtria Jugosllave nuk arriti që ta pushtojë as Rrasën e Koshares. Më 10 Maj, Ushtria Jugosllave dërgoi dy tanke të modelit [[T-55]] për të ndihmuar në stabilizimin e ofensivës në Rrasën e Koshares. Kur tanket depërtuan në linjat e UÇK-së, ata përparuan mbi 100 metra në territorin e kontrolluar nga luftëtarët e UÇK-së, por UÇK-ja përsëri arriti që t'a mbante kontrollin e Rrasës së Koshares, falë heroizmit dhe trimërisë së luftëtarëve shqiptarë. Gjatë natës së 11 Majit, avionët e NATO-s hodhën dhjetëra bomba mbi trupat serbe të cilët kishin sulmuar pozicionet e UÇK-së rreth Rrasës së Koshares. Në këto sulme, NATO i vrau 16 ushtarë serbë dhe një oficer dhe i plagosi mbi 40 të tjerë. UÇK-ja e shfrytëzoi rastin për të sulmuar ushtarët serbë në pozicionet e tyre dhe i detyroi ata të ktheheshin mbrapa. === Maj: Përleshjet përreth fshatit Mërcaj === Gjatë mesit të muajit Maj, shumë luftime të përgjakshme u zhvilluan në fshatin Mërcaj, të cilat u morën përfundimisht nga Ushtria Jugosllave. Nga ana e UÇK-së pati shumë dëshmorë, por humbjet nga ana e Ushtrisë Jugosllave ishin edhe më të mëdha. === 19 Maj: Sulmi i UÇK-së afër Junikut === Më 19 Maj, UÇK-ja e sulmoi pozicionin e Forcave Speciale Serbe afër Junikut. Në këtë sulm UÇK-ja i vrau 14 pjesëtarë serbë të Forcave Speciale Serbe pas luftimeve të ashpra, ndërsa ata nuk pësuan asnjë humbje. Një nga të vrarët ishte mercenari rus i njohur me emrin Vitalih Bulakh Gleboviç. Dokumentet e marra nga trupi i Gleboviçit treguan se ai ishte një oficer i Ushtrisë Ruse, ndërsa Moska konfirmoi se ekzistonte një oficer me të njëjtin emër i cili ishte shkarkuar nga Ushtria Ruse për kushtet mjekësore me emrin që UÇK-ja kishte dhënë. UÇK-ja e paraqiti këtë si provë të përfshirjes së rusëve në Luftën e Kosovës dhe i dërgoi një letër të fortë proteste ambasadës ruse në Tiranë, duke i kërkuar 5,000 armë zjarri me municion si shpërblim për kthimin e trupit të Gleboviçit. === 21 Maj: Zjarri miqësor i NATO-s ndaj Karakollit të Koshares === Më 21 Maj, avionët e NATO-s gabimisht bombarduan pozicionet e UÇK-së, duke vrarë 7 luftëtarë. Kjo ishte tronditja më e madhe për UÇK-në nga gabimi i Aleatit të saj. Gjenerali i NATO-s [[Wesley Clark]] kërkoi falje për këtë gabim dhe tha se kishte ndodhur pa dashje. Gjatë muajit Maj, NATO zhvilloi operacione ajrore kundër caqeve serbe në Kosovë dhe Serbi, disa prej të cilave përfshinin dëmtime kolaterale - vdekje të civilëve. == Rëndësia == Beteja e Koshares është një ndër betejat më të mëdha të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] dhe [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Federale Jugosllave]]. Palët në këtë betejë kanë qenë të pabarabarta, por UÇK-ja ka pasur përparësi strategjike, pasi beteja është zhvilluar në kufirin me Shqipërinë administrative. Furnizimi ka qenë në nivel, e gjithashtu edhe morali i luftëtarëve ka qenë i lartë. Ushtria Jugosllave ka qenë e ndihmuar edhe nga mercenarët rusë e serbë. Veteranët e kësaj beteje, luftën kundër forcave ushtarake e policore serbe në Koshare e konsiderojnë si një betejë historike të luftës së UÇK-së. == Pasojat == [[Skeda:Kla members.jpg|parapamje|300px|Luftëtarët e UÇK-së që presin t'i dorëzojnë armët e tyre tek Marinsat Amerikanë, 30 Qershor 1999.]] Duke siguruar Postën Kufitare në Koshare, UÇK-ja nuk shpërtheu kurrë nga kjo urë e vogël dhe në fund të fundit ishte e suksesshme në sigurimin e një korridori nga [[Shqipëria]] përmes kësaj rruge. Më [[26 Maj]] [[1999]], shpërtheu [[Beteja e Pashtrikut]] ku edhe aty UÇK-ja ishte e suksesshme në pushtimin e Malit të [[Pashtriku]]t dhe fshatrave që gjenden përreth tij. Lufta e Kosovës zgjati deri më [[10 Qershor]] [[1999]]. Marrëveshja e Kumanovës u nënshkrua dhe Ushtria Jugosllave, Paramilitarët serbë dhe Forcat e Policisë u larguan nga Kosova me humbje të mëdha. KFOR-i hyri në Kosovë si forcë paqeruajtëse. UÇK-ja sipas kushteve të [[Marrëveshja e Kumanovës|Traktatit të Kumanovës]], u çarmatos dhe u shpërbë, megjithatë shumë nga luftëtarët e saj u larguan nga Kosova dhe u bashkuan me forcat shqiptare në [[Lufta në Luginën e Preshevës (1999–2001)|Luftën e Luginës së Preshevës]] dhe në [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftën e vitit 2001 në Maqedoni]]. == Trashëgimi == Në vitin 2005, [[Agim Ramadani]] dhe [[Sali Çekaj]] u dekoruan si Heronjtë e Kosovës nga Presidenti [[Ibrahim Rugova]] në 6 vjetorin e Betejës së Koshares. Një film artistik serb për Betejën e Koshares është vendosur për xhirime në fund të Qershorit të vitit 2020, nga ana e autoriteteve të Serbisë, dhe pritet të lëshohet për shikim në vitin 2023. == Humbjet == Beteja e Koshares zgjati 67 ditë, e cila mori shumë jetë nga të dyja palët, të UÇK-së dhe Ushtrisë Jugosllave. Nga ana e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] ranë dëshmorë 114 luftëtarë shqiptarë, ndërsa nga ana e [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtrisë Jugosllave]] u vranë 108 ushtarë serbë, në mesin e të cilëve u vra edhe mercenari rus [[Vitalih Bulakh Gleboviç]], por përveç këtij besohet se ka edhe më tepër Rusë të vrarë. Në mesin e dëshmorëve të UÇK-së në Koshare, u vranë edhe 2 ushtarë të NATO-s, Francezi [[Arnold Pierre]] dhe Italiani [[Françesko Giuzeppe]], poashtu u vra edhe ushtari nga [[Algjeria]] [[Muhamed Murad Ali]]. Nga humbjet e Ushtrisë Jugosllave në Koshare, u konstatua se 92 ushtarë serbë u vranë nga UÇK-ja dhe 16 të tjerë u vranë nga bombardimet e NATO-s, dhe kjo shifër doli se humbjet e Ushtrisë Jugosllave janë me 108 të vrarë. Ushtrisë Jugosllave iu shkatërruan edhe 3 tanke serbe dhe 1 automjet ushtarak. Këtë konstatim e ka vërtetuar edhe Serbia, në dokumentarin serb ku pasqyrohet Beteja e Koshares, i cili u shfaq më 9 prill 2019 në [[Radio Televizioni i Serbisë|Radio Televizionin e Serbisë]], ku protagonistët serbë që kanë shërbyer në Ushtrinë Jugosllave kanë treguar për tmerrin dhe humbjet që ua shkaktoi UÇK-ja, si dhe e kanë pranuar disfatën e Betejës së Koshares. ==Lista e 114 dëshmorëve të UÇK-së të rënë në Betejën e Koshares== ==== Heronjtë e luftës së UÇK-së që u martirizuan në Betejën e Kosharës janë renditur sipas emrit, emrit të prindit, mbiemrit dhe vendlindjes: ==== 1.Agim Hysni Ramadani nga Zhegra – Gjilan 2.Sali Beqir Çekaj nga Broliqi – Pejë 3.Abedin Hysen Murtezi nga Mollopolci – Shtimje 4.Abaz Isuf Thaçi nga Osdrini – Skënderaj 5.Abush Liman Loku nga Kutlini – Kaçanik 6.Adem Bajram Selmanaj nga Tropoja – Shqipëri 7.Afrim Mehmet Krasniqi nga Tërpeza – Malishevë 8.Afrim Ahmet Stojaku nga Arbana – Prizren 9.Afrim Bislim Selmanaj nga Savrova – Suharekë 10.Afrim Xhafer Gashi nga Hajvalia – Prishtinë 11.Ali Miftar Hasi nga Cermjani – Gjakovë 12.Ali Daut Ivaja nga Cërnilla – Ferizaj 13.Ali Sadik Fejzullahu nga Bajgora – Mitrovicë 14.Arben Skender Jusufi nga Cërrnica – Gjilan 15.Arsim Rexhep Rexhepi nga Sazlica – Ferizaj 16.Abdyl Ali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 17.Aziz Bajram Gashi nga Balinca – Malishevë 18.Bashkim Ramadan Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 19.Bashkim Mustafë Idrizi nga Gjakova 20.Bejtë Azem Kajdomqaj nga Dedaj – Prizren 21.Bekim Lutfi Thaçi nga Arbana – Prizren 22.Besim Saqip Rexhepi nga Ferizaji 23.Besim Ismajl Nuka nga Mitrovica 24.Besnik Sali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 25.Bujar Sali Jasiqi nga Jasiqi – Deçan 26.Bexhet Ajet Shabani nga Skenderaji 27.Burim Ajet Grajqevci nga Prishtina 28.Bylbyl Hazir Breqani nga Markaj – qyteti Bajram Curri – Shqipëri 29.Driton Gani Veliu nga Polaci – Skenderaj 30.Dukagjin Ruzhdi Vula nga Gjakova 31.Emin Ruzhdi Kryeziu nga Rogana – Dardanë, (ish-Kamenicë) 32.Zeqir Musli Dardhishta nga Korbaliqi – Kaçanik 33.Imri Pajazit Curri nga Hani i Elezit 34.Ernes Nazmi Zariqi nga Prishtina 35.Fadil Halil Maloku nga Gjocaj – Deçan 36.Faik Beqir Qabrati nga Pllaneja – Prizren 37.Fatmir Haki Kërqeli nga Ferizaji 38.Fatos Muhamet Ademaj nga Katundi i Ri – Pejë 39.Fatos Shefqet Limani nga Prishtina 40.Fetah Sylejman Sylejmani nga Opoja – Dragash 41.Fisnik Bajram Salihu nga Morina – Gjakovë 42.Fisnik Aledin Ibrahimi nga Beogradi 43.Fitush Rrustem Kukaj nga Prishtina 44.Florim Baki Maliqi nga Ferizaji 45.Françesko Giusseppe Bider nga Biella – Italia 46.Gazmend Zenel Berisha nga Peja 47.Genc Mustafë Bytyqi nga Gjakova 48.Gëzim Haxhi Morina nga Orllati – Gllogovc 49.Gëzim Sahit Sahiti nga Pojatishta – Ferizaj 50.Gëzim Rasim Berisha nga Drenasi 51.Halil Mehmet Bajraktari nga Drenasi 52.Hamdi Brahim Sheremeti nga Shipoli – Mitrovicë 53.Hamëz Ali Thaçi nga Xerxa – Rahovec 54.Harun Nebih Beka nga Gushavci – Mitrovicë 55.Hasan Salih Qerkini nga Zastoku – Ferizaj 56.Hasan Latifi nga Kumanova – Maqedonia e Veriut 57.Hafiz Rasim Tolaj nga Potoqani – Rahovec 58.Hysni Sylë Temaj nga Kuzhnini – Prizren 59.Ilir Ahmet Hoxha nga Arbana – Prizren 60.Ilmi Ismajl Bahtjari nga Blaqi – Dragash 61.Imer Isak Kryeziu nga Pagarusha – Malishevë 62.Ismet Esat Mustafa nga Çerkezi – Kumanovë, Maqedonia e Veriut 63.Izet Ali Beqiraj nga Baballoqi – Deçan 64.Izet Islam Morina nga Ostrozubi – Malishevë 65.Januz Mehmet Krasniqi nga Arbana – Prizren 66.Januz Qazim Zejnullahu nga Skifteraji – Vitia 67.Jusuf Ibush Hoxha nga Komorani – Drenas 68.Kasim Ibish Uka nga Ponosheci – Gjakovë 69.Korab Masar Binxhia nga Gjakova 70.Kreshnik Avdi Ademaj nga Peja 71.Leonard Dedë Palucaj nga Klina 72.Liman Aziz Rekaj nga Prelezi – Ferizaj 73.Luan Ruzhdi Gashi nga Hoqa e vogël – Rahovec 74.Lulzim Naim Veselaj nga Reçani – Suharekës 75.Lutfi Avdush Musiqi nga Vushtrria 76.Mejdi Avdullah Korrani nga Pozherani – Vitia 77.Mentor Isa Humolli nga Lupqi – Podujevë 78.Milazim Sadri Mavraj nga Istogu 79.Milazim Qazim Shala nga Baballoqi – Deçan 80.Muharrem Fadil Mehmeti nga Pakashtica – Podujevë 81.Mujdin Qerim Aliu nga Poroji – Tetovë, Maqedonia e Veriut 82.Muhamed Murad Ali nga Algjeria 83.Naim Shefket Orllati nga Brestovci – Rahovec 84.Nazim Misin Buduri nga Hoqa – Prizren 85.Nazim Mon Lushaj nga Arbana – Prizren 86.Nikollë Mhill Dodaj nga Dujaka – Gjakovë 87.Nijazi Ramiz Rexhepi nga Sllatina e Epërme – Vitia 88.Paillard Arnold Pierre nga Franca 89.Ramadan Gani Salihu nga Zastoku – Ferizaj 90.Ramiz Binak Krasniqi nga Denja – Rahovec 91.Ramush Ilaz Shatrolli nga Pleshina – Ferizaj 92.Remzi Danush Xhaferi nga Tanusha – Shkup, Maqedonia e Veriut 93.Rifat Sokol Qelaj nga Leqina – Skenderaj 94.Rifat Xhelil Kastrati nga Polluzha – Gllogovc 95.Rifat Xhafer Goxhuli nga Koliqi – Prishtinë 96.Rrahman Jetullah Tafa nga Carraleva – Shtimje 97.Safet Ymer Gjinovci nga Makërmali – Skenderaj 98.Safet Qemajl Rexhepi nga Zhitia – Viti 99.Selver Bajram Kryeziu nga Rogana – Dardanë, (ish-Kamenica) 100.Shaban Fetah Hajzeraj nga Veriqi – Istog 101.Shabi Faik Kajolli nga Shkupi, Maqedonia e Veriut 102.Shefqet Fazli Mustafa nga Gllogjani – Deçan 103.Shpëtim Idriz Bojku nga Peja 104.Sinan Sahit Thaçi nga Zojzi – Prizren 105.Sylejman Adem Shala nga Vidishiqi – Mitrovicë 106.Urim Gani Mehmeti nga Cërrnica – Gjilan 107.Xhafer Rexhë Thaçi nga Gjakova 108.Xhemajl Metë Fetahu nga Raushiqi – Pejë 109.Xhemshir Haziz Islami nga Mikushnica – Skenderaj 110.Xhevat Qaush Nitaj nga Vokshi – Deçan 111.Tafil Veli Osmanaj nga Kqiqi – Mitrovicë 112.Xhafer Haxhi Lipveci nga Gjakova 113.Xhevdet Rrustem Loshaj nga Carrabregu – Deçan 114.Zeki Xhevat Shulemaja nga Prishtina == Literatura == * [http://illyriapress.com/serbia-pranon-zyrtarisht-se-ne-koshare-i-jane-vrare-108-ushtare/ Serbia pranon zyrtarisht se në Koshare i janë vrarë 108 ushtarë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023083431/http://illyriapress.com/serbia-pranon-zyrtarisht-se-ne-koshare-i-jane-vrare-108-ushtare/ |date=23 Tetor 2019 }} == Referime == * {{Cite book|last=Di Giovanni|first=Janine|title=Madness Visible: A Memoir of War|year=2005|url=https://archive.org/details/madnessvisible00jani|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=9780375724558|pages=[https://archive.org/details/madnessvisible00jani/page/22 22]|language=en}} * {{Cite news|last=Steele|first=Jonathan|date=24 maj 1999|title=KLA shock at Nato blunder|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/1999/may/24/balkans3}} * Çetta, Muhamet (2003). Me UÇK-në në Koshare: nga vija e parë të frontit dhe nëpër Kosovën e pasluftës: 3 (në shqip). Prishtinë: Faik Konica. f. Backcover. Beteja e Kosharës ishte pjesë e mbledhjes së luftës së përgjithshme e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Kjo betejë dhe zhvillim nga ushtarët e GO-3 (më vonë Brigada 138 "Agim Ramadani" e UÇK-së) për të bërë mirë nga eprorët e tyre profesional dhe kombëtar: Agim Ramadani, Sali Çeku, Rrustem Berisha dhe Anton Quni * {{Cite web|date=9 prill 2017|title=Rrëfimi për Kosharen|url=https://telegrafi.com/rrefimi-per-kosharen/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240117222904/https://telegrafi.com/rrefimi-per-kosharen/|archive-date=17 janar 2024|access-date=23 maj 2018|website=[[Telegrafi.com]]|language=sq|quote=Brigada 138 në krye me komandantin Agim Ramadani ka arritur ta bëjë ti kufirin me vetëm 136 ushtarë në një njësi të vetes.}} * 5. [[PLANI HAPATSINOR Zona e Mbrojtur me Interes të Veçantë "Beteja e Koshares"]] * 6. "Pesëmbëdhjetë vjet nga Beteja e Koshares" . Telegrafi. 9 Prill 2014 * 7. "Një Kronologji e Kosovës - Lufta në Evropë - FRONTLINE - PBS" . * Tronditje e UÇK-së në gabimin e NATO-s * Kryeministri Mustafa: Bitka kod Kokaare simbol jedinstva i uzvišene žrtve za oslobođenje Kosova * {{Cite web|date=15 gusht 2020|title=E' morto Giuseppe Bider, papà di Francesco il combattente UCK ucciso in Kosovo|url=https://primabiella.it/cronaca/vaglio-biella-in-lutto-per-la-morte-di-giuseppe-bider/|website=Prima Biella|language=it}} * {{cite book|author=Muharrem Gashi|title=Kosharja altari i lirisë: dimensionet e luftës së Koshares dhe format e saj|url=https://books.google.com/books?id=xnVUNQAACAAJ|year=2006|publisher=Shtepia Botuese "Faik Konica"|isbn=9951061494|ref={{harvid|Gashi}}|first=Bahri|language=sq}} * {{cite book|last=Smiljanić|first=Spasoje|title=Agresija NATO: ratno vazduhoplovstvo i protivvazdušna odbrana u odbrani otadžbine|url=https://books.google.com/books?id=It3rSAAACAAJ|year=2009|isbn=978-86-912285-0-7|language=sr}} * {{cite book|author1=Nardulli, Bruce|author2=Perry, Walter L.|author3=Pirnie, Bruce R.|author4=Gordin, John IV|author5=McGinn, John G.|title=Disjointed War: Military Operations in Kosovo, 1999|url=https://books.google.com/books?id=M3n1hNI4XoAC|year=2002|publisher=Rand Corporation|isbn=978-0-8330-3231-7|ref={{harvid|Nardulli et al.}}|language=en}} * {{cite book|title=Coercive Diplomacy of NATO in Kosovo|url=https://books.google.com/books?id=IgznBwAAQBAJ&pg=PA95|year=2015|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-7668-1|pages=<!--95, 111, 173, 178, 179-->|language=en}} * {{cite book|last=Hockenos|first=Paul|title=Homeland Calling: Exile Patriotism & the Balkan Wars|url=https://books.google.com/books?id=e4pAs4JYSAMC|year=2003|publisher=Cornell University Press|isbn=0-8014-4158-7|pages=<!--238–239-->|language=en}} ==Linqe të Jashtme== *{{cite web|author=Glas javnosti|title=Jačanje upada iz Albanije|publisher=Glas javnosti|date=11 nëntor 1999|url=http://www.glas-javnosti.rs/clanak/glas-javnosti-09-05-2008/jacanje-upada-iz-albanije}} *{{cite news|last=Steele|first=Jonathan|title=Ghost village marks the battle that ended the war|work=The Guardian|location=London|date=17 korrik 1999|url=https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans|ref={{harvid|Steele|1999}}}} *{{cite news|title=Na današnji dan počela bitka na Košarama – poginulo 108 pripadnika VJ|date=9 prill 2015|publisher=Građanin|url=http://www.gradjanin.rs/na-danasnji-dan-pocela-bitka-na-kosarama-poginulo-108-pripadnika-vj/|ref={{harvid|Građanin|2015}}|access-date=1 mars 2021|archive-date=25 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191225160826/http://www.gradjanin.rs/na-danasnji-dan-pocela-bitka-na-kosarama-poginulo-108-pripadnika-vj/|url-status=dead}} *{{cite news|author=Đorelijevski, Miloš|publisher=Mondo|title=HEROJI KOŠARA: Da li je sve bilo uzalud?|date=14 qershor 2016|url=http://mondo.rs/a911824/Info/Drustvo/Kosare-Bitka-za-Srbiju.html|ref={{harvid|Mondo|2016}}|access-date=1 mars 2021|archive-date=2 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702181020/http://mondo.rs/a911824/Info/Drustvo/Kosare-Bitka-za-Srbiju.html|url-status=dead}} *{{cite web|title=Kosovska vlada: Bitka na Košarama imala sveti cilj - razbijanje veštačke granice koja razdvaja Albance u dve odvojene države|publisher=KSP|year=2015|url=http://kossev.info/strana/arhiva/kosovska_vlada__bitka_na_kosarama_imala_sveti_cilj___razbijanje_vestacke_granice_koja_je_razdvaja_albance_u_dve_odvojene_drzave/5111|access-date=1 mars 2021|archive-date=23 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170623085132/http://kossev.info/strana/arhiva/kosovska_vlada__bitka_na_kosarama_imala_sveti_cilj___razbijanje_vestacke_granice_koja_je_razdvaja_albance_u_dve_odvojene_drzave/5111|url-status=dead}} *{{cite web|author=Marković, Dimitrije|title=На данашњи дан 9. априла 1999. био је Велики петак и почела је битка за Кошаре (ВИДЕО)|date=9 prill 2015|publisher=KM Novine|url=http://www.kmnovine.com/2015/04/9-1999.html|access-date=1 mars 2021|archive-date=3 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003182252/http://www.kmnovine.com/2015/04/9-1999.html|url-status=dead}} *{{cite web|title=Battle of Kosare: When 200 heroes stood against 2000 KLA and NATO soldiers|publisher=inSerbia|date=12 prill 2015|url=http://inserbia.info/today/2015/04/battle-of-kosare-when-200-heroes-stood-against-2000-kla-and-nato-soldiers/|access-date=1 mars 2021|archive-date=14 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161014152922/http://inserbia.info/today/2015/04/battle-of-kosare-when-200-heroes-stood-against-2000-kla-and-nato-soldiers/|url-status=dead}} *{{cite web|title=Podsjećanje na 9. april 1999. – bio je Veliki petak i počeo je pakao Košara (VIDEO)|publisher=in4s|year=2015|url=http://www.in4s.net/index.php/9-aprila-1999-bio-je-veliki-petak-poceo-je-pakao-kosara/?lang=lat}} *{{cite web|title=У паклу Кошара – неиспричана ратна прича|date=2013|publisher=Politika|url=http://www.politika.rs/scc/clanak/252821/U-paklu-Kosara-neispricana-ratna-prica}} *{{cite web|title=Pavković otkriva kako je izgledala bitka na Košarama: NATO, OVK i albanska vojska nisu nam oteli ni pedalj zemlje!|publisher=Srbija danas|date=20 qershor 2017|url=https://www.srbijadanas.com/vesti/info/pavkovic-otkriva-kako-je-izgledala-bitka-na-kosarama-nato-ovk-i-albanci-nisu-nam-oteli-ni-pedalj-2017-06-20}} *{{cite web|title=Bitka na Paštriku - bitka za Srbiju|publisher=Svedok|url=http://www.svedok.rs/index.asp?show=104807|access-date=2017-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112021429/http://www.svedok.rs/index.asp?show=104807|archive-date=2017-11-12|url-status=dead}} *{{cite web|url=http://www.srbel.net/2012/03/25/komandant-odbrane-kosara-o-najtezoj-bici-kopnene-agresije-na-srj/?lang=lat|title=Komandant odbrane Košara o najtezoj bici kopnene agresije na SRJ|publisher=Srbel.net|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512195756/http://www.srbel.net/2012/03/25/komandant-odbrane-kosara-o-najtezoj-bici-kopnene-agresije-na-srj/?lang=lat|archive-date=12 maj 2013}} {{DEFAULTSORT:Kosare}} [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë]] [[Kategoria:1999 në Kosovë]] [[Kategoria:1999 në Serbi]] [[Kategoria:Konflikte në 1999]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Prill 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Maj 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Qershor 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Ndërhyrja e NATO-s në ish-Jugosllavi]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] 2d9a1idyk18e22582h4hfjyrmtjogkx 0 43634 2976476 2874831 2026-05-02T22:48:59Z Leutrim.P 113691 2976476 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Sali Çekaj | image = Sali Çekaj Statur 2.jpg | image_size = 300px | caption = Busti i Heroit Sali Çekaj para komunës së Deçanit | birth_date = 22 Qershor 1956 | birth_place = [[Broliqi|Broliq]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 19 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''Veterani''' | birthname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|32px]] [[Kosova]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1999 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 134 <br> Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Loxhës]] <br> *[[Beteja e Koshares]] | battles_label = | awards = *[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br> *[[Medalja e Artë e Pavarësisë]] | relations = | laterwork = }} '''Sali Çekaj''' ([[22 Qershor]] [[1956]] – [[19 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''Veterani''' ishte njëri nga komandantët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] dhe aktivist i madh i kombit shqiptar. Lindi më [[22 qershor]] [[1956]] në fshatin [[Broliqi|Broliq]] të [[Komuna e Deçanit|Komunës së Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[19 prill]] [[1999]] në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]] të rajonit të [[Gjakovë|Gjakovës]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]], në [[Beteja e Loxhës|Betejën e Loxhës]] dhe në disa beteja të Luginës së Baranit si komandant i Brigadës 134. Që nga viti 1991 ai organizoi me sukses sulme guerile ndaj stacioneve policore serbe në shumë fshatra të Rrafshit të Dukagjinit. Sali Çekaj ishte komandanti i parë i dy grupeve të para ushtarake që kishin kryer stërvitje ushtarake midis viteve 1990 dhe 1991 në [[Shqipëri]]. Pjesë e atyre grupeve ishin edhe [[Adem Jashari]] dhe [[Zahir Pajaziti]]. Ai ishte gjithashtu një nga komandantët kryesorë të [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]] dhe ishte kryehartuesi i gjithë planit të operacionit ushtarak të vijës luftarake në Betejën e Koshares. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Ai është nderuar edhe me "Flamurin e Kapitol Hill" si Heroi Kombëtar i Kosovës me miratimin e senatorëve amerikanë. Sali Çekaj si udhëheqës i forcave të para ushtarake guerile të Dukagjinit me Adem Jasharin si udhëheqës të rajonit të Drenicës dhe Zahir Pajazitin udhëheqës të rajonit të Llapit, bashkëpunoi në sulmet guerile në stacionet policore serbe që nga viti 1991. Për shkak të veprimtarisë së tij paraushtarake ai kishte vështirësi të qëndronte në Kosovë dhe kërkohej nga policia serbe. Ai ishte jurist i diplomuar, ushtarak me karrierë dhe ishte avokati i parë në Kosovë që filloi zbatimin e “Kushtetutës së Kaçanikut” në institucionet e Kosovës në atë kohë. Emri i Sali Çekajt figuron në shumë aktivitete të lëvizjeve dhe organizatave politike që nga viti 1981 e tutje, kur ai u përfshi në demonstratat e asaj kohe. Gjatë vitit 1990, Sali Çekaj kontribuoi intensivisht në zgjerimin dhe forcimin e rrjetit të shqiptarëve të angazhuar në lëvizjen për liri, si në Kosovë ashtu edhe në Evropë. [[Skeda:Sali Çekaj Grabstein.jpg|parapamje|Guri i varrit të heroit Sali Çekaj në kompleksin memorial të dëshmorëve në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]].]] ==Jeta== Aktivitetin Patriotik Sali Çekaj e filloi në vitin 1981 ku demonstratat masive gjithëpopullore e gjejnë në mesin e tyre. Ndryshimet e mëdha politike të viteve 1990 e gjejnë në krye të udhëheqjes politike në Komunën e Deçanit. Ai vihet në ballë të të gjitha kërkesave gjithëpopullore të kohës, siç ishin protestat tubimet dhe marshimet drejt Prishtinës në përkrahje të minatorëve të Trepçës. Ai doli haptas në përkrahje të tyre në emër të të gjitha strukturave dhe udhëheqjes së Komunës së Deçanit. Ishte në ballë te luftës politike kundër ndryshimeve kushtetuese, dorëzimit masiv te librezave te LKJ e cila filloi pikërisht në gjykatën komunale ku e kishte bazën. Jo rastësisht kjo gjykatë u quajt çerdhe e nacionalizmit shqiptar nga UDB. Ishte njëri nder themeluesit e LDK dhe pluralizmit në Deçan, ishte edhe kryetar KKPP. Ishte njëri nder hartuesit kryesor te statutit komunal në bazë te kushtetutës se Kaçanikut. Te gjitha këto aktivitete dhe shume te tjera, Sali Qekun e vejnë në shënjestër te UDB te cilët e gjurmojnë hap pas hapi edhe një dite vërsulen për ta arrestuar, por fale gjeturis se ti dhe disa shokëve aj arriti te ju shpëtoj dhe arratiset në Gjermani. Menjëherë pas arritjes në Gjermani ai vazhdon aktivitetin e ti politik pranë degës së LDK. Krahas saj edhe atë ushtarak pranë M.M.R.K. == Veprimtaria patriotike == Pas një marrëveshje në mes te udheqjes se Shqipërisë dhe asaj te Kosovës për stërvitje ushtarake te te rinjeve nga Kosova dhe trevat shqiptare Sali Çekajn e gjejmë nder te paret në këto stërvitje, edhe pse aj kishte njohuri te mjafuteshme profesionale sepse ishte oficer rezervë. Qëllimi i ti ishte që krahas stërvitjeve taktiko fizike te nihej për se afërmi me te gjithë shokët me te cilët me vone do te bëheshin bartësit kryesor te ngjarjeve te mëdha që ndodhen në Kosovë, që nga sulmet e para guerile e gjere ke lufta e hapur. Te dy grupet, tash me te njohura për opinionin shqiptar si grupi i pare në përbërje te te cilit ishin heronjet e kombit Sali Çekaj , Zahir Pajaziti dhe Ahmet Hoxha dhe grupi i dyte që në mes kishte edhe heronjet Adem Jashari, Ilaz Kodra dhe te tjerë, ishin edhe do te mbeten bazamenti kryesor mbi te cilën u ndërtua e gjithë ajo që quhet luftë e armatosur. Fillimi i saj filloj në dhjetor te 1991 kur këta trima te armatosur gjere në dhembe thyen kufirin Shqiptaro-Shqiptar dhe nen komandën e Sali Çekaj u futen në Kosove duke u shpërndare në te gjitha trevat Shqiptare edhe kështu filluan luftën e armatosur për te mos e ndalur deri në qlirimin definitiv te vendit. E tera kjo ngjarje që nga Shqipëria e gjer sa përfundoj ishte nen komandën e Sali Çekaj. E them këtë argument për të vërtetuar me fakte konkrete një të vërtetë shum te madhe mbi te cilën do te ndërtohet e gjithë e vërteta historike për luftën në Kosove. Këta ishin nismëtaret e pare te luftës në Kosove dhe Sali Çekaj ishte komandanti i pare i kësaj nisme i cili nuk e ndali kurrë deri në renjen e ti heroike si komandant në koshare. Te gjitha aksionet guerile që u kryhen në Kosove u kryen nga këta trima te udhequr dhe koordinuar nga tre kolosët Sali Çekaj , Adem Jashari dhe Zahir Pajaziti. Gjdo veprimtari politiko-ushtarake që ndodhi në Dukagjinin në këto periudha kohore është e lidhur ngushtë me emrin e Sali Çekaj. Sa do që elita e kuqe panslaviste tenton ta eliminoj ketë figurë te madhe prej nacional demokrati, nga historia ma e re e Kosovës, ajo ngritët edhe rritet edhe me madhështore, me fitimtare duke u shtrire dhe përqafuar në tere hapësirën Shqiptare dhe behet figura me e dashur, me çmuar dhe ma e respektuar e kohës. Pas gjithë këtyre aktiviteteve politiko-ushtarake në Dukagjin edhe me gjere Sali Çekaj lufta e hapur e gjene në majat e organizimit ushtarak pran MMRK te udhequr nga Ahmet Krasniqi. Sali Çekaj se bashku me shok vuri bazat e para te keti organizimi në Dukagjin. Nga prilli i 1998 aj se bashku me Rrustem Bruqin, Adem Ukhagjen e shume shoke te tjerë shtrinë ketë organizim në shume territore te Dukagjinit ku me vone do te vendoset shtabi me te tri brigadat operative 131, 133,134 te komanduar nga komandat Tahir Zemaj. Baza në tropoj për shpërndamjen e armatimit, via e funizimit përmes vokshit që komandohej nga komandant Guri-Adem Ukhagja, baza në shkollën e viqidolit ku vendos komanda e udhequr nga Tahir Zema, mbi 100 Ushtar që Rrustem Bruqi me shoke i sollen nga Kosova në Shqipëri me te cilët u formuan këto tri brigada operative, via e furnizimit nga shtetet premdimore ishin rezultat i punës se Sali Qekut me shok. Pas futjes se njësive operative në Kosove nen komandën te Tahir Zemaj Saili Çekaj pati rol kyqe në komandën e keti shtabi aj ishte edhe komandant i brigadës 134. Këto njësi operative patën një mori suksesesh në disa bedeja si ajo e Llukës dhe ajo e Loxhës në te cilën ra heroikisht bashkëpunëtori dhe bashkideatori me i ngushtë i Saliut Rrustem Bruqi. Krahas këtyre sukseseve ata patën edhe shume pengesa serioze nga i ashtuquajturi SHPUQK. Edhe pse në mes te MMRK dhe SHPUQK u arrit një marrëveshje në Oslo, SHPUQK kurrë nuk e respektoj atë. Aj në vazhdimësi I sabotoj dhe ju solli pengesa me serioze në teren. Ata arritën deri në aktin me te shëmtuar te histories duke bere atë në kryeqendern e Shqiptaries Tiran, vranë ministrin e mbrojtjes kolonel Ahmet Krasniqin. Historia po përsëritet si në luftën e dyte botërore dhe pas saj. Komunistet Shqiptar te dirigjuar nga ideologët bolshevik panslavist, Dushan Mugosha, Milladin Popovici, prishen marrëveshjen e Mukjes në Shqipëri dhe filluan likuidimin e elitës nacionaliste Shqiptare në te dy anët e kufirit e cila vazhdoj deri në ditët e sotme. Në Tiran ndodhi vazhdimsija, Mugoshet dhe Popovicet e rinje tradhtuan marrëveshjen e Oslos dhe filluan likuidimet ndaj udheqjes institucionale. Ata nuk mund ta shihnin në krye te ushtries se Kosovës një bire te familjes nacionaliste, një nip te nacionalistit Aziz Zhilivoda, një nxënës te ideologut te madh nacional-demokrat Metush Krasniqit. Prandaj duhet përdorur strategjia e njohur bolshevike, pastrim kokash te mëdha që nesër rruga drejt pushtetit te jetë pa pengesa. Dhe kjo ndodhi, filloj me Ahmet Krasniqin dhe përfundoj me Isuf Haklin. Këtu ngjarjet morën tatepjeten, Sali Çekaj i përjetoj shum rënd, ati ja gjymtuan pjesët kryesore te trupit dhe kështu i plagosur shum rend vazhdoj rrugën drejt Kosharës i cili se bashku me Agim Ramadanin ishin ideologët dhe zbatuesit kryesor te ngjarjes se madhe historike te pastrimit te kufirit Kosovë-Shqipëri deri në rënjen e tyre heroike në fushën e nderit te cilët ranë për te mos vdekur kurrë edhe kështu u bene gurthemel i fort i përmotshëm i Shtetit të Pavarur të Kosovës. == Mirënjohjet == * [[Urdhëri Hero i Kosovës]] * [[Medalja e Artë e Pavarësisë]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20160625044447/http://salicekaj.com/ www.salicekaj.com] * [https://web.archive.org/web/20160412074125/http://www.salicekaj.ch/ www.salicekaj.ch] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1956]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] ==Shiko edhe== *[[Beteja e Koshares]] *[[Lufta e Kosovës]] *[[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|Pavarësia e Kosovës]] == Burime == d8mrtrd8lufjmx0d89hukbwps96td5k 2976479 2976476 2026-05-02T22:51:27Z Leutrim.P 113691 2976479 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Sali Çekaj | image = Sali Çekaj Statur 2.jpg | image_size = 300px | caption = Busti i Heroit Sali Çekaj para komunës së Deçanit | birth_date = 22 Qershor 1956 | birth_place = [[Broliqi|Broliq]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 19 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''Veterani''' | birthname = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|32px]] [[Republika e Parë e Kosovës|Kosova]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1999 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 134 <br> Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Loxhës]] <br> *[[Beteja e Koshares]] | battles_label = | awards = *[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br> *[[Medalja e Artë e Pavarësisë]] | relations = | laterwork = }} '''Sali Çekaj''' ([[22 Qershor]] [[1956]] – [[19 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''Veterani''' ishte njëri nga komandantët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] dhe aktivist i madh i kombit shqiptar. Lindi më [[22 qershor]] [[1956]] në fshatin [[Broliqi|Broliq]] të [[Komuna e Deçanit|Komunës së Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[19 prill]] [[1999]] në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]] të rajonit të [[Gjakovë|Gjakovës]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]], në [[Beteja e Loxhës|Betejën e Loxhës]] dhe në disa beteja të Luginës së Baranit si komandant i Brigadës 134. Që nga viti 1991 ai organizoi me sukses sulme guerile ndaj stacioneve policore serbe në shumë fshatra të Rrafshit të Dukagjinit. Sali Çekaj ishte komandanti i parë i dy grupeve të para ushtarake që kishin kryer stërvitje ushtarake midis viteve 1990 dhe 1991 në [[Shqipëri]]. Pjesë e atyre grupeve ishin edhe [[Adem Jashari]] dhe [[Zahir Pajaziti]]. Ai ishte gjithashtu një nga komandantët kryesorë të [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]] dhe ishte kryehartuesi i gjithë planit të operacionit ushtarak të vijës luftarake në Betejën e Koshares. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Ai është nderuar edhe me "Flamurin e Kapitol Hill" si Heroi Kombëtar i Kosovës me miratimin e senatorëve amerikanë. Sali Çekaj si udhëheqës i forcave të para ushtarake guerile të Dukagjinit me Adem Jasharin si udhëheqës të rajonit të Drenicës dhe Zahir Pajazitin udhëheqës të rajonit të Llapit, bashkëpunoi në sulmet guerile në stacionet policore serbe që nga viti 1991. Për shkak të veprimtarisë së tij paraushtarake ai kishte vështirësi të qëndronte në Kosovë dhe kërkohej nga policia serbe. Ai ishte jurist i diplomuar, ushtarak me karrierë dhe ishte avokati i parë në Kosovë që filloi zbatimin e “Kushtetutës së Kaçanikut” në institucionet e Kosovës në atë kohë. Emri i Sali Çekajt figuron në shumë aktivitete të lëvizjeve dhe organizatave politike që nga viti 1981 e tutje, kur ai u përfshi në demonstratat e asaj kohe. Gjatë vitit 1990, Sali Çekaj kontribuoi intensivisht në zgjerimin dhe forcimin e rrjetit të shqiptarëve të angazhuar në lëvizjen për liri, si në Kosovë ashtu edhe në Evropë. [[Skeda:Sali Çekaj Grabstein.jpg|parapamje|Guri i varrit të heroit Sali Çekaj në kompleksin memorial të dëshmorëve në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]].]] ==Jeta== Aktivitetin Patriotik Sali Çekaj e filloi në vitin 1981 ku demonstratat masive gjithëpopullore e gjejnë në mesin e tyre. Ndryshimet e mëdha politike të viteve 1990 e gjejnë në krye të udhëheqjes politike në Komunën e Deçanit. Ai vihet në ballë të të gjitha kërkesave gjithëpopullore të kohës, siç ishin protestat tubimet dhe marshimet drejt Prishtinës në përkrahje të minatorëve të Trepçës. Ai doli haptas në përkrahje të tyre në emër të të gjitha strukturave dhe udhëheqjes së Komunës së Deçanit. Ishte në ballë te luftës politike kundër ndryshimeve kushtetuese, dorëzimit masiv te librezave te LKJ e cila filloi pikërisht në gjykatën komunale ku e kishte bazën. Jo rastësisht kjo gjykatë u quajt çerdhe e nacionalizmit shqiptar nga UDB. Ishte njëri nder themeluesit e LDK dhe pluralizmit në Deçan, ishte edhe kryetar KKPP. Ishte njëri nder hartuesit kryesor te statutit komunal në bazë te kushtetutës se Kaçanikut. Te gjitha këto aktivitete dhe shume te tjera, Sali Qekun e vejnë në shënjestër te UDB te cilët e gjurmojnë hap pas hapi edhe një dite vërsulen për ta arrestuar, por fale gjeturis se ti dhe disa shokëve aj arriti te ju shpëtoj dhe arratiset në Gjermani. Menjëherë pas arritjes në Gjermani ai vazhdon aktivitetin e ti politik pranë degës së LDK. Krahas saj edhe atë ushtarak pranë M.M.R.K. == Veprimtaria patriotike == Pas një marrëveshje në mes te udheqjes se Shqipërisë dhe asaj te Kosovës për stërvitje ushtarake te te rinjeve nga Kosova dhe trevat shqiptare Sali Çekajn e gjejmë nder te paret në këto stërvitje, edhe pse aj kishte njohuri te mjafuteshme profesionale sepse ishte oficer rezervë. Qëllimi i ti ishte që krahas stërvitjeve taktiko fizike te nihej për se afërmi me te gjithë shokët me te cilët me vone do te bëheshin bartësit kryesor te ngjarjeve te mëdha që ndodhen në Kosovë, që nga sulmet e para guerile e gjere ke lufta e hapur. Te dy grupet, tash me te njohura për opinionin shqiptar si grupi i pare në përbërje te te cilit ishin heronjet e kombit Sali Çekaj , Zahir Pajaziti dhe Ahmet Hoxha dhe grupi i dyte që në mes kishte edhe heronjet Adem Jashari, Ilaz Kodra dhe te tjerë, ishin edhe do te mbeten bazamenti kryesor mbi te cilën u ndërtua e gjithë ajo që quhet luftë e armatosur. Fillimi i saj filloj në dhjetor te 1991 kur këta trima te armatosur gjere në dhembe thyen kufirin Shqiptaro-Shqiptar dhe nen komandën e Sali Çekaj u futen në Kosove duke u shpërndare në te gjitha trevat Shqiptare edhe kështu filluan luftën e armatosur për te mos e ndalur deri në qlirimin definitiv te vendit. E tera kjo ngjarje që nga Shqipëria e gjer sa përfundoj ishte nen komandën e Sali Çekaj. E them këtë argument për të vërtetuar me fakte konkrete një të vërtetë shum te madhe mbi te cilën do te ndërtohet e gjithë e vërteta historike për luftën në Kosove. Këta ishin nismëtaret e pare te luftës në Kosove dhe Sali Çekaj ishte komandanti i pare i kësaj nisme i cili nuk e ndali kurrë deri në renjen e ti heroike si komandant në koshare. Te gjitha aksionet guerile që u kryhen në Kosove u kryen nga këta trima te udhequr dhe koordinuar nga tre kolosët Sali Çekaj , Adem Jashari dhe Zahir Pajaziti. Gjdo veprimtari politiko-ushtarake që ndodhi në Dukagjinin në këto periudha kohore është e lidhur ngushtë me emrin e Sali Çekaj. Sa do që elita e kuqe panslaviste tenton ta eliminoj ketë figurë te madhe prej nacional demokrati, nga historia ma e re e Kosovës, ajo ngritët edhe rritet edhe me madhështore, me fitimtare duke u shtrire dhe përqafuar në tere hapësirën Shqiptare dhe behet figura me e dashur, me çmuar dhe ma e respektuar e kohës. Pas gjithë këtyre aktiviteteve politiko-ushtarake në Dukagjin edhe me gjere Sali Çekaj lufta e hapur e gjene në majat e organizimit ushtarak pran MMRK te udhequr nga Ahmet Krasniqi. Sali Çekaj se bashku me shok vuri bazat e para te keti organizimi në Dukagjin. Nga prilli i 1998 aj se bashku me Rrustem Bruqin, Adem Ukhagjen e shume shoke te tjerë shtrinë ketë organizim në shume territore te Dukagjinit ku me vone do te vendoset shtabi me te tri brigadat operative 131, 133,134 te komanduar nga komandat Tahir Zemaj. Baza në tropoj për shpërndamjen e armatimit, via e funizimit përmes vokshit që komandohej nga komandant Guri-Adem Ukhagja, baza në shkollën e viqidolit ku vendos komanda e udhequr nga Tahir Zema, mbi 100 Ushtar që Rrustem Bruqi me shoke i sollen nga Kosova në Shqipëri me te cilët u formuan këto tri brigada operative, via e furnizimit nga shtetet premdimore ishin rezultat i punës se Sali Qekut me shok. Pas futjes se njësive operative në Kosove nen komandën te Tahir Zemaj Saili Çekaj pati rol kyqe në komandën e keti shtabi aj ishte edhe komandant i brigadës 134. Këto njësi operative patën një mori suksesesh në disa bedeja si ajo e Llukës dhe ajo e Loxhës në te cilën ra heroikisht bashkëpunëtori dhe bashkideatori me i ngushtë i Saliut Rrustem Bruqi. Krahas këtyre sukseseve ata patën edhe shume pengesa serioze nga i ashtuquajturi SHPUQK. Edhe pse në mes te MMRK dhe SHPUQK u arrit një marrëveshje në Oslo, SHPUQK kurrë nuk e respektoj atë. Aj në vazhdimësi I sabotoj dhe ju solli pengesa me serioze në teren. Ata arritën deri në aktin me te shëmtuar te histories duke bere atë në kryeqendern e Shqiptaries Tiran, vranë ministrin e mbrojtjes kolonel Ahmet Krasniqin. Historia po përsëritet si në luftën e dyte botërore dhe pas saj. Komunistet Shqiptar te dirigjuar nga ideologët bolshevik panslavist, Dushan Mugosha, Milladin Popovici, prishen marrëveshjen e Mukjes në Shqipëri dhe filluan likuidimin e elitës nacionaliste Shqiptare në te dy anët e kufirit e cila vazhdoj deri në ditët e sotme. Në Tiran ndodhi vazhdimsija, Mugoshet dhe Popovicet e rinje tradhtuan marrëveshjen e Oslos dhe filluan likuidimet ndaj udheqjes institucionale. Ata nuk mund ta shihnin në krye te ushtries se Kosovës një bire te familjes nacionaliste, një nip te nacionalistit Aziz Zhilivoda, një nxënës te ideologut te madh nacional-demokrat Metush Krasniqit. Prandaj duhet përdorur strategjia e njohur bolshevike, pastrim kokash te mëdha që nesër rruga drejt pushtetit te jetë pa pengesa. Dhe kjo ndodhi, filloj me Ahmet Krasniqin dhe përfundoj me Isuf Haklin. Këtu ngjarjet morën tatepjeten, Sali Çekaj i përjetoj shum rënd, ati ja gjymtuan pjesët kryesore te trupit dhe kështu i plagosur shum rend vazhdoj rrugën drejt Kosharës i cili se bashku me Agim Ramadanin ishin ideologët dhe zbatuesit kryesor te ngjarjes se madhe historike te pastrimit te kufirit Kosovë-Shqipëri deri në rënjen e tyre heroike në fushën e nderit te cilët ranë për te mos vdekur kurrë edhe kështu u bene gurthemel i fort i përmotshëm i Shtetit të Pavarur të Kosovës. == Mirënjohjet == * [[Urdhëri Hero i Kosovës]] * [[Medalja e Artë e Pavarësisë]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20160625044447/http://salicekaj.com/ www.salicekaj.com] * [https://web.archive.org/web/20160412074125/http://www.salicekaj.ch/ www.salicekaj.ch] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1956]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] ==Shiko edhe== *[[Beteja e Koshares]] *[[Lufta e Kosovës]] *[[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|Pavarësia e Kosovës]] == Burime == 3eejhms34gaaqbigx98iecquzagm31e 2976494 2976479 2026-05-02T23:19:08Z Leutrim.P 113691 2976494 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Sali Çekaj | image = Sali Çekaj Statur 2.jpg | image_size = 300px | caption = Busti i Heroit Sali Çekaj para komunës së Deçanit | birth_date = 22 Qershor 1956 | birth_place = [[Broliqi|Broliq]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 19 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''Veterani''' | birthname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1999 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 134 <br> Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Loxhës]] <br> *[[Beteja e Koshares]] | battles_label = | awards = *[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br> *[[Medalja e Artë e Pavarësisë]] | relations = | laterwork = }} '''Sali Çekaj''' ([[22 Qershor]] [[1956]] – [[19 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''Veterani''' ishte njëri nga komandantët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] dhe aktivist i madh i kombit shqiptar. Lindi më [[22 qershor]] [[1956]] në fshatin [[Broliqi|Broliq]] të [[Komuna e Deçanit|Komunës së Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[19 prill]] [[1999]] në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]] të rajonit të [[Gjakovë|Gjakovës]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]], në [[Beteja e Loxhës|Betejën e Loxhës]] dhe në disa beteja të Luginës së Baranit si komandant i Brigadës 134. Që nga viti 1991 ai organizoi me sukses sulme guerile ndaj stacioneve policore serbe në shumë fshatra të Rrafshit të Dukagjinit. Sali Çekaj ishte komandanti i parë i dy grupeve të para ushtarake që kishin kryer stërvitje ushtarake midis viteve 1990 dhe 1991 në [[Shqipëri]]. Pjesë e atyre grupeve ishin edhe [[Adem Jashari]] dhe [[Zahir Pajaziti]]. Ai ishte gjithashtu një nga komandantët kryesorë të [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]] dhe ishte kryehartuesi i gjithë planit të operacionit ushtarak të vijës luftarake në Betejën e Koshares. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Ai është nderuar edhe me "Flamurin e Kapitol Hill" si Heroi Kombëtar i Kosovës me miratimin e senatorëve amerikanë. Sali Çekaj si udhëheqës i forcave të para ushtarake guerile të Dukagjinit me Adem Jasharin si udhëheqës të rajonit të Drenicës dhe Zahir Pajazitin udhëheqës të rajonit të Llapit, bashkëpunoi në sulmet guerile në stacionet policore serbe që nga viti 1991. Për shkak të veprimtarisë së tij paraushtarake ai kishte vështirësi të qëndronte në Kosovë dhe kërkohej nga policia serbe. Ai ishte jurist i diplomuar, ushtarak me karrierë dhe ishte avokati i parë në Kosovë që filloi zbatimin e “Kushtetutës së Kaçanikut” në institucionet e Kosovës në atë kohë. Emri i Sali Çekajt figuron në shumë aktivitete të lëvizjeve dhe organizatave politike që nga viti 1981 e tutje, kur ai u përfshi në demonstratat e asaj kohe. Gjatë vitit 1990, Sali Çekaj kontribuoi intensivisht në zgjerimin dhe forcimin e rrjetit të shqiptarëve të angazhuar në lëvizjen për liri, si në Kosovë ashtu edhe në Evropë. [[Skeda:Sali Çekaj Grabstein.jpg|parapamje|Guri i varrit të heroit Sali Çekaj në kompleksin memorial të dëshmorëve në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]].]] ==Jeta== Aktivitetin Patriotik Sali Çekaj e filloi në vitin 1981 ku demonstratat masive gjithëpopullore e gjejnë në mesin e tyre. Ndryshimet e mëdha politike të viteve 1990 e gjejnë në krye të udhëheqjes politike në Komunën e Deçanit. Ai vihet në ballë të të gjitha kërkesave gjithëpopullore të kohës, siç ishin protestat tubimet dhe marshimet drejt Prishtinës në përkrahje të minatorëve të Trepçës. Ai doli haptas në përkrahje të tyre në emër të të gjitha strukturave dhe udhëheqjes së Komunës së Deçanit. Ishte në ballë te luftës politike kundër ndryshimeve kushtetuese, dorëzimit masiv te librezave te LKJ e cila filloi pikërisht në gjykatën komunale ku e kishte bazën. Jo rastësisht kjo gjykatë u quajt çerdhe e nacionalizmit shqiptar nga UDB. Ishte njëri nder themeluesit e LDK dhe pluralizmit në Deçan, ishte edhe kryetar KKPP. Ishte njëri nder hartuesit kryesor te statutit komunal në bazë te kushtetutës se Kaçanikut. Te gjitha këto aktivitete dhe shume te tjera, Sali Qekun e vejnë në shënjestër te UDB te cilët e gjurmojnë hap pas hapi edhe një dite vërsulen për ta arrestuar, por fale gjeturis se ti dhe disa shokëve aj arriti te ju shpëtoj dhe arratiset në Gjermani. Menjëherë pas arritjes në Gjermani ai vazhdon aktivitetin e ti politik pranë degës së LDK. Krahas saj edhe atë ushtarak pranë M.M.R.K. == Veprimtaria patriotike == Pas një marrëveshje në mes te udheqjes se Shqipërisë dhe asaj te Kosovës për stërvitje ushtarake te te rinjeve nga Kosova dhe trevat shqiptare Sali Çekajn e gjejmë nder te paret në këto stërvitje, edhe pse aj kishte njohuri te mjafuteshme profesionale sepse ishte oficer rezervë. Qëllimi i ti ishte që krahas stërvitjeve taktiko fizike te nihej për se afërmi me te gjithë shokët me te cilët me vone do te bëheshin bartësit kryesor te ngjarjeve te mëdha që ndodhen në Kosovë, që nga sulmet e para guerile e gjere ke lufta e hapur. Te dy grupet, tash me te njohura për opinionin shqiptar si grupi i pare në përbërje te te cilit ishin heronjet e kombit Sali Çekaj , Zahir Pajaziti dhe Ahmet Hoxha dhe grupi i dyte që në mes kishte edhe heronjet Adem Jashari, Ilaz Kodra dhe te tjerë, ishin edhe do te mbeten bazamenti kryesor mbi te cilën u ndërtua e gjithë ajo që quhet luftë e armatosur. Fillimi i saj filloj në dhjetor te 1991 kur këta trima te armatosur gjere në dhembe thyen kufirin Shqiptaro-Shqiptar dhe nen komandën e Sali Çekaj u futen në Kosove duke u shpërndare në te gjitha trevat Shqiptare edhe kështu filluan luftën e armatosur për te mos e ndalur deri në qlirimin definitiv te vendit. E tera kjo ngjarje që nga Shqipëria e gjer sa përfundoj ishte nen komandën e Sali Çekaj. E them këtë argument për të vërtetuar me fakte konkrete një të vërtetë shum te madhe mbi te cilën do te ndërtohet e gjithë e vërteta historike për luftën në Kosove. Këta ishin nismëtaret e pare te luftës në Kosove dhe Sali Çekaj ishte komandanti i pare i kësaj nisme i cili nuk e ndali kurrë deri në renjen e ti heroike si komandant në koshare. Te gjitha aksionet guerile që u kryhen në Kosove u kryen nga këta trima te udhequr dhe koordinuar nga tre kolosët Sali Çekaj , Adem Jashari dhe Zahir Pajaziti. Gjdo veprimtari politiko-ushtarake që ndodhi në Dukagjinin në këto periudha kohore është e lidhur ngushtë me emrin e Sali Çekaj. Sa do që elita e kuqe panslaviste tenton ta eliminoj ketë figurë te madhe prej nacional demokrati, nga historia ma e re e Kosovës, ajo ngritët edhe rritet edhe me madhështore, me fitimtare duke u shtrire dhe përqafuar në tere hapësirën Shqiptare dhe behet figura me e dashur, me çmuar dhe ma e respektuar e kohës. Pas gjithë këtyre aktiviteteve politiko-ushtarake në Dukagjin edhe me gjere Sali Çekaj lufta e hapur e gjene në majat e organizimit ushtarak pran MMRK te udhequr nga Ahmet Krasniqi. Sali Çekaj se bashku me shok vuri bazat e para te keti organizimi në Dukagjin. Nga prilli i 1998 aj se bashku me Rrustem Bruqin, Adem Ukhagjen e shume shoke te tjerë shtrinë ketë organizim në shume territore te Dukagjinit ku me vone do te vendoset shtabi me te tri brigadat operative 131, 133,134 te komanduar nga komandat Tahir Zemaj. Baza në tropoj për shpërndamjen e armatimit, via e funizimit përmes vokshit që komandohej nga komandant Guri-Adem Ukhagja, baza në shkollën e viqidolit ku vendos komanda e udhequr nga Tahir Zema, mbi 100 Ushtar që Rrustem Bruqi me shoke i sollen nga Kosova në Shqipëri me te cilët u formuan këto tri brigada operative, via e furnizimit nga shtetet premdimore ishin rezultat i punës se Sali Qekut me shok. Pas futjes se njësive operative në Kosove nen komandën te Tahir Zemaj Saili Çekaj pati rol kyqe në komandën e keti shtabi aj ishte edhe komandant i brigadës 134. Këto njësi operative patën një mori suksesesh në disa bedeja si ajo e Llukës dhe ajo e Loxhës në te cilën ra heroikisht bashkëpunëtori dhe bashkideatori me i ngushtë i Saliut Rrustem Bruqi. Krahas këtyre sukseseve ata patën edhe shume pengesa serioze nga i ashtuquajturi SHPUQK. Edhe pse në mes te MMRK dhe SHPUQK u arrit një marrëveshje në Oslo, SHPUQK kurrë nuk e respektoj atë. Aj në vazhdimësi I sabotoj dhe ju solli pengesa me serioze në teren. Ata arritën deri në aktin me te shëmtuar te histories duke bere atë në kryeqendern e Shqiptaries Tiran, vranë ministrin e mbrojtjes kolonel Ahmet Krasniqin. Historia po përsëritet si në luftën e dyte botërore dhe pas saj. Komunistet Shqiptar te dirigjuar nga ideologët bolshevik panslavist, Dushan Mugosha, Milladin Popovici, prishen marrëveshjen e Mukjes në Shqipëri dhe filluan likuidimin e elitës nacionaliste Shqiptare në te dy anët e kufirit e cila vazhdoj deri në ditët e sotme. Në Tiran ndodhi vazhdimsija, Mugoshet dhe Popovicet e rinje tradhtuan marrëveshjen e Oslos dhe filluan likuidimet ndaj udheqjes institucionale. Ata nuk mund ta shihnin në krye te ushtries se Kosovës një bire te familjes nacionaliste, një nip te nacionalistit Aziz Zhilivoda, një nxënës te ideologut te madh nacional-demokrat Metush Krasniqit. Prandaj duhet përdorur strategjia e njohur bolshevike, pastrim kokash te mëdha që nesër rruga drejt pushtetit te jetë pa pengesa. Dhe kjo ndodhi, filloj me Ahmet Krasniqin dhe përfundoj me Isuf Haklin. Këtu ngjarjet morën tatepjeten, Sali Çekaj i përjetoj shum rënd, ati ja gjymtuan pjesët kryesore te trupit dhe kështu i plagosur shum rend vazhdoj rrugën drejt Kosharës i cili se bashku me Agim Ramadanin ishin ideologët dhe zbatuesit kryesor te ngjarjes se madhe historike te pastrimit te kufirit Kosovë-Shqipëri deri në rënjen e tyre heroike në fushën e nderit te cilët ranë për te mos vdekur kurrë edhe kështu u bene gurthemel i fort i përmotshëm i Shtetit të Pavarur të Kosovës. == Mirënjohjet == * [[Urdhëri Hero i Kosovës]] * [[Medalja e Artë e Pavarësisë]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20160625044447/http://salicekaj.com/ www.salicekaj.com] * [https://web.archive.org/web/20160412074125/http://www.salicekaj.ch/ www.salicekaj.ch] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1956]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] ==Shiko edhe== *[[Beteja e Koshares]] *[[Lufta e Kosovës]] *[[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|Pavarësia e Kosovës]] == Burime == rng94zuelfkeemw52dyol478srs4si6 2976515 2976494 2026-05-02T23:32:32Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]]; ±[[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]→[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976515 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Sali Çekaj | image = Sali Çekaj Statur 2.jpg | image_size = 300px | caption = Busti i Heroit Sali Çekaj para komunës së Deçanit | birth_date = 22 Qershor 1956 | birth_place = [[Broliqi|Broliq]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] | death_date = 19 Prill 1999 | death_place = [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]], [[Komuna e Gjakovës]], [[Kosovë]] | nickname = '''Veterani''' | birthname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1999 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 134 <br> Brigada 138 | commands = Zona Operative e Dukagjinit, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Loxhës]] <br> *[[Beteja e Koshares]] | battles_label = | awards = *[[Urdhëri Hero i Kosovës]]<br> *[[Medalja e Artë e Pavarësisë]] | relations = | laterwork = }} '''Sali Çekaj''' ([[22 Qershor]] [[1956]] – [[19 Prill]] [[1999]]) i njohur ndryshe me nofkën '''Veterani''' ishte njëri nga komandantët më të shquar të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]] dhe aktivist i madh i kombit shqiptar. Lindi më [[22 qershor]] [[1956]] në fshatin [[Broliqi|Broliq]] të [[Komuna e Deçanit|Komunës së Deçanit]] dhe ra dëshmorë më [[19 prill]] [[1999]] në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]] të rajonit të [[Gjakovë|Gjakovës]], gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në mbrojtje të kufirit Kosovë–Shqipëri. Mori pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e përgjakshme të Koshares]], në [[Beteja e Loxhës|Betejën e Loxhës]] dhe në disa beteja të Luginës së Baranit si komandant i Brigadës 134. Që nga viti 1991 ai organizoi me sukses sulme guerile ndaj stacioneve policore serbe në shumë fshatra të Rrafshit të Dukagjinit. Sali Çekaj ishte komandanti i parë i dy grupeve të para ushtarake që kishin kryer stërvitje ushtarake midis viteve 1990 dhe 1991 në [[Shqipëri]]. Pjesë e atyre grupeve ishin edhe [[Adem Jashari]] dhe [[Zahir Pajaziti]]. Ai ishte gjithashtu një nga komandantët kryesorë të [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]] dhe ishte kryehartuesi i gjithë planit të operacionit ushtarak të vijës luftarake në Betejën e Koshares. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Ai është nderuar edhe me "Flamurin e Kapitol Hill" si Heroi Kombëtar i Kosovës me miratimin e senatorëve amerikanë. Sali Çekaj si udhëheqës i forcave të para ushtarake guerile të Dukagjinit me Adem Jasharin si udhëheqës të rajonit të Drenicës dhe Zahir Pajazitin udhëheqës të rajonit të Llapit, bashkëpunoi në sulmet guerile në stacionet policore serbe që nga viti 1991. Për shkak të veprimtarisë së tij paraushtarake ai kishte vështirësi të qëndronte në Kosovë dhe kërkohej nga policia serbe. Ai ishte jurist i diplomuar, ushtarak me karrierë dhe ishte avokati i parë në Kosovë që filloi zbatimin e “Kushtetutës së Kaçanikut” në institucionet e Kosovës në atë kohë. Emri i Sali Çekajt figuron në shumë aktivitete të lëvizjeve dhe organizatave politike që nga viti 1981 e tutje, kur ai u përfshi në demonstratat e asaj kohe. Gjatë vitit 1990, Sali Çekaj kontribuoi intensivisht në zgjerimin dhe forcimin e rrjetit të shqiptarëve të angazhuar në lëvizjen për liri, si në Kosovë ashtu edhe në Evropë. [[Skeda:Sali Çekaj Grabstein.jpg|parapamje|Guri i varrit të heroit Sali Çekaj në kompleksin memorial të dëshmorëve në [[Kosharja (Gjakovë)|Koshare]].]] ==Jeta== Aktivitetin Patriotik Sali Çekaj e filloi në vitin 1981 ku demonstratat masive gjithëpopullore e gjejnë në mesin e tyre. Ndryshimet e mëdha politike të viteve 1990 e gjejnë në krye të udhëheqjes politike në Komunën e Deçanit. Ai vihet në ballë të të gjitha kërkesave gjithëpopullore të kohës, siç ishin protestat tubimet dhe marshimet drejt Prishtinës në përkrahje të minatorëve të Trepçës. Ai doli haptas në përkrahje të tyre në emër të të gjitha strukturave dhe udhëheqjes së Komunës së Deçanit. Ishte në ballë te luftës politike kundër ndryshimeve kushtetuese, dorëzimit masiv te librezave te LKJ e cila filloi pikërisht në gjykatën komunale ku e kishte bazën. Jo rastësisht kjo gjykatë u quajt çerdhe e nacionalizmit shqiptar nga UDB. Ishte njëri nder themeluesit e LDK dhe pluralizmit në Deçan, ishte edhe kryetar KKPP. Ishte njëri nder hartuesit kryesor te statutit komunal në bazë te kushtetutës se Kaçanikut. Te gjitha këto aktivitete dhe shume te tjera, Sali Qekun e vejnë në shënjestër te UDB te cilët e gjurmojnë hap pas hapi edhe një dite vërsulen për ta arrestuar, por fale gjeturis se ti dhe disa shokëve aj arriti te ju shpëtoj dhe arratiset në Gjermani. Menjëherë pas arritjes në Gjermani ai vazhdon aktivitetin e ti politik pranë degës së LDK. Krahas saj edhe atë ushtarak pranë M.M.R.K. == Veprimtaria patriotike == Pas një marrëveshje në mes te udheqjes se Shqipërisë dhe asaj te Kosovës për stërvitje ushtarake te te rinjeve nga Kosova dhe trevat shqiptare Sali Çekajn e gjejmë nder te paret në këto stërvitje, edhe pse aj kishte njohuri te mjafuteshme profesionale sepse ishte oficer rezervë. Qëllimi i ti ishte që krahas stërvitjeve taktiko fizike te nihej për se afërmi me te gjithë shokët me te cilët me vone do te bëheshin bartësit kryesor te ngjarjeve te mëdha që ndodhen në Kosovë, që nga sulmet e para guerile e gjere ke lufta e hapur. Te dy grupet, tash me te njohura për opinionin shqiptar si grupi i pare në përbërje te te cilit ishin heronjet e kombit Sali Çekaj , Zahir Pajaziti dhe Ahmet Hoxha dhe grupi i dyte që në mes kishte edhe heronjet Adem Jashari, Ilaz Kodra dhe te tjerë, ishin edhe do te mbeten bazamenti kryesor mbi te cilën u ndërtua e gjithë ajo që quhet luftë e armatosur. Fillimi i saj filloj në dhjetor te 1991 kur këta trima te armatosur gjere në dhembe thyen kufirin Shqiptaro-Shqiptar dhe nen komandën e Sali Çekaj u futen në Kosove duke u shpërndare në te gjitha trevat Shqiptare edhe kështu filluan luftën e armatosur për te mos e ndalur deri në qlirimin definitiv te vendit. E tera kjo ngjarje që nga Shqipëria e gjer sa përfundoj ishte nen komandën e Sali Çekaj. E them këtë argument për të vërtetuar me fakte konkrete një të vërtetë shum te madhe mbi te cilën do te ndërtohet e gjithë e vërteta historike për luftën në Kosove. Këta ishin nismëtaret e pare te luftës në Kosove dhe Sali Çekaj ishte komandanti i pare i kësaj nisme i cili nuk e ndali kurrë deri në renjen e ti heroike si komandant në koshare. Te gjitha aksionet guerile që u kryhen në Kosove u kryen nga këta trima te udhequr dhe koordinuar nga tre kolosët Sali Çekaj , Adem Jashari dhe Zahir Pajaziti. Gjdo veprimtari politiko-ushtarake që ndodhi në Dukagjinin në këto periudha kohore është e lidhur ngushtë me emrin e Sali Çekaj. Sa do që elita e kuqe panslaviste tenton ta eliminoj ketë figurë te madhe prej nacional demokrati, nga historia ma e re e Kosovës, ajo ngritët edhe rritet edhe me madhështore, me fitimtare duke u shtrire dhe përqafuar në tere hapësirën Shqiptare dhe behet figura me e dashur, me çmuar dhe ma e respektuar e kohës. Pas gjithë këtyre aktiviteteve politiko-ushtarake në Dukagjin edhe me gjere Sali Çekaj lufta e hapur e gjene në majat e organizimit ushtarak pran MMRK te udhequr nga Ahmet Krasniqi. Sali Çekaj se bashku me shok vuri bazat e para te keti organizimi në Dukagjin. Nga prilli i 1998 aj se bashku me Rrustem Bruqin, Adem Ukhagjen e shume shoke te tjerë shtrinë ketë organizim në shume territore te Dukagjinit ku me vone do te vendoset shtabi me te tri brigadat operative 131, 133,134 te komanduar nga komandat Tahir Zemaj. Baza në tropoj për shpërndamjen e armatimit, via e funizimit përmes vokshit që komandohej nga komandant Guri-Adem Ukhagja, baza në shkollën e viqidolit ku vendos komanda e udhequr nga Tahir Zema, mbi 100 Ushtar që Rrustem Bruqi me shoke i sollen nga Kosova në Shqipëri me te cilët u formuan këto tri brigada operative, via e furnizimit nga shtetet premdimore ishin rezultat i punës se Sali Qekut me shok. Pas futjes se njësive operative në Kosove nen komandën te Tahir Zemaj Saili Çekaj pati rol kyqe në komandën e keti shtabi aj ishte edhe komandant i brigadës 134. Këto njësi operative patën një mori suksesesh në disa bedeja si ajo e Llukës dhe ajo e Loxhës në te cilën ra heroikisht bashkëpunëtori dhe bashkideatori me i ngushtë i Saliut Rrustem Bruqi. Krahas këtyre sukseseve ata patën edhe shume pengesa serioze nga i ashtuquajturi SHPUQK. Edhe pse në mes te MMRK dhe SHPUQK u arrit një marrëveshje në Oslo, SHPUQK kurrë nuk e respektoj atë. Aj në vazhdimësi I sabotoj dhe ju solli pengesa me serioze në teren. Ata arritën deri në aktin me te shëmtuar te histories duke bere atë në kryeqendern e Shqiptaries Tiran, vranë ministrin e mbrojtjes kolonel Ahmet Krasniqin. Historia po përsëritet si në luftën e dyte botërore dhe pas saj. Komunistet Shqiptar te dirigjuar nga ideologët bolshevik panslavist, Dushan Mugosha, Milladin Popovici, prishen marrëveshjen e Mukjes në Shqipëri dhe filluan likuidimin e elitës nacionaliste Shqiptare në te dy anët e kufirit e cila vazhdoj deri në ditët e sotme. Në Tiran ndodhi vazhdimsija, Mugoshet dhe Popovicet e rinje tradhtuan marrëveshjen e Oslos dhe filluan likuidimet ndaj udheqjes institucionale. Ata nuk mund ta shihnin në krye te ushtries se Kosovës një bire te familjes nacionaliste, një nip te nacionalistit Aziz Zhilivoda, një nxënës te ideologut te madh nacional-demokrat Metush Krasniqit. Prandaj duhet përdorur strategjia e njohur bolshevike, pastrim kokash te mëdha që nesër rruga drejt pushtetit te jetë pa pengesa. Dhe kjo ndodhi, filloj me Ahmet Krasniqin dhe përfundoj me Isuf Haklin. Këtu ngjarjet morën tatepjeten, Sali Çekaj i përjetoj shum rënd, ati ja gjymtuan pjesët kryesore te trupit dhe kështu i plagosur shum rend vazhdoj rrugën drejt Kosharës i cili se bashku me Agim Ramadanin ishin ideologët dhe zbatuesit kryesor te ngjarjes se madhe historike te pastrimit te kufirit Kosovë-Shqipëri deri në rënjen e tyre heroike në fushën e nderit te cilët ranë për te mos vdekur kurrë edhe kështu u bene gurthemel i fort i përmotshëm i Shtetit të Pavarur të Kosovës. == Mirënjohjet == * [[Urdhëri Hero i Kosovës]] * [[Medalja e Artë e Pavarësisë]] == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20160625044447/http://salicekaj.com/ www.salicekaj.com] * [https://web.archive.org/web/20160412074125/http://www.salicekaj.ch/ www.salicekaj.ch] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Beteja e Koshares]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1956]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] ==Shiko edhe== *[[Beteja e Koshares]] *[[Lufta e Kosovës]] *[[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës|Pavarësia e Kosovës]] == Burime == n1dbi6i32f30bn9nm1vm3xymj5s2hr9 0 45438 2976531 2852539 2026-05-02T23:54:59Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976531 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Idriz Ajeti | image = Idriz Ajeti 2007.jpg | birth_date = {{Birth date|1917|06|26|df=yes}} | birth_place = [[Tupalla]], [[Mbretëria Jugosllave]] | death_date = {{Death date and age|2019|02|13|1917|6|26}} | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = Shqiptar | occupation = Albanolog, akademik, gjuhëtar }} '''Idriz Ajeti''' ([[Tupalla|Tupallë]], 26 qershor 1917 - [[Prishtina|Prishtinë]], 13 shkurt 2019) ka qenë një [[Albanologjia|albanolog]] shqiptar nga Kosova dhe njëri nga studiuesit kryesorë të pas Luftës së Dytë Botërore në studime të fushës së [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]]. Ka qenë i përfshirë për një periudhë të gjatë në jetën akademike të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]], si dhe ka qenë anëtar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]], duke qenë kryetar i saj për shtatë vjet.<ref name="Telegrafi">{{citation|url=http://www.telegrafi.com/magazina/akademik-idriz-ajeti-rilindasi-i-fundit-19-326.html|publisher=Gazeta Telegrafi|language=sq|date=5 shkurt 2013|title=Akademik Idriz Ajeti – Rilindasi i fundit|trans-title=Academic Idriz Ajeti – the last Rilindas|access-date=27 maj 2022|archive-date=22 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151122215059/http://www.telegrafi.com/magazina/akademik-idriz-ajeti-rilindasi-i-fundit-19-326.html|url-status=dead}}</ref><ref name="ASHAK">[http://www.ashak.org/?cid=1,24,296 Biography of Idriz Ajeti], ashak.org; accessed 22 September 2017.</ref><ref name="Elsie">{{citation|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC&pg=PA21&dq=idriz+ajeti&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjvxZyCvKTJAhXBOSYKHUBYC6YQ6AEISzAF#v=onepage&q=idriz%20ajeti&f=false|author=Robert Elsie|title=Historical Dictionary of Kosovo|pages=21–22|edition=II|series=Historical Dictionaries of Europe|language=en|number=79|publisher=Scarecrow Press|year=2011}}</ref> == Jeta == U lind në [[Tupalla|Tupallë]], sot pjesë e [[Komuna e Medvegjës|komunës së Medvegjës]]. Shkollën fillore e mbaroi në Banjën e Sijarinës më 1930,<ref>{{Cite web|url=http://www.ashak.org/?cid=1,24,296|title=Idriz Ajeti|website=ashak.org|language=sq}}</ref> shkollimin e mesëm e ndoqi në Medresenë e Mbretit në [[Shkupi|Shkup]] më 1938.<ref>{{Cite journal|last=Ajeti|first=Idriz|date=25 korrik 2011|title=Lugina e Preshevës ka qenë dhe do të jetë Kosovë Lindore|url=https://www.preshevajone.com/akademik-idriz-ajeti-lugina-e-presheves-ka-qene-dhe-do-te-jete-kosove-lindore/|journal=Presheva Jonë|language=sq}}</ref> Po atë vit u regjistrua në Fakultetin e Filozofisë të [[Universiteti i Zagrebit|Universitetit të Zagrebit]] – në degën e [[Romanistika|Romanistikës]]. Studimet i mbaroi pas luftës, në vitin 1949 në Fakultetin e Filozofisë të [[Universiteti i Beogradit|Beogradit]]. Që atëherë e deri në vitin 1953, në cilësi të profesorit të gjuhës shqipe, punoi në Gjimnazin e [[Prishtina|Prishtinës]]. Nga viti 1953 deri në vitin 1960, në cilësi të lektorit, jepte mësim në degën e Albanologjisë të Fakultetit të Filozofisë të [[Universiteti i Beogradit|Universitetit të Beogradit]]. Në vitin 1958 mbrojti disertacionin e doktoratës me temën: ''Zhvillimi historik i së folmes gege të shqiptarëve të Zarës së Dalmacisë''. Që nga viti 1960, njëherë docent, pastaj profesor i asocuar dhe nga viti 1968 profesor i rregullt, jep mësim në degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të [[Fakulteti i Filozofisë, Universiteti i Prishtinës|Fakultetit të Filozofisë të Prishtinës]]. Iu dhanë disa shpërblime e dekorata, ndër të cilat edhe Shpërblimi "7 Korriku" dhe "KAÇKJ". Presidenti [[Ibrahim Rugova]] e dekoroi me [[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit|Medaljen e Artë të Lidhjes së Prizrenit]], ndërsa me rastin e 90-vjetorit të lindjes, Presidenti [[Fatmir Sejdiu]] e dekoroi me [[Çmimi Presidencial për Studiues|Çmimin Presidencial për Studiues]]. Me nismën e tij, pas hapjes së Fakultetit të Prishtinës (1960), u nxor revista shkencore ''[[Gjurmime albanologjike]]'' (1962) e më 1974 u organizua [[Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare|Seminari i Kulturës Shqiptare]] për albanologë të huaj. Gjatë vitit 1969-1971 ishte drejtor i [[Instituti Albanologjik i Prishtinës|Institutit Albanologjik]], më 1971-73 ishte dekan i Fakultetit Filozofik, në vitet 1973-75 rektor i [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]]. Pas zgjedhjeve paralele të vitit 1998 për Kuvendin e Republikës së Kosovës, zgjidhet kryetar i parë i tij nga radhët e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]]. Në vitet 1979-1981 dhe 1996-1999 ishte kryetar i [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës]]. Ka marrë pjesë në [[Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe|Kongresin e Drejtshkrimit]] të vitit 1972 në Tiranë, ku u përcaktuan rregullat drejtshkrimore të gjuhës standarde shqipe dhe ishte nënshkrues.<ref name="Myftaraj">{{citation|url=http://www.kastriotmyftaraj.com/?p=335|author=Kastriot Myftaraj|language=sq|title=Biografia e fshehur e delegatëve të Kongresit të Drejtshkrimit të vitit 1972|publisher=Telegraf|date=30 korrik 2012|pages=10–11|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130712020918/http://www.kastriotmyftaraj.com/?p=335|archive-date=12 korrik 2013}}</ref> == Puna == Hetimi i [[Dialektet e gjuhës shqipe|dialekteve]] nga pikëpamja diakronike, pastaj trajtimi i [[Dokumentet e Gjuhes Shqipe|dokumenteve të moçme gjuhësore]] të shkruara me alfabetin arabo-turk dhe më në fund studimi i marrëdhënieve të shoqishoqme shqiptare-serbe janë çështje të interesimit shkencor të Idriz Ajetit. Merrej edhe me çështje të gjuhës së sotme shqipe. Qe iniciator i shumë konsultave dhe bashkëmarrëveshjeve gjuhësore ku u kërkuan shtigje të reja për njësimin e gjuhës shqipe dhe të drejtshkrimit të saj. Hartoi tekste shkollore për nxënës të shkollave të mesme dhe për studentë të degës së Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit Filozofik të Prishtinës. == Publikimet kryesore == === Libra === * ''Pamje historike e ligjërimit shqip të Gjakovës në fillim të shekullit XIX'', Prishtinë: "Rilindja", 1960. * ''Istorijski razvitak gegijskog govora Arbanasa kod Zadar'' ("Zhvillimi historik i gegërishtes së arbëreshëve të [[Zara|Zarës]]"), Sarajevë: Balkanološki institut Naučnog društva BiH, 1961. * ''Hymje në historinë e gjuhës shqipe'', Prishtinë: Fakulteti Filozofik i Prishtinës, Katedra albanologjike, 1963. * ''Ortografia e gjuhës shqipe'', si bashkautor me Sulejman Drinin, Hasan Vokshin, Mehdi Bardhin, and Latif Mulakun, Beograd: Entity of textbooks publishing of the SR Serbia, 1964. * ''Hymje në historinë e gjuhës shqipe'', botimi II, Prishtinë: Fakulteti Filozofik i Prishtinës, Katedra Albanologjike, 1965. * ''Historia e gjuhës shqipe (Morfologjia historike)'', Prishtinë, 1969. * ''Probleme të historisë së gjuhës shqipe'', si redaktor, Prishtinë: "Rilindja", 1971. * ''Studije iz istorije albanskog jezika I'' ("Studime gjuhësore të gjuhës shqipe I"), Prishtinë: ASHAK, 1982. * ''Historia e gjuhës shqipe (morfologjia historike)'', botimi II, Prishtinë: Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore, 1983. * ''Studime gjuhësore në fushë të shqipes II'', Prishtinë: "Rilindja", 1985. * ''Studime gjuhësore në fushë të shqipes III'', Prishtinë: "Rilindja", 1985. * ''Studime gjuhësore në fushë të shqipes IV'', Prishtinë: "Rilindja", 1989. * ''Shqiptarët dhe gjuha e tyre'', Prishtinë: ASHAK – botime speciale, 1994. * ''Për të vërtetën shkencore'', Prishtinë: ASHAK, 2006. * ''Pararendësi'', Prishtinë: "Botimet Koha", 2011. Vepra e tij së fundi është mbledhur në 5 vëllime dhe është botuar nga [[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|Akademia e Shkencave e Kosovës]] (ASHAK) në Prishtinë. * ''Vepra 1'', 1997, me 175 faqe. * ''Vepra 2'', 1998, me 303 faqe. * ''Vepra 3'', 1998, me 301 faqe. * ''Vepra 4'', 2001, me 294 faqe. * ''Vepra 5'', 2002, me 288 faqe. === Tekste dhe përkthime === * ''Letërsia jugosllave'', shpërndarje, Prishtinë 1947. * ''Libër leximi për klasën IV të shkollave fillore'', bashkautor me Stathi Kostarin dhe Jani Gjinon, Prishtinë, 1948. * ''Nga letërsia shqipe'', bashkautor me Hasan Vokshin dhe Mustafa Bakijën, Prishtinë 1951. * ''Arkadije Gajdar, Timuri dhe çeta e tij'', përkthim nga serbo-kroatishtja bashkë me Mustafa Bakijën, Prishtinë 1951. * ''Nga proza jugosllave'', bashkautor me Tajar Hatipin, Nebil Dinon, Vehap Shitën, dhe Mustafa Bakijën, Prishtinë 1952. * ''Libër leximi për klasën V të shkollës tetëvjeçare'', bashkautor me Anton Çetën dhe Mustafa Bakijën, Prishtinë 1954. * ''Libër për klasën V të shkollës tetëvjeçare'', II edition, bashkautor me Anton Çetën dhe Mustafa Bakijën, Prishtinë 1955. * ''Ndodhinat e Nikoletin Bursaçit'' of Branko Ćopić, përkthim nga serbo-kroatishtja, Prishtinë: "Milladin Popoviq", 1957. * ''Šiptarski u 30 lekcija za srpskohrvatskog čitaoca'', bashkautor me Dragutin Mićović, Prishtinë: "Jedinstvo", 1959. Ajeti ka shkruar gjithashtu një numër të madh artikujsh dhe [[Monografia|monografish]] shkencore. ==Mirënjohje== * [[Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit]] * [[Çmimi Presidencial për Studiues]] * Çmimi i karrierës akademike, që bën pjesë në [[Çmimet Shkencore Kombëtare]], të dhëna nga [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]. == Shiko edhe == * [[Rexhep Qosja]] * [[Shaban Demiraj]] * [[Androkli Kostallari]] * [[Eqrem Çabej]] * [[Mahir Domi]] == Referime == <references /> {{DEFAULTSORT:Ajeti Idriz}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Përkthyes nga serbo-kroatishtja në shqip]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë kosovarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Medvegja]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]] [[Kategoria:Lindje 1917]] [[Kategoria:Vdekje 2019]] [[Kategoria:Njëqindvjeçarët shqiptarë]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës]] [[Kategoria:Rektorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Beogradit]] hnycbbi3yk9bt0k8pdnqs9xh8rw38kn 0 45628 2976671 2845222 2026-05-03T07:26:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976671 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = Adam Opel GmbH | company_logo = Opel logo 2023.svg | company_type = Privatë (subsidiary of [[General Motors]]) | foundation = 1863 | location = [[Rüsselsheim]], Gjermani | key_people = | industry = [[Automobili|Automotive]] | products = [[Automobili|Automobile]] | revenue = | operating_income = | net_income = | num_employees = | parent = [[General Motors Corporation]] | subsid = | slogan = Fresh Thinking, Better Cars | homepage = http://www.opel.com | footnotes = }} '''Adam Opel GmbH''' është një [[Lista e markave të automobilave|prodhues automobilash]] gjerman, e cila që nga viti 1929 është pjesë e koncernit [[General Motors]]. Qendra është në qytetin gjerman [[Rüsselsheim]]. == Lidhje të jashtme == * [http://www.opel.com Faqja zyrtare e kompanisë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110221074152/http://www.opel.com/ |date=21 shkurt 2011 }} {{auto-cung}} [[Kategoria:Marka të veturave]] [[Kategoria:Vetura]] [[Kategoria:Vetura gjermane]] ga8aysl4yd2hq6jel3e5m0btayd0ndj 1 45632 2976672 244647 2026-05-03T07:26:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976672 wikitext text/x-wiki == Automobile apo autoveturë == Ne disa artikuj vura re se perdoret fjala automobile, jo vetem ne kete. Une mbaj mend qe ne shqip perdoret fjala "autoveturë". Nuk e di tani, e mbaj mend mire apo jo. Mund te me ndihmoni? --<small><span style="border:1px solid #f00;">[[User:Eagleal|<span style="color:#fff; background-color:red;">'''Eagle'''</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="cursor:help;color:#fff;background-color:#000;">'''al&nbsp;'''</span>]]</span></small> 24 Qershor 2007 19:34 (UTC) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Opel]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976671 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110221074152/http://www.opel.com/ për lidhjen http://www.opel.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:26 (CEST) 2ua7ivc6q0hcgjtg8d83yhh3itzoanb 0 49418 2976504 2853374 2026-05-02T23:24:19Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976504 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Fatmir Limaj]] | image = | office = Zëvendëskryeministër | term_start = [[9 Shtator]] [[2017]] | term_end = [[26 Dhjetor]] [[2019]] | office2 = Drejtues i [[NISMA për Kosovën]] | Zyra e marrë2 = | term_start2 = [[28 Shkurt]] [[2014]] | term_end2 = | predecessor2 = Zyra e re | office3 = ish–Ministër i [[Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit në Qeverinë e Kosovës]] | term_start3 = [[9 Janar]] [[2007]] | term_end3 = [[18 Tetor]] [[2010]] | predecessor3 = | successor3 = | birth_date = [[4 Shkurt]] [[1971]] | birth_place = Banjë, [[Malishevë]], [[Republika e Kosovës]] (ish-Republika Federale e Jugosllavisë) | death_date = | death_place = | education = | party = [[Partia Demokratike]] (1999 – 2014)<br>[[NISMA për Kosovën]] (2014 – prezent) | website = | signature = Fatmir Limaj (nënshkrim).svg | signature_madhësia= 150px | signature_përshkrim= '''Nënshkrimi i Fatmir Limajt''' | children = 4 | nationality = Shqiptare }} '''Fatmir Limaj''' (i lindur më [[4 shkurt]] [[1971]])<br>në fshatin Banjë të Malishevës, në Kosovë. Është politikan, jurist shqiptar dhe ish-udhëheqës ushtarak i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], si dhe ish Ministër i Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit gjatë viteve 2007 - 2010. Ai ishte i njohur me nofkën '''Çeliku''' gjatë Luftës së Kosovës.Ishte një person trim i cili luftoi për çlirimin e Atdheut të tij Është fëmija i dytë i Kadri dhe Mejreme Limajt. U rrit në një familje me kushte mesatare jetese në frymën atdhetare. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, kurse Shkollën e Mesme Bujqësore, Fakultetin Juridik, dhe Magjistraturën i kreu në [[Prishtinë]]. Ai jeton në Prishtinë dhe ka katër fëmijë. Qysh në moshën 16 vjeçare filloi të merrej me lëvizjet e atëhershme ilegale. Është një ndër themeluesit e [[UÇK]]-së. Në aksionet e policisë serbe për t'i arrestuar aktivistët e [[UÇK]]-së, në vitin 1996 i'u arrestua vëllau i tij [[Demir Limaj]] ndërsa ai vet u detyrua të dilte jashtë shtetit (në [[Zvicra|Zvicër]]). Në vitin 1997 u kthye në [[Kosove]] që të ishte aty kur [[UÇK]]-ja do të dilte publikisht në skenë. U emërua si Komandant i Brigadës 121 - "Kumanova" dhe ishte një ndër udhëheqësit politik e ushtarak të [[UÇK]]-së. Ishte përherë aktiv në betejat që i zhvillonte brigada e tij. Gati në secilën betejë brigada e tij triumfoj, si në betejat në [[Llapushnik]], [[Rahovec]], [[Duhël]], [[Malisheva|Malishevë]], [[Theranda|Therandë]], etj. Pas përfundimit të luftës, Fatmir Limaj u shpall si nënkryetar i [[PDK]]-së, shef i grupit parlamentar të [[PDK]]-së dhe zv. Ministër i Mbrojtjes në Qeverinë e Përkohshme. Pas triumfit në Hagë, ai i'u rikthye sërish jetës politike si nënkryetar i [[PDK]]-së. Në zgjedhjet e vitit 2010, të cilat [[PDK]] i fitoj, Fatmir Limaj doli si njeriu i pare më i votuar në Kosovë. Me pas doli Hashim Thaqi, Fatmir Limaj u zgjodh si Ministër i Transportit dhe Postë-Telekomunikacionit të Kosovës. Gjatë mandatit të tij 3-vjeqar në krye të Ministrisë së Transportit janë shtruar 1300&nbsp;km rrugë. Gjithashtu ai nënshkroi kontratën për Rrugën e Kombit: Morinë - Prizren - Prishtinë - Merdare që lidhet me pjesën e përfunduar të autostradës në [[Shqipëri]]. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura më 12 dhjetor Fatmir Limaj ishte njeriu i pare më i votuar në PDK. Aktualisht është deputet i Kuvendit të Kosovës. Akuzohet për kinse "krime gjatë luftës në Kosovë gjatë vitet 1999" pra akuza dhe njollosje që ju bëhen luftëtarëve të lirisë nga kuzhinat e Beogradit dhe Moskës. Hetohet po ashtu për kinse "korrupsion në Ministrinë e Transportit dhe Telekomunikacionit tashmë Ministria e Infrastrukturës gjatë viteve 2008-2011". Mirëpo nuk duhet harruar se gjatë kohës së tij janë bërë vepra madhore e po vazhdojnë edhe sot pa harruar përmendjen e asfaltimit të 1300&nbsp;km rrugë në tërë territorin e Kosovës. Gjatë kohës sa po qëndron në arrest shtëpiak dhe po ballafaqohet me akuza të trilluara është lansuar fushata në mbrojtje të z. Limaj i cili slogan thotë : "Unë kam një Hero... Ai është Fatmir Limaj". [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Juristë shqiptarë]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 0c8bv3fgsqorts1dsml48ecxdb8rcsl 2976563 2976504 2026-05-03T00:09:54Z Leutrim.P 113691 2976563 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Fatmir Limaj]] | image = | office = Zëvendëskryeministër | term_start = [[9 Shtator]] [[2017]] | term_end = [[26 Dhjetor]] [[2019]] | office2 = Drejtues i [[NISMA për Kosovën]] | Zyra e marrë2 = | term_start2 = [[28 Shkurt]] [[2014]] | term_end2 = | predecessor2 = Zyra e re | office3 = ish–Ministër i [[Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit në Qeverinë e Kosovës]] | term_start3 = [[9 Janar]] [[2007]] | term_end3 = [[18 Tetor]] [[2010]] | predecessor3 = | successor3 = | birth_date = [[4 Shkurt]] [[1971]] | birth_place = Banjë, [[Malishevë]], [[Republika e Kosovës]] (ish-Republika Federale e Jugosllavisë) | death_date = | death_place = | education = | party = [[Partia Demokratike]] (1999 – 2014)<br>[[NISMA për Kosovën]] (2014 – prezent) | website = | signature = Fatmir Limaj (nënshkrim).svg | signature_madhësia= 150px | signature_përshkrim= '''Nënshkrimi i Fatmir Limajt''' | children = 4 | nationality = Shqiptare }} '''Fatmir Limaj''' (lindur më [[4 shkurt]] [[1971]]) në fshatin Banjë të [[Malisheva|Malishevës]]. Është politikan, jurist shqiptar dhe ish-udhëheqës ushtarak i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], si dhe ish Ministër i Transportit dhe i Postë-Telekomunikacionit gjatë viteve 2007 - 2010. Ai ishte i njohur me nofkën '''Çeliku''' gjatë Luftës së Kosovës. Ishte një person i guximshëm i cili luftoi për çlirimin e vendit. Është fëmija i dytë i Kadri dhe Mejreme Limajt. U rrit në një familje me kushte mesatare jetese në frymën atdhetare. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, kurse Shkollën e Mesme Bujqësore, Fakultetin Juridik, dhe Magjistraturën i kreu në [[Prishtinë]]. Ai jeton në Prishtinë dhe ka katër fëmijë. Qysh në moshën 16 vjeçare filloi të merrej me lëvizjet e atëhershme ilegale. Është një ndër themeluesit e [[UÇK]]-së. Në aksionet e policisë serbe për t'i arrestuar aktivistët e [[UÇK]]-së, në vitin 1996 i'u arrestua vëllau i tij [[Demir Limaj]] ndërsa ai vet u detyrua të dilte jashtë shtetit (në [[Zvicra|Zvicër]]). Në vitin 1997 u kthye në [[Kosove]] që të ishte aty kur [[UÇK]]-ja do të dilte publikisht në skenë. U emërua si Komandant i Brigadës 121 - "Kumanova" dhe ishte një ndër udhëheqësit politik e ushtarak të [[UÇK]]-së. Ishte përherë aktiv në betejat që i zhvillonte brigada e tij. Gati në secilën betejë brigada e tij triumfoj, si në betejat në [[Llapushnik]], [[Rahovec]], [[Duhël]], [[Malisheva|Malishevë]], [[Theranda|Therandë]], etj. Pas përfundimit të luftës, Fatmir Limaj u shpall si nënkryetar i [[PDK]]-së, shef i grupit parlamentar të [[PDK]]-së dhe zv. Ministër i Mbrojtjes në Qeverinë e Përkohshme. Pas triumfit në Hagë, ai i'u rikthye sërish jetës politike si nënkryetar i [[PDK]]-së. Në zgjedhjet e vitit 2010, të cilat [[PDK]] i fitoj, Fatmir Limaj doli si njeriu i pare më i votuar në Kosovë. Me pas doli Hashim Thaqi, Fatmir Limaj u zgjodh si Ministër i Transportit dhe Postë-Telekomunikacionit të Kosovës. Gjatë mandatit të tij 3-vjeqar në krye të Ministrisë së Transportit janë shtruar 1300&nbsp;km rrugë. Gjithashtu ai nënshkroi kontratën për Rrugën e Kombit: Morinë - Prizren - Prishtinë - Merdare që lidhet me pjesën e përfunduar të autostradës në [[Shqipëri]]. Në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura më 12 dhjetor Fatmir Limaj ishte njeriu i pare më i votuar në PDK. Aktualisht është deputet i Kuvendit të Kosovës. Akuzohet për kinse "krime gjatë luftës në Kosovë gjatë vitet 1999" pra akuza dhe njollosje që ju bëhen luftëtarëve të lirisë nga kuzhinat e Beogradit dhe Moskës. Hetohet po ashtu për kinse "korrupsion në Ministrinë e Transportit dhe Telekomunikacionit tashmë Ministria e Infrastrukturës gjatë viteve 2008-2011". Mirëpo nuk duhet harruar se gjatë kohës së tij janë bërë vepra madhore e po vazhdojnë edhe sot pa harruar përmendjen e asfaltimit të 1300&nbsp;km rrugë në tërë territorin e Kosovës. Gjatë kohës sa po qëndron në arrest shtëpiak dhe po ballafaqohet me akuza të trilluara është lansuar fushata në mbrojtje të z. Limaj i cili slogan thotë : "Unë kam një Hero... Ai është Fatmir Limaj". == Shiko edhe == * [[Anton Quni]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Juristë shqiptarë]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] mexkjgytc0apio3ot2xnsnz67o8akjw 0 49644 2976608 2942656 2026-05-03T02:58:45Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976608 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mossad seal.svg|parapamje|Stema e Mosadit.]] '''Instituti për Inteligjencë dhe Operacione Speciale''' ([[Hebraisht]]: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, romanizuar: ''ha-Mosád le-Modiʿín u-le-Tafkidím Meyuḥadím''), i njohur gjerësisht si '''Mosadi''' ([[Mbretëria e Bashkuar|UK]]: /ˈmɒsæd/ ''MOSS-ad'', [[SHBA]]: /moʊˈsɑːd/ ''moh-SAHD''), është agjencia kombëtare e inteligjencës e [[Izraeli|Shtetit të Izraelit]]. Ajo është një nga entitetet kryesore në Komunitetin e Inteligjencës Izraelite, së bashku me [[Drejtoria e Inteligjencës Ushtarake (Izrael)|Aman]] (inteligjenca ushtarake) dhe [[Agjencia e Sigurisë së Izraelit|Shin Bet]] (siguria e brendshme). Mosad është përgjegjëse për [[Vlerësimi i inteligjencës|mbledhjen e inteligjencës]], [[Operacioni i fshehtë|operacionet e fshehta]] dhe [[Kundërterrorizmi|kundër-terrorizmin]]. Drejtori i saj i raporton drejtpërdrejt dhe vetëm [[Kryeministri i Izraelit|kryeministrit]]. Buxheti vjetor i vlerësuar i agjencisë është rreth ₪10 miliardë (rreth 2.73 miliardë dollarë amerikanë), dhe besohet se punëson rreth 7,000 persona, duke e bërë atë një nga agjencitë më të mëdha të spiunazhit në botë.<ref>{{Cite news|last=Levinson|first=Chaim|title=A golden age for the Mossad: More targets, more ops, more money|language=en|work=Haaretz.com|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2018-08-26/ty-article-magazine/.premium/more-ops-more-secrets-more-money-mossads-supercharged-makeover/0000017f-f641-d460-afff-ff67ac1a0000|access-date=2025-09-29}}</ref> Organizata ka orkestruar shumë [[Atentati|atentate]] në vende të ndryshme.<ref>{{Cite news|last=Staff|first=ToI|date=2020-12-05|title=Mossad expert, ex-spies outline planning, challenges of targeted killings|language=en-US|work=The Times of Israel|url=https://www.timesofisrael.com/mossad-expert-ex-spies-outline-planning-challenges-of-targeted-killings/|access-date=2025-09-29|issn=0040-7909}}</ref> == Historiku == Mosadi u formua më [[13 Dhjetor|13 dhjetor]], [[1949]] nën emrin "Instituti Qendror për Bashkërendim", me porosi të [[Reuven Shiloah]] drejtuar kryeministrit të atëhershëm izraelit [[David Ben-Gurion]]. == Detyrat == Rrezja e veprimit të Mosadit me kalimin e viteve është shtrirë në shumë fusha, më të spikaturat janë: * Mbledhja e fshehtë e informacioneve përtej kufinjve izraeliane. * Parandalimi i zhvillimit dhe zotërimit të armëve të shakatërrimit në masë nga vendet armike. * Parandalimi i veprimeve terroriste kundër objekteve izraeliane jashtë shtetit. * Zhvillimi dhe mbajtja e marrdhënieve të posaçme diplomatike dhe të fshehta. * Sjellja e hebrejve në shtëpi nga vendet ku zyrtarisht nuk lejohet veprimi i agjencive [[Alija]]. * Kryerja e operacioneve zbuluese, strategjike dhe politike. * Planifikimi dhe kryerja e operacioneve të posaçme përtej kufinjve të Izraelit. == Organizimi<ref name=":0" /> == Sipas mendimi te shumë analistëve,organizata eshte nga më të mirat ne botë.Në sajë të mekanizmit të saj të vajosur dhe strukturave,Shërbimi sekret i Yllit të Davidit gjithmonë ka luajtur një rol të dorës së parë në sukseset që shteti hebraik ka arritur ndaj vendeve arabe,me të cilat është në gjendje të vazhdueshme lufte që nga viti i largët 1948. Agaf Modin-Shërbimi sekret ushtarak, në vartësi të të cilit janë rreth 7000 mijë persona, koordinon të dhënat e grumbulluara nga Intelligence Elektronike (ELNIT) dhe Intelligence i Komunikimeve(COMNIT). Rëndësia e këtij seksioni pune është rritur qëkur Izraeli lëshoi satelitët e tij spiunë. Të dhënat e grumbulluara analizohen nga Sayet Makal, njësia e zgjedhur e antiterrorizmit. Ndryshe nga Agaf Modin, Shabak (ish Shin Bet) ka për detyrë të administrojë sigurinë e brendshme të shtetit dhe kundërspiunazhit. Ka rreth 1100 agjentë që vëzhgojnë edhe për sigurinë e kompanisë ajrore izraelite El Al. Ky sector ka qenë shumë efikas dhe aktiv në vendbanimet hebraike dhe në territoret e administruara nga palestinezët. Është I formuar nga tre departamente operative, të mbështetur nga pesë departamente të tjera. # Departamenti per Problemete Arabe. Sigurisht edhe më i rëndësishmi. Merret me vëzhgimin dhe mban nën survejim të vazhdueshëm arabët e dyshuar për ekstremizëm, si ata të antarësuar në krahun e organizatës Hamas. # Departamenti për Problemet jo Arabe. Seksion që për detyrë të pengojë depërtimin e shërbimeve sekrete të huaja në Izrael. # Departamenti i  Sigurimit. Merret me mbrojtjen e veprimtarive dhe firmave izraelite nga sulmet e terroristëve. Nëse Shabak merret me sigurinë e brendshme, Mosadi-Mossad Merkazi Le Modin Uletafkidim, Instituti qendror për inteligjencën dhe Misionet Speciale vepron jashtë vendit. Vepron që nga 1 Prilli 1951 me deshirën e kryeministrit të kohës Ben Gurion. Instituti në të kaluarën ka patur edhe 2000 agjentë kurse sot nuk i kalon 1100 agjentë. Ai ndahet në departamente të ndryshme operative : # Departamenti i grumbullimit. Më i madhi dhe përgjegjës për operacionet jashtë vendit. Ky ka reparte që mbulojnë zona të ndryshme nëpër botë. Secili prej tyre ka një oficer përgjegjës. # Departamenti për Aksionet Politike. Është në kontakt me Shërbimet e kombeve të tjera. # Departamenti LAP (Lohamah Psichologit). Merret veçanërisht me luftën psikologjike dhe propagandën. # Divizioni për Operacionet Speciale. I njohur ndryshe edhe si Metsada. Tepër operativ, me pak fjalë krahu i armatosur i Mosadit, të cilit i janë besuar operacionet e sabotimit dhe ato të eliminimit. Brenda tij është formuar një bërthamë elitë, që perbehët nga vrasës profesionistë të quajtur ndryshe kidon (bajoneta). # Departamenti i Kërkimit. Centralizon dhe analizon të gjitha materialet e grumbulluara nga Shërbimi dhe prodhon raporte javore ose mujore. Është i ndarë në 15 reparte, që secili studion një pjesë të caktuar të globit: SHBA-në, Kanadanë, Europën Perëndimore, Amerikën Latine, shtete që formonin ish Bashkimin Sovjetik, Kinën, Magrebin, Libinë, Irakun, Jordaninë, Sirinë, Arabinë Saudite, Emirate Arabe, Afrikën dhe Iranin. Këtyre seksioneve u shtohet dhe një “Bërthamor” që merret vetëm me problemet atomike.<ref name=":0">Breve Storia del Mossad ("Të fshehtat e Mosadit),ALDO MUSCI,MARCO MINICANGELI;Përktheu: VLADIMIR BREGU,Shtëpia Botuese "Bota Shqiptare",Tiranë 2005.</ref> ==Përbërja== == Drejtorët == == Teori konsipative == == Shiko edhe == * [[Agjencia e Sigurisë së Izraelit]] * [[Drejtoria e Inteligjencës Ushtarake (Izrael)]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.mossad.gov.il/default.aspx Faqja ndër-rrjetore zyrtare e Mosadit.]{{Lidhje e vdekur}} == Referime == [[Kategoria:Mosadi]] [[Kategoria:Agjenci të inteligjencës izraelite]] <references /> t6y37sfch96604jgtsp4xsrg1q9sg0p 10 58883 2976252 2602405 2026-05-02T12:09:38Z Fallbackintoreality 102113 përkthimi i kategorisë "Articles with hCards" tek "Artikuj me hKarta" 2976252 wikitext text/x-wiki <includeonly><</includeonly><noinclude>&lt;</noinclude>span data-sort-value="{{#invoke:sortkey|encode|{{#if:{{{4|{{{sort|}}}}}} | {{{4|{{{sort}}}}}} | {{{2|{{{last}}}}}}, {{{1|{{{first}}}}}} }}}}">{{#if:{{{nolink|{{#ifeq:{{{1|{{{first|}}}}}}{{{2|{{{last|}}}}}}{{{dab|}}}|-|1}}}}} | <span class="vcard"><span class="fn">{{{1|{{{first}}}}}} {{{2|{{{last}}}}}}</span></span> | <span class="vcard"><span class="fn">[[{{#if:{{{3|{{{link|}}}}}} | {{{3|{{{link}}}}}}|{{{1|{{{first}}}}}} {{{2|{{{last}}}}}} {{#if:{{{dab<includeonly>|</includeonly>}}} | ({{{dab}}}) }} }}|{{{1|{{{first}}}}}} {{{2|{{{last}}}}}}]]</span></span> }}<includeonly><</includeonly><noinclude>&lt;</noinclude>/span>{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}}|[[Category:Artikuj me hKarta]]}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 3b6c7kj4jc4r3kpf8ngaxqbt2kplsy5 0 59275 2976299 2974198 2026-05-02T14:16:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976299 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Liguria | official_name = Regione Liguria | native_name = Liguria | settlement_type = [[Rajonet e Italisë|Rajon]] | image_flag = Flag of Liguria.svg | flag_link = Flamuri | image_shield = Coat of arms of Liguria.svg | shield_link = Stema | image_map = Liguria in Italy.svg | map_caption = Vendndodhja e Ligurias në Itali | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | seat_type = Kryeqendra | seat = [[Gjenova]] | leader_title = Presidenti | leader_name = [[Marco Bucci]] | area_total_km2 = 5417.71 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Regione Liguria - Guida ai comuni e alle province|url=https://www.tuttitalia.it/liguria/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 1510143 | population_density_km2 = 278.74 | blank_name_sec1 = Ndarja administrative | blank_info_sec1 = 3 provinca dhe 1 qytet metropolitan | blank1_name_sec1 = Numri i komunave | blank1_info_sec1 = 234 | website = {{URL|www.regione.liguria.it}} | image_map1 = Map of region of Liguria, Italy, with provinces-it.svg }} '''Liguria''' (italisht: ''Liguria'') është një [[Rajonet e Italisë|rajon]] bregdetar në [[Italia Veriperëndimore|Italinë veriperëndimore]], me kryeqendër [[Gjenova]]n. Rajoni kufizohet me [[Franca|Francën]] në perëndim, me [[Piemonti]]n në veri, me [[Emilia-Romanja]]n dhe [[Toskana]]n në lindje, ndërsa laget nga [[Deti Ligur]] në jug. Me 1.510.143 banorë më 1 janar 2025, Liguria është një nga rajonet më të vogla të Italisë për sipërfaqe, por një nga më të njohurat për identitetin e saj detar, historik dhe turistik.<ref name="tuttitalia" /><ref name="treccani">{{cite web|title=Liguria|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/liguria/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="britannica">{{cite web|title=Liguria|url=https://www.britannica.com/place/Liguria|website=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Që nga viti 2024 president i rajonit është [[Marco Bucci]].<ref name="presidente">{{cite web|title=Presidente|url=https://www.regione.liguria.it/homepage-giunta/giunta-regionale/presidente.html|website=Regione Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Gjeografia == Liguria shtrihet përgjatë një brezi të ngushtë bregdetar ndërmjet detit dhe maleve. Territori i saj karakterizohet nga një vijë bregdetare e gjatë dhe e thyer, nga lugina të shkurtra që zbresin drejt detit dhe nga vargje malore që ngrihen menjëherë pas bregdetit. Kjo formë e veçantë gjeografike ka ndikuar fort në historinë, urbanizimin dhe ekonominë e rajonit.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> Në pjesën perëndimore shtrihet ''Riviera di Ponente'', ndërsa në lindje ''Riviera di Levante''. Rajoni përfshin edhe peizazhe të njohura ndërkombëtarisht, si zona e [[Cinque Terre]]s, [[Portofino]]s dhe Gjirit të Poetëve. Veçoria e Ligurias qëndron pikërisht në ndërthurjen e vazhdueshme ndërmjet peizazhit detar, kodrave dhe zonave malore të afërta.<ref name="britannica" /><ref name="turismo">{{cite web|title=La Mia Liguria|url=https://lamialiguria.it/|website=La Mia Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Historia == Liguria ka një histori shumë të lashtë, e lidhur me popullsitë ligure të antikitetit dhe më pas me zhvillimin e qyteteve bregdetare në epokën romake dhe mesjetare. Në shekujt e Mesjetës dhe të Epokës Moderne, pesha e [[Republika e Gjenovës|Republikës së Gjenovës]] e bëri rajonin një nga hapësirat më të rëndësishme detare dhe tregtare të Mesdheut.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> Roli i Gjenovës, si republikë detare dhe qendër financiare e tregtare, ndikoi thellësisht në zhvillimin e gjithë Ligurias. Edhe pas bashkimit italian, rajoni ruajti një identitet të fortë të lidhur me detin, portet, tregtinë dhe një rrjet qytetesh bregdetare e të brendshme me tradita të veçanta lokale.<ref name="treccani" /> == Ndarja administrative == Sipas të dhënave më të fundit, Liguria përfshin 234 komuna, 3 provinca dhe [[Qyteti metropolitan i Gjenovës]].<ref name="tuttitalia" /><ref name="tuttitalia-prov">{{cite web|title=Le province della Liguria|url=https://www.tuttitalia.it/liguria/98-province/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Stema ! Emri shqiptar ! Emri italian ! Lloji ! Kryeqendra ! Komuna |- | [[Skeda:Provincia di Genova-Stemma.svg|50px]] | [[Qyteti metropolitan i Gjenovës]] | Città metropolitana di Genova | Qytet metropolitan | [[Gjenova]] | 67 |- | [[Skeda:Coat of Arms of the Province of Imperia.svg|50px]] | [[Provinca e Imperias]] | Provincia di Imperia | Provinca | [[Imperia]] | 66 |- | [[Skeda:Provincia della Spezia-Stemma.svg|50px]] | [[Provinca e Specias]] | Provincia della Spezia | Provinca | [[Specia]] | 32 |- | [[Skeda:Provincia di Savona-Stemma.svg|50px]] | [[Provinca e Savonës]] | Provincia di Savona | Provinca | [[Savona]] | 69 |} == Demografia == Me 1.510.143 banorë më 1 janar 2025, Liguria është një rajon me dendësi të lartë në raport me sipërfaqen e tij. Popullsia është e përqendruar kryesisht përgjatë brezit bregdetar dhe sidomos në zonën metropolitane të Gjenovës, ndërsa brendësia malore është shumë më pak e populluar.<ref name="tuttitalia" /><ref name="tuttitalia-prov" /> Rrjeti urban i rajonit është i zhvilluar përgjatë vijës bregdetare, me qendra të rëndësishme si Gjenova, Imperia, Savona dhe Specia, si edhe me një numër të madh qytezash e borgjesh bregdetare që kanë rëndësi të madhe historike dhe turistike.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> == Ekonomia == Ekonomia e Ligurias mbështetet tradicionalisht në portet, tregtinë, industrinë detare, shërbimet dhe turizmin. Roli i Gjenovës si qendër portuale dhe tregtare ka qenë vendimtar në historinë ekonomike të rajonit dhe mbetet i rëndësishëm edhe sot.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> Krahas sektorit portual dhe të shërbimeve, Liguria është e njohur edhe për turizmin bregdetar, për borgjet historike, për peizazhin detar dhe për traditat e saj gastronomike e bujqësore. Në shumë zona të rajonit vazhdojnë të kenë rëndësi kultivimi i ullinjve, vreshtaria dhe prodhime tipike të lidhura me territorin ligur.<ref name="britannica" /><ref name="turismo" /> == Monumentet dhe kultura == Liguria ka një trashëgimi kulturore dhe monumentale shumë të pasur. Midis siteve më të rëndësishme të UNESCO-s në rajon bëjnë pjesë [[Gjenova: Le Strade Nuove dhe sistemi i Pallateve dei Rolli|Le Strade Nuove dhe sistemi i Pallateve dei Rolli]] në Gjenova, si edhe [[Portovenere]], [[Cinque Terre]] dhe ishujt Palmaria, Tino dhe Tinetto. Të dyja këto pasuri pasqyrojnë në mënyrë të veçantë marrëdhënien e fortë ndërmjet qytetit, peizazhit dhe historisë detare të Ligurias.<ref>{{cite web|title=Genoa: Le Strade Nuove and the system of the Palazzi dei Rolli|url=https://whc.unesco.org/en/list/1211/|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Portovenere, Cinque Terre, and the Islands (Palmaria, Tino and Tinetto)|url=https://whc.unesco.org/en/list/826/|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Kultura ligure lidhet gjithashtu me qytetet historike, me jetën detare, me traditat urbane të Xhenovës dhe me identitetin e fortë lokal të rivierave. Një nga ngjarjet më të njohura të rajonit në shkallë kombëtare dhe ndërkombëtare është [[Festivali i Sanremos]], i lidhur ngushtë me imazhin kulturor të qytetit dhe të Ligurias në tërësi.<ref>{{cite web|title=The Sanremo Festival: a Ligurian story|url=https://lamialiguria.it/en/2026/02/the-sanremo-festival-a-ligurian-story/|website=La Mia Liguria|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Eventi in Liguria|url=https://lamialiguria.it/vivi-la-liguria/liguria-eventi/|website=La Mia Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Institucioni kryesor universitar i rajonit është Universiteti i Gjenovesë, e cila përfaqëson qendrën më të rëndësishme të arsimit të lartë dhe të kërkimit shkencor në Liguria. Universiteti ka një rol të veçantë në jetën akademike, kulturore dhe shkencore të rajonit.<ref>{{cite web|title=UniGe: Università degli Studi di Genova|url=https://unige.it/|website=Università degli Studi di Genova|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Ateneo|url=https://unige.it/ateneo|website=Università degli Studi di Genova|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Prania e universitetit, së bashku me institutet e kërkimit dhe me traditën teknike e detare të Gjenovës, i jep rajonit një profil të rëndësishëm në fushën e arsimit, të inovacionit dhe të studimeve të lidhura me ekonominë e detit.<ref>{{cite web|title=Università di Genova|url=https://unige.it/youtube|website=Università degli Studi di Genova|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Transporti == Për shkak të formës së tij të ngushtë dhe të zgjatur përgjatë detit, transporti në Liguria ka një rëndësi të veçantë. Rrjeti rrugor dhe hekurudhor ndjek kryesisht vijën bregdetare dhe lidh qytetet kryesore të rajonit me Italinë veriore dhe me Francën.<ref name="britannica" /><ref name="treccani" /> Transporti ajror përqendrohet sidomos te [[Aeroporti i Gjenovës-Kristofor Kolombit]], ndërsa pozita detare e rajonit mbetet një element themelor i lëvizshmërisë dhe i ekonomisë së tij. Portet dhe infrastruktura detare vazhdojnë të kenë peshë të madhe në identitetin territorial ligur.<ref>{{cite web|title=Genoa Airport|url=https://www.genoaairport.com/en/|website=Genova City Airport|language=en|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name="britannica" /> == Sporti == Sporti ka një vend të rëndësishëm në jetën publike të Ligurias. Rajoni mbështet politikisht dhe institucionalisht manifestimet sportive, impiantet dhe veprimtaritë e kohës së lirë, në kuadrin e programimit rajonal për sportin.<ref>{{cite web|title=Sport e tempo libero|url=https://www.regione.liguria.it/homepage-sport.html|website=Regione Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Contributi per lo sport|url=https://www.regione.liguria.it/homepage-sport/come-fare-per/contributi-per-lo-sport.html|website=Regione Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Për shkak të peizazhit të saj, Liguria është veçanërisht e përshtatshme për sportet e detit, ecjet, çiklizmin, sportet ''outdoor'' dhe aktivitetet në natyrë. Bregdeti, shtigjet panoramike dhe lidhja e afërt ndërmjet maleve dhe detit e bëjnë rajonin shumë të njohur për turizmin aktiv dhe sportiv.<ref name="turismo" /><ref>{{cite web|title=Outdoor in Liguria|url=https://lamialiguria.it/|website=La Mia Liguria|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Italia]] * [[Rajonet e Italisë]] * [[Gjenova]] * [[Cinque Terre]] * [[Portofino]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.regione.liguria.it/ Faqja zyrtare e Rajonit të Ligurias] * [https://lamialiguria.it/ Faqja zyrtare e turizmit] * [https://www.regione.liguria.it/homepage-giunta/giunta-regionale/presidente.html Faqja e Presidentit] {{Rajonet e Italisë}} [[Kategoria:Rajone të Italisë]] 86xll5o4q9s3ajltrl2vbv9xe7oa240 0 59284 2976400 2974202 2026-05-02T18:55:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976400 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Lugina e Aostës | official_name = Regione autonoma Valle d'Aosta / Région autonome Vallée d'Aoste | native_name = Valle d'Aosta / Vallée d'Aoste | settlement_type = [[Rajonet e Italisë|Rajon autonom]] | image_flag = Flag of Valle d'Aosta.svg | flag_link = Flamuri | image_shield = Valle d'Aosta-Stemma.svg | shield_link = Stema | image_map = Aosta Valley in Italy.svg | map_caption = Vendndodhja e Luginës së Aostës në Itali | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | seat_type = Kryeqendra | seat = [[Aosta]] | leader_title = Presidenti | leader_name = [[Renzo Testolin]] | leader_party = Union Valdôtaine | area_total_km2 = 3258.61 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Regione Valle d'Aosta / Vallée d'Aoste - Guida ai comuni e alle province|url=https://www.tuttitalia.it/valle-d-aosta/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 122532 | population_density_km2 = 37.60 | blank_name_sec1 = Ndarja administrative | blank_info_sec1 = Pa provinca | blank1_name_sec1 = Numri i komunave | blank1_info_sec1 = 74 | website = {{URL|www.regione.vda.it}} | image_map1 = Map of region of Aosta Valley, Italy.svg }} '''Lugina e Aostës''' ([[Gjuha italiane|italisht]]: ''Valle d'Aosta''; [[Gjuha frënge|frëngjisht]]: ''Vallée d'Aoste'') është një [[Rajonet e Italisë|rajon autonom]] në [[Italia Veriperëndimore|Italinë veriperëndimore]], me kryeqendër [[Aosta]]n. Rajoni kufizohet me [[Franca|Francën]] në perëndim, me [[Zvicra|Zvicrën]] në veri dhe me [[Piemonti]]n në lindje dhe jug. Ai është rajoni më i vogël dhe më pak i populluar i Italisë dhe është një nga pesë rajonet autonome me statut të veçantë.<ref name="tuttitalia" /><ref name="statuto">{{cite web|title=Lo Statuto speciale|url=https://www.regione.vda.it/autonomia_istituzioni/lostatuto_i.aspx|website=Regione Autonoma Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="britannica">{{cite web|title=Valle d'Aosta|url=https://www.britannica.com/place/Valle-dAosta|website=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Që nga 6 nëntori 2025 president i rajonit është [[Renzo Testolin]].<ref name="presidente">{{cite web|title=Presidente della Regione autonoma Valle d'Aosta|url=https://www.regione.vda.it/pressevda/giunta/presreg_i.aspx|website=Regione Autonoma Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Gjeografia == Lugina e Aostës është një rajon tërësisht alpin. Territori i saj përfshin luginën kryesore të Dora Balteas dhe shumë lugina anësore që ngjiten drejt disa prej masiveve më të njohura të Alpeve. Në rajon ndodhen ose shtrihen zonat e [[Mont Blanc|Mont-Blanc]]ut, [[Gran Paradiso]]s, [[Matterhorn]]it dhe [[Monte Rosa]]s, që përbëjnë edhe katër prej referimeve malore më të rëndësishme të të gjithë harkut alpin.<ref name="aree">{{cite web|title=Tourist areas|url=https://www.lovevda.it/en/out-and-about/tourist-areas|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="britannica" /> Peizazhi i rajonit karakterizohet nga lugina të thella, qafa malore, akullnaja, pyje dhe kullota alpine. Morfologjia malore ka ndikuar fort në vendbanimet, në komunikimet dhe në ekonominë rajonale, duke favorizuar zhvillimin e një sistemi territorial të lidhur ngushtë me burimet malore dhe me turizmin natyror e dimëror.<ref name="tuttitalia" /><ref name="aree" /> == Historia == Lugina e Aostës ka një histori shumë të lashtë. Në epokën pararomake territori ishte i banuar nga [[Salassët]], ndërsa në vitin 25 p.e.s. romakët themeluan [[Augusta Praetoria]], qyteti i sotëm i Aostës. Qyteti u bë një pikë kyçe në kalimet alpine ndërmjet Italisë dhe hapësirave transalpine.<ref name="roman">{{cite web|title=Roman architecture|url=https://www.lovevda.it/en/culture/roman-architecture|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="culture">{{cite web|title=Culture|url=https://www.lovevda.it/en/culture|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Në Mesjetë dhe në epokat pasuese rajoni u lidh ngushtë me hapësirën savojarde dhe me botën frankofone alpine. Pas Luftës së Dytë Botërore, për shkak të veçantisë së tij historike, gjuhësore dhe institucionale, Lugina e Aostës fitoi statusin e rajonit autonom me statut të veçantë, i sanksionuar në rendin republikan italian.<ref name="statuto" /><ref>{{cite web|title=Lo Statuto del 1948|url=https://www.regione.vda.it/autonomia_istituzioni/origini/statuto1948_i.asp|website=Regione Autonoma Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Ndarja administrative == Lugina e Aostës nuk ndahet në provinca. Burimet statistikore italiane e paraqesin nganjëherë “Provincën e Aostës” vetëm për arsye organizimi të informacionit, por vetë burimi sqaron se ajo u shtyp në vitin 1945 dhe se të dhënat i referohen rajonit autonom, i cili ushtron edhe funksionet rajonale edhe ato provinciale.<ref name="tuttitalia" /> Sipas të dhënave më të fundit, rajoni përfshin 74 komuna.<ref name="tuttitalia" /><ref>{{cite web|title=Comuni della Valle d'Aosta|url=https://www.tuttitalia.it/valle-d-aosta/35-comuni/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Demografia == Me 122.532 banorë më 1 janar 2025, Lugina e Aostës është rajoni më pak i populluar i Italisë. Dendësia e popullsisë është e ulët në krahasim me rajonet e tjera italiane dhe pasqyron karakterin fort malor të territorit. Qendra kryesore urbane dhe administrative është [[Aosta]], e cila mbetet edhe qyteti më i madh i rajonit.<ref name="tuttitalia" /> Shpërndarja e popullsisë ndjek kryesisht boshtin e luginës qendrore dhe disa nga luginat anësore më të aksesueshme, ndërsa zonat alpine më të larta kanë popullim shumë më të rrallë. Kjo strukturë demografike është tipike për një rajon të vogël malor me vendbanime të shpërndara dhe me qendra lokale të përmasave të kufizuara.<ref name="britannica" /> == Ekonomia == Ekonomia e Luginës së Aostës mbështetet në shërbimet, në turizmin malor, në sportet dimërore, në aktivitetet ''outdoor'' dhe në disa veprimtari bujqësore e blegtorale të lidhura ngushtë me territorin alpin. Përmasat e vogla të rajonit dhe morfologjia malore kanë favorizuar një model zhvillimi të lidhur me ekonominë e malit dhe me valorizimin e peizazhit natyror.<ref name="aree" /><ref>{{cite web|title=Aosta Valley|url=https://www.lovevda.it/en|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026|archive-date=1 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801194703/https://www.lovevda.it/en|url-status=dead}}</ref> Turizmi ka një peshë veçanërisht të madhe, falë zonave të [[Courmayeur]]it, [[Cervinia]]s, [[Gressoney]]t, [[La Thuile]]s, [[Pila]]s dhe shumë qendrave të tjera alpine. Një nga simbolet turistike më të njohura të rajonit është edhe [[Skyway Monte Bianco]], i inauguruar në vitin 2015, që lidh Courmayeur-n me zonat e larta pranë Mont-Blanc-ut.<ref>{{cite web|title=Skyway Monte Bianco|url=https://www.montebianco.com/it|website=Skyway Monte Bianco|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Skyway Monte Bianco|url=https://www.lovevda.it/it/esperienze/funivie-4000-metri/funivia-del-monte-bianco|website=LoveVDA|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Monumentet dhe kultura == Kultura e Luginës së Aostës pasqyron historinë e saj si rajon alpin kufitar. Në rajon bashkëjetojnë trashëgimia romake, ajo mesjetare dhe traditat rurale alpine. Faqja zyrtare turistike e rajonit thekson se peizazhi kulturor i Luginës së Aostës është shënuar nga monumente të epokës romake, nga kishat dhe nga fortifikimet mesjetare, si edhe nga traditat lokale dhe arkitektura rurale.<ref name="culture" /> Aosta ruan gjurmë shumë të rëndësishme të epokës romake, si [[Porta Praetoria]], harku i Augustit dhe struktura të tjera të [[Augusta Praetoria]]s. Në të gjithë rajonin ndodhen gjithashtu kështjella, kulla dhe shtëpi të fortifikuara, të cilat përbëjnë një nga elementet më të dallueshme të peizazhit valdostan.<ref name="roman" /><ref>{{cite web|title=Cultural itineraries|url=https://www.lovevda.it/en/itineraries/cultural-itineraries|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Castles, towers and fortified houses|url=https://www.lovevda.it/en/culture/castles/other-castles|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Nga pikëpamja gjuhësore dhe etnografike, Lugina e Aostës ka një profil shumë të veçantë. Sipas burimeve zyrtare dhe turistike të rajonit, italishtja dhe frëngjishtja janë gjuhët zyrtare, ndërsa në territor fliten edhe franko-provençalishtja valdostane dhe, në disa komuna të luginës Lys, dialektet gjermanike walser. Tabelat rrugore dhe shumë toponime pasqyrojnë këtë realitet dygjuhësh e shumëgjuhësh.<ref>{{cite web|title=La valorizzazione del plurilinguismo|url=https://www.regione.vda.it/enti_locali/allegato_i.asp?id=6343|website=Regione Autonoma Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Languages spoken in the Aosta Valley|url=https://www.lovevda.it/en/culture/tradition/languages|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=The upper Lys Valley: in the land of the Walser people|url=https://www.lovevda.it/en/database/8/cultural-itineraries/valle-d-aosta/the-upper-lys-valley-from-issime-to-gressoney-la-trinite-in-the-land-of-the-walser-people/1864|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Institucioni kryesor i arsimit të lartë në rajon është Universiteti i Luginës e Aostës, e njohur edhe me emrin frëngjisht ''Université de la Vallée d'Aoste''. Universiteti ka selinë në Aosta dhe përfaqëson qendrën kryesore të formimit universitar dhe të veprimtarisë akademike në rajon.<ref>{{cite web|title=Università della Valle d'Aosta - Université de la Vallée d'Aoste|url=https://www.univda.it/|website=Università della Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Didattica: dipartimenti e corsi di laurea|url=https://www.univda.it/didattica/|website=Università della Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Përmasat e kufizuara të rajonit e bëjnë sistemin universitar më të vogël se në rajonet e tjera italiane, por prania e universitetit ka një rëndësi të veçantë për formimin, kërkimin dhe jetën kulturore të Aostës dhe të gjithë rajonit.<ref>{{cite web|title=Università della Valle d'Aosta - Contatti|url=https://www.univda.it/|website=Università della Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Transporti == Transporti në Luginën e Aostës kushtëzohet fort nga morfologjia alpine. Lidhjet kryesore ndjekin boshtin e luginës qendrore, ndërsa komunikimet me jashtë kanë rëndësi strategjike për marrëdhëniet me [[Franca|Francën]], [[Zvicra|Zvicrën]] dhe me pjesën tjetër të Italisë veriore.<ref name="britannica" /> Rajoni ka edhe [[Aeroporti i Aostës|aeroportin Corrado Gex]], i cili është pronë e Rajonit Autonom të Luginës së Aostës dhe është i hapur për trafikun ajror kombëtar dhe ndërkombëtar që nga nëntori 1995.<ref>{{cite web|title=Aeroporto Corrado Gex|url=https://trasporti.regione.vda.it/trasporto-aereo/aeroporto|website=Regione Autonoma Valle d'Aosta|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Sporti == Sporti zë një vend qendror në jetën publike dhe turistike të Luginës së Aostës. Rajoni është një prej destinacioneve më të njohura alpine për sportet dimërore dhe malore. Sipas faqes zyrtare turistike, Lugina e Aostës ka 19 qendra skish, 800 kilometra pistash dhe 8 snowpark-e, ndërsa në shpatet nën Matterhorn mund të bëhet ski edhe në verë.<ref>{{cite web|title=Downhill skiing|url=https://www.lovevda.it/en/sport/downhill-skiing|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Rajoni paraqitet gjithashtu si një parajsë për alpinizmin, trekking-un dhe skialpinizmin. Burimet zyrtare turistike e përshkruajnë Luginën e Aostës si një hapësirë të lidhur drejtpërdrejt me masivet më të larta të Evropës dhe me një traditë të gjatë guidash alpine, ngjitjesh, itinerarësh malorë dhe sportesh ''outdoor'' gjatë të gjitha stinëve.<ref>{{cite web|title=Summer sports in the Aosta Valley|url=https://www.lovevda.it/en/summer-sport|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Winter sports in Aosta Valley|url=https://www.lovevda.it/en/sport|website=LoveVDA|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Italia]] * [[Rajonet e Italisë]] * [[Aosta]] * [[Mont Blanc]] * [[Courmayeur]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.regione.vda.it/ Faqja zyrtare e rajonit] * [https://www.lovevda.it/ Faqja zyrtare e turizmit] * [https://www.regione.vda.it/pressevda/giunta/presreg_i.aspx Faqja e Presidentit] {{Rajonet e Italisë}} [[Kategoria:Rajone të Italisë]] 8lmhsglgye7tnylh50c05y3glou7q45 3 59369 2976475 395774 2026-05-02T22:48:42Z Klein Muçi 52109 /* Përmbajtja */ pjesë e re 2976475 wikitext text/x-wiki [['''--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 11 Maj 2008 12:43 (UTC) ÇOROVODA 2008 [www.fatjonkaloci.zoomshare.com][[Figura:[[Figura:[ ---- http://www.shembull.al Titulli i lidhjes--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)--[[Përdoruesi:Fatjonkaloci|Fatjonkaloci]] 21 Maj 2008 18:30 (UTC)<math>Vendos formulen ketu</math>]Shembull.jpg]]]] SKRAPARI DHE NATYRA E TIJ Rrethi i Skraparit, me siperfaqe 775 km2 dhe popullsi banuese 29845 banore (INSTAT 2001), shtrihet ne Shqiperine Jugore, ne Qarkun e Beratit. midis rretheve Korc;e, Gramash, Berat, Permet. Ne perberje te tij hyjne 2 bashki (çorovodes dhe Polisanit) 8 komuna (Qender, Vendreshe, Bogove, Zhepe, Gjerbes. Leshnje, Potom e <;':epan) dhe 105 fshatra. Skrapari shtrihet nga 140 m ne 2416 m mbi nivelin e detit; ne zonat klimatike mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramalore dhe mesdhetare malore; ne pellgjet ujembledhes te Osumit dhe te Devollit. ne brezin e tokave te hinjta kafe, te kafenjta, te rnurrme pyjore dhe livadhore malore; ne brezat bimore te shkurreve rnesdhetare, dushqeve, ahishte-haloreve dhe kullotave alpine. Rrethi i Skraparit ka pozite te ndermjetme midis rajoneve bregdetare perendimore te vendit tone dhe rajoneve te brendshme te tij. Ne keto kushte, ne te gershetohen tipare te peizazheve mesdhetare me ato te peizazheve kalimtare drejt atyre kontinentale. Ky gershetim behet me i nderlikuar nga ndikimi i fuqishem i ndryshimeve te medha hipsometrike (2277 m) dhe i shkalles se larte te copetimit te relievit kodrinoro- malor. Kjo ka kushtezuar larmine e jashtezakonshme, impresionuese te natyres se Skraparit, te shprehur ne te gjitha dukurite dhe pamjet e saj. Me kete larmi lidhet numuri i madh dhe shumellojshmeria e monumenteve te natyres se tij dhe e vlerave te tjera te ve<;anta te sa;. Pozicioni i ndermjetem i Skraparit ndermjet perendimit te vendit dhe brendesise e lindjes se tij ka ndikuar ndjeshem edhe ne tiparet sociale e ekonomike te rrethit. Territori i tij, i banuar qysh ne lashtesi dhe i pershkuar prej kohesh nga rruge te rendesishme qe lidhnin keto hapesira gjeografike, ka njohur te njejtat nivele dhe ritme popullimi e zhvillimi social-ekonomik si edhe shume rajone te tjera ilire, arberore dhe shqiptare. Ky territor, duke qene kryesisht malor, ka sherbyer edhe si vendstrehimi i njerezve te lire. kundershtare te vendosur te pushtuesve dhe te regjimeve shtypese, i njerezve fisnike dhe te ndershem. mikprites e bujare; i njerezve me trashegimi te pasur materialo- shpirterore, me te cilen lid hen edhe monumentet jo te pakta te kultures se rrethit. ~lIimet e shekullit te fundit. dalja e qendrave te reja te zhvilluara, rrugeve dhe i akseve te tjera te komunikimit, qe e anashkaluan Skraparin, se bashku me mjaft faktore te tjere natyrore, historike dhe politike. ndikuan ne nje fare ve<;imi (lidhet me rruge automobilistike vetem me Beratin) dhe ngadalsimi te ritmeve te zhvillimit ekonomik, ne krahasim me shume rajone ne perendim, por edhe ne lindje te vend it. Analizat dhe studimet tregojne se Skrapari ka mundesi te medha zhvillimi. Keto mundesi lid hen me ofertat e pasura natyrore, te cilat duhet te rivleresohen dhe shfrytezohen ne perputhje me konceptet shkencore, ekologjike dhe politike te kohes se sotme. Jo me te pakta jane edhe ofertat sociale, qe lid hen me skraparasit fisnike, punetore, te kulturuar dhe te emancipuar; arsimdashes, te etur per dije, zhvillim, perparim dhe demokraci. Te gjitha keto perbejne premisa, garanci, qe ne kuadrin e zhvillimeve te sotme politike e sociale, ne vend dhe me gjere, Skrapari te marre impulse te reja dhe te fuqishme zhvillimi; qe ai te mos braktiset, por perkundrazi te kthehet ne nje vend te zhvilluar e turistik, i pershkuar nga akse te medha e moderne komunikimi, qe do t'i japin frymemarrje drejt rajoneve te tjera te vendit dhe me gjere; do ta bejne ate prodhues te produkteve natyrore (mishit dhe djathit te shijshem, veres dhe rakise se famshme, rehanise se mirenjohur ne gjithe treven e jugut, etj.); vend i peligrinazheve te medha jo vetem prane objekteve fetare, por edhe prane monumenteve te natyres e kultures, te cilat jane aq te shumta dhe interesante. NATYRA Natyra e Skraparit eshte e larmishme dhe komplekse: nga fushat e vogla ne te dy anet e Osu[T1it, rrjeti i dendur i luginave te lumenjeve e perrenjeve, qe dredhojne midis kurrizeve te kodrave e maleve dhe deri ne majat alpine te larta dhe te thepisura me cirqe akullnajore; nga zhegu i veres deri ne freskine e kendshme te lartesive; nga zona me debore teper te rralle, ne zonat me shtrese te trashe debore qe zgjat mbi 4-5 muaj ne vit; nga shkurret perhere te blerta deri ne kullotat alpine; nga areali i ullirit, fikut e rrushit, ne ate te thekres e kumbullave. Te gjitha keto takohen ne nje siperfaqe te vogel, por me shtrirje te madhe ne drejtim vertikal dhe teper te copetuar. Kjo, se bashku me pozicionin kalimtar te rrethit nga hapesira gjeografike bregdetare ne brendesi te vendit, kushtezon larmine e jashtezakonshme te peizazheve, qe nderthuren dhe gershetohen ndermjet tyre, duke formuar nje mozaik te vertete, qe rralle mund te gjendet gjetke. Ndertimi gjeologjik dhe relievi Ndertimi gjeoJogjik i rrethit te Skraparit eshte i larmishem. Ne perberje te zonave tektonike "Kruja" dhe "Jonike" trualli i tij ndertohet kryesisht nga gelqerore te kretes dhe flish te paleogjenit, te cilet jane mbizoterues, por edhe magmatike, ne skajin verilindor te tij dhe molasa te kuaternarit ne pjesen e poshtme te lugines se Osumit. Stukturat gjeologjike me kryesore jane: antiklinalet e Tomor Kulmakut dhe te <;orovodes, sinklinalet e Tomorices dhe te Poli<;anit. Relievi i Skraparit shtrihet nga lartesite rreth 170 m mbi nivelin e detit ne luginen e Osumit prane Poli<;anit deri ne 2417 m, ne majen C;uka Partizane, ne malin e Tomorit. Lartesite deri 400 m mbi nivelin e detit zene 4.2 % te territorit te rrethit dhe shtrihen ne pjeset e poshteme te luginave te Osumit e te Tomorices. Gjithashtu, perfshin edhe kurrizet e ulta kodrinore ne veriperendim dhe ne veri te tij. Lartesite 400 - 1000 m perfshijne pjesen me te madhe te territorit (66,S % te tij). Ato shtrihen ne relievin kodrinor te rrethit, sidomos ne perendim, juglindje dhe ne te dy anet e lugines te Tomorices. Ky territor dallohet per shkallen me te larte te copetimit te relievit dhe shkallen me te larte te degradimit dhe shkretetirizimit te peizazhit. Lartesite 1000 - 2000 m nga shtrirja zene vendin e dyte (27,S % te territorit). Ato perfshijne kurrizet malore ne lindje, jugperendim dhe pjesen e poshtme te vargut malor qendror. Dallohet per relievin me te ashper ne krahasim me dy katet e mesiperme. Lartesite mbi 2000 m kane shtrirje me te kufizuar, vetem 1,9 % te territorit te rrethit dhe zene kreshten dhe majat e Tomorit, Kulmakut dhe Ostrovices. Keto lartesi dallohen per relievin alpin me te thepisur. Format kryesore te relievit jane luginat, kodrat dhe vargjet malore. Luginat jane formuar kryesisht ne terrigjene, qe mbushin strukturat sinklinale te permendura me lart. Keto lugina kane reliev me te bute, me kontraste me te vogla dhe teper te copetuar. Ato zgjerohen shkalle-shkalle drejt sektoreve te poshtem, ku shfaqen qarte disa nivele tarracore, ne te cilat jane vendosur tokat e punueshme dhe qendrat me te medha te banimit. Takohet edhe lugina e formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, qe ne berthame perbehet nga gelqerore (sektori <;orovode Hambull). Kjo dukuri interesante perben nje mosperputhje te morfologjise me strukturen gjeologjike. Pikerisht ne kete sektor te ndertuar nga gelqeroret eshte formuar kanioni madheshtor i Osumit, i shpallur monument natyre. RRETHI I SKRAPARIT Fshat - Village Oender korrune - Commune center Oytet - City l:) Qender rrethi~ District center Kufi rrethi - District boundary Kufi korrone - Comm . .me boundary Rrjeti rrugar - Road netvvork Izoips - lsohyps _...:.< Hidrografia - Hydrography Krahas luginave te zhvilluara pergjate strukturave gjeologjike, takohen edhe sektore te tyre te zhvilluar terthor ketyre strukturave, duke formuar keshtu gryka te ngushta dhe kanione: kanioni i Veseshtes nga lumi i <;orovodes dhe i Mi<;anit nga lumi i Osumit ne sektorin e siperme te tij per rrethin e Skraparit. 1. 2. Pjesa me e madhe e kodrave eshte formuar mbi struktura antiklinale te ndertuara nga gelqerore dhe flishore. Kodrat me teper formojne grumbuj kodrinore, te perbera nga nje mori kurrizesh me drejtime te ndryshme dhe te ndara nga luginat e perrenjeve te shumte dhe teper gerryes. Ne shpatet, ne rreze, por edhe ne kreshte te tyre gjenden jo pak qendra te banuara, ne pergjithesi te vogla dhe tokat e tyre te punueshme, me teper ne formen e ngastrave teper te shperndara. Malet formojne vargje malore me drejtim te pergjithshem veriperendim juglindje. Ato jane formuar mbi struktura antiklinale te perbera nga gelqerore (vargu Tomor Kulmak dhe i Ostrovices) dhe terrigjene vargu perendimor. Kreshtat gelqerore ne shumicen e rasteve jane te thepisura alpine dhe, ne sektore te ve~ante, te rrumbullakta apo te sheshta teper te karstezuara, ndersa kreshtat terrigjene kane morfologji te rrumbullaket Relievi i rrethit te Skraparit dallohet per shkallen e larte dhe shume te larte te copetimit horizontal. Shtrirjen me te madhe e kane territoret me shkalle copetimi 3 - 5 km/km2, pastaj ata me 5 - 7 km/km2, madje, ne disa sektore, edhe mbi kete vlere. Deri ne mesatare eshte shkalla e energjise se relievit: 300 m/km2, ku perfshihet mbi 52 % e territorit. Persa i perket kunderdrejtimit te shpateve, verehet se rrth 50 % e tyre i perket kunderdrejtimit perendimor dhe lindor. Te lidhura ngushte me faktoret strukturorolitologjike, te gerryerjes e te depozitimit, etj, jane edhe tipat e relievit. Shtrirjen me te gjere e ka relievi erozivo-denudues, kryesisht ne territoret e ndertuara nga shkembinjte f1ishore. Midis perberesve te ketij tipi relievi do te ve~ojme rreshqitjet dhe vat rat e erozionit (bokerimat). Pothuaj ne te gjitha shpatet e luginave ka rreshqitje te moshave dhe permasave te ndryshme. Midis me te medhave do te permendim rreshqitjet e Bogoves dhe ate afer fshatit Gradec, e cila ndodhi ne vitin 1963 dhe pati aktivitetit intensiv, gjate te cHit, ne me pak se ne nje jave, 5 shtepi u zhvendosen e u fundosen teresisht ne materialin e rreshqitur. Rreshqitje te tjera te medha ka edhe ne Potom, ne Prishte, ne Therepel, etj. Vatrat e erozionit (bokerrimat) ose sektoret me shkalle te larte degradimi, madje shkretetirizimi me shtrirje me te madhe ne gjithe truallin shqiptar, takohen ne pjesen e siperme dhe te mesme te pellgut ujembledhes te Tomorices. Ketu edhe perrenjte baltore jane te shumte, ne shtreterit e te cileve ka sasi te madhe argjilash dhe rerash. Ne malet e ndertuara nga shkembinjte gelqerore eshte formuar tipi i relievit karstik, i cili perfaqesohet nga hinka e dolina karstike, nga shpella e sterra karstike etj. Perhapjen me te gjere keto forma e kane ne malin e Kulmakut, ku deri tani jane eksploruar disa sterra te shpallura monumente natyre 2 vjet me pare. Ka ende shume te tjera te paeksploruara. Relievi karstik ka shkembinj te xhveshur ne siperfaqe, me lapieze ose shkrepa te formuara mbi shkembinj, qe e veshtiresojne shume kalimin e kembesoreve. Shenojme se ne malet e Tomorit dhe te Kulmakut shprehet edhe tipi i re!ievit akullnajor, i cili eshte me i dukshem ne shpatin verilindor te Tomorit. Cirqet akullnajore dhe morenat akullnajore ne afersi te fshatit Ujanik, tashme jane shpallur monument natyre. Aty, ku ndodhen cirqet, relievi eshte i tipit alpin, i veshtire per tu kaluar, ndersa kodrinat morenore jane perpunuar nga proceset e karstit dhe kane bimesi te pasur. Ne vazhdim do te flasim per njesite perberse me te medha te relievit te Skraparit. Vargu malar Tomor-Kulmak-Mi~an shtrihet ne veriperendim te Skraparit dhe ngrihet menjehere mbi territoret rrethuese. Dallohet per kontrastet e medha te relievit e ndryshimet e theksuara morfologjike nga nje sektor ne tjetrin. Nderpritet nga lugina e qafa te shumta. Perbehet ngagelqeroret e Cr2 dhe flishi i Pg2• Gelqeroret formojne blloqe te medha: Tomor, Kulmak dhe Mic;an, te ndara nga njeritjetri prej shkeputjeve tektonike terthore ose nga breza flishi qe dalin atje ku sharnieri i strukturave gelqerore antiklinale zhytet ne thellesi. Ne veri te vargut ndodhet mati i Tomorit qe shtrihet ne pjesen veriore e veriperendimore te rrethit te Skraparit; nga Qafa e Dardhes ne veri, e cila e ndan nga kodrat e Suloves, deri tek Qafa e Kulmakut ne jug, qe e ndan nga mali me te njejtin emer. Luginat e Osumit dhe Tomorices e kufizojne perkatesisht ne perendim dhe ne lindje. Ndertohet prej shkembinjve gelqerore dhe eshte formuar ne antiklinalin homonim, qe ne veri nderpritet terthor nga disa shkeputje tektonike paralele, qe ne reliev shprehen me thepisje ne shpatin verior. Ketu Tomori ngrihet menjehere mbi kodrat flishore te Suloves, ndersa ne drejtim te jugut kjo strukture ka mbyllje te shkalleshkallshme periklinale dhe zhytet nen mbulesen e flishit te paleogenit. Kjo shprehet me uljen e lartesise drejt jugut nga 2416 m (<;uka Partizan) ne 1430 m (afer Qafes se Kulmakut). Kreshta e ketij mali ndryshon gjate shtrirjes se tij: ne pjesen veriore, per shkak te shkeputjeve tektonike terthore dhe modelimit te fuqishem akullnajor, perbehet nga disa maja me shpate te thepisura, alpine, ndersa pjesa jugore eshte teper e njetrajtshme, e kartstifikuar dhe ulet gradualisht drejt qafave te Kulmakut dhe te Sirakes. Ne kete kurriz dallohen majat e C;ukes Partizane me lartesi 2416 m, me e larta ne gjithe rrethin dhe e Tomorit, 2379 m mbi nivelin e detit. Teqeja e kulmakut Takohen edhe disa lugje me forma te ndryshme, shumica pa rrjedhje siperfaqesore. qe zbresin nga te dy krahet, por sidomos ne shpatin lindor. Ne kete mal dallohen dy pragje akullnajore. qe duken qarte ne shpatin verior te tij. Ne shpatin verior e lindor te Tomorrit ka shume cirqe akullnajore te thjeshta e te nderlikuara. Ne fshatin Ujanik ndodhen depozitime morenike, te shpallura monumente natyre. me disa rreshqitje, qe lidhen me depozitimet argjilore dhe ujerat e shumta te burimeve. Ne kontaktin tektonik midis gelqeroreve e flishit, ne shume raste (perendim, veri, verilindje), dalin shume burime: ne fshatin Tomor dhe Bogove (perendim), Ujanik, Kapinove, Kerpice, Sotire (Iindje). Bimesia natyrore eshte teper e rralle, kryesisht drure pishe. Ne afersi te kurrizit ka drure pishe dhe me poshte zhvillohet relativisht mire pylli i ahut, ndersa kreshta eshte e mbuluar me kullota te pasura alpine. Ka funksionuar per disa vite nje rruge makine qe fillonte prej teqes se qafes se Kulmakut dhe arrinte deri ne afersi te majes me te larte. Tani ajo po rindertohet dhe do te perdoret per peligrinazh per ne varrin e Abaz Aliut Tt Tyrbia e Abaz Aliut ne Çuken e Tomoriot Per te jane te interesuar alpiniste, speleologe, gjeografe, biologe, etj. Prane kodrinave morenike te Ujanikut ndodhet dhe fshati me te njejtin emer, i vendosur ne lartesine rreth 1200 m mbi nivelin e detit. Ne lindje te qafes se Kulmakut (shpallur monument natyre ne vitin 2002), 1430 m mbi nivelin e detit, dhe ne juglindje te asaj te Sirakut. me lartesi 1360 m mbi nivelin e detit, ndodhet mati; Ku/makut. Lugina e Tomorices e kufizon ne lindje, perroi i Ujanikut ne veri dhe qafa e Devrise ne jug. Ashtu si edhemali i Tomorit edhe ai i Kulmakut eshte formuar mbi strukture antiklinale, te ndertuar nga shkembinjte gelqerore. Edhe shpatet e tij pershkohen nga linja tektonike shkeputese, pOl' ketu me e dukshme, me e fuqishme eshte ajo ne shpatin lindoI'. Prandaj ky shpat eshte me i pjerrte, me rrepira shkembore, guva karstike, me me shume bimesi natyrore, kryesisht ahishte dhe perroska te tipit guror. Keta te fundit jane me karakteristike ne sektorin Zaloshnje Gjerbes, dhe gjate vershimit te tyre bllokojne rrugen qe kalon pargjate shpatit. eshte me i bute, pothuaj i xhveshur . plotesisht nga bimesia drunore. pori pasur me bimesi barishtore te katit te kullotave alpine. Ne te jane zhvilluar shume proceset e karstit, ndaj ka shume shkrepa, hinka e dolina karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, qe e veshtiresojne kalimin drejt kurrizit te malit. Pjesa jugore e malit te kulmakut Deri tani njihen vetem ato te Katafiqit. e Prosekut. e Sirakut. e Bores, etj. te shpallura monumente natyre. por ka shume te panjohura dhe te tjera te paeksploruara. E njejta gje duhet thene edhe per kurrizin e malit te Kulmakut. i cili eshte me i bute nga ai i Tomorit, dhe ka mjaft hinka. dolina e lugje karstike. Majat me te larta ne te jane: maja e Ramies me 21 78 m. e Kakrukes Cose e Kulmakut) me 2174 m dhe e Zaloshnjes 1942 m mbi nivelin e detit. Gjate kurrizit ka disa qafa me origjine tektoniko - erozive, por te perpunuara nga procesi i karstit. ndaj me shpesh kane marre formen e lugjeve karstike. Ne to dhe ne format e tjera karstike ka sterra karstike. prej te cilave tashme njihen sterrat Uvlen dhe e Kakrukes. Njera prej tyre ende nuk eshte eksploruar plotesisht ne thellesine e saj mbi 227 m. Qe te dyja jane shpallur monument natyre ne vitin 2002. Nje shpelle tjeter ndodhet ne shpatin veri or te Kulmakut, ne te djathte te perroit te Ujanikut. Ajo njihet me emrin Shpella e Barit. Ka hyrje horizontale shume mbreselenese. por e demtuar dukshem nga ushtria ne vitet 70 te shekullit te kaluar. Prane apo edhe me siper saj duhet te kete te tjera shpella e sterra, pasi karsti siperfaqesor eshte i zhvilluar mire. Bimesia natyrore ne to eshte e pasur dhe perdoret gjate stines se veres per kullotjen e tufave te deleve nga Skrapari dhe rrethe te tjera. Ne disa hinka karstike jane ndertuar lera per grumbullimin e ujit te debores. i cili perdoret per bagetine e imet qe veron aty. Qafa e Devrise ne jug te Kulmakut e ndan ate nga mali i Gostrenckes. Qafa eshte formuar pergjate shkeputjes tektonike dhe me pas eshte perpunuar shume nga proceset karstike. Te dy shpatet e saj jane mjaft te pjerret. nuk mungojne edhe rrepirat shkembore me lartesi prej dhjetra metrash, madje ka dhe guva karstike, te cilat mund te jene dhe hyrje te shpellave, te veshtira per t'u eksploruar. Qafa eshte e veshur me bimesi natyrore, relativisht te ruajtura mire. Ujerat e shiut. te grumbulluara ne format e shumta karstike, depertojne ne thellesi dhe ushqejne burimin e Guakut. Gati sipas drejtimit te saj zhvillohen galerite nentokesore te shpelles se Pirogoshit. Mali i Gonstrenckes ne jug kufjzohet nga lugina e perroit te <;orovodes. rydersa ne Iindje nga pjesa me e siperme e asaj te Tomorices. Maja me e la"rte e tij eshte 1873 m dhe njihet me emrin maja e Leshnjes, emer qe ka fshati ne shpatin juglindor te ketij mali. Ne shpatin jugor dhe jugperendimor te tij perroi i <;orovodes ka formuar kanionin e Gradecit. i cili eshte shpallur monument natyre ne vitin 2002. Me perjashtim te shpateve veriore dhe verilindore te ketij mali. hinka e dolina te shumta karstike dhe stera, me te shpeshta ne fundin apo rrezen e shpateve te tyre, ku gjendet bimesi e larte drunore, ne te tjerat gjendet bimesi barishtore, e cila perdoret per kullote nga bagetite e fshatrave Vlushe, Leshnje, etj. Ne juglindjemali i Gostrenckes mbyllet nga lugina e thelle e lumit te (:orovodes, i cili i ka fillimet e tij ne shpatin perendimor te Ostrovices dhe, pasi nderpret terthor sinklinalin e Tomorices dhe antiklinalin e Kulmakut, derdhet ne Osum. Pjesa e siperme e lugines se ketij lumi, e perbere nga flishi, me plot terrene te shkretetirizuara, ka tipare te ngjashme me luginen e Tomorices. Ne vazhdim ajo nderpret terthor skajin juglindor te struktures gelqerore te Kulmakut. Ketu ajo formon nje kanion te madh (mbi 100 m te thelle dhe 2-3 m te gjere) me shpate vertikale ose gati vertikale. Formimi i kesaj gryke depertuese ne gelqerore, shume prane kontaktit te tyre me flishin, lidhet me proceset teper te zhvilluara karstike. Per kete flasin edhe format e shumta te karstit nentokesor (shpella e madhe e Pirogoshit, prane fshatit Radesh). Edhe pasi del nga kanioni, lugina e lumit te <;orovodes perseri mbetet e ngushte dhe ne formen e shkronjes "V". Ne pjesen me te poshtme te saj dalin dy nivele tarracash. Ajo zgjerohet ne bashkimin me Osumin, ku eshte vendosur edhe qyteti i <;orovodes. Ne skajin me jugperendimor te kurrizit ngrihet menjeheremali gelqeror i Miqanit (1581 m), me shtrirje me te kufizuar se te pareto Ka me teper pamjen e nje blloku, qe sundon, me format e ashpra dhe lartesine e tij, mbi te gjitha territoret perreth, te perbera nga flishi, ndersa ne kreshte ka forma te vogla karstike, por edhe dolina dhe uvala. Skajin verior e ~an lumi Osum me nje gryke te ngushte ne formen e kanionit, formimi i se ciles, ndoshta, lidhet, si dhe ajo e <;orovodes, me procese karstike nentokesore. Lugina e Tomorices, me gjatesi rreth 42 km, shtrihet ne pjesen verilindore te rrethit, midis maleve Tomor- Kulmak ne perendim dhe kurrizit Ostrovice-Bofje-Koshnice ne lindje. Eshte formuar ne strukturen sinklinale flishore te Tomorices, teper te shformuar, deri ne permbysje te plote (Kodovjat). Ajo eshte vendosur me teper pergjate krahut perendimor te kesaj strukture, qe ka kushtezuar karakterin asimetrik te saj. Sektori jugperendimor i lugines eshte zhvilluar gati ne kontaktin e gelqero~eve te Kulmakut me flishin e sinklinalit te Tomorices. Ka drejtim te pergjithshem juglindje veriperendim dhe shtrihet n'e lartesite nga /50 - 200 m, ne afersi te bashkimit te lumit te Tomorices me ata te Devollit, deri ne rreth 600 m mbi nivelin e detit, ne sektorin e siperm te saj. Shtrati i lumit ka gjeresi te madhe, ndersa shpatet e lugines te tij kane asimetri te lehte dhe pjerresi mesatare. Ben pjese ne grupin e luginave, me regjim torrencial te rrjedhjes ujore, pra me lekundje jashtezakonisht te medha te prurjeve. Ne kete lugine ka kushte te pershtatshme per zhvillimin intensiv te proceseve erozivo-denuduese, te cilat kane c;:uar ne degradimin jashtezakonisht te madh te terreneve, aq sa perben nje territor klasik te degradimit dhe shkretetirizimit te tyre, qe eshte intensiv dhe aktualisht: sipenaqe te tera zihen nga bedlendet e fresketa dhe rreshqitjet e reja e aktive qe kane prirje te rriten e te shtohen. Kjo Iidhet ne radhe te pare me daljen e flisheve argjilore shume te buta, me degradimin intensiv te bimesise si pasoje e mbikullotjes dhe e prerjeve te shumta pa kriter, me bazen e ulet te erozionit (Devolli), me kontaktet litologjike dhe tektoniko¬litologjike ne shpatet e kesaj lugine midis gelqeroreve te kurrizit Tomor-Kulmak dhe flishit te lugines, ne te cilet dalin burime te shumta, ku zene fill brazdat, perroskat dhe perrenjte terrenciale, te cilet vazhdimisht thellojne dhe zgjerojne shtreterit dhe luginat e tyre, qe ndahen nga njeri-tjetri nga kurrize te ngushta dhe krejt te zhveshura nga bimesia dhe madje nga toka prodhuese. Gjate stines se dimrit, kur reshjet e shiut zgjatin ne kohe, por edhe gjate shirave te rrembyeshme ne fundin e veres e fillimin e vjeshtes, keta perrenj, duke marre formen e rrjedhjeve te fuqishme te baltes, behen shume te rrezikshem, pasi transportojne sasi te madhe lende te ngurte: argjil, por edhe popla e shkembinj me permasa te medha. Ka patur raste kur kane shkaktuar edhe viktima. Me sasine e madhe te ketij materiali te ngurte, lidhet zallishtja e gjere e lumit te Tomorices. Ne pjesen me te medhe te tij gjate veres nuk ka uje. Tarracat lumore kane shtrirje te kufizuar ne kete lugine. Ruhen dy nivele mbi te cilat gjenden sipenaqe te konsiderueshme toke bujqesore. Ne pjeset e siperme te shpateve te kesaj lugine jane vendosur disa qendra te banuara. Bimesia natyrore eshte shume e vaner, hapesira te tera jane krejt te xhveshura, pa bimesi dhe madje edhe pa mbulesen e tokave. Peizazhet antropogjene jane te pakta dhe lid hen me tokat e punueshme dhe qendrat e banuara. Keta sektore jane te shkretetirizuar. Ne vitet 1960 - 1980 ne disa sektore te shpatit lindor jane bere ripyllezime me pisha, te cilat sollen kufizimin e degradimit. Kurrizi Ostrovice Bofje - Koshnice gjendet vetem pjeserisht ne Skrapar. Ka drejtim veri-jug dhe shtrihet nga <;uka e Frengut ne jug deri afer lugines se Devollit ne veri; eshte me kompakti, me i larti dhe me kontraste me te theksuara te relievit. Ka pereberje Iitologjike te larmishme: gelqerore dhe flish ne pjesen jugore dhe magmatike ne pjesen veriore. Edhe struktura eshte e nderlikuar: antiklinal i madh dhe strukture bllokore. Nje shkeputje e madhe tektonike e ka ngritur qindra metra Malin e Ostrovices, duke i dhene atij me teper formen e nje monoklinali te madh. Me keta faktore strukturore, me levizjet e fuqishme ngritese dhe ndertimin prej gelqeroreve lidhet lartesia e madhe e ketij kurrizi (<;uka e Faqekuqit 2393 m, maja e Frengut 2178 m), thepisja e shpateve, kreshta pak a shume te sheshta dhe te lakuara. Ne kete kurriz dallohen tri male kryesore: Ostrovica e Bofja ne jug dhe Koshnica ne veri. Dy te paret ndahen nga njeri - tjetri nga qafa litologjike e Faqekuqit. I pari ka reliev me te larte e me te ashper se i dyti. Kjo ka bere qe edhe format akullnajore te jene me te shumta, me te medha, sidomos cirqet dhe lugjet. por me pak te ruajtura per shkak te karstit e proceseve periglaciare. Nga shpatet perendimore te tyre zbresin perrenj e perroska, me shume te tipit guroro - baltor. Ne rrezen e shpateve ata kane depozituar materiale te shumta te ngurta ne formen e koneve te depozitimit, mbi te cilet jane formuar toka bujqesore, apo eshte vendosur edhe ndonje qender banimi, ndersa per fund te tyre dalin disa burime. Mali i Koshnices ne veri, i formuar ne bllokun e madh ultrabazik, ka me teper form en e nje kupole te madhe te thepisur, qe lartesohet mbi territoret terrigjene perreth. Lartesia e tij arrin deri ne I 730 m tek Maja e Madhe. Lugina e Osumit eshte me e madhja dhe e pershkon gjithe rrethin nga juglindja (ne afersi te fshatit te Mi<;anit) ne veriperendim (ne veriperendim te Poli<;anit). Shtrihet midis lartesive 200 - 300 m dhe 500 - 600 m. Kjo eshte pjesa me komplekse e gjithe lugines se ketij lumi, rezultat kryesisht i ndryshimit te perberjes litologjike dhe strukturore, neper te cilat kalon lumi ose i nderpret ato. Perbehet nga terrigjenet (flishi) dhe pjeserisht nga gelqerore, qe ndertojne nje seri strukturash antiklinale e sinklinale. Lugina eshte formuar ne struktura antiklinale dhe sinklinale. Keshtu mund te theksojme se sektori me i siperm, Mi<;an - Lapan, eshte formuar ne sinklinalin Guak - Sternec; i mesmi, Lapan - <;:orovode eshte formuar ne strukturen antiklinale te <;orovodes, ndersa sektori i poshtem, <;orovode¬Mbrakull, eshte formuar gati pergjate sinklinalit te Poli<;anit. Strukturat sinklinale ndertohen gati teresisht nga shkembinjte flishore, ndersa ajo antiklinale perbehet nga gelqerore. Aty ku ajo eshte formuar ne str~kturat sinklinale forma e lugines eshte relativisht e gjere, ndersa kur nderpret struktura antiklinale, apo eshte formuar sipas tyre, por ne shkembinj gelqerore, lugina eshte e ngushte dhe formohen ngushtime dhe kanione. Zgjerimet me te medha te kesaj lugine jane ne Jaupas, Poli<;an, Vershezhe, Strore dhe me ne veri te qytetit te Poli<;anit, ndersa ngushtimet takohen ne afersi te fshatit Mi<;an, ne sektorin Hambull ¬<;orovode. Ka edhe sektore kur lugina apo shtrati gjarperon si ne Jaupas, <;ka eshte e lidhur me ndertimin strukturor e litologjik. Lugina eshte e perpunuar plotesisht: shtrati i rrjedhjes dhe lumorja zgjerohen ne drejtim te pjeses se poshtme; numerohen deri ne pese nivele tarracash me lartesi relative 5-15 m, 15-35 m, 45-65 m, 80-90 m, 125-135 m. Zhvillimin me te madh ato e kane ne sektorin e poshtem, ku profilet gjatesore ulen shkalle-shkalle ne fushen e Uznoves (Berat). Kjo tregon se ne kuaternar ketu duhet te kete pasur ulje, qe ndoshta eshte shoqeruar me formimin e nje liqeni. Ne luginen e Osumit, brenda rrethit te Skraparit, dallohen keta sektore: Mi<;;an - Lapan, Lapan -C;:orovode dhe C;:orovode-Mbrakull. Sektori i pare eshte zhvilluar terthor struktures sinklinale te Guak-Sternecit, i perbere nga flishi. Prandaj lugina zgjerohet, eshte simetrike, ndersa ne shpatet e saj ka vatra erozioni. Sektori Lapan-C;:orovode me gjatesi 10 km, perben nje lugine antiklinale dhe nje mosperputhje te morfologjise se relievit me strukturen, sepse zhvillohet pergjate boshtit te struktures antiklinale te C;:orovodes, me berthame gelqerorore te paleogjenit. Ne fillim ajo u formua mbi mbulesen flishore. Levizjet ngritese i dhane mundesi lumit te <;;aje kete mbulese, madje edhe berthamen gelqerore te antiklinalit. Prandaj profili terrthor i saj mori forme te dyfishte: pjesa e siperme, e formuar ne flish, eshte e gjere, ndersa e poshtmja, e formuar ne gelqerore, ka formen e nje kanioni me shpate vertikale te ngushta (35 m), e te thelia deri ne 70-80 m. Sektori C;:orovode-Mbrakull filion ne zgjerimin e C;:orovodes, qe lidhet me daljen nga struktura gelqerore dhe me bashkimin e Osumit me lumin e C;:orovodes. Deri ne Berat lugina hyn ne strukturen sinklinale te Poli<;;anit, ne te (ketu vendos nje foto nga varishti) cilen ajo eshte e vendosur ne krahun e majte te tij, duke marre keshtu karakter subsekuent. Ne kete sektor behen me te shprehura lumorja e tarracat lumore, rritet paqendrueshmeria e shpateve, sidomos rreshqitjet (me e madhja - rreshqitja e Bogoves). Shpatet e kesaj lugine copetohen ne shkalle te larte nga nje sere degesh te majta e te djathta te lumit te Osumit: perrenjte e C;:orovodes, Staraveckes, Bogoves, Prishtes, Malindit, Veleshnjes, Bigasit, C;:epanit etj. Me shpesh shkalla e copetimit te ketyre shpateve ka vlerat 3 - 5 km/km2• Kjo shkalle copetimi lidhet me shkembinjte e bute qe ndertojne shpatet, pjerresine e konsiderueshme te tyre, por edhe me nderhyrjet, shpesh pakriter, te njeriut mbi bimesine natyrore dhe tokat. Ne varesi te lIojit te shkembinjve jane edhe format e luginave te ketyre perrenjve. Zakonisht prane grykederdhjeve te tyre lugina eshte e gjere, por ne rastet kur ate perfundojne ne kanionet e Osumit, ketu edhe lugina e tyre merr formen e kanionit, ndersa rrjedhja formon ujevara madheshtore. Kur perrenjte derdhen ne zgjerimet e lugines se Osumit, me konin e tyre te madh te depozitimit e kane zhvendosur shtratin e Osumit ne krahun e kundert. E dukshme eshte kjo dukuri ne grykederdhjet e perrenjve qe zbresin nga shpati veriperendimor i malit te Tomorit dhe dalin ne zgjerimin e Mbrakulles. Ketu lumi eshte zhvendosur dukshem drejt perendimit. Ne pellgjet ujembledhes te disa prej ketyre perrenjve ka vatra erozioni qe furnizojne me lende te ngurte rrjedhjen ujore. Nder me perfaqesuesit do te permendim perrenjte e Malindit, te Staraveckes, etj. Ne shpatet e lugines se Osumit jane te zhvilluara edhe rreshqitje te tokes, te medha dhe te vogla, te reja dhe te vjetra, por qe aktivizohen pothuaj ne stinen e dimrit. Nder me te medhate e me te njohurat midis tyre do te vec;ojme: rreshqitjen e Bogoves, te Kakrukes, te Zgerbonjes, etj, te cilat shpesh kane sjelle deme jo te vogla: bllokim te rruges automobilistike Polic;an-C;:orovode, demtim te banesave, tokave, etj. Pasojat negative te tyre jane shfaqur edhe ne demtimin e peizazheve dhe te bimesise, etj. Lugina eshte e pershtatshme per jetesen e njeriut dhe ofron mundesi te medha per zhvillimin e aktivitetit human. Peizazhet antropogjene jane te shumta, sidomos ne sektorin nga C;:orovoda ne Berat. Ato lid hen me tokat e punueshme, nga te cilat permenden blloqet e medha te tarracave me drure frutore, sidomos me qershi e vreshta ne C;:orovode, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar, u ndermor krijimi i kullotave polifite, qe u shoqerua me aktivizimin e dukshem te erozionit dhe te proceseve te tjera te shpatit. Efektet negative te trajtimit pa kriter te peizazhit nga njeriu jane shfaqur edhe ne sektore te tjere te lugines. Peizazhet antropogjene Iidhen edhe me (Ketu vendos nje foto nga kanionet) Ujevara ne shpatet e thepisura te kanionit te osumit qendrat e banuara, qe jane mjaft te dendura, ne mesin e te cilave dallohen qytetet <;orovode dhe Polic;an. Zona kodrinore - malore e Potomit shtrihet ne pjesen lindore juglindore te rrethit te Skraparit; midis luginave te perro it te <;orovodes ne veriperendim dhe asaj te Osumit ne jug dhe juglindje. Perbehet kryesisht nga flishi, por midis tyre ka edhe kodrina gelqerore. Lartesite e relievit ne kete zone arrijne nga 500 - 600 m deri ne mbi 1400 m. Majat me te larta jane ne kodrinat e ndertuara nga shkembinjte gelqerore dhe ranore: maja e Gorres 1416 m, Galinat e Qafes 1087 m, e Gjergjevices 1030 m mbi nivelin e detit. Relievi i kesaj zone eshte mjaft i copetuar nga rrjedhjet ujore siperfaqesore. Prej saj zene fill disa dege te djathta te lumit te Devollit: perroi i <;orovodes (ose i Kapinoves), i Staraveckes, i Zogasit, i Bigasit etj me drejtim lindje-perendin. Ata ndahen nga ujendares ne formen e vargjeve te vegjel kodrinor, pak te dallueshem. Deget e perrenjve qe permendem me siper kane copetuar dukshem relievin. Vlerat e ketij copetim jane te larta 5 - 7 km/km2, madje ka edhe sektore me shpate shume te degraduara prane fshatit Potom, Staravecke, Panarit, Nikollare, etj. Mjaft te perhapura jane rreshqitjet e tokes, qe kane demtuar token, bimesine, rruget, etj. Nder me te medhate vec;ojme: rreshqitjet prane fshatrave Potom, Nikollare, Staravecke, Backe, etj. Nder fshatrat me kryesore qe ndodhen ne zonen kodrinore te Potomit do te permendim: Potom, Staravecke, Nikollare, Backe, Visocke, Gergjove, Koprencke, etj. Pas viteve 1991-1992 popullsia e tyre eshte pakesuar, pasi banoret po largohen drejt qendrave te tjera te banuara te lugines se Osumit, apo jashte rrethit te Skraparit. Vargu kodrinoro malor Sevran - Vale vendoset ne pjeset perendimore e jugperendimore te rrethit te Skraparit, ne krahun e majte te lugines se Osumit dhe te perroit te Malindit (dege e tij). Kurrizi i tij sherben edhe si ujendares midis pellgut ujembledhes te Vjoses dhe Osumit, por dhe si kufi administrativ ndermjet rrethit te Permetit dhe Skraparit. Lartesite e tij ulen gradualisht nga juglindja drejt veriperendimit: nga 1254 m (mali i Sevranit) ne 250 m. Mbizoterojne lartesite 500 - 600 m. Relievi eshte formuar mbi shkembinjte terrigjene, ndaj dhe shkalla e copetimit te tij nga rrjedhjet ujore siperfaqesore eshte e mad he: 3 - 5 km/km2 dhe 5¬7 km/km2• Jane disa dege te majta te Osumit qe kane percaktuar kete shkalle copetimi. Midis tyre do te vec;onim: perrenjte e Prishtes, te Vendreshes, te Veleshnjes, etj. Malet kryesore te kurrizit jane: mali i Sevranit, <;epanit dhe i Therepelit, qe shoqtkohen me kurrize kodrinore. Ata kane morfologji te ngjashme: kreshte te rrumbul!aket, shpate me pjerresi te vogel dhe teper te copetuar. Ne afersi tEi ketij kurrizi jane vendosur disa fshatra: Vendreshe, Spathare, Prishte, Sevran i Madh dhe Sevran i Vogel, Muznake, Veleshnje, etj. Klima Mbizoterimi j relievit kodrinoro- malor me lartesi te konsiderueshme dhe shkalla e madhe e copetimit te tij horizontal, larmia e formave te relievit ne shtrirje horizontale dhe vertikale, drejtimi jo i njejte i luginave dhe i qafave, qe orientojne levizjen e ererave ne drejtime te ndryshme, perbejne faktoret kryesore qe kushtezojne tiparet specifike te !dimes se rrethit. Nga nje sektor ne tjetrin ndryshimet jane te shprehura mire ne temperature, ne reshjet e shillt dhe te debores, drejtimin mbizoterues te ererave, etj. Ne rrethin e Skraparit takohen tri zona klimatike: mesdhetare kodrinore, mesdhetare paramaiore dhe mesdhetare malore. E para ka shtrirje me te gjere ne luginat e Osumit dhe te Tomorices, kryesisht ne lartesite 500 - 600 m mbi nivelin e detit. Verehet se ne keto lartesi eshte vendosur nje numer i madh vendbanimesh rurale, por edhe ate urbane (yorovoda dhe Poloc;ani). Ketu eshte dhe pjesa me e madhe e tokes se punueshme. Zona mesdhetare paramalore nuk ka shtrirje te mad he, kryesisht ne shpatet e mal eve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Mic;anit, etj. Ndersa ajo mesdhetare malore perfshin territore me siperfaqe te dukshme ne malet e siperpermendura. Ne vazhdim do te japim disa tipare te rendesishme per disa nga elementet me kryesore klimatike. Numri i konsiderueshen i stacioneve meteorologjike dhe periudha jo e vogel e vrojtimit te tyre, na mundesojne arritjen e qellimit tone. Sipas te dhenave te stacionit te Ujanikut rezulton se numuri mesatar i oreve me diell per periudhen prill tetor arrin rreth 1600. Pra eshte nje shifer relativisht e mire per jeten e gjalle. Era eshte nje tregues mjaft i rendesishem i klimes se nje vendi, pasi ndikon jo vetem ne jeten e gjalle, por edhe per veprimtarine dhe banesen e njeriut. Ne rrethin e Skraparit drejtimi i erikave eshte i lidhur sidomos me drejtimin e luginave dhe te vargjeve malore. Sipas te dhenave te stacioneve meteorologjike ~e yorovodes dhe te Ujanikut, rastisjen me te madhe e kane perkatesisht ererat e kuadratit jugor dhe jugperendimor. Shpejtesia e eres me rastisjen me te madhe gjate muajit shkurt ne yorovode dhe ne shtator ne Ujanik mer vleren 15 m/sek. Pergjate luginave shpejtesia e eres arrin deri ne 25 - 30 m/sek. Gjate veres, sidomos ne korrik gusht, mbizoteron era me shpejtesi 2 - 5 m/sek. Temperatura e ajrit eshte treguesi me i rendesishem klimatik qe lidhet drejtperdrejt me jeten e gjalle dhe veprimtarine ekonomike te njeriut. Ne veshtrimin e shkurter te ecurise se temperatures do te mbeshtetemi ne te dhenat e ofruara nga stacionet e <;orovodes, Ujanikut, Potomit, por edhe ne ato te Korites dhe te Nishoves. Viera e temperatures mesatare vjetore shumevje~are ne stacionet e <;orovodes, Nishoves, Potomit, Korites dhe Ujanikut eshte perkatesisht: 14.3° C, 13Y C, 11.6° C, 10.6° C dhe 8.r c. Ne pergjithesi, deri ne lartesite 650 m kjo temperature nuk ulet me poshte se 13° C, ndersa ne lartesite 900 -1100 m arrin 8 -10° C. Pra duket shume qarte ndikimi i lartesise se relievit nevleren e temperatures se ajrit. Vlerat me te ulta temperatura i ka ne muajin janar, kur vlerat mesatare mujore jane: <;orovode 5.7° C, Korite 1.6° C, Nishove 5.4° C, Potom 3.3° C dhe Ujanik o.r c. Vlerat me te larta regjistrohen ne muajt korrik dhe gusht perkatesisht: 23.3° C, 19.9° C, 21.9° C, 20.4° C dhe 17S C. Ne fakt ky tregues e ploteson nevojen biologjike te bimeve per ngrohtesi, per te nisur periudhen e vegjetacionit ne kohen e duhur. Kjo eshte e pershtatshme per shume lIoje te bimesise natyrore, por edhe per nje numer te konsiderueshem te kulturave bujqesore qe kultivohen ne kete rreth. Kjo dukuri verehet pothuaj per te gjitha lartesite deri 650 m mbi nivelin e detit. Pragu i temperatures mbi 10° C ne <;orovode filion qe ne dekaden e trete te muajit shkurt, ndersa ai mbi I 3° C ne Ujanik perfundon ne dekaden e pare te shtatorit apo te tetorit. Ndikimi i temperaturave me te larta eshte me pasoja mbi jeten e gjalle dhe disa veprimtari ekonomike te njeriut si p.sh. per kulturat bujqesore, etj. Ne luginat jane regjistruar viera shume te larta te temperatures maksimale: mbi 30° C, por nuk jane shume te rralla edhe vlerat 42° C. Ne zonat e uleta temperaturat mbi 30°C fillojne te shfaqen qe ne qershor dhe zgjatin deri ne dhjetediteshin e pare te tetorit. Ne zonat malore vlerat e temperatures jane shume me te ulta. Sasia mesatare shumevje~are vjetore e reshjeve arin: ne <;orovode 1052.8 mm, Potom 1139.1 mm, Ujanik 1468.8 mm; <;epan 1099.2 mm, Bar~ 1161.7 mm, Zaloshnje 1532.7 mm. Si kudo ne vendin tone, reshjet atmosferike edhe ne rrethin e Skraparit kane karakter mesdhetar. Ato jane perqendruar kyesisht ne gjysmen e ftohte te vitit, dimri eshte i lagesht ndersa vera e thate, merr vetem gjysmen e reshjeve te dimrit. Muajt me te thate jane korriku dhe gushti, ne te cilet bien perkatesisht 29.9 mm, 36.2 mm, 39.3 mm, 23.7 mm 32.0 mm, 40.3 mm. Muaji me i laget eshte nentori, ne te eHin mesatarisht bien: ne <;orovode 161.2 mm, Potom 156.3 mm, Ujanik 20 1.7 mm, <;epan 174.8 mm, Bar~ 180.0 mm, Zaloshnje 235.9 mm. Megjithate ka dhe raste kur ky rregull prishet, sepse krijohen situata te ve~anta sinoptike, te cilat kapin edhe territore te gjera. Keshtu, ne muajin gusht te vitit 1971 ne <;orovode jane regjistruar 245 mm, ne Potom 213.0 mm, duke zene 31.5 % te sasisa mesatare vjetore. Vitet me me pak reshje kane qene 1971, 1979, 1981, ndersa ata me me shume reshje kane qene 1961, 1975, 1977, 1984 etj. Intensiteti 24 oresh i reshjeve ka arritur: ne <;orovode 137,6 mm, Potom 91.4 mm, Ujanik 118,0 mm, <;epan 120.6 mm, Bar~ 140.9 mm dhe Zaloshnje 150.0 mm. Nuk ka rregullsi te plote edhe per numrin e diteve me reshje gjate vitit. Ne periudhen shtator-dhjetor takohet numri me i madh i tyre. Por ka vite te ve~anta, si viti 1974, kur ne <;orovode pati 132 dite me reshje. Mbizoterimi i relievit kodrinor e malor e ben deboren dukuri te pervitshme ne pjesen me te madhe te relievit ne rrethin e Skraparit. Ketu vlen te dallohen ve~anerisht lartesite mbi 600 - 700 m mbi nivelin e detit. Sigurisht qe trashesia e saj ndryshon jo vetem nga nje sektor ne tjetrin, por edhe nga nje vit ne tjetrin. Me shpesh ne lartesite 300 - 400 m trashesia e debores arrin 10 - 25 em, ne ato 600 - 700 m deri ne rreth 40 em, ndersa mbi lartesite 1000 m arrin deri ne 60 - 70 em. Sipas te dhenave te publikuara nga Instituti Hidrometeorologjik trashesia mesatare e bores ne Nishove dhe Potom arrin 70 em, ne Ujanik e Korite 80 - 82 em. Ne lartesite mbi 1000 m bie debore qysh ne dhjetediteshin e trete te muajit nentor, apo ne fjllim te nentorit. Numri mesatar vjetor i diteve me bore arrin: ne <;orovode 3.43, Potom 20.2, Ujanik 29.4, <;epan 14.5, Bar~ 10.9 dhe Zaloshnje 18.7 dite. Bresheri pothuaj eshte i pranishem ~do vit, por nuk ka ndonje rregullsi ne shperndarje sipas muajve apo stineve. Ne <;orovode numri mesatr vjetor i diteve me bresher arrin 0.2, ne <;epan dhe Ujanik O. I , etj. Ne disa raste ai ka shkaktuar demtime te dukshme ne kulturat bujqesore. Duke vleresuar pasurite klimatike te Skraparit, do te theksonim se jane te shumta: larmia e theksuar, qe mundeson kultivimin e shume lIoje bimesh, nga ulliri deri tek kumbullat dhe thekra; pasurite e medha termike dhe sidomos pluviometrike, qe sigurojne rezerva jo te vogla ujore. Hidrografia Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e territoreve me pasuri jo te vogla ujore. Drenuesit me kryesore siperfaqesore te tij jane lumi i Osumit dhe i Tomorices. I pari pershkon gjithe territorin e Skraparit nga juglindja ne veriperendim, ndersa i dyti pershkon gjithe pjesen veri/indore te tij. Midis degeve me kryesore te Osumit, nga grykederdhja e perro it te Koblarit ne fshatin Melcke, ku Osumi futet ne territorin e Skraparit, deri ne dalje te tij prane grykederdhjes se perroit te Vokopoles, dallohen: perroi i <;orovodes (Dobrushes), Bogoves, Staraveckes, Bigasit, Prishtes, Rrokut, Ceroves, Malindit etj. Ndersa deget me kryesore te Tomorrices jane: perroi i Kuc;it, Barc;it, Kovac;anjit, Ujanikut, Burranjit, Dunckes, etj. Rrjeti hidrografik i Skraparit ka ujeshmeri jo te vogel, e cila Iidhet kryesisht me relievin kodrinoro - malor dhe sasine e madhe te reshjeve qe Tabela nr. I Karakteristikat morfometrike te hidrografise bien ne territorin e ketij rrethi. Me poshte po japim disa te dhena te pergjithshme per disa nga lumenjte dhe perrenje kryesore te rrethit. Sipas te dhenave te vrojtuara del se prurja mesatare shumevje<;are vjetore per lumin e Osumit ne aksin e <';:orovodes eshte 16 m3/sek, perroi i <';:orovodes 5.33 m3/sek, i Bigasit 2.66 m3/sek, etj. Janari eshte muaji kur keto rrjedhje kane sasine me te madhe te ujit, 13.3 - 16.2 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Ne periudhen e laget ajo ze 90 %, ndersa ne ate te thate 10 % te volumit te rrjedhjes vjetore. Sasia e material eve te ngurta qe transportojne rrjedhjet siperfaqesore eshte shume e madhe, madje ne disa sektore (Tomorice, Potom) arrijne mbi 6149 ton/km2/vit . Mineralizimi i ujerave lekundet midis 250-500 mg/liter. Me e uleta verehet ne muajin maj, ndersa me e larta ne muajin shtator. Ato jane te tipit bikarbonat, jonet e kalciumit dhe te magnezit zene 50 % te vlerave te mineralizimit. Fortesia e ujerave eshte 0 15 shkalle gjermane, ndersa pehashi lekundet ne vlerat 7.6 - 8.1. Ne rrjetin hidrografik perfshihen edhe burimet natyrore ujore, ku nder me te medhenjte do te ve<;ojme: Guaku me prurje mesatare vjetore 1.28 m3/sek, burimet e Ujanikut me prurje mesatare 0.28 m3/sek dhe Bogoves me 1.29 m3/sek. Prurjet me te vogla verehen ne muajin shtator, ndersa ate me te larta ne muajin janar. Keto burime e kane pellgun ujembledhes ne territore gelqerore, pra jane te tipit karstik. Por edhe ne territoret e ndertuara nga shkembinjte flishore ka mjaft burime, por me prurje te vogla, madje disa thahen gjate stines se veres. Ata dalin ne kontaktin e argjilave me ranoret, etj. ndaj futen ne grupin e burimeve te kontaktit. Ne kete grup do te ve<;ojme ata te Faqekuqit, me prurje 20 - I 50 lis, Varishtes, 20 - 80 lis, Ujit te Zi ,me 100-180 lis, etj. Ujerat pikdoren per furnizimin e qendrave te banuara (Berat, <';:orovode, Poli<;an dhe shume fshatra), per prodhimin e energjise elektrike (Guak, Ujanik, Bogove) dhe per ujitjen e kulturave bujqesore. Gjate viteve 1960 - 1987 u ndertuan mbi 13 ujembajtes, me volum te pergjithshem 3,5 milione m3 uje dhe aftesi ujitese 1023 ha, por qe aktualisht ujitin vetem 600 ha. Ne dobi te ujitjes se kulturave bujqesore u vune dhe 20 stacione pompimi me prurje te pergjithshme 1,50 m3/sek. Nga e gjithe siperfaqja e punueshme prej 10000 ha, 30 % e saj ishte nen uje. Kanalet ujitese te kombinuara me sifone tubash metalike, <;onin ujin prane kulturave te mbjella edhe ne shpatet e kodrave; etj. Nga studimet hidroteknike te kryera ne vitet 80 te shekullit te kaluar, ka dale se rrethi i Skraparit ka potenciale te konsiderueshme hidroenergjitike. Pergjate lumit te Osumit jane percaktuar 4 akse per ndertimin e hidrocentraleve: Lapan, Grepcke, <';:orovode dhe Bogove. Sigurisht qe kjo do te kerkonte rishikim sipas konceptit me te ri te zhvillimit te qendrueshem dhe te lIogariteshin perfitimet ekonomike, por edhe problemet ekologjike. Mbrojtja e kanionit te Osumit duhet te jete perparesore ndaj ndertimit te nje hidrocentrali te mundshem. Tokat Ne rrethin e Skraparit gjenden te gjithe tipet gjenetike kryesore te mbuleses se tokave. Ato jane formuar mbi shkembinj me perberje e moshe te ndryshme: depozitimet e kuaternarit, argjila, alevrolite, gelqerore, ranore, konglomerate etj. Keto dhe kushtet klimatike mesdhetare kodrinore e malore, mbizoterimi i theksuar i relievit kodrinor e malor, mbulesa bimore jane faktoret kryesore natyrore qe kane percaktuar zhvillimin e tokave te kafenjta, te hinjta kafe, etj. Te pranishme, por me shtrirje te kufizuar, jane edhe nentipe te tjera te tokave azonale si p.sh. tokat livadhore aluvionale e skeletike. Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per shkallen e konsiderueshme te degradimit te mbuleses se tokave. Kjo eshte e lidhur me kushtet topografike te relievit, shtrirjen me te madhe te shkembinjve terrigjene mjaft te prirur ndaj proceseve te erozionit, me sasine e konsiderueshme deri ne te bollshme te reshjeve, me intensitetin e madh te reshjeve, me degradimin e siperfaqeve pyjore dhe kullosore, kryesisht nga faktori antropogjen nepermjet shpyllezimeve masive per dekada te tera ne shpatet, etj. Me keto lidhen sektore te tere te degraduar e shkretetirizuar ne shkalle te larte. Siperfaqja e tokes se punueshme arrin 11993 ha, ose 15.2 % te rrethit. Nga kjo siperfaqe I 1028 ha e zene bimet e arave, 192 ha vreshtat, 748 ha druret frutore dhe 25 ha ullishtet. Ne pergjithesi tokat jane relativisht te varfera, ve~anerisht ne Iidhje me permbajtjen e azotit dhe fosforit. Ne tokat bujqesore siperfaqen me te madhe e zene tokat e kafenjta malore (deri 52%) dhe te hinjta kafe (deri 31 %) etj. Ne vazhdim do te bejme fjale per tipet kryesore te tokave: Tokat e hinjta kafe shtrihen thuajse. deri 600-800 m mbi nivelin e detit, pra me teper ne zonat kodrinore dhe paramalore te ndertuara kryesisht nga terrigjenet. Prandaj ne to eshte shume i zhvilluar erozioni. Kane perberje mekanike te mesme dhe, duke u vendosur mbi formacionet argjilore te ngjeshura dhe te papershkueshme prej ujit, gjate periudhes se dimrit preken nga rreshqitje dhe shembje te shpeshta: ne Tomorice, Potom, Nikollare, Backe, Malind, <;epan, Vendreshe, Prishte, Therepel, etj. Jane . mesatarisht te thelia, merren rendimente te larta po qe se mbrohen, plehrohen e punohen me kujdes. Tokat e kafenjta ma/ore shtrihen ne lartesine 600 - 1000 m mbi nivelin e detit si ne Gjerbes, Ujanik, Barf! i Siperm, Kapinove, Potom, etj. Formohen me teper ne shkembinjte gelqerore, kane ngjyre te kuqerreme dhe te murrme. Ndodhen ne pjerresite 15-25 % dhe jo pak prej tyre ne pjerresite deri ne 50 %; jane te pasistemuara mire dhe kulturat e mbjella ne to japin rendimente te uleta. Ujerat e reshjeve, qe levizin ne siperfaqe, formojne rrekeza te shumta, duke vene perpara nje sasi jo te vogel toke. Thahen lehte, nxehen shpejt, punohen mire dhe vijne shpejt per pune. Zakonisht ne keto toka mbillet thekra, urovi, kOf!kulla, misri e gruri. Gjithashtu keto toka jane te varfera me humus, vlerat e te cilit levizin nga 0.9 % deri 1.3 %. Te varfera jane dhe me fosofor, qe arrin 0.4 %-0.9 % per 100 gr toke. Ngjyra eshte nje tregues i origjines se tokave, sidomos tokat e kuqe qe jane shume te perhapura ne territoret gelqerore (karstike) te ketij rrethi. E tille eshte terra rossa (to kat e kuqe) si rezultat i dekalcifikimit te gelqeroreve dhe shperberjes te oksidit te hekurit. Per me teper keto toka jane quajtur poligjenetike. Ato jane shume te pasura me lende organike e teper te pershateshme per rritjen e kulturave te ndryshme bujqesore. Jane te perqendruara ne format karsike si ne dolinat, uvalat, depresionet karsitike te malit te Tomorit, Kulmakut, Mif!anit, etj. Ngjyra e kuqe dobesohet me rritjen e sasise se humusit. Ky i fundit eshte i rendesishem per cilesite strukturore te tokes, sepse nxit qarkullimin e mire te ujit, e ajros ate dhe per bimet eshte ushqim i pasur. Bimesia luan rol kryesor ne zhvillimin e humusit. Ajo eshte faktori me i rendesishem per dherat qe formohen, kryesisht nga dekompozimet e gjetheve, rrenjezimet barishtore, ku krijohet nje shtrese e trashe me ngjyre te erret dhe e pasur me lende ushqyese. Humusi eshte gjithashtu nje ndihmues kryesor ne proeesin e veprimit biologjik dhe bakterial, te eilat ndihmojne per te mbajtur dheun te ajrosur. Tokat e murrme pyjore ose te pyjeve te ahut dhe te Pishes shtrihen ne lartesite 1000-1200 m deri ne 1700 m. Ne ndonje rast, zbresin dei ne 900 m dhe ngjiten deri 1800 m. Keto tokat zhvillohen mbi eluvin e sedimentareve e magmatikeve. Formohen ne reliev shume te eopetuar dhe te gerryer fuqimisht; ne klime te ftohte me dimer te ash per, vere te fresket, me perqindje te mjaftueshme reshjesh, qe kushtezojne regjimin shpelares te tokave, te eilat zhvillohen nen pyjet e ahut e te haloreve me zhvillim te bujshem. Profilj i ketyre tokave, me ndertim karakteristik, i trashe 80-140 em, filion me nje shtrese te holle (A), e perbere nga mbetje te dekompozuara me ngjyre te zeze dhe trashesi deri ne 5 em. Me poshte vjen horizonti humusor, me trashesi deri ne 30 em, me ngjyre te murrme te erret ose kafe, strukture granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e granulore e arore dhe i ngjeshur. Horizonti B eshte i ngjeshur. Tokat e murrme pyjore permbajne 8-14 % humus ne siperfaqe, yeti fiziko-mekanike te mira, kane reaksion acid deri ne neutral, pasoje e ndikimit te shkembit amnor dhe pjellori potenciale. Tokat e ketij brezi te vena pak nen kulture, tashme jane braktisur, duke u rrezikuar te demtohen dhe shkretetirizohen nga erozioni. Prandaj per to jane te nevojshme masat kunder gerryerjes. Tokat /ivadhore malore (Uv1) ose tokat e maleve te larta shtrihen mbi lartesite I 700 m. Me te perhapura jane ne Tomor, Ostroviee dhe Kulmak. Formohen kryesisht mbi gelqerore dhe me pak mbi terrigjene. Relievi i tyre eshte shume heterogjen dhe dallohet nga eopetimi dhe pjerresite e medha, me perjashtim te rrafsheve ne pjeset e siperme te disa maleve. Zhvillohen ne kllshtet e klimes me te ashper: temperatura te uleta, reshje te shumta dhe avullim te vogel; mbizoterimi i reshjeve te debores; reshje te konsiderueshme edhe gjate veres se fresket. Keto toka formohen nen bimesine e graminaeeve te kullotave, me zhvillim te madh, qe pengon proeesin e gerryerjes. Periudha e saj e vegjetaeionit eshte e shkurter, debora zgjat nga nentori ne prill, madje dhe me shume. Kjo bimesi vegjeton ne fund te pranveres dhe vazhdon deri ne vjeshte, kur ulet temperatura e filion bora. Ne keto rrethana formohet nje mase e madhe humusi (rreth 20 % ne siperfaqe). Tokat livadhore malore kane profil rreth nje meter te trashe, horizont humusor te shprehur mire dhe te trashe. Ne siperfaqe kane nje shtrese te holle e te pershkueshme nga rrenjet, e eila formon nje mase sfungjerore. Shtresa hllmusore (A), deri ne 40 em, ka ngjyre te erret kafe deri ne te zeze; eshte e shkrifet, e ajroSUl", me stukture kokerrizore te shprehur mire. Nentoka (B) eshte me e ngjeshur, me ngjyre te murrme te verdhe, pa strukture, e pluhurosur. Shtresa A Iidhet me shtresen B nepermjet horizontit AB, qe eshte mjaft i trashe Ato kane perberje mekanike subargjlore te mesme ne te gjithe profilin e tyre (argjila 30-50 % te perberjes se tokes) dhe reaksion acid (pH 4-5.6), ndersa mbi gelqeroret jane neutrale ose pak aeide. Ky reaksion eshte i lidhur me permbajtjen e madhe te lendes organike dhe me zhvillimin e paket te proeesit te djersitjes, te kushtezuara nga klima mjaft e fresket. Tokat livadhore malore shfrytezohen kryesisht si kullota gjate priudhes se veres. Per te permiresuar pjellorine e tyre duhet te mbrohen nga gerryerjet, te pastrohen nga guret e shkurret dhe tu behet pleherimi ne pershtatje me perberjen kimike te tyre dhe gjendjen e bimesise. Tokat livadhore aluvionale shtrihen ne siperfaqe te shkeputura ne te dy anet e lumenjve Osum, <;:orovode, Tomoriee dhe degeve te tyre. Materialet e ngurta, te cilat lumenjte transportojne gjate rrjedhjes se tyre e ridepozitojne pergjate shtratit. Ato perbejne toka pjellore. Lumi gjate rrjedhjes kalon neper shkembenj me perberje te ndryshme litologjike. Prandaj dhe grumbullimet e aluvioneve pergjate rrjedhjes jane te ndryshme. Aluvionet jane ne shtresa me trashesi te ndryshme qe arrijne deri ne 1.5 m thellesi. Keto formojne toka kryesisht subranore deri ne subargjilore. Kane horizont humusor te ceket qe shkon ne I. 1-1.5 %; jane shume te vanra me fosfor, 0.4-1.3 mg per 100 gr toke. Ne pergjithesi vijne vone per pune. Ato nuk jane sistemuar dhe te infektuara shpesh nga barerat e keqia, si krisja, nena etj. Prandaj per keto toka duhet treguar kujdes per mirembajtjen, pleherimi, sistemimill, pasurimin me fosfate, etj. Mbulesa bimore Rrethi i Skraparit perfshihet ne grupin e atyre rretheve qe dallohen per pranine relativisht te pasur te mbuleses se bimesise natyrore. Ne fakt, ne kete pasuri perfshihet si shtrirja siperfaqesore dhe shumellojshmeria e saj. Nje gje e tille eshte e Iidhur me bashkeveprimin, marredhenien dhe varesine ndermjet mjedisit fizik, kushteve klimatiko - tokesore, etj. Sipas te dhenave te publikuara ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ne rrethin e Skraparit 3 I % e siperfaqes se tij e zinin shkurret dhe pyjet, ndersa 38.3 % e zinin kullotat. Ne kete rreth gjenden te gjitha katet bimore: shkurret, dushku, haloret dhe kullotat alpine. Kufijte midis kateve bimore jane jo te qarte, pra vihet re perzierja e tyre. Pothuaj e njejta gje ndodh edhe me shtrirjen horizontale te tyre. Mesa duket ketu roli me kryesor u takon kushteve mikroklimatike, topografike dhe kunderdrejtimit te shpateve. Perzjerja eshte me e shprehur midis katit te shkurreve dhe te dushkut. Me poshte po japim disa te dhena kryesore per ~do kat bimor. Kati i shkurreve perfaqesohet nga shkurre te tipit mesdhetar me gjelberim te perhershem dhe te perkohshem. Ato zene 5270 ha dhe shtrihen deri ne lartesite 600 - 800 m ne shpatet me kunderdrejtim jugor dhe jugperendimor, ndersa ne shpatet me kunderdrejtim verior shkurret shume rralle e kalojne kufirin e 600 - 650 m. Ky kat bimor shtrirjen me te madhe e ka ne te dy shpatet e luginave te Osumit dhe te Tomorices, ne kodrat me lartesi deri ne rreth 800 m perreth ketyre luginave, si dhe ne kodrat e Potomit dhe Prishtes. Territori ndertohet me shume nga shkembinj flishore. Ne kufirin me te siperm te ketij kati gjendet dushk, dhe me teper drure disi te rralle, pa formuar pyll. Nder Ilojet me kryesore te tyre me gjelberim te perhershem (makjet) do te ve~ojme: marja (Arbutus unedo), shqopa (Erica arborea), perralli (Quercus cociferra), gjineshtra (Spartium joniceum), ilqja (Quercus ilex) , mersina (Myrtus communis). Ndersa midis shkurreve me te pranishme, qe i rrezojne gjethet ne stinen e dimrit (shibljak) permendim: driza (Paliurus acue/enatus), gorrica (Pirrus ameydoliformus), disa lIoje murrizesh (Corteagus), etj. Si kudo ne vendin tone, edhe ne rrethin e Skraparit, kati bimor i shkurreve eshte me i demtuari. Siperfaqja e tij ka ardhur duke u zvogeluar, si rrjedhim i nderhyrjes se njerzve. Rritja e numrit te popullsise ka kerkuar vazhdimisht rritjen e prodhimeve bujqesore, por kjo e fundit nuk mund te realizohej nepermjet rritjes se rendimenti, pasi tokat jane relativisht te varfera dhe mungon mekanizimi, ujitja etj. Kjo nxiti zgjerimin e tokes are ne kurriz te siperfaqes se katit te shkurreve, vec:;:anerisht ne shpatet e ndodhur me prane qendrave te banuara. Pasoje e ketyre ishte degradimi i tokes ne vec:;:anti Vreshtat foto te lefterit Vreshta te reja ne fshatin Sharove me pronar Lefter Lame dhe i peizazhit ne pergjithesi. Krahas hapjes se tokave te reja, ne zvogelimin e dukshem te siperfaqes se katit te shkurre've ndikuan edhe prerja e tyre per ngrohje, mbikullotja nga bagetia e imet, vec:;:anerisht dhia, etj. Ketu nuk duhen perjashtuar edhe zjarret, te diet per fat te keq, pothuaj kane patur si shkak pakujdesine e njerezve. Vazhdimisht shkurret jane trajtuar si pa dobi ekonomike. Kjo lidhej me konceptin e gabuar se c:;:fare japin ate drejtperdrejt per te rregulluar mireqenien, pa i vleresuar per rolin e tyre te pazevendesueshem ne pasurimin e ajrit me oksigjen, per mbrojtjen e mjedisit e te tokes nga degradimi e shkretetirizimi, per faunen e pasur ne dobi te natyres dhe te njeriut, per rritjen e lageshtise se ajrit, per levizjen e ngadalte e pastrimin e ujit ne siperfaqe e brendesi te tokes, nje element shume jetesor per qeniet e gjalla, etj. Nder perdorimet kryesore te shkurreve do te theksonim: si bime mjekesore, sidomos frutat e disa shkurreve: kokrrat e dellinjes dhe te murrizit, ndersa frutat e mares per raki dhe gjethet e dafines ne kulinari, madje eksportoheshin jashte Shqiperise; druri i shqopes per prodhime artistike si lIulla, cingarishte, lodra per femije, etj, te kerkuara edhe nga tregu i jashtem. Edhe disa bime barishtore ne kete kat bimor perdoreshin si bime mjekesore per eksport, si psh rigoni, etj. Lulezimi i bimesise se katit te shkurreve ka ndihmuar shume zhvillimin e apikultures. Mjalti i Skraparit njihet si nder me cilesoret dhe me kurativet ne vendin tone. Kati i dushkut vendoset mbi ate te shkurreve, kryesisht ne lartesite 600 - 800 m dhe 800 -1200 m mbi nivelin e detit. Ashtu si edhe tek kati i shkurreve edhe ketu kjo eshte ne varesi te kunderdrejtimit te shpateve. Perfaqesohet nga disa lIoje dushqesh dhe se jo rralle pylli ka perzjerje te tyre. Midis dushqeve perhapjen me te mad he e kane qarri (Quercu cerris) dhe bulgri (Quercus trojana). Edhe ketu kati i dushkut ka perzjerje me drure te tjere, qe i leshojne gjethet ne stinen e dimrit dhe perbejne nenkatin e ketij pylli, midis te cileve do te permendim: shkoza (Carpinius orienta/is), krekeza (Acer compestre), panja gjethe gjere (Acer obtusatum), frasheri i bard he (Fraxinus ormus), bliri gjethe gjere (Tilia p/atyphyllos). Ketu futet edhe druri i lajthise (Corry/us ave/ane), i cili ne disa sektore ka shtrirje te konsiderueshme dhe formen e shkurreve. Dushqet gjenden pothuaj kudo, si ne territoret e ndertuara nga terrigjene edhe ne ata te ndertuar nga gelqerore. Kjo ndodh pasi ata kane pak kerkesa ndaj tipit apo pasurise se tokes, pasurise me lende minerare. Te pakta jane edhe kerkesat e ketyre drureve ndaj lageshtise. Jane drure f1etore me kurore relativisht te gjere, ndersa vete pylli i dushkut eshte mjaft i dritesuar. Pikerisht ky eshte faktori qe ka kushtezuar zhvillimin e mire te bimesise barishtore brenda pyllit dhe ne lendinat e livadhet me shtrirje te dukshme. Edhe ketu kjo bimesi barishtore eshte e pasur ne lIoje dhe perdoret shume si kullote per blegtorine dhe bletet ne stinen e pranveres e fillimin e veres. Pylli i dushkut, ne Skrapar mbulon 9510 ha. Qe prej me shume se 7 - 8 dhjetevje~aresh siperfaqia e tij ka ardhur duke u zvogeluar. Kjo eshte prirja edhe per te ardhmen, pasi eshte rritur shume kerkesa per dru zjarri, lende ndertimi, baze ushqimore te gjelber per blegtorine ne stinen e dimrit per zonat e larta, etj. Tani rezultojne siperfaqe te kufizuara te ketij pylli prane fshatrave. Ne mjaft sektore shfrytezimi pa kriter i katit te dushkut eshte shoqeruar me degradim te peizazhit, te tokes dhe jane krijuar kushte te pershtatshme per shkretetirizim. Kjo ka ndihmuar edhe riaktivizimin apo formimin e rreshqitjeve te tokes, etj. Shembuj te tille ka atje ku dhe faktoret e tjere natyrore jane te pershtatshem, perreth Potomit, Prishtes, <;epanit, etj. Ne vitet 80 te shekullit te kaluar ne shume sektore vendin e dushqeve e zune kullotat polifite dhe blloqet frutore. Kati i ahut dhe i ha/oreve vendoset mbi ate te dushkut dhe shenon kufirin me te siperm te bimesise natyrore drunore. Ai perbahet nga druret e ahut dhe te pishes, te diet ndodhen ne territore kryesisht gelqerore dhe ne lartesite mbi 1200 - 1500 m. Kufiri me i siperm arrin deri ne lartesine 1700 -1800 m mbi nivelin e detit. Shpesh terreni eshte shkembor, shpatet kane pjerresi mesatare te larte dhe mbulesa e tokes ka trashesi te vogel. Klima eshte mesdhetare malore, ku debora eshte dukuri e zakonshme gjate stines se dimrit deri ne mesin apo fundin e pranveres. Ashtu si per katet e tjera edhe kati i haloreve perzihet me dushkun ne zonen kufitare midis tyre. Verehet se nuk ka nje ndarje te qarte as midis shtrirjes se pyllit te ahut dhe atij te pishes. Madje gjenden sektore ku pylli i pishes, qe perfaqesohet nga rrobulli i kuq, eshte krejt i vetem, pa ate te ahut dhe arrin deri ne lartesit 1800 ne malin e Kulmakut, i shpallur monument natyre. Kjo ves;ori shpjegohet me mikrozonat klimatike, qe shfaqen ne forma te ves;anta te relievit, ndaj jo rralle siperfaqet e ahishteve nderpriten nga ate te pishes, pavaresisht nga lartesia mbi nivelin e detit, pjerresia e shpatit, etj. Zakonisht pylli i ahut ndodhet ne shpate me pak te pjerrta, s;ka tregon kerkesat me te medha te tij ndaj trashesise se tokes dhe te lageshtise. Pyjet e ahut kane shtrirje me te plote ne shpatet veriore e verilindore te maleve te Tomorit, te Kulmakut, te Ostrovices, te Gostenckes. Ne cirqet akullnajore te Tomorit rrobulli ngjitet edhe mbi lartesine 1900 m, ku relievi eshte shkembor, alpin, me pjerresi te madhe e shtrese shume te vogel te mbuleses se tokave. Pyjet e ahut ne kete rreth zene 2660 ha ndersa te pishes 5580 ha. Shfrytezimi i ketyre pyjeve ka prekur me shume ata te,ahut ne lindje te Tomorrit e juglindje te Kulmakut. Prania e tyre larg qendrave te banuara, ka bere qe perdorimi vetiak i banoreve per lende ndertimi te kete qene e kufizuar. Pas <;Iirimit te vendit filion ne menyre te organizuar shfrytezimi nga ndermarrjet shteterore. Prodhohej lende ndertimi dhe dru zjarri jo vetem per rrethin e Skraparit, por edhe ate te Beratit. Kul/otat a/pine perbejne katin me te siperm bimor, duke u vendosur mbi lartesite 1800 m dhe 2000 m. Ketu ate kane shtrirje siperfaqesore me te madhe, por gjenden edhe ne livadhet midis katit te haloreve, apo dhe ne shpatet gelqerore me pjerresi te konsiderueshme, ku gjenden hinka karstike. Edhe ketu ate mbizoterohen nga lIojet graminore dhe midis tyre ka edhe drure te rralle e te shkurter: dellinja e shkurter (juniperius nana), driza, murrizi, trendafili i eger etj. Ato zene 15000 ha. Kullotet alpine, por edhe ate ne brezat e tjere bimore, jane perdorur shume per blegtorine e imet. Deri ne fundin e viteve 80 te shekullit te kaluar, ato siguronin 60 % te kerkesave te te imtave me baze ushqimore. Gjate veres ne to veronin tufa te medha me dele nga Skrapari, por edhe nga rrethet e tjera te vendit si: Mallakastra, Fieri, Berati, etj. Kullotat me shtrirje me te gjere dhe me te pasurat takohen ne lindje te kurrizit te Tomorit dhe ne perendim te Kulmakut, ne Vlushe, ne Mic;an, ne Ostrovice, etj. Prodhimet e produkteve te qumeshtit te bagetive qe ushqeheshin ne keto kullota perpunoheshin ne baxhon e Ujanikut, e cila per ate kohe ishte me e mire ne rrethin e Skraparit, por ndoshta dhe me gjere. Ato ishin nga me cilesoret dhe me te kerkuarat ne gjithe vendin dhe eksportin. Larmia e bimeve barishtore, krejtesisht larg kimikateve, klima e shendetshme dhe uji i paster i burimeve, e benin prodhimin cilesor, plotesisht biologjik Ne vitet 1960 -1980 shteti beri disa investime per pyllezime te reja (2890 ha) dhe per pastrimin e sistemimin e kullotave, te cilat me sa kemi biseduar me barinj te moshuar dhe spsecialistet, ne fillim dhane rezultate pozitive. Pastrimi nepermjet djegieve u kthye ne nje veprim te pervitshem dhe pasojat nuk vonuan te duken: pakesim i lIojeve te bimeve; mbizoterim i bimeve pak ose aspak te pelqyera nga bagetite; demtim pothuaj i plot i shkurreve, te kufizuara ne kullota; degradim i tokes dhe i kullotes ne shpatet me pjerresi te konsiderueshme, etj. Pozitiv ishte ndertimi i lerave ku grumbullohej uji i shkrire nga bora, sepse bagetite nuk duhej te zbrisnin ne burimet e perrenjte natyrore larg kullotave. Bimesia e Skraparit eshte e pasur edhe me bime mjekesore: lule mellage, murrizi, lule agulic;e, lule kuqe, lule shqere, akacie, shtogu, thunder mushke, terfil i kuq dhe i eger, molle e eger, dellinje e zeze, ferra, hithra, dell i ngushte, sherebeli, c;aj mali, etj. Te shumta jane edhe bimet aromatike: sherebeli, rigoni, trumza, timusi, lavanda, etj. Skrapari ka edhe (aune te eger te larmishme, por, si kudo ne vendin tone, ajo eshte demtuar shume nga gjuetia pa kriter, depertimi i njeriut, nga perdorimi i kimikateve, etj. Ajo tashme ruhet me mire vetem ne zonat e mbrojtura. Eshte kjo aresyeja qe per kete perberes te natyres te Skraparit do te f1asim kur te bejme fjale per keto zona te mbrojtura.'''Tekst i trashë'''''']][http://www.shembull.al Titulli i lidhjes] == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], rast tjetër. Me sa duket paska qenë dukuri e përhapur njëherë e një kohë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:48 (CEST) nycwa1f675cmcfg9xvv5hqzf2d78bdo 0 66408 2976288 2943202 2026-05-02T14:06:35Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976288 wikitext text/x-wiki [[Image:Newtons laws in latin.jpg|thumb|right|200px|Ligji i parë dhe i dytë i Njutonit, në latinisht, nga edicioni origjinal i 1687 i ''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|Principia Mathematica]]''.]] '''Ligjet e Njutonit''' janë [[Fizika|ligje fizike]] të cilat japin [[Relacioni|marrëdhëniet]] e [[forcave]] që veprojnë mbi një [[Objekt fizik|objekt]] dhe [[Lëvizja (fizikë)|lëvizjes]] së objektit. Ato u formuluan për herë të parë nga [[Isaac Newton|Isak Njutoni]] në veprën e tij kryesore ''[[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|Parimet Matematikore të Filozofisë Natyrale (Philosophiae Naturalis Principia Mathematica)]]'' , e publikuar për here të parë në 5 korrik, [[1687]].<ref name="Principia">Shikoni ''Principia'' on line tek [http://ia310114.us.archive.org/2/items/newtonspmathema00newtrich/newtonspmathema00newtrich.pdf Andrew Motte Translation]</ref> Ligjet përbëjnë bazën e [[Mekanika klasike|mekanikes klasike]] dhe Njutoni i përdori ato për të shpjeguar shume fenomene të cilat studiojnë lëvizjen e objekteve fizike.<ref name="Motte">[http://members.tripod.com/~gravitee/axioms.htm Andrew Motte translation of Newton's ''Principia'' (1687) ''Axioms or Laws of Motion'']</ref> Në volumin e trete të veprës, Njutoni tregoi se si ligjet e lëvizjes, të kombinuara me [[Ligji gravitacional universal i Njutonit|ligjin e përgjithshëm të gravitacionit]], shpien në formulimin e [[Ligjet e Keplerit|ligjeve të Keplerit për lëvizjen e planeteve]]. == Ligji i parë i Njutonit == {{Cquote|}} {{Cquote|Çdo trup mbetet në vend apo në lëvizje të pandryshuar në vijë të drejtë përderisa mbi të nuk vepron ndonjë forcë. }} Ky ligj pohon se nëse [[forca rezultante]] (shuma vektoriale e të gjitha forcave që veprojnë mbi një trup) është zero , atëhere shpejtësia e trupit është konstante. Duhet sqaruar se zor se mund të ketë ndonjë trup në Gjithësi që s'i ushtrohet qoftë edhe një forcë e vetme kështu që fjala "forcë" në ligjin e parë duhet konsideruar si referencë ndaj forcës rezultante. Si rrjedhojë e kësaj del se: * Një trup që nuk lëviz do të rrijë në këtë gjendje derisa mbi të të veprojë një forcë e pabaraspeshuar. * Një trup që është në lëvizje do të vazhdojë të lëvizë në një trajektore drejtvizore të njëtrajtshme derisa mbi të të veprojë një forcë e pabaraspeshuar. Çdo trup ndodhet ose në gjendje prehjeje ose në gjendje lëvizje të njëtrajtshme deri në çastin kur mbi të vepron një forcë e pabalancuar. Kjo do të thotë se në mungesën e një force rezultante jo-zero, qendra e masës së trupit do të ruajë gjendjen e saj të prehjes ose të lëvizjes drejtvizore të njëtrajtshme. Ky ligj zakonisht referohet gjithashtu si '''Ligji i [[Inercia|inercisë]]'''. Në thelb kjo tregon se trupat kanë një tendencë natyrale për të ruajtur gjendjen e tyre të lëvizjes. Çdo trup i reziston ndryshimit të gjendjes së tanishme. Në kushte të zakonshme ky ligj merr parasysh një mjedis të ngjashëm me mjedisin ndër-yjor ku kemi mungesë të plotë të forcave të fërkimit. Një koncept tjetër që duhet theksuar është fakti se ky ligj është i vlefshëm vetëm në [[Sistemi inercial i referimit|sistemet inerciale të referimit]]. Ligji i parë i Njutonit është një ri-frazim i ligjit të inercisë i përshkruar nga [[Galileo]], një gjë që vetë Njutoni e pohoi në veprën e tij.Shkruesi:DEV LEGJENDA == Ligji i dytë i Njutonit== {{Cquote|Lex II: ''Mutationem motus proportionalem esse vi motrici impressae, et fieri secundum lineam rectam qua vis illa imprimitur.'' }}Nëse një trup me masë ''m'' mbi të cilin vepron forca ''F'' , nxitimi është në përpjestim të drejtë me intensitetin e forcës dhe në përpjestim të zhdrejtë me masën e trupit. {{Cquote|''Ndryshimi i lëvizjes së një trupi është i barabartë me forcën që vepron mbi atë trup, lëvizja ndodh në një vije të drejtë përgjatë së cilës vepron forca.''}} Ligji i dytë pohon se [[forca rezultante]] [[mbi]] mbi një thërrmijë është e barabartë me shpejtësinë e ndryshimit (derivatin kohor) të impulsitnë një kënd reference inercial. Duke përdorur simbolikën moderne, ligji i dytë i Njutonit mund të shkruhet si një [[Ekuacione Diferenciale|ekuacion diferencial]] [[Vektori|vektorial]]: :<math>\mathbf F_{\text{net}} = {\mathrm{d}(m \mathbf \vec{v}) \over \mathrm{d}t}</math> ku '''F''' është vektori i [[Forca|forcës]], ''m'' është [[masa]] e trupit, '''v''' është vektori i [[Shpejtësia|shpejtësisë]] dhe ''t'' është [[koha]]. Ky ligj është i vlefshëm për çdo sistem, për sistemet me masë konstante ,<ref name="plastino">{{cite journal|author1=Angel R. Plastino|author2=Juan C. Muzzio|year=1992|title=On the use and abuse of Newton's second law for variable mass problems|journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy|publisher=Kluwer Academic Publishers|location=Netherlands|volume=53|issue=3|pages=227–232|issn=0923-2958|url=http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1992CeMDA..53..227P/0000227.000.html|accessdate=11 qershor 2009|doi=10.1007/BF00052611}}{{Lidhje e vdekur}} "We may conclude emphasizing that Newton's second law is valid for constant mass only. When the mass varies due to accretion or ablation, [an alternate equation explicitly accounting for the changing mass] should be used."</ref><ref name="Halliday">{{cite book|author1=Halliday|title=Physics|volume=1|pages=199|quote=Eshte e rendesishme te theksojme se ne nuk ''mund'' te derivojme nje ligj te pergjithshem per ligjin e edyte te Njutonit per sisteme me mase variable duke e trajtuar masen ne ekuacionin '''F''' = d'''P'''/dt = d(M'''v''') si nje ''variabele''. [...] Mund te perdorim '''F''' = d'''P'''/dt per te analizuar sistemet me masë variable vetëm nëqoftëse e aplikojmë atë mbi një ''sistem të plotë me masë konstante'' i cili ka pjesë që kanë shkëmbime mase.}} [Emphasis as in the original]</ref><ref name="Kleppner"> {{cite book|author1=Daniel Kleppner|author2=Robert Kolenkow|title=An Introduction to Mechanics|url=https://archive.org/details/introductiontome00dani|publisher=McGraw-Hill|year=1973|pages=[https://archive.org/details/introductiontome00dani/page/133 133]–134|isbn=0070350485|quote=Recall that '''F''' = d'''P'''/dt was established for a system composed of a certain set of particles[. ... I]t is essential to deal with the same set of particles throughout the time interval[. ...] Consequently, the mass of the system can not change during the time of interest.}}</ref> masa mund të nxirret jashtë operatorit të [[diferencimit]] si konstante. <math>\vec{F_{net}} = m\vec{a}</math> ku '''F''' është forca rezultante , ''m'' është masa e trupit, dhe '''a''' është nxitimi i trupit. Pra forca rezultante e zbatuar mbi trupin prodhon një nxitim në përpjestim të drejtë me masën e trupit. ===Impulsi ose vrulli (sasia e lëvizjes)=== Termi ''[[Impulsi|impuls]]'' është i lidhur ngushtë me ligjin e dytë të Njutonit, dhe nga pikëpamja historike është shumë më afër me formën fillestare të ligjit.<ref name="Harman">{{cite book|title=The investigation of difficult things : essays on Newton and the history of the exact sciences in honour of D.T. Whiteside|page=353|author=I Bernard Cohen (Peter M. Harman & Alan E. Shapiro, Eds)|url=http://books.google.com/books?id=oYZ-0PUrjBcC&pg=PA353&dq=impulse+momentum+%22rate+of+change%22+-angular+date:2000-2009&lr=&as_brr=0&sig=xM_5Q-nrbPkLLKcXAAbmogvVTcU|isbn=052189266X|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge UK}}</ref> Kuptimi i termit impuls jept më poshtë:<ref>Hannah, J, Hillier, M J, ''Applied Mechanics'', p221, Pitman Paperbacks, 1971</ref><ref name="Serway">{{cite book|title=College Physics|page=161|author=Raymond A. Serway, Jerry S. Faughn|url=http://books.google.com/books?id=wDKD4IggBJ4C&pg=PA247&dq=impulse+momentum+%22rate+of+change%22&lr=&as_brr=0&sig=Up5LC1E784npQuR2lyDde6SetoQ#PPA161,M1|isbn=0534997244|year=2006|publisher=Thompson-Brooks/Cole|location=Pacific Grove CA}}</ref> :Një '''impuls''' ndodh kur një forcë '''F''' vepron mbi një interval kohor Δ''t'' dhe jepet nga <math>\int_{\Delta t} \mathbf F \,\mathrm{d}t </math>. Fjalet ''forca lëvizëse'' u përdor nga Njutoni për të përshkruar "impulsin" dhe ''lëvizjen'' si dhe për përshkrimin e vrullit (sasisë të lëvizjes); Si rrjedhojë, një shqyrtim i ligjit të dytë tregon se ai përshkruan lidhjen midis impulsit dhe ndryshimit të [[vrulli]]t. Pra po ta frazojmë në terma matematike ligjin shikojmë se ai mund të paraqitet si versioni me [[Ekuacioni i diferencave|diferenca të fundme]] i ligjit të dytë, i dhënë si :<math>\mathbf{I} = \Delta\mathbf{p} = m\Delta\mathbf{v}</math> ku '''I''' është impulsi, Δ'''p''' është ndryshimi i vrullit, ''m'' është masa, dhe Δ'''v''' është ndryshimi i shpejtësisë. Analiza e përplasjeve dhe fenomenet e impakteve mes trupave përdorin konceptin e impulsit.<ref name="Stronge">{{cite book|title=Impact mechanics|page=12 ff|publisher=Cambridge University Press|year=2004|location=Cambridge UK|author=WJ Stronge|url=http://books.google.com/books?id=nHgcS0bfZ28C&pg=PA12&dq=impulse+momentum+%22rate+of+change%22+-angular+date:2000-2009&lr=&as_brr=0&sig=YVDmNVMz38AubS-5lvRADvD2n6k|isbn=0521602890}}</ref> ===Relativiteti=== Po të marrim ne konsideratë [[Relativiteti special|relativitetin special]], ligji i forcës rezultante mund të jepet në terma të nxitimit si me poshtë:<ref name="Muller">{{cite book|author=C Møller|title=The Theory of Relativity|publisher=Oxford University Press|location=Oxford UK|isbn=019560539X|year=1976|page=70-75|url=http://worldcat.org/oclc/220221617%26referer%3Dbrief_results|edition=i dytë|access-date=12 tetor 2008|archive-date=13 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213154602/http://www.worldcat.org/oclc/220221617%26referer%3Dbrief_results|url-status=dead}}</ref> :<math>\begin{align} \mathbf F &= \frac {\mathrm{d} \mathbf {p} }{\mathrm{d} t} = \frac {\mathrm{d} (m \mathbf {v}) }{\mathrm{d} t} \\ &= m \frac {\mathrm{d}\mathbf{v}} {\mathrm{d}t} + \frac {\mathrm{d} m }{\mathrm{d} t}\mathbf {v} \\ &= m \frac {\mathrm{d}\mathbf{v}} {\mathrm{d}t} + \frac{1}{c^2} \frac {\mathrm{d} E }{\mathrm{d} t}\mathbf{v} \\ &= m \frac {\mathrm{d}\mathbf{v}} {\mathrm{d}t} + \frac { \mathbf{F} \cdot \mathbf{v} }{c^2}\mathbf{v} \end{align}</math> ku rezultati i famshëm per energjinë <math>E = m c^2</math> eshte perdorur (ku ''c'' është [[shpejtësia e dritës]] në [[Boshllëku|hapësirën e lirë]]). Vini re se kjo është një formulë e përafërt, ku [[Faktori i Lorencit|<math>\gamma</math>]] në shprehjen ekzakte të energjisë relativiste, <math>E = \gamma m c^2</math>, është përafërsisht një. Relacioni :<math>\frac {\mathrm{d}E} {\mathrm{d}t} = \mathbf F \cdot \mathbf v</math> përshkruan punën e bërë në një njësi kohore. Këtu '''F'''·'''v''' është [[produkti skalar]]. Ky ekuacion mund të rregullohet në mënyrë që të japi ligjin e modifikuar për forcën :<math>m \frac {\mathrm{d}\mathbf{v}}{\mathrm{d}t} = \mathbf F - \frac {\mathbf F \cdot \mathbf v}{c^2} \mathbf v \text{,}</math> i cili tregon se edhe pse ''ndryshimi tek vrulli'' është në drejtimin e forcës, në përgjithësi ''nxitimi'' i masës ''nuk'' është në drejtimin e forcës. Megjithatë, kur shpejtësia e trupit në lëvizje është shumë më e vogël se ajo e dritës, ekuacioni qe eshte me larte reduktohet në ekuacionin familiar '''F'''=''m'''''a'''. Vazhdim ===Sistemet e hapura=== == Ligji i tretë i Njutonit == ''Për çdo veprim ekziston gjithmonë një kundërveprim i barabartë me kah të kundërt: thënë ndryshe, veprimet e përbashkëta të dy trupave ndaj njëri tjetrit janë çdo herë të barabartë dhe shkojnë në kahje të kundër.'' Parafrazimet e shkurtra të këtij ligji si "veprimi barazon kundërveprimin" ose "aty ku ka veprim ka edhe kundërveprim" mund të kenë shkaktuar paqartësi mes brezash nxënësish. Fjala "veprim" dhe "kundërveprim" zbatohen në trupa të ndryshëm. Psh. Perfyryroni një libër në prehje mbi një tavolinë. Rëndesa e Tokës e tërheq poshtë librin. "Kundërveprimi" i këtij "veprimi" nuk është forca e mbështetjes nga tryeza, por forca e tërheqjes së librit ndaj [[Toka|Tokës]]. Ligji i tretë i Njutonit lidhet me një parim më thelbësor, atë të ruajtjes së [[Impulsi|impulsit]]. Ky mbetet i vlefshëm edhe në rastet kur pohimi i Njutonit nuk vlen, për shembull kur fushat e forcës si dhe trupat mbajnë impuls si dhe kur impulsi është i përcaktuar ekzaktësisht, në [[Mekanika kuantike|mekanikën kuantike]] gjithashtu. Në mekanikën njutoniane, nëse dy trupa kanë impulse <math>\vec{p_1}</math> dhe <math>\vec{p_2}</math> atëherë impulsi i çiftit llogaritet si <math>\vec{p} = \vec{p_1}+\vec{p_2}</math> dhe shkalla e ndryshimit të impulsit është: <math>\frac{\vec{dp}}{dt} = \frac{\vec{dp_1}}{dt}+\frac{\vec{dp_2}}{dt}</math> [[Skeda:Skaters showing newtons third law.svg|thumb|right|250px|Ligji i tretë i Njutonit. Forcat e skiatorëve kanë madhësi të barabartë dhe drejtime të kundërta]] ==Rëndësia dhe fusha e zbatimit== Ligjet e Njutonit janë verifikuar nga eksperimentet për më shumë se 200 vjet, ato janë përafrime të shkëlqyera për shpejtësitë dhe shkallat e aplikmit në jetën e përditshme. Ligjet e lëvizjes të Njutonit, së bashkë me ligjin e tij të [[Ligji gravitacional universal i Njutonit|gravitacionit universal]] dhe teknikave të [[Analiza matematike|analizës matematike]], dhanë për herë të parë një shpjegim kuantitativ të unifikuar për një fushë të gjerë fenomenesh. Këto tre ligje përshkruajnë shumë mirë objektet makroskopike në konditat e përditshme. Megjithatë, ligjet e Njutonit (të kombinuara me ligjin e gravitacionit universal dhe [[Elektrodinamika klasike|elektrodinamikën klasike]]) nuk mund të përdoren në disa raste të caktuara, si për fenomene që ndodhin në shkalla shumë të vogla, shpejtësi shume të mëdha (në [[Relativiteti special|relativitetin special]], [[faktori i Lorencit]] duhet të përfshihet në shprehjen për impulsin së bashku me [[Masa e prehjes|masën e prehjes]] dhe shpejtësinë) ose për fusha shumë të forta gravitacionale. Pra, këto ligje nuk mund të përdoren për të shpjeguar dukuri si përçimi i rrymës në një [[Gjysëmpërçuesi|gjysëmperçues]], vetitë optike të substancave, gabimet jo-relativistike në sistemet [[GPS]] si dhe [[Superpërcjellshmëria|superpërcjellshmërinë]]. Shpjegimi i këtyre fenomeneve kërkon teori fizike më të komplikuara, që perfshinë [[Relativiteti i përgjithshëm|relativitetin e përgjithshëm]] dhe [[Elektrodinamika kuantike|mekanikën kuantike relativiste]]. Në [[Mekanika kuantike|mekanikën kuantike]] koncepte si forca, vrulli, dhe pozicioni janë të përcaktuara nga [[Operatori (fizikë)|operatorë]] që veprojnë mbi [[gjendja kuantike|gjëndjet kuantike]]; në shpejtësi që janë shumë më të vogla në krahasim me atë të dritës, ligjet e Njutonit janë po aq të sakta për këto operatorë siç janë edhe për objektet klasike. Në shpejtësi të krahasueshme me ato të dritës, ligji i dytë i përmbahet formës origjinale '''F''' = d'''p'''/d''t'', e cila thotë se forca është rrjedhë e lëvizjes së objektit në lidhje me kohën, por disa nga versionet e reja të ligjit të dyte (si ai i përafrimit të masës konstante më lart) nuk janë të vërteta për shpejtësitë relativiste. ==Lidhja me ligjet e ruajtjes== Në fizikën moderne, ligjet e [[Ligjet e konservimit|ruajtjes]] të ,[[Vrulli|sasisë të lëvizjes]], [[Energjia|energjisë]], dhe [[impulsit këndor]] janë më themelore se ligjet e Njutonit, sepse ato zbatohen si mbi dritën (rrezatimin elektromagnetik) ashtu edhe mbi lëndën, në kontekstin e fizikës klasike dhe jo-klasike. Këto ligje pohojnë thjesht se, "(Vrulli, energjia, impulsi këndor, lënda) nuk mund të krijohen ose shkatërrohen." Për shkak se forca është rrjedhoja kohore e impulsit (vrullit), koncepti i forcës është i tepërt dhe i varur në menyrë të drejtëpërdrejtë tek konservimi i impulsit, për më tepër ai nuk përdoret në teoritë themelore (p.sh. [[Mekanika kuantike|mekanikën kuantike]], [[Elektrodinamika kuantike|elektrodinamikën kuantike]], [[Relativiteti i përgjithshëm|relativitetin e përgjithshëm]], e të tjera.). [[Modeli standart]] shpjegon me detaje se si tre forcat themelore të njohura si [[Teoria e madhësive|forcat madhore]] marrin origjinën duke shkëmbyer [[thërrmija virtuale]]. Forca të tjera si [[Gravitacioni|graviteti]] dhe [[Parimi i përjashtimit i Paulit#Rjedhojat|degjenerimi i shtypjes fermionike]] lindin gjithashtu si rrjedhojë e konservimit të vrullit. Pra, konservimi i [[impulsit katër dimensional]] në një lëvizje inerciale në [[Hapësirë-koha|hapësirë-kohën e kurbuar]] rezulton në atë që ne e njohim si [[forca gravitacionale]] në teorinë e [[relativiteti i përgjithshëm|relativitetit të përgjithshëm]]. Zbatimi i derivatit kohor (i cili eshte një [[operator impulsi]] në mekanikën kuantike) tek [[funksioni valor]] të mbivendosura tek një çift [[fermionet|fermionesh]] (thërrmija me një numër gjysëm të plotë [[spini]]) rezultojnë në zhvendosjen e maksimumeve të funksionit valor të përbërë nga njeri-tjetri - i cili vëzhgohet si një "forcë shtytëse" ndërmjet fermioneve. Njutoni pohoi se ligji i tretë nga një pikëpamje botërore merr parasysh se kemi të bëjmë me një veprim të menjëhershëm në distancën mes thërrmijave lëndore. Megjithate, ai u përgatit për kritikat filozofike të [[Veprimi në distancë|veprimit në distancë]], dhe që në këtë kontekst ai hodhi frazën e famshme "[[Hypotheses non fingo|Nuk shtirem me hipoteza]]". Në fizikën moderne, veprimi në distancë është eliminuar komplet, me përjashtim te disa efekteve komplekse që përfshinë [[Ndërthurrja kuantike|ndërthurrjen kuantike]] (shih [[Paradoksi EPR|Paradoksi i Ajnshtajn-Podoloskit-Rosen]]). [[Ligji i ruajtes së energjisë]] u zbulua rreth dy shekuj pas jetës së Njutonit, kjo vonesë ndodhi për shkak të vështirësive që u hasën në kuptimin e rolit të formave të padukshme dhe mikroskopike të energjisë si nxehtësia dhe drita infra te kuqe. == Referime == <references/> [[Kategoria:Mekanikë klasike]] [[Kategoria:Mekanikë]] [[Kategoria:Fizikë]] [[Kategoria:Koncepte fizike themelore]] [[Kategoria:Mekanika Njutoniane]] cx5lcx0bk84h2rqpk1jgyxjvaxcumit 0 70171 2976389 2943323 2026-05-02T18:06:51Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2976389 wikitext text/x-wiki <ref>{{Cite web|last=Admin-USR|date=2025-11-26|title=Luan Topciu|url=https://usr-dobrogea.ro/luan-topciu/|access-date=2026-03-08|language=ro-RO}}</ref>'''Luan Topçiu''' ([[Pogradec]], [[22 shkurt]] [[1962]]) është kritik dhe studiues letrar, kritik arti, profesor universitar, përkthyes dhe diplomat shqiptar. Pasi ndoqi dhe kreu liceun artistik “Jordan Misja” për skulpturë më 1980 në Tiranë, vijoi studimet për filologji, dega Gjuhë-Letërsi në universitetin "Aleksandër Xhuvani", brezi i 1987. Kurs pasuniversitar, Univ. i Tiranës, gjuhësi shqipe-stilistikë. (1990) Kurs pasuniversitar Universiteti i Bukureshtit, Teori letërsie dhe Letërsi e Krahasuar. (1996); Studime doktorature, Letërsi e krahasuar, Titulli i tezës “Ndjenja e mallit në letërsinë e lëvruar dhe popullore shqiptare dhe rumune” (1996-2000) Mbrojtja e tezës së doktoratës, me rezultatin: ''Magna cum laude''. Kurs pasuniversitar “E drejtë ndërkombëtare” Univ. i Bukureshtit. (2007). Pedagog i jashtëm në Universitetin e Bukureshtit, (1997-2004) Redaktor në gazetën “Albanezul” (Shqiptari); Kryeredaktor i gazetës "Albanezul“ (Shqiptari) Bukuresht (2001-2004) Kryeredaktor i revistës "Shqipëria XXI“ (revistë e universitarëve shqiptarë të Rumanisë) Bukuresht (2002-2004); Kryeredaktor i revistës „Paradigma XXI“ Bukuresht. Profesor në Fakultetin e Filologjisë Tiranë. (2006-2016) pranë Ambasadës së Shqipërisë në Bukuresht (Ministër Këshilltar). Kryeredaktor i revistës shkencore dhe kulturore "Albanica",<ref>{{Cite web|date=2019-02-15|title=Un proiect suspendat în istorie: Revista „Albanica“ - redivivus după 82 de ani (galerie foto)|url=https://www.ziuaconstanta.ro/stiri/cultura/un-proiect-suspendat-in-istorie-revista-albanica-redivivus-dupa-82-de-ani-galerie-foto-684374.html|access-date=2021-10-09|website=ZIUA de Constanta|language=ro}}</ref><ref>{{Cite web|last=Shqiptari i Rumanisë|date=13 shkurt 2013|title=Një revistë sa një ambasadë, sa një akademi…|url=https://www.voal.ch/nje-reviste-sa-nje-ambasade-sa-nje-akademi/diaspora/diaspora-ne-europe/|access-date=2021-10-09|website=voal.ch|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=Indiscret|date=2019-06-04|title=Revista Albanica, lansată la Craiova|url=https://www.indiscret.ro/2019/06/04/revista-albanica-lansata-la-craiova/|access-date=2021-10-09|website=Indiscret in Oltenia|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-03-26|title=A apărut nr. 13 al revistei „Albanica”|url=https://uzp.org.ro/27/03/2022/a-aparut-nr-13-al-revistei-albanica/|access-date=2022-10-31|website=Uniunea Ziariștilor Profesioniști din România|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Koordinator i Qendrës Kulturore Shqiptare në [[Bukuresht]] dhe profesor i ftuar i Universitetit të Bukureshtit.<ref>{{Cite web|title=Albania - România: țări de poeți, țări de suferință|url=https://jurnalul.ro/special-jurnalul/interviuri/civilizatii-europene-cultura-albania-turcia-bulgaria-egipt-955971.html|access-date=2024-03-24|website=jurnalul.ro|language=ro}}</ref><ref>{{Cite web|title=„Albaneza și româna par a fi aceeași limbă sub două forme diferite”|url=https://jurnalul.ro/cultura/cultura-albaneza-razboi-pericol-biserica-956083.html|access-date=2024-03-24|website=jurnalul.ro|language=ro}}</ref>Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Rumanisë, Filiali Bukuresht./Nga 2024 Filiali Dobrogea. Anëtar i Grupimit të Shkrimtarëve Formumi 26 == Lista e veprave == === Botime studimore === * * ''Ndjenja e mallit tek / Sentimentul dorului la/ Asdreni, Poradeci, Kuteli“,'' Bukuresht: Fed, 1999; * ''Tekstualizëm dhe stil'' (mbi poezinë e Lasgush Poradecit), Bukuresht: Getic, 2000;<ref>{{Cite web|title=Ne Bukuresht u botua libri i Luan Topçiut “Paradigmat e mallit në poezinë rumune dhe shqiptare”|url=http://www.ditetenaimit.org/2009/07/ne-bukuresht-u-botua-libri-i-luan-topciut-paradigmat-e-mallit-ne-poezine-rumune-dhe-shqiptare-2/|access-date=2022-10-31|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> * ''Përmasa moderne në letërsinë shqiptare,'' Shkup: Flaka, 2001; * ''Fjalor shqip-rumanisht'', (bashkautor), Bukuresht: Polirom, 2003; * ''Ghid de conversatie roman-albanez'' (bashkeautor), Bukuresht: Polirom, 2002; * ''Paradigmele dorului in poezia romana si albaneza'', Bukuresht: Editura Universitara, 2004; * ''Vetmia nostalgjike në poezi'', Tiranë: Omsca-1, 2005; * ''Oglinzi literare/ Pasqyra letrare'', Bukuresht: Privirea, 2007; * ''O antologie a poezie albaneze/ Antologji e poezisë shqipe'', Bukuresht: Privirea, 2007; * ''Shtigjeve të metaforës,'' Tetovë: Klubi letrar 94, 2009; * ''Tradita moderne ne letrat shqipe<nowiki/>'<nowiki/>'', Tiranë: Zenit, 2010;<ref>{{Cite web|title=Topciu nje veper mbi modernitetin e letrave shqipe - Arkiva Shqiptare e Lajmeve|url=https://www.arkivalajmeve.com/Topciu-nje-veper-mbi-modernitetin-e-letrave-shqipe.1046984138/|access-date=2022-10-31|website=www.arkivalajmeve.com|archive-date=31 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221031194347/https://www.arkivalajmeve.com/Topciu-nje-veper-mbi-modernitetin-e-letrave-shqipe.1046984138/|url-status=dead}}</ref> * ''Morfologjia e shpirtit'', Tiranë: Ombra GVG, 2017;<ref>{{Cite web|title=Luan Topçiu boton librine ri “Morfologjia e shpirtit” - Shqiptarja.com|url=https://shqiptarja.com/lajm/luan-top-ccedil-iu-boton-librin-br-e-ri-ldquo-morfologjia-e-shpirtit-rdquo|access-date=2022-10-31|website=shqiptarja.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Luan Topçiu, një libër-sprovë për “Morfologjinë e shpirtit”|url=http://www.panorama.com.al/luan-topciu-nje-liber-sprove-per-morfologjine-e-shpirtit/|access-date=2022-10-31|language=sq}}</ref> * ''Ghid de conversație român-albanez'', Bukuresht: sh.b. Asdreni, 2017. * ''Albania istoria în date, despre kanun, personalități'', (ne bashkëpunim me Dr. Liviu Lungu-n) Bukuresht: Asdreni, 2020;<ref>{{Cite web|title=Lansarea cărţii „Albania: o istorie în date. Despre Kanun. Personalități”, de Dr. Liviu Lungu și Dr. Luan Topciu|url=https://www.editie.ro/index.php/actualitate/86-national/6997-lansarea-cartii-albania-o-istorie-in-date-despre-kanun-personalitati-de-dr-liviu-lungu-si-dr-luan-topciu|access-date=2022-10-31|website=www.editie.ro}}</ref> *<ref>{{Cite web|title=Confluențe româno-albaneze – Romania literara|url=https://romanialiterara.com/2021/11/confluente-romano-albaneze/|access-date=2022-10-31|language=ro-RO}}</ref>''Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent, (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot)'' Craiva: Editura A, 2021.<ref>{{Cite web|date=2021-08-10|title=Luan Topçiu: Nuk mund të flasësh për historinë e një populli pa marrë parasysh letërsinë dhe kulturën e tij|url=https://exlibris.al/luan-topciu-nuk-mund-te-flasesh-per-historine-e-nje-populli-pa-marre-parasysh-letersine-dhe-kulturen-e-tij/|access-date=2021-10-09|website=ExLibris|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=Zhiti|first=Visar|date=3 gusht 2021|title=Historia e Letërsisë Shqipe në Rumani - Kryepunë e Dr. Luan Topçiut|url=https://gazetamapo.al/historia-e-letersise-shqipe-ne-rumani-kryepune-e-dr-luan-topciut/|access-date=2021-10-09|website=Mapo|language=sq|archive-date=9 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009212928/https://gazetamapo.al/historia-e-letersise-shqipe-ne-rumani-kryepune-e-dr-luan-topciut/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Shulla|first=Erald|title=“Historia e Letërsisë Shqipe” në Parlamentin Rumun|url=https://fjala.al/2021/09/28/historia-e-letersise-shqipe-ne-parlamentin-rumun/|access-date=2021-10-09|website=fjala.al|language=sq|archive-date=9 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009212928/https://fjala.al/2021/09/28/historia-e-letersise-shqipe-ne-parlamentin-rumun/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=ALAR (Asociația Liga Albanezilor din România / Shoqata Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë)|date=27 shtator 2021|title=Autoritetet më të larta në Rumani nderojnë dhe vlerësojnë veprën e Dr. Luan Topciut “Historia e Letërsisë Shqipe: nga zanafilla deri më sot” – Dielli {{!}} The Sun|url=https://gazetadielli.com/autoritetet-me-te-larta-ne-rumani-nderojne-dhe-vleresojne-vepren-e-dr-luan-topciut-historia-e-letersise-shqipe-nga-zanafilla-deri-me-sot/|access-date=2021-10-09|website=gazetadielli.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Luan Topçiu Archives|url=https://gazetamapo.al/etiketa/luan-topciu/|access-date=2021-10-09|website=Gazeta Mapo|language=sq|archive-date=9 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009212929/https://gazetamapo.al/etiketa/luan-topciu/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Istoria literaturii albaneze sau scurtă introducere în albanologie – Tribuna Magazine|url=https://tribuna-magazine.com/istoria-literaturii-albaneze-sau-scurta-introducere-in-albanologie/|access-date=2022-10-31|language=en-US}}</ref> *''Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent, (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot), botimi i dytë, i riparë dhe i plotësuar,'' Craiva: Editura A, 2022<ref>{{Cite web|last=Indiscret|date=2022-10-26|title=„Istoria literaturii albaneze: de la origini până în prezent” – ediţia a II-a|url=https://www.indiscret.ro/2022/10/26/istoria-literaturii-albaneze-de-la-origini-pana-in-prezent-editia-a-ii-a/|access-date=2022-10-31|website=Indiscret in Oltenia|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-10-21|title=HISTORIA E LETËRSISË SHQIPTARE, BOTIMI I DYTË NË RUMANI. – I riparë dhe me shtesa – Nga Visar Zhiti|url=https://www.voal.ch/historia-e-letersise-shqiptare-botimi-i-dyte-ne-rumani-i-ripare-dhe-me-shtesa-nga-visar-zhiti/kulture/letersi/|access-date=2022-10-31|website=VOAL - Voice of Albanians|language=en-US}}</ref> *''Dicționar albanez-român/Fjalor shqip-rumanisht'', Renata Topciu, Luan Topciu, Ana Melonashi, Shtëpia Botuese A, Craiova 2022<ref>{{Cite web|last=zyra e shtypit|first=ALAR|date=24 nëntor 2022|title=PROMOVOHET NË BUKURESHT FJALORI AKADEMIK SHQIP-RUMANISHT I AUTORËVE: RENATA TOPÇIU, LUAN TOPÇIU, ANA MELONASHI – Dielli {{!}} The Sun|url=https://gazetadielli.com/promovohet-ne-bukuresht-fjalori-akademik-shqip-rumanisht-i-autoreve-renata-topciu-luan-topciu-ana-melonashi/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126195542/https://gazetadielli.com/promovohet-ne-bukuresht-fjalori-akademik-shqip-rumanisht-i-autoreve-renata-topciu-luan-topciu-ana-melonashi/|archive-date=26 nëntor 2022|access-date=2022-11-26|website=https://gazetadielli.com/|language=sq}}</ref> * ''"Antologia poeziei albaneze de la începuturi până azi"'', Editura A, Craiova, 2023 "(700 faqe)<ref>{{Cite web|date=2023-06-30|title=BOTOHET NË RUMANI “ANTOLOGJIA E POEZISË SHQIPE NGA ZANAFILLA E DERI MË SOT” ME AUTORË LUAN TOPÇIU DHE RENATA TOPÇIU-MELONASHI – Dielli {{!}} The Sun|url=https://gazetadielli.com/botohet-ne-rumani-antologjia-e-poezise-shqipe-nga-zanafilla-e-deri-me-sot-me-autore-luan-topciu-dhe-renata-topciu-melonashi/|access-date=2023-11-28|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Telegraf|first=Gazeta|date=2023-07-07|title=Suplementi Pena Shqiptare/ Visar Zhiti: Antologji e poezisë shqipe në Rumani me autor dr. Luan Topçiu.|url=https://telegraf.al/suplement/suplementi-pena-shqiptare-visar-zhiti-antologji-e-poezise-shqipe-ne-rumani-me-autor-dr-luan-topciu/|access-date=2023-11-28|website=Gazeta Telegraf|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2023-09-15|title=Lansare de gală pentru „Antologia poeziei albaneze”|url=https://alar.ro/2023/09/15/lansare-de-gala-pentru-antologia-poeziei-albaneze/|access-date=2023-11-28|website=Asociația Liga Albanezilor din România|language=ro-RO|archive-date=3 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203045608/https://alar.ro/2023/09/15/lansare-de-gala-pentru-antologia-poeziei-albaneze/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=ExLibris|date=2023-09-25|title=Ana Blandiana, poetja më e madhe e rumanisë, në promovimin e Antologjisë së Poezisë Shqipe|url=https://exlibris.al/ana-blandiana-poetja-me-e-madhe-e-rumanise-ne-promovimin-e-antologjise-se-poezise-shqipe/|access-date=2023-11-28|website=ExLibris|language=en-GB}}</ref> * ''Poeti i vështirë Lasgush Poradeci'', tekstualizem dhe stil, Onufri, Tiranë 2024<ref>{{Cite web|title=Poeti i vështirë Lasgush Poradeci|url=https://onufrilibrari.com/bli/poeti-i-veshtire-lasgush-poradeci/|access-date=2024-03-24|website=Libraria Onufri|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-20|title=Luan Topçiu sjell librin “Poeti i vështirë Lasgush Poradeci”|url=https://www.cna.al/kulture/luan-topciu-sjell-librin-poeti-i-veshtire-lasgush-poradeci-i406330|access-date=2025-12-19|website=CNA}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-08-20|title=VIDEO - SYRI TV/ Promovohet libri nga autori Luan Topçiu, Dushi: Qasje të re për veprën e Poradecit|url=https://www.syri.net/arte-media/716242/syri-tv-promovohet-libri-nga-autori-luan-topciu-dushi-qasje-te-re-per-vepren-e-poradecit/|access-date=2025-12-19|website=Syri {{!}} Lajmi i fundit|language=sq-AL}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2025-10-15|title=Luan Topçiu deshifron tërësisht kodin lasgushian/Nga Ilir MBORJA|url=https://startnews.al/2025/10/15/luan-topciu-deshifron-teresisht-kodin-lasgushian/|access-date=2025-12-19|website=Start News|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=ExLibris|date=2025-10-03|title=Kastriot Kotoni: Luan Topçiu dhe një qasje tekstualiste, filozofike dhe estetike e ezauruar plotësisht|url=https://exlibris.al/kastriot-kotoni-luan-topciu-dhe-nje-qasje-tekstualiste-filozofike-dhe-estetike-e-ezauruar-plotesisht/|access-date=2025-12-19|website=ExLibris|language=en-GB}}</ref> * ''Păpușile-n concediu,'' (Kukullat në pushim) O antologie a poeziei albaneze, de la începuturi până în prezent, selecție, traducere și note de: Luan Topciu, Renata Topciu, studiu introductiv de Marius Chelaru (730 fq) Editura A, Craiova 2025<ref>{{Cite web|last=României|first=Biblioteca Națională a|date=2025-10-27|title=Lansarea volumului „Păpușile-n concediu” – o incursiune în universul poeziei albaneze|url=https://bibnat.ro/lansarea-volumului-papusile-n-concediu-o-incursiune-in-universul-poeziei-albaneze/|access-date=2025-12-19|website=Biblioteca Națională a României|language=ro-RO}}</ref> * Paradigmat e vetmisë në poezi, studim i letërsisë së krahasuar, Onufri, Tiranë 2025 (389 fq)<ref>{{Cite web|title=Pradigmat e vetmisë në poezi|url=https://onufrilibrari.com/bli/pradigmat-e-vetmise-ne-poezi/|access-date=2025-12-19|website=Libraria Onufri|language=sq}}</ref> * Dicționar român - albanez /Fjalor rumanisht - shqip, Renata Topciu-Melonashi, Luan Topciu, Shtëpia botuese, Asdreni, Craiova 2025 (1778 fq)<ref>{{Cite web|last=Indiscret|date=2025-12-17|title=„Dicționar român-albanez”, o apariție editorială istorică la Liga Albanezilor din România|url=https://www.indiscret.ro/2025/12/17/dictionar-roman-albanez-o-aparitie-editoriala-istorica-la-liga-albanezilor-din-romania/|access-date=2025-12-19|website=Indiscret in Oltenia|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2025-12-09|title=Në Parlamentin e Rumanisë u promovua fjalori akademik rumanisht–shqip: një ngjarje historike për dy kulturat|url=https://startnews.al/2025/12/09/ne-parlamentin-e-rumanise-u-promovua-fjalori-akademik-rumanisht-shqip-nje-ngjarje-historike-per-dy-kulturat/|access-date=2025-12-19|website=Start News|language=sq}}</ref> '''Përkthime''': Kristia Maksutoviç, Dora d'Istria, një emër i harruar me pa të drejtë, 1997. ​ Visar Zhiti, Psalm (poezi), Bukuresht, 1997. ​ Xheladin Hasani, Gënjeshtra të vërteta, Bukuresht, 1999. ​ Karolina Ilika, Poema dyfishe (poezi, në bashkëpunim), Shkup, 1999. ​Dhimitër Polena, Lëvizja Kombëtare Shqiptare, Bukuresht, 2000. ​ Dhimitër Pojanaku, Shtëpia ime rrotullon qiellin, Bukuresht, 2000. ​Cristia Maksutovici, Elena Gjika dhe shqiptarët e Rumanisë, Tetovë, 2001. ​ Dumitru M. Ion, Vjelja e purpurt (poezi), Elbasan, 2002. ​ Shaip Emërllahu, Putina moarte / Vdekja e pakët (poezi), Bukuresht, 2002. ​Milianov Kallupi, Nu lăsați râul să moară / Mos e lini lumin të vdesë, Bukuresht, 2002. Agim Isaku, Bata / Shkopi (roman në rumanisht), Bukuresht, 2003. Afroviti Gusho, Ruinele dragostei / Rrënojat e dashurisë, Bukuresht, 2004. ​ Dumitru M. Ion, Ungjilli sipas Gjon Metaforës (botim shumëgjuhësh), Bukuresht, 2004. Antologji e poezisë shqipe (rumanisht), Athinë, 2005. Besnik Mustafaj, O vară fără întoarcere / Verë pa kthim (roman), 2007. Cezar Ivănescu, Jeu d'Amour, Tiranë: Ora, 2007. ​HAEMUS – O antologie de poezie balcanică, Athinë: Prietenii Revistei „ANTI”, 2007. ​ Visar Zhiti, Funerale nesfârșite / Funerale të pafundme (roman), Bukuresht: Corint/Leda, 2008. Ermir Nika, Nori reci (poema, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Privirea, 2008. ​ Adrian Majuru, Bukureshti i shqiptarëve, Tiranë: 55, 2009. ​ Grigore Brâncuși, Kërkimi mbi fondin trako-dak të gjuhës rumune, Tiranë: 55, 2009. Lucian Blaga, Dritë nga drita / Lumina din lumină, Alba Iulia, 2013. Lucian Blaga, 100 poezi, Tiranë: 55, 2014. ​ Rita Petro, Originea lumii / Origjina e botës (poeme, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Corint, 2017. Liviu Lungu, Burgosja e poetit Ovidius, Tiranë: Albas, 2017. ​ Linda Maria Baros, Shtëpia me brisqe rroje, Tiranë: Albas, 2017. ​ Emil Cioran, Në kulmin e dëshpërimit, Tiranë: Tirana Times, 2017. ​ Visar Zhiti, Aripa frântă / Flatra e mundur, Bukuresht: Asdreni, 2017. ​Gabriel Chifu, Në qytetin tim askush nuk është ngjallur kurrë, Tiranë: Ombra GVG, 2019. ​ Luljeta Lleshanaku, Poèmes (përkthim në frëngjisht nga Luan Topçiu, anglisht nga Ani Gjika dhe Henry Israeli), Paris: Collection Versopolis, La Traductière & Le Printemps des Poètes, 2019. Agim Isaku, Despotul, București: Editura Asdreni, 2019.<ref>{{Cite web|last=Indiscret|date=2019-11-21|title=Lansare de carte la Liga Albanezilor din România|url=https://www.indiscret.ro/2019/11/21/lansare-de-carte-la-liga-albanezilor-din-romania/|access-date=2022-10-31|website=Indiscret in Oltenia|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ​ Visar Zhiti, Cortegiul fără de sfârșit, Craiova: Editura Asdreni, 2020.<ref>{{Cite web|title=Corul transformat în cortegiu – România literară|url=https://romanialiterara.com/2021/03/corul-transformat-in-cortegiu/|access-date=2022-10-31|language=ro-RO}}</ref> ​Cezar Ivănescu, Rod / Fryt, Tiranë: Ombra GVG, 2021.<ref>{{Cite web|last=Mihăilă|first=Simona|date=2021-12-19|title=Volum de poezii al scriitorului bârlădean Cezar Ivănescu, tradus în limba albaneză și lansat în Albania|url=https://www.ziarulobiectiv.ro/volum-de-poezii-al-scriitorului-barladean-cezar-ivanescu-trandus-in-limba-albaneza-si-lansat-in-albania/|access-date=2024-03-24|website=ziarulobiectiv|language=ro-RO}}</ref> ​ Rita Petro, Născută cu picioarele înainte, Bukuresht: Editura Omnium, 2025 Proză albaneză, vol 1, Editura A, Craiova 2026<ref>{{Cite web|title=Lansarea volumului „Proză albaneză”, vol. I|url=https://mnlr.ro/en/lansarea-volumului-proza-albaneza-vol-i/|access-date=2026-03-08|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=Indiscret|date=2026-02-12|title=Primul volum de „Proză albaneză”, lansat de Liga Albanezilor din România|url=https://www.indiscret.ro/2026/02/12/primul-volum-de-proza-albaneza-lansat-de-liga-albanezilor-din-romania/|access-date=2026-03-08|website=Indiscret in Oltenia|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Çmime == * Fitues i Çmimit Ndërkombëtar “Valahia” për përkthim në Festivalin “Netë poetike në Curta de Argesi.” * Nominalizim në konkursin “Penda e argjentë” seksioni kritikë letrare, organizuar nga Ministria e Kulturës në Tiranë 2005. * Anëtar nderi i Forumit “Weltoffen” me qendër në Vjenë. * Fitues i çmimit ndërkombëtar "Lucian Blaga", Festivali Ndërkombëtar "Lucian Blaga", Lanram, Sebes, Rumani, për përkthimin më të mirë.<ref>{{Cite web|last=ProAlba|first=Redacția|date=2013-05-14|title=S-a încheiat Festivalul Internațional „Lucian Blaga” Sebeș-Lancrăm-Alba Iulia, ediția 33. Vezi premianții|url=https://proalba.ro/s-a-incheiat-festivalului-international-lucian-blaga-sebes-lancram-alba-iulia-editia-33|access-date=2025-01-18|website=ProAlba|language=ro-RO}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> * Çmim i akorduar nga "Fondacioni Lucian Blaga" për përkthimin e poezisë se poetit rumun.<ref>{{Cite web|title=ISPMN - Albanezi|url=https://ispmn.gov.ro/node/minoritatea-albanez-2014|access-date=2025-01-18|website=ispmn.gov.ro}}</ref>   * Fitues i "Çmimet Kombëtar të Letërsisë 2018". Ministria e Kultures Kategoria përkthim.<ref>{{Cite web|date=2024-03-23|title=Nga Kadare te Tom Kuka, fituesit e çmimeve kombëtare të Letërsisë për 2018-ën|url=http://www.panorama.com.al/nga-kadare-te-tom-kuka-fituesit-e-cmimeve-kombetare-te-letersise-per-2018-en/|access-date=2024-03-24|website=www.panorama.com.al|language=sq}}</ref> * Më 13 janar 2022, dekorohet me gradën e lartë 'Kalorës për Merita Kulturore' nga Presidenti i Rumanisë Klaus Werner Iohannis.<ref>{{Cite web|title=Decrete de decorare semnate de Președintele României, Klaus Iohannis|url=https://www.presidency.ro/ro/media/decrete-de-decorare-semnate-de-presedintele-romaniei-klaus-iohannis1642084213/decrete-de-decorare-semnate-de-presedintele-romaniei-klaus-iohannis1642084213|access-date=2022-10-31|website=www.presidency.ro}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mari personalități și instituții de seamă, din domeniul cultural, decorate de Președintele României, la propunerea Ministerului Culturii {{!}} Ministerul Culturii|url=http://www.cultura.ro/mari-personalitati-si-institutii-de-seama-din-domeniul-cultural-decorate-de-presedintele-romaniei|access-date=2022-10-31|website=www.cultura.ro|language=ro}}</ref><ref>{{Cite web|last=AGERPRES|title=Ziua Culturii Naţionale/ Personalităţi din domeniul culturii, decorate de preşedintele Iohannis|url=http://www.agerpres.ro/news/2022/01/13/ziua-culturii-nationale-personalitati-din-domeniul-culturii-decorate-de-presedintele-iohannis--846788|access-date=2022-10-31|website=www.agerpres.ro|language=ro|archive-date=31 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221031195047/https://www.agerpres.ro/news/2022/01/13/ziua-culturii-nationale-personalitati-din-domeniul-culturii-decorate-de-presedintele-iohannis--846788|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Vulea|first=Puiu|date=2022-01-14|title=Preşedintele Iohannis a decorat mai multe personalităţi şi instituţii din domeniul culturii|url=https://www.radiooltenia.ro/presedintele-iohannis-a-decorat-mai-multe-personalitati-si-institutii-din-domeniul-culturii/|access-date=2022-10-31|website=Radio România Oltenia Craiova|language=ro-RO}}</ref> * Më 18 dhjetor 2022 merr Çmimin Pro Cultura ofruar nga Instituti i Kulturës Rumune (ICR)<ref>{{Cite web|title=Distincțiile oferite de Institutul Cultural Român cu prilejul Zilei Minorităților Naționale – 18 decembrie 2022 – DRI.GOV.RO-Departamentul pentru Relaţii Interetnice|url=https://dri.gov.ro/w/distinctiile-oferite-de-institutul-cultural-roman-cu-prilejul-zilei-minoritatilor-nationale-18-decembrie-2022/|access-date=2022-12-22|website=dri.gov.ro}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> * Fitues i Çmimit Laurentiu Ulici, Panairi i Librit Librex 2024 për botimin e Antologjisë së Poezisë Shqipe (në bashkëpunim me Renata Topçiu-Melonashi) , Iasi, Rumani, [[2024]],<ref>{{Cite web|title=Antologjia e poezisë shqipe, përkthyer në rumanisht fiton çmimin e panairit të librit “LIBREX 2024” në Rumani|url=https://www.balkanweb.com/antologjia-e-poezise-shqipe-perkthyer-ne-rumanisht-fiton-cmimin-e-panairit-te-librit-librex-2024-ne-rumani/#gsc.tab=0|access-date=2025-01-18|website=www.balkanweb.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-04-22|title=ANTOLOGJIA E POEZISË SHQIPE NË RUMANISHT FITON ÇMIMIN E PANAIRIT TË LIBRIT “LIBREX 2024” NË JASH TË RUMANISË|url=https://www.voal.ch/antologjia-e-poezise-shqipe-ne-rumanisht-fiton-cmimin-e-panairit-te-librit-librex-2024-ne-jash-te-rumanise/kulture/letersi/?fbclid=IwY2xjawH44tZleHRuA2FlbQIxMAABHSYU5rUC35VEOWBqrx7eDkAlv877pHzqw8c7q--d6qZthl2rE9aTkVr3lQ_aem_wTw-yvQ-8aZmsXWp_rKOkg|access-date=2025-01-18|website=VOAL - Voice of Albanians|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=startboss|date=2024-04-23|title=Antologjia e poezisë shqipe, përkthyer në rumanisht fiton çmimin e panairit të librit “LIBREX 2024” në Rumani|url=https://startnews.news/2024/04/23/antologjia-e-poezise-shqipe-perkthyer-ne-rumanisht-fiton-cmimin-e-panairit-te-librit-librex-2024-ne-rumani/?fbclid=IwY2xjawH44zVleHRuA2FlbQIxMAABHcBK_hgwKaDWIuP1Zcg_apHCMezKhS8EKqVrhy22JKDa117KVkS3p5KLEw_aem__txOakRXgdj2Vh9R4AlxLg|access-date=2025-01-18|website=Start News|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> * Më 18 dhjetor 2024 merr "Diploma de excelență", nga ana e Parlamentit të Rumanisë, Dhoma e Ulët e Deputetëve, Grupi Parlamentar i Minoriteteve Kombëtare.<ref>{{Cite web|date=2024-12-17|title=Asociația Liga Albanezilor din România - Manifestare de Ziua Minorităților Naționale - 18 decembrie 2025 » EQYNews|url=https://www.eqynews.ro/asociatia-liga-albanezilor-din-romania-manifestare-de-ziua-minoritatilor-nationale-18-decembrie-2025/|access-date=2025-01-18|language=ro-RO}}</ref> == Referime == <references /> [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Njerëz nga Pogradeci]] [[Kategoria:Kritikë shqiptarë]] [[Kategoria:Diplomatë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej rumanishtes në shqip]] [[Kategoria:Përkthyes prej shqipes në rumanisht]] 70qcifsoa7oc5qiasmxa8c6rk36x7mk 3 70680 2976689 2880944 2026-05-03T08:56:04Z Klein Muçi 52109 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] 2976689 wikitext text/x-wiki {{User:Eagleal/kokatalk}} <!--------------------------------------------------Diskutimet - Talks - Discussioni - Diskussion----------------------------> === Pershendetje === Mund ta ndryshosh pak logon ose shenjen dalluese te birres stela "Skeda:Birrastela.gif". Kjo qe keni vendosur eshte logo e Stefani & Co. Nqs do duhet ta vendos une mund te ma thoni si ta vendos logon??? Faleminderit. === hey === te lutem mos i fshi here tjeter artikujt qe gjen ne italisht pasi eshte thjesht ceshtje kohe qe ti perkthej ne shqip. kam vendosur te punoj shume per wikipedian pasi me pelqen si projekt, plus qe fus artikuj te cilet kane te bejne me profesionin tim. --[[Përdoruesi:Gencishehaj|Gencishehaj]] 21 Maj 2010 01:55 (CEST) :Per mua nuk ka problem, por projekti ka disa rregula (sidomos [[Wikipedia:Vini Re!]]). Te lutem te besh si thash siper, krijo nenfaqe si [[User:Gencishehaj/Titulli i faqes]], dhe pasi te kesh mbaruar e sposton faqen te Titulli i vertet. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 22 Maj 2010 05:37 (CEST) ::E kisha kuptuar qe ishe nga fusha e informatikes (EPROM, Plc, etj). Nje peytje personale, neqoftese nuk do mos u pergjigj, çfare profesioni ke? Une jam nje web developer, bashke me gjera te tjera. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 22 Maj 2010 05:40 (CEST) == Faqja Kryesore == Pershendetje Eagleal, punat te mia [[Përdoruesi:Zsoni/redakto|ktu]] jan kry. Unë mendoj se kshtu do të përshtatet masëmirti. Pa ngjyra, pa figura,... --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 2 Qershor 2010 20:35 (CEST) == Ndihmë! == Ky përdorues 81.243.35.60 po përpiqet të sabotojë gjithë punën time, sepse une dikur fshiva dicka ofenduese qe ai kishte shkruar tek artikulli [[Matematika]], ju lutem si burokrat merrni masa.Me respekt --[[Përdoruesi:Elio96|Elio96]] 5 Qershor 2010 16:17 (CEST) :U pergjigja te faqja jote e diskutimit. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 5 Qershor 2010 17:34 (CEST) == Emri im == Tung, a mundesh ti me ma ndryshu emrin mbi Përdoruesi:Zsoni nga Përdoruesi:Mikullovci11? --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 5 Qershor 2010 20:35 (CEST) :Sigurisht. Po te njoftoj se "Mikullovci" pa 11 eshte gjithashtu i gatshem. Je i sigurt qe do te vazhdosh me nderrimin e emrit ne "Mikullovci11"? --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 5 Qershor 2010 23:08 (CEST) ::Po sigurt jam, se edhe në Wikipedia germane e kam Mikullovci11. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 6 Qershor 2010 16:56 (CEST) :::{{mes|ube}} --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 6 Qershor 2010 17:00 (CEST) ::::Falemnderit. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 6 Qershor 2010 17:02 (CEST) == Pp semi-protected == Dua tju kërkoj leje për përdorimin e kësaj stampe [[pp-semi-protected]] në artikujt e mi pasi kërcënohen vazhdimisht nga usera të parregjistruar. Me respekt --[[Përdoruesi:Elio96|Elio96]] 6 Qershor 2010 07:52 (CEST). == Hetim == Sugjeroj një hetim per sockpuppery per Kristiani95 dhe Kristiani59.--[[Përdoruesi:Jk2|Jk2]] 6 Qershor 2010 16:23 (CEST) Mendoj se kjo gjë është krejt qesharake e përse duhet bërë diçka e tillë?--[[Përdoruesi:Elio96|Elio96]] 6 Qershor 2010 16:25 (CEST) == Elio99 == Blloko përdoruesin [[Përdoruesi:Elio99|Elio99]], ka krijuar user shumë të ngjajshëm me përdoruesin [[Përdoruesi:Elio96|Elio96]] (gjë që nuk është e lejuar) si dhe vandalizmi i tij nuk ka të ndalur. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 8 Qershor 2010 00:45 (CEST) :Ska asnje problem me emra te ngjashem. Problemi eshte me sockpupetry per vandalizem. U bllokua. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 9 Qershor 2010 12:27 (CEST) ::Shiko këtë: [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Username_policy#Similar_usernames Wikipedia:Username_policy#Similar_usernames] --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 9 Qershor 2010 13:46 (CEST) :::Blloko edhe [[Përdoruesi:Telio96]]. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 9 Qershor 2010 13:57 (CEST) ::::Edhe këtë IP: [[Speciale:Kontributet/213.112.109.122|213.112.109.122]] --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 9 Qershor 2010 16:08 (CEST) ==Re:Rreth Fundi i botës== Doja te thosha se ju me shtyte mua qe ta bej kete akt, per arsyen se askush nuk voton per propozimet e artikujve perfekte.--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 9 Qershor 2010 15:27 (CEST) :Kete e kisha marre veshe (dhe ta shpjegova pse nuk kishte vota, ne jemi vullnetar nuk paguhemi), po doja te dija çfare eshte Wikipedia sipas pikepamjes tende. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 9 Qershor 2010 21:50 (CEST) Wikipedia eshte ky projekt gjigand qe i jemi futur te gjithe ne vullnetaret, per te krijuar nje enciklopedi te hapur, te lire, pa gabime, aq me afer utopikes. Wikipedia eshte, per mendimin tim, faqja me e shenjte e tere internetit. Ajo duhet mbrojtur nga çdo rrezik. Por gjithashtu, çdo perdorues, administratore e burokrat ka detyrime morale qe duhet t'i zbatoje, sidomos perdoruesit ne hierarki te saj, qe drejtojne dhe e mirembajne ate. Dhe, per mendimin tim duhet rritur numri i administratoreve. Wikipedia shqiptare ka nevoje per kete gje. --[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 9 Qershor 2010 22:01 (CEST) :Mund te me shpjegosh pse mendon se perveç kohes qe administratoret japin duke rregulluar gabimet e te tjerve dhe duke krijuar/modifikuar artikuj, kane obligime te tjera? Duha qe te kuptosh qe ne nuk e kemi per detyre, nuk kemi obligime. E bejme thjesht qe nje dite shqipefolesit te ken ku te kthehen per te mesuar fakte enciklopedike. Duha qe te kuptosh qe ne bejme administratoret se nuk ka njeri tjeter qe ti bej (kjo eshte arsyeja e vetme pse une jam akoma ketu, ndryshe do isha larguar perfundimisht). Ne te kunderten e atyre qe kane projektin (Wikimedia Foundation) une, si çdo vullnetar tjeter ketu, skam asnje fitim: as pasuri, as mirenjojtje. :Dua te kuptosh qe une nuk e perdore Wikipedian Shqiptare, keshtu qe nuk duhet te ndihem sikur duhet te kthej ndonje gje. Edhe neqoftese Wikipedia nuk do te ishte une mund te gjeja çfare po kerkoja edhe direkt nga librat, revistat, lajmet, etj. Kjo vlen per te shumicen ketu (sidomos per ne qe ishim/jemi me aktiv). --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 9 Qershor 2010 22:20 (CEST) ::Sa per te dhen iden, une kam krijuar [[Stampa:Bio]], nje nga stampat me "inteligjente" dhe complekse te programuara me sintaksin e Mediawikit. Po kjo sdryshon asgje. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 9 Qershor 2010 22:25 (CEST) == Stampa CQuote== Njatjeta, po perpiqem te shkruaj nje seksion qe permban kuotime. nuk po e gjej dot stampen ''cquote''. nqs keni mundesi mund te shikoni pak kete ceshtje. {{unsigned|Aksoquant|9 Qershor 2010 15:58 (CEST)}} :Shiko njeher {{tl|cquote}}. E importova nga weikipedia angleze. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 9 Qershor 2010 22:09 (CEST) po punon ne rregull, faleminderit {{unsigned|Aksoquant|10 Qershor 2010 15:03 (CEST)}} == Votimi për Checkuser == Mendoj se votat që janë grumbulluar mjaftojnë për ta nisur këtë hetim. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 11 Qershor 2010 12:15 (CEST) :Votat jane te mjaftueshme, por koha nuk e di (nuk ka kaluar as nje jave), edhe pse sbesoj qe ndonjeri te ndryshoj vendim. Nga ajo qe nuk u vendos kohezgjatje, thash te merja si baze kohen e votimit per admin, qe eshte te pakten 15 dite (te kaluar keto, merret vendimi). Si thua te postoj te meta? --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 11 Qershor 2010 17:03 (CEST) ::Ok, të presim 15 ditë pastaj ta bëjmë kërkesën te meta. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 11 Qershor 2010 17:32 (CEST) :::15 ditë kaluan, tani mund ta bësh kërkesën. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 20 Qershor 2010 14:53 (CEST) ::::OK. Tani po vete. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 20 Qershor 2010 19:46 (CEST) == Faqja Kryesore == Qysh met puna per Faqen Kryesore: [[Përdoruesi:Mikullovci11/redakto]]. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 12 Qershor 2010 17:09 (CEST) :Me hapen pune me keto vandalizmet kete jave qe smund te merresha me te. Ti vazhdo para, ne qoftese do te kryesh modifikimet te Faqja Kryesore, hap nje votim te [[Wikipedia:Kuvendi]]. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 12 Qershor 2010 21:49 (CEST) == Thanks for Natës == Thanks, thanks, thanks for Natës. Your Eagle Figure is ''Haliaeetus leucocephalus'' (only lived in North America); but, True Eagle of [[Shqipëria]] is double-headed (Shqiponjë dykrenare) ''Aquila chrysaetos'' = [[Shqiponja e Gurëve]]. :-) --[[Përdoruesi:Kmoksy|Kmoksy]] 12 Qershor 2010 23:40 (CEST) :Well yeah (I was inexperienced then {{smiley|:P|madh=15px}}). I now identify myself with ''Aquila heliaca'' (also called Eastern Imperial Eagle), because somewhat our eyes look similar [[:File:Kaiseradler Aquila heliaca 2 amk.jpg]] (and why not also with this [[:Skeda:Steinadler Aquila chrysaetos closeup2 Richard Bartz.jpg]]). Thanks for pointing out the Aquila chrysaetos. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 13 Qershor 2010 01:07 (CEST) ==Pershendetje== Kerkoj leje per te vendosur pp-semiprotected ne te gjithe artikujt qe kam krijuar une, sepse kercenohen rendshem prej vandalizimit. Ju lutem, me ktheni sa me shpejt pergjigje.--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 17 Qershor 2010 10:03 (CEST) :Kete sduhet te ma kerkosh mua direkt. Si thash me lart, meqense jane shume artikuj (disa i mbrojta), duhet te besh kerkese te [[Wikipedia:Kuvendi]]. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 17 Qershor 2010 11:47 (CEST) == Admin == Tung Eagleal, a ka rregula kur munde mu be admin. A duhet me votim ose si shkon kjo. --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 18 Qershor 2010 15:06 (CEST) :Po, ka votim. Kushtet per admin jane te [[WP:A#Kushtet]]. Te keshilloj te shikosh [[Wikipedia:Administruesit/kandidimet|kandidimet e shkuara]] per te pare si zhvillohen. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 Qershor 2010 21:15 (CEST) ==Pershendetje== Kjo eshte teresisht e padrejte. Ku i keni provat qe une kam vandalizuar faqet. Pse duhet t'i vandalizoj faqet e mia? Jam shume i zhgenjyer prej kesaj. Po njehere, si dolen qe accountet e ndryshem jane scokpuppetet e mi. Elio96 dhe Kristiani95 jane llogari teresisht te ndryshme. Ku i keni provat per kete? Jashte rregullores eshte edhe bllokimi me te padrejte i perdoruesve, ju po beni nje gafe. Mesa shoh kerkesen te check user, ajo thote likely. Te gjithe llogarite qe listoheshin jane persona qe jetojne ne Tirane, dhe te gjithe i njoh dhe e di fare mire qe nuk jami ata. Eshte turp per Wikipedian Shqip kur denon padrejtesisht njerezit per akuza te paverteta si sockpuppetry dhe vandalizem. P.S E kuptoj qe do bllokohem, dua te di kohezgjatjen e saj.--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 22 Qershor 2010 16:53 (CEST) :U pergjigja te [[Wikipedia:Kuvendi#Komente]] ([http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&oldid=779130]). --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 23 Qershor 2010 00:09 (CEST) ==Reply== Nuk jam as une, as Elio96 qe i ka kryer vandalizimet, kjo eshte ajo qe ju nuk po kuptoni. Vandalizimet jane kryer nga nje perdorues tjeter me qe madje ka si origjine perdoruesin MyDelirium. Redaktimi i pare i ketij perdoruesi qene artikullin Matematika, ku nese gjurmon historine, ka shkruar shume batuta ofenduese, qe Elio96 i ka fshire. Qe prej asaj perdoruesi vandal ka filluar nje sulm te pergjithshem ndaj artikujve te Elio96, qe une i kam mbrojtur duke kthyer vandalizimet sa here ka qene e mundur. Ju kujtoni se perdoruesit Elio69, Elio99, Kristiani59 jane sockpuppetet e mi? Jo, kjo eshte e gabuar, kjo ka qene nje manover e vandalit ne fjale, te cilin ju nuk po e kuptoni. Une as nuk kam vandalizuar, as nuk krijuar llogari dyshe. Sa per votimin, pse duhet te denohem per dicka totalisht te kthyeshme. --[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 23 Qershor 2010 12:10 (CEST) == Urgjente == [[Përdoruesi:Elio96]] ka filluar të vandalizojë haptazi, shiko [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&diff=779856&oldid=779741], [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&diff=779950&oldid=779949], nevojitet bllokim urgjent. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 23 Qershor 2010 22:46 (CEST) :Faleminderit, kapje e bukur. Nejse e bllokoi Armendi per 2 jave. [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:RevisionDelete&target=Speciale:Log/block&type=logging&ids=62369]. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 24 Qershor 2010 01:08 (CEST) == A favor == Një nga [[Përdoruesi diskutim:Aeternus/Arkivi 1|arkivët e diskumtimit tim]] ka mbetur i mbyllur, dhe vetëm administratorët mund ta modifikojnë. A mund ta bësh gjysëm të mbyllur? Faleminderit. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 27 Qershor 2010 13:47 (CEST) :Asgje, U be. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 27 Qershor 2010 14:36 (CEST) == [[Përdoruesi:Kristian]] == [[Përdoruesi:Kristiani95]] ? == Faqja [[Përdoruesi:Kristian]] është ajo që ishte [[Përdoruesi:Kristiani95]] ? Faqja [[Përdoruesi:ElioJahaj]] është ajo që ishte [[Përdoruesi:Elio96]] ? Nuk kuptoj... --[[Speciale:Kontributet/81.241.215.97|81.241.215.97]] 27 Qershor 2010 17:55 (CEST) :Eshte i njejti perdures. U bllokua (se paska mesuar mesimin). --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 27 Qershor 2010 19:06 (CEST) == Emri " Maqedoni " == Eagleal nëse ke mundësi të ndryshosh në faqen [[IRJM]] termin " Republika e Maqedonisë " pasi ky i vetëshpallur shtet me këtë emër nuk e njeh veten të till në instucionet ndërkombëtare ku ky shtet ka aderuar si [[OKB]], [[FMN]], [[Banka Botërore]]. Shiko këtu: http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/untc/unpan003705.htm http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm http://www.un.org/en/members/index.shtml http://www.imf.org/external/country/index.htm Pra me këto dokumente të nëshkruar nga [[Shkupi]] zyrtar vetë ai në arenën ndërkombëtare e njeh veten të tillë. Pra është e papranushme që Wiki Ship ta emëroj këtë vend me emrin " Maqedoni ". Duhet të jemi të paanshëm derisa Matthew Nimetz (përfaqësuesi i [[OKB]]) të gjej një altenativë konsensuale për emrin e këtij vendi. Në respekt të rezolutës 817 të Këshillit të Sigurimit të OKB-ës të vitit 1993 Shkupi zyrtar do të mbaj emrin "Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë" shkurt IRJM prandaj të kërkoj nëse mundesh ta ndryshosh termin " Maqedonia ose Republika e Maqdonisë ". http://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_Security_Council_Resolution_817 Shum vende demokratike përdorin termin IRJM ose Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë. Departamenti i punëve të jashtme [[Australi]] http://www.dfat.gov.au/missions/countries/mk.html "Australian Consulate in Skopje, Macedonia, Former Yugoslav Republic of This post is headed by an Honorary Consul Address Motiva Londonska 11 B Skopje 1000 Macedonia, Former Yugoslav Republic of" [[Qipro]] http://www.foxnews.com/wires/2008May28/0,4670,USMacedonia,00.html [[Franca]] http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/pays-zones-geo_833/macedoine-arym_442/france-ancienne-republique-yougoslave-macedoine_1177/relations-politiques_4744/relations-politiques_12153.html L’ARYM a proclamé son indépendance après l’organisation d’un référendum le 8 septembre 1991 [[Gjermania]] http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/01-Laender/Mazedonien.html Mazedonien, ehemalige jugoslawische Republik [[Spanja]] http://www.maec.es/subwebs/Embajadas/Skopje/es/MenuPpal/NotapaisMacedonia/Paginas/notapais_skopje.aspx E shum shtete të tjera përdorin termin IRJM ose Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë. Miqësisht :Te lutem me para, qe ne fund te çdo diskutimi te shtypesh butonin e firmes. :Tjetra kuptoj ku e ke llafin, por pak a shume te gjitha gjuhet/wikit dhe njerezit e njohin si "Republika e Maqedonise" (une per vete e njija si IRJM ose me mire FYROM). Te keshilloj te perdoresh Tekstin: :* Maqedonia (mk:), Republika e Maqedonise (mk:), ose Ish Republika Jugosllave e Maqedonise (mk:) eshte ... :Keshtu eshte formati standard i wikit. Sido qe te jete "Republika e Maqedonise" dhe IRJM duhen perdorur te dyja te faqja [[Maqedonia]]. Neqoftese do, mund te propozosh nje standart qe te perdoret IRJM ne vend te RM ne sq.wiki, te [[Wikipedia:Kuvendi]]. Po sbesoj te jete e nevojshme pasi Shteti Shqipetare e njeh si "Republika e Maqedonise" ([[http://en.wikipedia.org/wiki/Macedonia_naming_dispute#Naming_policies_of_foreign_countries_and_organisations|lista]]). :Pastaj nje POV nga ana ime: arsyet e dhena nga greqia per disputen, jane te pa vlefshme (eg. qyteti Rome ne USA, dhe Rome Italy). --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 7 Korrik 2010 00:18 (CEST) :Hello. Can you please revert all edits and renames that made? Isn't it irredentism? I do not want to rename them so you think 'I vandalize' the articles, but it is better if you do that (remove all IRJM in names and in articles) because if I do that he will revert me again. Thanks in advance, --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 00:50 (CEST) :::Më vjen keq që keni marrë këtë pozicion po për mua është i papranueshëm. E nisa këtë debat sespe sllavomaqedonët në wikipedian e tyre pasi kanë ndërmar në parmini e tyre pseudo neutarl të quajnë Kosovën si Kosovë e Metohi atëherë ne duhet të ndërmarrim të njëjtën masë neutal. Nuk është e vërtetë që të gjitha wiki përdorin termin Republika e Maqedonisë shebull është wiki në gjuhën helene. :::::Hello?? Are you normal? The Macedonian Wikipedia is the only one that treats Kosovo as independent country. Where have you seen Kosmet? However, you force me to revise the article. Do not lie and offend. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:02 (CEST) ::Since I do not lie and I do not live in nationalistic dream, read [http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BE this]: ::''Република Косово (албански: Kosova или Kosovë; српски: Косово и Метохија / Kosovo i Metohija или скратено Космет / Kosmet), на македонски најчесто нарекувано само Косово, е де факто независна република на Балканскиот Полуостров.'' ::''Republic of Kosovo (Albanian: Kosova or Kosove, Serbian, Kosovo i Metohija or abbreviated Kosmet) on Macedonian it is often called Kosovo is de facto independent republic on the Balkans.'' ::Have a nice dreams. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:06 (CEST) :::Nuk e di në bazë të cilave principe punojin në versioni maqedonisht mirëpo nga harta mund të shihet se nuk është gjuhë e librave të përdorur në maqedonisht të botuara në Maqedoni. Maqedonishtja, shqipja nuk i kanë problemet e anglishtes që mund të ketë 101 pikëpamje për një emërtim. Shteti ku flitet dhe botohet mbi 99% literatura në gjuhën maqedone e ka pranu Kosovën si shtet, logjike është që edhe libri shkollor e pranon këtë faktë. Nashta nuk muna me i thonë asaj harte nacionalizem sepse e kundërshton nacionalizmin e vërtet Maqedon, është kundër shtetit Maqedon. ::::::Pikë e parë këtu flitet shqip se jemi në Wikipedina shqip. Unë sgënjej dhe ju ndaloj të më fyeni megjithse kjo është sjellje tipike sllave. Sapo të hapësh artikullin tuaj për Kosovën aty flitet me termin vetëshpallje e njëanshme, përdoret termi Kosovë e Metohi dhe keni krijaur dy kuti ku në të parën e trajtoni si rajon e në tjetrën si shtet jeni e vetmja wikipedia që bënë këtë gjë. Andaj as kam për të parnaur kurrë vendime të paanshme nga ana juaj. JU THEM VETËM NJË GJË RESPEKTONI REZOLUTËN E KËSHLLIT TË SIGURIMIT TË OKB për çsëhtjen e emrit mënyra se si shkrani duket se jeni akoma në përrallat e Nikola Gruveskit. Mos ëndërroni ktheni emrin e Kosovës si Kosovë e hiqni termi Metohi. Madje mund të them se i gjith artkulli juaj për Kosovën është sikur ta kishte shkruajtur Millsheviçi. :::Tung, është një shprehje ''kush nuk e respekton veten (principet vetjake) nuk dinë të respektojë të tjerët'' - biseda, argumente e të gjitha, por mendoj që për Wikipedian janë më të rëndësishme marrëveshjet brenda saj: ''Përdorimi i gjuhëve të huaja nuk është i lejuar''' udhëzimi ''Gjuha e librit – Shqip të botuar në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni është niveli i gjuhës me të cilën janë të besueshëm shumica e shqipfolësve. ''. Ky projekt nuk është organizat shtetrore, humanitare apo çfardo lloji tjeter dhe sa di nuk e ka atë synim. Synimi është përhapja e diturisë në popull në gjuhën që e kupton populli--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 7 Korrik 2010 01:16 (CEST) :Let me tell you something that you do not know. Even though this Wikipedia is on Albanian, still it is not property of Albania, but of Wikimedia Foundation from the USA. Since your mother tongue (on your page) is English, I can speak English as long as I want. Those your 'patriotic' problems solve with the Serbians, read with Serbians, not with the Macedonians. Am I clear? Since I am, I can continue. Kosmet is not Macedonian word and it is not used in Macedonian. The picture you have seen (that is the only one on mk Wiki) is from Commons and used for geographical, read geographical valleys, ok? From my experience, the way you treat Macedonia and Macedonia-related articles, you can be satisfied that Kosovo has got an article on our project. Please if you have some problems with the Serbians, go on SR Wiki or write for Serbia here. According to your claims, Shqiperi should be named here as Republike e Shiqperia, Molldova as Republika e Molldoves and so on and so forth. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:20 (CEST) ::You obviously do not understand Macedonian, but complain. That infobox is for the UN administration, and just under that box is the box for Kosovo administration. [http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B0:Kosovo-map-mk.gif Do I see Kosovo on this Macedonian map used in the article or is it Congo]? And plus there are two infoboxes for Independent Kosovo. Now revert yourself here--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:23 (CEST) :Edhe në koftë fondacion prej planeteve tjera qëllimi është lexuesi shqipëfolës. Ke bërë autogol. Qysh është vendi bëhet kuvendi, fondacioni nuk është fondacion pariak, nacionalist ect. po thjeshtë ka interes me mbledhë rreth veti njerzë.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 7 Korrik 2010 01:27 (CEST) :::Wikipedia is not place for your personal opinions. Read what Wikipedia is and then start editing here. For your personal opinion, you can open Blog, but not Wikipedia. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:40 (CEST) :::Çlidhje ka Aleksandri i Madh me Maqedoninë Moderne? Këtu po flasim për shtetin Maqedonas, i cili sipas shtetëve shqipfolës njihet si "Republika e Maqedonisë" (si Shqipëria (2005) dhe Kosova e njëjne si të tillë, si edhe USA ku qëndra e fondacionit legal ndodhet mbështet këtë emër). Vetëm Grekët ekstremist po krijojnë probleme (cështje gjeo-politike). :::Duhet të kuptosh që sqwiki ereditonë kulturë Shqiptare, dhe për të tillën mbështet emri "Republika e Maqedonisë". Mënyra si edukimi jotë personal, mesa duket klasik nga purist, është zhvilluar nuk prekin wikin. Këtu artikujt bazohen në fakte. :::Domethënë përdor RM dhe IRJM në artikullin Maqedonia (e cila ndahet nga Maqedonia e lashtë, jemi në 2010), dhe RM në. :::Dhe meqënse ky nuk është artikull por diskutimë, gjuha që flitet ska rëndësi, derisa debatuesit kuptohen me njëri tjetrin (për fat të keqë ai nuk di shqip). :::Faleminderit, u kujtove te vendosesh firmen :) —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 7 Korrik 2010 12:14 (CEST) :::Thanks for the understanding. So, can we rename the articles? First of all the name FYROM is inappropriate and second of all named them horribly, for instance he named [[Gjeografia e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë (IRJM)]], which is silly. So far, I found these articles: * Historia e (IRJM) Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë * Lufta në Republikën e Maqedonisë në vitin 2001 (this should be corrected according to the grammatical case) *Njësitë administrative të Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë (IRJM) *Ekonomia e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë (IRJM) *Demografia e IRJM-ës * Gjuha sllavomaqedone - Gjuha maqedone (this was the deal) * Flamuri i Republika e Maqedonisë (this should be corrected according to the grammatical case) * Stampa:KUTIAMaqedonia (the stable version is [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Stampa:KUTIAMaqedonia&oldid=786384 this]) All IRJMs should be deleted and replaced with Republika e Maqedonise--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 12:54 (CEST) ::Titulli Rep. e Maqedonis është korrekt. Shikoje en:Wikipedia:Article titles. Në inter Wiki përdoret Rep. e Maqedonis ose vetem Maqedonia. Për shkak problemeve me Greqin ende nuk janë zgjidhur. Deri më tani ky emer do të zgjas përkohësisht, për këtë Rep. Maqedonis nuk kan arrit me ju bashkangjit Nato-s, për shkak protestave qe ka bërë Greqia. Për këtë duhet të mbetet emri Rep. Maqedonis. --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 7 Korrik 2010 14:10 (CEST) :::Asambleje e OKB në bazë të dokumentit A/RES/47/225 datë 8 Prill 1993 njeh shtetin e sapo pranuar me emrin "the former Yugoslav Republic of Macedonia". Kjo është deklarata e plotë e votuar nga të gjith shtetet e botës (Përfshirë Shqipërinë): Admission of the State whose application is contained in document A/47/876-S/25147 to membership in the United Nations The General Assembly, Having received the recommendation of the Security Council of 7 April 1993 that the State whose application is contained in document A/47/876-S/25147 should be admitted to membership in the United Nations, Having considered the application for membership contained in document A/47/876-S/25147, ::Guys, you should not correspond politics with Wikipedia. How in UN Macedonia is called is not important. The most important thing to consider is to see how in Albanian Macedonia is called, and I am sure tham 90% of the Albanians this country call Maqedonia. if you insist on UN, I have to rewrite the article about Kosovo on the Macedonian Wikipedia, since according to UN Kosovo is not even state, but protectorate. So do not insist on UN, since you apply double standards: you insist on UN here, and you neglect UN on MK Wiki. Stop complaining about Macedonian's name please, since it is not a big problem the name Republika e Maqedonise to be used. The second most common name for Macedonia, after Maqedonia.Regards, --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 15:56 (CEST) :, what the fuck is your problem? I don't really give a shit about what articles are named on the Albanian Wikipedia but if you really want to have an encyclopedia that doesn't consist of biased pov garbage then you should title these articles with the best name which is Republic of Macedonia. And could you please respond in English? I don't understand why you keep responding in Albanian; it only makes you seem more nationalistic. [[Përdoruesi:Local hero|Local hero]] 7 Korrik 2010 16:51 (CEST) :::I am so sorry to see that one student does not understand anything. I am not discussing with you, because you are blank map. I have provided sources and the last time we discuss, but you simply do not understand. I wait for the final decision since you are the only one that has some kind of nationalistic problems. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 8 Korrik 2010 00:41 (CEST) :Transfered from the previous discussion. Sources to change the name into Republic of Macedonia: *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1067125.stm BBC - Macedonia] *[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html CIA - Macedonia] *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/354223/Macedonia Britannica - Macedonia] *[http://www.state.gov/p/eur/ci/mk/ US Department - Macedonia] *[http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/macedonia/ UK Foreign Office - Macedonia] *[http://www.canadainternational.gc.ca/serbia-serbie/index.aspx?lang=eng Canadian foreign office - Macedonia] *[http://www.24-ore.com/arshiva/print.php?page=shownews&newsID=33055 24 ore - Maqedonia] * [http://www.google.mk/search?hl=mk&q=Republic+of+Macedonia&btnG=%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%98 47.400.000 Google hints about Republic of Macedonia] *[http://www.google.mk/search?hl=mk&q=the+former+Yugoslav+Republic+of+Macedonia&btnG=%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%98 7.140.000 Google hints about FYROM] And many other relevant sources. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 8 Korrik 2010 00:51 (CEST) :::Sa për kërcënimin, ka të drejtë. Kosova akoma nuk njihet si shtet i pavarur, është një "pending settlement", tamam si emri Rep. of Macedonia. :::Të quash jo zyrtare dhe jo shtetërore website-in e CIA është pak absurde. Shiko, duhet të kuptosh që ligjet shqiptare apo të OKBës ''nuk prekin'' fare wikin. Nëqoftëse ndonjë gjë, wiki i nështrohet ligjeve të ShBA. :::Resolutat e OKB-së, përdoren vetëm përbrënda OKB-së (kështu që edhe bankës botërore, etj). Ky nuk është website zyrtarë i OKB-së. :::Të thash nëqoftëse do që këtu në wiki të përdoret FYROM në vënd të RM, hap një votim te [[Wikipedia:Kuvendi]]. Dhe boll me këto dokumente të ndryshëm që ti jep. Të gjith flasin për pikën e resolutës së OKB. :::'''Wiki''' nuk është tekst zyrtar shtetëror. Është enciklopedi për popullin shqipfolës. Dhe këta i thonë Maqedoni, dhe e ndajnë atë nga Maqedonia e Vjetër. :::'''Ky diskutim mbaron këtu''', hap një votim dhe shiko çfarë del, do ngelesh e habitur. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 8 Korrik 2010 04:08 (CEST) :::'''Rezultatet e Google, provojnë trendin e termëve'''. Kështu që për të matur kush "term" i përshtatet më mirë një populli, 40m rezultate më shumë, provojnë që Rep. Of Macedonia, është termi më korrekt për tiu riferuar shtetit. (se kam llafin për dokumente apo aksione zyrtare dhe shtetërore; në rast enciklopedie, përdoret "Rep. of Macedonia", dhe te artikulli RM, njofton për disputën risolutive mbi emrin dhe IRJM). —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 8 Korrik 2010 04:13 (CEST) :::, MacedonianBoy, etj: This discussion is going nowhere; please file a request at [[Wikipedia:Kuvendi]], and let this community decide which name is more appropriate. If you do no appeal to the Kuvendi community with the request, subsequent edits regarding the dispute will result in you being blocked. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 8 Korrik 2010 04:16 (CEST) == Request for block== Hello Eagleal. It is final time to block user . That user freely express irredentistic and nationalistic ideas that harm Wiki community. Also, without any rational reason he reverts me and other users that do something good for this Wikipedia. I have renamed all that above mentioned articles and he again reverted me and writes bullshit and spreads stupidity. Please block him for harmful behaviour and revert all his last edits related to Macedonia. I am not planning to waste my time with a person that apparently does not live in 21 century. Faleminderit, --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 8 Korrik 2010 00:27 (CEST) :Answered above. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 8 Korrik 2010 04:17 (CEST) ::OK, une do te votoj. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 8 Korrik 2010 12:07 (CEST) ::This is it. Our fellow should be immediately blocked since he agitates publicly, see [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&action=historysubmit&diff=787696&oldid=787689 here], and this is against the most basic principles of Wikipedia. Why you tolerate this guy? Thanks == Përkthyesit == Pershendetje Eagleal, [http://translatewiki.net/w/i.php?title=Portal:Sq&uselang=sq si e pashë] ti je përkthyes i Wikipedies. Sigurisht ti ke par dizjanin e ri në Wikipedia shqip gjithashtu përblemi i gjuhës angleze në boksin e redaktrimit si edhe seksionin sipër për shembull User Page, Edit, Read etj. A kini mundësi ti përktheni në gjuhën shqipe këto gjëra? --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 9 Korrik 2010 21:31 (CEST) :Faleminderit Mikullovci! Ne fakt nga ajo qe jam mesuar me UI ne anglisht, mendoja se ishte e perkthyer edhe tema Vector. Do ta perkthej sa me shpejt te mundem. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 10 Korrik 2010 02:38 (CEST) ::Po ja filloj me përthy edhe unë disa gjëra tëlehta. --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 10 Korrik 2010 09:57 (CEST) == '''Abdikoj''' (Eagleal lexoni ju lutem me kujdes se çkam shkruar) == Jo Eagleal e kam fjalën për wikin e tyre kur e lexova në drekë u habita mu dukë sikur po flitej për Kosovën e 20 viteve më parë shikoje [http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BE] e sikur kjo të kishte dalë nga dora e Miloseviçit. Atje në wikin e tyre le të bëjnë çtë duanë edhe të na shajnë duke përdorur termin "ardhacak" këtë kulturë kanë. Po këtu jo. Kjo është Wiki Shqip e jo i tyre, këtë mos ja lejoni. Sa për gjuhën një administaror anglez tek wiki en u ankua se i shkruajta një shqiptari shqip atje tekj faqja e tijë e diskutimeve. Shikoni çmë tha se jam kundër rregullave dhe duhet të përdorë anglishten. Besoj se të njëjtat rregulla janë edhe këtu. "I noticed that you have posted comments in a language other than English. When on the English-language Wikipedia, please always use English, no matter to whom you address your comments. This is so that comments may be comprehensible to the community at large. If the use of another language is unavoidable, please provide a translation of the comments. For more details, see Wikipedia:Talk page guidelines. Thank you. Tadijaspeaks 23:45, 6 July 2010 (UTC)" :'''Nuk jam kryetar i Wikit!''' Thjesht per njohurit teknike qe kam, mu dhane te drejta administratori, per tu marre me çeshtje si tip bllokimi i vandalizmave, mbrojtje e faqeve te vandalizuara, modifikim i pjeses teknike qe prek gjithe perduresit (shmb. temat), etj. Une nuk jame me shume kontribues se secili nga perdoruesit e sq.wiki. :Une nuk mund te marre nje vendim ne kurriz te te gjithe komunitetit si ky. Keshtu qe kur te mbarojne 15 ditet, do quhet rizultati i votimit. :Dhe dua te shpjegoj pse enwiki ka ato rregulla. Si gje e pare eshte wiki i madh dhe kryesore, ne gjuhen anglishte, gjuha standarte e gjithe Internetit, apo edhe [[Sistemi operativ|sistemeve operativ]]. Si gje e dyte, nuk ta ndaloi te perdoresh gjuhen e huaj, por te udhezoj; derisa ti e perkthen apo te pakten shpjegon ne çfare gjuhe eshte shkruajtur. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 10 Korrik 2010 03:29 (CEST) == Artikuj per grisje == Kam hapur nje votim [[Wikipedia:Vota_për_grisje#Artikuj_per_grisje|ketu]], votoni dhe komentoni per artikujt te cilet i kam kandiduar per grisje.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 15 Korrik 2010 23:55 (CEST) == Stampa == Mirëdita Eagleal, unë e di që ti nuk je pronari i Wikipediës, po të pyesë nëse është e mundur që unë te fus formulat e dizajnit në wikipedia. (MediaWiki:Common.css) Janë formula të vogla. A është e nevojshem të filloj unë votimet për këtë. --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 16 Korrik 2010 16:52 (CEST) :Jo ska nevoj, derisa je admin. Vetem shiko nese prishet ndonjegje, rikthej modifikimet. Dhe si gjithnje mund te me pyesesh kur te kesh probleme. :Do ishte mire qe edhe faqja krysore te perdorte classa, ID dhe stylesheets, ne vend te inline css (eg. style="property:value"). —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 17 Korrik 2010 00:25 (CEST) ::Nejse per kete do shikoj ta rregulloj vete, problemi gjithnje eshte koha. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 17 Korrik 2010 00:27 (CEST) Mirëdita Eagleal, ju lutem në qoftese kini mundesi të ma perktheni kët tekstë? *By saving, you agree to irrevocably release your contribution under the Creative Commons Attribution/Share-Alike License 3.0 and the GFDL. You agree to be credited by re-users, at minimum, through a hyperlink or URL to the page you are contributing to. See the Terms of Use for details. Falimenderit. --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 28 Gusht 2010 13:37 (CEST) :*Duke shpëtuar/ruajtur, ju pajtoheni në mënyrë të parevokueshme të lëshoni kontributin tuaj nën liçensën Creative Commons Attribution/Share-Alike License 3.0 dhe GFDL. Ju pajtoheni të jeni i kredituar nga ripërdoruesit, si minimum, nga një hyper-lidhje ose URL te faqja ku ju po kontribuoni. Shikoni kushtet e përdorimit për detaje. :Shiko nese vete mire. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 11 Shtator 2010 00:57 (CEST) ==Urgjente!== :<big><small style="float:center; color:red;"> '''''Sa e logjikshme është të rrijë kjo apo kjo tjetra në një artikull të Wikipedias shqip?! Ju lutem bëni diçka!!'''''</small></big> --[[Përdoruesi:DEEN|DEEN]] 19 Gusht 2010 01:33 (CEST) == Hello == Hello! Can you, please, delete my user page, my talk page, and my contribution, as i want to leave sq wikipedia? I hope that you can do this for me, as i want to use my right to "vanish" :) Thanks, for more, you can write to me. --[[Përdoruesi:Kwicy|Kwicy]] 14 Shtator 2010 22:53 (CEST) :You're username was renamed (detached from the unified login). You're user pages were deleted. You're now vanished from sqwiki. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 Shtator 2010 22:08 (CEST) ==Fundraiser 2010_Translation & Localization== [[File:Wikimedia_Foundation_RGB_logo_with_text.svg|80px|left]] Greetings Eagleal, my name is Sam and I am working for the Wikimedia Foundation during the 2010 Fundraiser. My job is to be the liaison between the Albanian community and the Foundation. This year's fundraiser is intended to be a collaborative and global effort; we recognize that banner messages that perform well in the United States don't necessarily translate well, or appeal to international audiences. I'm contacting you as I am currently looking for translators who are willing to contribute to this project, helping to translate and localize messages and suggesting messages that would appeal to Albanian readers on the [[m:Fundraising_2010/Messages|Fundraising Meta Page]]. Please let me know if you'd be interested in helping with this project, and add your feedback to the proposed messages as well! I look forward to working with you during this year's fundraiser.[[m:User:Schapman|Sam Chapman]] == Nderrim nick == C'kemi, si ke qene? Te lutem mund ta transferosh account-in "Sulmues" ne nickun e ri "Sulmuesi"? Do e bej edhe ne Wikipedian angleze sapo te me zhbllokojne, pasi me bllokuan per edit-warring. Te falenderoj paraprakisht. Me thuaj nese ke ndonje pyetje. I yti. --[[Përdoruesi:Sulmuesi|Sulmuesi]] 26 Tetor 2010 23:21 (CEST) :Do me duhet nje konformim nga accounti "Sulmues" per kete kerkese. Pastaj fakti qe hape accountin Sulmuesi dhe po ben modifikime mund te krijoj probleme. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 29 Tetor 2010 08:07 (CEST) ::C'probleme? Nuk mund te konfirmoj nga "Sulmues" pasi kam humbur passworded, po mund te konfirmosh qe IP e perdorur nga "Sulmuesi" eshte e njejta e "Sulmues". --[[Përdoruesi:Sulmuesi|Sulmuesi]] 31 Tetor 2010 22:34 (CET) :::Me duhet te presesh, se nuk e di nese mund te nderroj me keto kushte, sepse une skam te drejt te shikoj IP-et. Pastaj duhet pare neqoftese lejohet nje gje e tille. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 Nëntor 2010 14:02 (CET) ::::Kishe vendosur email te accounti i vjeter Sulmues? —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 4 Nëntor 2010 19:26 (CET) == Ndërrimi i emrit të përdoruesit? == Përshëndetje Eagleal! Të lutem më udhëzo për mundësinë e ndërrimit të emrit të përdoruesit (username) në Wikipedia shqip. Një gjë të tillë e kam kërkuar në Wikipedia anglisht, por këtu s'dita si. Faleminderit, --[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 31 Tetor 2010 17:44 (CET) :Lexova më shumë dhe pashë se keni mundësi të bëni ndërrimin. :Fillimisht shpresova ta ndërroj në [[Përdoruesi:Namik]], që është i regjistruar tashmë. Në Wikipedia anglisht kërkova uzurpim të llogarisë së pashfrytëzuar të këtij emri. I njëjti emër është i pashfrytëzuar edhe te Wikipedia shqip, por a ka mundësi uzurpimi këtu? Faleminderit. :--[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 1 Nëntor 2010 00:47 (CET) ::{{mes|nepritje}} Njoftova [[Përdoruesi:Namik]] (tani [[Përdoruesi:Namik2]]), ne qoftese nuk kundershton brenda 2 jave, emri eshte i joti. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 Nëntor 2010 14:05 (CET) :::Wow! Faleminderit shume per ndihmen. :::--[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 3 Nëntor 2010 17:38 (CET) ::::Përshëndetje Eagleal, veç desha të ta përkujtoj skadimin e periudhës pritëse dy-javore. Flmd. ::::--[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 17 Nëntor 2010 15:54 (CET) {{mes|onhold}} <s>Tani ti quhesh Namik. Redaktim te mbare {{smiley|:)}}</s> —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 Nëntor 2010 03:57 (CET) ::Bej nje kerkese te [[meta:Steward_requests/SUL_requests]] per te hequr global account (global account deletion), keshtu qe une te vazhdoj dhe te riemertoj. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 Nëntor 2010 04:07 (CET) :::Flmd eagleal, bëra [http://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/SUL_requests#Request_for_Global_Account_deletion:_Dielli kërkesën] siç më rekomandove. Po pres. --[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 18 Nëntor 2010 10:02 (CET) ::::Përshëndetje Eagleal, të lutem shih [http://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/SUL_requests#Request_for_Global_Account_deletion:_Dielli komentin] e bërë së fundi nën kërkesën time atje. ''Pathoschild'' thotë se nuk ka nevojë të fshihet global account. Pres përgjegje. Flmd. --[[Përdoruesi:Dielli|Dielli]] 27 Nëntor 2010 13:02 (CET) :::::{{mes|done}} Ok, tani quhesh Namik. Me vjen keq qe te lash te pritje kaq shume (kisha lexuar qe humbisje redaktimet po nuk fshihej me para global). Te fala. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 30 Nëntor 2010 03:45 (CET) ::::::Faleminderit shumë! --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] 30 Nëntor 2010 15:56 (CET) == Please take a look == Hello, please take a look '''[[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/WikitanvirBot|here]]'''. Grant that bot a flag and remove the reviewer flag due to redundancy. Thanks in advance. &mdash;&nbsp;[[User:Wikitanvir|Tanvir]]&nbsp;• 7 Janar 2011 19:47 (CET) == Votimi == Ju lutem a të merrni pjesë tek [[Diskutim:Shqipëria#Kutia e re|votimi]] për një Kuti e re për artikullin [[Shqipëria]]. --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] 10 Janar 2011 16:41 (CET) ::Ju lutem votoni edhe [[n:Wikilajme:Administruesit#Olsi|këtu]]. --[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi#top|Diskuto]]) 26 qershor 2011 18:00 (CEST) == Ndryshim emri == Përshendetje Eagleal! [[Përdoruesi:Olsi]] nuk është aktiv që prej [[Speciale:Kontributet/Olsi|27 Dhjetor 2007]] dhe do të doja që ta kisha unë këtë emër nëse është e mundur. --[[Përdoruesi:Olsihysa|Olsi Hysa]] 19 Janar 2011 18:41 (CET) :{{mes|nepritje}} Njoftova [[Përdoruesi:Olsi]] (tani [[User:Olsi2]]), ne qoftese nuk kundershton brenda 2 jave, emri eshte i joti. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 27 Shkurt 2011 05:51 (CET) ::{{mes|ube}} Tani ti quhesh Olsi. Dhe me fal per vonesen.—<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 15 Mars 2011 13:10 (CET) :::Shumë faleminderit!--[[Përdoruesi:Olsi|Olsi Hysa]] 18 Mars 2011 17:35 (CET) == Rreth votimeve per faqe te mbrojtura == Desha të të pyes në lidhje me hapjen e një diskutimi mbi temën e disa artikujve kryesorë rreth fesë islame, të cilët janë të bllokuar, me qëllim që të vendoset në fund me anë të votimit versioni kryesor. A mund të realizohet kjo gjë me anë të votimit, kush ka të drejtë të marrë pjesë në votim dhe a janë votuesit me të drejtë të barabartë vote? - [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 3 Shkurt 2011 01:21 (CET) :Diskutimin dhe votimin per faqe individuale mund ta besh te faqja e diskutimit perkatese. Neqoftese jane me shume se 1, si pershmb. ne rastin tend, votimin mund ta hapesh te [[Wikipedia:Kuvendi]]. Te gjithe mund te hapin nje votim, per ciledo arsye, dhe te gjithe mund te votojne (si standard duhen te kene bere disa kontribuime me para). Votat vlejne njesoj, jane te barabarta. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 27 Shkurt 2011 05:55 (CET) ::Sa vetë mund ta marrin vesh hapjen e votimit? A është i kufizuar ky në kohë? -[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 6 Mars 2011 02:17 (CET) :::Pyetjen e pare nuk e mora vesh. Votimi mbyllet pas 1/2 javesh (varet sa perdorues aktive ka). —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 15 Mars 2011 13:17 (CET) ::::Po, dmth. si e marrim vesh përdoruesit e ndryshëm se është hapur votimi? Kush i lajmëron? Nga kjo varet pastaj edhe se kush e merr vesh hapjen e votimit dhe se kush merr pjesë në fund të fundit në votim. -[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 16 Mars 2011 01:01 (CET) :::::Per te njoftuar perdoruesit e tjere mjafton te vendosesh/hapesh votimin te [[Wikipedia:Kuvendi]], ata qe do e lexojne do votojne. Shiko pershmb. [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_12#Wikipedia:Faqja_Kryesore kete votim]. Thjesht shpjego problemin dhe thuaj qe te votojne (per formatimin e bejme edhe ne). —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 16 Mars 2011 01:42 (CET) Dmth. marrin të gjithë përdoruesit automatikisht nga një njoftim që është hapur votimi? Unë skam marrë ndonjëherë një të tillë kur janë bërë votime. -[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 16 Mars 2011 02:15 (CET) :Jo. Perdoruesit qe interesohen per keto gjera (votime, mirembajtje se sqwiki, admins, etj) kontrollojne here pas here Kuvendin, sepse eshte atje ku trajtohen problemet ose mirembajtjet qe interesojne gjithe projektin. Prandaj thash kush e shikon do te votoj. Nejse ti hap votimin, pastaj te ndihmoje une. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 17 Mars 2011 01:54 (CET) == Pershendetje == Pershendetje Burimet tek artikulli i Sali Nivices i vnedosa, shpresoj qe tani artikulli te jete i kryer. Gjithsesi me tutje do ta pasuroj edhe me foto e materiale te tjera. flm e gjithe te mirat Arens{{unsigned|Arens|21 Mars 2011 20:25 (CET)}} :OK. E hoqa njoftimin, pune e shkelqyer! —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 22 Mars 2011 15:35 (CET) == Pershendetje! == I nderuar Eagleal, se pari kam deshire tju falenderoj nga zemra per punen e shkelqyer qe ju personalisht po beni duke pasuruar gjithmne e me shume Wikipedian shqiptare. Tani gjithmone e me shume po shohim je wikipedia te lire, te paster nga vandalizmi dhe te plote ne informacion. Dy javet e fundit une kam shqyrtuar me imtesi ceshtjen e vitit 2010 te cilen me pelqen ta quaj "Keqkuptimi Elio96". Megjithese une nuk kam qene pjese e Wikipedias ne ekte periudhe kjo ceshtje hyri ne vemendjen time pasi vizitova dhe lexova shume postime ne Kuvend. Me falni qe nderhyj ketu, por sipas mendimit tim ky perdorues si edhe te tjeret qe jane blokuar kane dhene nje kontribut shume te vyer ne Wikipedia dhe mendoj se jane shume te nevojshem per fuqizimin e saj. Ndaj mendoj se do te ishte ne interesin e ketij komuniteti te madhe qe ju te bentit nje gjest te madhe drejtues dhe te falni keeta perdorues duke i riaktivizuar ata. Sepse edhe nese ata vertet kane bere nje gabim kaq te madhe mendoj se gjithe kjo periudhe eshte e mjaftueshme qe edhe ne rast se keta njerez kane gabuar te falen. Ju faleminderit thellesisht. --[[Përdoruesi:ElPipita|ElPipita]] 30 Mars 2011 15:35 (CEST) :Tjeta ElPipita. Do tju bej kenaqesi te dini se perdoruesit Elio96/Kristiani95 jane bllokuar vetem si username/nofka/emer. Domethene perdoruesit qe nuk kan vandalizuar por jane bllokuar per çeshtje si kjo mund te kthehen dhe te japin kontributin e tyre ne Wikipedia (ne fakte per veç emrit nuk ka bllokim funksional tjeter). Rasti i Elio/Kristiani njihet si sockpuppetring (perdorimi i 1 perdoruesi i me shume llogarive, pa njoftuar perdoruesit e tjere rreth situates), dhe nuk lejohet ne Wiki per shume aryse. Votimi i shumefisht (si personi ne çeshtje kryeu) eshte problemi kryesor. :Vendimi per çbllokim nuk me takon mua, por komunitetit (pasi keta u bllokuan si vendosje e nje diskutimit te gjate ne [[Wikipedia:Kuvendi]]). Nejse, falenderimet i ven [[User:Mikullovci11]]t, [[User:AXRL]], dhe ata pake te tjere qe po mbirembajne Wikin sot. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 1 Prill 2011 20:16 (CEST) == bot flag for [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] == Could you have a look at my request on [[Wikipedia:Botët/Kërkesë_për_miratim/MerlIwBot]]. Thanks. [[Përdoruesi:Merlissimo|Merlissimo]] 30 prill 2011 11:09 (CEST) == SUL == Hi Eagleal, could you please rename [[User:Aylin]] to [[User:Aylin_old]] (who has no contributions)? I'm [[:la:User:Aylin]] and I'd like to usurp this account. Confirmation: [http://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Disputatio_Usoris:Aylin&curid=14737&diff=1574796&oldid=1574773]. I hope this is the right place to make this request ;) --[[Speciale:Kontributet/95.223.206.151|95.223.206.151]] 18 maj 2011 14:30 (CEST) :{{mes|onhold}} [[User:Aylin]] (now [[User:Aylin2]]) was notified. We now have to wait for about 2 weeks, and see if the user has objections. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 25 maj 2011 00:21 (CEST) ::{{mes|done}} You may now usurp [[User:Aylin]]. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 13 qershor 2011 02:46 (CEST) == [[Parku Kombëtar i Lurës]] == Hello Eagleal,<br />sorry for my writing in English, but I don't know ''Gjuha shqipe''. You have protected the page [[Parku Kombëtar i Lurës]] about a year before now. Some of the interwiki-links on this page are wrong, for example the simple-Link is directed to Template:Spelling. The German article has been moved, so the right Link now is <nowiki>[[de:Nationalpark Lura]]</nowiki>. It would be nice if you could change the interwiki-Links or unprotect the article. Thnaks in advance. -- [[Përdoruesi:Perrak|Perrak]] 16 qershor 2011 00:44 (CEST) == Votimi per administrator == Pershendetje Eagleal Nese ke kohe te shohesh votimin per administrator [[Wikipedia:Administruesit#Tfts]].--[[Përdoruesi:Liridon|'''''Liridon''''']] 1 korrik 2011 12:17 (CEST) == Test edits for CocuBot == Hi! Regarding [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/CocuBot|this request]]. I have now finished 30 test edits. Regards [[Përdoruesi:Cocu|Cocu]] 4 korrik 2011 19:05 (CEST) == [[User:Pesare amol|Pesare amol]] → [[User:Mehdi|Mehdi]] == *Current name: [[User:Pesare amol|Pesare amol]] *Target name: [[User:Mehdi|Mehdi]] *Reason:Per SUL request [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ACentralAuth&target=Mehdi].My real name is [http://fa.wikipedia.org/wiki/user:Mehdi Mehdi] and I would like rename my username to Mehdi in sq@wikipedia. My name has changed to Mehdi in fa@wiki[http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87%3A%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7&type=renameuser&user=&page=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%3APesare+amol&year=&month=-1&tagfilter=] , en@wiki [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=renameuser&user=&page=User%3APesare+amol&year=&month=-1&tagfilter=] , fr@wiki [http://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Sp%C3%A9cial:Journal&type=renameuser&page=User%3APesare+amol&month=-1] & etc. This is [http://fa.wikipedia.org/wiki/user_talk:Mehdi#Confirmation My Confirmation] for changing username in all wikis. For more information please see My SUL request in meta [http://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/SUL_requests#Mehdi.40multiple_projects]--[[Përdoruesi:Pesare amol|Pesare amol]] 4 shtator 2011 11:03 (CEST) :Please answer to My request. How long should I wait?--[[Përdoruesi:Pesare amol|Pesare amol]] 7 shtator 2011 21:22 (CEST) ::{{mes|onhold}} [[User:Mehdi|Mehdi]] (now [[User:Mehdi2]]) has been notified. Should wait for about 2 weeks. Sorry for the delay, but my activity on this wiki has dropped. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 11 shtator 2011 02:44 (CEST) :::{{mes|done}} You can now link Mehdi to your global account. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 shtator 2011 13:46 (CEST) ::::Thanks a lot dear Eagleal @};- --[[Përdoruesi:Mehdi|Mehdi]] 21 shtator 2011 19:27 (CEST) == Bot Stuff == Hello Eagleal! If you find the time, could you please have a look [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot%C3%ABt/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_miratim#HiW-Bot here?] and see if everything checks out ok? Thank you very much! :-) --[[Përdoruesi:Hedwig in Washington|Hedwig in Washington]] 19 shtator 2011 19:32 (CEST) ==Hapje votimi== Sapo hapa një votim tek [[Wikipedia:Kuvendi]] për çështjen time të mësipërme. Të fala, [[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 19 tetor 2011 02:56 (CEST) == Usurp == I'd like to usurp "'Armando". I own the SUL target username ([[:sulutil:Armando|Me, on Wikimedia projects]]) and have more than 4000 edits mainly on enwiki and itwiki. [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AArmando&action=historysubmit&diff=456831279&oldid=456830482 Confirmation Diff-Link] :{{mes|onhold}} [[User:Armando]] (now [[User:Armando2]]) was notified, you have to wait for about 2 weeks now. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 4 nëntor 2011 19:05 (CET) ::{{mes|done}} You can now usurp Armando. Regards --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 18 nëntor 2011 02:01 (CET) ::*Thanks! --[[Përdoruesi:Armando|Armando]] 18 nëntor 2011 19:15 (CET) == GedawyBot == Hi, I made test edits as you requested.--[[Përdoruesi:محمد الجداوي|محمد الجداوي]] 31 tetor 2011 10:54 (CET) == Votim == Jam në pritje për rezultatin e votimit që kam hapur në kuvend. E bën dot ti? --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 4 nëntor 2011 00:30 (CET) == Dawid Deutschland --> Deu == Please, rename. [http://toolserver.org/~quentinv57/sulinfo/Deu All these accounts are mine]. [[Përdoruesi:Dawid Deutschland|Dawid Deutschland]] 4 nëntor 2011 07:06 (CET) :{{mes|done}} --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 4 nëntor 2011 09:58 (CET) ==Votimi== Flm për reagimin e shpejtë për votimin në kuvend. Të lutem tani çbllokoi artikujt e listës për të cilën u bë votimi. Flm. Përshëndetje, --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] 4 nëntor 2011 11:11 (CET) == Ndryshimi i emrit "Wikipedia" në faqen kryesore == [[Përdoruesi:Tfts]] në mënyrë invalide e ka mbyllur votimin për ndryshimin e emrit të Wikipedias, dhe menjëherë ka vazhduar me ndryshimin e emrit të saj në artikuj dhe në faqen kryesore. Unë e kam paralajmëruar në [[P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Tfts#Emri_i_Wikipedias|faqen e diskutimit të tij]] për këtë, por ai nuk ka ndërrmarur asgjë. Unë i kam rikthyer redaktimet ku kam mundur (përveç faqes kryesore, ku nuk kam akses). Të lutem lexoji argumentet e mia në faqen e tij të diskutimeve për më shumë info. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 18 nëntor 2011 13:49 (CET) == Rregullat == Eagleal, pergezime per punen e jashtezakonshme qe keni bere ne Sqwiki. Do te desha te shihni pak [[Wikipedia:Kuvendi#Idet.C3.AB_dhe_temat_per_diskutim|kete thread]] qe kam hapur per nje projekt perkthimi te rregullave kryesore te wikit. Si administrator, mendova qe do ishit i interesuar. [[Përdoruesi:Sportishqiptar|Sportishqiptar]] 22 nëntor 2011 17:46 (CET) ==[[User:Bernard]] (usurp request) == Hi. I am the owner of the [[Special:CentralAuth|Bernard SUL-account]] and I wish to usurp this account. He had only 3 edits, the last one in 2008. [http://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario%3ABernard%2FCuenta&action=historysubmit&diff=51621727&oldid=51620877 Here is the confirm]. Thanks.--[[Përdoruesi:Bernard77|Bernard77]] 25 nëntor 2011 16:06 (CET) :{{mes|onhold}} [[User:Bernard]] (now [[User:Bernard2]]) was notified, you have to wait for about 2 weeks now. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 dhjetor 2011 00:27 (CET) ::{{mes|done}} Your account Bernard77 was renamed to Bernard. You may want to attach it to the global. Regards --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 16 Dhjetor 2011 04:20 (CET) == Tfts → Tëfcí == Përshëndetje Eagleal, A mund të ma ndryshosh emrin tim (nga Tfts në Tëfcí) vetëm në Uikipedian shqipe të lutem. Faleminderit paraprakisht ;) --&nbsp;[[Përdoruesi:Tfts|'''Tëfcí''']] ^{&#91;[[Përdoruesi diskutim:Tfts|kontaktohu]]&#93;} 28 nëntor 2011 21:10 (CET) :{{mes|ube}} Te fala. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 dhjetor 2011 00:29 (CET) ::Po te kujtoj se duhet te besh Global Unification prape (Parapelqimet > Njëjësoni llogarinë tuaj të përgjithshme). --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 dhjetor 2011 00:31 (CET) :::Po, s'ka problem dhe faleminderit shumë për riemërtimin. Kalofsh mirë. --[[Përdoruesi:Tfts|Tfts]] 3 dhjetor 2011 00:33 (CET) ::::<s>Me falni edhe një herë, po doja tju pyes që a keni plotësuar këtë punë sepse në disa vende është shkruar akoma Tfts, redaktimet janë gjithashtu me Tfts dhe as shqyrtues dhe as administrator nuk jam më. Atë punë që krejt redaktime të mija do fshihen gjithashtu si faqet nën mbikeqyrëse na mua e kam pritur, por efektet të tjera s'ma shkoj mendja. --&nbsp;[[Përdoruesi:Tëfcí|'''Tëfcí''']] ^{&#91;[[Përdoruesi diskutim:Tëfcí|kontaktohu]]&#93;} 3 dhjetor 2011 01:03 (CET)</s> :::::Haroje këtë punë më lartë se e rregullova, problemi ishte: unë do të dilja dhe të hyrja prap.--&nbsp;[[Përdoruesi:Tfts|'''Tëfcí''']] ^{&#91;[[Përdoruesi diskutim:Tfts|kontaktohu]]&#93;} 3 dhjetor 2011 01:07 (CET) == Pershendetje! == Pershendetje Eagleal. Jam ish perdoruesi Elio96. Kam disa kohe qe nuk shkruaj ne wikipedia dhe kam deshire te rikthehem serish te jap kontributin tim. Historia e bllokimit tim ka qene e gjate, por ju lutem me zhbllokoni akountin tim origjinal, Elio96 ne menyre qe te ndihmoj Wikipedia Shqip. Faleminderit. == usurp request == hello, i'm [[en:user:shanmugamp7]].. i cant login using that account in this wiki. i want to usurp my global account to this wiki.. you can contact me at [[en:user talk:shanmugamp7]].. this is my [http://toolserver.org/~quentinv57/sulinfo/Shanmugamp7 sul].. thankyou<br /> note: i have requested all the three bureaucrats of this wiki--[[Speciale:Kontributet/115.254.53.121|115.254.53.121]] 6 mars 2012 18:43 (CET) :oh.. thankyou for your reply Eagleal.. i have requested in meta stewards notice board. they usurped my account.. --[[Përdoruesi:Shanmugamp7|Shanmugamp7]] ([[Përdoruesi diskutim:Shanmugamp7|diskutimet]]) 22 mars 2012 04:37 (CET) == SUL request == Hello Eagleal, I am te owner of SUL-account [[user:N]]. But there is a local account of this name in this wiki. Can you please rename the local account, so that I can complete my SUL-account. Confirmation link: http://de.wiktionary.org/wiki/Benutzer:N --[[Përdoruesi:N tmp|N tmp]] ([[Përdoruesi diskutim:N tmp|diskutimet]]) 27 mars 2012 22:43 (CEST) :{{mes|onhold}} [[User:N]] (tani [[User:N2]]) was notified. You'll need to wait for about 2 weeks in case N has any objections. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 prill 2012 18:46 (CEST) ::{{mes|done}} you may now attach [[User:N]] to your global account. Also [[User:N tmp]] was merged in [[User:N]]. —<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 17 prill 2012 03:36 (CEST) :::Thank you. --[[Përdoruesi:N|N]] ([[Përdoruesi diskutim:N|diskutimet]]) 17 prill 2012 12:28 (CEST) ==Article requests== Hi! Do you do article requests? If so, would it be alright if you started an Albanian article on [[:en:Peel District School Board]] http://www.peelschools.org/albanian/home/? Thanks, [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 31 mars 2012 20:43 (CEST) == Bot Request == Hi. please check my request in [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim#DarafshBot|here]]. Thanks [[Përdoruesi:درفش کاویانی|درفش کاویانی]] ([[Përdoruesi diskutim:درفش کاویانی|diskutimet]]) 28 prill 2012 01:41 (CEST) == Bot flag request == Hi dear Eagleal , I make a request for bot flag , and make some test edits ,Please see my request [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot%C3%ABt/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_miratim#JYBot here].Best Regards [[Përdoruesi:Javadyou|Javadyou]] ([[Përdoruesi diskutim:Javadyou|diskutimet]]) 5 maj 2012 12:26 (CEST) == Rename == Hi. I'd like to ask you to rename my account here to [[user:Defender|Defender]] so I can use the same name I use everywhere. If you need a confirmation, [[wikt:pt:User:Defender/confirmation|see this]]. Thanks in advance, [[Përdoruesi:Striker|Striker]] ([[Përdoruesi diskutim:Striker|diskutimet]]) 10 maj 2012 23:23 (CEST) :Sorry, I'm having trouble renaming your account to Defender. Somehow it appears [[User:Defender]] has already been unified on a global account. Can you repost this request to [[:meta:Steward_requests/SUL_requests]]? --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 19 maj 2012 21:31 (CEST) ::By already unified I mean a global account for Defender has already been setup. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 20 maj 2012 03:34 (CEST) == Ku te filloj te redaktoj == Desha te jap kontributin tim ne wikipedian ne shqip, shoh qe eshte shume e varfer. Mund te ndihmoj duke hapur disa faqe mbi shkrimtare dhe librat e tzre, me thuaj kategorine ku te futem. Rrofsh—[[Përdoruesi:Heartcore|Heartcore]] ([[Përdoruesi diskutim:Heartcore|diskutimet]]) 2 qershor 2012 20:30 (CEST) :U pergjigja te faqja juaj [[Përdoruesi diskutim:Heartcore#rreth_fillimit_te_redaktimit]] --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 11 qershor 2012 00:40 (CEST) == alienet == alieni i bardhe eshte qenia qe njeriu ka takur per me shume se 300.000 vjet.ai eshte nje gjallese qe udheton neper vite per te pastruar qenien e njeriut.sic e dime njeriu ka qene majmun ne fillimit e tij me pas eshte zhvilluar duke u bere gjysem njeri dhe gjysem majmun.kur alient e pane kete zhvillim i dhane gjysmen e adns se tyre njeriut me qellim qe te beheshin qenie me te zgjuara dhe nje dite tia kalonin zgjuarsin e tyre.pra shkenctaret mendojne qe kote gjallesa aliene qe na kane dhene pak nga adnja e tyre ka qene alieni i bardhe.njerezit tashme kane arritur nje teknologji te perparuar por me krahasim me teknologjine e alieneve jane teknologjia jone eshte eshte primitive.disa thone qe kane ikur disa qe kane qendruar po kur shkenctaret nuk kane gjetur prova per kete.alienet na kane vizituar ne lashtesi dhe njerezit atehere i merrnin si perendi.pra njerezit mesuan matematiken nga alienet apo kane qene vete ata qe e kane mesuar vete.gjermanet i kane thene medias qe teknologjia e tyre e zhvilluhan nga alienet por amerikanet ja vodhen atyra duke u bere me i zgjuar.pra alienet ekzistojne por ne nuk i shohim sepse ata fshihen cila eshte kjo arsye.ndoshta nje dite ne do te jetojme basshke me ta te perqafuar si miqe me dije te bashkuara.ose ata do te na shkaterojne qe te krijojne nje tjeter njeri me te perparuar. == Muhammedi == Përshëndetje i nderuar. Artikulli rreth te derguarit musliman Muhammedit eshte ndryshuar duke u bazuar ne artikullin ne gjuhen angleze. Ndryshimi eshte bere nga nje perkthyes i cili nuk eshte njohes i islamit ose eshte i prire qe te nxise kokecarje te cilat gjithashtu jane prezente ne rreth artikullit te perpiluar ne gjuhen angleze. Sidoqofte, une kisha kerkuar qe artikulli te kthehet ne versionin http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Muhameti&oldid=1037218, dhe metej te mbahet i mbrojutr. Me rendesi ne kete aspekt eshte te ceket dhe zhvendosja e artikullit nen emrin Muhameti qe eshte fyerje ndaj emrit te tij dhe kalimi ne nje lokalize te xheveshur nga vlerat dhe injoranca. Ju lutem te e merrni ne konsiderate reagimin tim i cili bazohet ne vlera te drejta te cilat gjithmone jam munduar te i shprehe kudo, gjithashtu edhe ne kete enciklopedi ku disa perdorues "nuk kane" cfare vlera te sjellin vec nxitjes per pecarje. Eshte turp te fyhen muslimanet dhe udheheqesit e tyre shpirterore nga nje idiotizem i ulet i cili rrjedh nga zemra te uleta e qe ne asnje moment nuk eshte nxitur nga muslimanet te cilet ne asnje forme te tille te ulet e angazhim te tille (sic eshte bere kjo tentativa e ketij aritkulli) per te ulur figurat shqiprterore te te krishtereve ose te te tjereve. Ju faleminderit per konsideraten, [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 27 korrik 2012 23:05 (CEST) :: Kerkoj ndjese qe nuk kisha durim per te pritur qe ju te beni ndryshimin e artikullit, por per ata qe duan te sjellin argumente, atehere le te urdherojne, kurse per ata te cilet deshirojne te nxisin vetem fyerje rreth muslimaneve, islamit e figurave islame une do te jem gjithnje kunder. Wikipedia ne gjuhen shqipe ka shume fusha ku ka nevoje per pune keshtu qe le te merren te tillet me pune te tjera dhe te mos merren me lojera te zjarrta. Kerkoj qe te jeni mirekuptues dhe te e lini artikullin e mbrojtur. Ju faleminderit per mirekuptim. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 27 korrik 2012 23:16 (CEST) :::Më vie keq, por në Kuvend është marrur [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_13#Propozim_p.C3.ABr_votim_rreth_disa_artikujve_mbi_fen.C3.AB_islame vendimi] për këtë çështe. Puntori duke e kthyer këtë artikull në verzionin e mëparshëm ka shkuar kundër vendimit të marrur në kuvend. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 28 korrik 2012 23:20 (CEST) ::::Në kuvend a ka qenë pjesmarrës ndonjë njohës legjitim i kësaj çështje? Nëse tani e sjell në kuvend ndonjë çështje mjekësie dhe kuvendi, qe e di mirë se si organizohen kuvendet këtu sjam i pa përvojë, atëherë do të mbetej e tillë meqë një far kuvendi ka marr vendim të tillë? ::::Ju nuk keni bërë gjë me këtë lloj votimi dhe qëndrimi vetëm se me gjeste të ulëta keni shfrytëzuar rastin që ti prekti artikujt të cilët edhe po të i linit si ishin nuk do u sillnin as më pak as më shumë dobi. ::::Ky është veprim i ulët nga ana juaj dhe të tillët të ashtuquajtur profesionistë në drejtime të ndryshme. Diskutime të rrjedhshme janë realizuar rreth çështjes së futjes së pikturimeve të ndryshme në artikujt islam, rreth pikturimit të personaliteteve isame e të tjera. dhe ju mu në këtë çështje jeni përqendruar duke tentuar të bëni përçarje mes vetë shqiptarëve. ::::Më thuaj ti nga cili lloj i ekspertëve ishte i përbërë kuvendi juaj? Ti po mendon që unë ha barë? Ai zëtëriu që kishte ndyshuar artikujt islam e që veten e llogarit historian kurse në gjermani vepron punë krahu dhe në profilin e tij deklaron se është përpilues i artikujve që në start ai bën gabim duke tentuar të fsheh identitetin e artikujve dhe pastaj gabimi i tij është që merret me përkthimin e disa pjesëve nga anglishtja ose gjermanishtja dhe jo me trajtim të materialit nga burime të mjaftueshme të gjuhës shqipe ose edhe ato të gjuhëve tjera. ::::Pastaj, ai merret me kohë të tërë (shih në profilin e tij) duke trajtuar vetëm artikuj islam, duke futur foto e shprehje të përkthyera. Unë do të kisha dëshirë të dija përse ju nuk keni reaguar në veprimet e tij kur ai si "historian" është marrë vetëm me poshtrimin e islamit kurse në asnjë rast nuk trajton sëpaku një artikull (nuk do të doja të ishte fyes) për krishterimin apo besimet tjera? :::: Këto që ai ka shkruar janë veprime të ulëta, kurse që ti po i thua janë dokërra. Në aspektin shkencor çështjet trajtohen sipas argumenteve dhe jo sipas qejfit. Pra, argumentet i njohin ekspertët e jo matrapazët të cilët nuk duan të e respektojnë një shqiptarë sepse paska bindje të ndryshme fetare. Turp!! [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 29 korrik 2012 14:19 (CEST) :::::Wikipedia nuk shkruhet nga ekspertë, por nga njerëz të rëndomtë, të cilët nuk bëjnë asgjë tjetër përpos citojnë argumente të shkurara më parë nga ekspertë përkatës: kjo është një ndër gjërat esenciale mbi të cilat Wikipedia bazohet. Edhe pse artikullin e lartpërmendur unë nuk e kam përkthyer (siç e ke cekur gabimisht në disa vende), unë së bashku me përdorues të tjerë (ata që ishin aktiv në atë kohë) vlerësuam se verzionet e disa artikujve të përkthyera nga përdoruesi Gentius kanë përmbajtje më neutrale se sa verzionet që ishin më përpara. Sido që të jetë, asnjëherë nuk është vonë rishqyrtimi i çështjeve, unë personalisht e pëlqej kur në debate marrin pjesë individë me këndvështrime të ndryshme. Mirëpo të shkohet kundër vendimeve të marrura qartë nga Kuvendi dhe të abuzohet me të drejtat administrative duke bllokuar artikuj pa u konsulltuar me komunitetin e Wikipedias, kjo është e papranueshme. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 29 korrik 2012 18:40 (CEST) ::Kërkoj ndjesë për përgjigjen me vonesë dhe kërkoj ndjesë nfa Eagleal për zhvillimin e debatit në faqen e tij të diskutimit. ::Wikipedia është hapësirë për të vërtetën pavarësisht se kush e shkruan. Nuk duhet dhënë theks fjalës "njerëz të rëndomtë". Unë shoh këtu emisione në gjuhën gjermane dedikuar shkrimit të artikujve në wikipedia dhe vërtetë kënaqem kur me këtë çështje merren mediat dhe shtresa përgjegjëse edukative e të tjera, pra shtresa shtetërore. Nga kjo që ndodhë në wikipedia në gjuhët dominante mund të mësojmë se gjithnjë bëhet fjalë për të vërtetën (kuptohet sipas versionit të tyre, sepse anglishtefolësit asnjëherë nuk thonë se vramë vietnamez pa pikë faji, e tema tjera prekëse). Në rastin tonë unë kam qëndrim të prerë sa i përket temave prekëse, kjo vie nga përvoja ime në wikipedia dhe diskutimet e shumta që kemi pasur në këtë hapësirë mbi këto çështje: Lerini provokimet dhe mos u merrni me tema që nuk i njihni. Lereni Islamin dhe muslimanët se ka tema tjera të shumta. Mos provokoni dhe mos përçani mes shqiptarëve sepse askush spo ua provokon fenë tuaj dhe bindjet tuaja. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 8 shtator 2012 01:36 (CEST) :::Doja te beja nje koment per Puntorin. Per fat te keq (ose te mire), wikipedian nuk eshte hapesire per te verteten. Ne s'e kemi te perkthyer po do na duhej ta perkthenim [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Truth kete]. [[Përdoruesi:Pasthirrma|Pasthirrma]] ([[Përdoruesi diskutim:Pasthirrma|diskutimet]]) 25 nëntor 2012 20:10 (CET) == Renaming request == Hello. I request renaming '''my two''' following accounts: * محمد الجداوي → Avocato * GedawyBot → AvocatoBot Confirmation link: [http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk%3A%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%8A&diff=3902291&oldid=3488161]. Reason: Privacy reasons. '''Please note:''' You may found the destination accounts (Avocato & AvocatoBot) already exist, I created these new accounts here automatically by mistake (self-created), and I own them (see [[sulutil:Avocato|here]] and [[sulutil:AvocatoBot|here]]). Thanks in advance.--[[User:محمد الجداوي|M.Gedawy]] 10 gusht 2012 01:06 (CEST) == Ndihmë në krijimin e një bot-i. == Përshëndetje Eagleal, Do të doja të krijoja një bot që vendos automatikisht stampën {{[[Stampa:Tung|tung]]}} në faqen e diskutimit të përdoruesve të rinj. Kam vënë re se kohë më parë ju patët krijuar një robot të tillë [[Përdoruesi:EagleBot|EagleBot]]. Në qoftë se do të kishit mundësi do të doja të më jepni udhëzime se si të krijoj edhe unë një Bot të tillë. Unë nuk kam fare njohuri në Python por pak në PHP. <br /> - '''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 14 gusht 2012 16:51 (CEST) :Pershendetje. Kodi i EagleBot ne python eshte te [http://botwiki.sno.cc/wiki/Python:Welcome.py botwiki Welcome.py]. Ne fakt neqoftese di te nisesh nje script python, çdo gje eshte gati. Te ajo wiki mund te mesosh si te konfigurosh Pywikipedia framework, dhe si te ndezesh "python welcome.py". (E vetmja gje te linja 330 nderro "User:EagleBot/Report" me faqen e krijuar per rrobotin tend, kopjo faqen time se eshte gati.) :Mund te provosh Botin kunder [[Wikipedia:Livadhi]] heret e para. Neqoftese ke veshtiresi te guida me shkruaj prape ketu. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 31 gusht 2012 18:45 (CEST) Ju keni ngarkuar figura që nuk janë përdorur në asnjë faqe. Mund ti fshini ose të gjeni artikujt e përshtatshëm ku mund të përdoren.--[[Përdoruesi:Roboti Tung|Roboti Tung]] ([[Përdoruesi diskutim:Roboti Tung|diskutimet]]) 9 shtator 2012 14:28 (CEST) Ju keni ngarkuar figura që nuk janë përdorur në asnjë faqe. Mund ti fshini ose të gjeni artikujt e përshtatshëm ku mund të përdoren.--[[Përdoruesi:Roboti Tung|Roboti Tung]] ([[Përdoruesi diskutim:Roboti Tung|diskutimet]]) 9 shtator 2012 14:29 (CEST) ==Transation Request== Greetings Eagleal! Would you be so kind to help me translate part of [[:en:Emperor Wu of Han]] and [[:en:Lao She]] into the wonderful Shqip language? Please. 3-4 lines would be enough. Best regard-[[Përdoruesi:Vunz Vujmingz|Vunz Vujmingz]] ([[Përdoruesi diskutim:Vunz Vujmingz|diskutimet]]) 16 tetor 2012 05:27 (CEST) ==Shkelje e vendimit të kuvendit== Eshtë bërë shkelje me një nga artikujt për të cilët u morr vendim në kuvend më 4 nëntor 2011. Artikulli "[[Muhameti|Muhammedi]]" është vandalizuar nëpërmjet përdoruesit [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] duke u rikthyer versioni i hedhur poshtë për arsyet e përshkruara dhe miratuara gjatë votimit në kuvend. Përdoruesi në fjalë e ka bllokuar redaktimin e artikullit dhe nuk pranon të tërhiqet nga kjo shkelje megjithëse unë iu luta për këtë në faqen tij të diskutimeve ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]). Të lutem të merren masat e nevojshme për të vënë në vend vendimin e marrë në kuvend dhe më informo për këtë nqs. ke mundësi. Faleminderit. --[[Përdoruesi:Gentius|Gentius]] ([[Përdoruesi diskutim:Gentius|diskutimet]]) 25 nëntor 2012 19:50 (CET) == [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/Kolega2357-Bot]] == I have over 30 the bot changes. Can you give me a bot flag? Greeting! --'''[[Përdoruesi:Kolega2357|Kolega2357]] ([[Përdoruesi diskutim:Kolega2357|diskutimet]])''' 24 dhjetor 2012 11:49 (CET) == Dy robotë të rinj == Përshëndetje Eagleal, roboti [[Përdoruesi:Makecat-bot|Makecat-bot]] po bën shumë redaktime dhe duke mos mos qënë i miratuar ndryshimet e tij shfaqen tek ndryshime e fundit së bashku me redaktimet e përdoruesve dhe bëhet shumë rrëmujë. Shiko reastin e këtij roboti dhe [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/Kolega2357-Bot|Kolega2357-Bot]], të dy bëjnë redaktime por kanë nevojë të miratohen. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 30 dhjetor 2012 11:36 (CET) == Ndihmë për ndryshim nofke (emër përdoruesi) == Nëse mundesh të më ndihmosh ([[http://sq.wikipedia.org/wiki/WP:Kuvendi#Duhet_t.C3.AB_ndryshoj.C3.AB_nofk.C3.ABn_time.21|Shiko këtu]]), kur të kesh pak kohë. mbi ndryshimin e nofkës time në '''Mr. Pseudo'''. Nëse duhet të jap arsye se pse e kërkoj ndryshimin mund të më kontaktosh. Faleminderit paraprakisht!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="color:green;">'''Mr. Pseudo '''</span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span style="color:maroon;">'''diskuto''’</span>]] 23 shkurt 2013 09:49 (CET) :{{mes|ube}}. Tani duhet te bashkosh prape kete account me ate global, manualisht te [[Speciale:MergeAccount]]. Per çdo problem apo klarifikim me njofto. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 24 shkurt 2013 17:23 (CET) ::Faleminderit! Nuk kam akses vetëm tek commons.wikimedia.org dhe en.wikiquote.org sepse ishin "të zëna" që nga 2007. Nuk ka problem. Ndërsa tek wikipedia italisht dhe tek wikipedia anglisht, ku edhe e kisha modifikuar llogarinë me emrin Rinstinkt nuk ndodhi njëtësimi(unifikimi) me emrin e ri siç ndodhi tek wikipedia shqip. Edhe kjo pa rëndësi. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="color:green;">'''Mr. Pseudo '''</span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|<span style="color:maroon;">'''diskuto''’</span>]] == [[Wikipedia:Botët/Kërkesë për miratim/Makecat-bot]] == BRFA filed. Thank you. --[[Përdoruesi:Makecat|Makecat]] ([[Përdoruesi diskutim:Makecat|diskutimet]]) 25 shkurt 2013 03:02 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Ju lutem ndiqeni pak debatin tek Kuvendi(http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt! E di qe shqetesoj përsëri ,por dua të di nëse ka njerëz që i respektojnë regullat këtu. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 00:11 (CET) == Pyetje mbi karrierën.. == Përfitoj nga rasti për të të pyetur, se ku mundem të shikoj redaktimet e mia të vlefshme për të kapur atë 300 e famshëm në mënyrë që të vet-kontrollohen redaktimet? Sepse unë i shikoj [http://toolserver.org/~luxo/contributions/contributions.php?user=Mr.+Pseudo&blocks=true&lang= këtu]... dhe më dalin mbi 500? Mos vallë ngaqë jam regjistruar para futjes së [[Wikipedia:Kuvendi#Autopromovimi|rregullit të ri]], sistemi nuk mi kap redaktimet? --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 28 shkurt 2013 22:29 (CET) == E-mail... == Kontrollo postën elektronike, të kam dërguar një mesazh. --[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 2 mars 2013 15:14 (CET) == Lutje për vendimmarrje == Ju lutemi merrni masa për ata qe fyejnë perdoruesit e tjerë. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 11 mars 2013 17:31 (CET) :A ka mundësi të marrësh pjesë në [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi#Diskutoni_se_ç'duhet_bërë_me_artikuj_të_dyshimtë_si_Lufta_Civile_1943-1944 diskutim?] Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 11 mars 2013 19:24 (CET) == Përdoruesi Hatake e pranon dhe vetë që shan të tjerët == [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskutim%3ALufta_Civile_1943-1944&diff=1294397&oldid=1294390 '''Këtu '''] mund të lexosh provën që vërteton se përdoruesi Hatake e pranon edhe vetë që shan të tjerët: <pre><nowiki> Versioni i 13 mars 2013 17:45 (redakto) (zhbëje) Hatake (Diskuto | kontribute) (U kthye versioni 1294390 i bërë nga Babagjysh (diskutimet) Sharja asht e imja, s'te perket ty te bash censuruesin ose jo.) Ndryshimi më pas → </nowiki></pre> Pa kurfarë turpi ai shkruan tek përmbledhja e redaktimit fjalë ofenduese. Edhe kur të tjerët duan të përmirësojnë ndonjë artikull ai e kthen. Ju lutem të bisedoni dhe me admina të tjerë, që të merren masa parandaluese ndaj veprimeve të tilla ordinere. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 13 mars 2013 20:14 (CET) == Bllokoni përdoruesin Hatake == Ju lutem merrni masa për bllokimin afatgjatë të përdoruesit Hatake sepse shan përsëri pa pikë turpi dhe pa ndërprerje. Përshëndetje [[Përdoruesi:Babagjysh|Babagjysh]] ([[Përdoruesi diskutim:Babagjysh|diskutimet]]) 15 mars 2013 16:09 (CET) == Kontrolloret e ad. IP, Lua dhe BugZilla == Përshendetje Eagleal, Persa i perket [http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_diskutim:Kontrolluesit_e_adresave_IP&diff=1308527&oldid=1298601 zhvendosjes se votimit per kontrolloret e adresave IP], nuk eshte problem, ashtu siç thua ti duhej bere qe ne fillim. Problemi i pare eshte tek votimi qe ka ngelur ne vend. Problemi i dyte eshte qe duhen dy kontrollore (ne menyre qe te kontrollojne njeri-tjetrin). Nuk e di se cili duhet propozuar per kontrollor te dyte. Kohet e fundit shume shume pak veta kane qene aktive. Dhe meqe ra llafi tek LUA duhet te perkthejme ne shqip prefikset e hapesirave emerore "{{ns:829}}" dhe "{{ns:828}}" (repektivisht {{stampa|ns:829}} dhe {{stampa|ns:828}}). Mbase per kete duhet te ngreme nje diskutim ne BugZilla per ti ndryshuar. Dhe se fundmi meqe ra llafi per BugZilla hidhi nje sy [https://bugzilla.wikimedia.org/show_bug.cgi?id=42782 kesaj] dhe ketij [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_14#Autopromovimi|votimi]]. Shume burokracira kerkojne tek BugZilla, por mbase gabimi eshte i imi qe nuk ua shpjegova tamam qe ne fillim. Po pate kohe hidhi nje sy kesaj ceshtjeje. Gjithe te mirat!--'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 mars 2013 20:25 (CET) :Hehe bug truckeri vete direkt te zhvilluesit, dhe pa nje menyre te mire te testuar per modifikime jane pak reluktant se mund te fus bugs te tjere ne sistem. Do i hedh nje sy (kam harruar credentials). Per perkthimet duhen bere te translatewiki, neqoftese memoria nuk me tradheton (Theme ti leme anglisht sepse per zhvillim eshte gjitnje me mire te perdoret konvencion te pergjithshem). :[[bugzilla:42782#c0|#42782#c0]] Kodi qe ti dhe prek me shume modifikime se <code>$wgFlaggedRevsAutopromote</code>, prandaj kodi nuk eshte pranuar. Me duhet te studioj njeher kodin para se te propozoj kode. --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 29 mars 2013 21:40 (CET) ::OK, ai kodi qe kam propozuar ne fillim eshte sipas shembullit qe perdor dewiki. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 29 mars 2013 21:47 (CET) :::Hidhi nje sy patch-it. [[bugzilla:42782#c9]] --<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 29 mars 2013 22:50 (CET) ::::Nuk e di ata prape nuk po kthejne pergjigje. Po ai kodi qe iu dhashe ne fillim ku mendon se e ka gabimin, mesa me kujtohet une ose e kopjova ekzaktesisht njelloj nga [http://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=flaggedrevs.php noc.wikimedia.org] ose i bera ndryshime te vogla ne shifra; nuk me kujtohet tamam. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 30 mars 2013 19:39 (CET) Si gje e pare, konfirmo njehere modifikimet, neqoftese parametrat te vene mire. Pastaj te shikojme <small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 3 prill 2013 22:18 (CEST) == Conflicting username with inactive account on sqwp, trying to unify my accounts == Hi! I am trying to unify my accounts across all Wikipedia projects, but have a name conflict with an inactive user on your project. Is it possible to rename the conflicting user in some way so I can create a unified login? The username is [[User:Lajm|Lajm]], which I have on all other projects. You can contact me at [[sv:User talk:Lajm]] if you want to discuss the matter. Thanks for your help! --[[Speciale:Kontributet/213.114.123.49|213.114.123.49]] 30 prill 2013 10:23 (CEST) == [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|Forced user renames coming soon for SUL]] == <div class="mw-content-ltr"> Hi, sorry for writing in English. I'm writing to ask you, as a bureaucrat of this wiki, to [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Single+User+Login+finalisation+announcement%2FPersonal+announcement&filter=&action=page translate and review the notification] that will be sent to all users, also on this wiki, who will be forced to change their user name on May 27 and will probably need your help with renames. You may also want to help with the pages [[m:Rename practices]] and [[m:Global rename policy]]. Thank you, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 3 maj 2013 19:11 (CEST) </div> <!-- EdwardsBot 0441 --> == [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|Forced user renames coming soon for SUL]] == <div class="mw-content-ltr"> Hi, sorry for writing in English. I'm writing to ask you, as a bureaucrat of this wiki, to [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Single+User+Login+finalisation+announcement%2FPersonal+announcement&filter=&action=page translate and review the notification] that will be sent to all users, also on this wiki, who will be forced to change their user name on May 27 and will probably need your help with renames. You may also want to help with the pages [[m:Rename practices]] and [[m:Global rename policy]]. Thank you, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 3 maj 2013 19:11 (CEST) </div> <!-- EdwardsBot 0441 --> == [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|Forced user renames coming soon for SUL]] == <div class="mw-content-ltr"> Hi, sorry for writing in English. I'm writing to ask you, as a bureaucrat of this wiki, to [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Single+User+Login+finalisation+announcement%2FPersonal+announcement&filter=&action=page translate and review the notification] that will be sent to all users, also on this wiki, who will be forced to change their user name on May 27 and will probably need your help with renames. You may also want to help with the pages [[m:Rename practices]] and [[m:Global rename policy]]. Thank you, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 3 maj 2013 19:11 (CEST) </div> <!-- EdwardsBot 0441 --> == [[m:Special:MyLanguage/Single User Login finalisation announcement|Forced user renames coming soon for SUL]] == <div class="mw-content-ltr"> Hi, sorry for writing in English. I'm writing to ask you, as a bureaucrat of this wiki, to [//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Single+User+Login+finalisation+announcement%2FPersonal+announcement&filter=&action=page translate and review the notification] that will be sent to all users, also on this wiki, who will be forced to change their user name on May 27 and will probably need your help with renames. You may also want to help with the pages [[m:Rename practices]] and [[m:Global rename policy]]. Thank you, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 3 maj 2013 19:11 (CEST) </div> <!-- EdwardsBot 0441 --> == New York related article request == Hi! Do you do article requests? If so, would you be interested in making a short stub of the [[:en:New York City Department of Education]]? The Albanian name, according to http://schools.nyc.gov/NR/rdonlyres/7C759443-3725-4C19-B913-AD4260E69207/9005/ParentBrochure1.pdf is [[Departamenti i Arsimit i Nju Jork Sitit]] Thanks [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 13 maj 2013 09:34 (CEST) ==Mirëdita! Kam nevoje per ndihmen tuaj, te lutem == A je dakord me komentin i fundit i administratorit "Planeti" ne faqn e tij (per diskutimit). Do te doja te di nëse je dakord me gjykimin e tij rreth artikullit me titullin "Origjina e Allahut". A je dakord me te, dhe arsyeja te lutem? == Venie ne dijeni == Përshendetje Eagleal, do të doja të të vija në dijeni për disa çështje në lidhje me kandidimet: # [[Wikipedia:Administruesit#Euriditi|Kandidimi im për burokrat]] po merr me teper kohe se çduhet. Besoj duhet ti jepet nje zgjidhje. # [[Wikipedia:Kontrolluesit_e_adresave_IP/kandidimet#Olsi|Kandidimi i Olsit për checkuser]] po merr goxha kohe. Besoj duhet ti jepet nje zgjidhje. # [[Wikipedia:Administruesit#Kandidatura_t.C3.AB_sponsorizuara|Kam sponsorizuar dy perdorus per administator]]. Wikipedia ka nevoje per administatore te rinj. Shpresoj te mbeshteten. # [[Wikipedia:Kuvendi#Heqje_privilegjesh|Diskutimi mbi heqjen e privilegjeve]] për administaroret qe kane shume kohe jo-aktive eshte interesant dhe kerkon me teper vemendje. Të uroj gjithe te mirat. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' :# Per krat doja te miratoja qe ne shtator, por po prisja qe te ktheheshe ne wiki. Pastaj kisha une probleme edhe keshtu qe u shty me shume. Kerkoje ndjese. Gjithsesi URIME! :# ''I vendosur edhe te diskutimi'': Per vete nuk jam plotesisht i bindur per nevojen e nje checkuser ne nje wiki kaq te vogel (te meta jane mjaft te shpejt). Eshte metevertet nje responsabilitet shume i madh, dhe duhen mar masa qe mos te kompromentohet aksesi tek ajo llogari. Te tjeret te meta i kan marre me para keto masa, se kan nje flluks dhe eksperience shume me te madhe se çdo shpresonim te ndodhte ne sqwiki. :# Nuk kam qene aktiv, keshtu qe me duhet pak kohe te rishikoj historine. :# Diskutimi eshte bere me para, dhe si admin gjithnje kemi qene dakort. <small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 27 tetor 2013 12:06 (CET) :: Shumë faleminderit për miratimin dhe për mbështetjen tuaj Eagleal! Shpresoj të bashkëpunojmë edhe në të ardhmen. :: Përsa i përket heqjqes së privilegjeve të administratorëve joaktivë mund të implementohet një sistem automatik; njëlloj siç u bë për kontrollorët e faqeve; por nuk është problem i madh edhe po u bë manualisht pasi numri i administratorëve nuk është i madh. Natyrisht që për termat duhet të bihet dakord nga komuniteti. Po ashtu duhet të promovohen për administrator disa përdorues që po kontribojnë në shkrimin e artikujve cilësorë. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 27 tetor 2013 12:33 (CET) == Article request: Michigan, USA city with Albanian population == Are you interested in starting stubs on the following: * [[:en:Hamtramck, Michigan]] * [[:en:Hamtramck Public Schools]]? There is an Albanian settlement in Hamtramck so it would be helpful for Albanian speakers. Thanks, [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Përdoruesi diskutim:WhisperToMe|diskutimet]]) 15 nëntor 2013 09:11 (CET) == Ndryshoj emrin tim == Tung! A mund ta ndryshoj pseudonimin nga "Moscowconnection" ne "Moscow Connection".<br /> Hello! Could you please rename my account from "Moscowconnection" to "Moscow Connection"? I am now changing my username on all wikis. * Emri i ri: [[Përdoruesi:Moscowconnection|Moscowconnection]] ([http://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Moscowconnection global account manager]) * Emri i vjetër: [[Përdoruesi:Moscow Connection|Moscow Connection]] ([http://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Moscow_Connection global account manager]) * Proof that both global accounts belong to me: [[:en:Wikipedia:Changing_username/Simple/Archive149#Moscowconnection → Moscow Connection|1]], [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Changing_username/Simple&diff=prev&oldid=582011930 2]. Faleminderit!<br />(I've just accidentally created the target account, could you please "usurp" it for me?) --[[Përdoruesi:Moscowconnection|Moscowconnection]] ([[Përdoruesi diskutim:Moscowconnection|diskutimet]]) 20 nëntor 2013 22:19 (CET) == "[[Rosela Gjylbegu]]" review == Përshëndetje Eagleal! Nevojitet aprovim i ndryshimeve te dy viteve te fundit te artikulli ne fjale. Meqe nuk e di cili administrator eshte aktiv, per cdo rast u shkrova te gjitheve. Faleminderit, --[[Përdoruesi:Namik|Namik]] ([[Përdoruesi diskutim:Namik|diskutimet]]) 29 prill 2014 11:20 (CEST) == An important message about renaming users == <div class="mw-content-ltr"> Dear Eagleal, ''My aplogies for writing in English. Please translate or have this translated for you if it will help.'' I am cross-posting this message to many places to make sure everyone who is a Wikimedia Foundation project bureaucrat receives a copy. If you are a bureaucrat on more than one wiki, you will receive this message on each wiki where you are a bureaucrat. As you may have seen, work to perform the Wikimedia cluster-wide [[mw:SUL finalisation|single-user login finalisation]] (SUL finalisation) is taking place. This may potentially effect your work as a local bureaucrat, so please read this message carefully. Why is this happening? As currently stated at [[m:Global rename policy|the global rename policy]], a global account is a name linked to a single user across all Wikimedia wikis, with local accounts unified into a global collection. Previously, the only way to rename a unified user was to individually rename every local account. This was an extremely difficult and time-consuming task, both for stewards and for the users who had to initiate discussions with local bureaucrats (who perform local renames to date) on every wiki with available bureaucrats. The process took a very long time, since it's difficult to coordinate crosswiki renames among the projects and bureaucrats involved in individual projects. The SUL finalisation will be taking place in stages, and one of the first stages will be to turn off Special:RenameUser locally. This needs to be done as soon as possible, on advice and input from Stewards and engineers for the project, so that no more accounts that are unified globally are broken by a local rename to usurp the global account name. Once this is done, the process of global name unification can begin. The date that has been chosen to turn off local renaming and shift over to entirely global renaming is 15 September 2014, or three weeks time from now. In place of local renames is a new tool, hosted on Meta, that allows for global renames on all wikis where the name is not registered will be deployed. Your help is greatly needed during this process and going forward in the future if, as a bureaucrat, renaming users is something that you do or have an interest in participating in. The Wikimedia Stewards have set up, and are in charge of, a new community usergroup on Meta in order to share knowledge and work together on renaming accounts globally, called [[m:Global renamers|Global renamers]]. Stewards are in the process of creating documentation to help global renamers to get used to and learn more about global accounts and tools and Meta in general as well as the application format. As transparency is a valuable thing in our movement, the Stewards would like to have at least a brief public application period. If you are an experienced renamer as a local bureaucrat, the process of becoming a part of this group could take as little as 24 hours to complete. You, as a bureaucrat, should be able to apply for the global renamer right on Meta by the [[m:SRGP|requests for global permissions]] page on 1 September, a week from now. In the meantime please update your local page where users request renames to reflect this move to global renaming, and if there is a rename request and the user has edited more than one wiki with the name, please send them to [[:m:SRUC|the request page for a global rename]]. Stewards greatly appreciate the trust local communities have in you and want to make this transition as easy as possible so that the two groups can start working together to ensure everyone has a unique login identity across Wikimedia projects. Completing this project will allow for long-desired universal tools like a global watchlist, global notifications and many, many more features to make work easier. If you have any questions, comments or concerns about the SUL finalisation, read over the [[m:SUL|Help:Unified login]] page on Meta and leave a note on the talk page there, or on the talk page for [[m:Talk:Global renamers|global renamers]]. You can also contact me on [[m:User talk:Keegan (WMF)|my talk page on meta]] if you would like. I'm working as a bridge between Wikimedia Foundation Engineering and Product Development, Wikimedia Stewards, and you to assure that SUL finalisation goes as smoothly as possible; this is a community-driven process and I encourage you to work with the Stewards for our communities. Thank you for your time. -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] [[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]] 25 Gusht 2014 20:24 (CEST) <small>--This message was sent using [[m:MassMessage|MassMessage]]. Was there an error? [[m:Talk:MassMessage|Report it!]]</small> </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/MassMessage/Crats&oldid=9637985 --> == {{int:right-upload}}, [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Upload Wizard|{{int:uploadwizard}}]]? == [[Image:Commons-logo.svg|right|100px|alt=Wikimedia Commons logo]] Hello! Sorry for writing in English. As you're an administrator here, please check the message I left on [[MediaWiki talk:Licenses]] and the village pump. Thanks, [[m:User:Nemo_bis|Nemo]] 18 Shtator 2014 21:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Nemo_bis/Unused_local_uploads&oldid=9923284 --> == [[Filago]] == Ciao Eagleal, come stai? Volevo chiederti un piccolo aiuto per questa pagina che ho creato qualche giorno fa. Per favore, la rileggeresti e correggeresti i miei errori? Io, se vuoi, ti posso aiutare in Italiano o Portoghese! Grazie di tutto [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 22 Shtator 2014 15:20 (CEST) == Thirrje për pjesëmarrje aktive në Wikipedia Weekend 2015 == Përshëndetje Eagleal Shpresoj që projektet po ju shkojnë mirë. Po ju shkruaj për eventin e Wikipedia Weekend, edicioni i dytë këtë vit që mbahet në 5-6 Dhjetor 2015 në Tiranë. Wikipedia Weekend është takimi vjetor i wikipedianëve nga vënde si Kosova, Shqipëria, rajoni dhe Evropa me qëllim ndarjen e skperiencave midis nesh si dhe ekspozimin e projekteve të Wikimedia në Wikipedianë potencialë. Vizioni është që ky aktivitet të bëhet cdo vit dhe të ndikojë sadopak në rritjen e komunitetit tonë dhe të përmirësimit të Wikipedia në shqip, të Commons dhe jo vetëm. Mendojmë se do ishte interesante dhe shumë e dobishme për komunitetin të ishit pjesë e këtij eventi, si një kontribues aktiv i komunitetit, me vecorinë e pjesëmarrësit ose/dhe ligjëruesit. Për më shumë informacion dhe aplikime për pjesëmarrje ju lutem shikoni këtu: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Weekend_in_Tirana_2015 Për cdo pyetje mos hezitoni te na kontaktoni duke lënë shënimin tuaj në faqen Meta si më lart. Shpresoj të shihemi në Wikipedia Weekend 2015. --[[Përdoruesi:Leeturtle|Redon Skikuli]] ([[Përdoruesi diskutim:Leeturtle|diskutimet]]) 4 nëntor 2015 14:44 (CET) == Your administrator and bureaucrat status on the sq.wikipedia == Hello. A [[:m:Admin activity review|policy]] regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|community consensus]] in 2013. According to this policy, the stewards are reviewing activity on wikis with no inactivity policy. You meet the inactivity criteria (no edits and no log actions for 2 years) on the wiki listed above. Since that wiki does not have its own rights review process, the global one applies. If you want to keep your rights, you should inform the community of the wiki about the fact that the stewards have sent you this information about your inactivity. If the community has a discussion about it and then wants you to keep your rights, please contact the stewards at [[:m:Stewards' noticeboard]], and link to the discussion of the local community, where they express their wish to continue to maintain the rights. If you wish to resign your rights, you can reply here or [[m:SRP|request removal of your rights on Meta]]. If there is no response at all after approximately one month, stewards will proceed to remove your administrator and/or bureaucrat rights. In ambiguous cases, stewards will evaluate the responses and will refer a decision back to the local community for their comment and review. If you have any questions, please contact the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards]]. --[[Përdoruesi:Melos|Melos]] ([[Përdoruesi diskutim:Melos|diskutimet]]) 16 mars 2017 14:49 (CET) == Ambasadat == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar për të verifikuar dëshirën tuaj për të vepruar si ambasador i Wikipedia-s shqip në lidhje me gjuhët që keni zgjedhur te faqja [[Wikipedia:Ambasadat]]. Faqja në fjalë do të pësojë së shpejti disa ndryshime në organizim si pjesë e programit standardizues ndërwiki të ndërmarrë nga unë. Modeli përfundimtar i saj do të jetë i ngjashëm me faqen [https://sq.wikiquote.org/wiki/Wikiquote:Ambasadat këtu]. Të lutem, lexo me kujdes hyrjen te faqja në fjalë dhe përgjigju poshtë këtij mesazhi nëse dëshiron të vazhdosh të jesh ambasador, dhe nëse po, përcakto gjuhët. Një mungesë e përgjigjes tënde për më shumë se 1 javë nga data e dërgimit të mesazhit do të nënkuptojë refuzimin e detyrës së ambasadorit. Kini parasysh se mesazhi në fjalë vlen vetëm për ambasadorët e parë që do të mbarten në versionin e ri të faqes nga faqja aktuale. Pasi ndryshimet të kenë përfunduar çdokush mund të shtojë dhe heqë lirisht emrin e tij nga lista e ambasadorëve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 maj 2019 18:15 (CEST) == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:10 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:03 (CET) 2fpqhzqld2gt5527blafa0oskdfqqyp 3 75852 2976688 2880963 2026-05-03T08:54:19Z Klein Muçi 52109 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] 2976688 wikitext text/x-wiki ==Figura== {{figura|UP Bill Clinton.jpg|2 Qershor 2009 10:56 (CEST)|Nuk ka burim}} [[User:Future Perfect at Sunrise|Fut.Perf.]] [[User talk:Future Perfect at Sunrise|☼]] 2 Qershor 2009 10:56 (CEST) Zj.Leonor, Kukesi ndahet ne 4 krahina etnografike qe jane: Luma, Gora, Maleziu dhe Hasi. Ritet e dasmes te pershkruara ne librin tim "Borje dhe borjanet" i perkasine dasmes te krahines etnografike te Gores, ne krahinat e tjera ato ndryshojne. Per te qene korekte duhet te kishit shkruar Dasma ne krahinen etnografike te Gores. ==Përshëndetje== Përshëndetje Getoar, nuk kemi komunikuar moti. Jam kurreshtar ta di pse e ke hapur këtë llogari pasi që e ke të vjetrën [[Përdoruesi:Getoar]]? Mund ta vazhdojmë me e-mail nëse do. Tung. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 3 Qershor 2009 23:52 (CEST) == Regullore vetjake == Tung Po më duket se nëse fillon të zbatosh këtë rregulloren atëherë shumë shpejtë do të përballesh me ''Platforma e komunikimit''. Unë kam frikë të themë se me këtë je ashtu si në pikën 3 tekë ''Platforma e komunikimit'' se përballna me pikën 4 të po asaj rregullore. Por si do që të jetë, pasi që ky është projekt i përbashkët në [[gjuha shqipe|gjuhën shqipe]], gjitha pikat e rregullores tënde, pos asaj nën 1. nuk kanë vlerë por kundër vlerë. Jo se them unë ashtu por gjuha që përdoret në këtë projekt nuk është gjuhë shkrimtarësh, gjuhë e profesioneve, me fjalë të tjera gjuhë lokale por gjuha e librit shqip që përdoret nga entet, shkollat shtetrore në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni. Po më doket ishë konë mirë për ty që para se me ja nisë me ndiku nëpër artikuj me rregulloren vetjake, me marë e me logjiku '''pak ma gjonë''' pasojat që shkakton. Upss!! '''Pak ma gjonë''' e ''pakapërcy'' veten, rrethin ku jeton e me ''pakapërcy'' në nivel të kombi. Se me ja nisë secili me t'folnen e vet me shkru k'tu, del gjuha qysh ka thonë At Fishta.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 8 Korrik 2009 04:40 (CEST) :Kurreshtja, :Flm per mesazhin qe kishit lene ne faqen time te diskutimeve. I çmoj verejtjet e secilit, por gjithmone me duhet t'i mbroj pikepamjet e mia kur e di se kam arsye te forta te mos heq dore prej tyre. Ju mund te percillni redaktimet e mia dhe te vleresoni nivelin e gjuhes shqipe qe eshte perdorur ne to. Mirepo, duhet te vini re se per gjuhen shqipe nuk ekziston ndonje stil mbizoterues i shkrimit akademik dhe nuk eshte punuar mbase fare ne zgjerimin e fjalorit. Po ashtu, duhet vene re se ne nje enciklopedi te lire si Wikipedia ka vend per informacione ku mosperdorimi i plote i mundesive qe ofron gjuha shqipe nuk na mundeson komunikim te vertete akademik. :Ja arsyet e mia per secilen pike te rregullores vetjake: :#Nese ecim sipas Fjalorit te 1982-es, nuk guxoj ta perdor fjalen "kompjuter." :#Nuk mund te perjashtojme nje forme themelore gramatikore ne baza ideologjike; perjashtimi i paskajores dhe gjymtimi qe i behet shqipes me kete rast rrit arsyet per hapjen e Wikipedise gegnisht; projekti veç eshte i hapur. :#Une nuk mund te perdor fjale angleze kur mund te perkthejme terma akademike ne shqip (psh. GDP=PVB) dhe njeheresh nuk mund te perseris gabimet e dikujt tjeter veç pse ato gabime tashme jane bere mode (si psh. ''suficit buxhetor'' kur ne fakt flitet per ''teprice buxhetore''). :#Nese nuk lejojme fjale te reja ne fjalor, qofte fjaleformime qofte huazime, ne shqip do te detyrohemi ta perdorim fjalet "me asishë," "asi" dhe "i/e asisht" per çdo gje qe nuk ka fjale adekuade ne shqip. :#Çeshtja e thonjezave nuk do shume diskutim; ne librat e E. Hoxhes perdoret thonjezat «franceze», ndersa ne gazetat e sotme perdoret ato "amerikane" (une vetem se e fus piken dhe presjen brenda thonjezave per arsye estetike). ''Pjerrtesimi i tekstit'' per ''tituj veprash'' kujtoj se na mundeson perdorim te plote te lehtesimeve teknike. Vlen rregulla: asaj qe mund kapet (libri, albumi, filmi ne DVD, etj.) i pjerrtesohet titulli, ndersa asaj qe eshte pjese e diçkaje (vjersha, tregimi ne nje liber, kenga ne nje album, etj.) i vehet titulli ne thonjeza. :#Duke u munduar te transliterojme çdo emer vendbanimi te huaj perfundojme me shtremberime si "Nju-Faundlendi," kur ne fakt emri i kesaj krahine kanadeze shqiptohet ne anglisht si "Nufinlënd"; per Stambollin, nderkohe, e dime se si theksohet dhe e kemi shkruar e theksuar keshtu historikisht. Perdorimi historik i gabuar prape duhet te mbizoteroje se nuk ka duket i mbrapshte, si p.sh. Pekin e jo “Peiqin” apo “Beijing” (sipas sistemit pinyin). :#Po e perdor w-ne qellimisht edhe per çeshtje nacionaliste se po plas prej inatit kur perdorimi i literatures sllave po i meson nxenesit shqiptare per Bosvanen e Gvatemalen, kur ne fakt me lehte eshte te themi Bocwana ose Bocuana dhe natyirisht se duhet te themi Guatemala. :#Ne shtyp nuk ka ndonje kuvend rreth emrave te huaj; gazeta ''Zeri'' shkruan "Sarkozi/Sarkozisë," ''Gazeta Express'' shkruan "Sarkozy'së," te tjerat perdorin vizen; une nuk perdor vize fare. :#Njeheresh, nuk mund ta shkruaj Ahmedinexhad, kur ky eshte shtremberim i emrit te kryetarit iranian, qe ne persisht shqiptohet Ähmädinezhâd (ä=/æ/, â=a e gjatë). :Keto jane pra arsyet per vendosjen e kesaj rregullore vetjake, qellimi i se ciles eshte zhvillimi i gjuhes shqipe e jo poshterimi i saj prej paditurise dhe pertacerise sone. Mund te me quani çfare te doni, mirepo askush nuk mund te shuaje krenarine time per gjuhen time te lashte dhe per madhestine e saj. Kerkoj falje per mosperdorimin e ë-se, por jam duke perdorur nje kompjuter me tastiere spanjolle. :Sinqerisht, :--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 8 Korrik 2009 19:58 (CEST) ::Po të kuptoj për mrekulli pasi që në fund e përmbledhe shumë më bukur mendimin tim për veprimin tënd : ''askush nuk mund te shuaje krenarine time per gjuhen time te lashte dhe per madhestine e saj.'' Por ja që ëshë një fjalë që thotë ''Qysh osht veni, bohet kuveni'' e për me u marr nërmjet veti veshë e shkrujmë dishka si : (''si është vendi, bëhet kuvendi''). Të dyjat janë shqip.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 8 Korrik 2009 22:40 (CEST) Upss!!! Sa për gazeta, l'shoj te poshtë. Në njëren anë ato që nuk kanë puntorë përkatës për drejtshkrim do të duhej të mos qarkullonin, mirëpo nevoja e kohës në të cilën jemi duke jetuar ka sjell ligjin e tolerancës në mes të sasisë dhe cilësisë. --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 8 Korrik 2009 22:50 (CEST) == Invite to work on the SFK09 == Hello We are working on creating a workgroup for wikimedia kosovo http://sfk2009.ning.com/group/wikimediakosova and have an event on august 29/30 in Prishtina. We would like to invite you to come. http://www.kosovasoftwarefreedom.org/index.php/sfk09/call-for-papers.html Thanks, mike —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 9 Korrik 2009 12:00 (CEST) == Artikulli Kosova == Po e shohë që je duke punu në këtë artikull, por është vetëm një artikull në të cillin duhet të përfshihen gjitha segmentet dhe jo vetëm Historia. Nëse e ke ndërment ta përsosësh atëher nuk duhet të dominon seksioni artikullin përseri sa për seksionin ekziston artikulli. Pastaj titujt e krye seksioneve duhet të jenë të njëjta me shtete tjera, përndryshe bëhet një përzirje e cila nuk pasqyron projektin Wikipedia por interesat të individit apo grupit. Po në qoftë se e ke atë qëllim, atëher më mirë do të ishte pasqyrimi i interesave ekonomike se sa ato historike. Historia nuk ju mbush barkun njerzve. --[[Përdoruesi:Gjëverxhilli|Gjëverxhilli]] 10 Korrik 2009 23:35 (CEST) : Sa i perket aspektit gjeografik nuk do të kursehem.Do te punoj ne ditet ne vijim. tung [[Përdoruesi:Planeti|Planeti]] 12 Korrik 2009 01:39 (CEST) ::Përgëzime për punën e bërë në këtë artikull, Getoar. --'''[[User:Aeternus|Λeternus]]''' 13 Korrik 2009 22:39 (CEST) ==Stampa== http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Stampa:KUTIAKosova&action=edit http://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa:Shtete_Tabela_Fillimi --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 13 Korrik 2009 01:10 (CEST) == Hi! == Hi! I'm from Polish Wiktionary. We are translating our templates into various languages (our top 50 - including albanian) [http://pl.wiktionary.org/wiki/Wikis%C5%82ownik:Bar/t%C5%82umaczenie_interfejsu]. I wonder if you could help us with translation of just a few words. How about that? Greetings! --[[Përdoruesi:PiotrekSzwecja|PiotrekSzwecja]] 31 Korrik 2009 23:27 (CEST) * [http://en.wikipedia.org/wiki/Pronunciation] pronunciation - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Definition] definitions (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Inflection] inflection - * examples (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Syntax] syntax - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Collocation] collocations (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Synonym] synonyms (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Antonym] antonyms (plural) - * related terms (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Idiom] idioms (plural) - * [http://en.wikipedia.org/wiki/Etymology] etymology - * notes (plural) - * translations (plural) - * derived terms (plural) - * transliteration - * transcription - * sources (plural) – Best regards! --[[Përdoruesi:PiotrekSzwecja|PiotrekSzwecja]] 1 Gusht 2009 01:06 (CEST) : Sorry, I don't know Albanian grammar. Could you tell me which form should we use - definite or indefinite. Which is basic one or sth? Thanks! --[[Përdoruesi:PiotrekSzwecja|PiotrekSzwecja]] 1 Gusht 2009 16:14 (CEST) :: OK, I wrote both forms right [http://pl.wiktionary.org/wiki/Wikis%C5%82ownik:Bar/t%C5%82umaczenie_interfejsu#alba.C5.84ski here]. Few days ago I looked up in albanian Wiktionary and I found out that they use '' Shqiptimi'' and '' Sinonime''. Check [http://sq.wiktionary.org/wiki/bllock%C3%ABlop%C3%AB]. Does it mean that sometimes we must use indefinite and sometimes definite forms? --[[Përdoruesi:PiotrekSzwecja|PiotrekSzwecja]] 1 Gusht 2009 16:29 (CEST) == Please can u translate in albanian and turkish the article of my birth village [[:en:Campora San Giovanni]]? == :Dear, if you kindly have time, would you translate in Albanian and Turkish my village. .... I reciprocate the courtesy translating what you will want in Italian. .... naturally if it has English base, French, Portuguese and Spanish.... and also some German.... but would you be so kind to translate Campora San Giovanni to albanian and turkish kindly... from the English version?....later I will translate you what you will tell me.... thanks so much ♥♥♥♥♥♥♥♥♥--[[Përdoruesi:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 7 Gusht 2009 08:14 (CEST) == Check request for [[Şalom]]. == Could you check the article [[Şalom]]. There is already an article about Şalom, a Jewish weekly newspaper in Turkey, in Albanian, but could you check it, and if necessary translate it from the other Wikipedia language sites, if you have the time and patience to do so. The reason is that the newspaper Şalom is written (alas one page only) in a highly endangered language called Ladino or Judeo-Spanish, the Spanish of the 15th century. Perhaps this might gain your interest and sympathy. Thank you. == Faqet me ndryshime në pritje == Përshëndetje! Ky është një mesazh gjysmë i automatizuar i dërguar te të gjithë personat që kanë veglat e kontrolluesit (duke përjashtuar administratorët). Kontrollimi është një privilegj i cili u jepet vullnetarëve, redaktimet e të cilëve kanë qenë të sakta dhe i kanë shërbyer komunitetit. Përveç privilegjit që t'u pranohen menjëherë redaktimet që bëjnë, kushdo që ka veglat e kontrolluesit ka gjithashtu përgjegjësinë për të kontrolluar redaktimet e të tjerëve. Kjo gjë mund të realizohet lehtësisht duke parë ndryshimet më të fundit me anë të një shtypjeje te butoni majtas që lexon ''Ndryshimet më të fundit''. Një mënyrë tjetër për ta realizuar këtë gjë, është me anë të faqes [https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:PendingChanges këtu] e cila gjendet te ''Faqet speciale''. Faqja e mësipërme liston të gjitha faqet me ndryshime në pritje sipas kohës që ato janë kryer. Aktualisht, ''Wikipedia'' ka 148 kontrollues e megjithatë së shpejti do të kapim numrin e 500 faqeve me ndryshime në pritje nëse nuk fillohet kontrollimi masiv i tyre. Faqet me më shumë kohë në pritje kanë rreth 1 muaj aty. Nëse për 1 muaj bëhen rreth 500 faqe me ndryshime në pritje atëherë kuptohet që procesi i mirëmbajtes është një proces i cili duhet të jetë i vazhdueshëm pasi mund të dalë jashtë kontrollit me shpejtësi. Ju lutem, ndihmoni të kontrollojmë ndryshimet në pritje dhe ç'është më e rëndësishmja, ndihmoni të ndërgjegjësojmë vullnetarët kontrollues në komunitetin tonë për privilegjet e përgjegjësitë që ata kanë. Konsideroni gjithashtu mundësinë e vendosjes së stampës <nowiki>{{Kontrollues topicon}}</nowiki> në faqen tuaj të përdoruesit për të treguar gjendjen tuaj si kontrollues si dhe për të bërë më të lehtë gjetjen dhe kontaktimin tuaj nga komuniteti në rast nevoje. Për çdo pyetje në lidhje me procesin e kontrollimit apo të vendosjes së stampës mos ngurroni të më shkruani në faqen time të diskutimeve. - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 24 maj 2019 15:37 (CEST) == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:12 (CET) 6d9zii6cx2kfspxizwjvmb5lezjnzuo 3 76540 2976693 1886647 2026-05-03T09:01:35Z Klein Muçi 52109 Rregullim i [[Special:LintErrors|gabimeve me kodin]] 2976693 wikitext text/x-wiki Si mund te mbyllen disa nga artikujt? -- Universiteti Europian == Tung! == Kurreshtja, Flm per mesazhin qe kishit lene ne faqen time te diskutimeve. I çmoj verejtjet e secilit, por gjithmone me duhet t'i mbroj pikepamjet e mia kur e di se kam arsye te forta te mos heq dore prej tyre. Ju mund te percillni redaktimet e mia dhe te vleresoni nivelin e gjuhes shqipe qe eshte perdorur ne to. Mirepo, duhet te vini re se per gjuhen shqipe nuk ekziston ndonje stil mbizoterues i shkrimit akademik dhe nuk eshte punuar mbase fare ne zgjerimin e fjalorit. Po ashtu, duhet vene re se ne nje enciklopedi te lire si Wikipedia ka vend per informacione ku mosperdorimi i plote i mundesive qe ofron gjuha shqipe nuk na mundeson komunikim te vertete akademik. Ja arsyet e mia per secilen pike te rregullores vetjake: #Nese ecim sipas Fjalorit te 1982-es, nuk guxoj ta perdor fjalen "kompjuter." #Nuk mund te perjashtojme nje forme themelore gramatikore ne baza ideologjike; perjashtimi i paskajores dhe gjymtimi qe i behet shqipes me kete rast rrit arsyet per hapjen e Wikipedise gegnisht; projekti veç eshte i hapur. #Une nuk mund te perdor fjale angleze kur mund te perkthejme terma akademike ne shqip (psh. GDP=PVB) dhe njeheresh nuk mund te perseris gabimet e dikujt tjeter veç pse ato gabime tashme jane bere mode (si psh. ''suficit buxhetor'' kur ne fakt flitet per ''teprice buxhetore''). #Nese nuk lejojme fjale te reja ne fjalor, qofte fjaleformime qofte huazime, ne shqip do te detyrohemi ta perdorim fjalet "me asishë," "asi" dhe "i/e asisht" per çdo gje qe nuk ka fjale adekuade ne shqip. #Çeshtja e thonjezave nuk do shume diskutim; ne librat e E. Hoxhes perdoret thonjezat «franceze», ndersa ne gazetat e sotme perdoret ato "amerikane" (une vetem se e fus piken dhe presjen brenda thonjezave per arsye estetike). ''Pjerrtesimi i tekstit'' per ''tituj veprash'' kujtoj se na mundeson perdorim te plote te lehtesimeve teknike. Vlen rregulla: asaj qe mund kapet (libri, albumi, filmi ne DVD, etj.) i pjerrtesohet titulli, ndersa asaj qe eshte pjese e diçkaje (vjersha, tregimi ne nje liber, kenga ne nje album, etj.) i vehet titulli ne thonjeza. #Duke u munduar te transliterojme çdo emer vendbanimi te huaj perfundojme me shtremberime si "Nju-Faundlendi," kur ne fakt emri i kesaj krahine kanadeze shqiptohet ne anglisht si "Nufinlënd"; per Stambollin, nderkohe, e dime se si theksohet dhe e kemi shkruar e theksuar keshtu historikisht. Perdorimi historik i gabuar prape duhet te mbizoteroje se nuk ka duket i mbrapshte, si p.sh. Pekin e jo “Peiqin” apo “Beijing” (sipas sistemit pinyin). #Po e perdor w-ne qellimisht edhe per çeshtje nacionaliste se po plas prej inatit kur perdorimi i literatures sllave po i meson nxenesit shqiptare per Bosvanen e Gvatemalen, kur ne fakt me lehte eshte te themi Bocwana ose Bocuana dhe natyirisht se duhet te themi Guatemala. #Ne shtyp nuk ka ndonje kuvend rreth emrave te huaj; gazeta ''Zeri'' shkruan "Sarkozi/Sarkozisë," ''Gazeta Express'' shkruan "Sarkozy'së," te tjerat perdorin vizen; une nuk perdor vize fare. #Njeheresh, nuk mund ta shkruaj Ahmedinexhad, kur ky eshte shtremberim i emrit te kryetarit iranian, qe ne persisht shqiptohet Ähmädinezhâd (ä=/æ/, â=a e gjatë). Keto jane pra arsyet per vendosjen e kesaj rregullore vetjake, qellimi i se ciles eshte zhvillimi i gjuhes shqipe e jo poshterimi i saj prej paditurise dhe pertacerise sone. Mund te me quani çfare te doni, mirepo askush nuk mund te shuaje krenarine time per gjuhen time te lashte dhe per madhestine e saj. Kerkoj falje per mosperdorimin e ë-se, por jam duke perdorur nje kompjuter me tastiere spanjolle. Sinqerisht, --[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 8 Korrik 2009 19:57 (CEST) :Kurreshtje, flm per pergjigjen. Nuk e di sa ia kemi dale me u kuptue tash, por po kujtoj se une e ti po flasim shqip dhe nuk po e prishim kuvendin. Perndryshe, e kam pak te veshtire ta kuptoj se çka mendon se me duhet te ndryshoj ne rregulloren vetjake. Une per vete gjithmone parapelqej cilesine, mundesisht ne sasi sa me te madhe.--[[Përdoruesi:Getoar TX|Getoar TX]] 9 Korrik 2009 02:38 (CEST) Unë e kamë një veti të cilën më së miri mund ta shpjegojë me shprehjen "vazhdueshmëria e vijës së jetës qëndron mbi madhësit tjera relative si cilësia dhe sasia". Si do që të jetë, nuk e kamë ndërment të themë se kjo apo ajo, pse e si. Për këto gjëra kemi me ''kilometra'' diskutime në kuvend dhe fatkeqësisht shumë vetë nuk po e kuptojnë rëndësin e gjuhës së njehsuar lerare. Ndër ta bie edhe ti. Vetë fakti që gjuhën e fut si vegël e nacionalizmit (si vegël kundër pan-sllavizmit) e vërteton pohimin tim të fundit. Në fund të fundit, si e ke ti atë rregullore, edhe gjuha e njehësuar e ka regulloren e vetë, rregullore shumë më e gjanë dhe më koplekse, rregullat e së cilës me qindra mijra njerzë për çdo ditë i mësojnë në bankat e shkollës. Një pjesë e vogël e tyne ja arrijnë të i përvetsojnë plotësisht, pjesa më e madhe e nxënsve pasi që t'i ketë përvetsuar nga mos përdorimi i harronë. Qëllimi i këtij projekti, ndër tjera është edhe afirmimi i atyre rregullave. Fatëkeqësish edhe unë vetë jamë një ndër ata që një pjesë të madhe të atyre rregullave në mërgim i kamë harruar. Ups! Sa i përket gazetave, l'shoj te poshtë se nuk janë '''gazeta''' shumica prej tyne. Masi t'v'nohet reni ri atëher ja nisin me dal gazetat si gazeta, qysh ju ka hije. --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 9 Korrik 2009 06:47 (CEST) == -/- == :Nuk e di si shkon puna e referencave me rama levizes; ndoshta do te beje mire te ma shpjegoje. Nese ka nevoje te shtohet informacion, çdo perdorues eshte i mireseardhur ta beje kete. Ky nuk eshte artikull imi personal, edhe pse mund te duket si i tille. :Sa u perket ketyre verejtjeve: :#po e rregulloj fjaline rreth klimes; "te percjelle" nuk po flen e do te gjej nje shprehje tjeter :#fjala "jobregdetar" po me duket zevendesimi me i mire i fjales "landlocked" :#"kontinental" ka kuptim tjeter :#kamje/skamje, pasuri/varferi? e kam perdorur shume here fjalen "pasuri" :#lumenjte derdhen ne keto dete, por nuk na lidhin ne aspektin e transportit/komunikacionit; e rishkruajme :#shtoje, te lutem, ku e ka vendin, kanalin Iber-Lepenc! :#njeheresh, "specie" perdoret nga shkencetaret dhe nuk eshte plotesisht e njejte me fjalen "lloje" :#Kete paragraf rreth parahistorise e kam lene te paprekur siç ka qene me pare; mund ta redaktojme --Getoar TX 15 Korrik 2009 03:23 (CEST) Marrë nga "http://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Kosova" ==Ndodhi== Po i bie shkurt. Si gjakovar në Prishtinë, kah funi i vitit dola me u pytë para drases zezë. Edhe ai arsimtari t'ma trusi bukur mirë, disa tema t'fillimit vitit. Nejse. Isha kon pas koncentru qashtu mo, tu fol. N'fun e m'tha: "A s'bon edhe ti me fol si ton k'ta tjertë a?". Menova se ja ka inatin gjakovarëve. Por jo. Ai kishë pas punu n'Gjakovë edhe kish qefë me ndëgju allagjakovaçe, por në klasë nuk ishë veni për allagjakovarçe. Tung--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 9 Korrik 2009 06:59 (CEST) == Invite to work on the SFK09 == Hello We are working on creating a workgroup for wikimedia kosovo http://sfk2009.ning.com/group/wikimediakosova and have an event on august 29/30 in Prishtina. We would like to invite you to come. http://www.kosovasoftwarefreedom.org/index.php/sfk09/call-for-papers.html Thanks, mike —[[Përdoruesi:Mdupont|Mdupont]] 9 Korrik 2009 11:59 (CEST) FLM dhe punë të mbarë. Unë nuk kam interes. Miloshi më ka ardhë te hunda aq shumë sa që edhe [[Migjeni]]t po ja marr inatin. A nuk u bo pa i përzi ai hund a? Ma mirë ishë konë mi kqyr ç'far muhalife janë t'u shkru në sr.Wiki. --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 19 Korrik 2009 04:13 (CEST) ==Translation request== Greetings Kurreshtja!Could I ask you to translate [[:en:Qin Shi Huang]]([[m:List of articles every Wikipedia should have|listed in 1000 vital articles]]) into Shqip ?You may shorten it as possible to contain only the basic informations,one or two sentences are enough. If you want me to translate any article into Chinese or Vahcuengh,contact me without hesistation. Thank you very much!--[[en:User:Biŋhai|Biŋhai]] == Interwiki == kam vërejtur se disa artikuj që ke krijuar nuk kanë lidhje interwiki me artikujt përkatës në gjuhët e tjera, nëse i përkthen nga anglishtja të lutem kopjoji, nëse i shkruan vetë kërkoje verzionin korrespondues në anglisht dhe lidhi, tung--[[Përdoruesi:Cradel|Cradel]] 31 Korrik 2009 23:37 (CEST) Cilat janë '''<u>disa</u>'''?--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 1 Gusht 2009 00:29 (CEST) == Liridon == Tung KURRESHTJA Nëse do të më këshillojsh diçka bën mir të më shkruajsh në faqen të diskutimit [[Përdoruesi diskutim:Liridon]] dhe jo në faqet e përdoruesve të tjerë.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 3 Gusht 2009 00:29 (CEST) Unë nuk e di që kam pasur ndonjë qëllim të këshillojë. Por nëse më duket e nevojshme do ta bëjë. Faleminderit për lejen edhe pse nuk e kërkova.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 3 Gusht 2009 00:45 (CEST) == Lidhja interwiki == Tung Puna me artikujt e rinjë është e mirë , POR do ishte më mirë që të kishte një lidhje me gjuhët e tjera të interwiki , cka do mundësonte lidhjen në gjuhet e tjera por edhe anasjelltas.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 12 Gusht 2009 21:21 (CEST) E di. Por ja që gjuha gjermane po lëvizë dhe nuk është e njëjta nga ajo e 1983-ës.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 12 Gusht 2009 21:26 (CEST) !!!! Shpresoj të më kuptojsh , dhe jo të tallesh.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 12 Gusht 2009 21:31 (CEST) ==[[Komedia Hyjnore]]== Ky artikull i ri (!?!), egziston brenda atij me titull [[Dante Alighieri]]. Gjejeni Ju mënyrën për t'ia bashkëngjitur në mënyrë që të mos figurojë si ''artikull cung'' ose të paktën emërojeni ndryshe. --[[Përdoruesi:DEEN|DEEN]] 17 Gusht 2009 00:56 (CEST) :Artikulli [[Dante Aligieri]] përmbajka në vete artikullin [[Komedia hyjnore]]. Për mendjen time ajo përmbajtje duhet përmblidhet shkurt në artikullin D.A. sepse ky punim nuk është punimi i vetëm i tij. Ndësa artikulli [[Komedia Hyjnore]] dëftohet si artikull kryesorë në krye të seksionit [[Dante Aligieri#Komedia Hyjnore]].--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 17 Gusht 2009 01:55 (CEST) :...Edhe mua nuk më dukej e udhës që [[Komedia Hyjnore]] të qëndonte si artikull brenda artikullit [[Dante Alighieri]] . Ishte një propozim apo sygjerim dhe jo vërejteje, mos e merrni për ters. Shoh që keni bërë një punë të paqme. Kaq. Nderime --[[Përdoruesi:DEEN|DEEN]] 19 Gusht 2009 01:00 (CEST) :P.S. Ndoshta fotot do të ishte mirë të mbeteshin tek [[Dante Alighieri]] --[[Përdoruesi:DEEN|DEEN]] 19 Gusht 2009 01:04 (CEST) == ? == A je normal? Hahahahahah, shtosi i shoferave. hhahahahha--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 11 Tetor 2009 01:51 (CEST) :Shtosi i shoferave? E... normal a je? == Nuk kuptoj pse kurreshtja. == e gjeta foton e duhur per edi ramen jo me mesazh politik por sa her e ngarkoj me del foto qe ishte ne fillim fare,se kuptoj pse.tung haver == Bosphorus == Hi, could you please create an article, at least a stub about Bosphorus in this wiki? If you do, i will be greatful to you. Thanks for your time. *'''[[:en:Bosphorus|Bosphorus in en.wiki]]''' *'''[[:ru:Босфор|Босфор in ru.wiki]]''' --[[Përdoruesi:Stambouliote|Stambouliote]] 12 Nëntor 2009 17:13 (CET) == Licenca == Figura:Boja.PNG /31 Janar 2010 02:02 (CET)|Skeda nuk ka burim dhe liçencë të caktuar.--<small style="background:#000">'''&nbsp;&nbsp;[[User:Eagleal|<span style="color:#fff">eagle</span>]][[User talk:Eagleal|<span style="color:#fff;background:#f00">al</span>]]&nbsp;'''</small> 31 Janar 2010 02:03 (CET) :figura Boja.png u gris pasi nuk u licensua. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 19 Prill 2010 00:17 (CEST) **MESHARRI** Kisha pas deshir me dit se kopjet e librit te ''Mesharrit'' a asht e vertet qe kopjet e tij gjenden me te vetet ne tiran a jo apo veq spekulim jan edhe nese gjinden shkruani me shum per at artikull jo vet 10-20 reshta se spo kuptohet asgjë ju faleminderit per mirkuptim! nga EROLL MUSTAFA == Biografitë == :Përshëndetje, :Kërkoj ndjesë që do të jem direkt, por duke qenë direkt anashkaloj mundësinë për humbje kohe në diskutim. :Biografitë që ke postuar nuk janë gjë veç copëza informate. Në anën tjetër edhe ato postime biografish që ke bërë nuk janë të shkruara drejtë, por me shumë të meta si në definim ashtu edhe në kategorizim. Pra ti poston docka kurse të tjerët duhet korrigjuar atë. :Kjo nuk është e drejtë. Më i miri veprim është postimi i artikujve të punuar mirë, sipas rregullave të gjuhës shqipe dhe të kategorizohen sipas rregullave që janë formuar këtu. :Nëse unë në të ardhmen do të jem këtu aktiv, biografitë e tilla do ti grisi përnjëherë. :Nëse ky qëndrim i imi nuk të pëlqen atëherë mund të hapësh diskutim tek "Kuvendi". :Faleminderit për mirëkuptim. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 19 Prill 2010 00:22 (CEST) Ke plotësisht të drejtë janë vetem copëza informate, por edhe enciklopedia është vetem përmbledhja e copëzave të informatave. Enciklopedia nuk është tekst mësimorë edhe pse etika e bënë të jetë edukativ. Sa për mua, mund të i grisesh. I kam hudhur me shpresë që informatat të shumohen ashtu që të njohim më mirë rrethinën në të cilen jetojmë.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 19 Prill 2010 02:03 (CEST) ::Jo, punën që ke bërë nuk dua të e shkelë, por le të jetë një sugjerim për të ardhmen. ::Përshëndetje. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 19 Prill 2010 02:20 (CEST) ==Pershendetje== Jeni te lutur te votoni ne kuvend rreth ceshtjes qe po diskutohet.--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 8 Qershor 2010 20:48 (CEST) [[Pytje]] Tung kurreshtja a mundesh mem tregu qysh me fut ni fotografi në Wikipedia ose a mundem me ti dergu ty 2 ose 3 fotografi per mi fut nWikipedia? ==Pershendetje== Jeni i ftuar te votoni ne [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Votimi_per_bllokim].--[[Përdoruesi:Kristiani95|Kristiani95]] 23 Qershor 2010 13:41 (CEST) :[http://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&curid=26026&diff=779626&oldid=779624 Firma juaj ju lutem.] --[[User:Zsoni|Mikullovci]] 23 Qershor 2010 13:55 (CEST) == Gjuhen == Tung. Please explain him in Albanian how Wikipedia functions and whose all Wikipedias are :) Flm. --[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 7 Korrik 2010 01:27 (CEST) == Saqrim == Të lutem ma sqaro edhe një herë kush e kishte thënë këtë gjë për mua dhe në çkontekst. [[Përdoruesi:IH]] Po qyky maqedoni që je ka përlahesh me ta. Me sa vetë je përla? Nejse. Ai po donë me të thonë në kontektin që ti je i vogël, e ai është duke të ujit, që mu rritë. Po shtosi ai po donë me ti pre gjedhet që mes mu rritë qysh ke dëshirë ti.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 7 Korrik 2010 01:50 (CEST) :Ate që donë ai të na ulë ne shqiparve e ku në shtëpinë tonë këtë asnjëherë nuk e ka shansin kam rezolutat e mai që hedh këdje e andej e kam mburojën e fortë. Do ta bëjë që... [[Përdoruesi:IH]] 7 Korrik 2010 01:59 (CEST) Unë jamë prallaxhi, përqita e shkruva një përrallë nga përvoja. ==Përralla e triumfuesit== Një i ri, pakë a shumë, i aftë që të gjindet në situata të ndryshme hynë në konflikt me rrethin. Ndodhet me dy shokë për të cilët mendon se ata i dinë si të sillen në situata konflikti. Hynë në konflikt me grushta me një moshatar të tij, e lenë të shtrirë për toke dhe si triumfues krahapur ecë para shikuesve, me hapa të sigur duke menduar që përcjellësit (shoktë e tij) dinë se një gjë e tillë d.m.th me ja mbrojtë shpinën "triumfuesit". Viktima ngrihet, vrapon dhe nga prapa shpina e godet. Pralla n'Prall, në konflikt besojë vetem vetës (aftësive tua konkrete të provuara nga ti vetë) deri sa të mbetesh vetem.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 7 Korrik 2010 02:03 (CEST) ::Shum e bukur më ka ndodhur një herë mu më duket se isha shokët në këtë rast nuk e di. Jo se sdoja të mbroja shokun timë po thjesht mendova se ndërhyrja do ta përkeqësonte ngjarjen. Thjesht nuk do të bëhesha lodër e prepotencës së shokut timë tesksa bënte triunfuesin. Nuk e di nëse bëra mirë në atë kohë? Ndërsa ai bënte prepotenitn, shoku tjetër e nxiste (i hidhte benzinë zjarrit) unë hiç asgjë. Ndoshta gabova po më duket se gjeta një shok të ri të vërtetë ai që ishte sulmur. Për rastin në fjalë nuk e di se kush është ai që është rrëzuar??: [[Përdoruesi:IH]] 7 Korrik 2010 02:42 (CEST) Paj, nuk edi shka me t'thonë vetem se thojin se "pa u rrëzu prej dardhës, nuk e dinë sa dhembë". Demek, pa u rrëzu fëmija a ka vështirë me ecë në jetë në këmbë të veta. Nejse disa shkojin zhagas krejt jeten. - haahahah--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 7 Korrik 2010 23:14 (CEST) :Të ftoj të votosh këtu http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi për çshtjen që më mbështete. Faleminderit [[Përdoruesi:IH]] 8 Korrik 2010 12:24 (CEST) ::Nuk e kuptova votimin tënd tek Kuvendi ti sikur më the se mbështet kauzën time dhe më inkurajove të mos dorëzohem megjithse respktoj shum votimin tënd po për mua qe shum i çudiçshëm. --[[Përdoruesi:IH]] 8 Korrik 2010 15:53 (CEST) ::Përderi sa të punojë këtu në Wikipedia, kauza ime është principi (rregulla, ligji) që vlenë këtu. Unë votova sipas principit që vlenë këtu. Sa i përket dorzimit, ajo ende vlenë mos u dorzo. Njerzit i bëjnë ligjet, nëse mendon se ja vlenë ti hyshë punës për ti ndryshuar ligjet këtu atëher mos u dorzo.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 8 Korrik 2010 15:59 (CEST) Resepektoj totalisht votën tuaj dhe arsyetimin që keni por më duket se qëdrimi im po bien nëqoftëse s'gjen mbështetje. Unë do të pranoj rezulatin e votiimit që aktualisht është i barabartë. Po unë spo ndryshoj asnjë ligj po ta kesh parë tek disktimi i Egaleal unë kam paraqitur shum ligje që vërtetojn tezën time ndërmjet tyre rezolutën e KS të OKB, dekretet e Presidentit të Republikës së Shqipërisë zotit [[Bamir Topi]], Kuvendit të Shqipërisë, Këshillit të Ministrave dhe shtetve të tjera si Franca, Gjermania, Spanja, Afrika e Jugut, Australia, Qipro e shum vend që mbështetn tek emri [[IRJM]] unë spo mundohme të thyej ligje por po mundohem ti vejë këto ligje në respekt të të drejtës ndërkombëtare dhe ju them që në shkollë unë s'kam mësuar për një vend me emrin "maqedoni" për këtë jam vetë dëshmitar që harta e shkollës sime shkruan I.R. Jugo. e Maqedonisë pikërisht kështu shkruhet. Shikoni dokumetet që kam sjell tek Eagleal --[[Përdoruesi:IH]] 8 Korrik 2010 16:14 (CEST) Fortë mirë po të kuptojë. Më duhet të themë nëse tenton të respektoshë ligjet ndërkombtare që bien në kundështim me ligjet e projektit të Wikipedias shqip atëher je duke tentuar ti ndryshosh ligjet e projektit. Mbështetjen time e ke brenda rregullave të projektit. Çdo çarje që le mundësi brenda ligjeve të projektit kamë me u mundu me ta aftru. Supozojë që sllavo maqedonishten nuk e zotëron. Përndryshe do të ishte mirë që atje të ndërhyrje pasi që këtu, së paku në sipërfaqe po duket që është brenda rregullave atje nuk është. Nga secili këndë që e vështron, madje edhe nacionalist, përderisa e mbronë vendimin e shtetit për tekstet mësimore është nacionaliste. Ndoshta rastësisht kjo qështje është pikëpremje e interesave nacionaliste dhe interesave të popullit të lirë që ka dëshirë të përhapë njohurit. Nuk është në interes të projektit tonë të përdoret formë tjeter sepse numri më i madh i shqipëfolësve artikujt i kërkon në makinat gjurmuese të internetit sipas njohurive të nxjerrura nga shkolla. Me fjalë tjera kjo është pika e përbashkët e gjithë popullit të lirë, edhe pse në shikim të parë duket që bije në kundërshtim me ndonjë ligj ajo nuk bie në kundërshtim me lirin e shprehjes së njerzëve por në të kundërten afrimin e tyre për të diskutura e marr njohuri në bazë të njohurive që kanë për dhe rreth njohurive që kanë. Pasi që e lexova mendimin që e shkrova, po rrjedhë që ti mos me u dorzu ndaj Makedonianboy përderisa ai nuk fillon të veprojë në projektin në gjuhen sllavo maqedone. Ankohu në OKB (fondacionin) e Wikipedias ose rebelo këtu e i shtinë administruest me u anku për ty. Ju qetë punë administratorve. hahahah. Ata duhet të mblidhen e të ndikojnë që në Wikipedian sllavo maqedone të rrespektohen rregullat e shprehjes së lirë. :Sinqerisht nuk ju kuptoj, unë spo bëjë aktorin e teatrit po them diçka që është shumë e rëndësishme. Për sa i pëket mendimit tuaj për thjeshtësinë e kërkimit besoj se u spjegova tek ajo çka kam shkruajtur për Burmën dhe Minamrin teK Kuvendi. Edhe nëse një njeri këkon me emrin Mianmar wikipedia me anë të opsionit të "Përcjellë nga" e çon automatikisht tek Burma. Rasti tjetër është ai i Romës tek wiki shqip që me antë të një përcjellsi edhe nëse këkoj me termin Rome ajo do të më nxjerr tek Roma. Shiko këtë [http://sq.wikipedia.org/wiki/Rome]. Edhe diçka tjetër besoj se nuk kam nevojë për municione!!! Unë s'dua të bëjë teatër. Them atë që besoj që është e drejtë. Siç kam shkruajtur tek kuvendi do të moderoj termat e mi për të sjellë paqe por gjithmon duke ruajtur integritetin timë personal. --[[Përdoruesi:IH]] 8 Korrik 2010 23:58 (CEST) Ngadal bre burr a gru a shka je. Për fatin e askuj nuk jemi duke vendos këtu. Në bazë të shprehjeve tua po mund ta kuptojë se kjo gjë për ty është e rëndësishme, por edhe ti duhesh ti kuptoshë të tjerët për të cilët kjo punë është qesharake (ka njerzi që e shohin duke ju vdekë fëmija në duar për një copë bukë). Kërkush nuk është ka thotë që nuk ke drejtë. Faktë është që qëndrimi ytë i drejtë vetem sa po ngritet nga një nivel më i ultë i drejtësisë në një nivel më të lartë. Mos u brengos se me ndihmën e t'Madhit Zot, do të vijë dita që për këto gjëra të qeshim së bashku, pse jo edhe me ata sllavo maqedonët.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 9 Korrik 2010 00:27 (CEST) Si të thashë, ne nuk vendosim për asgjë këtu. Ne mund të krijojmë diçka, dhe ajo ndoshta e ka vleren sa "një pikë uji në detë" por që ja vlenë. Pra mbetem në atë që të kamë thënë, mos u dorzo, mos ja le askuj për asgjë përderisa të bind. E tani pasi që kuptova që je më i ri se unë të themë, "... e nëse ja arrinë të bindë e ka hallall dhe kur dikush ta ketë arritur atë, atëherë binde atë që e ka pasurë keqë". E tani jamë duke e provu me hedhë një copë pike uji [http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekti_Fjalori/Gjuh%C3%AB/A#A këtu]--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 9 Korrik 2010 01:19 (CEST) Nënshtroju vetem intelegjencës më të lartë dhe atë përkohësish dhe sa më shkurtë që t'jetë e mundshme, deri sa të nënshtrohet ajo ty. Upsss!!! Shpresojë që në të ardhmën e punës tënde këtu të jemë skllavë i yti. - hahahah ::Jo mua nuk më pëlqen skllavëria!!! Të gjithë të jenë të lirë. [[Nënë Tereza]] ka thënë "Të gjithë jemi nga një pikë uji në oqean, por pa të gjitha këto pika uji oqeani nuk do të ekzistonte". Jam shum i çuditur nga ju. Më inkurajoni për diçka që se doni. Nuk kisha dëgjaur kurrë një të tillë qëndrim, jam i ri e shum gjëra ndoshta nuk i kuptojë pro kjo e kalon absudrin. Kjo më çkurajon më tepër. Më vejn shum keq kur shikoj votën e vetme shqipfolëse për Republikën e Maqedonisë. Asnjë shipfolës tjetër nuk ka votuar sikur ju edhe pse shpesh ka kunëdrshtuar. Sa herë shohë atë votë nuk gjej mënyrë se si ta mendoj. Sinqerisht nuk e prisja nga ju. Sa për punën që jeni duke u marrë unë kam një program fjalor të gjuhës shqip - shqip besoj se mund tju ndihmojë ndonjëherë në punën që po bëni. --[[Përdoruesi:IH]] 9 Korrik 2010 01:48 (CEST) Përderi sa të ketë lindje-vdekje të njerzëve d.m.th përderisa të gjallërojë jeten qenja njerzore gjithmon do të ketë mendje më intelegjente e më intelegjente. Si fëmijë jemi të lirë, si adoloshent jemi skllavë, në pleqëri bëhemi tiran. Shpresoj që tirania e skllavëria do të prekë sa më pakë dimensione me kalimin e kohës e një ditë të mbete vetëm ai i abstraktës. Bëhu tiran i abstraktes e dorëlëshues i materiales ashtu që të lindin sa më shumë tiranë abstarkt. Ja tek erdhi edhe hakmarrja sllave [http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%BE] për sllavomaqedonët respektimi i të drejtës ndërkombëtare është nulë. Edhe pse [[IRJM]] e njeh Kosovën ata e trajtojn atë më keqë se dhe vetë wikipedia serbe. ky është modifikimi i rradhës se si një çështje që po diskutohet një GJND ata japin verdiktin e tyre që është kundër çdo norme. Kanë heque edhe flamurin dhe e trajtojn as si serbët por më keqë duke pasur që stil alla Milloshviç të të shkruajturit kundër Kosovës. Zotrit nuk respektojn verdikitn e 22 korrikut pasi kanë pasuar atë duke marrë një nocion hakmarrje kundrejt nesh është e turpshme të mendosh pasi ne nuk po i trajtojm me hakmarrje por mbështesim standartin ndërkombëtare. Shqiptarët duhet të kuptojnë se qëllimet irridentiste të tyre janë të papranueshme. Arikulli i rimodeluar nga MacedonianBoy dhe shokët e tijë. Turpë për sllavët që kanë nocion hakmarrje dhe nuk respektojn normat ndërkombëtare. Çështjen e Kosovës e zgjidh GJND jo këto "palaço sllavski".--[[Përdoruesi:IH]] 10 Korrik 2010 00:08 (CEST) Kosova është shtetë. Problemi nuk është në Maqedoni e te shkijet e Biligradit. Problemi është që shqiptarët me e forcu atë shtetë. E për me forcu atë shtetë duhet me forcu popullin, se e vërteta është që nga luftat botërore kena ngecë. Shkaqet i dimë edhe ti edhe unë, po kjo realitetin nuk ndryshonë. Realitetin e ndryshon arsimimi i popullit. E kur jemi te kjo, sa ma stabil ka qenë shteti në Shqipër, arsimi ka qenë lartë e më lartë. Tani në ja arrtshin me stabilizu, Kosovën e Shqipërin, shkonë në mënyrë eksponenciale. Kush kesh i fundit kesh më së lezeqmi.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 10 Korrik 2010 00:24 (CEST) Kur të bashkohet trimëria me arsimin dije që bënë çudira. Arsimimi ndër ballkanasit është bërë çorras, demek i kanë tutë ma së pari e masanej i kanë futë nëpër shkolla. Tashti fëmijtë e tyre nuk i njohin t'partë e vetë. MUUUUUU - hahhahaha --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 10 Korrik 2010 00:33 (CEST) :Po por kjo ishte hakmarrje pasi përpara në wikin sllavomaqedon shënohej shtet ndërsa pasë asaj që unë ndërromora për respektimin e të drejtës ndërkombëtare për emrin e shtetit ato vepruan kundër Kosovës kjo s'është loajale dhe fisnike. Është e turpshme që ne nuk veprojm për ndryshimin e emrit edhe pse votim rezultoj të ishte pro opsionit IRJM. Nuk e kurptoj pse e merrni me të qeshur se në faktë është për të qarë. --[[Përdoruesi:IH]] 10 Korrik 2010 00:36 (CEST) OOOOO, Maqedonia e ka njohë Kosovën si shtetë. Qysh dojin ata me ja shpjegu vetit këtë punë ajo është punë e tyre. Është mirë me i përcjellë si po veprojën, për me marrë mend si është mirë e si është keqë, e pse jo kur të bije puna edhe me t'ja japë për ftyre gabimet e tyre.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 10 Korrik 2010 00:46 (CEST) :Vërtetë [[IRJM]] ka njohur Kosovën por ato (Macedonianboy e shok) po veprojn kundër Kosovës madje e trajtojn edhe më keq se wiki serbe thjesht për shkakun timë që kërkoj që emri në wikin shqip të ndryshohet nga RM në IRJM. Ne rrim, ato veprojn në wikin e tyre. Turp!!!--[[Përdoruesi:IH]] 10 Korrik 2010 01:03 (CEST) == Kosovo, mk wiki == Hello Kurreshtja. I want to tell you something about Kosovo's article on MK Wiki, since I see you listen that ..... guy. First of all, I was that user that made Kosovo a republic at the MK Wiki, I rewrite that article and deleted each serbian POV. The article was pure Albanian, you can see that in the history. After I done that the article started to be vandalized and soon after comments were coming about bringing back the old version - but I did not do it. Two days ago I rewrite it because of two reasons: # said that the article is Serbian nationalism, even thou he is so illiterate in Macedonian so he did not undertand single fucking word. I listened him and rewrite according to his vision that we should follow UN, and #MK Wiki users wanted to rewrite the article according to the English version, since there both sides are taken into consideration. I did not do it as vengeance, but I was motivated to delete my own text and implement the English one. My text fully supported the Albanian POV, but understands so well Macedonian that the Serbian Wikipedia is his brother project. Please, do not listen that boy, even thou I cannot speak Albanian, I understand and I see that he is not on the ground. If you want to edit the article, of you go you are welcome since I do not care at all about it. Have a good night--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 10 Korrik 2010 01:30 (CEST) ::PS: I thought we can cooperate in a perfect way (that is what I wanted), but after I saw all that offends here such as Sllavomaqedonas, sllave, slavic nationalists etc, I am so disappointed of this community. Please delete my user page here, since there is a tag. Thanks.--[[Përdoruesi:MacedonianBoy|MacedonianBoy]] 10 Korrik 2010 01:35 (CEST) You don't have a problem with in McWiki. The problem of Macedonians are Belgrade nationalisem kombinatet with ortodox view. Beacase of this your "product" is not for serbs, not for albaners but for dhe peopel who speek at klasse room macedonian languge. And about sllavo-macedonians, is not my view of point. You are misunderstanding this. With sllavo-macedonians I meen peopel for witch you are saying "serbs". Thay are not serbs, most of them are gorans, but as a produkt of Serbian nationalismus they say thate they are serbs. In Macedonia are not so much serbs, moust of thame are colonializitors witch have came during the ottoman war's. To clean up with, say to him thate you considerate yourself als macedonian and not als sllav. If you considerate yourselft als sllav thane you must acept thate you are sllavo macedonian. Upss!! The best way for you is to say : I'm a Macedonia, and large form I'm a ortodox Macedonia. == Artikuj per grisje == Kam hapur nje votim [[Wikipedia:Vota_për_grisje#Artikuj_per_grisje|ketu]], votoni dhe komentoni per artikujt te cilet i kam kandiduar per grisje.--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] 15 Korrik 2010 23:53 (CEST) == Skeda == Ju lutem zotri, kur ju dot ta ngarkoni një skedë mbusheni Stampanë ne faqe: * Përshkrimi: Çfarë tregon Skeda? * Burimi: Prej nga e ka Uploader këtë imazh? * Autori: Kush e ka kriju fillimisht këtë imazh? * Data: Kur është krijuar kjo imazh? * Leja: Si mund të dini se ju duhet të përdorni këtë imazh? Ka të lejuar autori ty ngarkimin? * Versione tjera: Si e ka emrin një tjetër version të kësaj imazhit. Faliminderit. --[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 16 Korrik 2010 11:56 (CEST) Faleminderi dhe do e marr parasyshë këshillën zotëri. Do mundohem aq sa mundem e di ta zbatojë. Kam mendimin që mundimi dhe zbatimi do të rritet nëse e merrni seriozisht hapin e juaj. Për këtë ju lutem shikoni të pregatitni një standart që nuk ndryshon brenda intervaleve të shkurta kohore. Në këtë frymë ju kisha propozuar që [http://commons.wikimedia.org/wiki/Faqja_Kryesore këtë] të ja afroni inciativës tuaj.--[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 16 Korrik 2010 20:34 (CEST) == Tjeta == Mos m'ban ustanë me artikujt e mi ti (Pija-çe-nxa) [wtf?!]... [[Dritëshkronja në Shqipëri|k'tu]] --[[Përdoruesi:Hatake|Hatake]] 19 Gusht 2010 13:13 (CEST) At'herë na i kurse dokrrat pra, po pive, pij për bëth tânde. Punë t'mbarë --[[Përdoruesi:Hatake|Hatake]] 19 Gusht 2010 14:32 (CEST) Jo unë pi për gojë e me qefë nuk pij për bëthë. Edhe nëse jamë i Gjakovës kjo nuk d.m.th që ka bëtha pijë. --[[Përdoruesi:Kurreshtja|Kurreshtja]] 19 Gusht 2010 14:50 (CEST) :: Tjeta juej, sinqerisht, nuk e kuptova mesazhin e juej t'fundit. Me respekt--[[Përdoruesi:Hatake|Hatake]] 6 Nëntor 2010 13:52 (CET) ==E pëlqej== *I pëlqej shkrimet e juja u lumshin duërt qe nuk lodhen,Zoti fuqi plot u dhasht vollet në pun edhe u shkoft mbar,Passhi jet e përhershme.Tung...--[[Speciale:Kontributet/77.28.236.66|77.28.236.66]] 15 Shtator 2010 16:33 (CEST) Përdoruesi:Rizvan Mesenger rizvan_alili_gv@hotmail.com--pun pun nat e dit për me pa pak drit 15 Shtator 2010 17:34 (CEST) *Më metë fati mu në duar Këtë festë sot ty me ta uruar. Përherë e festofshim Ka do që jemi Shqiptar kem qenë Shqiptar do të mbesim.--pun pun nat e dit për me pa pak drit 17 Nëntor 2010 12:28 (CET) *Ju falimender për Përgjegjen por ishte shum shkurt sigurisht aryeja është koha.Tung --pun pun nat e dit për me pa pak drit 18 Nëntor 2010 12:22 (CET) == Wikilajme == '''Pershendetje! Ju lutem redaktuesve te Wikipedia-s te kontribujone sado pak tek test-projekti [[incubator:Wn/sq/Faqja Kryesore|Wikinews Shqip]] ne menyre qe te krijohet. Per momentin ka vetem [http://toolserver.org/~pathoschild/catanalysis/?cat=0&title=wn/sq&wiki=incubatorwiki_p 2 redaktues] por per tu krijuar duhet te kete me shume.''' --[[Përdoruesi:Laijmova|Laijmova]] 24 Nëntor 2010 17:51 (CET) == Urime == Urime dita e Allfabetit ... --[[Speciale:Kontributet/77.28.232.199|77.28.232.199]] 22 nëntor 2012 21:45 (CET) ==Article request== Hi Kurreshtja! Would you be willing to write a short stub about the [[:en:School District of Philadelphia]] in Albanian? The district's Albanian language pages are at http://webgui.phila.k12.pa.us/offices/l/language/albanian/ Philadelphia has a large Albanian population, so there would be interest in this article. Thank you [[Përdoruesi:WhisperToMe|WhisperToMe]] 25 dhjetor 2011 19:15 (CET) == Ftesë për pjesëmarrje në diskutimin mbi heqjen arbitrare të referencave mbi dënimet me vdekje të [[Kristaq Rama]] == Ju lutem ndiqeni pak debatin tek Kuvendi(http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Diskutim_mbi_referencat_e_d.C3.ABnimeve_me_vdekje_nga_Kristaq_Rama). Po bëhen disa veprime absurde e arbitrare. Me respekt!--[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|<span style="background-color:olive"> '''Mr. Pseudo''' </span>]] [[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo |'''diskuto''']] 26 shkurt 2013 00:17 (CET) 3ka5seimegwoer80tdf78xmadxzdhwq 0 77306 2976425 2943607 2026-05-02T19:56:51Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976425 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Magic4 | image = | caption = Magic4 (Entela, Marsel, Vanina dhe Frensi) | landscape = yes | background = group_or_band | origin = [[Tiranë]], [[Shqipëri]] | genre = {{flatlist| [[Pop music|Pop]] [[Dance-pop]] [[Folk music|Folk]] }} | years_active = 2007–sot | label = Fole Publishing | associated_acts = {{hlist|[[Pirro Çako]]|[[Edlir Begolli]]|[[Artjola Toska]]|[[Sabri Fejzullahu]]}} | current_members = {{hlist|[[Marsel Zadrima]]|[[Frensi Zadrima]]|[[Entela Zadrima]]|[[Vanina Çala]]}} | occupation = Grup muzikor | website = [https://www.instagram.com/magic4official/ Instagram zyrtar] }} '''Magic4''' (i njohur gjithashtu si '''Magic 4''', '''M4''' ose '''Magic Four''') është një grup shqiptar i muzikës [[pop]] dhe [[folk-pop]], i formuar në [[Tiranë]] në vitin 2007. Grupi përbëhet nga dy vëllezërit '''[[Marsel Zadrima]]''' dhe '''[[Frensi Zadrima]]''', si dhe bashkëshortet e tyre, '''[[Entela Zadrima]]''' dhe '''[[Vanina Çala]]'''.<ref>{{cite web|title=Magic 4, grupi i vëllezërve dhe kunatave që i bashkoi muzika|url=https://abcnews.al/magic-4-grupi-i-vellezerve-dhe-kunatave-qe-i-bashkoi-muzika/|website=ABC News Albania|access-date=16 korrik 2025|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|title=Magic 4, grupi i vëllezërve dhe kunatave që i bashkoi muzika|url=https://vloranews.al/magic-4-grupi-i-vellezerve-dhe-kunatave-qe-i-bashkoi-muzika/|website=Vlora News|date=30 shtator 2019|access-date=16 korrik 2025|language=sq}}</ref> == Historia == === Formimi dhe vitet e para (2007–2008) === Magic4 u krijua në maj të vitit 2007 në Tiranë, në një periudhë kur performancat live të muzikës shqiptare ishin të kufizuara në skenën e klubeve. Me ndihmën e muzikantit '''[[Robert Radoja]]''', grupi përgatiti bazat instrumentale për versionet karaoke dhe nisi të interpretonte në klubin '''Chardonnay'''. Koncepti i performancave live mbi baza orkestrale dhe ndërveprimi me publikun rezultoi i suksesshëm dhe i tërhoqi vëmendjen e publikut të rinisë urbane të Tiranës. === Bashkëpunimet dhe aktivitetet në klubet e Tiranës (2008–2014) === Në vitet pasuese, grupi u bë i njohur në ambientet e natës të kryeqytetit dhe bashkëpunoi me kompozitorë shqiptarë si [[Pirro Çako]], [[Flori Mumajesi]], [[Adi Hila]], [[Dr. Flori]] dhe [[Françesk Radi]]. Gjatë kësaj kohe, Magic4 ishin artistë rezidentë në disa lokale të njohura të Tiranës, përfshirë: * '''Chardonnay''' (2007–2008) * '''McMariot''' (2008–2011) * '''Blackstone Club''' (2011–2014) Këto vite shënuan kalimin e grupit drejt një aktiviteti më të qëndrueshëm dhe një repertori më të gjerë muzikor. === Periudha profesionale dhe publikimet origjinale (2014–2020) === Nga viti 2014, Magic4 kaluan nga formatet karaoke në performanca të plota live me orkestrime profesionale. Ata ishin rezidentë në '''Tabu Club''' deri në vitin 2020 dhe nisën publikimin e materialeve origjinale në bashkëpunim me [[Pirro Çako]] dhe [[Edlir Begolli]].<ref>{{cite web|title=Viti i ri në Tiranë – flet menaxherja e klubit të famshëm, ja sekretet e jetës së natës|url=https://revistawho.com/viti-i-ri-ne-tirane-flet-menaxherja-e-klubit-te-famshem-ja-sekretet-e-jetes-se-nates-ju-tregoj-punen-qe-fshihet-pas/|website=Revista Who|date=27 dhjetor 2016|access-date=16 korrik 2025|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Pandemia dhe aktivitetet e fundit (2020–sot) === Gjatë [[pandemia e COVID-19|pandemisë së COVID-19]] aktivitetet muzikore të grupit u pezulluan përkohësisht, por pas vitit 2021 ata rifilluan me performanca në ambiente të ndryshme në Tiranë. Nga 2021 deri në 2024 ishin pjesë e '''Magic Club''', ndërsa që prej 2024 performojnë në '''Escape Premium Club'''.<ref>{{cite web|title=Magic4, grupi me dy vëllezër e dy kunata pas klipit të Dhërmiut gati për hitin e dimrit|url=https://story.al/magic-4-grupi-me-dy-vellezer-e-dy-kunata-pas-klipit-te-dhermiut-gati-per-hit-in-e-dimrit/|website=Story.al|date=30 shtator 2020|access-date=16 korrik 2025|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Diskografia == * '''Aisha Dashnia''' (2018) – me [[Sabri Fejzullahu]] * '''Koka Ty Ta Boni''' (2019) – me [[Artjola Toska]] * '''Hape Telefonin''' (2019) – muzika: [[Pirro Çako]]; teksti: Marsel Zadrima * '''Unë Po Vdes Për Ty''' (2022) – muzika: [[Edlir Begolli]]; teksti: Marsel Zadrima * '''Në Ajër Më Le''' (2025) – me Klement; muzika: [[Pirro Çako]]; teksti: Marsel Zadrima == Televizioni dhe media == Magic4 janë shfaqur në: * ''E Diell'' – [[Top Channel]] (2022)<ref>{{cite web|title=Magic4 – kolazh me këngë popullore, E Diell 13/11/2022|url=https://top-channel.tv/video/magic-4-kolazh-me-kenge-popullore-e-diell-13-11-2022/|website=Top Channel|date=13 nëntor 2022|language=sq}}</ref> * ''Zonë e Lirë'' – [[TV Klan]] (2018)<ref>{{cite web|title=Zonë e Lirë – emisioni 616|url=https://tvklan.al/zone-e-lire-emisioni-616|website=TV Klan|date=26 maj 2018|language=sq}}</ref> * ''Rudina'' – [[TV Klan]] (2019)<ref>{{cite web|title=Rudina – Emisioni 30 Shtator 2019|url=https://tvklan.al/rudina-emisioni-30-shtator-2019|website=TV Klan|date=30 shtator 2019|language=sq}}</ref> * ''Syri TV'' – intervistë e dedikuar (2020)<ref>{{cite web|title=Magic4 – intervistë në Syri TV|url=https://www.youtube.com/watch?v=TXsD61qRwNE|website=Syri TV|date=13 korrik 2020|language=sq}}</ref> * ''Portokalli'' – [[Top Channel]] (2024)<ref>{{cite web|title=Magic4 në Portokalli|url=https://www.youtube.com/watch?v=xDE7agKKEHg|website=Top Channel|date=2024|language=sq}}</ref> * ''Klanifornia'' – [[TV Klan]] (2024)<ref>{{cite web|title=Magic4 në Klanifornia|url=https://www.youtube.com/watch?v=nrP_tjGli6E|website=TV Klan|date=2024|language=sq}}</ref> == Prania në media == Media shqiptare si [[TV Klan]], [[Top Channel]] dhe [[ABC News Albania]] kanë raportuar për aktivitetet e grupit në skenën muzikore dhe kontributin e tyre në performancat live në klubet e Tiranës.<ref>{{cite web|title=Magic4, grupi me dy vëllezër e dy kunata pas klipit të Dhërmiut gati për hitin e dimrit|url=https://story.al/magic-4-grupi-me-dy-vellezer-e-dy-kunata-pas-klipit-te-dhermiut-gati-per-hit-in-e-dimrit/|website=Story.al|access-date=16 korrik 2025|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://www.instagram.com/magic4official/ Instagram zyrtar] * [https://www.youtube.com/@MAGIC4 YouTube zyrtar] * [https://open.spotify.com/artist/2Ecul4DLvKwclp7svCGMm2 Spotify] * [https://music.apple.com/us/artist/magic-4/1464596706 Apple Music] * [https://www.deezer.com/en/artist/65923792 Deezer] * [https://music.youtube.com/channel/UCnCuCuU4Id-7UkQauP3GcPw YouTube Music] * [https://www.youtube.com/watch?v=NxONXswgSjU ''Në Ajër Më Lë'' – videoklip zyrtar] * [https://www.youtube.com/watch?v=xDE7agKKEHg ''Unë Po Vdes Për Ty'' – videoklip zyrtar] * [https://www.youtube.com/watch?v=TXsD61qRwNE Intervistë në Syri TV] [[Kategoria:Tiranë]] [[Kategoria:Grupe muzikore shqiptare]] [[Kategoria:Pop muzikantë]] dkhivqva8rny7mgsl96voz0nj9pxl4x 0 78237 2976368 2943682 2026-05-02T16:30:05Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976368 wikitext text/x-wiki Lista e mëposhtme krijon një përmbledhje të dy prodhuesve kryesorë të mineraleve të ndryshme (dhe qymyrit, i cili në përgjithësi nuk konsiderohet mineral). == Përmbledhje == === Lëndët djegëse fosile === {| class="wikitable" align="center" ! Fossil fuel ! Largest producer ! Second largest producer ! Complete list |- | [[Coal]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.bp.com/content/dam/bp/en/corporate/excel/energy-economics/statistical-review-2017/bp-statistical-review-of-world-energy-2017-underpinning-data.xlsx|title=Statistical Review of World Energy 2017}}</ref> | {{flag|China}} | {{flag|India}} | [[List of countries by coal production]] |- | [[Natural gas]]<ref>{{Cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20130616021045/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas - production|publisher=[[CIA]]|access-date=2024-06-20|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|archive-date=2013-06-16}}</ref> | {{flag|United States}} | {{flag|Russia}} | [[List of countries by natural gas production]] |- | [[Petroleum]] |{{flag|United States}} |{{flag|Russia}} | [[List of countries by oil production]] |} === Karburant bërthamor === {| class="wikitable" align="center" |- ! Nuclear fuel ! Largest producer ! Second largest producer ! Complete list |- | [[Uranium]] | {{flagicon|Kazakhstan}} [[Kazakhstan]] | {{flagicon|Canada}} [[Canada]] | [[List of countries by uranium production]] |- | [[Thorium]]<ref>{{Cite web|url=http://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/TE_1450_web.pdf|title=Thorium fuel cycle — Potential benefits and challenges|access-date=2024-06-20}}</ref> | {{flag|India}} | {{flag|China}} | [[Occurrence of thorium]] |} === Gurët e çmuar === {| class="wikitable" align="center" |- ! Gem ! Largest producer ! Second largest producer ! Complete list |- | [[Fluorite]]<ref>[http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/statistics/worldStatistics.html World Mineral Production 2009–2013]. [[British_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Mexico}} | [[List of countries by fluorite production]] |- | [[Diamond]]<ref>{{Cite web|url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/diamond/mcs-2017-diamo.pdf|title=Industrial Diamond Statistics and Information|access-date=2024-06-20|publisher=USGS|website=minerals.usgs.gov}}</ref> | {{flag|Russia}} | {{flag|Botswana}} | [[List of countries by diamond production]] |} === Metale === {| class="wikitable" align="center" |- ! Metal ! Largest producer ! Second largest producer |- | [[Aluminium]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/aluminum/mcs-2015-alumi.pdf Aluminum]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|India}} |- | [[Bismuth]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/bismuth/mcs-2015-bismu.pdf Bismuth]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Vietnam}} |- | [[Copper]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/copper/mcs-2015-coppe.pdf Copper]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|Chile}} | {{flag|Peru}} |- | [[Chromium]]<ref>[https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2020/mcs2020-chromium.pdf Chromium]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 14 Sep 2020.</ref> | {{flag|South Africa}} | {{flag|Turkey}} |- | [[Gold]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/gold/mcs-2015-gold.pdf Gold]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Australia}} |- | [[Iron ore]]<ref name="usgs2017">{{cite web|url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/iron_ore/mcs-2017-feore.pdf|title=Mineral Commodity Summaries 2017|publisher=U.S. Geological Survey|access-date=24 shtator 2017}}</ref> | {{flag|Australia}} | {{flag|China}} |- | [[Lithium]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/lithium/mcs-2015-lithi.pdf Lithium]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|Australia}} | {{flag|Chile}} |- |[[Magnesium]] |{{flag|China}} |{{flag|Russia}} |- | [[Manganese]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/manganese/mcs-2015-manga.pdf Manganese]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|South Africa}} | {{flag|China}} |- | [[Mercury (element)|Mercury]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/mercury/mcs-2017-mercu.pdf Mercury]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 28 December 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Mexico}} |- | [[Nickel]]<ref name="USGSCS2019">{{cite web|first=Peter H.|last=Kuck|publisher=United States Geological Survey|title=Mineral Commodity Summaries 2019: Nickel|url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nickel/mcs-2019-nicke.pdf|access-date=18 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190421125020/https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/nickel/mcs-2019-nicke.pdf|archive-date=21 prill 2019|url-status=live}}</ref> | {{flag|Indonesia}} | {{flag|Philippines}} |- | [[Niobium]]<ref name="usgs2015">{{cite web|url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/niobium/colummcs07.pdf|title=Mineral Commodity Summaries 2017|publisher=U.S. Geological Survey|access-date=24 shtator 2017}}</ref> | {{flag|Brazil}} | {{flag|Canada}} |- | [[Palladium]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/platinum/mcs-2015-plati.pdf Palladium]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|Russia}} | {{flag|South Africa}} |- | [[Platinum]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/platinum/mcs-2015-plati.pdf Platinum]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|South Africa}} | {{flag|Russia}} |- | [[Silver]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/silver/mcs-2015-silve.pdf Silver]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|Mexico}} | {{flag|China}} |- | [[Tin]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/tin/mcs-2015-tin.pdf Tin]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Indonesia}} |- | [[Titanium]]<ref>[https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/mcs-2015-timin.pdf Titanium]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 8 October 2015.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Japan}} |- | [[Vanadium]]<ref>[https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2021/mcs2021-vanadium.pdf Vanadium]. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 25 June 2021.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Russia}} |- | [[Zinc]]<ref>[https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2020/mcs2020-zinc.pdf Zinc], p. 2. [[United_States_Geological_Survey]]. Retrieved 18 October 2020.</ref> | {{flag|China}} | {{flag|Peru}} |} == Metalet == === Alumin === Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit primar të aluminit. Alumini primar prodhohet nga oksidi i aluminit i cili merret nga boksiti dhe përjashton aluminin e ricikluar. {| class="wikitable sortable static-row-numbers sort-under col1left" style="text-align:right;" |+Lista e vendeve sipas prodhimit primar të aluminit në mijëra ton (2022–24)<ref name=":1">{{Cite web|title=World mineral statistics data|url=https://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/statistics/world-mineral-statistics/world-mineral-statistics-data-download/world-mineral-statistics-data/|access-date=2025-09-16|website=MineralsUK|language=en-GB}}</ref> |- class="static-row-header" ! rowspan="2" scope="col" |Country ! rowspan="2" scope="col" data-sort-type="number" |Primary<br>aluminium<ref name=":2">{{Cite journal|title=USGS Minerals Information: Mineral Commodity Summaries|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-aluminum.pdf|language=en|access-date=2025-04-26|website=minerals.usgs.gov}}</ref> ! rowspan="2" data-sort-type="number" |Aluminium<br>oxide<ref name=":3">{{Cite web|date=prill 2025|title=World Alumina Refinery and Bauxite Mine Production and Bauxite Reserves|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-bauxite-alumina.pdf|access-date=26 prill 2025|website=usgs.gov}}</ref> ! colspan="2" |Bauxite<ref name=":3" /> |- class="static-row-header" ! data-sort-type="number" | Production ! data-sort-type="number" | Reserves |- class="static-row-header sorttop" style="font-weight:bold;" |{{noflag}}World |72,000 |142,000 |450,000 |29,000,000 |- class="static-row-header" |''{{noflag}}Other countries'' |– |1,500 |5,700 |5,300,000 |- |{{flaglist|China}} |43,000 |84,000 |93,000 |680,000 |- |{{flaglist|India}} |4,200 |7,600 |25,000 |650,000 |- |{{flaglist|Russia}} |3,800 |2,900 |6,300 |480,000 |- |{{flaglist|Canada}} |3,300 |1,500 |– |– |- |{{flaglist|United Arab Emirates}} |2,700 |2,400 |– |– |- |{{flaglist|Bahrain}} |1,600 |– |– |– |- |{{flaglist|Australia}} |1,500 |18,000 |100,000 |3,500,000 |- |{{flaglist|Norway}} |1,300 |– |– |– |- |{{flaglist|Brazil}} |1,100 |11,000 |33,000 |2,700,000 |- |{{flaglist|Malaysia}} |870 |– |130 |– |- |{{flaglist|Iceland}} |780 |– |– |– |- |{{flaglist|Saudi Arabia}} |776 |1,800 |5,800 |180,000 |- |{{flaglist|South Africa}} |718 |– |– |– |- |{{flaglist|United States}} |670 |720 |13.9 |– |- |{{flaglist|Iran}} |632 |– |1,000 |– |- |{{flaglist|Qatar}} |638 |– |– |– |- |{{flaglist|Mozambique}} |576 |– |14.6 |– |- |{{flaglist|France}} |410 |– |118 |– |- |{{flaglist|Argentina}} |400 |– |– |– |- |{{flaglist|Oman}} |395 |– |– |– |- |{{flaglist|Germany}} |341 |960 |– |– |- |{{flaglist|New Zealand}} |334 |– |– |– |- |{{flaglist|Egypt}} |260 |– |– |– |- |{{flaglist|Kazakhstan}} |259 |1,400 |4,900 |280,000 |- |{{flaglist|Indonesia}} |224 |1,300 |32,000 |2,800,000 |- |{{flaglist|Romania}} |191 |– |– |– |- |{{flaglist|Greece}} |187 |860 |1,200 |– |- |{{flaglist|Sweden}} |120 |– |– |– |- |{{Flag|Turkey}} |82.0 |320 |3,200 |69,000 |- |{{flaglist|Slovakia}} |71.9 |– |– |– |- |{{Flag|Cameroon}} |62.8 |– |– |– |- |{{Flag|Tajikistan}} |62.0 |– |– |– |- |{{Flag|Ghana}} |55.6 |– |773 |– |- |{{Flag|Netherlands}} |45.0 |– |– |– |- |{{Flag|Montenegro}} |43.2 |– |442 |– |- |{{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |37.8 |– |700 |– |- |{{Flag|Azerbaijan}} |33.5 |– |– |– |- |{{Flag|United Kingdom}} |31.3 |– |– |– |- |{{Flag|Slovenia}} |19.2 |– |– |– |- |{{flaglist|Venezuela}} |8.4 |– |– |– |- |{{Flag|Ireland}} |– |1,600 |– |– |- |{{Flag|Jamaica}} |– |1,500 |6,100 |2,000,000 |- |{{Flag|Vietnam}} |– |1,500 |4,200 |3,100,000 |- |{{Flag|Spain}} |– |820 |– |– |- |{{flaglist|Guinea}} |– |300 |130,000 |7,400,000 |- |{{Flag|Sierra Leone}} |– |– |974 |– |- |{{Flag|Guyana}} |– |– |706 |– |- |{{Flag|Dominican Republic}} |– |– |104 |– |- |{{Flag|Pakistan}} |– |– |56.3 |– |- |{{Flag|Colombia}} |– |– |48.0 |– |- |{{Flag|Tanzania}} |– |– |40.9 |– |- |{{Flag|Croatia}} |– |– |17.8 |– |} [[File:Top_5_Copper_Producers.png|thumb|200x200px|Production trends in the top five copper-producing countries, 1950-2012]] === Bakër === {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right" |+Lista e vendeve sipas prodhimit të bakrit në ton (2022–24) ! rowspan="2" |Country ! colspan="4" |Production<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Mineral Commodity Summaries 2025 - Copper|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-copper.pdf|access-date=2025-09-16}}</ref> ! rowspan="2" |Reserves |- class="static-row-header" !Total !Mine !Refinery !Smelter |- class="static-row-header" |'''{{Noflag}}World''' |'''70,769,394''' |'''23,000,000''' |'''27,000,000''' |'''20,769,394''' |'''980,000,000''' |- class="static-row-header" |{{Noflag}}''Other countries'' |'''5,200,000''' |2,700,000 |2,500,000 |– |180,000,000 |- |{{flagicon|China}} [[China]] |'''24,190,000''' |1,800,000 |12,000,000 |10,390,000 |41,000,000 |- |{{flagicon|Chile}} [[Chile]] |'''8,312,400''' |5,300,000 |1,900,000 |1,112,400 |190,000,000 |- |{{Flag|Congo (Kinshasa)}} |'''5,964,441''' |3,300,000 |2,500,000 |164,441 |80,000,000 |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |'''3,314,136''' |2,600,000 |390,000 |324,136 |100,000,000 |- |{{flagicon|Russia}} [[Russia]] |'''2,874,500''' |930,000 |960,000 |984,500 |80,000,000 |- |{{Flag|Japan}} |'''2,869,940''' |– |1,600,000 |1,269,940 |– |- |{{flagicon|United States}} [[United States]] |'''2,370,500''' |1,100,000 |890,000 |380,500 |47,000,000 |- |{{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]] |'''1,722,464''' |1,100,000 |350,000 |272,464 |21,000,000 |- |{{flagicon|Australia}} [[Australia]] |'''1,650,300''' |800,000 |460,000 |390,300 |100,000,000 |- |{{Flag|Zambia}} |'''1,621,544''' |680,000 |170,000 |771,544 |21,000,000 |- |{{Flag|Poland}} |'''1,560,724''' |410,000 |590,000 |560,724 |98,000,000<ref name="money.pl">{{cite web|last1=Kędzierski|first1=Robert|title=Ceny miedzi biją rekordy. Polska ma wielkie złoża, ale jest jeden problem|url=https://www.money.pl/gospodarka/ceny-miedzi-bija-rekordy-polska-ma-wielkie-zloza-ale-jest-jeden-problem-7216105966860960a.html|access-date=29 tetor 2025}}</ref> |- |{{flagicon|Kazakhstan}} [[Kazakhstan]] |'''1,534,704''' |740,000 |470,000 |324,704 |20,000,000 |- |{{flagicon|Mexico}} [[Mexico]] |'''1,335,438''' |700,000 |350,000 |285,438 |53,000,000 |- |{{Flag|South Korea}} |'''1,310,005''' |– |620,000 |690,005 |– |- |{{Flag|Canada}} |'''1,058,600''' |450,000 |320,000 |288,600 |8,300,000 |- |{{Flag|Germany}} |'''994,000''' |– |630,000 |364,000 |– |- |{{Flag|India}} |'''955,003''' |30,000 |510,000 |395,003 |2,200,000 |- |{{Flag|Iran}} |'''874,211''' |344,200 |300,011 |230,000 |– |- |{{Flag|Spain}} |'''621,664''' |128,764 |297,900 |195,000 |– |- |{{Flag|Bulgaria}} |'''606,000''' |67,000 |229,000 |310,000 |– |- |{{Flag|Philippines}} |'''503,283''' |59,500 |258,729 |185,054 |– |- |{{Flag|Sweden}} |'''466,137''' |88,337 |217,800 |160,000 |– |- |{{Flag|Uzbekistan}} |'''445,500''' |148,500 |148,500 |148,500 |– |- |{{Flag|Mongolia}} |'''426,166''' |416,430 |9,736 |– |– |- |{{Flag|Belgium}} |'''377,500''' |– |377,500 |– |– |- |{{Flag|Brazil}} |'''366,253''' |297,653 |8,600 |60,000 |– |- |{{Flag|Panama}} |'''350,438''' |350,438 |– |– |– |- |{{Flag|Turkey}} |'''333,605''' |115,000 |134,600 |84,005 |– |- |{{Flag|Serbia}} |'''258,663''' |203,998 |24,665 |30,000 |– |- |{{Flag|Tanzania}} |'''233,000''' |118,000 |– |115,000 |– |- |{{Flag|Finland}} |'''180,850''' |27,553 |18,094 |135,203 |– |- |{{Flag|Austria}} |'''167,003''' |– |107,000 |60,003 |– |- |{{Flag|Ecuador}} |'''120,000''' |120,000 |– |– |– |- |{{Flag|Saudi Arabia}} |'''75,000''' |75,000 |– |– |– |- |{{Flag|Vietnam}} |'''74,709''' |34,709 |20,000 |20,000 |– |- |{{Flag|Armenia}} |'''66,132''' |66,132 |– |– |– |- |{{Flag|Laos}} |'''50,370''' |43,766 |6,604 |– |– |- |{{Flag|South Africa}} |'''49,194''' |49,194 |– |– |– |- |{{Flag|Botswana}} |'''44,269''' |44,269 |– |– |– |- |{{Flag|Namibia}} |'''39,266''' |2,036 |– |37,230 |– |- |{{Flag|Norway}} |'''36,950''' |– |18,475 |18,475 |– |- |{{Flag|Portugal}} |'''32,098''' |32,098 |– |– |– |- |{{Flag|Pakistan}} |'''28,571''' |16,346 |– |12,225 |– |- |{{Flag|Morocco}} |'''28,000''' |28,000 |– |– |– |- |{{Flag|Eritrea}} |'''17,098''' |17,098 |– |– |– |- |{{Flag|Argentina}} |'''14,000''' |– |14,000 |– |– |- |{{Flag|Mauritania}} |'''13,313''' |13,313 |– |– |– |- |{{Flag|Romania}} |'''11,600''' |11,600 |– |– |– |- |{{Flag|Zimbabwe}} |'''10,168''' |10,168 |– |– |– |- |{{Flag|Italy}} |'''9,900''' |– |9,900 |– |– |- |{{Flag|Colombia}} |'''7,800''' |7,800 |– |– |– |- |{{Flag|North Macedonia}} |'''7,693''' |7,093 |600 |– |– |- |{{Flag|Kyrgyzstan}} |'''7,500''' |7,500 |– |– |– |- |{{Flag|Georgia}} |'''6,364''' |6,364 |– |– |– |- |{{Flag|Albania}} |'''5,899''' |5,899 |– |– |– |- |{{Flag|Dominican Republic}} |'''5,360''' |5,360 |– |– |– |- |{{Flag|Bolivia}} |'''5,008''' |3,608 |1,400 |– |– |- |{{Flag|Egypt}} |'''4,000''' |– |4,000 |– |– |- |{{Flag|Azerbaijan}} |'''2,516''' |2,516 |– |– |– |- |{{Flag|Ukraine}} |'''2,400''' |– |2,400 |– |– |- |{{Flag|North Korea}} |'''2,000''' |2,000 |– |– |– |- |{{Flag|Tajikistan}} |'''1,206''' |1,206 |– |– |– |- |{{Flag|Slovakia}} |'''30''' |30 |– |0 |– |} [[File:Map_of_gold_production.svg|thumb|250x250px|2012 world gold output (in kilograms)]] [[File:Top_5_Gold_Producers.png|thumb|250x250px|Trends in five of the top seven gold-producing countries]] === Ar === Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit të arit në vitin 2024. Të gjitha shifrat e prodhimit i referohen vetëm prodhimit primar të minierave (domethënë, arit të nxjerrë rishtazi), duke përjashtuar arin e ricikluar. Deri në vitin 2006, Afrika e Jugut ishte prodhuesi më i madh i arit në botë. Në vitin 2007, rritja e prodhimit nga vendet e tjera dhe rënia e prodhimit nga Afrika e Jugut nënkuptonte që Kina u bë prodhuesi më i madh, megjithëse asnjë vend nuk i është afruar shkallës së periudhës së prodhimit maksimal të Afrikës së Jugut gjatë fundit të viteve 1960 dhe fillimit të viteve 1970. Në vitin 1970, Afrika e Jugut prodhoi 995 ton ose 32 milionë ons ar, dy të tretat e prodhimit botëror prej 47.5 milionë ons. {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right" |+Lista e vendeve sipas prodhimit dhe rezervave të arit në ton (2024)<ref name="usgs20252">{{cite web|date=janar 2025|title=Mineral Commodity Summaries 2025: Gold|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-gold.pdf|access-date=21 prill 2025|publisher=U.S. Geological Survey}}</ref> !Country !Gold production !% of total !Reserves !% of total |- class="static-row-header" |{{Noflag}}'''World''' |'''3,300''' |'''100.0''' |'''64,000''' |'''100.0''' |- class="static-row-header" |{{Noflag}}''Other countries'' |780 |23.6 |9,200 |14.4 |- |{{flagdeco|China}} [[Gold mining in China|China]] |380 |11.5 |3,100 |4.8 |- |{{flagdeco|Russia}} [[Mining industry of Russia|Russia]] |310 |9.4 |12,000 |18.8 |- |{{flagdeco|Australia}} [[Mining in Australia|Australia]] |290 |8.8 |12,000 |18.8 |- |{{flagdeco|Canada}} [[Mining in Canada|Canada]] |200 |6.1 |3,200 |5.0 |- |{{flagdeco|United States}} [[Gold mining in the United States|United States]] |160 |4.8 |3,000 |4.7 |- |{{flagdeco|Kazakhstan}} [[Mineral industry of Kazakhstan|Kazakhstan]] |rowspan="3" |130 |rowspan="3" |3.9 |2,300 |3.6 |- |{{flagdeco|Mexico}} [[Mining in Mexico|Mexico]] |1,400 |2.2 |- |{{flagdeco|Ghana}} [[Mining industry of Ghana|Ghana]] |1,000 |1.6 |- |{{flagdeco|Uzbekistan}} [[Economy of Uzbekistan|Uzbekistan]] |120 |3.6 |1,800 |2.8 |- |{{flagdeco|South Africa}} [[Mining industry of South Africa|South Africa]] |rowspan="3" |100 |rowspan="3" |3.0 |5,000 |7.8 |- |{{flagdeco|Indonesia}} [[Economy of Indonesia#Oil and mining|Indonesia]] |3,600 |5.6 |- |{{flagdeco|Peru}} [[Mining industry of Peru|Peru]] |2,500 |3.9 |- |{{Flag|Brazil}} |rowspan="2" |70 |rowspan="2" |2.1 |2,400 |3.8 |- |{{Flag|Mali}} |800 |1.3 |- |{{Flag|Colombia}} |rowspan="3" |60 |rowspan="3" |1.8 |700 |1.1 |- |{{Flag|Tanzania}} |400 |0.6 |- |{{Flag|Burkina Faso}} |– |– |} === Hekur === Kjo është një listë e vendeve sipas prodhimit të xehes së hekurit të nxjerrë në vitin 2024, bazuar në të dhënat e Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së. Shifrat e "xehes së hekurit të përdorshëm" i referohen produktit të xehes së përpunuar të përshtatshëm për prodhimin e çelikut, jo materialit të papërpunuar të nxjerrë. Si të tilla, vendet me xehe të gradës më të ulët si Kina i shfrytëzojnë gjerësisht xehet e magnetitit (zakonisht <30% Fe) për të prodhuar material të gradës së tregut (~60% Fe), duke e bërë prodhimin e tyre të xehes së përdorshëm të duket i krahasueshëm me prodhuesit e gradës së lartë si Australia ose Brazili. Megjithatë, efikasiteti, kostoja dhe ndikimi mjedisor i një përmirësimi të tillë ndryshojnë ndjeshëm. {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right" |+Lista e vendeve sipas prodhimit dhe rezervave të xehes së hekurit (2022–24)<ref name="usgs20253">{{cite web|title=Mineral Commodity Summaries 2025 – Iron Ore|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-iron-ore.pdf|access-date=2025-04-22|publisher=United States Geological Survey}}</ref> ! rowspan="2" |Country ! colspan="3" |Production (thousand tonnes)<ref name=":1" /> ! colspan="2" |Reserves (million tonnes) |- class="static-row-header" ! data-sort-type="number" |Usable<br>iron ore !Pig<br>iron<ref name="worldsteel2024">{{cite web|title=World Steel in Figures 2024|url=https://worldsteel.org/wp-content/uploads/World-Steel-in-Figures-2024.pdf|access-date=2025-04-22|publisher=World Steel Association|archive-date=21 qershor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621192304/https://worldsteel.org/wp-content/uploads/World-Steel-in-Figures-2024.pdf|url-status=dead}}</ref> !Iron<br>content !Crude<br>ore !Iron<br>content |- class="static-row-header" |'''{{noflag}}World''' |'''2,500,000''' |'''≈ 1,366,000''' |'''1,600,000''' |'''200,000''' |'''88,000''' |- class="static-row-header" |{{Noflag}}''Other countries'' |≈ 13,450 |– |37,000 |17,000 |8,500 |- |{{flagicon|Australia}} [[Australia]] |930,000 |3,700 |580,000 |58,000 |27,000 |- |{{flagicon|Brazil}} [[Brazil]] |440,000 |25,700 |280,000 |34,000 |15,000 |- |{{flagicon|China}} [[China]] |270,000 |871,000 |170,000 |20,000 |6,900 |- |{{flagicon|India}} [[India]] |270,000 |86,300 |170,000 |5,500 |3,400 |- |{{flagicon|Russia}} [[Russia]] |91,000 |54,600 |53,000 |35,000 |14,000 |- |{{flagicon|Iran}} [[Iran]] |90,000 |36,400 |59,000 |3,800 |1,500 |- |{{flagicon|South Africa}} [[South Africa]] |66,000 |2,600 |42,000 |930 |590 |- |{{flagicon|Japan}} [[Japan]] |– |63,000 |– |– |– |- |{{flagicon|Canada}} [[Canada]] |54,000 |7,300 |32,000 |6,000 |2,300 |- |{{flagicon|United States}} [[United States]] |48,000 |20,600 |30,000 |3,600 |2,300 |- |{{flagicon|Ukraine}} [[Ukraine]] |42,000 |– |26,000 |6,500 |2,300 |- |{{flagicon|Kazakhstan}} [[Kazakhstan]] |30,000 |– |9,200 |2,500 |900 |- |{{flagicon|Sweden}} [[Sweden]] |28,000 |2,900 |20,000 |1,300 |600 |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |21,000 |– |14,000 |2,600 |1,500 |- |{{flagicon|Chile}} [[Chile]] |18,000 |581 |11,000 |– |– |- |{{flagicon|Turkey}} [[Turkey]] |18,000 |9,100 |11,000 |150 |99 |- |{{flagicon|Mauritania}} [[Mauritania]] |15,000 |– |9,400 |– |– |- |{{Flag|Taiwan}} |– |13,400 |– |– |– |- |{{Flag|France}} |– |8,200 |– |– |– |- |{{flagicon|Mexico}} [[Mexico]] |8,000 |8,428 |5,000 |– |– |- |{{Flag|Mongolia}} |7,660 |– |– |– |– |- |{{Flag|Saudi Arabia}} |– |6,700 |– |– |– |- |{{Flag|Netherlands}} |– |5,500 |– |– |– |- |{{Flag|Liberia}} |5,000 |– |– |– |– |- |{{Flag|United Kingdom}} |– |4,779 |– |– |– |- |{{Flag|Malaysia}} |4,912 |800 |– |– |– |- |{{Flag|Sierra Leone}} |4,370 |– |– |– |– |- |{{Flag|New Zealand}} |4,000 |600 |– |– |– |- |{{Flag|Slovakia}} |– |4,000 |– |– |– |- |{{Flag|Indonesia}} |3,500 |3,000 |– |– |– |- |{{Flag|Italy}} |– |3,500 |– |– |– |- |{{Flag|Argentina}} |– |3,494 |– |– |– |- |{{Flag|Czech Republic}} |– |3,400 |– |– |– |- |{{Flag|Spain}} |– |3,400 |– |– |– |- |{{Flag|Austria}} |3,237 |5,800 |– |– |– |- |{{Flag|Poland}} |– |3,089 |– |– |– |- |{{Flag|North Korea}} |3,000 |150 |– |– |– |- |{{Flag|Finland}} |– |1,900 |– |– |– |- |{{Flag|Vietnam}} |1,843 |10,000 |– |– |– |- |{{Flag|Norway}} |1,800 |70 |– |– |– |- |{{Flag|Oman}} |– |1,800 |– |– |– |- |{{Flag|Laos}} |1,795 |– |– |– |– |- |{{Flag|Trinidad and Tobago}} |– |1,700 |– |– |– |- |{{Flag|Qatar}} |– |1,600 |– |– |– |- |{{Flag|Bahrain}} |– |1,500 |– |– |– |- |{{Flag|Romania}} |– |1,500 |– |– |– |- |{{Flag|Serbia}} |– |1,500 |– |– |– |- |{{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |1,286 |757 |– |– |– |- |{{Flag|Libya}} |– |1,100 |– |– |– |- |{{Flag|Venezuela}} |1,000 |277 |– |– |– |- |{{Flag|Albania}} |– |809 |– |– |– |- |{{Flag|Algeria}} |750 |3,900 |– |– |– |- |{{Flag|Pakistan}} |617 |– |– |– |– |- |{{Flag|Hungary}} |– |500 |– |– |– |- |{{Flag|Colombia}} |498 |213 |– |– |– |- |{{Flag|Germany}} |470 |23,600 |– |– |– |- |{{Flag|South Korea}} |434 |45,200 |– |– |– |- |{{Flag|Bolivia}} |372 |– |– |– |– |- |{{Flag|Guinea}} |304 |– |– |– |– |- |{{Flag|Tunisia}} |260 |– |– |– |– |- |{{Flag|Thailand}} |190 |– |– |– |– |- |{{Flag|Uganda}} |103 |– |– |– |– |- |{{Flag|Philippines}} |75.77 |– |– |– |– |- |{{Flag|Morocco}} |50.00 |– |– |– |– |- |{{Flag|Paraguay}} |– |40 |– |– |– |- |{{Flag|Egypt}} |12.00 |6,000 |– |– |– |- |{{Flag|Nigeria}} |5.00 |– |– |– |– |- |{{Flag|Bhutan}} |3.49 |– |– |– |– |- |{{Flag|Malawi}} |0.98 |– |– |– |– |- |{{Flag|Guatemala}} |0.06 |– |– |– |– |} === Nikel === {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right" |+Lista e vendeve sipas prodhimit të nikelit në ton<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Mineral Commodity Summaries 2025 - Nickel|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-nickel.pdf}}</ref> ! rowspan="2" |Country ! colspan="2" |Production ! rowspan="2" |Reserves ! rowspan="2" |Year |- class="static-row-header" !Mine !Smelter /<br>refinery |- class="sorttop static-row-header" |'''{{noflag}} World''' |'''3,700,000''' |'''3,200,000''' |'''130,000,000''' |'''2024''' |- |{{flag|Indonesia}} |2,200,000 |1,225,090 |55,000,000 |2022/24 |- |{{flag|Philippines}} |330,000 |– |4,800,000 |2024 |- |{{flag|Russia}} |210,000 |143,000 |8,300,000 |2022/24 |- |{{flag|Canada}} |190,000 |143,266 |2,200,000 |2022/24 |- |{{Flag|Japan}} |– |147,600 |– |2022 |- |{{flag|China}} |120,000 |850,000 |4,400,000 |2022/24 |- |{{flag|Australia}} |110,000 |96,500 |24,000,000 |2022/24 |- |{{flag|New Caledonia}} |110,000 |66,220 |7,100,000 |2022/24 |- |{{flag|Brazil}} |77,000 |63,400 |16,000,000 |2022/24 |- |{{Flag|Guatemala}} |48,200 |18,000 |– |2022 |- |{{Flag|Colombia}} |46,400 |41,816 |– |2022 |- |{{Flag|Finland}} |44,921 |91,466 |– |2022 |- |{{Flag|South Korea}} |– |43,500 |– |2022 |- |{{Flag|Cuba}} |42,800 |13,700 |– |2022 |- |{{Flag|Madagascar}} |35,737 |35,737 |– |2022 |- |{{Flag|Papua New Guinea}} |34,302 |– |– |2022 |- |{{Flag|United Kingdom}} |– |33,384 |– |2022 |- |{{Flag|Dominican Republic}} |29,223 |27,610 |– |2022 |- |{{Flag|South Africa}} |29,033 |40,000 |– |2022 |- |{{Flag|Ivory Coast}} |24,500 |– |– |2022 |- |{{Flag|Turkey}} |14,535 |– |– |2022 |- |{{Flag|Zimbabwe}} |13,753 |– |– |2022 |- |{{Flag|Myanmar}} |10,000 |10,000 |– |2022 |- |{{Flag|North Macedonia}} |– |8,400 |– |2022 |- |{{flag|United States}} |8,000 |– |310,000 |2024 |- |{{Flag|Ukraine}} |– |7,400 |– |2022 |- |{{Flag|Zambia}} |4,059 |– |– |2022 |- |{{Flag|Greece}} |1,700 |1,400 |– |2022 |- |{{Flag|Albania}} |1,574 |– |– |2022 |- |{{Flag|Cyprus}} |– |953 |– |2022 |- |{{Flag|Poland}} |830 |– |– |2022 |- |{{Flag|Austria}} |– |700 |– |2022 |- |{{Flag|Kosovo}} |387 |– |– |2022 |- |{{Flag|Norway}} |200 |81,898 |– |2022 |- |{{Flag|Morocco}} |200 |100 |– |2022 |} === Argjend === {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right" |+Lista e vendeve sipas prodhimit të argjendit në ton<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Mineral Commodity Summaries 2025 - Silver|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-silver.pdf|access-date=2025-09-18}}</ref> !Country !Production !Reserves !Year |- class="static-row-header" |'''{{noflag}}World''' |'''25,790''' |'''640,000''' |'''2024''' |- class="static-row-header" |{{noflag}}''Other countries'' |566 |57,000 |2022/24 |- |{{flagicon|Mexico}} [[Mexico]] |6,300 |37,000 |2024 |- |{{flagicon|China}} [[China]] |3,300 |70,000 |2024 |- |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |3,100 |140,000 |2024 |- |{{flagicon|Chile}} [[Chile]] |1,200 |26,000 |2024 |- |{{flagicon|Poland}} [[Poland]] |1,300 |61,000 |2024 |- |{{flagicon|Australia}} [[Australia]] |1,000 |94,000 |2024 |- |{{flagicon|Bolivia}} [[Bolivia]] |1,300 |22,000 |2024 |- |{{flagicon|Russia}} [[Russia]] |1,200 |92,000 |2024 |- |{{flagicon|United States}} [[United States]] |1,100 |23,000 |2024 |- |{{flagicon|Kazakhstan}} [[Kazakhstan]] |1,000 |– |2024 |- |{{flagicon|Argentina}} [[Argentina]] |800 |6,500 |2024 |- |{{flagicon|India}} [[India]] |800 |8,000 |2024 |- |{{Flag|Sweden}} |400 |– |2024 |- |{{Flag|Canada}} |300 |4,900 |2024 |- |{{Flag|Indonesia}} |299 |– |2022 |- |{{Flag|Uzbekistan}} |218 |– |2022 |- |{{Flag|Morocco}} |200 |– |2022 |- |{{Flag|Turkey}} |143 |– |2022 |- |{{Flag|Panama}} |87.5 |– |2022 |- |{{Flag|Papua New Guinea}} |84.0 |– |2022 |- |{{Flag|Brazil}} |80.0 |– |2022 |- |{{Flag|Portugal}} |78.4 |– |2022 |- |{{Flag|Dominican Republic}} |73.4 |– |2022 |- |{{Flag|Mongolia}} |65.4 |– |2022 |- |{{Flag|Spain}} |58.2 |– |2022 |- |{{Flag|Philippines}} |56.2 |– |2022 |- |{{Flag|Greece}} |50.0 |– |2022 |- |{{Flag|Iran}} |50.0 |– |2022 |- |{{Flag|North Korea}} |50.0 |– |2022 |- |{{Flag|Eritrea}} |49.9 |– |2022 |- |{{Flag|South Africa}} |45.7 |– |2022 |- |{{Flag|Bulgaria}} |38.0 |– |2022 |- |{{Flag|Honduras}} |37.0 |– |2022 |- |{{Flag|Finland}} |36.4 |– |2022 |- |{{Flag|Colombia}} |35.8 |– |2022 |- |{{Flag|Botswana}} |31.2 |– |2022 |- |{{Flag|Georgia}} |22.4 |– |2022 |- |{{Flag|Nicaragua}} |21.6 |– |2022 |- |{{Flag|Laos}} |21.3 |– |2022 |- |{{Flag|Kyrgyzstan}} |20.0 |– |2022 |- |{{Flag|Armenia}} |18.4 |– |2022 |- |{{Flag|Romania}} |18.0 |– |2022 |- |{{Flag|North Macedonia}} |15.0 |– |2022 |- |{{Flag|Tanzania}} |13.6 |– |2022 |- |{{Flag|Azerbaijan}} |12.6 |– |2022 |- |{{Flag|Ivory Coast}} |12.0 |– |2022 |- |{{Flag|Serbia}} |12.0 |– |2022 |- |{{Flag|Tajikistan}} |11.0 |– |2022 |- |{{Flag|Zambia}} |9.0 |– |2022 |- |{{Flag|Burkina Faso}} |7.3 |– |2022 |- |{{Flag|Saudi Arabia}} |7.0 |– |2022 |- |{{Flag|Namibia}} |5.0 |– |2022 |- |{{Flag|South Korea}} |4.4 |– |2022 |- |{{Flag|New Zealand}} |3.9 |– |2022 |- |{{Flag|DR Congo}} |3.4 |– |2022 |- |{{Flag|Mali}} |3.0 |– |2022 |- |{{Flag|Japan}} |2.9 |– |2022 |- |{{Flag|Ireland}} |2.8 |– |2022 |- |{{Flag|Ecuador}} |2.0 |– |2022 |- |{{Flag|Zimbabwe}} |1.5 |– |2022 |- |{{Flag|Senegal}} |1.3 |– |2022 |- |{{Flag|United Kingdom}} |1.3 |– |2022 |- |{{Flag|Ghana}} |1.0 |– |2022 |- |{{Flag|Sudan}} |1.0 |– |2022 |- |{{Flag|Germany}} |0.700 |– |2022 |- |{{Flag|Malaysia}} |0.481 |– |2022 |- |{{Flag|Fiji}} |0.475 |– |2022 |- |{{Flag|Slovakia}} |0.354 |– |2022 |- |{{Flag|Nigeria}} |0.200 |– |2022 |- |{{Flag|Niger}} |0.029 |– |2022 |} === Kallaj === {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right;" |+Lista e vendeve sipas prodhimit të kallajit në ton<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Mineral Commodity Summaries 2025 - Tin|url=https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025-tin.pdf|access-date=2025-09-18}}</ref> |- style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Country ! colspan="2" |Production ! rowspan="2" |Reserves ! rowspan="2" |Year |- class="static-row-header" style="text-align:center;" !Mine !Smelter |- class="static-row-header " style="font-weight:bold;" | {{left}} {{noflag|World}} |300,000 |389,000 |4,200,000 |2022/24 |- class="static-row-header " |{{Noflag}}''Other countries'' |1,800 |– |310,000 |2024 |- | {{flagg|us*eft|China|pref=Natural resources of}} |69,000 |200,500 |1,000,000 |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Indonesia|pref=Natural resources of}} |50,000 |74,000 |– |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Myanmar|pref=Natural resources of}} |34,000 |– |700,000 |2024 |- | {{flagg|us*eft|Peru|pref=Natural resources of}} |31,000 |26,630 |130,000 |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Brazil|pref=Natural resources of}} |29,000 |17,200 |420,000 |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Congo|pref=Natural resources of|the=y}} |25,000 |– |120,000 |2024 |- | {{flagg|us*eft|Bolivia|pref=Natural resources of}} |21,000 |14,834 |400,000 |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Australia|pref=Natural resources of}} |9,900 |106 |620,000 |2022/24 |- |{{Flag|Belgium}} |– |8,200 |– |2022 |- | {{flagg|us*eft|Nigeria|pref=Natural resources of}} |7,000 |– |– |2024 |- | {{flagg|us*eft|Vietnam|pref=Natural resources of}} |6,700 |5,500 |23,000 |2022/24 |- |{{Flag|Poland}} |– |4,275 |– |2022 |- |{{Flag|Taiwan}} |– |4,200 |– |2022 |- | {{flagg|us*eft|Rwanda|pref=Natural resources of}} |3,600 |643 |– |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Malaysia|pref=Natural resources of}} |3,000 |19,385 |– |2022/24 |- | {{flagg|us*eft|Russia|pref=Natural resources of}} |3,000 |2,500 |460,000 |2022/24 |- |{{Flag|Japan}} |– |1,551 |– |2022 |- | {{flagg|us*eft|Laos|pref=Natural resources of}} |1,500 |– |– |2024 |- |{{Flag|Namibia}} |522 |– |– |2022 |- |{{Flag|Tanzania}} |404 |– |– |2022 |- |{{Flag|Spain}} |314 |– |– |2022 |- |{{Flag|Burundi}} |99 |– |– |2022 |- |{{Flag|Thailand}} |84 |9,526 |– |2022 |- |{{Flag|Portugal}} |60 |– |– |2022 |- |{{Flag|Mongolia}} |46 |– |– |2022 |- |{{Flag|India}} |28 |– |– |2022 |} === Zink === {| class="wikitable sortable static-row-numbers col1left" style="text-align:right;" |+Lista e vendeve sipas prodhimit të zinkut në ton<ref>{{Cite web|title=World mineral statistics data|url=https://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/statistics/world-mineral-statistics/world-mineral-statistics-data-download/world-mineral-statistics-data/|access-date=2025-09-18|website=MineralsUK|language=en-GB}}</ref> ! rowspan="2" |Country ! colspan="2" |Production ! rowspan="2" |Reserves ! rowspan="2" |Year |- class="static-row-header" bgcolor="#ececec" !Mine !Slab |- class="static-row-header" |'''''{{Noflag}}World''''' |'''12,000,000''' |'''13,338,278''' |'''230,000,000''' |'''2022/24''' |- class="static-row-header" |''{{noflag|Other countries}}'' |– |– |25,000,000 |2024 |- |{{flag|China}} |4,000,000 |6,358,100 |46,000,000 |2022/24 |- |{{flag|Peru}} |1,300,000 |349,500 |20,000,000 |2022/24 |- |{{flag|Australia}} |1,100,000 |385,029 |64,000,000 |2022/24 |- |{{flag|India}} |860,000 |683,903 |9,800,000 |2022/24 |- |{{flag|United States}} |750,000 |220,000 |9,200,000 |2022/24 |- |{{flag|Mexico}} |700,000 |337,020 |14,000,000 |2022/24 |- |{{Flag|Japan}} |– |516,638 |– |2022 |- |{{flag|Bolivia}} |510,000 |– |– |2024 |- |{{flag|Kazakhstan}} |370,000 |266,300 |7,600,000 |2022/24 |- |{{flag|Russia}} |310,000 |195,000 |29,000,000 |2022/24 |- |{{Flag|Belgium}} |– |260,000 |– |2022 |- |{{flag|Sweden}} |240,000 |– |3,900,000 |2024 |- |{{Flag|Turkey}} |186,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Portugal}} |182,262 |– |– |2022 |- |{{Flag|Norway}} |– |181,139 |– |2022 |- |{{Flag|Netherlands}} |– |180,100 |– |2022 |- |{{Flag|Brazil}} |150,000 |233,700 |– |2022 |- |{{Flag|Iran}} |150,000 |140,000 |– |2022 |- |{{Flag|Eritrea}} |120,529 |– |– |2022 |- |{{flag|South Africa}} |120,000 |– |5,900,000 |2024 |- |{{Flag|Canada}} |116,533 |587,000 |– |2022 |- |{{Flag|Germany}} |– |110,900 |– |2022 |- |{{Flag|France}} |– |109,300 |– |2022 |- |{{Flag|Mongolia}} |103,600 |– |– |2022 |- |{{Flag|Ireland}} |103,300 |– |– |2022 |- |{{Flag|Italy}} |– |96,100 |– |2022 |- |{{Flag|Spain}} |82,963 |505,000 |– |2022 |- |{{Flag|Finland}} |62,433 |294,122 |– |2022 |- |{{Flag|Tajikistan}} |59,056 |– |– |2022 |- |{{Flag|Cuba}} |52,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Pakistan}} |42,349 |– |– |2022 |- |{{Flag|Uzbekistan}} |42,000 |90,000 |– |2022 |- |{{Flag|Namibia}} |40,500 |– |– |2022 |- |{{Flag|Nigeria}} |40,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Morocco}} |35,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|North Macedonia}} |29,625 |– |– |2022 |- |{{Flag|North Korea}} |28,000 |15,000 |– |2022 |- |{{Flag|Honduras}} |25,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Saudi Arabia}} |24,700 |– |– |2022 |- |{{Flag|Chile}} |24,092 |– |– |2022 |- |{{Flag|Burkina Faso}} |23,200 |– |– |2022 |- |{{Flag|Congo}} |20,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Laos}} |18,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Vietnam}} |14,000 |10,000 |– |2022 |- |{{Flag|Bulgaria}} |13,762 |72,527 |– |2022 |- |{{Flag|DR Congo}} |13,578 |– |– |2022 |- |{{Flag|Myanmar}} |12,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Indonesia}} |11,400 |– |– |2022 |- |{{Flag|Greece}} |10,502 |– |– |2022 |- |{{Flag|Montenegro}} |9,038 |– |– |2022 |- |{{Flag|Romania}} |7,000 |– |– |2022 |- |{{Flag|Serbia}} |6,500 |– |– |2022 |- |{{Flag|Poland}} |6,300 |161,900 |– |2022 |- |{{Flag|Armenia}} |5,967 |– |– |2022 |- |{{Flag|Kosovo}} |5,718 |– |– |2022 |- |{{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |5,629 |– |– |2022 |- |{{Flag|Dominican Republic}} |5,485 |– |– |2022 |- |{{Flag|Georgia}} |4,412 |– |– |2022 |- |{{Flag|South Korea}} |3,959 |980,000 |– |2022 |- |{{Flag|Argentina}} |3,893 |– |– |2022 |- |{{Flag|Algeria}} |900 |– |– |2022 |- |{{Flag|Zambia}} |400 |– |– |2022 |- |{{Flag|Slovakia}} |95 |– |– |2022 |} == Shih edhe == * [[Minerali|Mineralet]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Minerale]] 3o3apnylzsuj2viqzky74o6s279zrgn 0 78297 2976686 2928338 2026-05-03T08:43:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976686 wikitext text/x-wiki '''Pal Mëlyshi''' (Serrisht, 15 prill 1926 - [[Lurth|Ujë-Lurth]], 12 prill 1950) ka qenë veprimtar i [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|LANÇ]]-it, partizan me çetën Pukë-Mirditë dhe oficer i [[Sigurimi i Shtetit|Sigurimit]] me pseudonimin "Furtuna". == Biografia == U lind në Serrisht të [[Rrësheni|Rrëshenit]] më 15 prill 1926, i biri i Nikollë Mëlyshit.<ref>{{Cite web|url=https://sot.com.al/dossier/historia-e-pal-m%C3%ABlyshit-dhe-dyshimet-p%C3%ABr-vrasjen-e-tij-n%C3%AB-12-prill-t%C3%AB-vitit-1950|title=Historia e Pal Mëlyshit dhe dyshimet për vrasjen e tij në 12 prill të vitit 1950|date=15 shkurt 2014|accessdate=8 janar 2021|website=sot.com.al|last=Mëlyshi|first=Lekë|language=sq|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203123508/https://sot.com.al/dossier/historia-e-pal-m%C3%ABlyshit-dhe-dyshimet-p%C3%ABr-vrasjen-e-tij-n%C3%AB-12-prill-t%C3%AB-vitit-1950|url-status=dead}}</ref> I ati ishte oficer, duke shërbyer edhe me milicinë fashiste, kundër komunistëve në jug të vendit.<ref>{{Cite web|url=http://www.gazetadita.al/pal-melyshi-cfare-thone-arkivat-sekrete-te-ish-sigurimit-per-agjentin-furtuna/|title=Kush ishte realisht Pal Mëlyshi, sipas dosjes së tij sekrete në ish-Sigurimin e Shtetit|date=17 prill 2016|accessdate=8 janar 2021|language=sq|archive-date=12 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181112021552/http://www.gazetadita.al/pal-melyshi-cfare-thone-arkivat-sekrete-te-ish-sigurimit-per-agjentin-furtuna/|url-status=dead}}</ref> anëtarësuar në Partin Komuniste të Shqipërisë më 1945. Pal Mëlyshi, me pseudonimin “Furtuna”, ishte një nga agjentët më të mirë të Sigurimit të Shtetit. Ai ishte një komunist i flaktë, edhe pse babai i tij ishte detyruar të arratisej pse nuk i përkrahte idetë komuniste. U fut në Sigurim në shtator të vitit 1949 dhe qëndroi deri sa u vra në vitin 1950. == Referime == {{reflist|2}} {{Hero i Popullit|state=collapsed}} [[Kategoria:Partizanë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1927]] [[Kategoria:Vdekje 1950]] [[Kategoria:Njerëz nga Mirdita]] [[Kategoria:Sigurimi i Shtetit]] [[Kategoria:Hero i Popullit]] jekl4uzoj7bj6n1568gfa4u65djalun 0 79318 2976712 2974128 2026-05-03T09:58:55Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-25425-18|~2026-25425-18]]) dhe riktheu versionin 2736226 nga Leutrim.P: Dëmtim i tekstit 2976712 wikitext text/x-wiki {{Bimë |Emri = Shalqini |Pamje = Watermelons.jpg |Mbretëria = Bimë |Nënmbretëria = |Ndarja = Magnoliophyta |Nënndarja = |Klasa = Magnoliopsida |Nënklasa = |Rendi = Cucurbitales |Nënrendi = |Familja = Cucurbitaceae |Nënfamilja = |Fisi = |Gjinia = Citrullus |Nëngjinia = |Lloji = Citrullus lanatus L. }} '''Shalqini''' është një frut që lulëzon dhe ka origjinë nga Afrika Jugore.Ështe bimë vjetore që peshon jo pak dhe ka zakonisht lëkure me ngjyrë të gjelbër kurse në brendi është e kuqe. Shalqini është i mbushur me [[Uji|ujë]] dhe lëndë ushqyese, përmban shumë pak kalori dhe është jashtëzakonisht i freskët. Kultivimi i tij daton që nga mileniumi i II-të në [[Egjipti|Egjipt]] dhe që nga shekulli i X-të në [[India|Indi]] dhe [[Kina|Kinë]].Më vonë u kultivua edhe në Europen Jugore ku edhe sot e kësaj dite është një nga frutat më të pëlqyer në këto vende.Shalqiri është i pasur me [[Vitamina A|vitamin A]] dhe [[Vitamina C|C]].Është gjithashtu i mbushur me ujë dhe lëndë ushqyese, përmban shumë pak kalori dhe është jashtëzakonisht i freskët.Të pish lëngun e tij apo të konsumosh atë, mund të ketë disa përfitime shëndetësore, duke përfshirë presionin e ulët të gjakut,përmirëson ndjeshmërinë e insulinës dhe redukton dhimbjet e muskujve. ===Historia=== Mendohet se origjina e shalqirit është në Afriken Jugore.Në shekullin e XIX-të ,Alphonse de Candolle konstatoi se shalqiri i ka rrënjët në pjesën tropikale të Afrikës. Citrullus colocynthis shpesh konsiderohet të jetë paraardhës i këtij fruti.Mirëpo duke u bazuar në hulumtimet shkencore dhe në DNA e kloroplastit , mendohet se këto dy bimë divergjojnë ndaras nga një paraardhës i përbashkët që njihet si C.ecirrhosus nga Nambia.Ne shekullin e VII-të ka fillu mu kultivu në Indi kurse në shekullin e X-të në Kinë ,që sot njihet si vendi i cili kultivon më së shumti shalqin në tër boten. Mendohet se në [[Europa|Europë]] ka fillu të kultivohet në shekullin e XVII-të. ===Përshkrimi=== Fryti i shalqirit është në formë sferike deri në elipsoide që mund të peshojë nga 5 deri 20&nbsp;kg ,i mbështjellur nga një lëvozhgë të gjelbër të çelur me shirita të gjelbërt të errët, me trashësi nga 2 deri 4&nbsp;cm brenda së cilës ndodhet masa për ushqim në ngjyrë të kuqe të ndezur, por ka edhe shalqinj me ngjyrë të verdhë të çelur. Përmban shumë ujë dhe është i mirë për të sëmurët që vuajnë nga [[veshka]]t ka shije të ëmbël. Në Europë kulticohet më së shumti në vendet si [[Greqia]], [[Shqipëria]], [[Maqedonia]], [[Italia]] dhe [[Spanja]]. [[Figura:Citrullus lanatus (3).JPG|thumb|left|275px|Lulet e sharqinit]] ===Vitaminat dhe Mineralet=== ---- Shalqiri përbëhet kryesisht nga uji (91%) dhe [[Karbohidratet|karbohidrate]] (7.5%). Nuk përmban asnjë proteinë ose yndyrë dhe është shumë i varfër në kalori. Karbohidratet janë kryesisht sheqerna të thjeshta, të tilla si glukozë, fruktoza dhe saharozë. Shalqiri është një burim i dobët i fibrave(0,4 gram për 100 gram). Ky frut është një burim i mirë i [[Mineralet|mineraleve]] ,vitaminës C e shumë vitaminave të tjera dhe përmban : 1.[[Kaliumi|Kalium]]: Mineral që është i rëndësishëm për kontrollin e presionit të gjakut dhe të shëndetit të zemrës. 2.Bakër: Një mineral që është më i bollshem në ushqimet bimore, dhe shpesh mungon në dietën perëndimore. 3.Vitaminë B5: Gjithashtu i njohur si acid Pantothenic. Kjo vitaminë është gjetur në pothuajse të gjitha ushqimet në një farë mase. 4.[[Vitamina A|Vitaminë A]]: Shalqini përmban beta-carotene, e cila është transformuar në vitaminë A në trup. 5.Vitaminë C : Antioxidant thelbësor për shëndetin e lëkurës dhe funksionin imunitar. '''[[Aminoacidet]]''' në shalqi ndihmojnë në prodhimin e oksidit nitrik i cili është një molekulë e gazit e cila mundëson që muskujt e vegjël rreth enëve të gjakut te çlodhen dhe të zgjerohen.Kjo çon në reduktim të tensionit të gjakut.Gjithashtu ndihmon për të reduktuar në masë yndyrën dhe për të përmirësuar ndjeshmërinë e insulinës në individët me diabet tip 2. ===Efekti Negativ=== Shalqini mund të shkaktojë reaksione alergjike apo probleme të tretjes te disa individë.Alergjia nga shalqini është e rrallë, por ajo mund të shkaktojë sindromën gojë-alergji në individë të cilët janë të ndjeshëm ndaj polenit.Simptomet përfshijnë irritim ne buzë dhe fyt, ënjtje e buzëve, gjuhë, fyt, dhe nganjëherë veshët. Shalqini përmban '''FODMAPs''', karbohidratet afat-zinxhir që disa njerëz nuk mund t'i tretin. FODMAPs mund të shkaktojë simptoma të pakëndshme pasi pengon tretjen e ushqimit dhe mund te shkaktoje gazra, dhimbje stomaku, diarre ose kapsllëk. [[Kategoria:Perime]] {{cung}} lpfdndk6uqjg9zgi5dpahbazbk2nafl 0 79330 2976674 2696944 2026-05-03T07:39:52Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976674 wikitext text/x-wiki [[Skeda:NormandySupply edit.jpg|parapamje|LST-të me balona breshërie të zbarkuara, duke shkarkuar furnizime në plazhin Omaha për të dalë nga [[Normandia (rajon)|Normandia]].]] '''Operacioni Overlord''' ishte emri i koduar për '''Betejën e Normandisë''', operacioni aleat që nisi pushtimin e suksesshëm të Evropës Perëndimore të pushtuar nga gjermanët gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Operacioni u nis më 6 qershor 1944 (D-Day) me zbarkimet e Normandisë (Operacioni Neptuni). Një [[Këmbësoria ajrore|sulm ajror]] me 1200 avionë i parapriu një [[Lufta amfibe|sulmi amfib]] që përfshinte më shumë se 5000 anije. Gati 160.000 trupa kaluan [[Kanali i la Manshit|Kanalin Anglez]] më 6 qershor, dhe më shumë se 2 milionë trupa aleate ishin në [[Franca|Francë]] deri në fund të gushtit. Vendimi për të ndërmarrë një pushtim ndër-kanal në 1944 u mor në Konferencën Trident në Uashington në maj 1943. Gjenerali Dwight D. Eisenhower u emërua komandant i Forcave Aleate të Ekspeditës së Shtabit Suprem dhe gjenerali Bernard Montgomery u emërua komandant i Grupit të Ushtrisë së 21-të , e cila përfshinte të gjitha forcat tokësore të përfshira në pushtim. Bregdeti i Normandisë në Francën veriperëndimore u zgjodh si vendi i pushtimit, ku amerikanët u caktuan të zbarkonin në sektorët e koduar Utah dhe Omaha, britanikët në Sword dhe Gold dhe kanadezët në Juno. Për të përmbushur kushtet e pritshme në bregdetin e Normandisë, u zhvillua një teknologji e veçantë, duke përfshirë dy porte artificiale të quajtura portet e Mulberry dhe një sërë tankesh të specializuara me nofkën Hobart's Funnies. Në muajt para pushtimit, aleatët kryen Operacionin Bodyguard, një mashtrim thelbësor ushtarak që përdorte dezinformata elektronike dhe vizuale për të mashtruar gjermanët në lidhje me datën dhe vendndodhjen e zbarkimeve kryesore aleate. Adolf Hitleri vendosi Field Marshall Erwin Rommel në krye të zhvillimit të fortifikimeve përgjatë Murit të Atlantikut të shpallur nga Hitleri në pritje të një pushtimi të Francës. Aleatët nuk arritën të përmbushnin objektivat e tyre për ditën e parë, por fituan një bazë të dobët që ata e zgjeruan gradualisht kur pushtuan portin në Cherbourg më 26 qershor dhe qytetin e Kaenit më 21 korrik. Një kundërsulm i dështuar nga forcat gjermane në përgjigje të përparimeve të aleatëve më 7 gusht la 50,000 ushtarë të Ushtrisë së 7-të Gjermane të bllokuar në xhepin e Falaise deri më 19 gusht. Aleatët nisën një pushtim të dytë nga Deti Mesdhe i Francës jugore (i koduar Operacioni Dragoon) më 15 gusht dhe Çlirimi i Parisit pasoi më 25 gusht. Forcat gjermane u tërhoqën në lindje përtej Seine më 30 gusht 1944, duke shënuar mbylljen e Operacionit Overlord. == Literatura == === në [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] === * Tony Hall (Hrsg.): ''Operation "Overlord"'', Motorbuch Verlag, 2004, ISBN 3-613-02407-1 – Umfassendes Werk internationaler Autoren zu den Aspekten der ''Operation Overlord''. Das Buch ist thematisch gegliedert. * [[Janusz Piekalkiewicz]]: ''Invasion. Frankreich 1944'', München 1979 – Das Buch beschreibt die Geschehnisse der Operation ausführlich, ist gut bebildert und verfügt über Briefwechsel, Originalberichte, Presseberichte etc. * Will Fowler: ''D-Day: The First 24 Hours'', Amber Books Ltd., London 2003, ISBN 3-85492-855-6 – Fowlers Buch beschreibt ausschließlich die Operation Neptune, dies allerdings mit guter Bebilderung und vielen Karten. * Percy E. Schramm (Hrsg.): ''Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht 1944–1945'', Teilband 1, ISBN 3-7637-5933-6 – Kommentierte Ausgabe des Kriegstagebuchs des Oberkommandos der Wehrmacht, insgesamt bestehend aus acht Bänden, von denen sich einer unter anderem mit der Lage an der Westfront im Jahr 1944 beschäftigt. * [[Cornelius Ryan]]: ''Der längste Tag'', S. Mohn, 1960, ISBN B0000BN3AI * Dan Parry: ''D-Day'', Vgs Verlagsgesellschaft: Köln, 2004, ISBN 3-8025-1618-4 * Dan van der Vat: ''D-Day. Die alliierte Landung in der Normandie'', Collection Rolf Heyne, 2004, ISBN 3-89910-199-5 * Yves Lecouturier: ''Die Strände der alliierten Landung'', Morstadt, 2003, ISBN 3-88571-287-3 * Helmut K. von Keusgen: ''D-Day 1944, Die Landung der Alliierten in der Normandie.'' IMK-Creativ-Verl., Garbsen 2000, ISBN 3-932922-10-7 * [[Brian Betham Schofield|Brian B. Schofield]]: ''Der Sprung über den Kanal'', Motorbuch Verlag, 1978, ISBN 3-87943-536-7 * [[Paul Carell]]: ''Sie kommen! Die Invasion 1944'', Ullstein Tb, 1995, ISBN 3-548-33191-2 * Friedrich Georg: ''Verrat in der Normandie - Eisenhowers deutsche Helfer'' [[Grabert Verlag]], 2007, ISBN 3-87847-237-4 === në anglisht === * Anthony Hall: ''Operation Overlord. D-Day Day by Day'', New Line Books, 2005, ISBN 1-84013-592-1 – Tagebuch der Planung, Vorbereitung und Durchführung der Operation Overlord, allerdings nur bis etwa fünfzehn Tage nach dem D-Day. * [[Stephen E. Ambrose]]: ''D-Day'', Simon & Schuster Inc., 1994, ISBN 0-7434-4974-6 – Dieses Buch basiert auf diversen Interviews mit Zeitzeugen und handelt ausschließlich vom D-Day , dem Tag davor und danach (D-1 und D+1). Ambrose verfasste neben diesem Buch diverse andere Bücher, so beispielsweise das Buch ''Band of Brothers'', das Vorlage für die [[Band of Brothers|gleichnamige Fernsehserie]] war. * Robin Niellands: ''The Battle of Normandy – 1944'', Weidenfeld & Nicholson military, 2002, ISBN 0-304-35837-1 – Niellands Buch zur Schlacht in der Normandie behandelt diverse Aspekte der Operation Overlord mit vielen Zitaten als Untermalung. * Fritz Kramer, Fritz Ziegelmann, Freiherr Von Luttwitz, Heinz Guderian: ''Fighting in Normandy: The German Army from D-Day to Villers-Bocage'', Stackpole Books, 2001, ISBN 1-85367-460-5 * Ronald J. Drez: ''Voices of D-Day: The Story of the Allied Invasion Told by Those Who Were There (Eisenhower Center Studies on War and Peace)'', Louisiana State University Press, 1998, ISBN 0-8071-2081-2 * [[John Keegan]]: ''Six Armies in Normandy: From D-Day to the Liberation of Paris; June 6 - Aug. 5, 1944'', Penguin Books, 1994, ISBN 0-14-023542-6 * Max Hastings: ''Overlord'', Touchstone; Reprint edition, 1985, ISBN 0-671-55435-2 * Humphrey and Young, Susan Wynn: ''Prelude to Overlord: An Account of the Air Operations Which Preceded and Supported Operation Overlore'', the Allied Landings in Normandy on D-Day, 6th, Presidio Press, 1984, ISBN 0-89141-201-8 * C.P. Stacey: ''Canada's Battle in Normandy'', Queen's Printer, 1948 * Carlo D'Este: ''Decision in Normandy'', London, 1983 * Brown: ''Operation Neptune.'' Frank Cass Publishers, London 2004, ISBN 0-415-35068-9 * Russell A. Hart: ''Clash of Arms: How the Allies Won in Normandy'', Boulder, CO: Lynne Rienner, 2001, ISBN 1-55587-947-0 === në [[Gjuha frënge|frengjist]] === * Eddy Florentin: ''Stalingrad en Normandie'', Paris, Presses de la Cité, 1964 * Paul Carell: ''Ils arrivent !'', Editions Robert Laffont, 1994, ISBN 2-221-07817-9 * Anthony Kemp: ''6 juin 1944'', Edition Découverte Gallimard, Série Histoire, 1994, ISBN 2-07-058353-8 * Georges Bernage: ''Gold Juno Sword'', Editions Heimdal, ISBN 2-84048-168-5 * Georges Bernage: ''Diables Rouges en Normandie'', Editions Heimdal, ISBN 2-84048-158-8 * Dominique Kieffer, Stéphane Simonnet: ''N°4 Commando'', Editions Heimdal, März 2004, ISBN 2-84048-180-4 * Philippe Bauduin: ''Quand l'or noir coulait à flots'', Editions Heimdal, März 2004, ISBN 2-84048-187-1 * [[Erwin Rommel]]: ''Archives Rommel'', Herrlingen-Blaustein * Dominique Lormier: ''Rommel : La fin d’un mythe'', Le Cherche-Midi Éditeur, Paris 2003 === Libra qe degjohen === * Stephen E. Ambrose: ''D-Day : June 6, 1944 -- The Climactic Battle of WWII'', Audioworks; Abridged edition, 2001, ISBN 0-7435-0814-9, Audio-CD (Englisch) == Lidhje të jashtme == {{Commons|Operation Overlord}} === gjermanisht === * [http://www.jop-kriegskunst.de/IIwelt/west/norman.htm ausführliche Informationen zur Operation Overlord] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605035902/http://www.jop-kriegskunst.de/IIwelt/west/norman.htm |date=5 qershor 2009 }} * [http://hermes.zeit.de/pdf/archiv/2004/24/D-Day.pdf „Die Zeit“ zum D-Day]{{Lidhje e thyer}} (PDF) * Romedio von Thun-Hohenstein: [http://www.bmlv.at/omz/ausgaben/artikel.php?id=362 Die Invasion in der Normandie], in Österreichische Militärische Zeitschrift, Ausgabe 1/ 2006 === anglisht === * [http://www.ibiblio.org/hyperwar/ETO/Overlord/index.html Ausführliche Darstellung der Operation Overlord auf www.ibiblio.org] (''englisch'') * [http://www.combinedops.com/Overlord.htm Operation Overlord] (''englisch'') * [http://clutch.open.ac.uk/schools/emerson00/pwe_8.html Informationen zum Einsatz von Flugblättern etc.] (''englisch'') * [http://www.wwii.ca/index.php?page=Page&action=showpage&id=13 Seite zu den kanadischen Streitkräften während der Operation Overlord] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927120611/http://www.wwii.ca/index.php?page=Page&action=showpage&id=13 |date=27 shtator 2007 }} (''englisch'') * [http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=2 Informationen zu der Operation und den einzelnen Schlachten] (''englisch'') * [http://www.bbc.co.uk/history/war/wwtwo/launch_ani_overlord_campaign.shtml bbc.co.uk zur Operation] (''englisch'') * [http://www.junobeach.org/ Webpräzenz des Junobeach-Centers] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20070103011350/http://www.warmuseum.ca/cwm/newspapers/operations/ddaynormandy_e.html Informationen und Links zu Zeitungsauschnitten betreffend der Operation] (''englisch'') * [http://www.britannica.com/dday Website der encyclopedia britannica zum D-Day] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20060515145044/http://www.remuseum.org.uk/campaign/rem_campaign_overlord.htm Die Royal Engineers und die Operation Overlord] (''englisch'') * [http://www.members.shaw.ca/junobeach/index.htm Information zu den kanadischen Streitkräften während der Invasion in der Normandie] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20080926163557/http://cghs.dade.k12.fl.us/normandy/default.htm ausführliche Informationen] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20100212224024/http://www.dday.co.uk/ dday.co.uk] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20090830054524/http://www.ddayancestors.com/ ddayancestors.com] (''englisch'') * [https://web.archive.org/web/20080223144454/http://www.princeton.edu/~ferguson/adw/d-day.shtml sehr ausführliche Informationen zur Operation] (''englisch'') * [http://www.valourandhorror.com/DB/index.php Die kanadische Beteiligung an der Operation] (''englisch'') * [http://www.americandday.org American D-Day: Omaha Beach, Utah Beach & Pointe du Hoc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806214942/http://www.americandday.org/ |date=6 gusht 2020 }} (''englisch'') * [http://www.psywar.org/psywar/reproductions/LeafletReport.pdf Psychische Kriegsführung (Flugblätter)] (''englisch'') (PDF; 151 kB) * [https://web.archive.org/web/20050310201033/http://www.forces.gc.ca/dhh/downloads/ahq/ahq054.pdf ausführliche Informationen] (''englisch'') (PDF; 5 kB) * [https://web.archive.org/web/20090902084146/http://www.eucom.mil/dday65/dday.asp Informationen zum 65. Jahrestag des D-Day auf den Seiten des United States European Command] (''englisch'') === frengjisht === * [http://www.normandie44.net/ normandie44.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130043328/http://normandie44.net/ |date=30 janar 2009 }} (''französisch'') * [https://web.archive.org/web/20111205204228/http://www.normandiememoire.com/ detaillierte Information] (''französisch'') * [http://www.dday-overlord.com/ „La Bataille de Normandie“] (''französisch'') * [http://www.debarquement.com/ debarquement.com – ausführliche Informationen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090508001557/http://www.debarquement.com/ |date=8 maj 2009 }} (''französisch'') * [http://www.secondeguerre.net/articles/evenements/ou/44/ev_bataillenormandie.html Die Operation Overlord] (''französisch'') * [https://web.archive.org/web/20171014175115/http://www.debarquement-normandie.com/ Informationen zum Themenkomplex Overlord] (''französisch'') === ne shume gjuhe === * [http://www.6juin1944.com/en_index.html 6juin1944.com] (''englisch/französisch'') * [http://www.history-online.com/DDay/ Website zum 60. Jahrestag des D-Day] (''englisch/italienisch'') * [http://www.arromanches360.com/ Website des Rundkino´s in Arromanches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090315135410/http://www.arromanches360.com/ |date=15 mars 2009 }} (''englisch/italienisch/deutsch/französisch'') == Shiko edhe == * [[Lufta e Dytë Botërore]] == Referimet == [[Kategoria:Operation Overlord| ]] [[Kategoria:Militärische Operation im Zweiten Weltkrieg|Overlord]] [[Kategoria:Schlacht des Zweiten Weltkriegs]] [[Kategoria:1944|Overlord]] [[da:D-dag]] [[th:การรุกรานนอร์มังดี]] 4nndiolx1dyqva91yhth9lduz4e705u 0 82660 2976660 2943930 2026-05-03T06:52:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976660 wikitext text/x-wiki [[File:Apollonia - Odeion 1.jpg|thumb|Odeoni i Apollonisë]] '''Odeoni i Apollonisë''' është një ndërtesë antike me karakter kulturor, e ndodhur në qytetin antik të Apollonisë së Ilirisë, pranë Fierit, në Shqipëri. Ai përfaqëson një nga monumentet më të rëndësishme të zbuluara në këtë qytet dhe daton në periudhën romake, rreth shekullit II p.e.s.<ref>{{Cite web|title=Apollonia - Monuments (Odeon)|url=http://archeoparks-albania.com/html/odeon.html|access-date=2025-05-25|website=archeoparks-albania.com|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Vështrim == Odeoni është një ndërtim i vogël teatror me formë gjysmërrethore, që shërbente për veprimtari artistike, letrare dhe shoqërore, të tilla si recitime poetike, lexim publik, diskutime filozofike dhe koncerte me instrumente me tela. Ndryshe nga teatrot e mëdhenj, odeonet ishin të përmasave më të kufizuara dhe ofronin një ambient më intim për aktivitete të natyrës kulturore. Struktura e tij përfshin një "cavea" (hapësirën për uljen e spektatorëve), një "orchestra" (hapësirë e rrumbullakët përpara shkallëve), dhe një "skenë" (ndërtesë e ulët ku zhvillohej aksioni teatral). Monumenti u zbulua gjatë gërmimeve arkeologjike të realizuara nga misioni francez në Apolloni, nën drejtimin e arkeologut [[Léon Rey]], në periudhën 1924–1938. Odeoni është ruajtur në gjendje relativisht të mirë dhe është pjesë e rëndësishme e ansamblit urban të Apollonisë, së bashku me stoan, buleterionin dhe bibliotekën. Sot, Odeoni i Apollonisë është pjesë e Parkut Arkeologjik të Apollonisë dhe përfaqëson një dëshmi të rëndësishme të zhvillimit kulturor dhe urbanistik të qytetit gjatë antikitetit ilir dhe greko-romak. Ai përbën një pikë referimi për studimet mbi arkitekturën teatrore të kohës si dhe për jetën kulturore në qytetet iliro-romake.<ref>{{Cite journal|last=Zaloshnja|first=Ilir|last2=Veseli|first2=Sabina|date=2003|title=Ekspozitë fotografike “80 vjet kërkime arkeologjike në Apoloni”|url=https://www.persee.fr/doc/iliri_1727-2548_2003_num_31_1_1061|journal=Iliria|language=sq|volume=31|issue=1|pages=327–341|doi=10.3406/iliri.2003.1061}}</ref> ==Shih edhe== *[[Parku Arkeologjik i Apollonisë]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Amfiteatër]] [[Kategoria:Apollonia]] 5ln1e1iqrk9li4r62vw2kmcbjuwc5k1 0 84029 2976535 2656887 2026-05-02T23:55:00Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976535 wikitext text/x-wiki '''Fadil Ferati''' lindi më [[10 maj]] [[1960]] në [[Burimi (qytet)|Istog]] dhe jetoi në [[Gurrakoc]] deri sa vdiq më [[30 janar]] [[2010]], Komuna e Istogut, është një ndër politikanët më të shquar të Kosovës. == Biografia == '''Fadil Ferati''' shkollën fillore e ka kryer në Gurrakoc, [[Burimi (qytet)|Komuna e Istogut]], shkollën e Mesme-Gjimnazin në Istog ndërsa Fakultetin Ekonomik në Universitetin e [[Prishtina|Prishtinës]] dhe ka diplomuar në vitin 1985. Pas diplomimit, përkatësisht nga viti 1988 deri në vitin 1990 ka punuar si kontabilist në disa Ndërmarrje Private në Istog, ndërsa me legalizimin e pluralizmit politik në ish Jugosllavi dhe themelimin e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] si dhe me formimin e strukturave të saj edhe nëpër Komuna, që në fillim të vitit 1990 me themelimin e Aktivit të LDK-së në Gurrakoc është zgjedhur anëtar i Kryesisë së Aktivit deri në vitin 1992. Në Kuvendin e Dytë të LDK-së, të mbajtur në qershor të vitit 1992 është zgjedhur Kryetar i Aktivit të LDK-së në Gurrakoc dhe anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së në nivel të Komunës. Në Kuvendin e dytë të rregullt është zgjedhur Kryetar i Kryesisë së Këshillit Komunal të Financimit dhe këtë funksion e ka ushtruar që nga viti 1995 deri pas luftës, kur ka pushuar funksionimi i këtij Këshilli. Në Kuvendin e tretë të LDK-së, të mbajtur në shtator të vitit 1997 është zgjedhur Kryetar i Kryesisë së LDK-së në Komunën e Istogut dhe tani në Kuvendin e katërt të LDK -së sërish eshte zgjedhur Kryetar i Kryesisë së LDK-së në Komunën e Istogut dhe anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të LDK-së. Pas ndërhyrjes së trupave ushtarake mbrojtëse të NATO-s, vendosjen e Administratës Ndërkombëtare Civile dhe marrëveshjes së ndërmjetësuar për formimin e Institucioneve të Përkohshme në Kosovë të menaxhuara nga Administrata Ndërkombëtare, qofshin ato të nivelit qendror apo lokal, në dhjetor të vitit 1999, është caktuar Bashkëkryesues i Këshillit Komunal në Istog deri në zgjedhjet lokale të vitit 2000. Pas fitores së LDK-së në këto zgjedhje, në mbledhjen e parë konstituive, nga delegatët e Kuvendit Komunal në Istog me shumicë votash është zgjedhur Kryetar i Kuvendit për Komunën e Istogut dhe po ashtu në Zgjedhjet lokale të vitit 2002, të mbajtura më 26 tetor, sërish është zgjedhur Kryetar i Kuvendit Komunal për Komunën e Istogut. Gjithashtu me zgjedhjet e vitit 2007 ku në zgjedhet me voten e drejtpërdrejt të qytetarit, zgjedhet Kryetar i Kounës së Istogut të cilion funksion e ushtroi deri me 2010 Në vitin 2005 rizgjedhet kryetar i Kryesisë së Degës së LDK-së në Istog dhe anëtarë i Kryesisë Qendrore të LDK-së dhe anëtarë i Këshillit të përgjithëshëm të LDK-së. Në vitin 2006 zgjedhet nji prej Nënkryetarëve të LDK-së, funksion të cilin e ushtroi deri më sot kur ndërroi jetë më 30 janar 2010. Fadil Ferati ishte i martuar, baba i tre fëmijëve. == Burimi i të dhënave == * [https://web.archive.org/web/20091027235720/http://www.ldk-istog.eu/fadil-ferati-nr-01 faqe zyrtare e LDK Istog] [[Kategoria:Lindje 1960]] [[Kategoria:Vdekje 2010]] [[Kategoria:Njerëz nga Burimi]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Burimit]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] np0dzrzdpd5qigaiubm0sc2mkfjiblj 0 86175 2976292 2825352 2026-05-02T14:10:05Z Mitrovica02 128863 /* Referimet */ 2976292 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Lena Meyer-Landrut | alias = | image = Lena_Johanna_Therese_Meyer-Landrut.jpg | titulli = | birth_name = | birth_date = {{Ditëlindja dhe mosha/Femër|23|5|1991}} | death_date = | years_active = | origin = {{GERicon}} [[Hanoveri|Hanover]], [[Gjermania|Gjermani]]. | instrument = | genre = Solo | occupation = Këngëtare | label = Universal | associated_acts = | website = [http://www.lena-meyer-landrut.de/ Faqja Zyrtare ] }} '''Lena Meyer-Landrut''' është këngëtare nga [[Gjermania]]. Ajo fitoi në festivalin Eurosong 2010 të mbajtur në Oslo më 29 maj 2010 me këngën ,,Satelite,, == Biografia == === Jeta e hershme === Lena Meyer-Landrut ishte lindur në [[Hanover]] të [[Gjermania|Gjermanisë]] më 23 maj, [[1991]]. Ajo ishte e njohur edhe si mbesa e Andreas Meyer-Landrut ambasadori i [[Gjermania|Gjermanisë]] për [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]] në vitet 1978-1989 në qytetin e [[Moska|Moskës]].<ref>Auswärtiges Amt. [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Infoservice/Presse/Reden/Archiv/2003/030217-10thAnniversaryDeutschRussischesForum.html Germany - Speech on the 10th anniversary of the Deutsch-Russisches Forum]. Auswaertiges-amt.de. 17 February 2003. Accessed 24 March 2010.</ref> Lena gjthashtu ishte fëmijë i vetëm, që në moshë të re filloi të mirrej me balet ku u duk talenti i saj. === Kariera === Filloi karierën në vitin [[2010]], ku iu dha mundësia të performonte në ''Unser Star für Oslo'', event ky i cili i jepte mundësinë talenteve gjermane të bëheshin yje. Në fakt Lena arriti tepër në këtë festival, duke marrë edhe finalen.Kur ajo mbeti në finale me Jennifer Broun, Lena fitoi këngën [[Satellite (Këngë)|Satellite]] dhe fitoi këtë event. == Eurosong 2010 == Pas fitores së ''Unser Star für Oslo'', [[Gjermania]] selektoi Lenën për [[Festivali Evropian i Këngës 2010|Festivalin Evropian të Këngës 2010]], me këngën [[Satellite (Këngë)|Satellite]].<ref>[http://www.esctoday.com/news/read/15370 Gjermania dërgon Lena Meyer-Landrut në Eurosong 2010!]</ref> == Diskografia == === Albume === * '''2010''' : ''[[My Cassette Player]]'' * '''2011''' : ''[[Good_News_(Lena_album)|Good News]]'' === Këngët === {| class="prettytable" |- bgcolor="#efefef" ! width="28" rowspan="2"| Viti ! width="195" rowspan="2"| Kënga ! colspan="3"| Pozicioni ! width="150" rowspan="2"| Çartifikata ! width="150" rowspan="2"| Albumi |- bgcolor="#efefef" ! width="45"| <small>[[Gjermania|GER]]</small> <br /> <ref name="singles">PhonoNet GmbH. [http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Lena+Meyer-Landrut Chartverfolgung / Lena Meyer-Landrut / Single] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100503120123/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Lena+Meyer-Landrut |date=3 maj 2010 }} . Musicline.de. Accessed 24 March 2010 {{de icon}}</ref> ! width="45"| <small>[[Austria|AUT]]</small> <br /> <ref name="austriancharts">Hung Medien. [http://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Lena+Meyer-Landrut Discographie Lena Meyer-Landrut]. Austriancharts.at. Accessed 24 March 2010. {{de icon}} </ref> ! width="45"| <small>[[Zvicra|ZVI]]</small> <br /> <ref name="swisscharts">Hung Medien. [http://swisscharts.com/showinterpret.asp?interpret=Lena+Meyer-Landrut Discography Lena Meyer-Landrut]. Hitparade.ch. Accessed 24 March 2010.</ref> |- | rowspan=4| 2010 | "[[Satellite (Këngë)|Satellite]]" | align="center" <!--GER-->| 1 | align="center" <!--AUT-->| 2 | align="center" <!--ZVI-->| 1 | align=left| * {{GERicon}} [[Gjermania|GJER]]: Platin<ref name="stern platinum">Maier, Jens. [http://www.stern.de/kultur/musik/lena-meyer-landrut-satellite-wird-mit-platin-ausgezeichnet-1558558.html Lena Meyer-Landrut: Satellite wird mit Platin ausgezeichnet]. Stern.de. 14 April 2010. Accessed 14 April 2010. {{de icon}}</ref> |align="center" rowspan=4| ''[[My Cassette Player]]'' |- | "[[Bee (Këngë)|Bee]]" | align="center" <!--GER-->| 3 | align="center" <!--AUT-->| 26 | align="center" <!--ZVI-->| 27 | align=left| |- | "[[Love Me (Këngë)|Love Me]]" | align="center" <!--GER-->| 4 | align="center" <!--AUT-->| 28 | align="center" <!--ZVI-->| 39 | align=left| |- | "[[Touch A New Day (Këngë)|Touch A New Day]]" | align="center" <!--GER-->| 13 | align="center" <!--AUT-->| 26 | align="center" <!--ZVI-->| | align=left| |- | rowspan=2| 2011 | "[[Taken By A Stranger (Këngë)|Taken By A Stranger]]" | align="center" <!--GER-->| 2 | align="center" <!--AUT-->| 18 | align="center" <!--ZVI-->| | align=left| | align="center" rowspan=2| ''[[Good News]]'' |- | "[[What A Man (Këngë)|What A Man]]" | align="center" <!--GER-->| 21 | align="center" <!--AUT-->| | align="center" <!--ZVI-->| | align=left| |} == Referimet == {{reflist}} {{Lena Meyer-Landrut}} {{2010}} [[Kategoria:Njerëz nga Hanoveri]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2010]] [[Kategoria:Këngëtarë gjermanë]] [[Kategoria:Lena Meyer-Landrut]] [[Kategoria:Fitues në Festivalin Evropian të Këngës]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2011]] he5lh4h8ypjfy7dls03q8oc9uzrugmm 0 87366 2976706 2919487 2026-05-03T09:35:41Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-20473-51|~2026-20473-51]]) dhe riktheu versionin 1912986 nga Sonra Mint: Dëmtim i tekstit 2976706 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} {{për përmirësim|Mungon radhitja e artikullit. definimi i termit qe perfaqeson artikullin si titull.}} Themeluesi i këtij fraksioni është ''Herbert W. Armstrong'' [[1893]]-198?), i cili nën ndikimin e adventistëve dhe të lëvizjes së izraelitëve të Britanisë, kishte një mendim eklektik. Komuniteti priste Kohën e Fundit dhe llogarinë e fundit. Ithtarët e këtij komuniteti punonin që me anë të Biblës të shkatërrojnë teorinë e darvinizmit. Kishin një organizatë misionerike të fortë, disa revista të ndryshme dhe në bazë të numrit të lexuesve është supozuar se ishin deri në 4 milionë ithtarë. Në vende të ndryshme të botës, me anë të botimeve dhe të shtypit, e kanë vazhduar veprimin aktiv misionerik. '''Revistat''', si '''Klar''' und '''Wahr''', janë prej revistave më të shpërndara edhe në Turqi. == Burimi i të dhënave == * [[Joseph Tkach]]: ''Transformed by Truth'', 1997 * [[Thomas Schirrmacher]]: ''Eine [[Sekte]] wird [[evangelisch]]. Die [[Reformation]] der Weltweiten Kirche Gottes.'' [http://www.idea.de idea]-Dokumentation 11/2000 {{ref}} [[Kategoria:Sekte të krishtera]] qi2qqadnspgxfrfgtp5clfxyrparp4b 0 87409 2976543 2855009 2026-05-02T23:55:02Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976543 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} {{Infobox person | name = Ramë Manaj | image = [[Skeda:Rame Manaj.jpg|150px]] |Emri = Ramë |Emri Alt = |Mbiemri = Manaj | occupation = [[Politikan]] | birth_date = [[24 korrik]], [[1954]] | birth_place = [[Gllarevë]], [[Klinë]] | nationality =Shqiptar |}} '''Ramë Manaj''' lindi më 24 korrik 1954 në [[Gllarevë]] të Komunës së [[Klinë]]s. Që nga 10 janari 2008 është në postin e zëvendëskryeministrit të Qeverisë së Republikës të [[Kosovë]]s. Në legjislaturën e tretë është zgjedhur deputet i Kuvendit të Kosovës. Aktualisht është anëtar i Komisionit Kushtetues të [[Kosovë]]s dhe anëtar i Komisionit për simbole të Republikës së Kosovës. Nga viti 1990 nis veprimtaria e tij politike në [[LDK|Lidhjen Demokratike të Kosovës]] (LDK). Fillimisht ishte kryetar i Nëndegës dhe anëtar i Kryesisë së Degës në Klinë, pastaj anëtar i Këshillit të Përgjithshëm, anëtar i Kryesisë Qendrore dhe Sekretar i Përgjithshëm. Aktualisht është Sekretar i Përgjithshëm i Lidhjes Demokratike të Kosovës. Gjatë viteve 2006-2008 ishte këshilltar i lartë politik-ligjor i Kryetarit të Kuvendit të Kosovës. Kryetar i Kuvendi të Komunës së [[Klinë]]s ishte gjatë periudhës 2001-2006, ndërsa drejtor i administratës në Kompaninë e Boksiteve në Klinë gjatë viteve 1982-1990. Ramë Manaj gjatë karrierës së tij ka kryer edhe punën e gazetarit në vitet 1977-1979 në gazetën e vetme të përditshme “Rilindja”. Ka përfunduar Fakulteti Juridik dhe Provimin e Judikaturës. Komunikon në gjuhën angleze (komunikim pasiv), frënge (komunikim të thjeshtë) dhe në gjuhën serbe (njohje të mirë). Është i martuar dhe ka katër fëmijë: një vajzë dhe tre djem. == Burimi i të dhënave == * http://www.kryeministri-ks.net/?page=1,6,11 [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] 02ynsb5unzmbza1q401461v7yyovxtu 0 88040 2976367 2928460 2026-05-02T16:20:12Z Nimmzo 186559 /* lead section */ Convert all red Stampa:Leter * with [[Stampa:Infobox person]] 2976367 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}} | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}} | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A biographical dictionary of Albanian history|publisher=Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-431-3|location=London; New York|pages=389|language=en|author-link=Robert Elsie}}</ref> Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref name=":02">{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="rr">{{Cito web|last=Osmani|first=Tomorr|date=16 shkurt 2009|title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës|url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612|url-status=live|website=archivioradiovaticana.va|language=sq}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="ÁJR">{{Cite web|last=Gàzulli|first=Daniel|date=27 tetor 2010|title=At Justin Rrota - një jetë përkushtue shqipes|url=http://www.zemrashqiptare.net/news/17902/daniel-gazulli-at-justin-rrota-nje-jete-perkushtue-shqipes.html|url-status=live|website=zemrashqiptare.net|language=sq}}</ref> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]], duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="rr" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="rr" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] g69z2zxdem6a9jn5j25h7kjwmrudknj 2976372 2976367 2026-05-02T17:00:11Z Nimmzo 186559 /* lead section */ [[Stampa:Infobox person]]: |birth_date= Added [[Stampa:cite web]] /* Biografia */ Simplify shared <ref name=":02"> and <ref name="ÁJR"> → <ref> because their names are not reused. |date=27 tetor 2010 is too old. The article no longer exists and is redirected to the home page. Replaced it with the shared ref about "Gjuhadol" on the same site. <ref name="rr"> is too short → <ref name="radioVaticana2009"> based on the structure "website" + "year" 2976372 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}} | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A biographical dictionary of Albanian history|publisher=Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-431-3|location=London; New York|pages=389|language=en|author-link=Robert Elsie}}</ref> Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref>{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web|last=Osmani|first=Tomorr|date=16 shkurt 2009|title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës|url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612|url-status=live|website=archivioradiovaticana.va|language=sq}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]], duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] dogjxycl3coc0p6s63jipoc4cwxz86d 2976375 2976372 2026-05-02T17:10:23Z Nimmzo 186559 /* lead section */ Dates in [[Stampa:Death date and age]] are ignored or generate an error about the age in [[Stampa:Infobox person]]. Dates should be populated in https://www.wikidata.org/wiki/Q16359095 "date of death" > 3. References: 1964/12/20. Other sources could indicate the following day on 1964/12/21. Otherwise [[Moduli:Age]] https://sq.wikipedia.org/wiki/Moduli:Age#L-794 generates "1964 (Error: Invalid date format for birth date vjeç)" See Stampa:Infobox person of [[Yūkō Fujita]] 2976375 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A biographical dictionary of Albanian history|publisher=Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-431-3|location=London; New York|pages=389|language=en|author-link=Robert Elsie}}</ref> Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref>{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web|last=Osmani|first=Tomorr|date=16 shkurt 2009|title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës|url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612|url-status=live|website=archivioradiovaticana.va|language=sq}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]], duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] auaiidlje1bw03vzeg5kzkfcf7nlbcq 2976380 2976375 2026-05-02T17:30:11Z Nimmzo 186559 /* Biografia */ Cito web: |website=Radio Vatikani is more readable and mainly shorter than lowercase technical |website=archivioradiovaticana.va This URL could be read in the statusbar of the browser moving the mouse pointer above the hyperlink without clicking to verify before effectively clicking because the Top Level Domain .va is safe. 2976380 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A biographical dictionary of Albanian history|publisher=Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-431-3|location=London; New York|pages=389|language=en|author-link=Robert Elsie}}</ref> Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref>{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]], duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] q7qpg0piwz7z29b25ee2zld0y34095u 2976383 2976380 2026-05-02T17:40:13Z Nimmzo 186559 /* Biografia */ +cite web in the current year +|trans-title= +|website=BalkanWeb is in the header (logo) and the footer (copyright) of the web page: Technical "www." or ".com" do not help and are longer 2976383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=A biographical dictionary of Albanian history|publisher=Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-431-3|location=London; New York|pages=389|language=en|author-link=Robert Elsie}}</ref> Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref>{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] i2rke1xjvpkxq8ilk44oaqh5tte850f 2976397 2976383 2026-05-02T18:30:09Z Nimmzo 186559 /* lead section */ How to reduce the length of /* Referime */ Introducing Short FootNote [[Stampa:Sfn]], an short author–year–page citation hyperlinking to /* Bibliografi */: Separate [[Stampa:Cite book]]: |last=Elsie |year=2012 (in December) from reference moving page number to the last parameter of {{sfn|Elsie|2013|p=389}} 2976397 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.{{sfn|Elsie|2012|p=389}} Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.<ref>{{Cite book|last=Kurti|first=P. Donat|title=Provinça Françeskane Shqiptare|publisher=Botime Françeskane|year=2003|isbn=99927-789-1-1|location=Shkodër|pages=126|language=la|author-link=Donat Kurti}}</ref> Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} == Bibliografi == * {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |author-link=Robert Elsie |title=A biographical dictionary of Albanian history |language=en |publisher=Tauris |year=2012 |isbn=978-1-78076-431-3 |location=London; New York}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] naf7so20j627h39hft5jnjr9rjje3zm 2976398 2976397 2026-05-02T18:40:23Z Nimmzo 186559 /* Biografia */ Added short Harvard citation {{sfn|Kurti|2003|p=126}}. How to use? After "Marie Vjerdhës.", click on reference [3] to hyperlink to /* Referime */ 3. Kurti 2003, f. 126. Click on Author-Year "Kurti 2003" to hyperlink to /* Bibliografi */ The associated book is highlighted with a blue background. Press twice Alt + ← Left arrow to return to each caller in the browser Edge or Chrome 2976398 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.{{sfn|Elsie|2012|p=389}} Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.{{sfn|Kurti|2003|p=126}} Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Historical dictionary of Albania|url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press|year=2010|isbn=9780810861886|edition=2|series=European Historical Dictionaries|location=Lanham|pages=[https://archive.org/details/historicaldictio00elsi/page/n464 390]|language=en}}</ref> Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} == Bibliografi == * {{Cite book |last=Kurti |first=P. Donat |author-link=Donat Kurti |title=Provinça Françeskane Shqiptare |language=la |publisher=Botime Françeskane |year=2003 |isbn=99927-789-1-1 |location=Shkodër}} * {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |author-link=Robert Elsie |title=A biographical dictionary of Albanian history |language=en |publisher=Tauris |year=2012 |isbn=978-1-78076-431-3 |location=London; New York}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] n7arofz1lnljquz56q0dl439n6zqei1 2976403 2976398 2026-05-02T19:00:10Z Nimmzo 186559 /* Vepra */ +{{sfn|Elsie|2010|p=390}} is shorter than Harvard citation no bracket [[Stampa:harvnb]] <ref>{{harvnb|Elsie|2010|p=390}}</ref> because Sfn does not need the opening <ref> and closing </ref> tags. After "lexuesve.", move the mouse pointer above the ref [6] during a second. The dialog box "Reference" appears: click on "Elsie 2010", f. 390. /* Bibliografi */ The book is directly highlighted without the intermediate step in /* Referime */ Press Alt + ← to return to the caller 2976403 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.{{sfn|Elsie|2012|p=389}} Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.{{sfn|Kurti|2003|p=126}} Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.{{sfn|Elsie|2010|p=390}} Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.<ref>{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Albanian literature: A short history|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=1845110315|location=London; New York|pages=12|language=en}}</ref> == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} == Bibliografi == # {{Cite book |last=Kurti |first=P. Donat |author-link=Donat Kurti |title=Provinça Françeskane Shqiptare |language=la |publisher=Botime Françeskane |year=2003 |isbn=99927-789-1-1 |location=Shkodër}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical dictionary of Albania |language=en |url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |edition=2 |series=European Historical Dictionaries |location=Lanham}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |author-link=Robert Elsie |title=A biographical dictionary of Albanian history |language=en |publisher=Tauris |year=2012 |isbn=978-1-78076-431-3 |location=London; New York}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] nrg1wan6l2gwhod7gy7ombomsmdxosp 2976407 2976403 2026-05-02T19:20:11Z Nimmzo 186559 /* Vepra */ +{{sfn|Elsie|2005|p=12}} adds to the link the HTML anchor #CITEREFElsie2005 = "#CITEREF"+ LastName + Year generated by [[Stampa:Cite book]]. In this Revision history, click on [[Justin Rrota#CITEREFElsie2005]] to open the browser and scroll to /* Bibliografi */ The book is highlighted. If an author publishes two books in the same year, one could add a suffix like |year=2013a and |year=2012b or create a dedicated |ref= 2976407 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.{{sfn|Elsie|2012|p=389}} Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.{{sfn|Kurti|2003|p=126}} Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.{{sfn|Elsie|2010|p=390}} Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.{{sfn|Elsie|2005|p=12}} == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} == Bibliografi == # {{Cite book |last=Kurti |first=P. Donat |author-link=Donat Kurti |title=Provinça Françeskane Shqiptare |language=la |publisher=Botime Françeskane |year=2003 |isbn=99927-789-1-1 |location=Shkodër}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Albanian literature: A short history |language=en |publisher=I.B. Tauris |year=2005 |isbn=1-84511-031-5 |location=London}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical dictionary of Albania |language=en |url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |edition=2 |series=European Historical Dictionaries |location=Lanham}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |author-link=Robert Elsie |title=A biographical dictionary of Albanian history |language=en |publisher=Tauris |year=2012 |isbn=978-1-78076-431-3 |location=London; New York}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] 2ak3m6ulwl2vymj1z52h4hb6la7otrv 2976420 2976407 2026-05-02T19:40:20Z Nimmzo 186559 /* Bibliografi */ Move |author-link=[[Robert Elsie]] to 2005. During Preview in /* Referime */ you may wish to investigate why one cannot click to the caret? "shenja" is not wikilink to the caller: <span class="mw-cite-backlink">^ #cite_note-FOOTNOTEElsie2012389-2</span> could become <span class="mw-cite-backlink">[[#cite_note-FOOTNOTEElsie2012389-2|^akutë invers]]</span> standing for [ [#cite_note-FOOTNOTEElsie2012389-2|^] ] . Once published, the links work fine. 2976420 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Justin Rrota | image = | alt = | caption = | birth_name = Justin Rrota | birth_date = {{Birth date|1889|02|17|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019">{{cite web |last=Radovani |first=Fritz |title=At Justin Rrota O.F.M. (1889 – 1964) |trans-title=Ordo Fratrum Minorum (françeskan) |url=https://www.zemrashqiptare.net/fritz-radovani-at-justin-rrota-52093.html |website=Zemra Shqiptare |language=sq |date=2019-12-20 |access-date=2026-05-02}}</ref> | birth_place = Shkodër, Perandoria Osmane | death_date = {{Death date and age|df=y}}<ref name="zemraShqiptare2019"/> | death_place = Shkodër, Republika Popullore e Shqipërisë | nationality = Shqiptar | other_names = | occupation = Albanolog; Gjuhëtar | years_active = | known_for = [[Mësues i Popullit]] (1994), Profesor nderi (1994) | notable_works = kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]] }} '''Justin Rrota''', lindur '''Ndoc Rrota''' ([[Shkodër]], [[17 shkurt]] [[1889]] - [[20 Dhjetor|20 dhjetor]], [[1964]]) ka qenë frat françeskan, arsimtar, filolog dhe historian shqiptar i letërsisë, ekspert i autorëve të hershëm në gjuhën shqipe. Pas marrjes së pushtetit nga [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare]] pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], ndryshe prej shumë sivëllezërve të tij, i mbijetoi përndjekes nga regjimi komunist, por iu kufizuan mundësitë e botimit.{{sfn|Elsie|2012|p=389}} Është vëllai i vogël i diplomatit [[Kolë Rrota]], piktorit [[Simon Rrota]] dhe fotografit e folkloristit [[Gjon Rrota]]. == Biografia == U lind në Shkodër, i pagëzuar me emrin Ndoc, ishte djali i tretë i Gjush Rrotës dhe Marie Vjerdhës.{{sfn|Kurti|2003|p=126}} Mësimet e para i mori në shkollën shtëpiake të Tinës së Nikës në Serreq. Pastaj pesë klasë fillore e një klasë qytetëse i kreu te françeskanët. Më 22 gusht 1902 hyni në kolegjën françeskane, ku ishte drejtor At [[Gjergj Fishta|Fishta]]. Më 1904 veshi zhgunin e rishtarit për frat në Rubik e qé me këtë rast që iu dha emri Justin. Mbas një viti kaloi në Troshan ku studjoi teologji. Gushtin e 1907 shkoi në Villach (Korincie) të Austrisë për studimet teologjike.<ref name="radioVaticana2009">{{Cito web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Atë Justin Rrota, teolog e njeri i gjuhës |language=sq |url=http://www.archivioradiovaticana.va/storico/2012/12/21/at%C3%AB_justin_rrota,_teolog_e_njeri_i_gjuh%C3%ABs/alb-649612 |website=Radio Vatikani |date=16 shkurt 2009 |access-date=2026-05-02}}</ref> Por u kthehet pa mbushur motin për arsye shëndetësore dhe i kryen studimet në Shkodër nën drejtimin e Fishtës dhe [[Ambroz Marlaskaj|Marlaskaj]]t. Shugurohet meshtar me 11 gusht 1914 në Kishën e Fretënve, në Gjuhadol.<ref name="zemraShqiptare2019"/> Gjatë viteve 1911-1917 shërbeu si profesor i gjuhës shqipe e i besimit në shkollën françeskane në Shkodër. Korrikun e 1917, në kohën e pushtim-administrimit austro-hungarez, çeli shkollën e fshatit [[Plan]]. Kur filloi botimin gazeta "Posta e Shqypnís''"'', u bë redaktor i së përkohshmes. U emërua profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, si dhe i gjuhës latine në kolegjin ''Illyricum'' të françeskanëve. Më 1925 u prek nga paraliza progresive, kjo nuk e pengoi në punën e tij që e vazhdoi me këmbëngulje. Më 1929 solli në Shqipëri tri kopje të fotografuara të [[Meshari]]t të [[Gjon Buzuku|Buzukut]],<ref>{{cite web |last=Osmani |first=Tomorr |title=Theologian Justin Rrota, a prominent personality and scholar of our culture |trans-title=Teologu Justin Rrota, personalitet i shquar dhe studiues i kulturës sonë |url=https://www.balkanweb.com/en/Theologian-Justin-Rota--a-prominent-personality-and-scholar-of-our-culture--the-first-to-bring-to-Albania-a-photocopy-of-the-Mass-of-Gjon-Buzuku-and-Prof.-Cabej/#gsc.tab=0 |website=BalkanWeb |language=en |date=2026-03-16 |access-date=2026-05-02}}</ref> duke qenë edhe studjuesi më i hershëm i tij. Më 1940, Instituti i Studimeve Shqiptare në Tiranë e zgjedh anëtar të tij në cilësinë e lëvruesit të gjuhës. Në periudhën e mëvonshme, veprimtaria shkencore e Justin Rrotës bie, rrjedhojë e ardhjes në pushtet të regjimit komunist dhe të sëmundjes së rëndë që e shqetësonte prej vitesh. Ndërroi jetë dhe u varros në Shkodër më [[20 dhjetor]] [[1964]].<ref name="radioVaticana2009" /> == Vepra == Në qendër të interesave të tija filologjike qenë veprat e para letrare të gjuhës shqipe, dhe është falë punës së tij që autorët e hershëm të shqipes nisën të njiheshin nga gjerësia e lexuesve.{{sfn|Elsie|2010|p=390}} Ka qenë ndër të parët studjues të Mesharit të Buzukut, për të cilin shkroi dhe botoi artikuj të shumtë.{{sfn|Elsie|2005|p=12}} == Nderime == Pas vitit 1990, me përmbysjen e regjimit në fuqi, puna e tij vlerësohet, duke i dhënë titullin “Mësues i Popullit” (1994) me motivacionin: “''Mësues i devotshëm e plot pasion. Ka punuar me përkushtim, duke dhënë një kontribut të shquar si gjuhëtar dhe studiues''”. Një vit më vonë, në 1995 mori titullin tjetër “Punonjës i shquar i shkencës dhe i teknikës”. Edhe [[Universiteti Luigj Gurakuqi|Universiteti i Shkodrës “Luigj Gurakuqi”]] e nderoi me titullin “Profesor nderi” (1994).<ref name="radioVaticana2009" /> == Botime == * ''Monumenti ma i vjetër i gjuhës shqipe – Gjon Buzuku (1555)'', botuar më 1930. * ''Për historinë e alfabetit të gjuhës shqipe'', studim i 1936. * ''Shkrimtari më i vjetër italo-arbëresh, Lukë Matrënga, (1592)'', botim I më 1932, II më 1939. * ''Sintaksa e gjuhës shqipe'', botim I më 1942, II më 1944. * ''Analizimi i rasave të emnit në zhvillimin historik të tyne''. * ''Hulumtimi dhe shënjime mbi Gjon Buzukun'', botuar më 1956. * ''Gjuha e shkrueme ose vërejtje gramatikore'', botuar në 2006. == Referime == {{reflist|2}} == Bibliografi == # {{Cite book |last=Kurti |first=P. Donat |author-link=Donat Kurti |title=Provinça Françeskane Shqiptare |language=la |publisher=Botime Françeskane |year=2003 |isbn=99927-789-1-1 |location=Shkodër}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |author-link=Robert Elsie |title=Albanian literature: A short history |language=en |publisher=I.B. Tauris |year=2005 |isbn=1-84511-031-5 |location=London}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical dictionary of Albania |language=en |url=https://archive.org/details/historicaldictio00elsi|publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |edition=2 |series=European Historical Dictionaries |location=Lanham}} # {{Cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A biographical dictionary of Albanian history |language=en |publisher=Tauris |year=2012 |isbn=978-1-78076-431-3 |location=London; New York}} {{DEFAULTSORT:Rrota, Justin}} [[Kategoria:Lindje 1889]] [[Kategoria:Vdekje 1964]] [[Kategoria:Françeskanë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë shqiptarë]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] lb1pjb63q7z2vvgseypedhuwrr894gh 0 92584 2976355 2913341 2026-05-02T15:40:06Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976355 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Isojärvi panorama 3.jpg|parapamje|300px|Pamje verore e [[Isojärvi (Satakunta)|Isojärvi]], liqeni i 97-të më i madh në Finlandë.]] [[Skeda:IIjärvi from Iivaara in winter.jpg|parapamje|300px|Pamje dimërore e [[Iijärvi (Kuusamo)|liqenit Iijärvi]] e parë nga Iivaara në [[Kuusamo]], Finlandë]] [[Skeda:Hietasaari,_Lake_Saimaa.JPG|parapamje|240px|Liqeni [[Saimaa]]]] Në [[Finlandë]] janë 187.888 [[liqeni|liqene]] me një sipërfaqe me më shumë sa 500 m² dhe 309 liqene kanë më shumë sa 10 km². == Listë alfabetike == ===A=== [[Aapajärvi]], [[Ala-Kintaus]], [[Ala-Kitka]] ===B=== [[Lake Bodom|Bodominjärvi]] ===E=== [[Elämäjärvi]], [[Enäjärvi]], [[Enijärvi]], [[Enonvesi]], [[Lake Evijärvi|Evijärvi]] ===H=== [[Lake Haapajärvi|Haapajärvi]], [[Hankavesi]], [[Hankavesi – Lonkari]], [[Hankavesi-Välivesi]], [[Hauhonselkä]], [[Haukivesi]], [[Hiidenvesi]], [[Hiirenvesi]], [[Hirvijärvi Reservoir]], [[Hirvijärvi – Kalliovesi]], [[Höytiäinen]], [[Hyrynjärvi]] ===I=== [[Lake Iijärvi (Inari)|Iijärvi]] (1), [[Lake Iijärvi (Ristijärvi)|Iijärvi]] (2), [[Iijärvi (Kuusamo)|Iijärvi]] (3), [[Lake Iijärvi (Suomussalmi)|Iijärvi]] (4), [[Iisvesi]], [[Iivantiira – Juttuajärvi]], [[Ilmoilanselkä]], [[Immalanjärvi]], [[Lake Inari|Inari]], [[Irnijärvi|Irnijärvi – Ala-Irni]], [[Tipasjärvi|Iso and Pieni Tipasjärvi]], [[Iso Lamujärvi]], [[Iso Lohijärvi]], [[Lake Kero|Iso- and Keski-Kero]], {{ill|Iso- and Pikku-Ii|lt=Lake Ii|fi|Iso-Ii}}, [[Iso-Kiimanen]], [[Iso-Naakkima]], [[Iso-Pyhäntä]], [[Iso-Roine]], [[Iso-Vietonen]], [[Isojärvi (Satakunta)|Isojärvi]] (1), [[Isojärvi (Kuhmoinen)|Isojärvi]] (2) ===J=== [[Jääsjärvi]], [[Jäsys – Retujärvi]], [[Jerisjärvi]], [[Jonkeri]], [[Jonku]], [[Jormasjärvi]], [[Joukamojärvi]], [[Joutjärvi]], [[Joutsijärvi]], [[Joutsjärvi]], [[Juojärvi]], [[Juolasvesi – Sarkavesi]], [[Juurusvesi–Akonvesi]], [[Jyväsjärvi]] ===K=== [[Kaavinjärvi]], [[Kalajärvi Reservoir]], [[Kallavesi]] (1), [[Kallavesi (Mäntyharju)|Kallavesi]] (2), [[Kangasjärvi]], [[Kangasvesi]], [[Kankareenjärvi]], [[Kankarisvesi]], [[Kannonselkä]], [[Karankajärvi]], [[Karhijärvi]], [[Karijärvi]], [[Karikkoselkä]], [[Kaukajärvi]], [[Kaukuanjärvi]], [[Liqeni Keitele|Keitele]], [[Kellojärvi – Korpijärvi]], [[Kelontekemäjärvi]], [[Lake Kemijärvi|Kemijärvi]], [[Kermajärvi]], [[Keurusselkä]], [[Keyritty]], [[Kiantajärvi]] (1), [[Kiantajärvi (Sotkamo)|Kiantajärvi]] (2), [[Kiesimä]], [[Kiitämä]], [[Liqeni Kilpisjärvi|Kilpisjärvi – Alajärvi]], [[Kiteenjärvi]], [[Liqeni Kiuruvesi|Kiuruvesi]], [[Kivesjärvi]], [[Lake Kivijärvi (Central Finland)|Kivijärvi]] (1), [[Lake Kivijärvi (South Karelia)|Kivijärvi]] (2), [[Koitere]], [[Koivujärvi]], [[Lake Kolima|Kolima]], [[Koljonselkä (lake)|Koljonselkä]], [[Kolkonjärvi]], [[Liqeni Konnevesi|Konnevesi]], [[Konnivesi]], [[Korpijärvi]], [[Korpijärvi – Verijärvi]], [[Korvuanjärvi]], [[Koskelovesi – Miekkavesi]], [[Kostonjärvi]], [[Köyliönjärvi]], [[Kukkia]], [[Kulovesi]], [[Kuohattijärvi]], [[Kuohijärvi]], [[Kuolimo]], [[Kuorasjärvi]], [[Kuorevesi]], [[Kuorinka]], [[Kuortaneenjärvi]], [[Kurkijärvi – Tuuliainen]], [[Kuttajärvi]], [[Kuuhankavesi]], [[Kuusamojärvi]], [[Kuusvesi]], [[Kuvansi]], [[Kynsijärvi – Kynsilampi]], [[Kynsivesi – Leivonvesi]], [[Kyrösjärvi]], [[Lake Kyyjärvi|Kyyjärvi]], [[Kyyvesi]] ===L=== [[Laakajärvi]], [[Lahnavesi]], [[Lammasjärvi]], [[Lampaanjärvi]], [[Längelmävesi]], [[Lannevesi]], [[Lapinjärvi (lake)|Lapinjärvi]], [[Lake Lappajärvi|Lappajärvi]], [[Lappalanjärvi]], [[Lentiira]], [[Lentua]], [[Leppävesi]], [[Lake Lestijärvi|Lestijärvi]], [[Liesvesi]], [[Lievestuoreenjärvi]], [[Livojärvi]], [[Lohjanjärvi]], [[Lokka Reservoir]], [[Loppijärvi]], [[Luirojärvi]], [[Lummene]] ===M=== [[Maaninkajärvi]], [[Maavesi]], [[Mahnalanselkä – Kirkkojärvi]], [[Mallasvesi]], [[Lake Mallos|Mallos]], [[Melakko – Loitimo]], [[Miekojärvi]], [[Muojärvi – Kirpistö]], [[Mutusjärvi]], [[Muurasjärvi]], [[Muuratjärvi]], [[Muuruejärvi]] ===N=== [[Näläntöjärvi]], [[Nammijärvi]], [[Näsijärvi]], [[Nerkoonjärvi (Iisalmi)|Nerkoonjärvi]] (1), [[Nerkoonjärvi (Kihniö)|Nerkoonjärvi]] (2), [[Niemisvesi – Pemu]], [[Niinivesi]], [[Nilakka]], [[Niskajärvi]], [[Nitsijärvi]], Nolimojärvi, [[Norvajärvi]], [[Nuorajärvi]], [[Nuoramoisjärvi]] ===O=== [[Oijärvi]], [[Olkkajärvi – Matkalampi]], [[Onkamojärvi]], [[Onkivesi]], [[Ontojärvi – Nurmesjärvi]], [[Orajärvi]], [[Lake Orivesi|Orivesi]], [[Osmankajärvi]], [[Otermanjärvi]], [[Oulujärvi]] ===P=== [[Pääjärvi (Karstula)|Pääjärvi]] (1), [[Pääjärvi (Lammi)|Pääjärvi]] (2), [[Paatari]] (Paadaar), [[Lake Päijänne|Päijänne]], [[Paljavesi]], [[Pälkänevesi]], [[Pallasjärvi – Pallaslompolo]], [[Palovesi – Jäminginselkä]], [[Pankajärvi]], [[Pautujärvi]], [[Peruvesi]], [[Pesiöjärvi]], [[Petruma]], [[Pieksänjärvi]], [[Lake Pielavesi|Pielavesi]], [[Pielinen]], [[Pieni-Kiimanen]], [[Pieni-Onkamo]], [[Pihlajavesi (Saimaa)]], [[Pihlajavesi (Keuruu)]], [[Piispajärvi]], [[Pirttijärvi – Kaitainjärvi]], [[Pirttilampi]], [[Virmas|Pohjois- and Etelä-Virmas]], [[Porovesi]], [[Porttipahta Reservoir]], [[Posionjärvi]], [[Pöyrisjärvi]], [[Pöyrysjärvi (Myrskylä)|Pöyrysjärvi]] [[Puhosjärvi]], [[Pulmankijärvi]], [[Puruvesi]], [[Puula]], [[Pyhäjärvi (Tampere region)|Pyhäjärvi]] (1), [[Pyhäjärvi (Pyhäjärvi)|Pyhäjärvi]] (2), [[Pyhäjärvi (Satakunta)|Pyhäjärvi]] (3), [[Pyhäjärvi (Karelia)|Pyhäjärvi]] (4), [[Pyhäjärvi (Kymenlaakso)|Pyhäjärvi]] (5), [[Pyhäjärvi (Saarijärvi)|Pyhäjärvi]] (6), Pyhäjärvi (7)<!-- where? > 10 km²-->, Pyhäjärvi (8)<!-- where? > 10 km²-->, Pyhäjärvi (9)<!-- where? > 10 km²-->, [[Lake Pyhäselkä|Pyhäselkä]], [[Pyhävesi]], [[Pyyvesi]], [[Puujärvi]] ===R=== [[Raanujärvi]], [[Rahajärvi]] (Raahajärvi), [[Ranuanjärvi]], [[Rapojärvi – Haukkajärvi]], [[Rauhajärvi]], [[Rautavesi (Vammala)|Rautavesi]] (1), [[Rautavesi (Hartola)|Rautavesi]] (2), [[Nuasjärvi|Rehja – Nuasjärvi]], [[Repovesi – Luujärvi]], [[Riistavesi]], [[Rikkavesi]], [[Roine (Finland)|Roine]], [[Ruotsalainen (lake)|Ruotsalainen]], [[Lake Ruovesi|Ruovesi]], [[Rutajärvi (Leivonmäki)|Rutajärvi]] (1), [[Rutajärvi (Urjala)|Rutajärvi]] (2), [[Ruunaanjärvi]], [[Ryökäsvesi – Liekune]] ===S=== [[Sääksjärvi]] (1), [[Sääksjärvi, Uusimaa|Sääksjärvi]] (2), [[Saanijärvi]], [[Lake Saarijärvi (Saarijärvi)|Saarijärvi]] (1), [[Saarijärvi crater|Saarijärvi]] (2), Saarijärvi (3)<!-- where? > 10 km²-->, Saarijärvi (4)<!-- where? > 10 km²-->, [[Saimaa]], [[Sälevä]], [[Sapsojärvet]], [[Saraavesi]], [[Särkijärvi]], [[Savivesi]], [[Lake Sevettijärvi|Sevettijärvi]], [[Simojärvi]], [[Simpelejärvi]], [[Sonkari – Riitunlampi]], [[Sorsavesi]], [[Suininki]], [[Summasjärvi]], Suolijärvi (1), [[Suolijärvi]] (2), [[Suolisjärvi]], [[Suontee]], [[Suontienselkä – Paasvesi]], [[Surnujärvi]], [[Suuri-Onkamo]], [[Suuri-Pieksä]], [[Suurijärvi]], [[Suvasvesi]], [[Synsiä]], [[Lake Sysmä (Ilomantsi)|Sysmä]] (1), [[Lake Sysmä (Joroinen)|Sysmä]] (2), [[Syvänsi]], [[Syväjärvi]] 108,<ref>[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Syv%C3%A4j%C3%A4rvi&setlang=en Syväjärvi]{{Lidhje e vdekur}}. Järviwiki Web Service. Retrieved 2014-02-25.</ref> [[Lake Syväri|Syväri]], [[Syysjärvi]] ===T=== [[Tallusjärvi]], [[Tarjanne]], [[Lake Tohmajärvi|Tohmajärvi]], [[Toisvesi]], [[Lake Torsa|Torsa – Pieni-Torsa]], [[Tuusjärvi]], [[Tyräjärvi]], [[Tampaja]] ===U=== [[Ukonvesi]], [[Uljua Reservoir]], [[Ullavanjärvi]], [[Lake Unari|Unari]], [[Unnukka]], [[Urajärvi]], [[Lake Uurainen|Uurainen]] ===V=== [[Vaalajärvi]], [[Vahvajärvi]], [[Vajukoski basin]], [[Vanajavesi]], [[Vallonjärvi]], [[Vanttausjärvi]], [[Vaskivesi – Visuvesi]], [[Vehkajärvi]], [[Venetjoki Reservoir]], [[Vesijako]], [[Vesijärvi]] (1), [[Vesijärvi (Kangasala)|Vesijärvi]] (2), [[Viekijärvi]], [[Viiksinselkä]], [[Viinijärvi]], Virmajärvi (1), [[Virmajärvi]] (2), [[Vuohijärvi]], [[Vuokalanjärvi]], [[Vuokkijärvi]], [[Vuontisjärvi]], [[Vuosanganjärvi – Hyötyjärvi]], [[Vuosjärvi]], [[Vuotjärvi]] ===Y=== [[Ylä-Enonvesi]], [[Ylä-Rieveli]], [[Yli-Kitka]], [[Yli-Suolijärvi]] ===Ä=== [[Ähtärinjärvi]], [[Äkäsjärvi]] ==Dhjetë liqenet më të mëdhenjë== {| class="wikitable sortable" ! Renditja ! Emri ! Sipërfaqja (km²) |- | | [[Saimaa|Suur-Saimaa]] ⁽¹⁾ | 4,400 |- | 1 | [[Saimaa]] | 1,377.05 |- | 2 | [[Liqeni Päijänne|Päijänne]] | 1,080.63 |- | 3 | [[Liqeni Inari|Inari]] | 1,040.28 |- | 4 | [[Pielinen]] | 894.21 |- | 5 | [[Oulujärvi]] | 887.09 |- | 6 | [[Pihlajavesi (Saimaa)|Pihlajavesi]] | 712.59 |- | 7 | [[Liqeni Orivesi|Orivesi]] | 601.30 |- | 8 | [[Haukivesi]] | 562.31 |- | 9 | [[Liqeni Keitele|Keitele]] | 493.59 |- | 10 | [[Kallavesi]] | 472.76 |} ⁽¹⁾ Përfshin Saimaa, Pihlajavesi, Haukivesi, Puruvesi, Orivesi dhe [[Liqeni Pyhäselkä|Pyhäselkä]] midis disa liqeneve më të vegjël. ==Referime== {{Commonskat|Lakes of Finland|Liqenet e Finlandës}} <references/> [[Kategoria:Liqene në Finlandë| ]] [[Kategoria:Listat e liqeneve sipas shteteve|Finlanda]] [[Kategoria:Numër lidhjesh të shabllonit të lidhjeve ndërgjuhësore]] tmu3zem7xzndzm0o17jmlgsc74037zf 0 93577 2976555 2918636 2026-05-02T23:59:10Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Miriam Cami|Miriam Cami]]) dhe riktheu versionin 2853451 nga Leutrim.P: Përmbajtje në gjuhë të huaj 2976555 wikitext text/x-wiki {{pp}} {{joref}} [[Skeda:Bedri_Selmani_bedriseimanicom_625.jpeg|thumb|200px]] Bedri Selmani u lind më 25 korrik 1960 në [[Dumnica e Poshtme|Dumnicë të Poshtme]] të Besianës. Shkollën fillore dhe atë të mesme e ka kryer në Besianë, ndërsa studimet në Fakultetin Ekonomik të Prishtinës (1983). Studimet posuniverzitare në Universitetin e Zagrebit në Fakultetin Ekonomik – Mardhënjet ekonomike ndërëkombëtare (1986), ndërsa titullin Doktor i Shkencave Ekonomike e mori në Universitetin e Prishtinës (2003). Është profesor dhe themelues i Universitetit Viktoria në Prishtinë. Ka punuar si mësimdhënës në Qendrën e Arsimit të mesëm në Besianë në vitet (1984-86). Me veprimtarinë profesinale-shkencore mirret tani e 24 vite, është Ekspert i marrëdhënjeve ekonomike ndërkombëtare . Është autor i librit : Globalizimi-Integrimet dhe transicioni, gjithashtu është autor i shumë shkrimeve dhe analizave profesinalo-shkencore të botuara jashtë vendi dhe në vend. Pjesmarrës i shumë tryezave dhe simpoziumeve shkencore me karakter ndërkombëtare dhe vendore. [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]] [[Kategoria:Ekonomistë shqiptarë]] b5xtpcsdf71t5kzbsjscvakqbqo4i5r 0 94034 2976676 2866550 2026-05-03T07:42:27Z Пакко 6535 [[File:Map of the Bulgarian and Macedonian minority zones in Albania (in Albanian).png|thumb|right|300px|Harta e zonave të minoritetit bullgar dhe maqedonas në Shqipëri, bazuar në të dhënat etnografike të fillimit të shekullit XX.]] 2976676 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik |group = Maqedonët në Shqipëri<br>Македонци во Албанија<br> |popullsia = 5,512 (sipas regjistrimit më 2011 në Shqipëri) |pop1 = |religions =[[Kisha Ortodokse Maqedonase]], [[Islami]] |languages =[[Gjuha maqedonase|Maqedonisht]] dhe [[Gjuha shqipe|Shqip]] |related-c =[[Maqedonët e sotëm|Maqedonët]] }} '''Maqedonasit në Shqipëri''' ([[Gjuha maqedonase|Maqedonisht]]: Македонци во Албанија) janë një pakicë etnike e njohur zyrtarisht. Sipas regjistrimit të vitit 2011, 5,512 [[Maqedonët e sotëm|maqedonas etnikë]] jetojnë në [[Shqipëri]]. Ata jetojnë në nëntë fshatra rreth [[Liqeni i Prespës|liqenit të Prespës]] në [[Korça|Korçë]], si dhe në disa fshatra të tjera në [[Rrethi i Dibrës|Rrethin e Dibrës]]. Shumica e popullsisë [[Gjuha maqedonase|maqedonisht]] folëse në rrethin e Dibës u regjistruan shqipëtarë në regjistrimin e vitit 2011. Edhe pse numri i tyre në [[Shqipëri]] mund të luhatet nga 5.000-10.000 ende nuk ka të dhëna të pranueshëm. Minoriteti maqedonas ndodhet i përqendruar në zonën e [[Prespa|Prespës]] që shtrihet në verilindje të qytetit të Korçës, 30 km larg tij. Kjo zonë është e vendosur në skajin juglindor të territorit shqiptar në kufi me [[Republika e Maqedonisë|Republikën e Maqedonisë]] dhe [[Greqia|Greqinë]]. Sipërfaqja e zones së Prespës është 213,9 km². Popullsia aktualisht përbëhet nga 418 banorë. Vija përgjatë liqenit të Prespës me kufirin shqiptar është 35 km. Gjatë kësaj vije shtrihen të 9 fshatrat minoritare të zonës së Prespës që janë : [[Pustec]]i, [[Lajthizë|Leska]], [[Zaroshkë|Zaroshka]], [[Cerjë|Cerja]], [[Shulini]], [[Gollomboç|Glloboçeni]], [[Goricë e Vogël|Dollna Gorica]], [[Tumineci]] dhe [[Goricë e Madhe|Gorna Gorica]]. Nga pikëpamja administrative, të 9 fshatrat minoritare përbëjnë një bashki me emrin Bashkia e Pustecit sipas emrit të fshatit Pustec që është më i madhi. Ky fshat e ka pasur emrin Pustec, por më vonë emri i tij dhe emrat e fshatrave të tjerë janë shqipëruar. [[Skeda:Almk sign.JPG|parapamje|220px|Maqedonishtja në [[Bashkia Pustec|Pustec]]]] == Popullsia == [[File:Map of the Bulgarian and Macedonian minority zones in Albania (in Albanian).png|thumb|right|300px|Harta e zonave të minoritetit bullgar dhe maqedonas në Shqipëri, bazuar në të dhënat etnografike të fillimit të shekullit XX.]] Vlerësimet e jashtme për popullsinë e maqedonasve në Shqipëri përfshijnë 10,000,<ref>{{cite web|url=http://www.albanien.ch/albinfo/pmwiki.php/Main/AlbGeoInfo|title=Landesinformationen: AlbINFO by albanien.ch|website=Albanien.ch|language=de|access-date=28 gusht 2017|archive-date=12 qershor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080612120040/http://www.albanien.ch/albinfo/pmwiki.php/Main/AlbGeoInfo|url-status=dead}}</ref> ndërsa burimet maqedonase kanë pretenduar 120,000 deri 350,000 maqedonas në Shqipëri. Pavarësisht niveleve të larta të emigracionit, numri zyrtar i njerëzve që regjistrohen si maqedonas në Shqipëri ka më shumë se dyfishuar gjatë 60 viteve të fundit, sipas të dhënave të regjistrimit shqiptar. {| class="wikitable" |- ! Viti !! Popullsia maqedonase !! % ndryshimi |- | 1950 ||{{center|2,273}}|| – |- | 1955 ||{{center|3,341}}|| +47.0% |- | 1960 ||{{center|4,235}}|| +26.8% |- | 1979 ||{{center|4,097}}|| −3.3% |- | 1989 ||{{center|4,697}}|| +14.7% |- | 2011 ||{{center|5,512}}|| +17.4% |} Në vitin 2000, Shqipëria zhvilloi një regjistrim të popullsisë i cili nuk regjistroi përkatësinë etnike dhe si e tillë gjatë asaj kohe rezultoi në vlerësime të ndryshme për popullsinë [[Sllavët|sllave]] të Shqipërisë që nuk mund të kontrolloheshin dhe korrigjoheshin. Ministri i atëhershëm i emigracionit maqedonas Martin Trenevski vlerësoi në vitin 2000 se pakica maqedonase në Shqipëri numëronte 300,000. Pas kryerjes së vizitave personale në zonat e vendbanimeve maqedonase në Shqipëri, diplomati Geert Ahrens i konsideroi këto shifra "tepër të ekzagjeruara", ashtu si edhe bashkëbiseduesit e tjerë maqedonas. Në mars 2009, Komisioni për Çështjet e Pakicave në Ministrinë e Jashtme të Shqipërisë njoftoi rezultatet e studimit të tij në lidhje me pakicat kombëtare në vend. Sipas studimit, ka 4,148 maqedonas (0,14% të popullsisë së përgjithshme) që jetojnë në vend. Ish kryebashkiaku i Pustecit [[Edmond Temelko]] kritikoi raportin dhe tha se "ky numër edhe një herë provon se Qeveria e Shqipërisë mohon ekzistencën e pakicës maqedonase". Ai deklaroi se popullsia e Pustecit, e cila është e populluar kryesisht nga maqedonas etnikë, është madje 5,300 dhe se pakica maqedonase në Shqipëri përbën 150,000. Organizatat etnike maqedonase të Shqipërisë njoftuan se do të ankohen pranë institucioneve shqiptare dhe organizatave ndërkombëtare. == Referime == <references/> == Shih edhe == * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Sllavët në Shqipëri]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri]] [[Kategoria:Shqiptarë me prejardhje maqedonase]] hyuhfrybd59sbm7r9e2u3q2tu4gbgup 0 94344 2976528 2911236 2026-05-02T23:51:23Z Klein Muçi 52109 2976528 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | name = Hafiz Sabri Koçi | religion = [[Islam]] | title = [[Mufti i Madh]] | period = 1991–2004 | predecessor = Pozicioni i lirë gjatë epokës komuniste (1967–1990) | successor = [[Selim Muça]] | post = Kreu i [[Komuniteti Mysliman i Shqipërisë|Komunitetit Mysliman të Shqipërisë]] | nationality = [[Shqiptar]] | birth_date = 14 maj 1921 | birth_place = [[Orenjë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | death_date = 18 shkurt 2004 (83 vjet) | death_place = [[Tirana]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | signature = [[Skeda:Hafiz Sabri Koçi (nënshkrim).svg|100px]] }} '''Haxhi Hafiz Sabri Koçi''' ([[Orenja|Orenjë]], [[14 maj]] [[1921]] - [[18 shkurt]] [[2004]]) ka qenë [[hoxhë]], [[shejh]] i [[tarikati]]t Tixhani dhe Myftiu i Madh i Shqipërisë pas rënies së komunizmit. == Biografia == Lindi në [[Orenjë]] të [[Librazhd]]it, i biri i Idrizit dhe Zejnies. Babai i tij mërgonte me punë drejt [[Selaniku]]t, ku ndërroi jetë pa u mbushur ende viti i gëzimit të djalit. Vdekja e [[babai]]t e bëri që në fëmijëri të hershme të hyjë shpejt në jetë, të mësojë e të përballojë vetë vështirësitë e t'i zgjidhë ato mbarë e mirë, si e lyp e drejta e zakoni i mirë e mësimet fillestare të fesë islame që kishte marrë në shtëpinë e vet, e shquar për tradita fetare. Një zotëri nga Shkodra, Kryetari i Komunës, [[Adem Kastrati]], duke e parë zgjuarsinë e Sabriut të vogël 10 vjeç, ia mbushi mëndjen nënës Zenjë dhe kushërinjve që ta dërgonte në Shkodër për të mësuar. Dhe kështu i vetëm, në vitin 1932 filloi një jetë plot sakrifica e vështirësi, jeta e shkollës dhe jeta e punës. Djaloshi i vogël me sjelljen e tij, me devotshmërinë e tij, me përkushtim e mençuri, fitoi shpejt respektin e të gjithëve, e posaçërisht të mësuesit të besimit, [[Hafëzi|Hafiz]] Muhamedit, i cili ishte edhe muezin në xhaminë e Rusit të Vogël. Hafiz Muhamedi, duke admiruar zërin e tij aq të bukur e lejonte të kryente ndonjëherë detyrën e muezinit. Pasi mori mësimet fillestare të fesë, Hafiz Muhamed Kastrati duke parë përparimin e shpejtë të Sabriut në mësime dhe zellin e përpjekjet e tij, u interesua te myderrizi i shquar, Haxhi [[Muhamed Bekteshi]], që ai ta pranonte si nxënës të vetin (telebe). Kështu me ndihmën e pakursyer të [[Haxhiu|Haxhi]] Muhamed Bekteshit, i cili e trajton si fëmijën e vet, Sabriu i përkushtohet plotësisht studimeve. Për këtë kohë H. Sabriu thotë: "Me sa mbaj mend unë, kah fundi i vitit tridhjetë Shkodra kishte arritur një zhvillim të madh të fesë ... Në fakt ishte ashtu siç i thonë arabët: "Mehdul el ilmi", djepi i diturisë dh e i kulturës Islame". Duke folur për punën e mirë që bëhej në Shkodër për përgatitjen e kuadrove të rinj për fenë Islame, H. Sabriu shkruan: " ... janë përgatitur kuadro me njohuri të larta fetare, saqë mund të krahasoheshin me ato që vinin nga tokat arabe". Shumicën dërmuese të lëndëve i mësoi tek H. Muhamed Bekteshi, ndërsa disa prej tyre, si specialitete të veçanta, si: psh. ligj in mbi trashëgiminë dhe Kiraetin (ilustrimin e [[Kurani|Kur'anit]]) e mësoi te Hafiz Sabri Beg Bushati, ndërsa tefsirin e mësoi tek [[Sheh Qazim Hoxha]] në periudhën që ishte në Shkodër. Mbas 15 vjet punë këmbëngulëse, më në fund arrin të marrë diplomën (ixhazetin) nga Hafiz Muhamed Bekteshi. E përkthyer në gjuhën shqipe, diploma (ixhazeti) ka këtë përmbajtje: "Kjo është formula e diplomës sime me të cilën vëllain tim Për Zotin, Zotninë tonë Sabri Idriz Koçi, i cili është i pajisun me të gjitha cilësitë e nalta [[Islam]]e dhe i plotësoi shkëlqyeshëm të gjitha mësimet teologjike të mbështetuna në Kur'anin e Madhnueshëm dhe në Hadithet e [[Hazreti]] Muhammedit a.s. të mbështetuna edhe në arsyet mendore filozofike dhe unë nevojtar i varfér tek mëshira e të Madhit ZOT, i quajtur Muhamed Mahmud Beqir Shkodrani (Begteshi). Hixhri. Data e diplomimit, muaji [[Rebi el-Evvel|Rebiul-evel]], ditën e enjte 1370 == Muhaniet Teufik == Nga përmbajti a e [[ixhazeti]]t (diplomës) dhe nga e gjithë puna për përgatitjen e Hafiz Sabriut nxjerrim këto përfundime: - Diploma jep dy vlerësime themelore: Së pari: vlerësohet studenti për formimin e tij moralo-fetar. Pajisja e tij me virtytet dhe cîlësitë islame është në themel të vlerësimit. Së dyti, theksohet se studenti i ka përvetësuar shkëlqyeshëm të gjitha mësimet teologjike. Mësimet teologjike'sipas diplomës mbështeten në këto burime kryesore: 1. Në Kur'anin e Madhërueshëm 2. Në hadithet e [[Hazreti]] Muhammedit a.s 3. Në arsyet (shkencat) mendore-filozofike 4. Te përvoja dhe dituria e Profesorit (te unë nevojtar i varfër i mëshirës së të Madhit Zot, i quajtur Muhamed Mahmud Beqir Shkodrani (Bekteshi) - Mësimi zhvillohej individualisht-. Studenti në bazë të një pune të detajuar ishte i detyruar të studionte dhe të ballafaqohej me mësuesin rregullisht në seanca mësimore, që kishin karakter instruktimi, transmetim njohurish, kontroll dhe verifikim aftësish dhe shprehish. Një vëmendje e veçantë i kushtohej zotërimittë gjuhës arabe, gramatikës dhe sintaksës së saj, që shërbente si bazë për mësimin e Kur'anit, ilustrimin dhe komentimin e tij. Por, duke marrë parasysh se shtrohej detyra e mësimit të Kur'anit përmendësh, për atë që dëshironte të fitonte titullin "[[Hafëz]]", vështirësitë shtoheshin, aq më tepër duke marrë parasysh kërkesat e larta që kishte [[Myderrizi]] i shquar, Haxhi Muhamed Bekteshi. - Mësimi zhvillohej i pandarë nga praktikat fetare, praiidaj studentët që herët fillonin punën si mësues për nxënësit fillestarë, shërbenin si muezinë ose kryenin dhe detyrën e imamit në xhamitë që kishin nevojë. - Gjatë seancave mësimore studentët nxiteshin që të kërkonin literaturën burimore tek studiuesit më në zë, nxiteshin të lexonin, të gjurmonin, të kërkonin diturinë tek dijetarët më të shquar dhe në librat më të zgjedhur. Gjithashtu studentët gjatë praktikës nëpër xhami nxiteshin që të kërkonin ndihmën e dijetarëve më kompetentë. Kështu psh, shkon për t'u këshilluar me profesorin e nderuar, Hafiz Ibrahim Kaduku.5 Tek ai gj eti nj ë pritj e të veçantë. Profesori jo vetëm i dha shpjegimet e duhura, por i dha edhe libra për të studiuar. Roli i kësaj përgatitjeje solide duket fare qartë edhe sot në ni-velin e lartë të ligjëratave, në lehtësinë për të cituar ajetet e Kur'anit të madhërueshëm, të haditheve të Profetit a.s. apo të poetëve më të shquar të [[Bota myslimane|botës Islame]], në komentet dhe argumenter bindëse, në aftësitë për t'u orientuar në problemet që shtron jeta sot. Bagazhi i njohurive të fituara në 15 vjet studimjanë ato themele të shëndosha të hedhura në rini, që formuan tek Hafiz Sabriu një personalitet të plotë në lëmin e shkencave fetare Islame. Pas vitit 1939 emërohet imam në një lagje të vjetër të qytetit të Shkodrës, rrëzë kështjellës "[[Rozafa]]t", në Luguçesme, pastaj në Xhaminë e Bardhë e më vonë në lagjen Dudas. Ai me këmbëngulje u afrua me popullin, u njoh shpejt me burrat e nderuar besimtarë të lagjes, zuri miqësi me ta, përpak kohë ia ndryshoi gjendjen xhamisë, e zbukuroi atë. Në vitin 1952 emërohet imam në Xhaminë e Rusit të vogël. Në pak kohë ndryshoi pamja e xhamisë. Hafiz Sabriu plot përkushtim, me përgatitje të lartë fetare, me argumente bindëse, duke rrokur probleme që shqetësonin besimtarët, me fjalën e thjeshtë, por të zjarrtë shtonte radhët e besimtarëve, gjithnjë e më shumë të rinj vinin në xhami e ndiqnin ritet fetare, gjë që binte në kundërshtim të hapur me ideologjinë komuniste, me propagandën e Partisë. Dhe kundërshtimet e goditjet nuk vonuan. Lidhur me këtë Hafiz Sabriu kujton: "Sekretari i Parë i PPSH për rrethin e Shkodrës në atë kohë, me paturpësi vjen e futet në xhami brenda dhe ma nxjerr rininë përjashta, ndërsa Kryetari i degës më bën presione nga më të ndryshmet duke më thënë: "Ti je me reaksionari i të gjlthë klerikëve, pasi po na e helmon rininë, po ju jep opium, më thotë se duhet të zhvishesha nga petku fetar. Në asnjë mënyrë nuk mund të pranoja diçka të tillë dhe të tërhiqesha nga ajo rruge që kisha nisur qysh në fëmijëri."6 Për ta larguar nga besimtarët e shumtë të Rusit, e transferojnë në xhaminë Plakë, një xhanii shumë e njohur, por e vjetër. Nuk ishte lokali ai që i tërhiqte besimtarët. E meremetoi atë, atje ku as ibrik nuk kishte, futi ujin brenda dhe e pajisi për bukuri. Një besimtar kujton: "Një ditë kishte kaq shumë pjesëmarrje, sa shumë njerëz mbetën jashtë, njëri hoqi xhamin e dritares, që të dëgjonin besimtarët përreth". Duke parë popultaritetin në rritje të Hafiz Sabriut, organet shtetërore ndërhyjnë dhe e transferojnë në Krujë, gjoja duke e graduar nën/[[Myftiu|Myfti]]. Për ta larguar nga besimtarët, që e ndiqnin kudo, me Dekretin Nr.534, në bazë të vendimit Nr. 55, dt. 23.5.1956 e transferojnë përsëri duke e emëruar Myfti në Kavajë, ku gjeti një mbështetje shumë të ngrohtë nga besimtarët. Pavarësisht nga vështirësitë e pengesat e shumta, në Kavajë Hafiz Sabriu iu përkushtua detyrës me zell të pashoq. U zmadhua xhamia e Ali Hajdarit, kurse në fshatrat përreth u ngritën 15 xhami të reja. Në të gjitha përurimet Hafiz Sabriu merrte pjesë. Veprimtaria ishte shumë e madhe në atë periudhë, në të cilën sa vinte e shtohej lufta e pushtetit dhe e organeve të sigurimit kundër fesë. Lidhur me veprimtarinë e Hafiz Sabriut në Kavajë po citojmë pjesë nga kujtiniet e qytetarëve kavajas. Haxhi Xhafer Shkodra thotë: "Që në fillim më bëri përshtypje të madhe për angazhimin e tij dhe për thjeshtësinë, punonte pa u lodhur e ia ndryshoi pamjen meniëherë Myftinisë së Kavajës.8 A i kërkonte të kthehej në Shkodër, por në vend që t'i plotësohej kjo nevojë jetike për të dhe për familjen, e transferojnë në Korçë. Me kërkesën e besimtarëve të lagjes Rus i Vogël emërohet përsëri imam në Shkodër. Tashmë përvoja e fituar në shërbim të fesë që në moshë të re kishte arritur pjekurinë dhe Xhamia e Rusit, siç quhej, u bë objekt diskutimesh të ndryshme në familjet e besimtarëve dhe në zyrat e pushtetit. Ndryshimi i pamjes së xhamisë, frekuentimi i saj si në asnjë xhami tjetër, pjesëmarrja e të riqjve dhe e fèmijëve, dëgjimi i zërave të tyre të ëmbël, të përgatitur me aq kujdes e aftësi nga Hafizi, pra kjo ringjallje e fesë nuk iu pëlqente organeve të pushtetit komunist. Populli kërkonte që të kultivohej feja, ashtu siç duhej, ndërsa diktatura gjithnjë e më shumë ashpërsohej. Të gjitha këtyre u erdhi lundi më 4 qershor 1966, kur i vunë hekurat dhe e arrestuan. Hafiz Sabriu kujton: "Ishte e [[Xhumaja|Xhuma]]. Pas faljes [[xhemati]] po përshëndetej me mua si asnjëherë tjetër. Të gjithë vinin e nuk po largohesliin. Kjo më bëri shumë përshtypje. U përmallova ... E me të vërtetë, kjo qe Xhumaja e fundit për mua dhe për besimtarët". Arrestimi i Hafiz Sabriul ishte një provë e qartë se organet e dhuiiës nuk lejonin asnjeri, qoftë ky edhe hoxhë apo prift të vepronte i lirë, të shkonte i lirë kundër interesit të politikës së Partisë në ftiqi. Nuk ëslitë aspak rastësi që u vendos të arrestohej Hafiz Sabriu. Ai ishte ndër hoxhallarët e paktë, që gjithnjë e më shumë po pengonte luftën ideologjike që kishte projektuar Partia për "edukimin e njieriut të ri". Ky hoxhë aktiv dhe me kulturë, që grumbullonte rreth vetes rininë, duhej qëruar, ai ishte bërë pengesë. Me dënimin e Hafiz Sabriut me akuza të sajuara synonin të shuainin besimin në fjalën e Zotit, në mësimet e fesë, synonin t'i hapnin shtegun ideologjisë komuniste, synonin të përgatitnin vitin 1967, vit kur u ndalua me forcë e me dhunë besimi, një nga të drejtat më të vjetra, një nga liritë më të shenjta të njeriut. Tashti e priste burgu, puna e rëndë fizike, tortura e shoqëruar me të gjitha mungesat. 4 qershor 1966 dita e arrestimit. 22 tetor 1986 dita e lirimit. 20 vjet, 4 muaj e 18 ditë burg. Vetëm ai që e ka provuar burgun, burgun e diktaturës komuniste në Shqipëri, mund ta dijë se ç'heq njeriu. Njeriu, me sa duket, qenka krijesa më e fortë. "I ra gurit dhe u thërmue, i ra njeriut dhe duroi". Po, qenka e vërtetë, njeriu është më i fortë se guri. Nëse përvoja popullore ka provuar një gjë të tillë, jeta e Hafiz Sabriut është një provë e gjallë durimi e besimi, vullneti e përpj ekj ej e për j etë a vdekj e. "Ashtu i shte shkruar prej Zotit xh. sh., shkruan Hafiz Sabriu, të përjetoja të gjithë atë që njeriu nuk ia dëshiron kurrë njeriut. U mbështeta në Zotin..."10 Komunistët, të lidhur me pranga e futën në burg, e ai doli vërtetë i moshuar e i lodhur fizikisht, por me shpirt të lirë, shpirtin e zemrën nuk mundën dot t'ia përulnin, besimin në Zotin nuk mundën dot t'ia shuanin, përkundrazi, vuajtja emjerimi qe një provë për të. E ai fitoi e doli më i fuqishëm. Ja ç'tregon Z. [[Osman Kazazi]]: "Veprimtaria patriotike dhe fetare e Haxhi Hafiz Sabri Koçit ka qenë dhe vazhdon të jetë shembullore si në burg, ashtu edhe jashtë tij. Ishte i devotshëm, misionar i palodhur, patriot e fetar. Edhe në kushtet e vështira të burgut zbatonte rregullat fetare. Ishte një njeri i rregullt, jetonte si i vetmuar, komunikonte fshehurazi për të na dhënë kurajo e për të na mbajtur lart moralin tonë."11 Z. Shefqet Kraja, në revistën "Përpjekja jonë" shkruan: Hirësia e tij Sabri Koçi, gjithmonë me besim në Perëndinë u lut për ne, për shpëtimin e shqiptarisë. Në atë mahsher të vërtetë, me pergjeglesinë e detyrës hyjnore dhe të drejtës njerëzore u bë simbol i qëndresës aktive dhe i ngushëllimit shpirtëror të të dënuarve dhe të të persekutuarve antikomunistë..."12 Më 22 tetor 1986 lirohet nga burgu. Një ditë përmallimi. Kishte hyrë 45 vjeç dhe dilte i moshuar, 65 vjeç. Jashtë e priste gruaja e drobitur nga hallet ejetës, djemtë që i kishte lënë fémijë e ishin bërë burra. Por një gjë kishte rëndësi, kishte fituar mbi të gjitha të këqijat e mjerimet e burgut. Lidhur me këtë Hafiz Sabriu ka thënë: ASKUSH NUK ËSHTË NË GJËNDJE PËRVEÇ NESH TË SHPJEGOJË VUAJTJET 50 -VJEÇARE TË POPULLIT SIIQIPTAR. FATBARDHËSISHT ISHTE DËSHIRA E TË MADHIT ZOT QË KISHTE MARRË MBI VETEN E VET SI DETYRË TË NDIHMOJE TE DEMTUARIN DHE TE MPOSHTE ME TURP DEMTUESIN (Kur'ani, [[Surja el-Insan|Surja 76]], [[ajeti]] 31 ).13 Por ishte mëshira dhe fuqia e të madhit Zot që pas 50 vjetësh të dalë në dritë e drejta, të shpërblehet gjaku dhe sakrifica e qindra e mijëra shqiptarëve, që vdiqën nën breshërinë e plumbave, që u shkrinë në qelitë e errëta apo lanë rininë e pjesën më të madhe të jetës në kampet e shfarosjes e në burgjet komuniste. Po Zoti i ndihmoi. U mposht me turp diktatura. "16 nëntor 1990. Dita më e bukur e jetës sime" Kjo ditë nuk erdhi rastësisht. Ishin dëshirat dhe ëndrrat e një populli, të ndrydhura e të heshtura, që gufuan aq vrullshëm në ato ditë nëntori. Rinia shkodrane, duke marrë bekimin e prindërve dhe të moshuarve iu përvesh punës. Gjatë një interviste e pyetën Hafiz Sabriun: "A menduat për pasojat që mund të kishit në drejtimin e kësaj ceremonie?". Ai u përgjegj: "Duke kujtuar të gjitha vuajtjet e mundimet nuk kisha se çfarë të humbisja. I përkrahur nga djemtë dhe i ftuar nga rinia e mrekullueshme shkodrane, unë e ndieja veten superior ndaj atyre që duhej të kisha frikë". Të rinjtë, për siguri nga ndonjë incident i organizuar apo dhe i rastit, e morën Hafiz Sabriun natën, pa gdhirë dhe e çuan në shtëpinë e familjes së nderuar Myftia, pranë xhamisë. Qytetari shkodran, besimtari i devotshëm, Z. Rasim Sokoli kujton: "Pak çaste para fillimit të ceremonisë, Hafiz Sabriu kërkoi që një djalë i ri duhet të hapte mitingun dhe t'ia jepte fjalën. Unë dola jashtë dhe aty në mes njerëzve thirra një djalë e, kur mora vesh se ishte Ardian Isa Golemi, i nipi i Haxhi Hafiz Abaz Golemit, e ftova në shtëpi. Hafiz Sabriu, unë dhe Ardiani hipëm në tribunë".14 Në shtëpinë e familjes Myftia u bënë shumë takime nga rinia dhe besimtarët e vjetër shkodranë. Kjo familje me tradita të vjetra kulturore, fetare dhe atdhetare, nga gjiri i së cilës kishin dalë Jusuf Efendi Tabaku (Myftia Plaku), Abdullah Efendi Tabaku, F,sat Efendi Myftia, në ato ditë të vështira, kur diktatura komuniste vazhdonte krimet e saj, pa marre parasysh rreziqet, priti me bujari Hafiz Sabriun. Djemtë e kësaj familjeje e shumë qytetarë të tjerë e përcollën përmes popullit deri në tribunën e ngritur para [[Xhamia e Plumbit, Shkodër|xhamisë së Plumbit]]. Atë ditë e gjithë Shkodra ishte në këmbë. Që në orët e para të mëngjesit njerëzit lëviznin nga të gjitha drejtimiet: nga ura e Bahçallëkut, nga ura e Bunës, nga Tophana, nga Parruca, nga Perashi, nga Tepja dhe Ajasma po grumbulloheshin në sheshin e xhamisë së Plumbit, në oborret e shtëpive. Lajmi ishte përhapur në çdo familje, në heshtje e vesh më vesh. Për këtë ngjarje të shënuar për fenë Islame dhe për të gjithë Shqipërinë Hafiz Sabriu ka dhënë shumë intervista. Po citojmë disa prej tyre: "Dita e 16 nëntorit do të mbetet e paharruar në jetën time. E kam të freskët momentin kur u ndodha para një mitingu prej 55 mijë vetësh. U entuziazmova dhe m'u deshën disa çaste për të më kaluar emocionet. Nuk përshkruhet gëzimi e kënaqësia e asaj dite. Kio ngjarje më forcoi edhe imë tepër besimin në Zotin e vërtetë që thotë në librin e Tij të shenjtë: "Të pafetë duan e përpiqen me të gjitha mënyrat që të shuajnë dritën hyjnore nga zemrat besimtare të njerëzve, por Perëndia ka vendosur që ajo dritë të mos shuhet kurrë". (Kurani, [[Surja et-Tevbe|Suretut-teube]], kaptina 9,ajeti 32).16 Ceremonia e 16 nëntorit 1990 nuk qe thjeshtë një ceremoni fetare, ajo krahas vlerës së vet të ringjalljes së fesë, mori një karakter të hapur politik. Hafiz Sabriu ka thënë: "S'ka krim më të madh se ti mbyllësh tjetrit derën e shpirtit, derën e ndërgjegjes e të kujtesës të të madhit Zot. Hapja e xhamisë së Plumbit qe ngjarje e shënuar. Pas 23 vjetësh u këndua [[Ezani]] dhe u fal Xhumaja. Hafiz Sabriu tani e prisnin shumë punë, punë të mëdha e shtimë të vëslitira. Dhe ai filloi të përvijonte të ardlimen e fesë Islame në Shqipëri. Besimi në Zotin do ta udhëhlqte atë në gjithë ato shtigje vërtetë të vështira. Ndërsa mitingu madhështor përfundoi dhe njerëzil tubatuba po shpërndaheshin duke mbajtur me vete gëzimin e harenë e asaj dite të madhe, në xhaminë e Plumbit u organizua një mbledhe vogël nga përmasat, por me një rëndësi të veçantë historike për të ardhmen e Komunitetit Mysliman të Shqipërisë. Në këtë mbledhje, si të themi në ilegalitet, u vendos krijimi i "Bashkësisë Islamike Shqiptare" me qendër në Shkodër. Krijohet kryesia e përbërë nga 20 anëtarë të përkohshëm. Menjëherë, pa humbur kohë Shoqata harton 3 dokumente themelorë: # - Kërkesën për të miratuar shoqatën "Bashkësia Islame Shqiptare" # - Statutin e shoqatës "Bashkësia Islame Shqiptare" # - Programin e veprimtarisë së Shoqatës Realizimi i këtyre detyrave, i statutit dhe i programit filloi menjëherë, pavarësisht nga vështirësitë e shumta, pa pritur ende miratimin e Shoqatës. Më dt. 23.1.1991 Ministria e Drejtësisë, Drejtoria e Kodifikimit lëshon Urdhërin Nr.2/1 për miratimin e krijimin e Shoqatës "Bashkësia Islame Shqiptare". Kjo qe një fitore me rëndësi. Më në fund u krijua "Bashkësia Islame e Shqipërisë" me qendër në Shkodër, që e kishte ndërprerë veprimtarinë e saj në vitin 1967. E drejta u dha, por mundësitë për të zhvilluar veprimtarinë nuk ekzistonin, nuk kishte asgjë, kishte vetëm n ë emër, kishte vetëm një dëshirë mbarëpopullore, kishte vetëm entuziazëm e mundësi jo. Sidoqoftë puna filloi. Janë disa punë të vogla në dlik-je, por me rëndësi të madhe. Për herë të parë pas kaq vitesh izolimi, Bashkësia Islame Shqiptare, nga Shkodra njofton vëllezërit e vet të [[Bashkësia Islame e Kosovës|Bashkësisë Islame të Kosovës]], të Maqedonisë dhe [[Bashkësia Islame në Mal të Zi|të Malit të Zi]] për formimin e këtij institucioni. Kështu, me datën 9.2.1991 i drejtohet një telegram Bashkësisë Islamike [[Prishtinë]]. Hafiz Sabriu u bë përfaqësues dinjitoz i besimtat-ëve islanië dhe i gjithë popullit shqiptar në të gjitha tubimet brenda vendit dhe në veprimtaritë e shumta fetare. Krijimi i Shoqatës "Bashkësia Islamike Shqiptare" dhe miratimi i saj më 23.1.1991, zgjedhja e Këshillit të Përkohshëm, e Kryetarit Hafiz Sabri Koçi dhe sekretarit Z. Mithat Myftia, sel ia e saj në qytetin nismëtar të Shkodrës, qe një ngjarje me rëndësi që nxiti një veprimtari të dendur fetare në të gj ithë Shqipërinë. Kj o bëri që të fillohej puna për institucionalizimin e veprimtarisë së Bashkësisë Islame. Prof Dr. Shefqet Ndroqi në kuj timet- e veta shkruan mes të tjerash: "U caktua një komision që të shkonte në Shkodër, të takonte H. H. Sabri Koçin. U caktova unë (Prof Dr. [[Shefqet Ndroqi]], shënimi ynë), Z. [[Bardhyl Fico]], Z. Ramazan Rusheku dhe Z. Zyher Naim. Shkuam në Shkodër te Hafiz Sabriu dhe i shtruam kërkesën tonë. Hafizi parimisht ishte dakort, por duhej të merrte mendimin e Këshillit të Përkohshëm me qendër në Shkodër, të krijuar më parë. U vendos që të bëhej një mbledhje e gjerë në Tiranë." Më 14 shkurt 1991 u organizua mbledhja e parë zyrtare me përfaqësues nga të gj itha rrethet që u zhvillua në Pallatin e Kulturës "Ali Kelmendi" në Tiranë. Në këtë mbledhje të përgatitur me seriozitet nga grupet nismëtare të rretheve, pasi u diskutua gjëndja dhe mundësitë, u shtrua për miratim statuti dhe programi i Bashkësisë Islame të Shqipërisë dhe u zgjodh kryesia e përbërë nga H. Sabri Koçi, Sali Ferhati, Ramazan Rusheku, Sali Tivari, Ismail H. Muça."19 Kryetar i Këshillit të [[Komuniteti Mysliman i Shqipërisë|Komunitetit Mysliman të Shqipërisë]] u zgjodh me votim unanim Hirësia e tij H. Sabri Koçi. Fillimet e punës së Komunitetit Mysliman Shqiptar kanë qenë tepër të vështira. Pro£ Ndroqi kujton: " ... ato ditë kishim vështirësi të shumta, mbasi nuk kishim as zyrë, as makinël as gjërat më elementare. Për këtë arsye unë vura në dispozicion shtëpinë time, ato mundësi materiale që kisha, si: telefonin, makinë shkrimi etj. Aty punuan me orë të tëra, pritën delegacione të ndryshme, si: At Lioninin, Hirësinë e tij Imam [[Vehbi Ismaili]]n, Imam Isa Hoxhën, aty pritën përfaqësues nga [[Bota arabe|vendet arabe]]. Me krijimin e Bashkësisë Islame të Shqipërisë, kryetar i së cilës u zgjodh Hafiz Sabriu, shkalla e vështirësive në punë u rrit shumë. Ato ishin të shumëllojshme. Ishin vështirësi vetjake, që lidheshin me vetë Hafiz Sabriun si Kryetar, detyra e të cilit ishte të rregullonte dhe të kontrollonte veprimet e ndryshme të Bashkësisë Islame, 21 por kishte edhe vështirësi të tjera. Duke folur për to Hafiz Sabriu është shprehur: " ... Ne kudo që shkojmë nëpër rrethe formojmë një Këshill Lokal, hapim dyert e xhamive, mbajmë një bisedë të rastit. Ata derdhin lotë për faqe, vijnë e na përshëndesin. Përqafohemi përzemërsisht, por pastaj i lëmë fukara, mu si nëna kur e çon fémijën në çerdhe, shkon në punë e nuk di se ç'bëhet me fémijën e sqj".22 Me kujdesin e Hafiz Sabriut është mbledhur rregullisht Këshilli i Përgjithshëm kujanë shqyrtuarproblemet më shqetësuese të Bashkësisë, është krijuar Këshilli i Përhershëm, është zgjedhur Kryesia e Komunitetit Mysliman Shqiptar. == Nga xhamia e Plumbit 16.11.1990, tek xhamia "Ebu Bekr" == Shqipëria në vitin 1991, si në të gjitha fushat, edhe në aspektin fetar ishte e mjeruar. 1600 xhami që funksionin në të kaluarën, të gjitha ishin rrafshuar për tokë dhe ndonjë që kishte mbetur si ndërtesë ishte shndërruar e kthyer në magazinë, klub, apo lënë në mëshirën e lagështirës e të kohës. Vetëm nga dësliira e mirë e njerëzve besimtarë e me shumë punë, u bë diçka që alo të meremetoheshin dosido e të ktheheshin në mjedise për të kryer rite fetare. Dhe kështu filloi puna gjithandej: në Shkodër, Tiranë, Durrës, Kavajë, Berat, Elbasan, Vlorë, Korçë, Peshkopi, në çdo qytetefshat, që ngakoplikunë Konispol. Dhe lajmetjanëtë shumta. Kështu dalëngadalël, me një punë të kujdesshme e plot sakrifica filluan të hapen xhamitë e para, të meremetohen ato që kishin mbetur kur dorëzoheshin nga organet e pushtetit, u hapën salla për të kryer faljen e predikimet e rastit, u ndërtuan xhami të rej a. Po japim një pasqyrë të shkurtër, ku ka marrë pjesë në përurim xhamish apo tyrbesh Hafiz Sabriu: Në Shkodër, Koplik, Durrës, Vlorë, Delvinë, Gjirokastër, Lazarat, Berat, Korçë, Leskovik, Laç, Peqin, Domje (Tiranë), Teqja e Dervishe Hatixhesë (Tiranë), [[Xhamia e Nazireshës|Xhamia e Naziresë]] (Elbasan), Xhamïa e Dine Hoxhës (Tiranë), Xhamia e Kirasit (Shkodër), Reç i Poshtëm (Shkodër), Përmet, Kavajë, (Përurohet xhamia e re), Bulqizë, Vrinë, Shenevlash Durrës, Rrogozhinë, Boks (Shkodër), Korçë (Përurohet kompleks; Islam) Burrel, në fshatin Panaja (Vlorë), Xhamia "Ebu Bekr" (Shkodër), Zemblak (Korçë), Bilisht. Në të gjithë këto përurime H. H. Sabriu merr pjesë, mban ligjëratën e rastit dhe kryen ceremonltë fetare. Nuk po përmendim këtu sa e sa ligjërata e predikime mbajtur në sheshin [[Namazgjaja (Tiranë)|Namazgja]] (Tiranë), në [[Xhamia e Et'hem Beut|Xhaminë e Ethem Beut]] në Tiranë e sa e sa ceremoni ne rrethe. E me këtë rast nuk mund të mos kujtojmë vlerën e dallëndyshes së parë që dha sinjalin e këputjes së vargonjve të ateizmit, Xhaminë e Plumbit, atë miting madhështor të 16 nëntorit 1990, por edhe njëkohësisht madhështinë e përurimit të [[Xhamia Ebu Bekër|xhamisë "Ebu Bekr"]] në Shkodër, që për nga përmasat ëshlë më e madhja deri tani e më madhështorja. Besojmë se në të ardhmen në të gjithë vendin tonë do të ndërtohen shunië xhami të tjera. Puna vazhdon, ajo sapo ka filluar. == Hapja e Medreseve == Hapj a e [[medrese]]ve kërkonte kuadrin e nevoj shëm, kërkonte bazën materiale mësimore, kërkonte nxënës, kërkonte rregulloret përkatëse programet dhe tekstet mësimore. Të gjitha mungonin. Kishte vetëm dëshirë, pasion dhe gatishmëri për t'ia filluar punës. Natyrisht, puna e përditshme në medrese paraqiste shumë probleme që duheshin zgjidhur, në mënyrë të veçantë gjetj a e kuadrit si për lëndët e kulturës së përgjithshme, e sidomos për lëndët fetare dhe për [[Gjuha arabe|gjuhën arabe]]. Për lëndët e kulturës fetare medresetë u mbështetën në ishnxënësit e [[Medreseja e Tiranës|Medresesë së Lartë të Tiranës]], të cilët, me gjithë moshën e tyre qenë të gatshëm që të zhvillojnë mësim. Por këtu ndihmuan edhe mjaft kuadro të ardhur nga [[Kosova]] dhe [[Republika e Maqedonisë|Maqedonia]], një pjesë e të cilëve vazhdojnë punën me rendement të lartë edhe sot. Ndërsa për mësimin e gjuhës arabe, me ndonjë pë@ashtim të rrallë, shumica e mësuesve erdhën nga vendet arabe, e sidomos nga Egjipti. Për sigurirnin e kuadrove nga Kosova, Maqedonia apo vendet e tjera një ndihmesë të vyer dha këmbëngulja e Hafiz Sabriut, i cili në çdo takim me miq e të ftuar nga vendet e tjera në Shqipëri apo në çdo takim e veprimtari ndërkombëtare e ngriti me forcë nevojën që kishin medresetë tona dhe u fillua të vihej në rrugën e zgjidhjes edhe problemi i arabishtes, ndonëse jo pa vështirësi e të meta. Sidoqoftë, pavarësisht nga vështirësitë e fillimit u hapën disa medrese, si: në Kavajë, në Tiranë në Shkodër, në Berat, [[Medreseja e Korçës|në Korçë]]. Kjo qe një ngjarje me rëndësi të madhe për kulturën dhe fenë islame. Hapja e tyre u shoqërua me ceremoni festive, disa prej të cilave qenë vërtetë masive. Gjëndja e sotme paraqitet si vijon: janë hapur 10 medrese në disa rrethe të Shqipërisë: në Tiranë, në Durrës, në Kavajë, në Shkodër, në Kukës, në Peshkopi, në Berat, në Cërrik (Elbasan), në Korçë, në Gjirokastër. Tani që kanë dalë maturantët e parë nga disa medrese, lind problemi i ekuivalencës së tyre me simotrat në disa vende të botës. Hafiz Sabriu ndërhyri në Kajro për pranimin e disa studentëve nga Shqipëria, medresistë, mbi bazën e diplomave tona. Kështu, nga vështirësitë e brendshme, lindin vështirësi të një karakte ri tj etër, natyrisht, më të komplikuara, por që ndikojnë e kërkojnë forcimin e medreseve tona, ngritjen e rolit të tyre në përgatitjen e kuadrit të ri e pas kryerjes së shkollës së mesme, vazhdimin e shkollave të larta jashtë vendit në universitetet e ndryshme të botës. Gjatë këtyre viteve janë bërë kërkesa të shumta në forumet ndërkombëtare dhe në personalitetet e ndryshme shtetërore e fetare për pranimin e studentëve tanë jashtë. Deri më sot janë arritur disa rezultate premtuese. Vende të tilla, si: [[Turqia]], [[Egjipti]], [[Malajzia|Malejzia]], [[Jordania]], [[Siria]], [[Libani]] etj. kanë tërhequr mjaft studentë në shkollat e tyre të larta. Vazhdojnë studimet në këto vende 368 studentë gj ithësej t, shumica e tyre në fakultete të ndryshme laike, e nj ë pj esë në fakultetet fetare. == Shtypi dhe botimet fetare == Që në fillimet e veprimtarisë fetare lindi nevoja e orgnnizimit të shtypit dhe të propagandes fetare, lindi nevoja e botimit të librave fetare, sepse, që nga viti 1944 nuk dilte asnjë revistë apo gazetë, nuk u lejua të botohej asnjë libër fetar. Dituria islame duhej të hynte në çdo vatër, në çdo familje, kultura është e domosdoshme, ajo është një mjet shumë i fuqishëm për të formuar bindje të qënd rueshme tek besimtarët, aq më tepër që në vendin tonë këto bindje ishin luftuar me një propagande të shfrenuar ateiste. Prandaj, që më 7.10.1991 Hafiz Sabriu i drejtohet Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sporteve me një shkresë, ku mes tjerash i kërkon të mundësojë botimin e një gazete.24 Kështu filluan përgatitjet për botimin e gazetës, duhej ngritur redaksia, duheshin siguruar pajisjet, duhej gjetur baza materiale e fondet, duhej siguruar rrjeti i bashkëpunëtorëve e korrespondentëve, duhej organizuar shpërndarja, etj. probleme mjaft të vështira, aq më tepër për kushtet e Komunitetit Mysliman, që i kishte shumë të pakta mundësitë materiale dhe pa përvojën e mjaftueshme në këtë fushë të vështirë. Redaktori i gazetës, inxh. [[Nasuf Dizdari]] kujton: "Ishin ditët historike të vitit 1991, kur në muaj in dhjetor bëhej mbledhja e parë e Drejtorisë së Kulturës dhe vendosej që në janar të vitit 1992 të shihte dritën e botimit gazeta "Drita Islame", organ i Komunitetit Mysliman Shqiptar si periodik dyjavor. Nuk më harrohet paraqitja e Kryetarit të atij Komuniteti, H.H. Sabri Koçit, i cili me një optimizëm dhe entuziazëm djaloshar na nxiti për t'ia filluar një misioni të tillë. Gjithçka mungonte, duke filluar nga përvoja dhe duke përfunduar tek mjetet e mundësitë, por ama nuk na mungoi për asnjë çast përkrahja e tij, i cili me një perspektivë të qartë e logjikë të fortë, duke qenë dhe kryetar i këshillit botues, na vuri në binarët e propagandimit dhe të përhapjes së kulturës islame, duke u interesuar ai vetë për shtypshkronjën dhe më vonë për pajisjen me kompjutërat e nevojshëm.25 Dhe kështu, me shumë përpjekje më datën 10.1.1992 doli numri i parë i gazetës "Drita lslàme". N'é këtë numër u botua përshëndetja e Kryetarit të Komunitetit Mysliman të Shqipërisë, Hafiz Sabri Koçi. "Mirëse na erdhe, "Drita Islame"! 10 janari i vitit 1992 do të mbetet një ditë e shënuar në historinë e shtypit mysliman shqiptar, kur pas një periudhe të gjatë shtypjeje të sundimit diktatorial komunist u bë e mundur të dalë në dritë numri i parë i gazetës "Drita Islame", organ i Komunitetit Mysliman Shqiptar. Jemi në vitin e pestë të botimit, deri tani kanë dalë 89 numra. Me gjithë vështirësitë e pengesat gazeta ka ardhur duke përmirësuar vazhdimisht cilësinë e brendisë dhe të formës. "Porositë dhe kujdesi që kanë treguar Z. Kryetari, H. Sabri Koçi dhe shokë të tjerë na kanë vlejtë në punën tonë". Gazeta është bërë një tribunë e mendimit intelektual islam, në faqet e saj është pasyruar qartë ideja e tolerancës dhe e mirëkuptimit, interesat kombëtare kanë dalë gjithnjë në plan të parë dhe janë lidhur ngushtë me luftën për gjuhën, kulturën e traditat e popullit tonë, me identitetin kombëtar, ajo ka luftuar për mbrojtjen e interesave të të gjithë shqiptarëve në trojet e veta ku jetojnë dhe jashtë kufinjve shtetërorë. Në faqet e "Drita Islame" kanë shkruar shumë autorë nga të gjitha shtresat e shoqërisë, shumë prej të cilëve intelektualë të shquar, madje edhe të besimeve tjera. Në shtypin e kohës dhe përmes letrashjanë shfaqur mendime e vlerësime pozitive për gazetën. Imam Vehbi Ismaili, Kryetar i Komunitetit Mysliman të shqiptarëve të Amerikës dhe të Kanadasë, për gazetën shprehet: "... u jam mirënjohës redaksisë se gazetës si dhe artikujshkruesve, Zoti i ruejtë që të vazhdojnë t'i shërbejnë fesë dhe atdheut".27 Në fund të vitit 1991, e pikërisht më 19.12.1991 doli numri i parë i gazetës "Shkëlqimi islam", organ i shoqatës Rinia Islame e Shqipërisë, e cila u pasua nga gazeta "Shpresë", organ i shoqatës së Intelektualëve Islamë e më vonë gazeta "Triumfi islam", sot "Rinia islame", organ i shoqatës Rinisa istame, dega Shkodër. Këto gazeta thellojnë e pasurojnë veprimtarinë e gazetës "Drita islame". Që në numrin e parë të "Shkëlqimit islam", Hafiz Sabri Koçi shkruan: ... Shkëlqimi islam ... do të ndihmojë. në rrënjosjen e ndjenjave të bukura fetare tek njerëzit tanë e veçanërisht tek të rinjtë... ".28 Komuniteti Mysliman me kujdesin e vazhdueshëm të Hafiz Sabriut ka arrit ur të gjejë burimet financiare për botimin e shumë librave me vlera të larta fetare edukative, si: Mevlude, Jasina, Histori të fesë, Jeta e Profetit a.s. e shumë të tjerë që janë shpërndarë e kanë vlejtur për eduk'imin fetar islam. Kjo punë do të vazhdojë në të ardhmen për të cilën është ngritur një grup i veçantë pune. Komuniteti Mysliman ka arritur që të sigurojë një kohë të caktuar për kronikat fetare dhe për propagandën fetare në Radion dhe Televizionin Shqiptar. Një punë e mirë bëhet edhe me radiot lokale. Komuniteti Mysliman lidhet e bashkëpunon me të gjithë botën e përparuar Nëse Shqipëria u izolua nga bota, organizmat shtetërore, qoftë edhe formalislit kishin lidhje e marrëdhënie me shumë vende të tjera. Por në fushën e fesë këto lidhje as që mendohej se mund të ekzistonin. Veçanërisht për fenë islame izolimi e mbyllja qe e plotë. Asnjë mesazh, qoftë edhe i fshehtë, përmes zhurmuesve të televizionit nuk mund të merrej. Prandaj fitorja e arritur më 16 nëntor 1990 do të pasohej me hapjen e mundësive për lidhjet e marrëdhëniet me të gjithë botën, me mendimin e përpjekjet për të forcuar besimin në Zotin dhe moralin e shëndoshë fetar. Që me themelimin e Bashkësisë Islame të Shqipërisë, që me zgjedhjen e Hafiz Sabri Koçit Kryetar i Komunitetit Mysliman menjëherë u dërguan telegramet për të njoftuar Bashkësitë Islame, në radhë të parë në ato vende ku j etonin shqiptarët, në Kosovë, në Maqedoni, në [[Mali i Zi|Mal të Zi]], në Amerikë, në Turqi. Kjo qe hapja e parë, ky qe lajmi i parë, gëzimi i parë po ndahej me vëllezërit e një gjaku dhe të një gjuhe. Dhe ky sihariq u përhap në të gjithë botën, nga erdhën përgëzimet dhe vizitorët e parë. Vjen në Shqipërlnë mëmë [[Rexhep Boja]] e Resul Rexhepi me të tjerë nga Prishtina, Sulejman Rexhepi e Bahri Aliu nga Shkupi, Idriz Demiri nga Podgorica, Imam Vehbi Ismaili e Isa Hoxha nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, [[Vehbi Sulejman Gavoçi]] nga [[Emiratet e Bashkuara Arabe]] etj.etj. Po paraqesim nj ë pj esë të përmbledhur të kësaj veprimtarie të dendur në takimet e shumta ndërkombëtare. Më 24.4.1991 u zhvillua në [[Kajro]] të Egjiptit Kongresi Islam me temë: "Bota e fesë islame pas luftës në Gji". Lidhur me pjesëmarrjen në këtë Kongres Hafiz Sabriu shkruan: "Në radhë të parë për mua është një lindje e dytë, lindje që gjatë gjithë jetës sime s'mund ta përshkruaj kënaqësinë dhe as që do të mund ta shpreh atë që ka ndjerë shpirti e zemra ime. Mbyllja jonë ishte shumë e fortë dhe fatale. Me dekada ishim të ndarë nga mendimi, jeta, kontaktet apo gjithë ajo që është islame. Nuk kishim si të komunikojmë as me vëllezërit tanë në Kosovë, që jemi të një gjaku dhe të një gjuhe, e lëre më të ëndërroja se do të vij ndonjëherë në [[Egjipt]] apo në botën arabe, kjo pra është e vështirë... " Më 18.6.1991 u nisën në [[Mekë]] të [[Arabia Saudite|Arabisë Saudite]] 165 besimtarë islamë nga Shqipëria për [[haxhillëk]]. Në krye të këtij grupi është Hafiz Sabri Koçi. Që nga k-jo datë, pas HAXHIT, Hafiz Sabriu është Haxhi. Më 3-4 shtator 1991 në [[Sarajevë]] të [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnje-Hercegovinës]] merr pjesë në Kongresin e myslimanëve të Evropës Lindore me temë "Perspektivat e Islamit në Evropën Lindore". Më datën 15-29.2.1992 Haxhi Hafiz Sabri Koçi bëri një vizitë në [[Kuvajt]] e prej këtu shkoi në Arabinë Saudite, në Republikën Federale të Gjennanisë, në Maqedoni, në Bruksel të Belgjikës, në Zagreb të Kroacisë, në Moskë të Rusisë, në Milano të Italisë, në Turqi, gjatë vitit 1994 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në [[Hartum]] të [[Sudani]]t, në Asisi të Italisë, në [[Bazeli|Bazel]] të Zvicrës, në [[Stamboll]] të Turqisë, në vitin 1995, në Hartum të Sudanit, në Londër të Anglisë, në Kajro të Egjiptit, në Davos të Zvicrës, në [[Tripoli]] të [[Libia|Libisë]], në Stamboll, [[Ankara]], [[Konia|Konie]], [[Izmir]] dhe [[Bursa|Bursë]] të Turqisë, në [[Kuvait]], etj.,etj. Në Shqipëri arrijnë tashmë delegacione nga shumë vende të ndryshme të botës. Më 9.1.1992 në Komunitetin Mysliman pritet delegacioni i [[Bashkësia Islame në Maqedoni|Bashkësisë Islamike të Maqedonisë]] i kryesuar nga Hirësia e tij Dr. Zenun Berisha, i dërguari i posaçëm i Organizatës së ndihmave Islame të Arabisë Saudite me qendër në Mekë Z. Ruzaull-llah Murat. Më 31 maj 1992 u organizua një takim në selinë e Komunitetit Mysliman Shqiptar i klerikëve të tre besimeve fetare me një delegacion të Forumit të të drejtave të njeriut, i kryesuar nga Zoti Marten Vontre, président i forumit të të drejtave të njeriut dhe anëtar i Parlamentit Holandez, Zoti Van den Hanvel, etj. Më 21.1.1992 Hafiz Sabriu zhvilloi një takim në Tiranë me Z. Rqit Dubrovski, sekretar evropian i lirisë së ndërgjegjes me qendër në Angli në lidtije me mbajtjen në Tiranë të një simpoziumi mbi Paqen sociale. Më 3 I.V. 1 992 erdhi për një vizitë dy ditore në vendin tonë Ministri i [[Vakëf|Vakfit]] të Kuvajtit si dhe président i Organizatës Botërore Bamirëse Islame me qendër në Kuvajt, Jusuf El Haxh. Më 15 nëntor H. H. Sabri Koçi priti në selinë e tij Z. Dr. Hamid AI Gabid, sekretar i përgjithshëm i [[Organizata e Bashkëpunimit Islam|organizatës së Konferencës Islamike]], po ashtu edhe Z. Muhamed Habib, sekretar i përgjithshëm i Akademisë së Jurisprudencës Islame. Më 19 korrik 1993 erdhi për një vizitë dy ditore Z. Egon Klepsh, Kryetar i Parlamentit Evropian i cili u takua me H. Sabri Koçin e kështu me radhë vijnë Pro£ Nazir Shala, Kryetar i Lidhjes Demokratike të Shqiptarëve, Monsinjor Mishel Fitzgerald, ipeshkv, Sekretar Pontificium Consilium për dialog ndërfetar, i dërguar nga Selia e Shenjtë në Vatikan, i shoqëruar nga Nunci Apostolik i Vatikanit Ivan Diaz dhe Ipeshkëvi ' i Tiranës dhe i Durrësit Rrok Mirdita. Me ftesë të shoqatës së Intelektualëve shqiptarë "Kultura Islame" bëri një vizitë në vendin tonë Z. Jusuf Islam (më parë i quajtur Ket Stivens) ish-këngëtar i famshëm anglez, viziton vendin tonë një delegacion i lartë turk i kryesuar nga Z. Mehmet Nuri Ilmaz, sekretar për fenë Islame në qeverinë turkë, në hotel Dajti organizohet një takim me disa klerikë kristianë të ardhur nga Anglia dhe Amerika për mirëkuptim mes feve monoteiste etj. Komuniteti Mysliman herëpashere ka marrë në shqyrtim punën e Shoqatave të huaja që veprojnë në vendin tonë. Është vlerësuar puna e mirë e shoqatave "Heje Tul Ligathe" e Arabisë Saudite, Shoqata Bamirëse "Islamic Relief" e Birminghamit, Komiteti i ndihmave të Kuvajtit, Shoqata "Muafak". Drejtuesit e të katër, shoqatave që përmendëm më lart e të tjera si këto, vlejnë të falënderohen për ndihmesën e madhe që po japin në këtë fazë të vështirë që po kalojmë. == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Myftinj shqiptarë]] [[Kategoria:Të burgosur dhe të përndjekur në komunizëm]] [[Kategoria:Lindje 1920]] [[Kategoria:Vdekje 2004]] [[Kategoria:Njerëz nga Librazhdi]] [[Kategoria:Personalitete islame shqiptare]] [[Kategoria:Hafizlerë]] o9q5aazrl59lilsm79diot0fc27n1t7 0 94446 2976670 2882525 2026-05-03T07:23:06Z ~2026-26626-08 186967 Shtova nje cmim te fituar se fundmi, nje botim te kryer se fundmi dhe redaktova lehte (vetem nje fjale) pershkrimin e pergjithshem. 2976670 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{pp}} '''Viola Isufaj''' ([[Durrës]], [[1980]]) është shkrimtare, studiuese dhe profesoreshë e Letërsisë Bashkëkohore në Universitetin e Tiranës, ku ka doktoruar më 2012, dhe mban titullin Profesor i Asociuar. Është autore e teksteve universitare dhe parauniversitare, eshte shkrimtare, dhe njohëse shumë e mirë e gjuhëve të huaja. Ka botuar një numër të madh artikujsh shkencorë, ka kumtuar në disa konferenca shkencore kombëtare e ndërkombëtare, si dhe ka botuar disa vepra studimore e artistike. ====== ==BIBLIOGRAFIA== ====== ====== ===Prozë=== ====== • Zotit M., një letër (me parathënie nga [[Ismail Kadare]]) • "Saga e Gjarprit" • "Ditë të askujt" ====== ===Poezi=== ====== ====== • "Adamah"-me interpretimin e aktorëve, Timo Flloko, Klodiana Keco ====== <nowiki>===Studime===</nowiki> * "Rikthimi i mitit", 2013 * "Mjegullat e Tiranës" (kritika "Para kohes"), 2014 * "Kadare në letrat e sotme franceze". 2016 * “Balade dritash per Zorben”, 2024 * Baba Faiku më ka thënë, 2025 ====== ==ÇMIME== ====== *Me Adamah ishte fituese e çmimit të parë në poezi në Panairin e Kosovës 2016. *Ne vitin 2017 ky vellim fitoi çmim si surprize e poezise ne festivalin poetik “Netet korçare”, Korçe 2017 *Ne vitin 2021 vellimi “Adamah” nderohet me çmim ne festivalin nderkombetar “Ditet e Naimit” ne Tetove, Maqedoni e Veriut. *Çmimi "Olcinium" për studimin monografik iu dha librit "Baladë dritash për Zef Zorbën" (botim i Akademisë së Shkencave te Shqipërisë) ne Ulqin, Mal i Zi, 2024 *Çmimi i Panairit të Librit për veprën studimore më të mirë nga Shoqata e Botuesve Shqiptarë iu dha librit "Baladë dritash për Zef Zorbën" (botim i Akademisë së Shkencave te Shqipërisë) ne Tiranë, nëntor, 2024 *ÇMIMI I KARRIERËS, 2026, iu nga Instituti Italian i Kulturës, Organizata Verbum Mundi, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë me motivacionin: “Për shkak se i ka kushtuar jetën profesionale dhe njerëzore kërkimit të përsosmërisë, duke u dalluar për angazhimin, pasionin dhe integritetin moral.  Gjatë rrjedhës së viteve, ka mundur të ndërtojë një rrugë të qëndrueshme dhe kuptimplotë, duke kontribuar me kompetencë dhe vizion në rritjen e fushës së saj të veprimit, duke lënë një gjurmë të prekshme dhe të përjetshme.  Një figurë reference dhe burim frymëzimi për brezat e rinj, ajo ka përfaqësuar vlerat e përkushtimit, përgjegjësisë dhe përpjekjes së palodhur, duke dëshmuar se talenti, i kombinuar me këmbëngulje, mund të shndërrohet në vlera të vërteta njerëzore dhe profesionale.”   [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1980]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 6e2vz17883gcfca00l4st1sb7f810eg 0 96227 2976646 2974823 2026-05-03T06:01:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2976646 wikitext text/x-wiki <div style="margin-left: 50px">''Ky artikull merret me njësinë administrative të Anës së Malit në Shqipëri; për trevën etnografik të ndarë mes Malit të Zi dhe Shqipërisë shikoni artikullin [[Ana Malit]].''</div>{{Infobox settlement |name = Njësia administrative Ana e Malit |native_name = |native_name_lang = <!-- ISO 639-1 code e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> |settlement_type = [[Ndarja administrative e Shqipërisë|Njësi administrative]] |image_skyline = |imagesize = |image_alt = |image_caption = |image_flag = |flag_alt = |image_seal = |seal_alt = |image_shield = |shield_alt = |shield_link = |etymology = |nickname = |motto = |image_map = Njësia administrative Ana e Malit në Bashkinë e Shkodrës.svg |map_alt = |map_caption = Njësia administrative Ana e Malit në Bashkinë e Shkodrës |pushpin_map = Shqipëria |pushpin_map_alt = |pushpin_map_caption = |pushpin_label_position = |coordinates = {{coord|42|1|N|19|26|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=}} |coor_pinpoint = |coordinates_footnotes = |subdivision_type = [[Lista e shteteve|Shteti]] |subdivision_name = {{flagicon|ALB}} [[Shqipëria]] |subdivision_type1 = [[Qarqet e Shqipërisë|Qarku]] |subdivision_name1 = [[Qarku i Shkodrës|Shkodër]] |subdivision_type2 = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkia]] |subdivision_name2 = [[Skeda:Flamuri i Bashkisë Shkodër.svg|20px|border]] [[Bashkia Shkodër|Shkodër]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |established_title = |established_date = |founder = |seat_type = |seat = |government_footnotes = |government_type = |governing_body = |leader_party = |leader_title = Administratori |leader_name = Arben Ceni |leader_title1 = |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use<ref>tags --> |area_footnotes = |area_urban_footnotes = <!-- --> |area_rural_footnotes = <!-- --> |area_metro_footnotes = <!-- --> |area_note = |area_water_percent = |area_rank = |area_blank1_title = |area_blank2_title = <!-- square kilometers --> |area_total_km2 = 41.8 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_urban_km2 = |area_rural_km2 = |area_metro_km2 = |area_blank1_km2 = |area_blank2_km2 = <!-- hectares --> |area_total_ha = |area_land_ha = |area_water_ha = |area_urban_ha = |area_rural_ha = |area_metro_ha = |area_blank1_ha = |area_blank2_ha = |length_km = |width_km = |dimensions_footnotes = |elevation_footnotes = |elevation_m = | population_footnotes = | elevation_m = | population_as_of = 2011 | population_blank1_title = Njësia administrative | population_blank1 = 3,858 | population_density_blank1_km2 = 92 | population_blank2_title = | population_blank2 = |population_demonym = |timezone1 = [[ZKEQ]] ([[UTC+1]]) |utc_offset1 = |timezone1_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|OVEQ]] ([[UTC+2]]) |utc_offset1_DST = |postal_code_type = |postal_code = |area_code_type = |area_code = |area_codes = <!-- for multiple area codes --> |iso_code = |registration_plate = |website = |module = |footnotes = }}'''Njësia administrative Ana e Malit''' është një [[Ndarja administrative e Shqipërisë|njësi administrative]] e [[Bashkia Shkodër|Bashkisë Shkodër]] në qarkun e [[Qarku i Shkodrës|Shkodrës]] në [[Shqipëri]].<ref name=":0">{{cite web|title=Law nr. 115/2014|url=https://www.vendime.al/wp-content/uploads/2015/08/137-2014.pdf|url-status=live|access-date=25 shkurt 2022|pages=6374–6375|language=sq}}</ref> == Historia == Deri me miratimin  e ligjit 115/2014 “Për ndarjen administrativo-territoriale të njësive të qeverisjes vendore në Republikën e Shqipërisë,” Ana e Malit ishte [[Komunat e Shqipërisë|komunë]] në [[Qarku i Shkodrës|Qarkun Shkodër]]. Pas miratimit, Ana e Malit u bë njësi administrative e [[Bashkia Shkodër|Bashkisë Shkodër]].<ref name=":0" /> == Vendbanimet == Njësia administrative Ana e Malit përfshin 10 fshatra:<ref name=":0" /> {| | * [[Boboti|Bobot]] * [[Dramoshi|Dramosh]] * [[Muriqan (Shkodër)|Muriqan]] * [[Oblika|Oblikë]] * [[Oblika e Sipërme|Oblikë e Sipërme]] | * [[Oboti|Obot]] * [[Shtufi (Shkodër)|Shtuf]] * [[Vallasi|Vallas]] * [[Velinaj]] * [[Vidhgari|Vidhgar]] |} == Demografia == {| class="wikitable sortable" |+Popullsia e Anës së Malit sipas censuseve !Fshati !1950<ref>{{Cite web|date=22 maj 2022|title=Albania - All places: 1950 census|url=http://pop-stat.mashke.org/albania-census1950.htm|url-status=live|access-date=22 maj 2022|website=pop-stat.mashke.org|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> !1955<ref name=":1">{{Cite web|date=22 maj 2022|title=Albania - All places: 1955, 1960 censuses|url=http://pop-stat.mashke.org/albania-census1955-1960.htm|url-status=live|access-date=22 maj 2022|website=pop-stat.mashke.org|language=en}}</ref> !1960<ref name=":1" /> !1979<ref>{{Cite web|date=22 maj 2022|title=Albania - All communes: 1979 census|url=http://pop-stat.mashke.org/albania-comm1979.htm|url-status=live|access-date=22 maj 2022|website=pop-stat.mashke.org|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> !1989<ref name=":2">{{Cite web|date=22 maj 2022|title=Albania - All places/communes: 1989, 2001, 2011 censuses (today's division)|url=http://pop-stat.mashke.org/albania-census1989.htm|url-status=dead|access-date=22 maj 2022|website=pop-stat.mashke.org|language=en|archive-date=14 prill 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414204125/http://pop-stat.mashke.org/albania-census1989.htm}}</ref> !2001<ref name=":2" /> !2011<ref name=":2" /> |- |[[Boboti|Babot]] |199 |188 |221 | |158 | | |- |[[Dramoshi|Dramosh]] |112 |109 |131 | |162 | | |- |[[Muriqan (Shkodër)|Muriqan]] |696 |728 |734 | |1076 | | |- |[[Oblika|Oblikë]] |836 |847 |948 | |2356 |2327 | |- |[[Oblika e Sipërme|Oblikë e Sipërme]] |391 |393 |439 | |308 | | |- |[[Oboti|Obot]] |392 |407 |457 | |687 | | |- |[[Shtufi (Shkodër)|Shtuf]] |119 |106 |157 | |183 | | |- |[[Vallasi|Vallas]] |116 |113 |140 | |134 | | |- |[[Velinaj]] | | | | |350 | | |- |[[Vidhgari|Vidhgar]] |148 |137 |159 | |159 | | |- !Gjithsej !3009 !3028 !3386 !4705 !5573 !4815 !3858 |} == Referime == {{reflist}} == Shiko edhe == * [[Ana Malit]] {{Bashkia Shkodër}} {{Qarku i Shkodrës}} {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Ana e Malit|*]] gy8kyiblsuq22hp6cffvvj3yizkxact 0 96272 2976632 2944537 2026-05-03T04:51:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976632 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Ndoc Nikaj | image = Ndoc Nikaj.jpg | name i lindjës = | birth_date = [[15 qershor]] [[1865]] | birth_place = [[Shkodra|Shkodër]], [[Perandoria Osmane]] | death_date = [[16 janar]] [[1951]] | death_place = Burgu i Shkodrës, [[Republika Popullore e Shqipërisë]] | pseudonym = N.D.N, Nagdo Monici<ref name="fl">Gjinaj, Mele, Elmazi 2010, fq. 212</ref> | nationality = shqiptar | genre = prozë, poezi, etj. | website = }} '''Ndoc Nikaj''' ([[Shkodër]], [[9 mars]] [[1864]] ose [[15 Qershor|15 qershor]] [[1865]] - [[Burgu i Shkodrës]], [[16 janar]] [[1951]]) ka qenë klerik katolik, prozator dhe botues, babai i prozës gege, i quajtur edhe babai i romanit shqip.''<ref name=":1">{{Cite book|last=Elsie|first=Robert|title=Histori e letërsisë shqiptare|publisher=Dukagjini|year=1997|location=Pejë|pages=136-138|language=sq|translator-last=Myftiu|translator-first=Abdurrahim|trans-title=History of Albanian Literature|author-link=Robert Elsie|orig-year=1995|translator-link=Abdurrahim Myftiu}}</ref>'' Vepra e tij ''Historia e Shcypniis ch’ me fillesë e deri më kohë kur ra në dorë të turkut'' mbahet e para sprovë e historiografisë shqiptare në gjuhën shqipe.<ref>{{Cite book|last=Vozga|first=Ramazan|url=http://www.portalialbanologjik.com/Materialet/Libri%201555-1912.pdf|title=Libri shqip 1555-1912 në fondet e Bibliotekës Kombëtare|publisher=Biblioteka Kombëtare|year=2010|isbn=978-99927-731-7-8|location=Tiranë|pages=140|language=sq}}</ref>''<ref name=":3">{{Cite book|last=Gjinaj|first=Maksim|url=https://www.ribashkimi.com/Simboli/Gjuha_Shqipe/7.pdf|title=Bibliografi e librit shqip në fondet e Bibliotekës Kombëtare|last2=Elmazi|first2=Myrvete|last3=Mele|first3=Margarita|publisher=Biblioteka Kombëtare, Sektori i Bibliografisë Kombëtare|year=2010|isbn=9992773189|location=Tiranë|pages=185|language=sq|access-date=16 dhjetor 2021|archive-date=2 shtator 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210902221454/https://www.ribashkimi.com/Simboli/Gjuha_Shqipe/7.pdf|url-status=dead}}</ref>'' Bashkëpunoi me "[[Albania (revistë)|Albania]]"-n e [[Faik bej Konica|Faik Konicës]], botoi të përkohshmen ''Koha'' që më pas ndërroi emrin dhe u bë ''Bashkimi'';''<ref name=":1" />'' ku përveç publicistikës, botoi 28-30 vëllime veprash origjinale ose të përkthyera me përmbajtje të ndryshme.<ref name=":32">{{Cite book|last=Bushati|first=Hamdi|title=Shkodra dhe motet|publisher=Idromeno|year=1998|volume=1|location=Shkodër|pages=584-585|language=sq|oclc=645720493|author-link=Hamdi Bushati}}</ref>''<ref name=":2">{{Cite web|last=Kulli|first=Frano|date=16 shtator 2015|title=Dom Ndoc Nikaj, 30 botime dhe shtypshkronjë|url=http://shekulli.com.al/dom-ndoc-nikaj-30-botime-dhe-shtypshkronje/|url-status=dead|access-date=19 dhjetor 2021|website=shekulli.com.al|language=sq|archive-date=19 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219203146/http://shekulli.com.al/dom-ndoc-nikaj-30-botime-dhe-shtypshkronje/}}</ref>'' Poeti dhe frati [[Gjergj Fishta]] duke u mbështetur te pseudonimi më i përdorur i kolegut, i kushtoi poezinë ''Nakdominicipedia'' në hyrjen e vëllimit të tij me satira, ''[[Anzat e Parnasit|Anzat e Parnasit.]]<ref name=":2"/>'' == Biografia == U lind në Shkodër i treti ndër tetë fëmijët e Gjokës të Shtjefën Jak Nikajt dhe Ages së Gjon Gulit.<ref name=":0">{{Cite book|last=Nikaj|first=Ndoc|title=Kujtimet e nji jetes se kalueme|publisher=Plejad|year=2003|isbn=9789992792452|location=Tiranë|pages=5|language=sq}}</ref> I ati ishte tabak, zanat që merrej me ngjyrosje penjsh e shajaku malësorësh.<ref name=":32" /> I ati kishte marrë pjesë në [[Lufta Ruso-Turke (1877-1878)|luftën ruso-turke]]. Sipas regjistrit të pagëzimit shënohet se Nikaj leu më 9 mars 1864.<ref name=":0" /> Nikaj i vogël mësimet fillestare i kreu te françeskanët, kurse në moshë 13 vjeç hyri te jezuitët në Kolegjin Papnor në Shkodër të cilat i përfundoi më sukses duke u bërë meshtar më 1888, kur edhe shkruen ''Vakinat e scêites kisc''.<ref name="DNN">{{Cite book|last=Resuli|first=Namik|title=Shkrimtarët shqiptarë: Rilindja 2|last2=Gurakuqi|first2=Karl|publisher=Pakti|year=2007|isbn=9994382365|location=Tiranë|language=sq|author-link=Namik Resuli|author-link2=Karl Gurakuqi}}</ref> Pas shugurimit si ndihmës-famullitar, për 2 vjet shërbeu në Shkodër, mandej në famullinë e Shkrelit, Dajçit, Bregut të Bunës, [[Pentar|Pentarit]], Sheldisë, etj. Në bashkëpunim me abatin e Mirditës Preng Doçin, qe pjesë e nismës së themelimit të ''Lidhjes së mshehtë'' më 1892 me qëllim përhapjen e idesë kombëtare.<ref name=":32" /> Më 1899 u bë një nga anëtarët themelues të [[Shoqëria Bashkimi|shoqërisë "Bashkimi"]], të abatit [[Preng Doçi|Doçi]] dhe përdori ndër botimet e veta alfabetin e kësaj shoqërie. Vetë si botues, Nikaj e nisi karierën duke themeluar më 1 janar 1910 gazetën e përjavshme ''Koha'', ndër të parat gazeta politike në Shqipëni.<ref name=":32" /> Vitin pasues e ndali botimin e gazetës sepse filloi të merrej me shfrytëzimin e pyjeve.<ref>Clayer 2012, fq. 616.</ref> Në ditarin e [[Pal Dodaj|Dodajt]] gjendet e shkruar:<ref>[[Hylli i Dritës]] Nr. 2-3, (221-222), Vjeti XXI/1993 Tiranë, 1993. fq. 98</ref> :«''Dom Ndoc Nikaj, famullitar i Obotit, ka përfitue 600 napolona prej kontrabandës s'armëve''.» Kjo gazetë me katër faqe në shqip botonte artikuj për politikën, çështjet shoqërore, kulturën, letërsinë dhe ekonominë, dhe vazhdoi kështu deri afër vitit 1912. Në pranverën e vitit 1913 Nikaj themeloi një gazetë tjetër, ''Besa Shqyptare'', që dilte dy deri katër herë në javë gjer më 1921. Aty botohej edhe ndonjë artikull gjermanisht e italisht. Pas një periudhe të shkurtër, nga 29 korriku 1915 po kjo gazetë pati emrin ''Zani i Shkodërs''. Përveç punës për nxjerrje gazetash, Nikaj kishte edhe firmën e vet të vogël botuese ''Shtypshkroja Nikaj'',<ref>Për një pasqyrë mbi veprimtarinë e kësaj shtypshkronje, kr. revista Leka, Shkodër, IX, 8-12 (1937), f. 680-684.</ref> të themeluar më 1909, ku u botuan shumë nga veprat e tij dhe të të tjerëve. Këtu ai shtypi libra këndimi në gjuhën shqipe, revista periodike si [[Hylli i Dritës]] dhe dhjetëra vepra të tjera. Ndonëse firma botuese nuk i dilte me fitim financiar, biznesmeni Nikaj dinte si të kompensonte humbjen me fitime në fusha të tjera më të leverdisshme si ato të tregtisë së lëndës së drurit apo të armëve.<ref name="ds">{{Cite web|url=http://mjeksia-grup.yforum.biz/letersia-shqipetare-f46/histori-e-letersise-shqiptare-t1902-45.htm|title=Histori e letërsisë|access-date=14 dhjetor 2010|archive-date=16 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101016010029/http://mjeksia-grup.yforum.biz/letersia-shqipetare-f46/histori-e-letersise-shqiptare-t1902-45.htm|url-status=dead}}</ref> Pas Luftës së Parë Botërore, pasi kishte dhënë një ndihmë të madhe në themelimin e shumë gazetave shqiptare, Nikaj iu kthye më fort shkrimeve dhe botoi libra shkollorë, libra fetarë për kishat, si dhe ndonjë prozë letrare. Ishte drejtues i dy shtypshkronjave. Më 1921 u arrestua dhe bëri dyzetegjashtë ditë burg në Tiranë, për arsye që nuk dihen.<ref name=":4">{{Cite book|url=http://www.iskk.gov.al/wp-content/uploads/2017/03/fjalori-enciklopedik-VI-.pdf|title=Fjalor enciklopedik i viktimave të terrorit komunist N-P|publisher=Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit|year=2017|isbn=978-9928-168-65-8|volume=IV|location=Tiranë|pages=104|language=sq|access-date=19 dhjetor 2021|archive-date=28 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028200156/http://www.iskk.gov.al/wp-content/uploads/2017/03/fjalori-enciklopedik-VI-.pdf|url-status=dead}}</ref> Mbas shpalljes së Pavarësisë dhe të vendosjes së qeverisë shqiptare, Nikaj nuk desh të mirrej me veprimtari politike, prandaj qortonte gjithë klerikët që mirreshin me atë punë.<ref name=":32" /> Pas [[Dita e Çlirimit|çlirimit]], Nikaj qe pjesë e presidiumit të mbledhjes që themeloi [[Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve|Lidhjen e Shkrimtarëve]].<ref>{{Cite web|last=Shuteriqi|first=Mynever|title=Kur krijohej Lidhja e Shkrimtarëve|url=https://exlibris.al/kur-krijohej-lidhja-e-shkrimtareve-nga-mynever-shuteriqi/|url-status=live|website=exlibris.al|language=sq}}</ref> Pas një viti u arrestua nga autoritetet e regjimit më 9 shtator, në moshën tetëdhjetedyvjeçare, dhe vdiq në burgun e Shkodrës pesë vjet më vonë, në janar 1951.''<ref name=":1" />'' == Vepra == Sipas [[Hamdi Bushati|Hamdi Bushatit]], Nikaj botoi 28 vëllime me përmbajtje të larmishme.<ref name=":32" /> Sipas periodizimit të [[Arshi Pipa|Pipës]], bën pjesën ndër autorët klerikë të romanticizmit shkodran të viteve 1881-1924. Në vëllimin ''Historia e letërsisë shqipe'' (1959) përshkruhej «më i madhi autor i prozës tregimtare si dhe romanceri më pjellor i letërsisë shqipe para Luftës së Dytë Botërore»,<ref name=":7">{{Cito web|last=Pipa|first=Arshi|year=2017|title=Trilogjia Albanika III: Letërsia shqipe: Perspektiva shoqërore|trans-title=Trilogia Albanica III: Albanian Literature: Social Perspectives|url=https://books.google.al/books/about/Let%C3%ABrsia_Shqipe.html?id=kdfaoQEACAAJ&hl=en&output=html_text&redir_esc=y|url-status=live|publisher=Princi|pages=153, 185|language=sq|isbn=978-9928-4090-9-6|author-link=Arshi Pipa|origyear=1978}}</ref> duke u mjaftuar me kaq dhe duke i ribotuar pakçka.''<ref name=":1" />'' Nëpër botimet e tij, qofshin ato artikuj publicistik, përkthime apo vepra autoriale, ka përdorur edhe pseudonimet ''Nakdomonici, N. Monici, N. N., N. D. N.<ref>{{Cite book|last=Gashi|first=Sinan|title=Pseudonimet e shkrimtarëve shqiptarë 1453-1982|year=2009|location=Prishtinë|pages=184|language=sq}}</ref>'' Si pararendës i prozës në gjuhën shqipe, qëndron kronologjikisht para prozatorëve si [[Mihal Grameno|Grameno]], Milto S. Gurra, [[Foqion Postoli]]t, [[Filip Papajani]]t, [[Midhat Frashëri|Mid'hat Frashëri]]t, dhe [[Ernest Koliqi|Koliqi]]t.<ref name=":6">{{Cite web|last=Demiri-Frangu|first=Qibrije|author-link=Qibrije Demiri Frangu|date=2006|title=Proza e Rilindjes Kombëtare (phd)|url=https://pdfkul.com/qibrije-demiri-frangu-proza-e-rilindjes-kombatarepdf-_59cd789b1723ddf5f9f6c3c8.html|url-status=live|website=pdfkul.com|language=sq|publication-place=Prishtinë}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Prozë === Kur ishte ende xhakon në seminar "qiti në giuhë shqyptare" ''Vakinat e scêites kisc'', të cilën mundi ta botojë në shtypshkronjën e Propagandës Fide në Romë më 1888 me ndihmën e prelatit Pjetër Dodmasej,<ref name=":2"/> të cilit edhe ia kishte kushtuar. Vëllim të cilin e ribotoi në Shkodër më 1914 me titullin ''T'nollmet e kishës: Ç'me kohë t'vjetra e deri m'tashmet.'' Më 1892 iu botua në Shkodër novela hagjiografike ''Marzia o ksctenimi n'filles t'vet'' të cilën e shkroi gjatë kohës që ishte famullitar në Shkrel, sipas titullit,<ref name=":5">Elsie 1997, fq. 435.</ref> i cilësuar si përkthim i lirë nga italishtja.<ref name=":6"/> Më 1902 i mbështetur nga Don Aladro Kastrioti,<ref>Clayer 2012, fq. 380-381.</ref> botoi në [[Brukseli|Bruksel]] vëllimet ''Historija e Shqypnis'' si dhe,''<ref name=":1" />'' i nxitur nga konsulli autro-hungarez [[Theodor Anton Ippen|Ippen]],<ref name="Clayer">{{cite book|author=Clayer|first=Nathalie|title=Në fillimet e nacionalizmit shqiptar: Lindja e një kombi me shumicë myslimane në Evropë|publisher=Botime "Përpjekja"|year=2012|isbn=9789994302536|edition=2|location=Tiranë|pages=377|language=sq|translator=Artan Puto|author-link=Nathalie Clayer|origyear=2007}}</ref> përkthimin nga italishtja ''Historia e Turkís'', që shërbeu si tekst shkollor.''<ref name=":1" />'' U njoh si romancieri më i hershëm shqiptar por ai u hodh poshtë nga historia komuniste e letërsisë shqipe. I njohur edhe si ''Nagdo Monici'' kryesisht prej kontributit publicistik tek “Albania” e [[Faik Konica|Konicës]], njihet edhe për romanin historik ''Shkodra e rrethueme'', botuar më 1913. Nikaj ka lënë shtatë romane të pabotuara.<ref name="fl" /> Përktheu edhe romanin e parë të Hygoit ''Han Island'',<ref name=":6"/> por pas 1924 nuk botoi më gjë të shkruar prej tij.<ref name=":4"/> === Publicistikë === Bashkëpunoi shumë me revistën "Albania''"'' të Konicës, ku më 1897 filluan t'i botoheshin shkrimet e tij.<ref name=":2"/> === Botues === Më 1 janar 1910 botoi numrin e parë të së përkohshmes "Koha''"'', të cilën në numrin e saj të dytë e botoi me emrin e ndryshuar "Bashkimi" që u botua deri në fund të vitit 1911. Në pranverë të 1913 themeloi një gazetë tjetër, «Besa Shqyptare», që doli dy deri në katër herë në javë, gjer në vitin 1921. Për një periudhë të shkurtër, nga 29 korriku 1915, po kjo gazetë u botua me titullin «Zani i Shkodrës».<ref name=":4"/> == Titujt == {{div col|small=yes}} * ''Vakinat e scêites kisc,'' Romë 1888. ribot. ''T'nollmet e kishës: Ç'me kohë t'vjetra e deri m'tashmet,'' Shkodër 1914; * ''Marzia o ksctenimi n'filles t'vet'', Shkodër 1892; * ''Bleta nner lulé t'Parrixit'', Shkodër 1899. ribot. ''Bléta e ree nner lulé t'Parrixit'', Shkodër 1904; * ''Historia é Shcypniis ch' me fillése e déri me kohe ku ra ne dore te Turkut'', Bruksel 1902. ribot. ''Historija e Shqypniës. ç'me kohë t'vjetra e deri m'tashmet'', Shkodër 1917; * ''Historia e Turkiis é diftuemé Ghinnvé t'Shcypniis'', Londër 1902;<ref name=":5"/> * ''Dashunia e msheftë'' 1905 * ''[[Shkodra e Rrethueme|Tak-tuk: tak-tuk a se Shkodra e Rrethueme]],'' Shkodër 1913. Ribotuar më 1961 dhe 1967 në Tiranë dhe 1996 në [[Prishtina|Prishtinë]]; * ''Zêmer nanet a Tivari i mârrun. E dyta dorë'', Shkodër 1915; * ''Bukurusha. Diftim historiak i vietve 1478-79,'' Shkodër 1918. Ribot. në Tiranë, 1961; * ''Fejesa n'djep a se Ulqini i mârrun'', Shkodër 1918.<ref name=":5"/> Ribotuar më 2017 në [[Ulqini|Ulqin]];<ref name="">{{Cite web|title=Botime të reja: “Fejesa n’djep a se Ulqini i marrun” dhe ”Në kërkim të një drame ndryshe”|url=https://ul-info.com/botime-te-reja-fejesa-ndjep-a-se-ulqini-i-marrun-dhe-ne-kerkim-te-nje-drame-ndryshe/|date=2017|language=sq|website=ul-info.com}}</ref> * ''Burbuqja. Diftim historian i vjetve 1815-17'', Shkodër 1920; * ''Lulet në thes. Diftim historiak i vjetve 1830-33'', Shkodër 1920;<ref name=":5">Elsie 1997, fq. 435.</ref> * ''Lulja e veshkun'', 1920; * ''Motra per vllàn. Shfaqtime teatrore per varza,'' Shkodër 1921; * ''Për mik'' (dorëshkrim); * ''Ç’pat thanë gjyshja'' (dsh); * ''Han Islandi'' (dsh); * ''Një testament'' (dsh); * ''Te shpella e murosun'' (dsh) {{div col end}} == Referime == {{reflist|2}} {{Autorë shqiptarë|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Nikaj, Ndoc}} [[Kategoria:Lindje 1865]] [[Kategoria:Vdekje 1951]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Publicistë shqiptarë]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] [[Kategoria:Të burgosur dhe të përndjekur në komunizëm]] [[Kategoria:Jezuitë shqiptarë]] [[Kategoria:Sanxhaku i Shkodrës]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Përkthyes prej italishtes në shqip]] pyvxc4qt6q7c8ppe7fjxcc5eh40xekg 1 98462 2976277 2487724 2026-05-02T13:19:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976277 wikitext text/x-wiki Në legjenda tregohen ngjarje historike që mund të kenë ndodhur dikur,por që janë zbukuruar nga imagjinata e popullit .Në dallim nga përrallat ku tregohen ngjarje jo të vërteta komplet të trilluara ose te fantazuara dhe që nuk mund të kenë ndodhur ,legjendat apo gojëdhënat tregohen ngjarje që mund të kenë ndodhur ,po që janë zbukuruar nga populli.... == LEGJENDAT == LEGJENDAT-25.01.2011 Në legjenda tregohen ngjarje historike që mund të kenë ndodhur dikur,por që janë zbukuruar nga imagjinata e popullit .Në dallim nga përrallat ku tregohen ngjarje jo të vërteta komplet të trilluara ose te fantazuara dhe që nuk mund të kenë ndodhur ,legjendat apo gojëdhënat tregohen ngjarje që mund të kenë ndodhur ,po që janë zbukuruar nga populli. == Legjenda == Legjenda është tekst I lashtë I cili përcillet brez pas brezi.Ajo iu kushtohet personave dhe ngjarjeve të asaj kohe të cilat lanë gjurmë te mëdha në mëndjet e njerëzve.Ajo dallon prej tregimeve tjera sepse legjendës nuk ju dihet saktësisht vendi I ndodhjes apo koha e ngjarjes. [[Speciale:Kontributet/185.173.207.21|185.173.207.21]] 20 tetor 2022 20:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Legjenda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976276 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.letersia.fajtori.com/Folklor/Legjenda/index.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:19 (CEST) bsfoimmthi8483kokhetin5s4ad614s 1 101053 2976633 2784723 2026-05-03T04:51:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976633 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ndoc Nikaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} Ju lutem shikoni diskutimin e 11/03/2011. Nena e dom Ndocit eshte e familjes Guli e jo Luli. Respektoni te dhenat e sakta pasi çka shkruhet ne internet behet baze te dhenash per te gjithe dhe nuk eshte mire te krijojme te dhena te rreme. Burimet e mija jane me se te sakta.(Shiko diskutimin e 11/03/2011.) Redi Gjonej == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ndoc Nikaj]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976632 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://pdfkul.com/qibrije-demiri-frangu-proza-e-rilindjes-kombatarepdf-_59cd789b1723ddf5f9f6c3c8.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:51 (CEST) icnmgqy1jom4wook7ouaaudjf28hekn 0 101600 2976312 2944869 2026-05-02T14:34:06Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976312 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} {{Infobox writer | name = ''Linda Maria Baros'' | image = [[Figura: Linda Maria Baros.jpg|200px]] | caption = | name i lindjës = | birth_date = [[6 gusht]] [[1981]] | | birth_place = [[Bukuresht]], [[Rumani]] | death_date = | death_place = | pseudonym = | genre = Poete, përkthyese | website = }} '''Linda Maria Baros''' u lind më [[6 gush]]t [[1981]], në [[Bukuresht]], [[Rumani]]. Është poete, përkthyese dhe kritik letrar i gjuhës franceze dhe gjuhës rumune. Është laureate e Çmimit prestigjioz ''Apollinaire'' ([[Francë]], [[2007]]).<ref>[http://www.unjourunpoeme.fr/actualites/les-prix-de-la-poesie Prix Guillaume Apollinaire]</ref> Kritika letrare franceze e konsideron se është një nga zërat që janë afirmuar më fuqishëm sot, një poete e re e rëndësishme e shekullit 21.<ref>{{Cite web|url=http://revue-texture.fr/spip.php?article281|title=« një nga zërat më të fuqishme të afirmuar sot, Linda Maria Baros »|access-date=12 prill 2011|archive-date=7 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110107224121/http://revue-texture.fr/spip.php?article281|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431|title=« Linda Maria Baros, poete evropiane »|url-status=dead|access-date=12 prill 2011|archive-date=25 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725191202/http://www.combats-magazine.org/spip.php?article431}}</ref> Banon qysh moti në [[Paris]], [[Francë]]. ==Biografi== * Nxënëse e Shkollës Qëndrore (Bukuresht) dhe e Liceut Victor-Duruy ([[Paris]]). * Studente e Universitetit Paris-Sorbonne ([[Sorbonë]]), Paris IV, Letërsi moderne. * Doktorante në letërsinë e krahasuar të Universitetit Paris-[[Sorbonne]], Paris IV dhe në Universitetin e Bukureshtit. * Anëtare, nga viti 2002, e Unionit të Shkrimtarëve të Rumanisë * Fondatore dhe drejtore e revistës letrare ''VERSUs/m'' ([[Bukuresht, 2005)<ref>[http://www.primavarapoetilor.ro/versusversum.html « revistës letrare VERSUs/m »]</ref> * Inisiatore dhe organizatore e festivalit ''Primavara Poetilor'' / ''Le Printemps des Poètes'' (''Pranvera e Poetëve''), në [[Rumani]] (duke filluar nga viti 2005) * Lektore në kuadrin e njërës nga editurat më të mëdha franceze (nga viti 2005) * Ndihmës/sekretare e ''Shoqatës së Përkthyesve të Letërsisë Rumune'' me seli në [[Paris]] (nga viti 2006) * Ambasadore e kulturës së Rumanisë në kuadrin e Sezonës Kulturore Evropiane ([[Paris]] (2008) * Përgjegjëse e seksionit të poezisë të revistës letrare ''Seine et Danube'', [[Paris]] (2009-2010) * Ndihmës/sekretare e përgjithshme e Asociacionit ''La Nouvelle Pléiade'' (''Plejada e Re''), [[Paris]] (nga viti 2009) * Anëtare (e zgjedhur përjetë) e jurisë franceze të poezisë ''Max-Pol Fouchet'', në të cilën bëjnë pjesë personalitete importante letrare (nga viti 2010) ==Vepra letrare== Ka debutuar në vitin 1988 me një poezi të botuar në një revistë letrare. ==Poezi== * [[2009]], ''L’Autoroute A4 et autres poèmes'' (''Autstrada A4 dhe poema tjera'', Cheyne éditeur, [[Francë]] * [[2006]], ''La Maison en lames de rasoir'' (''Shtëpia prej zhiletave''), Cheyne Éditeur, 2006, botim i dytë më 2008, [[Francë]] * [[2004]], ''Le Livre de signes et d’ombres'' (''Libri i shenjave dhe hijeve'') Cheyne Éditeur, [[Francë]] * [[2003]], ''Poemul cu cap de mistrey'' (''Poemi me kokë mistreci''), Editura Vinea, Bukuresht * [[2001]], ''Amurgu-i departe, smulge-i rubanul! '' (''Muzgu është larg, shkulja kordhelen!''), Bukuresht Poezitë e Linda Maria Baros janë botuar në [[Francë]], [[Angli]], [[SHBA]], [[Spanjë]], [[Holandë]], [[Belgjikë]], [[Itali]], [[Gjermani]], [[Zvicër]], [[Luksemburgu]], [[Maroku]], [[Irak]], [[Serbi]], [[Maqedoni]], [[Slloveni]], [[Bullgari]], [[Shqipëri]], [[Rumani]], [[Kanada]], [[Meksik]], [[Bangladesh]], [[Japoni]], [[Finlandë]] ==Poezi – vëllime të përkthyera në gjuhë të tjera== * në gjuha shqipe - ''Fluturimi i fjalëve'', antologji rumune-shqipe e Baki Ymeri, Editura Do-minor, [[Bukuresht]], [[Rumani]], 2009 * në bullgarisht - ''Къща от бръснарски ножчета'' (''Shtëpia e zhiletave''), përkthyer nga Aksinia Mihailova, Bulgarian Foundation for Literature, [[Sofje]], [[Bullgari]], 2010<ref>{{Cite web|title=''Shtëpia e zhiletave »''|url=http://www.public-republic.com/magazine/2010/11/63287.php|access-date=12 prill 2011|archive-date=13 mars 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313143355/http://www.public-republic.com/magazine/2010/11/63287.php|url-status=dead}}</ref> * në rumanisht - ''Dictionarul de semne si trepte'' (''Libri i shenjave dhe shkallëve''), Editura Junimea, [[Rumani]], 2005 ==Dramaturgji== * [[2003]], ''Shpirtërat e mëdhenj nuk merren kurrë me imtësira'', Editura Muzeul National al Literaturii Române, Bukuresht * [[2002]], ''vErdhi te unë një kentaur'', META, Bukuresht ==Faqe kritike== * [[2005]], ''Passer en carène'' (në frëngjisht), Editura Muzeul Literaturii Române, Bukuresht * [[2005]], ''Les Recrues de la damnation'' (në frëngjisht), Editura Muzeul Literaturii Române, Bukuresht ==Përkthime== * Ka përkthyer mbi tridhjetë libra. Nga gjuha rumune në frëngjisht vëllime të [[Nichita Stănescu]], [[Ioan Es. Pop]], [[Angela Marinescu]], [[Mircea Bârsila]], [[Simona Popescu]] etj. * Ka botuar në gjuhën frenge një ''Antologji të poezisë rumune kontemporane'' që përfshin 20 poetë - Confluences poétiques, [[2009]], [[Francë]].<ref>{{Cite web |url=http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html |title=« Antologji të poezisë rumune kontemporane » |access-date=12 prill 2011 |archive-date=19 gusht 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819193824/http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html |url-status=dead }}</ref> * Poashtu, nga frëngjishtja/anglishtja/spanjishtja ka përkthyer në rumanisht vëllime me poezi të [[Henri Michaux]], [[Boris Vian]], [[Guy Goffette]], [[Colette Nys-Mazure]], [[Maria-Antonia Ortega]], [[José-Luis Reina Palazón]], apo romane nga [[Alphonse Daudet]], [[Johanna Spyri]], [[James Oliver Curwood]] etj. * Më [[2008]], ka realizuar bibliotekën virtuale ''Biblioteque ZOOM'' (125 autorë të përkthyer dhe publikuar nga Linda Maria Baros).<ref>[http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html ''Bibliotheque ZOOM'' - 125 autorë]</ref> * Ka qenë bursiste si përkthyese në [[Belgjikë]], [[Holandë]], [[Slloveni]], [[Luksemburgu]]. ==Bashkëpunime== Bashkëpunon me poezi, kritikë letrare dhe përkthime në revistat ''Aujourd’hui poème'', ''Europe'', ''Poésie 2003'', ''La Revue littéraire'', ''Confluences poétiques'', ''NUNC'', ''Po&sie'', ''Pyro'', ''Seine et Danube'', ''Le Bateau Fantôme'', ''La page blanche'', ''MIR'', ''La Traductière'', ''Ici & Là'', ''Thauma'', ''L’Écho d’Orphée'', ''Hauteurs'', ''Littérales'' ([[Francë]]), ''Le Journal des Poètes'', ''Langue vive'', ''Revolver'' ([[Belgjikë]]), ''Poetry Review'', ''Horizon Review'' ([[Angli]]), ''Pleiades'', ''International Notebook of Poetry'' ([[SHBA]]), ''Galateea'', ''Observator München'' ([[Gjermani]]), ''Bunker Hill'' ([[Holandë]]), ''La Revue de Belles Lettres'' ([[Zvicër]]), ''Le Quotidien'', ''Tageblatt'', ''Le Jeudi'' ([[Luksemburgu]]), ''Scritture Migranti'', ''Formafluens'' ([[Itali]]), ''Alora, la bien cercada'', ''El Coloquio de los Perros'', ''ABC'' ([[Spanjë]]), ''Contre-jour'', ''Langage & créativité'' ([[Kanada]]), ''Électron libre'' ([[Maroku]]), ''Poetika'', ''Gradina'', ''Književni list'' ([[Serbi]]), ''Viaţa românească'', ''Luceafarul'', ''Ziua literara'', ''Adevărul literar şi artistic'', ''Calende'', ''Arges'', ''Astra'', ''Apostrof'', ''Tribuna'', ''Noua literatura'' ([[Rumani]]), ''Shirdanra'' ([[Bangladesh]]), ''Beagle'' ([[Japoni]]) etc. ==Doracakë shkollash== * Poemi ''Kuajt prej mine'', i shkruar nga Linda Maria Baros, është përfshirë në « Gjuhë dhe letërsi rumune. Doracak i klasës së XII-të », Editura Paralela 45, 2007 ==Antologji== Më shumë poema të Linda Maria Baros janë botuar në : * [[2010]], ''Runoilevien naisten kaupunki'' (''Kështjella e poetëve – 12 poetë nga mbarë bota''), Tammi, Helsinki, [[Finlandë]] * [[2010]], ''Cheyne, 30 ans, 30 voix'' (''30 vjet-30 zëra''), antologji e Jean-François Manier, Cheyne, [[Francë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm|title=França – antologji : « Tridhjetë zëra madhorë»|url-status=dead|access-date=12 prill 2011|archive-date=26 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100626020845/http://www.cheyne-editeur.com/hors_collection/cheyne30ans.htm}}</ref> * [[2010]], ''Anthologie de la poésie amoureuse'' (''Antologjia e pozisë së dashurisë''), antologji e Marc Alyn, Écriture, [[Francë]]<ref>antologjia e pozisë së dashurisë, shekulli 11 - shekulli 21: [[Marie de France]] - Linda Maria Baros [http://anthologie-poetique-amoureuse.blogspot.com/]</ref> * [[2010]], ''Ce qu’île dit'', Bacchanales, [[Francë]] * [[2010]], ''Poezia antiutopica'' (''Poezia antiutopike''), Paralela 45, [[Rumani]] * [[2010]], ''Couleurs femmes'', Le Castor Astral & Le Nouvel Athanor, [[Francë]]<ref>[http://anthologie-couleurs-femmes.blogspot.com/ Francë – antologji: 57 poetë të gjuhës franceze]</ref> * [[2009]], ''Kijk, het heeft gewaaid'', Poetry International, Rotterdam, [[Holandë]]<ref>[http://www.lindamariabaros.fr/ro_livre_antologie_festivalul_Rotterdam.html Holandë – antologji: ''40 poetë - 40 vjet festivali'']</ref> * [[2008]], ''Poésies de langue française. 144 poètes d’aujourd’hui autour du monde'' (''Poezi në gjuhën franceze. 144 poetë të sotëm nga krejt bota''), antologji e Stéphane Bataillon, Sylvestre Clancier dhe Bruno Doucey, Éditions Seghers, [[Francë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4|title=Francë – antologji ''Poésies en francès. 144 poetes''|url-status=dead|access-date=12 prill 2011|archive-date=22 tetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101022021502/http://www.editions-seghers.tm.fr/extrait.asp?code=978-2-232-12305-4}}</ref> * [[2008]], ''Poesía francesa contemporánea. Diecisiete poetas'' (''Poezi kontemporane franceze''. Shtatëmbëdhjetë poetë), antologji e Lionel Ray, traducció Francisco Torres Monreal, Paola Masseau, Daniel Gallego Hernández dhe Jesús Belotto Martínez, Lancelot [[Spanjë]] * [[2008]], ''Poëzie van dichters uit de hele wereld'', Poetry International, Rotterdam [[Holandë]] * [[2008]], ''Voix de la Méditerranée'', Éditions Clapas, [[Francë]] * [[2007]], ''Literatura tânara 2007'' (''Letërsisë 2007''), Unionit të Shkrimtarëve të Rumanisë [[Rumani]] * [[2006]], ''L’année poétique 2005'' (''Viti poetik 2005''), antologji e Patrice Delbourg dhe Jean-Luc Maxence, Éditions Seghers [[Francë]],<ref>[http://www.lindamariabaros.fr/annee_poetique_2005_Linda_Maria_Baros.html Francë – antologji e editurës Seghers : ''Viti poetik 2005'']</ref> ==Çmime letrare== * [[2008]], Çmimi Nacional për Poezi ''Ion Minulescu'', [[Rumani]] * [[2006]], Çmimi ''Guillaume Apollinaire'', një nga çmimet më të rëndësishme të poezisë në [[Francë]], për La ''Maison en lames de rasoir'', Cheyne Éditeur<ref>[http://www.lindamariabaros.fr/prix_Apollinaire_pour_Linda_Maria_Baros.html Çmimit prestigjioz ''Apollinaire'']</ref> * [[2004]], Çmimi për Vokacion Poetik – ''Le Livre de signes et d’ombres'', Cheyne Éditeur, [[Francë]]<ref>{{Cite web|url=http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm|title=Vokacion Poetik|url-status=dead|access-date=12 prill 2011|archive-date=5 korrik 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080705101402/http://www.cheyne-editeur.com/vocation/baros.htm}}</ref> * [[2002]], Çmimi për përkthim i Akademisë Internacionale ''Mihai Eminescu'', [[Rumani]] * [[2001]], Çmimi për poezi në kuadrin e festivalit ''Le Printemps des Poètes'', [[Francë]] ==Festivale internacionale== * Festivali ''MidiMinuitPoésie'', [[Nantes]] ([[Francë]]), [[2010]], <ref>[http://www.maisondelapoesie-nantes.com/MMP/midiminuitpoesie/LindaMariaBaros.html audio: poem nga Linda Maria Baros: ''Fëmijë të kaluar nëpër sitë'' (në frëngjisht)]</ref> * ''Festivali Mucho Más Mayo'' ([[Spanjë]]), [[2010]] * ''La Biennale Internationale de Poésie'', Liège ([[Belgjikë]]), [[2010]], * ''Voix de la Méditerranée'', Lodève ([[Francë]]) [[2010]], * ''Le Festival International de Poésie Wallonie-Bruxelles'', Namur ([[Belgjikë]]), [[2010]], * ''Le Festival franco-anglais'' ([[Francë]]), [[2010]], * ''Le Printemps des Poètes'' ([[Francë]]), [[2010]], * Festivali ''À vous de lire'' ([[Francë]]), [[2010]], * Festivali ''DécOUVRIR'', Concèze ([[Francë]]), [[2010]], * ''Terre et poésie'' ([[Francë]]), [[2009]], * ''Biennale de la poésie'', Saint-Quentin-en-Yvelines ([[Francë]]), [[2009]],<ref>[http://biennaledelapoesie.jimdo.com/ galeri fotografishë me poezi]</ref> * ''Festivali Le Printemps des Poètes'' ([[Francë]]), [[2009]], * ''Paris en toutes lettres'' ([[Francë]]), [[2009]], * ''Festivali Lectures sous l’Arbre'' ([[Francë]]), [[2009]], * ''Festival International de la Poésie'', Trois-Rivières, Québec ([[Kanada]]), [[2008]], * ''Poetry International'', Rotterdam ([[Holandë]]), [[2008]],<ref>{{Cite web|url=http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587|title=Poetry International Festival|url-status=dead|access-date=12 prill 2011|archive-date=27 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727181238/http://france.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=11587}}</ref> * ''Les Voix de la Méditerranée'', Lodève ([[Francë]]), [[2008]], * Festivali ''Primavera dei Poeti'' ([[Itali]]), [[2008]], * ''Le Printemps Balkanique. Insolite Roumanie'' ([[Francë]]), [[2008]], * ''La Mar de Letras'', Cartagina ([[Spanjë]]), [[2008]], * ''Le Printemps des Poètes'' ([[Francë]]), [[2008]], * ''World Poetry Day'', Belgrad ([[Serbi]]), [[2008]], * Festivali ''Le Printemps des Poètes'' ([[Luksemburgu]]), [[2008]], * Festivali ''Dacia - Méditerranée'' ([[Francë]]), [[2007]], * Festivali ''Lectures sous l’Arbre'' ([[Francë]]), [[2007]], * Festivali ''Le Printemps des Poètes'', [[Paris]] ([[Francë]]), [[2007]], * ''Festivali internacional i poezisë Teranova'' ([[Francë]]), [[2006]], * ''Odyssey International Festival'', Amman, [[Jordania]], [[2005]], * ''Biennale Internationale de Poésie'', Liège ([[Belgjikë]]), [[2005]], * Festivali ''Le Printemps des Poètes'', [[Paris]] ([[Francë]]), [[2005]], * ''Festivali internacional i poezisë'', Rabat, [[Maroku]], [[2004]], * ''Festivali internacional i letërsisë'', Neptun, [[Rumani]], [[2001]], == Referime == {{ref}} ==Lidhje të jashtme== * [http://www.lindamariabaros.fr/ Site ofiçial Linda Maria Baros] * [http://www.lindamariabaros.fr/al_poezi.html poezi] (sqhipe) * [http://www.lindamariabaros.fr/poemes_de_Linda_Maria_Baros.html poésies] (në frëngjisht) * [http://www.lindamariabaros.fr/en_poems_Linda_Maria_Baros.html poems] (në anglisht) * [http://www.primavarapoetilor.ro/zoom.html Bibliotekën ZOOM - 125 autorë të përkthyer dhe publikuar nga Linda Maria Baros] {{DEFAULTSORT:Baros, Linda Maria}} [[Kategoria:Poetë]] [[Kategoria:Shkrimtarë francezë]] [[Kategoria:Përkthyes francezë]] [[Kategoria:Laureatë të Çmimit Apollinaire]] [[Kategoria:Shkrimtarë rumunë]] [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] glkp92uf9zdgoln9ybw9srsdxw4rlvk 0 102321 2976546 2944920 2026-05-02T23:55:04Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976546 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Vjosa Osmani | image = [[Skeda:Vjosa Osmani1.jpg|280px]] | office = Presidentja e 5-të e [[Kosovë]]s | term_start = [[4 Prill]] [[2021]] | term_end = 4 Prill [[2026]] | primeminister = [[Albin Kurti]] | predecessor = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm) | successor = [[Albulena Haxhiu]] (përkohshëm) | office2 = Me veprim | term_start2 = [[5 Nëntor]] [[2020]] | term_end2 = [[22 Mars]] [[2021]] | primeminister2 = [[Avdullah Hoti]] | predecessor2 = [[Hashim Thaçi]] | successor2 = [[Glauk Konjufca]] (përkohshëm) | office3 = Kryetarja e 6-të e [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] | term_start3 = [[3 Shkurt]] [[2020]] | term_end3 = [[22 Mars]] [[2021]] | president3 = [[Hashim Thaçi]] | predecessor3 = [[Glauk Konjufca]] | successor3 = [[Glauk Konjufca]] | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 17 Maj 1982 | birth_place = [[Mitrovicë]], ish–[[Jugosllavia]], (tani [[Republika e Kosovës]]) | death_date = | death_place = | nationality = | profession = Politikane dhe Akademike Juridike | education = *[[Universiteti i Prishtinës]] <br> *Universiteti i Pitsburgut | party = *E Pavarur (2021–tani) <br> *[[Guxo]] (2021) <br> *[[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (deri në vitin 2020) | partner = Prindon Sadriu (martuar në vitin 2012) | spouse = | children = 2 | website = | signature = Vjosa Osmani (nënshkrim).svg }} '''Vjosa Osmani – Sadriu''' (e lindur më [[17 Maj]] [[1982]]) është juriste dhe [[Presidenti i Kosovës|Presidentja]] e pestë e [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]] që nga data [[4 Prill]] [[2021]] deri më 4 Prill [[2026]].<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref> Dy palë zgjedhjet e fundit të mbajtura në Kosovë e nxorën Vjosën si gruan deputete më të votuar në historinë e Kuvendit të Republikës së Kosovës. Ajo ka ligjëruar në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]], në R.I.T. Kosovo dhe në Universitetin e Pitsburgut. E lindur dhe e rritur në qytetin e [[Mitrovicë]]s, Vjosa Osmani u bë aktiviste politike dhe studioi drejtësi në [[Prishtinë]] si dhe në [[Shtetet e Bashkuara]] në Pittsburgh. Ajo ka punuar si këshilltare e presidentit të atëhershëm të Kosovës [[Fatmir Sejdiu]] para se të zgjidhej në Kuvend. Vjosa Osmani ka mbajtur pozitën e kryetarit të Kuvendit nga shkurti i vitit 2020 deri në mars 2021, si dhe ka shërbyer si ushtruese detyre e presidentit në periudhën nga nëntori 2020 deri në mars 2021 pas dorëheqjes së presidentit [[Hashim Thaçi]]. Pas zgjedhjes së saj si presidente, Vjosa Osmani u bë gruaja e dytë që mban këtë pozitë, si dhe është personi i parë që ka shërbyer si ushtrues detyre dhe presidente e Kosovës. Vjosa Osmani ka kandiduar me sukses në një platformë kundër korrupsionit dhe ka shprehur dëshirën për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet [[Kosovë]]s dhe [[Serbia|Serbisë]]. ==Biografia== Vjosa Osmani – Sadriu u lind më 17 maj të vitit [[1982]], në qytetin e [[Mitrovicës]], Kosovë.<ref>{{Cite web|url=http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 shkurt 2020|archive-date=1 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201092942/http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputydetails/?deputy=173|url-status=dead}}</ref> Shkollën fillore dhe atë të mesme, e përfundoi me sukses të shkëlqyeshëm në qytetin e saj të lindjes. Studimet themelore i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ndërsa studimet master dhe doktoraturën e përfundoi në Universitetin e Pitsburgut, në SHBA, ku u dallua në mesin e qindra studentëve ndërkombëtarë. Përgjatë të gjitha fazave të studimit, ajo ishte bursiste. Si profesoreshë universiteti në Kosovë ajo ligjëron lëndë nga fusha e së Drejtës Ndërkombëtare, ndërkaq në Amerikë ligjëron lëndën “Shtet-ndërtimi dhe e Drejta: Përvoja e Kosovës”. Në përbërjen e Kuvendit të kaluar ka qenë kryetare e Komisionit për Punë të Jashtme, Diasporë dhe Investime Strategjike. Më herët ka shërbyer si Kryetare e Komisionit për Integrime Evropiane dhe nënkryetare e Komisionit për Reforma Kushtetuese në Kosovë. Në zgjedhjet e 6 tetorit të viti 2019 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Në zgjedhjet e 14 marsi të viti 2021 u zgjodh deputete e Kuvendit të Kosovës. Më. 4 prill. 2021 u zgjodh kryetare e Kosovës.<ref>https://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=513595</ref><ref>https://telegrafi.com/vjosa-osmani-zgjidhet-presidente-e-kosoves/</ref> Krahas ndërtimit të karrierës së suksesshme, Vjosa është martuar dhe është nënë e dy vajzave binjake. ==Veprimtaria== Angazhimi politik i familjes së Vjosës, ndikoi në formimin dhe angazhimin e saj politik. Karriera politike e Vjosës filloi qysh në adoleshencë, kur edhe ishte aktiviste e LDK-së, për t’u ngritur më pas ndër vite. Më 27 gusht të vitit 2009, Vjosa Osmani – Sadriu u zgjodh shefe e stafit të Presidentit të atëhershme të Republikës së Kosovës, Fatmir Sejdiu. Tash e tri mandate, Osmani është deputete e Kuvendit të Kosovës nga radhët e LDK-së, me ç’rast në dy mandatet e fundit, ishte deputetja grua më e votuar në Kosovë. Ndonëse në moshë të re, ajo njihet për kontributin e saj të dhënë për pavarësimin e Kosovës, saktësisht njihet kontributi i saj në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), ku në atë kohë ishte pjesë e palës kosovare në mbrojtjen e ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës, rast të cilin Kosova e kishte fituar kundrejt Serbisë. Në këtë proces jetik për pavarësimin e vendit, Vjosa ka shërbyer si përfaqësuese e Kosovës. ==Çmimet dhe shpërblimet== Vjosa i përfundoi studimet e nivelit bachelor në Kosovë me bursë, e cila iu nda nga Ministria e Arsimit, duke u vlerësuar nga e njëjta si studentja më e mirë e Fakultetit Juridik në Kosovë. Njëherësh, ajo u zgjodh edhe një ndër pesë studentët më të mirë të vendit nga të gjitha fakultetet. Në vitin 2004, ajo ishte përfituese e bursës për përfundim të studimeve të nivelit master në Universitetin e Pitsburg-ut në SHBA. Në vitin 2005 është shpërblyer dy herë me Çmimin “Excellence For The Future Award”, nga Universiteti i Pitsburgut. Në vitin 2009, falë suksesit të treguar, kishte fituar përsëri bursë të plotë studimi, për përfundim të studimeve të doktoraturës në të njëjtin universitet, ku u fokusua përsëri në fushën e Juridikut, konkretisht në fushën e së Drejtës Ndërkombëtare. Po ashtu, për kontributin e saj në fushën e të drejtave të njeriut, ajo u vlerësua me Çmimin “Sheth International Achievement Award”, nga Universiteti i Pitsburgut.<ref>{{Cite web|url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 shkurt 2020|archive-date=28 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx|url-status=dead}}</ref> Fokusi politik i Vjosës është në luftimin e korrupsionit dhe krimit të organizuar dhe për sigurimin e një juridiksioni të pavarur. Po ashtu, ajo është e fokusuar edhe në politikën e jashtme, veçanërisht në procesin e integrimit euro-atlantik të Kosovës dhe në ruajtjen e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara. Përveç gjuhës amtare, flet edhe anglishten, turqishten, spanjishten dhe serbishten. ==Tituj të veprave== Ka publikuar libra, artikuj, monografi dhe punime nga fusha e të Drejtës Ndërkombëtare dhe Komerciale, si në gjuhën shqipe, ashtu edhe në atë angleze. * The Role of the Parliamentary Diplomacy in Shaping the Foreign of the Policy of the Republic of Kosovo (University of Pittsburgh, Law Review, excepted publication: FALL 2014); * Arbitration - A Guide for judges and practitioners (published by USAID, 2008); * Balkans - Foreign Affairs, Politic and Socio-Cultures (co-author of section of Kosovo's Foreign Policy (EPOKA University Publications, Tirana, October 2011,ISBN:978-9928-4044-4-2); * Kosovo's foreign policy: Five Years On (in "Political Thought: Foreign policy and aspects of international diplomacy", co-author, Year 2011, No 43, September 2013 Konrad Adenauer Stiftung; * Bar Exam Manual - Section on Commercial Law (published by UNDP and Kosovo Chamber of Advocates, co-author, 2008); * Representing Kosovo before the International Court of Justice( published by the Center of the International Legal Education (CILE Notes), September 2010, University of Pittsburgh - School of Law; * Business Law - Authorized Lectures (published by Riinvest University, Kosovo, 2008); * The Big Impact of a Small Program in the Development of the Rule of Law in Kosovo (in "The Export of Legal Education: Its Promise and impact in transition countries, published by Ashgate, 2009); * MONOGRAPH: "Street Children in Kosovo", (published by the Finnish Human Rights Program in the Kosovo in three languages (English, Albanian, Serbian, 2004)<ref>{{Cite web|url=https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 shkurt 2020|archive-date=28 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328142228/https://juridiku.uni-pr.edu/getattachment/Personeli/Personeli-akademik/Mr-sc-Vjosa-Osmani/Vjosa-Osmani_CV_2014.pdf.aspx|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Lindje 1982]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Politikanë kosovarë]] [[Kategoria:Politikanë nga Mitrovica]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Presidentë të Kosovës]] p35nvzye15kp83su8r5z1bb3fy5ew7q 0 102798 2976628 2855462 2026-05-03T04:38:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976628 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =Nazmi Rrahmani | image = [[Skeda:Nazmirrahmani.jpg|200px]] | caption = | name i lindjës = | birth_date =1941 | birth_place = Ballofc,Podujeve|Ballofc,Podujeve | death_date = | death_place = | pseudonym = Palmosh Rahmani | nationality = Shqiptar | genre = romane, prozë, tregime | website = }} '''Nazmi Rrahmani''', [[botuesi|botues]] dhe [[shkrimtari|shkrimtar]] shqiptar i njohur. ==Biografia== Nazmi Rrahman lindi me 1941 në fshatin Ballovc të [[Podujeva|Podujevës]]. Ështe shkrimtari që ka pasur dhe vazhdon të ketë një numër të madh lexuesish në Kosovë e Shqiperi. Tek shkollarët e mesme është pa dyshim më i njohur, por është i lexueshëm për të gjitha shtresat shoqërore dhe për të gjitha moshat. Rrahmani është ndër autorët e paktë të letërsisë së sotme shqiptare, që shkruan vetëm llojin e prozës së gjatë, romanin. Për nga formacioni stilistik është i shkollës realiste klasike, por i një realizmi të përafërt me atë të narracionit dokumentar. Studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe i kreu në Prishtinë. Pas studimeve punoi si gazetar në [[Radio Prishtina]] e më pas te gazeta [[Rilindja (OPGBG)|"Rilindja"]], për të vazhduar në redaksinë "[[Jeta e Re]]" dhe më pas në redaksinë e botimeve "Rilindja". Aktualisht jeton në kryeqytetin e Kosoves, ne Prishtine. ==Krijimtaria== ===Romane=== * [[Malësorja]], 1965, * [[Mbas vdekjes]] (Kthimi i njeriut të vdekur), 1975, * [[Tymi i votrës së fikur]], 1969, * [[Toka e përgjakur]], I, II, 1973, * [[Rruga e shtëpisë sime]], 1978.<ref>[http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Nazmi_Rrahmani/index.php Amza Fajtore]{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Burimi i të dhënave == <references/> ==Lidhje të jashtme== *http://floripress.blogspot.com/2012/05/nga-flori-bruqijeta-dhe-vepra-nazmi.html {{DEFAULTSORT:Rrahmani, Nazmi}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Shkrimtarë kosovarë]] [[Kategoria:Botues shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1941]] 5oelbcbocwfabc5n88vlhlprtfguzgl 0 104317 2976550 2901987 2026-05-02T23:56:12Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976550 wikitext text/x-wiki {{joref}} {{Dalloje|Enver Hoxha}}{{Infobox officeholder | name = Enver Hoxhaj | image = Enver Hoxhaj 2013.jpg | deputy = | term_start = 18 nëntor 2021 | term_end = 15 April 2025 | predecessor = [[Bedri Hamza]] | successor = [[Vlora Çitaku]] | president = | office1 = Kryetari i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] | term_start1 = 5 nëntor 2020 | term_end1 = 24 qershor 2021 | predecessor1 = [[Kadri Veseli]] | successor1 = [[Memli Krasniqi]] | office2 = Zëvendëskryeministër i Kosovës | primeminister2 = [[Ramush Haradinaj]] | term_start2 = 7 shtator 2017 | term_end2 = 26 dhjetor 2019 | predecessor2 = Ramiz Kelmendi | successor2 = Haki Abazi | office3 = [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Punëve të Jashtme]] | primeminister3 = [[Isa Mustafa]] | term_start3 = 5 qershor 2016 | term_end3 = 10 gusht 2017 | predecessor3 = [[Hashim Thaçi]] | successor3 = [[Behgjet Pacolli]] | primeminister4 = [[Hashim Thaçi]] | term_start4 = 22 shkurt 2011 | term_end4 = 12 dhjetor 2014 | predecessor4 = [[Vlora Çitaku]] {{small|(në detyrë)}} | successor4 = [[Hashim Thaçi]] | birth_date = {{Birth date and age|1969|01|13|df=y}} | birth_place = [[Suva Reka]], [[Republika Socialiste e Serbisë|RS Serbia]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSF Jugosllavia]]<br>{{small|(tani [[Kosovë]])}} | death_date = | death_place = | party = [[Partia Demokratike e Kosovës]] | alma_mater = [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universiteti i Prishtinës]] | office = Zëvendëskryetar i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] }} '''Enver Hoxhaj''' (lindi më 13 janar 1969) është një politikan kosovar. Ai shërbeu si [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministër i Punëve e Jashtme]] dhe nënkryetar i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]]. Enver Hoxhaj që nga vitit, ai është Professor i Asocuar në Departmentin e Shkencave Politike të Universitetit të Prishtinës. Nga vitit 2003 deri në vitin 2004 ai ka qenë bashkëpuntor shkencor në London School of Economics, pranë Qendrës për Studimin e Qeverisjes Globale. Publikimet e tij përfshijnë studime dhe artikuj mbi konfliktin etnik, kombin e nacionalizimin, intervenimin dhe qeverisjen ndërkombëtare të botuara në revista dhe botime perëndimore në gjuhën angleze dhe gjermane. Me 22 shkurt 2011 z. Enver Hoxhaj u zgjodh ministër i Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës.Gjatë procesit negociator (2005 – 2007), të udhëhequr nga i dërguari i Posaçëm i OKB-së, Presidenti Martti Ahtisaari, z. Enver Hoxhaj ishte pjesë e delegacionit kosovarë në të gjitha takimet. Dokumenti i Ahtisaarit rezultoi me propozimin gjithëpërfshirës për pavarësinë e Kosovës. Si Kryetar i Komisionit për Arsim, Kulturë e Rini në Kuvendin e Kosovës, ai ka paraqitur zërin më të fuqishëm për çështje të arsimit, rinisë dhe të modernizimit të Kosovës. Me 9 janar 2008, z. Enver Hoxhaj zgjidhet ministër i Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë. z. Enver Hoxhaj diplomoi në vitin 1993 në Universitetin e Prishtinë - Dega e Historisë. Studimet e rregullta pasuniversitare i ka vazhduar në Universitetin e Vjenës Geisteswissenschaftliche Fakultät, duke ndjekur ligjërata në drejtimet e shkencave të historisë dhe politikes. Pas hulumtimeve të gjata nga viti 1994-2000 në Universitetin e Vjenës, Berlinit, Mynihut,Romës, Bolonjës, Firences dhe Parisit, mbrojti me sukses temën e doktoraturës. Gjatë qëndrimit të tij në Austri, ka qenë bashkëpunëtor shkencor i Universitetit të Vjenës dhe udhëheqës i ekipit hulumtues për Ballkanin në Ludwig Boltzmann Institut für Menschenrechte (1996-2000). Gjatë viteve 2003-2004 ka qenë bashkëpunëtor shkencor (fellow) në London School of Economics –Center for Study of the Global Governance. Ai ka botuar punime shkencore në gjuhën angleze, gjermane dhe shqipe për çështje të etnicitetit, nacionalizmit, identitetit dhe të konflikteve etnike. Gjithashtu ka mbajtur ligjërata të ndryshme në shumë universitete të botës, si në University of Oxford, University College of London, Johns Hopkins University, Columbia University etj. Nga viti 2006 është zgjedhur Profesor i Asocuar në Departamentin e Shkencave Politike të Fakultetit Filozofik në Universitetin e Prishtinës. Flet dhe shkruan rrjedhshëm gjuhën angleze, gjermane dhe serbo-kroatishte. Jeton në Prishtinë, me gruan Remzie, djalin Liri dhe vajzën Lea. == Botime == * ''Ngritja e një shteti: politika e jashtme e Kosovës'' - 2016-2018 [[Kategoria:Lindje 1969]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Ministra të Punëve të Jashtme të Kosovës]] [[Kategoria:Ministra të Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Vjenës]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] si7gu7wsg32x3nip0dhn63lmy75cw84 0 105164 2976601 2974238 2026-05-03T02:33:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 3) #IABot (v2.0.9.5 2976601 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Molize | official_name = Regione Molise | native_name = Molise | settlement_type = [[Rajonet e Italisë|Rajon]] | image_flag = Flag of Molise.svg | flag_link = Flamuri | image_shield = Regione-Molise-Stemma.svg | shield_link = Stema | image_map = Molise in Italy.svg | map_caption = Vendndodhja e Molizes në Itali | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | seat_type = Kryeqendra | seat = [[Kampobaso]] | leader_title = Presidenti | leader_name = [[Francesco Roberti]] | leader_party = [[Forza Italia]] | area_total_km2 = 4459.80 | population_footnotes =<ref name="tuttitalia">{{cite web|title=Regione Molise - Guida ai comuni e alle province|url=https://www.tuttitalia.it/molise/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> | population_as_of = 1 janar 2025 | population_total = 287814 | population_density_km2 = 64.54 | blank_name_sec1 = Ndarja administrative | blank_info_sec1 = 2 provinca | blank1_name_sec1 = Numri i komunave | blank1_info_sec1 = 136 | website = {{URL|www.regione.molise.it}} | image_map1 = Map of region of Molise, Italy, with provinces-it.svg }} '''Molize''' (italisht: ''Molise'') është një [[Rajonet e Italisë|rajon]] në [[Italia jugore|Italinë jugore]], me kryeqendër [[Kampobaso]]n. Rajoni kufizohet me [[Abruco|Abrucon]] në veri, me [[Pulja|Puljan]] në lindje, me [[Kampanja|Kampanjën]] në jugperëndim dhe me [[Lacio]]n në perëndim; në verilindje laget nga [[Deti Adriatik]]. Me 287.814 banorë më 1 janar 2025, ai është rajoni i dytë më pak i populluar i Italisë pas [[Lugina e Aostës|Luginës së Aostës]].<ref name="tuttitalia" /><ref name="treccani">{{cite web|title=Molise|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/molise/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref name="britannica">{{cite web|title=Molise|url=https://www.britannica.com/place/Molise|website=Encyclopaedia Britannica|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Që nga 6 korriku 2023 president i rajonit është [[Francesco Roberti]].<ref name="presidente">{{cite web|title=Regione Molise - Home|url=https://regione.molise.it/|website=Regione Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref name="presidente2">{{cite web|title=Albo dei Presidenti della Giunta|url=https://consiglio.regione.molise.it/node/26059|website=Consiglio Regionale del Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Gjeografia == Molize ka një territor kryesisht kodrinor dhe malor, që zbret nga [[Malet Apenine|Apeninet]] drejt një brezi të shkurtër bregdetar adriatik. Rajoni përfshin pjesë të Apeninit Abrucez dhe të atij Kampan, me sisteme si Mainarde dhe [[Matese]], ndërsa drejt lindjes relievi ulet në kodra dhe ultësira që hapen drejt detit.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /><ref>{{cite web|title=Molise|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/molise_%28Enciclopedia-dei-ragazzi%29/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Peizazhi natyror i rajonit karakterizohet nga lugina, pyje, kullota, zona malore dhe një bregdet i shkurtër, por i rëndësishëm për jetën turistike të rajonit. Burimet zyrtare rajonale përmendin gjithashtu disa zona të mbrojtura, ndër të cilat pjesë të [[Parku Kombëtar i Abruzzos, Lacios dhe Molizes|Parkut Kombëtar të Abruzzos, Lacios dhe Molizes]], si edhe rezerva dhe oaze natyrore të tjera.<ref>{{cite web|title=Aree protette regionali|url=https://www.regione.molise.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/692|website=Regione Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{cite web|title=Lasciati ispirare dal Molise|url=https://www.visitmolise.eu/en/home|website=Visit Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Historia == Historia e Molizes është e lidhur ngushtë me atë të popullsive samnite dhe me botën romake. Në antikitet territori përfshinte qendra të rëndësishme si ''Aesernia'', ''Bovianum'', ''Larinum'', ''Terventum'', ''Venafrum'' dhe zona e sotme e [[Pietrabbondante]]s. Vetë emri ''Molise'' shfaqet vetëm në Mesjetë, i lidhur me një konté normane.<ref>{{cite web|title=Molise|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/molise_%28Dizionario-di-Storia%29/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Për shumë kohë Molize ishte i lidhur administrativisht me [[Abruco]]n. Vetëm në vitin 1963 u nda administrativisht prej tij dhe u bë rajon më vete. Kjo e bën Molizen rajonin më të ri të Italisë në kuptimin institucional modern.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> == Ndarja administrative == Sipas të dhënave më të fundit, Molize përfshin 136 komuna dhe 2 provinca.<ref name="tuttitalia" /> {| class="wikitable sortable" ! Stema ! Emri shqiptar ! Emri italian ! Lloji ! Kryeqendra ! Komuna |- | [[Skeda:Provincia di Campobasso-Stemma.svg|50px]] | [[Provinca e Kampobasos]] | Provincia di Campobasso | Provinca | [[Kampobaso]] | 84 |- | [[Skeda:Provincia di Isernia-Stemma.svg|50px]] | [[Provinca e Izernias]] | Provincia di Isernia | Provinca | [[Izernia]] | 52 |} == Demografia == Me 287.814 banorë më 1 janar 2025, Molize është një nga rajonet më pak të populluara të Italisë. Popullsia është e shpërndarë në një rrjet të dendur qendrash të vogla dhe të mesme, pa një metropol të madh dominues. Qyteti më i madh është [[Kampobaso]], i ndjekur nga [[Termoli]], [[Izernia]] dhe [[Venafro]].<ref name="tuttitalia" /> Dendësia e ulët e popullsisë pasqyron karakterin kryesisht kodrinor e malor të territorit. Shumë komuna të vogla të brendshme kanë pësuar rënie demografike dhe emigrim, ndërsa zonat e bregdetit dhe disa qendra të ulëta ruajnë një dinamizëm më të madh.<ref name="britannica" /><ref name="treccani" /> == Ekonomia == Ekonomia e Molizes mbështetet në bujqësi, blegtori, përpunim ushqimor, disa veprimtari industriale të lehta, shërbime dhe turizëm. Krahasuar me rajone të tjera italiane, zhvillimi industrial është më i kufizuar, ndërsa pesha e sektorëve të lidhur me territorin dhe me burimet natyrore mbetet e rëndësishme.<ref name="britannica" /><ref name="treccani" /> Në peizazhin ekonomik rajonal kanë rëndësi edhe traditat agro-ushqimore, zanatet dhe ekonomia e ngadaltë e lidhur me borxhet historike, shtigjet, zonat malore dhe bregdetin. Burimet turistike rajonale theksojnë si elemente karakterizuese natyrën, historinë, gastronominë, bregdetin, zonat malore dhe itineraret e transhumancës.<ref>{{cite web|title=Lasciati ispirare dal Molise|url=https://www.visitmolise.eu/en/home|website=Visit Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Tratturi del Molise|url=https://www.visitmolise.eu/tratturi-del-molise|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Monumentet dhe kultura == Molize ruan një trashëgimi kulturore të pasur dhe relativisht pak të urbanizuar, në të cilën bashkëjetojnë dëshmi samnite, romake, mesjetare dhe moderne. Ndër vendet më të njohura spikasin qyteti romak i [[Sepino|Saepinum-Altilia]], [[Shenjtërorja italike e Pietrabbondantes|shenjtërorja italike e Pietrabbondantes]], si edhe [[Abbazia di San Vincenzo al Volturno|abbazia e San Vincenzo al Volturno]], një nga monumentet më të rëndësishme të Mesjetës së hershme në Italinë qendrore-jugore.<ref>{{cite web|title=Sepino|url=https://www.visitmolise.eu/scheda-localita/-/d/dms/1490571/sepino|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Santuario Italico di Pietrabbondante|url=https://www.visitmolise.eu/attrazione/-/d/dms/1538765/santuario-italico-pietrabbondante|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Abbazia di San Vincenzo al Volturno|url=https://www.visitmolise.eu/attrazione/-/d/dms/1554154/abbazia-di-san-vincenzo-al-volturno|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Një element veçanërisht i rëndësishëm i kulturës molizane është [[Transhumanca|transhumanca]], e lidhur me rrjetin historik të ''tratturi''-ve. Kjo praktikë baritore sezonale është njohur nga UNESCO si pjesë e trashëgimisë kulturore jomateriale të njerëzimit. Në territorin molizan ajo përbën një nga simbolet më të forta të lidhjes ndërmjet peizazhit, jetesës tradicionale dhe kujtesës historike.<ref>{{cite web|title=Transhumance, the seasonal droving of livestock along migratory routes in the Mediterranean and in the Alps|url=https://ich.unesco.org/en/RL/transhumance-the-seasonal-droving-of-livestockalong-migratory-routes-in-the-mediterranean-and-in-the-alps-01470|website=UNESCO Intangible Cultural Heritage|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=I Tratturi del Molise, tra storia, tradizioni, natura, cultura ed arte|url=https://www.visitmolise.eu/tratturi-del-molise|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> Nga pikëpamja gjuhësore dhe etnografike, Molize ka edhe pakica historike të njohura, veçanërisht komunitetin slavomolisan me origjinë kroate në tre komuna të provincës së Campobassos: [[Acquaviva Collecroce]], [[Montemitro]] dhe [[San Felice del Molise]].<ref>{{cite web|title=serbocroata, comunita|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/comunita-serbocroata_%28Enciclopedia-dell%27Italiano%29/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Le minoranze linguistiche|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/le-minoranze-linguistiche_%28L%27Italia-e-le-sue-Regioni%29/|website=Treccani|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Institucioni kryesor i arsimit të lartë në rajon është Università degli Studi del Molise, e themeluar në vitin 1982. Universiteti ka kampusin kryesor në Campobasso dhe struktura edhe në [[Termoli]] dhe [[Pesche]].<ref>{{cite web|title=UNIMOL - Università degli Studi del Molise|url=https://www3.unimol.it/|website=Università degli Studi del Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=University of Molise|url=https://www.unimol.it/english/|website=University of Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Departments|url=https://www.unimol.it/english/about-us/departments/|website=University of Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Edhe pse përmasat e tij janë më të kufizuara se në rajonet e mëdha italiane, sistemi universitar molizan ka rëndësi të madhe për jetën kulturore dhe akademike të rajonit, sidomos në fushat juridike, ekonomike, bujqësore, mjedisore, mjekësore dhe humane.<ref>{{cite web|title=University of Molise|url=https://www.unimol.it/english/|website=University of Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Transporti == Transporti në Molize kushtëzohet fort nga morfologjia e brendshme kodrinore e malore dhe nga prania e një bregdeti të shkurtër në Adriatik. Lidhjet kryesore zhvillohen përgjatë boshtit rrugor dhe hekurudhor, sidomos në drejtim të Campobassos, Isernias dhe Termolit.<ref name="treccani" /><ref name="britannica" /> Një rol të veçantë ka [[Termoli]], i cili përfaqëson nyjën kryesore detare të rajonit. Burimet turistike zyrtare e paraqesin qytetin si pikënisje të rëndësishme për lëvizjen në Adriatik dhe për lidhjet me [[Isole Tremiti|Ishujt Tremiti]].<ref>{{cite web|title=Termoli|url=https://www.visitmolise.eu/en/scheda-localita/-/d/dms/1489088/termoli|website=Visit Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=INFOPOINT TERMOLI TURISTICA|url=https://www.visitmolise.eu/servizio-turistico/-/d/dms/2357923/termolituristica|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Sporti == Sporti në Molize lidhet ngushtë me peizazhin natyror dhe me turizmin aktiv. Rajoni ofron mundësi për trekking, ecje, ekskursione, sporte dimërore dhe aktivitete në natyrë, sidomos në zonat malore dhe pyjore.<ref>{{cite web|title=A true natural heritage to be experienced all year round|url=https://www.visitmolise.eu/en/montagna|website=Visit Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Lasciati ispirare dal Molise|url=https://www.visitmolise.eu/en/home|website=Visit Molise|language=en|access-date=14 prill 2026}}</ref> Dy nga qendrat më të njohura sportive të rajonit janë [[Campitello Matese]], i njohur për pistat e skive alpine, dhe [[Capracotta]], e njohur veçanërisht për ski-fondin dhe klimën e saj malore. Këto zona janë ndër pikat kryesore të sportit dimëror dhe të turizmit malor në Molize.<ref>{{cite web|title=Campitello Matese|url=https://www.visitmolise.eu/attrazione/-/d/dms/1510037/campitello-matese|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref><ref>{{cite web|title=Capracotta|url=https://www.visitmolise.eu/scheda-localita/-/d/dms/1553248/capracotta|website=Visit Molise|language=it|access-date=14 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Italia]] * [[Rajonet e Italisë]] * [[Kampobaso]] * [[Termoli]] * [[Pietrabbondante]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.regione.molise.it/ Faqja zyrtare e Rajonit të Molizes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211205202126/http://www2.regione.molise.it/ |date=5 dhjetor 2021 }} * [https://www.visitmolise.eu/ Faqja zyrtare e turizmit] * [https://www.unimol.it/english/ Faqja e Universitetit të Molizes] {{Rajonet e Italisë}} [[Kategoria:Rajone të Italisë]] 4i8q3uh6ccbtcl7qu8o7z9jqkby1cl6 0 107854 2976709 2963903 2026-05-03T09:51:02Z Klein Muçi 52109 Refuzoi 2 ndryshimet e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-24501-70|~2026-24501-70]]) dhe riktheu versionin 2851492 nga InternetArchiveBot: Dëmtim i tekstit 2976709 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} [[Skeda:Egypt Hieroglyphe4.jpg|right|260px|thumb|Hieroglife egjiptiane]] '''Hieroglifet''', që në greqisht kanë kuptimin ''Shkrimet e Shenjta,'' janë shkrime që në vete ngërthejnë një rëndësi aq të madhe historike, sa edhe vetë historia e njerëzimit. Këto shkrime datojnë qysh nga shekulli i katërt pr.e.s. Qytetërimi i lashtë egjiptian ka bërë që këto shkrime të jenë ushqim shpirtëror dhe psikik për kulturën, traditën ndërshekullore të Egjiptit në veçanti dhe asaj botërore në përgjithësi. Ndërsa emrin herioglif këtyre shkrimeve ua kanë lënë grekët e vjetër dhe këtu del që nga ajo kohë ekzistonin ''Shkrimet e Shenjta'', jo vetëm në Egjipt, por edhe në mbarë popujt që kishin kulturë dhe traditë në të gjitha fushat. Në këto shkrime paraqiteshin figura të ndryshme si ato të faraonëve, të kafshëve, të luleve, por paraqiteshin edhe figura të perëndive të ndryshme që ekzistonin në atë kohë në Egjipt. Karakteristikë e Hieroglifeve është shkrimi nga ana e majtë në të djathtë dhe anasjelltas, me qëllim të ruajtjes së këtyre shkrimeve. Po ashtu, një rol të veçantë ka luajtur edhe shkrimi në “Hedike”, ku dy persona shkruanin Hieroglifet në Hedike, ndërsa personi i tretë kontrollonte punën e bërë nga këta dy persona. Krahas këtyre shkrimeve, ekzistonin edhe shkrimet e quajtura “Shkrimet Demotike” që ishin pothuajse të ngjashme me Hieroglifet. Ndërsa faraonët që ishin me famë në atë kohë në Egjipt, pas vdekjes së tyre në varre (zakonisht faraonët kur vdisnin varroseshin nëpër piramida) dhe këto ndërtesa për faraonët ndërtoheshin nga skllevërit e asaj kohe, ku në çdo piramidë shkruhej me hieroglife emri i faraonit të vdekur. Një rol të rëndësishëm tek egjiptianët ka luajtur edhe përpunimi i papirusit si material për të shkruar. Për vjetërsinë e shkrimeve egjiptiane dhe rëndësinë e tyre flet egjiptologu K.A. Kiçen, ku ndër të tjera thekson: Sipas llogaritjeve, 99% të papiruseve janë të shkruara pothuajse para 3000 vjetëve, ku deri në fillim të epokës greko-romake janë shpërbërë të gjitha këto shkrime. Mirëpo bëhet pyetja rreth zhdukjes të papiruseve: Pse kanë mbijetuar kaq pak dokumentime të lashtësisë të shkruara në Papirus? Sepse, materialet që shpërbëhen si papirusi, lëkura ose ndonjë material tjetër i zakonshëm, dekompozohen aq shpejtë, dërgohen në vende me klimë të lagështa. Po ashtu, tregohet qartë se për shkak të klimës, dokumentet në papirus nga periudha (Mijëvjeçari i parë p.e.s), deri në ditët e sotme dokumentet mund të ruhen në një shkretëtirë të thatë, brenda një shpelle ose brenda një vendi të mbrojtur. Në vitin 1799 Napoleon Bonaparta pushtoi Egjiptin. Gjatë pushtimeve të ushtrisë franceze në Egjipt, u zbulua "Guri i Rozetës". Qëllimi i zbulimit të këtij guri është që të ruhen Shkrimet e Shenjta që ishin të shkruara në tri gjuhë mbi këtë gurë. Ky zbulim ishte i rëndësishëm jo vetëm për francezët por edhe për egjiptianët, pasiqë gurë të tillë ishin të njohur për ndërtimet e ndryshme të objekteve të banimit në Egjiptin e lashtë. Fatkeqësisht, me pushtimin e Egjiptit nga Britania e Madhe, ushtria franceze arriti që të humb gurin e zbuluar. Në këtë gur, që sot gjendet në njërin nga muzetë angleze, është shkruar në tri gjuhë: në Gjuhën Hieroglife, Demotike e Greke. Rreth gjuhës së hieroglifeve janë bërë hulumtime të ndryshme. Gjatë periudhës së Mesjetës, shumë filozofë dhe dijetarë janë munduar që të kuptojnë këto shkrime, ku disa prej tyre bënin dallimin e gjuhës demotike dhe asaj greke, ku gjenin edhe disa fjalë që shkruheshin dhe lexoheshin njëjtë në të dy gjuhët për ta pasur më lehtë edhe zbulimin e sekreteve të Hieroglifeve. Filozofë, historianë, egjiptologë, ndër ta edhe egjiptologu i njohur Kerkel, mendojnë që nga fillimi i krijimit shkrimeve, deri në ditët e sotme, kurrë nuk do të arrihet që të kuptohen karakteristikat dhe fshehtësitë e botës së mistershme të Hieroglifeve. Nuk është çudi atëherë që në hollësitë e fshehura brenda alfabetit tonë sot qëndrojnë mbeturinat e këtyre formave të lashta, shumë prej të cilave pasqyrojnë marrëdhëniet e hershme midis njeriut dhe natyrës. Për të dalluar ato, njeriut sot i duhet vetëm të shikojë pak më afër. Ndryshe (**) nga Perëndimi, ata (egjiptianët) nuk e shkruan historinë që t'i shkonte për shtat ideve fetare të kohës, gjë që e bën rrëfimin e tyre më të besueshëm. Ata ishin gjithashtu të prirur drejt universalitetit të historisë njerëzore, të bazuar në unitetin e origjinës së qenieve njerëzore dhe diversitetin e paraqitjes dhe gjuhëve të tyre. Për më tepër, ka shumë gjasa që të ekzistojnë shumë dorëshkrime të fshehura nëpër botë, të cilat mund të kontribuojnë shumë për kuptimin e botës së lashtë. == Referime == [http://www.syri3.com/index.php?id_kat=6&shkrimi=876] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904024028/http://www.syri3.com/index.php?id_kat=6&shkrimi=876 |date=4 shtator 2011 }} 5jxa9v9nro9grpysoiox27fi7xqzol3 0 108591 2976599 2871920 2026-05-03T02:23:37Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976599 wikitext text/x-wiki [[Skeda:4-3_Data_Modelling_Today.svg|400px|right|parapamje|Procesi i modelimit të të dhënave. Figura tregon rrugën se si janë të ndërtuar dhe përdoren sot [[Modeli i të dhënave|modelet e të dhënave]]. ]] '''Data modeling''' ose '''modelimi i të dhënave''' në [[software engineering|inxhinerinë softuerike]] është procesi i krijimit të [[data model]]-it me aplikimin e përshkrimit formal të "data modelit" duke përdorur teknikat e modelimit të të dhënave. == Përshkrimi == Data modeling është një [[Software development process|metodë]] e përdorur për të definuar dhe analizuar kërkesat e të dhënave të nevojshme për të mbështetur proceset e biznesit të një organizate. Kërkesat e të dhënave janë të regjistruara si [[Conceptual schema|modeli konceptual i të dhënave]] me ndërlidhje të [[Data Definition Language|definimit të të dhënave]]. Impementimi aktual i [[Conceptual modeling|modelit konceptual]] quhet [[logical data model|modeli logjik i të dhënave]]. Për zbatimin e një modeli konceptual të të dhënave mund të kërkojë më shumë modele logjike të të dhënave. Modelimi i të dhënave nuk përcakton vetëm elemente të të dhënave, por struktura e tyre dhe marrëdhëniet në mes tyre <ref>[http://knowledge.fhwa.dot.gov/tam/aashto.nsf/All+Documents/4825476B2B5C687285256B1F00544258/$FILE/DIGloss.pdf Data Integration Glossary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218233448/http://knowledge.fhwa.dot.gov/tam/aashto.nsf/All%2BDocuments/4825476B2B5C687285256B1F00544258/%24FILE/DIGloss.pdf |date=18 shkurt 2012 }}, U.S. Department of Transportation, August 2001.</ref>. Teknikat dhe metodologjitë e Modelimit të të dhënave janë përdorur për të dhënat e modelit në një standard, të qëndrueshëm, mënyrë të parashikueshëm me qëllim që të menaxhoj atë si një burim. Përdorimi i standardeve të modelimit të të dhënave është rekomanduar fuqishëm për të gjitha projektet që kërkojnë një mjet standard të përcaktuar dhe analizuar të të dhënave brenda një organizate, për shembull, duke përdorur modelimi e të dhënave: * të menaxhoj të dhënat si burime; * për integrimin e sistemit informativ; * për dizajnimin e depove të databazave/të të dhënave (ose depot e të dhënave) == Tipet e modelimit të të dhënave == === Data models === {{main|Data model}} [[Skeda:3-4 Data model roles.svg|parapamje|320px|Si modelet e të dhënave japin përfitime <ref name="MW99"/>.]] Modelet e të dhënave sigurojnë një strukturë për të dhënat që përdoren brenda [[Sistemi i informacionit|sistemeve të informacionit]] , duke siguruar përkufizim dhe format specifik. Nëse një model i të dhënave është përdorur vazhdimisht në të gjithë sistemet atëherë pajtueshmëria (kompatibiliteti) e të dhënave mund të arrihet. Nëse strukturat e njëjtat e të dhënave janë përdorur për të ruajtur dhe qasje në të dhënat pastaj aplikacione të ndryshme mund të ndajnë të dhënat. Rezultatet e kësaj janë treguar në diagramin.Megjithatë, sistemet dhe interfejset shpesh kushtojnë më shumë se sa duhet, për të ndërtuar, të vepruara, dhe për të mirëmbajtur. Ata gjithashtu mund të kufizojnë bizneset në vend se të mbështesin atë. Kjo mund të ndodhë kur cilësia e modeleve të të dhënave të zbatuara në sistemet dhe interfejset është e dobët <ref name="MW99">Matthew West and Julian Fowler (1999). [http://www.matthew-west.org.uk/documents/princ03.pdf Developing High Quality Data Models] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221084613/http://www.matthew-west.org.uk/documents/princ03.pdf |date=21 dhjetor 2008 }}. The European Process Industries STEP Technical Liaison Executive (EPISTLE).</ref>. * Rregullat e biznesit, specifikojnë se si gjërat janë bërë në një vend të veçantë, janë fiksuar shpesh në strukturën e një modeli të të dhënave. Kjo do të thotë se ndryshimet e vogla në rrugën që në biznesit është kryer të çojnë në ndryshime të mëdha në sistemet dhe interfaces kompjuterike. Pra, rregullat e biznesit duhet të zbatohet në një mënyrë fleksibile, kjo nuk do të rezultojë në varësi të komplikuara, por modeli i të dhënave duhet të jetë fleksibil i mjaftueshëm, në mënyrë që ndryshimet në biznes mund të zbatohet brenda modelit të të dhënave në një mënyrë relativisht të shpejtë dhe efikase. === Skemat konceptuale, logjike dhe fizike === [[Skeda:4-2 ANSI-SPARC three level architecture.svg|parapamje|320px|Arkitektura me tre nivele e ANSI/SPARC. Kjo paraqet se modeli i të dhënave mund të jetë një model i jashtëm (ose pamje), një model konceptual, ose një model fizik. Kjo nuk është i vetmi model për të parë në modelet e të dhënave, por është një mënyrë e përdorur, veçanërisht kur krahasojmë modele <ref name="MW99"/>.]] Në vitin 1975 [[American National Standards Institute|ANSI]] përshkruar tre llojet të ''instancës'' së modelit të të dhënave:<ref>American National Standards Institute. 1975. ''ANSI/X3/SPARC Study Group on Data Base Management Systems; Interim Report''. FDT (Bulletin of ACM SIGMOD) 7:2.</ref> * [[Skema konceptuale]]: përshkruan semantikën e domain-it (qëllimi i modelit). Për shembull, mund të jetë një model i zonës së interesit të një organizate apo një industri. * [[Skema logjike]]: përshkruan strukturën e domenit të informacionit. Kjo përbëhet nga përshkrimet e p.sh tabelat, kolonat, klasat e orientuara në objekte, dhe taget XML. Skema logjike dhe skema konceptuale ndonjëherë implementohen si në një dhe të njëjta <ref name = "RS001">Simison, Graeme. C. & Witt, Graham. C. (2005).''Data Modeling Essentials''.3rd Edition. Morgan Kauffman Publishers. ISBN 0-12-644551-6</ref> . * [[Skema fizike]]: përshkruan mjetet fizike që përdoren për të ruajtur të dhënat. Kjo ka të bëjë me particionet, CPU etj. Sipas ANSI, kjo qasje lejon tre perspektiva të jenë relativisht të pavarur nga njëri-tjetri. Teknologjia ruajtjes mund të ndryshojë pa ndikuar qoftë skemën logjike apo konceptuale. Struktura e tabelave/kolonave mund të ndryshojë pa ndikimin e (detyrueshëm) në skemën konceptuale. Në çdo rast, sigurisht, strukturat duhet të mbetet konsistente në të gjitha skemat e të njëjtin model të të dhënave. === Metodologjitë e modeleve === Modele e të dhënave përfaqësojnë fushat e informacionit me interes. Ndërsa ka shumë mënyra për të krijuar modele të të dhënave, në përputhje me [[Len Silverston]] (1997) <ref name="SIG97">Len Silverston, W.H.Inmon, Kent Graziano (2007). ''The Data Model Resource Book''. Wiley, 1997. ISBN 0-471-15364-8. Reviewed by [http://www.tdan.com/view-book-reviews/5593 Van Scott on tdan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413142900/http://www.tdan.com/view-book-reviews/5593 |date=13 prill 2010 }}. Accessed 1 Nov 2008.</ref> vetëm dy metodologji të modelimit qëndrojnë jashtë, nga lart-poshtë dhe poshtë-lart: * Poshtë-lartë modelet janë shpesh rezultat i fjalës ri-inxhinieri. Ato zakonisht fillojnë me strukturat e formave të të dhënave ekzistuese, fusha në ekranet e aplikimit, ose raportet. Këto modele janë zakonisht fizike, aplikim-specifik, dhe jo nga një "ndërmarrje perspektive". Ata nuk mund të nxisin shkëmbimin e të dhënave, sidomos nëse ato janë ndërtuar pa iu referuar pjesëve të tjera të organizatës <ref name="SIG97"/>. *Lart-posht modeli logjik i të dhënave, nga ana tjetër, janë krijuar në një mënyrë abstrakte me marrjen e informacionit nga njerëzit të cilët e njohin zonën e subjektit. Një sistem nuk mund të zbatojë të gjitha subjektet në një model logjik, por modeli i shërben si një pikë referimi apo template <ref name="SIG97"/>. == Burimi == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Software Engineering}} [[Kategoria:Inxhinieri softuerike]] [[Kategoria:Zhvillim i softuerit]] 4c88zq5fwmyts3rcq1ggbf6bg634gau 0 109294 2976548 2916703 2026-05-02T23:56:01Z Klein Muçi 52109 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-19459-60|~2026-19459-60]]) dhe riktheu versionin 1599960 nga Mr Robot: Dëmtim i tekstit 2976548 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Gilman Lika | image = | fullname = Gilman Lika | birth_date = {{birth date and age|13|1|1987|df=yes}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëri]] | height = {{convert|1.79|m|abbr=on}} | currentclub = [[KF Tirana]] | clubnumber = 17 | position = [[Mesfushor]] | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2004–2008 | clubs1 = [[KS Vllaznia Shkodër]] | caps1 = 77 | goals1 = 14 | years2 = 2008–2009 | clubs2 = [[Hacettepe SK]] | caps2 = 18 | goals2 = 2 | years3 = 2009-2010 | clubs3 = [[Boluspor]] | caps3 = 25 | goals3 = 6 | years4 = 2010 | clubs4 = [[Diyarbakırspor]] | caps4 = 5 | goals4 = 0 | years5 = 2010- | clubs5 = [[KF Tirana]] | caps5 = 38 | goals5 = 7 | nationalyears1 = 2005 | nationalteam1 = [[Albania National under-19 Football Team|Shqipëri U-19]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2005-2008 | nationalteam2 = [[Albania national under-21 football team|Shqipëri U-21]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2008- | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëri]] | nationalcaps3 = 15 | nationalgoals3 = 0 | pcupdate = {{date|2012|6|15}} | ntupdate = 8 shtator 2011 }} '''Gilman Lika''' (lindur më 31 janar 1987 në [[Shkodër]]) është nje futbollist shqiptar qe aktualisht luan me skuandren [[KF Tirana]] ne [[Kategoria Superiore|Superligen shqiptare]], pjesetar i [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|skuadres kombëtare te Shqipërise]]. Roli i tij është mesfushor i majte, por mund te luaje edhe ne qender. == Karriera ne klube == Gilman Lika e filloi karrieren si futbollist ne skuadren [[KS Vllaznia Shkodër|KS Vllaznia Shkoder]]. Debutimin ne [[Kategoria Superiore|Superligen shqiptare]] e kreu ne fitoren 1-3 me 18 shtator 2005 ndaj skuadres [[KS Lushnja]], ndeshje ne te cilen hyri si zevendesues ne minuten e 89-te. Gjate atij sezoni Lika luajti 28 ndeshje dhe realizoi golin e pare ne nje ndeshje ndaj skuadres [[KS Dinamo|KS Dinamo Tirana]] me 29 prill 2006. Lika hyri si zevendesues ne minuten e 46-te, ndersa golin e realizoi ne minuten e 86-te. Gjate viteve te [[KS Vllaznia Shkodër]] ai luajti gjithesej 77 ndeshje dhe shenoi 14 gola ne Superligen shqiptare. === Transferimi ne Turqi === Lika u transferua ne [[Turqia|Turqi]] se bashku me dy nga shoket e tij te skuadra [[KS Vllaznia Shkodër|KS Vllaznia Shkoder]], [[Admir Teli|Admir Teli-n]] dhe Xhevahir Sukaj-n tek skuadra turke Hacettepe Spor Kulübü me 4 gusht 2008. Pas nje viti ai u transferua tek Boluspor-i, skuader ne te cilen u aktivizua ne 18 ndeshje dhe ku shenoi gjithesej 6 gola. Sezonin pas transferimit te Boluspor u be pjese e skuadres Diyarbakırspor. === Rikthimi ne Shqipëri === Lika u kthye ne Shqipëri pas dy vitesh e gjysem ne [[Turqi]] duke firmosur nje kontrate dy-vjecare me [[KF Tirana|KF Tiranen]]. Debutimi i tij erdhi me 31 janar 2011 ne derbin me [[KS Dinamo|Dinamo Tiranen]], ndeshje ne te cilen Lika dha kontributin e tij ne fitoren 2-1. == Karriera ne Kombetare == Lika debutoi me skuadren kombetare shqiptare U-21 me 11 tetor 2005 ne nje ndeshje ndaj skuadres U-21 te Turqise, ndeshje te cilen e nisi si titullar. Ndeshja perfundoi ne barazim pa gola dhe Lika u zevendesua ne minuten e 55-te. Ndeshjen debutuese me [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombetaren Shqiptare te Futbollit]] e realizoi me 19 Nentor 2008 ne nje ndeshje miqesore me Azerbaijan-in. Ai hyri ne minuten e 73-te si zevendesues i [[Klodian Duro|Klodian Duro-s]]. Ndeshjen nderkombetare per komptecion e realizoi ndaj [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltes]], ndeshje e cila perfundoi ne barazim pa gola. {{Skuadra KF Flamurtari}} [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Futbollistë]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 4amygt2hr41yt46r4kbx1n6kkzoz8g7 0 118617 2976586 2945520 2026-05-03T01:35:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976586 wikitext text/x-wiki '''Mimoza Hafizi''' (20 shkurt 1962, [[Shkodër]]) është një astofizikane, pedagoge dhe politikane shqiptare. Ajo është pedagoge pranë Departamentit të Fizikës që prej vitit 1995.<ref>https://telegraf.al/politike/prof-dr-mimoza-hafizi-satelite-shqiptare-ne-orbite-fantashkence-e-rames/</ref> Studimi i saj gjatë doktoraturës është fokusuar tek Yjet Bozonike, objekte teorike hipotetike të Universit të energjive të larta. Fushat e saj të kërkimit janë Shpërthimet Gama, ngjarjet më energjike në Univers dhe Ekzoplanetet, planetet jashtë Sistemit Diellor, përmes metodës së mikrolenteve gravitacionale. Fushat e mësimdhënies janë [[Astrofizika]] dhe [[Mekanika kuantike|Mekanika Kuantike]]. Ka qenë deputete në [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendin e Shqipërisë]] dhe Zv/ministre e Arsimit dhe Shkencës. Për katër vjet ka drejtuar Departamentin e Fizikës. Që prej vitit 2020 është edhe anëtare e asociuar e [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave së Shqipërisë]].<ref>{{Cite web|url=https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi|title=Kopje e arkivuar|access-date=15 maj 2021|archive-date=9 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030130/https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi|url-status=dead}}</ref> ==Jetëshkrimi== Hafizi ka përfunduar gjimnazin “29 nëntori” në Shkodër dhe më pas është diplomuar në Fakultetin e Shkencave Natyrore, [[Universiteti i Tiranës]], për Fizikë Speciale, diplomë e shoqëruar me Medaljen e Artë, ndërsa studimet pasuniversitare në "Relativitetin e Përgjithshëm dhe në Teorinë e Grupeve". Studimet doktorale i ka kryer në [[Francë]], D.E.A e Fizikës Teorike në École Normale Supérieure, Paris. Ajo ka dhënë mësim në [[Shqipëria|Shqipëri]], Francë dhe [[Italia|Itali]]. Ajo është autore e disa librave mbi Mekanikën Kuantike dhe mbi Astrofizikën, të përdorura nga studentët e Universiteteve Shqiptare. Prof. Mimoza ka krijuar një Qendër Astrofizike në Shqipëri për informimin e publikut dhe është aktive në komunikimet e shkencës, veçanërisht me të rinjtë. Po ashtu, ajo është një ndër të paktat gra që është anëtare e asocijuar e Akademisë së Shkencave së Shqipërisë. Ajo ka shkruar dy romane shkencore: "Pika Trëndafil" (2018), në lidhje me zbulimin e ekzoplanetëve dhe "Infiniti blu", në lidhje me pafundësinë në shkencë, matematikë, filozofi dhe letërsi. == Gradat dhe titujt akademikë == * Diplomë e Integruar, Fizikë Speciale, pasuar me “Medaljen e Artë”, Fakulteti i Shkencave të Natyrës, Universiteti i Tiranës (1985). * Diplomë e Thelluar në Fizikën Teorike, Universiteti Paris 7, Francë (1991) * Doktor i Shkencave në Fizikën Teorike, Universiteti Paris 7, Francë (1995) * Profesor i Asociuar në Fizikë (2000) * Profesor në Fizikë (2012) == Karriera == * Zv. Ministre e Arsimit dhe Shkencës, 1997-2000 * Sekretare e Përgjithshme e Presidencës së Republikës, 2000-2002 * Drejtore Ekzekutive e Qendrës së Astrofizikës, 2002 deri tani * Presidente e shoqatës “Ish-Studentë në Francë”, 2007-2008 * Presidente e Këshillit të Etikës UT, 2009-2012 * Anëtare e Këshillit Bashkiak të Tiranës, 2009-2013<ref>http://www.panorama.com.al/emrat-e-rinj-te-keshillit-bashkiak/</ref> * Deputete e [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendit të Shqipërisë]], 2013-2017 * Themeluese e Partisë Libra, 2016<ref>https://sot.com.al/politike/lamtumir%C3%AB-ps-pas-ben-blushit-largohet-dhe-mimoza-hafizi-prezantohet-partia-e-tyre{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>https://www.balkanweb.com/lajm-i-fundit-pas-blushit-edhe-mimoza-hafizi-largohet-nga-partia-socialiste/</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=cMPnJkW9DSQ</ref> == Publikime == '''Monografi:''' * Hafizi, M. (1995). Scalar Complex Fields in Gaussian Approximation. Boson Stars. Université Paris 7 '''Artikuj shkencorë:''' * Hafizi, M., (1998). Precarious stars-a variety of boson stars. Int. Jour. Phys. D, Vol. 7, No. 6, 975-987 * Hafizi, M., (1999). The Gaussian approximation for interacting charged scalar fields. The European Physical Journal C, Nr. 11, 181-191 * Hafizi, M., Spahiu, E., (1999). The recalculation of White Dwarfs. The Albanian Journal of Natural and Technical Sciences, Academy of Sciences, Nr. 7, fq. 39-45 * Hafizi, M., (2000). The radius cutoff for relativistic clusters, Turkish Journal of Physics, 24, Issue 4, 513-520 * Hafizi, M., de Paolis, F., Ingrosso, G., Nucita, A., (2004). Microlensing signature of a white dwarf population in the galactic halo. Int. Journ. Mod. Phys.D”, Vol. 13, Nr. 9, 1831-1845, * Hafizi, M., Sykja, H., (2005). The positive potential form of the tracker solution and the quintessence stars. The Albanian Journal of Natural and Technical Sciences, Nr. 17, 3-9 * Mochkovitch, R., Hafizi, M., (2005). The time lag-luminosity relation. Nuovo cimento C, Vol. 28, Issue 04, May-June, 315-318 * Hafizi, M., Mochkovitch, R., (2007). Is the time lag-luminosity relation of GRBs a consequence of the Amati relation?. Astronomy and Astrophysics, 465, 67-70 * Boçi, S., Hafizi, M., Mochkovich, R., (2008). Internal physical processes in Gamma- Ray Bursts leading to Amati-like relations. Aktet-Journal of Institute of Albshkenca", Vol. II, Nr. 1, 33-37 * Boçi, S., Hafizi, M., Mochkovitch, R., (2010). The lag and duration-luminosity relations of gamma-ray burst pulses. Astronomy &Astrophysics 519, A76 * Hamolli, L., Hafizi, M., De Paolis, F., Nucita, A. (2013). Paralax effects on microlensing events caused by free-floating planets. Bulgarian Astronomical Journal, Vol. 19, 34-44 * Hamolli, L., Hafizi, M., (2013). A theoretical calculation of microlensing signatures caused by free-floating planets towards the galactic bulge. Int. Journ. Mod. Phys. D, Vol. 22, Num. 10, 14 * Hamolli, L., Hafizi, M., De Paolis, F., Nucita, A., (2015). Estimating finite source effects in microlensing events due to free-floating planets with the Euclid survey. Advances in Astronomy, Vol. 2015, Article ID 402303, 8 * Hamolli, L., Hafizi, M., De Poalis, F., Nucita, A., (2016). Investigating the free-floating planet mass by Euclid observations. Astrophysics and Space Science, 361(8), 1-5. DOI: 10.1007/s10509-016-2860-7 * Hamolli, L., De Poalis, F., Hafizi, M., Nucita, A., (2017). Predictions on the detection of the free-floating planet population with K2 and Spitzer microlensing campaigns. Astrophysical Bulletin, Vol. 72, No. 1, pp. 80–89,  DOI 10.1134/S1990341317030099 '''Artikuj konference:''' * Hafizi, M., Mochkovitch, R., (2006). May we use the LLR as a redshift indicator for the gamma-ray bursts.AIP Conf. Proc. 841, 445-448 * Mochkovitch, R., Hafizi, M., Boçi, S., (2008). A direct link between spectral lags and the evolution of GRBs. AIP Conf. Proc. 1000, 365-368, (<nowiki>ISBN 978-0-7354-0533-2</nowiki>; ISSN 0094-243X) * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2009). A new consideration of the k-correction in GRBs temporal lag. AIP Conf. Proc. 1085 “Proceedings of the 4th International Meeting on High Energy Gamma-Ray Astronomy”, pg. 601-604, (<nowiki>ISBN 978-0-7354-0616-2</nowiki>) * Hafizi, M., Boçi, S., (2009). A Sight on the Variation of Spectral Parameters in GRBs. AIP Conf. Proc. 1203 “Proceedings of the 7th International Conference of the Balkan Physical Union”, pg. 139-143, (<nowiki>ISBN 978-0-7354-0740-4</nowiki>) * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2010). A Sight on the Variation of Spectral Parameters in GRBs. AIP Conf. Proc. 1279 “Deciphering the Ancient Universe with Gamma-Ray Bursts”, pg. 321-324, (<nowiki>ISBN 978-0-7354-0829-6</nowiki>) * Hafizi, M., Boçi, S., (2010). A Review on Temporal Lag Correlations in GRBs”. Publications of the Astronomical Observatory of Belgrade N. 90 (2010) as Proceedings of the 6th SREAC Meeting, pg. 61-64, (ISSN 0373-3742) * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2011). On the duration-luminosity relation of GRB pulses during the prompt emission. Proceedings of Science PoS (Integral 2010) 093 * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2011). A test on distribution of opening angles of beamed GRBs. AIP Conf. Proc. 1358 “Gamma Ray Bursts 2010”, pg. 325-328, (<nowiki>ISBN 978-0-7354-0916-3</nowiki>) * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2011). A modified lag for better exploring correlated properties in GRBs. “World Scientific”-Proceedings of the Twelfth Marcel Grossmann Meeting on General Relativity * Hafizi, M., Hamolli, L., (2012). About microlensing optical depth and rates for free-floating planets towards the Kepler's field of view. Journal of Physics: Conference Series 354, 012006, 6 pg., doi:10.1088/1742-6596/354/1/012006 * Hafizi, M., Boçi, S., Mochkovitch, R., (2012). A review of the redshift infuence on GRBs observed properties. Memorie della Sociata Astronomica Italiana, Suplementi-Vol. 21, proceedings of “GRBs as probes from the progenitors environment to the high redshift Universe”, pg. 202-205 or/and selection effects?”, Proceedings of Science PoS (GRB 2012); '''Romane:''' * "Pika Trëndafili", roman shkencor, Shtëpia Botuese Toena, 2018<ref>ISBN - 9789928277077</ref><ref>https://abcnews.al/mimoza-hafizi-prezantoi-romanin-shkencor/</ref> * “Infiniti Blu”, roman shkencor, Shtëpia Botuese Albas, 2020<ref>ISBN - 9789928311979</ref> == Nderime dhe çmime == * Medalje e Artë, pas mbarimit të shkollës së mesme të përgjithshme. Nr. 123, datë 31.1.1981 * Medalje e Artë, pas mbarimit të shkollës së lartë. Nr. 22, datë 24.7.1986. * Chevalier dans l’Ordre des Palmes Académiques, 2008 * “Pour services rendues à la culture fançaise”. Datë 8.8.2008. * Medalje e Artë e Universitetit “Fan Noli”, Korçë, 9.11.2018 * Çmimi Kombëtar për Letërsinë për të rinj dhe fëmijë, 2018, për veprën “Pika Trëndafil”, janar 2020 == Aktivitete të tjera == * Anëtare e Organizatës Ndërkombëtare të Astrofizikës (International Astronomical Union)<ref>{{Cite web|url=https://iau.org/administration/membership/individual/8619/|title=Kopje e arkivuar|access-date=22 korrik 2022|archive-date=8 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708100038/https://iau.org/administration/membership/individual/8619/|url-status=dead}}</ref> * Anëtare e Rrjetit të Grave Shqiptare në STEM<ref>https://albaniatech.org/event/stemspresso-episode-6-with-prof-dr-mimoza-hafizi/</ref> == Lidhje të jashtme == [https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi/ Biografia te Fakulteti i Shkencave të Natyrës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009030130/https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi |date=9 tetor 2020 }} <br> [http://akad.gov.al/ash/pershkrim/12-te-reja/612-profil-intelektual-i-kandidates-mimoza-hafizi/ Profili te faqja e Akademisë së Shkencave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518212632/http://akad.gov.al/ash/pershkrim/12-te-reja/612-profil-intelektual-i-kandidates-mimoza-hafizi/ |date=18 maj 2021 }} [https://www.researchgate.net/profile/Mimoza-Hafizi/ Profili te Research Gate] == Referime == <references/> [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Shkodra]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1962]] [[Kategoria:Gra shqiptare sipas profesionit]] [[Kategoria:Romancierë shqiptarë]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]] [[Kategoria:Gra shqiptare në STEM]] [[Kategoria:Fizikanë shqiptarë]] 581k60vl608oh7my2mzaz6syz3k6y92 0 119031 2976720 2945538 2026-05-03T10:50:48Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976720 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Peruxhia | official_name = Comune di Perugia | native_name = Perugia | settlement_type = [[Komunë]] | image_skyline = Perugia panoramic.jpg | image_shield = Perugia-Stemma.svg | image_flag = Flag of Perugia.svg | pushpin_map = Italy | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Vendndodhja në Itali | coordinates = {{Coord|43|6|43|N|12|23|19|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = [[Italia]] | subdivision_type1 = [[Rajonet e Italisë|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Umbria]] | subdivision_type2 = Provinca | subdivision_name2 = [[Provinca e Peruxhias|Peruxhia]] (PG) | leader_title = Kryetarja | leader_name = [[Vittoria Ferdinandi]] | elevation_m = 493 | area_total_km2 = 449.95 | population_footnotes =<ref name="population">{{cite web|title=Bilancio demografico mensile|url=https://demo.istat.it/app/?i=D7B|publisher=ISTAT|language=it}}</ref> | population_as_of = 31 dhjetor 2024 | population_total = 162050 | population_demonym = peruxhinë | timezone1 = CET | utc_offset1 = +1 | timezone1_DST = CEST | utc_offset1_DST = +2 | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 06121–06135 | area_code_type = Kodi telefonik | area_code = 075 | blank_name_sec1 = Shenjtët mbrojtës | blank_info_sec1 = [[Shën Kostanco]], [[Shën Erkolano]], [[Shën Lorenco]] | blank1_name_sec1 = Dita festive | blank1_info_sec1 = 29 janar | website = {{URL|www.comune.perugia.it}} }} '''Peruxhia''' (it. ''Perugia'') është një [[qytet]] dhe [[komunë]] në [[Italia|Italinë]] qendrore, kryeqendra e rajonit [[Umbria]] dhe e [[Provinca e Peruxhias|provincës së Peruxhias]]. Qyteti shtrihet mbi një sistem kodrash në lartësi rreth 493 metra mbi nivelin e detit, në zonën e luginës së [[Tiberi|Tiberit]], dhe përfaqëson një nga qendrat historike, kulturore dhe universitare më të rëndësishme të Italisë qendrore.<ref name="archeo">{{cite web|title=Itinerario archeologico in centro storico|url=https://www.comune.perugia.it/itinerario/itinerario-archeologico-in-centro-storico-downtown-archaeological-itinerary/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="italia">{{cite web|title=Perugia, città medievale nel cuore dell'Umbria|url=https://www.italia.it/it/umbria/perugia/guida-storia-curiosita|publisher=Italia.it|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Gjeografia == Peruxhia ndodhet në pjesën qendrore të Italisë, në rajonin e Umbrias, dhe shtrihet mbi disa kodra që dominojnë luginën e Tiberit. Pozita e saj topografike, në rreth 493 metra lartësi, i ka dhënë qytetit një rëndësi të veçantë strategjike dhe urbane që nga epoka e lashtë.<ref name="archeo" /> Territori komunal ka një sipërfaqe prej 449,95 km², çka e bën atë një nga komunat më të gjera të Italisë qendrore.<ref name="anagrafica">{{cite web|title=Sezione 1 - Scheda anagrafica|url=https://amministrazionetrasparente.comune.perugia.it/pagine/sezione-1-scheda-anagrafica|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Historia == Peruxhia ka origjinë shumë të lashtë. Vendbanimet e para datojnë që në epokën villanoviane ose protoetruske, ndërsa në shekujt VII–VI p.e.s. qyteti u zhvillua si një nga qendrat më të rëndësishme etruske të territorit përreth.<ref name="archeo" /><ref name="umbriatourism">{{cite web|title=Perugia|url=https://www.umbriatourism.it/perugia|publisher=Umbria Tourism|language=en|access-date=10 prill 2026}}</ref> Më pas Peruxhia hyri në orbitën romake pas betejës së Sentinumit në vitin 295 p.e.s. dhe u integrua gradualisht në shtetin romak. Gjatë konfliktit midis Oktavianit dhe Mark Antonit, qyteti u përfshi në ''Bellum Perusinum'' dhe u rindërtua në epokën augustiane.<ref name="visitaperugia">{{cite web|title=Perugia. The ancient city|url=https://www.visitaperugia.it/en/perugia-the-ancient-city/|publisher=Visita Perugia|language=en|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="umbriatourism" /> Në Mesjetë Peruxhia u afirmua si komunë e lirë dhe si një qendër e rëndësishme politike e kulturore. Më vonë kaloi nën kontrollin e Shtetit Papnor. Kryengritja kundër taksës së kripës në vitin 1540 shënoi një moment vendimtar në historinë e qytetit dhe solli ndërtimin e ''Rocca Paolina'', simbol i rikthimit të pushtetit papnor.<ref name="umbriatourism" /><ref name="rocca">{{cite web|title=Rocca Paolina|url=https://www.comune.perugia.it/luogo/rocca-paolina/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Demografia == Sipas serisë demografike të përditësuar mbi bazë ISTAT, Peruxhia kishte 162.050 banorë më 31 dhjetor 2024.<ref name="pop2024">{{cite web|title=Popolazione Perugia 2001-2024|url=https://www.tuttitalia.it/umbria/50-perugia/statistiche/popolazione-andamento-demografico/|publisher=Tuttitalia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> Qyteti ruan një profil demografik të qëndrueshëm dhe karakterizohet nga një prani e rëndësishme studentore, falë rolit të tij si qendër universitare dhe kulturore e Umbrias.<ref name="italia" /> == Ekonomia == Ekonomia e Peruxhias mbështetet kryesisht në sektorin e shërbimeve, administratën publike, arsimin universitar, turizmin dhe veprimtaritë agro-ushqimore.<ref name="umbriatourism" /><ref name="italia" /> Qyteti është i lidhur ngushtë edhe me traditën e çokollatës. Në Peruxhia u krijua në vitin 1907 ''Società Perugina'', e cila u bë më pas një nga markat më të njohura të industrisë ëmbëltore italiane.<ref name="perugina">{{cite web|title=La storia di Perugina dalle origini ad oggi|url=https://www.perugina.com/it/mondo-perugina/storia|publisher=Perugina|language=it|access-date=10 prill 2026}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Monumentet dhe kultura == Qendra historike e Peruxhias është një nga ansamblet urbane mesjetare më të rëndësishme të Italisë qendrore dhe ruan gjurmë të dukshme të epokës etruske, romake dhe mesjetare.<ref name="italia" /><ref name="umbriatourism" /> Ndër monumentet më të njohura të qytetit janë ''Fontana Maggiore'', e realizuar midis viteve 1278 dhe 1280 nga Nicola dhe Giovanni Pisano, ''Palazzo dei Priori'', seli e komunës dhe e Galerisë Kombëtare të Umbrias, si dhe ''Rocca Paolina'', fortesa e lidhur me periudhën e sundimit papnor.<ref name="fontana">{{cite web|title=Fontana Maggiore|url=https://www.comune.perugia.it/luogo/fontana-maggiore/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="priori">{{cite web|title=Palazzo dei Priori|url=https://www.comune.perugia.it/luogo/palazzo-dei-priori-2/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="rocca" /> Peruxhia është edhe një qendër e rëndësishme e jetës kulturore bashkëkohore. Qyteti pret ''Umbria Jazz'', festival i themeluar në vitin 1973, dhe ''Eurochocolate'', festival ndërkombëtar i kakaos dhe çokollatës që zhvillohet rregullisht në qytet.<ref name="umbriajazz">{{cite web|title=Umbria Jazz: the rise of an icon|url=https://www.umbriajazz.it/en/history/|publisher=Umbria Jazz|language=en|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="eurochoc">{{cite web|title=Eurochocolate - Sito ufficiale|url=https://www.eurochocolate.com/|publisher=Eurochocolate|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Arsimi dhe kërkimi shkencor == Peruxhia është një nga qendrat universitare më të rëndësishme të Italisë. [[Universiteti i Peruxhias]] ka zanafillë zyrtare në vitin 1308, me bulën ''Super Specula'' të papës Klementi V.<ref name="unipg">{{cite web|title=Storia|url=https://www.unipg.it/ateneo/storia|publisher=Università degli Studi di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> Në qytet ndodhet edhe [[Universiteti për të Huaj në Peruxhia]], i themeluar në vitin 1925, institucion historik i specializuar në mësimin dhe përhapjen e gjuhës dhe kulturës italiane në përmasa ndërkombëtare.<ref name="unistracentenario">{{cite web|title=Centenario|url=https://centenario.unistrapg.it/|publisher=Università per Stranieri di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="unistramission">{{cite web|title=Missione e valori|url=https://www.unistrapg.it/it/ateneo/chi-siamo/missione-e-valori|publisher=Università per Stranieri di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> Prania e këtyre institucioneve, së bashku me akademitë dhe konservatorët e qytetit, i jep Peruxhias një profil të fortë studentor dhe ndërkombëtar.<ref name="italia" /> == Transporti == Peruxhia është e lidhur me territorin rajonal dhe kombëtar përmes rrjetit rrugor, hekurudhor dhe ajror. Brenda qytetit, një rol të veçantë luan ''Minimetrò'', sistemi i transportit automatik që lidh zonën e Pian di Massiano me Pincetto dhe funksionon çdo ditë të javës.<ref name="minimetro">{{cite web|title=Orari|url=https://www.minimetrospa.it/orari/|publisher=Minimetrò S.p.A.|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref><ref name="ministazioni">{{cite web|title=Percorso e stazioni|url=https://www.minimetrospa.it/percorso-e-stazioni/|publisher=Minimetrò S.p.A.|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> Qyteti shërbehet edhe nga ''Aeroporto Internazionale dell’Umbria – Perugia'', aeroporti kryesor i rajonit.<ref name="airport">{{cite web|title=Aeroporto Internazionale dell'Umbria - Perugia|url=https://www.airport.umbria.it/|publisher=Aeroporto Internazionale dell'Umbria|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Feja dhe traditat qytetare == Jeta qytetare e Peruxhias lidhet ngushtë me figurën e [[Shën Kostanco]]s. Festa e shenjtit mbrojtës zhvillohet më 29 janar, ndërsa më 28 janar mbahet tradicionalisht ''Luminaria di San Costanzo''.<ref name="sancostanzo">{{cite web|title=Chiesa di San Costanzo|url=https://www.comune.perugia.it/luogo/chiesa-di-san-costanzo/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> Kalendari ceremonial i Komunës së Peruxhias e shënon zyrtarisht 29 janarin si festën e shenjtit mbrojtës të qytetit.<ref name="cerimoniale">{{cite web|title=Cerimoniale|url=https://www.comune.perugia.it/cerimoniale/|publisher=Comune di Perugia|language=it|access-date=10 prill 2026}}</ref> == Shih edhe == * [[Umbria]] * [[Italia]] == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == * [https://www.comune.perugia.it/ Faqja zyrtare e Komunës së Peruxhias] * [https://www.unipg.it/ Faqja zyrtare e Universitetit të Peruxhias] * [https://www.unistrapg.it/ Faqja zyrtare e Universitetit për të Huaj në Peruxhia] [[Kategoria:Qytete në Itali]] pbbi3d0zasm7nqot7t0znig76a1h8gm 0 121925 2976434 2945676 2026-05-02T20:34:12Z Shkupi Kumanova 1234 126870 dekorata 2976434 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = Piktor i dheut | name = Adem Kastrati | image = Ademkastrati.80x80.jpg | caption = Adem Kastrati | birth_date = 15 janar 1933 | birth_place = Karaçevë, Republika e Kosovës | death_date = 24 shtator 2000 (67 vjeç) | death_place = Shkup, Republika e Maqedonisë | nationality = Shqiptarë | citizenship = Republika e Kosovës | education = {{unbulleted list|Normalja e Gjakovës| Shkolla e Lartë Pedagogjike Shkup}} | occupation = Gjimnazi "Zef Lush Marku" | years_active = 1960-2000 (40 vite) | known_for = {{hlist|Pikturë|publicist||dramaturg|}} | notable_works = {{unbulleted list|Darka 1974|Krushqit në dimër 1977|Vajtimi i Rexhës 1978|Fshati im 1976|Magja 1989|Apoteoza e ujit në baltë 1999}} | signature = Nenshkrimi i piktorit Adem Kastrati.jpg }} {{Other uses}} '''Adem Kastrati''', u lind në vitin 1933 në fshatin [[Karaçeva e Epërme|Karaçevë]] të [[Dardana|Dardanës]] së [[Kosova|Kosovës]], në një familje të madhe bujare, me veprimtari patriotike dhe arsimdashëse. Ishte e njohur familja e tij nga babai në këtë anë, por edhe nga ana e nënës së tij të [[Dajkoci|Dajkocit]] (daja i tij, ishte disidenti politik e atdhetari [[Metush Krasniqi]]).<ref>[https://www.facebook.com/notes/fadil-curri/jeta-dhe-vepra-e-adem-kastratit/10150793774391512]</ref>Piktori e pedagogu i artit figurativ, krijuesi letrar, mbledhësi, shënuesi dhe publikuesi i thesarit popullor, analisti i marrëdhënieve shqiptaro-sllave dhe euro-botërore. Ai i takon gjeneratës së parë të piktorëve pas Luftës së dytë botërore. Kohërat e stuhishme në të cilat është rritur, pjekur dhe formuar si piktor, sigurisht që do të lënë një gjurmë të madhe te veprimtaria e tij. Emri i tij zë një vend meritor mes artistëve figurative të cilët kanë jetuar dhe krijuar vepra në Jugosllavi. Kastrati është një prej doajenëve mes piktorëve shqiptarë në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoninë e Veriut]] , shteti ku ka jetuar dhe krijuar për më tepër se dyzet vjet. ==Biografia== [[Skeda:sofra.450×373.jpg|parapamje| Magja 1989 (ngjyra dheu mbi pëlhurë 80x65 cm) |259x259px]]'''Adem Kastrati''' (mbi)jetoi periudha të qeta, paqësore dhe progresive, por jo rrallë u ndesh edhe me situata te ndërlikuara e të turbullta kohore, të përcjella me ngjarje, trazira dhe okupime gjatë jetës së tij. Dhe në një moment gjendja kulmoi me luftën e përgjakshme që populli shqiptar në [[Kosova|Kosovë]] e përjetoi në fundshekullin XX. Katër herë ndërroi shtetësinë, duke u bërë shtetasi i [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë së Jugosllavisë]], [[Mbretëria Shqiptare 1928–1939|Mbretërisë Shqiptare]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] komuniste dhe në fund fare i [[Maqedonia e Veriut|Republikës së Maqedonisë]]. Megjithatë, biografia e tij jetësore, më mirë do të pasqyrohej nëpërmjet përshkrimit të sekuencave dhe rrëfimeve në lidhje me biografinë, prejardhjen dhe rrugëtimin e shkollimit të tij. Piktori e pedagogu i artit figurativ, krijuesi letrar, mbledhësi, shënuesi dhe publikuesi i thesarit popullor, analisti i marrëdhënieve shqiptaro-sllave dhe evrobotërore, Adem Kastrati, u lind ne vitin 1933 ne fshatin [[Karaçeva e Epërme|Karaçevë]] të [[Kamenica|Dardanës]] së [[Kosova|Kosovës]], në një familje të madhe bujare, me veprimtari patriotike dhe arsimdashëse. Ishte e njohur familja e tij nga babai në këtë anë, por edhe nga ana e nënës së tij të [[Dajkoci|Dajkocit]]. Daja i tij , [[Metush Krasniqi]], ishte i burgosur shumëvjeçar për shkak të veprimtarisë së tij atdhetare për të drejtat e shqiptarëve në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|ish-Jugosllavi]]. E vërteta që ishte përkrahës i idesë së dajës [[Metush Krasniqi]], shërbimi sekret [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|jugosllav]] e ndoqi tërë jetën dhe e pengoi Adem Kastratin në vendlindje, [[Ferizaji|Ferizaj]], [[Kastrioti|Kastriot]], [[Shkupi|Shkup]], [[Gjakova|Gjakovë]], [[Dubrovnik]] e kudo ku jetoi e veproi. Edhe në bisedat konfidenciale dhe pikturat e tij kishte bindjen se familja është bërthamë e një shoqërie të rehatshme, ndaj edhe ndjeshëm e artistikisht i pikturonte pamjet kur nëna ishte e përkushtuar me mish e me shpirt për fëmijën, shtëpinë e familjen, sofër, familje e skena të tjera. Temat të cilat i përpunon në veprat e tij më së shumti lidhen me njeriun e zakonshëm. Një theks të veçantë i jep nënës, të cilën e paraqet si rojtare të shtëpisë. Nëna, gruaja, është ajo e cila i jep kuptim jetës, kërkon, por edhe jep ëmbëlsi, dashuri, mirësi. Meshkujt janë gjithmonë seriozë, kur punojnë, qëndrojnë ulur, lëvizin. Kjo është tradita e tyre. Folklori i pasur është padyshim prezent në krijimtarinë e tij, gjë me të cilën do të mbetet përgjithmonë i dalluar në veprat e tij dhe gjë të cilën ai e thekson akoma më tepër me anë të teknikës së tij specifike, të pazakontë dhe të vetme të dheut shumëngjyrësh. Preokupimet e tija pikturore ndjehen edhe gjatë përshkrimit të fshatit, tokës dhe banorëve të tij. Shohim si bujku e lëvron arën me që e paramendë, duke e dërguar të shesë në treg mallin e vjelur dhe me ato mjete financiare të blejë sende të domosdoshme për shtëpinë e familjen. Pikturon edhe pamje të drejtëpërdrejta nga tregu. Kafshët shtëpiake e të buta i ka si motive në pikturat e tij, si ajo kur bariu me kopenë e dhenve mbart në krahëror edhe librin “[[Lahuta e Malcís|Lahuta e Malcis]]”, kaprojt në pyll duke vrapuar. Kafshët ishin mjet pune e transporti dhe të luftërave sportive të barinjve e fshatarëve. Adem Kastrati spikatës si mbledhës, shënues dhe botues i folklorit e etnografisë si bashkëpunëtor i devotshëm i [[Instituti Albanologjik i Prishtinës]], por edhe skicues e pikturues i imazheve nga loja e filxhanave ose kapuçave, këngëve e valleve të grave dhe të burrave të Anamoravës dhe Karadakut e arealit etnografik mbarë shqiptar. Dashamirët e kureshtarët e kësaj fushe i kënaqi edhe me pikturat për dasmat me krushq nëpër borë. Në pikturat e tij Adem Kastrati sajon njerëz-burra të ashpër e tejet të vëmendshëm në valle e punë dhe njerëz-gra tejet lirike në valle e këngë dhe shumë besnike e të sinqerta në punët e shtëpisë e të familjes. Krijimet artistike të Adem Kastratit shpesh u edhe kronikave socio-histoike, që përmes mjeshtërisë së ngjyrosjes dhe ekspresivitetit artistik, shquhen me objektivitet e impresione, si janë piktura që tregon pamje nga turma e mbledhur në stacionin hekurudhor të Shkupit dhe që presin të shpërngulen në [[Turqia|Turqi]] nga sundimi i gjenocidal i [[Aleksandar Rankoviç|Rankoviçit]] ndaj shqiptarëve. Treni është sinonim i ndarjes edhe i të dashuruarve, ajo që shpreh varfërinë e skajshme dhe lypsarinë e nënës me kalamajt e saj. Adem Kastrati nuk ishte vetëm piktor me famë botërore, por edhe analist i historik e diplomatik i marrëdhënieve shqiptaro-sllave e evrobotërore, autor i dhjetëra dramave e tregimeve, artikujve publicistikë, që shumicën e tyre i nënshkruante me R. Kosova e pseudonime të tjerë. Kjo figurë poliedrike e pikturës dhe letrave shqipe dy vjet para se të vdiste si amanet një miku e ish-nxënësi të tij ia la në besim tufën shkrimeve autobiografike e qasëse, me kusht që ato të botohen pas vdekjes së tij, dëshirë që iu realizua në vitin 2009.<ref>https://www.facebook.com/Sh.M.L.ArtiPamor.faqjaZyrtare</ref> Ata që e njohin dhe dinë ta çmojnë veprën e një krijuesi, gjykojnë se Adem Kastrati ka shkallën krijuese e intelektuale të një poliedriku, që për [[Shkupi|Shkupin]] është krenari që do të lakmohej nga çdo komunitet e vend i qytetëruar. Gjatë ekspozitave të tija individuale dhje kolektive nëpër galeritë botërore kritika artistike theksonte origjinalitetin e stilit dhe teknikës së tij, mjeshtërinë ekspresive, dinamizmin emocional dhe porosinë utilitare të krijimeve. Vlera e pikturave dhe e mendimit të tij shkencor është e pavdekshme dhe frymëzuese dhe sot e kësaj dite është e paarritshme në artin shqiptar të këtushëm, embleme kulturore e joheve e brezave krijues. Rreth 2000 piktura sot mbajnë vulën e tij që u shpërndanë anembanë botës. Vdiq në [[Shkup]], më 24 shtator të vitit 2000 nga një sëmundje e rëndë e pashërueshme. Adem Kastrati ka pasur shumë ekspozita të pavarura në [[Shkup]], [[Tetova|Tetovë]], [[Gostivari|Gostivar]], [[Struga|Strugë]], [[Komuna e Ferizajit|Ferizaj]], [[Prishtina|Prishtinë]], [[Beogradi|Beograd]], [[Tirana|Tiranë]], [[Gjilani|Gjilan]], [[Gjakova|Gjakovë]], [[Paris]], [[Gjeneva|Gjenevë]], [[Mynihu|Mynih]], [[Sarajeva|Sarajevë]], [[Damasku|Damask]], [[Amani|Aman]], [[Ankaraja|Ankara]], [[Stambolli|Stamboll]], [[Lubjana|Lubjanë]], [[Zagrebi|Zagreb]], [[Dubrovniku|Dubrovnik]], [[Subotica|Suboticë]], [[Novi Sad]], [[Palermo]] etj. Ka marrë pjesë edhe në ekspozita grupore: [[Lubjanë]], [[Zagreb]], [[Dubrovnik]], [[Nish]], [[Palermo]], [[Tirana|Tiranë]], [[Parisi|Paris]], [[Aarhus|Arhis]] ([[Danimarka|Danimarkë]]), etj. ==Prejardhja== Adem Kastrati rrjedh nga një familje e madhe fshatare për kah numri, por të mesme për kah gjendja sociale. Qysh si i ri, ai ka shprehur interesim për prejardhjen e familjes së tij, duke dëgjuar shumë herë nga më të moshuarit për degëzimin e trungut familjar. Nga babai i tij, Ramizi, piktori ka mësuar se ai vet i përket brezit të shtatë me radhë të familjes së tyre. Përveç bujqësisë dhe blegtorisë, kohë pas kohe merrej nga pak edhe me tregti. ====== Kastrati - familje e madhe dhe e arsimuar ====== Kjo familje duke u përpjekur që me punë të ndershme ta sigurojnë ekzistencën, nuk e pat lënë pas dore as arsimimin e brezave të rinj të saj. Qysh herët disa nga të rinjtë e kësaj familje ia patën mësy rrugës së shkollimit. Fëmijërinë, Adem Kastrati, e ka kaluar në vendlindje, duke mbijetuar edhe disa regjime të ndryshme politike të kohës. Vendlindja e tij, Karaçeva, ashtu si tërë [[Kosova]] ka qenë nën regjimin e [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë së Jugosllavisë]] së Versajës, pastaj për një kohë edhe nën okupatorët bullgar dhe ata italian. Ndonëse fëmijë, megjithatë, Adem Kastrati, pohon se e mban mirë në mend kohën e ardhjes së pushtuesve bullgarë dhe xhandarëve italian. Me ardhjen e italianëve edhe këto pjesë të [[Kosova|Kosovës]] iu kthyen [[Mbretëria Shqiptare 1928–1939|Mbretërisë së Shqipërisë]]. Kjo pra ishte koha kur brenda familjes Kastrati, lind dëshira dhe interesi i madh për arsimim. Të dhënat nga shënimet autobiografike, flasin se nga familja më e gjerë e piktorit sot numërohen jo më pak se tridhjetë të diplomuar në fakultete të ndryshme, kurse akoma më i madh mund të jetë numri atyre me shkolla të larta dhe të mesme. Të shkolluarit e parë të familjes së Adem Kastratit kanë qenë xhaxhai, Tefiku dhe kushëriri i babait të tij, Ibrahimi, të cilët ishin shkolluar që në kohën e [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë Jugosllave]]. Pastaj, rrugën e shkollimit e ka vazhduar motra e Adem Kastratit, Nazmije Kastrati-Reka (nëna e Prof. Dr. [[Blerim Reka]], ish-spikerës [[Drita Reka-Gërmizaj]] dhe albanologës Shkëndije Reka-Gjakova) e cila fillon të punojë si mësuese në vitin 1947. Këtë rrugë më vonë e ndjekin edhe të tjerët. Me kalimin e kohës, rruga e aftësimit profesional si dhe perspektiva profesionale, por edhe nevoja e jetës, të gjithë ato pjesëtar të arsimuar të kësaj familje i ka detyruar që ta braktisin vendlindjen dhe të shpërndahen anembanë [[Kosova|Kosovës]], por edhe përtej saj, nëpër vende të ndryshme të botës. Por, duhet theksuar se familja më e ngushtë e Kastratit ka qenë numerikisht mjaftë e madhe, dhe për këtë flet fakti se piktori ka pasur disa xhaxhallarë dhe halla. Ndërkaq, meqenëse babai i Adem Kastratit, Ramizi, ka bashkëjetuar me dy gra, gjithsej ka pasur dhjetë fëmijë, gjashtë djem dhe katër vajza. Gjithnjë sipas shënimeve autobiografike të Adem Kastratit, mësohet se nga familja e tij më e ngushtë në [[Karaçeva e Epërme|Karaçevë të Epërme]] deri vonë ka mbetur vetëm vëllai i tij nga njerka, Sabriu, me familjen e tij më të ngushtë, ndërkohë që pjesëtarët tjerë të familjes Kastrati janë shpërngulur në [[Gjilani|Gjilan]], [[Ferizaj]], [[Prishtina|Prishtinë]], [[Gjakova|Gjakovë]], e gjetkë. Ndërkohë që prej tyre, vetëm Adem Kastrati zgjodhi [[Shkupi|Shkupin]] për të jetuar përgjithmonë, ku edhe krijoi familjen e tij me bashkëshorten Lemanen, duke lënë pas edhe tre fëmijë: djemtë, Artanin, Ardianin dhe vajzën, Artiana. ==Shkollimi == Rrugëtimi i shkollimit të Adem Kastratit, po ashtu është një rrëfim në vete. Shkollimi i tij, jo vetëm që ka zgjatur ca më tepër sesa duhej, por, njëkohësisht ai është përcjellë edhe me probleme, vështirësi dhe peripeci nga më të ndryshmet. Më shumë për shkaqe ekonomike, por herë - herë edhe për shkaqe politike,siç ka pohuar edhe vetë piktori, jo njëherë ai ka qenë i detyruar të ndërpresë shkollimin dhe disa herë përjashtohet nga shkolla. Megjithatë, duhet theksuar se rol vendimtar në jetën e Adem Kastratit ka luajtur një moment shumë i rëndësishëm që ka ndodhur në vitin 1942, atëherë kur për herë të parë atij i bie në dorë një libër shqip. Në të vërtetë, në vjeshtën e atij viti të largët, në shtëpinë e tij për herë të parë hynë [[Abetarja|ABETARJA]] në gjuhën shqipe, të cilën, bashkë me disa libra tjerë, i kishte sjellë xhaxhai i tij, Tefiku. Adem Kastrati ka pasur fatin që shkollimin fillor ta ndjek pikërisht gjatë viteve kur atyre anëve të [[Kosova|Kosovës]], si në gjitha trojet shqiptare, ishin shpërndarë mësuesit e gjeneratave të para që patën dalë nga Normalja e [[Elbasani|Elbasanit]]. Mësuesit e parë janë më të merituarit të cilët gjatë viteve të 40 – ta të shekullit XX, mbollën dhe përhapen arsimin shqip anekënd trojeve shqiptare. Mësuesi i parë i Adem Kastratit ka qenë Mehmet Turani nga [[Elbasani]], i cili karakterizohej për nga pedanteria dhe serioziteti në punë. Edhe pse Kastratin e kishin mësuar edhe disa mësues tjerë, mbresa më të mira i ka lënë vetë mësuesi Mehmet, për të cilin është shprehur: “Askush nga ata nuk mund ti afrohej për nga kultura mësuesit Mehmet”. As shkollimi i mesëm nuk ka kaluar pa vështirësi, dhe për këtë shkak Adem Kastrati ka qenë i detyruar të ndërrojë disa shkolla të mesme dhe të endet nga njeri qytet në tjetrin, duke filluar nga [[Gjilani]], [[Peja]], [[Gjakova]] e [[Prishtina]]. Ashtu që shkollën e mesme e ka bërë në [[Gjakova|Gjakovë]] ku dhe jetoi disa vite aty, kurse studimet e shkollimit të lartë i ka kryer në [[Shkupi|Shkup]]. ====== Shkënditë e para të talentit të artit figurativ ====== Talentin e tij, Adem Kastrati<ref>{{Cite web|url=https://www.lapsi360.com/ademkastrati/?fbclid=IwAR14tISL-_7QPCvO8iAPHRLirJrnw-AZmPVMziVl8kk11Yuqwx4hyK9DMSE|title=Adem Kastrati, pristina 2014|language=sq}}</ref> e ka manifestuar qysh si i vogël duke e shprehur atë nëpërmjet modelimit dhe vizatimit mbi pllakat prej baltës shumëngjyrëshe të vendlindjes së tij. Por, talentin e njëmendtë ai e ka shfaqur në bankat e shkollës fillore duke treguar interes ndaj lëndëve artistike: poezisë, muzikës, por kuptohet që më shumë ai është dalluar si vizatues i talentuar. Në lidhje me kontaktet e tij të para me artin figurativ, Kastrati flet për vizatimet e tij të para me laps, për çka mësuesi, Mehmet Turani, e ka lëvduar gjithmonë para nxënësve. Pastaj e përkujton edhe një moment tjetër që ndërlidhet me talentin e tij, kur ai si nxënës i shkollës fillore e kishte vizatuar me laps portretin e gjyshit të tij. Gjyshi i kënaqur me vizatimin e nipit të tij i kishte premtuar Adem Kastratit se “do ta bënte inxhinier”. Ashtu si gjithë moshatarët e tjerë të vendlindjes së tij, edhe Adem Kastrati fëmijërinë e ka kaluar me punët e shtëpisë, sidomos duke ruajtur bagëtinë. Kuptohet, para se gjithash ishte puna, por një fëmijë nuk privohej dot as edhe nga loja e tij. Përveç lojërave të ndryshme tradicionale që i luanin fëmijët, mjaft e preferuar për ata ka qenë, sidomos, loja me baltë që përroi i fshatit [[Karaçeva e Epërme|Karaçeva]] e kishte me bollëk. “Me baltën me ngjyra të llojllojshme bënim figura të njeriut, kafshëve, shtazëve dhe shpezëve të ndryshme, por më shpesh unë modeloja pëllumbin duke fluturuar. Nga ajo baltë bëja pllaka mbi të cilat skicoja figura të ndryshme”, përkujton Kastrati. Dhe kështu, dalëngadalë, piktorin e përvetësonte bota e vizatimit dhe modelimit me baltë, dhe dita ditës bëhej e qartë që ai kishte ardhmëri në fushën e artit. Por, si gjithmonë, Kastratit i dilte ndonjë pengesë që ia prishte sdopak ëndrrën e tij. Si rrjedhojë piktori kujton një përjetim jo edhe gjithaq të këndshëm nga koha e rinisë shkollore. Lëndën e vizatimit në Normalen e [[Gjakova|Gjakovës]] e ka dhënë mësuesja, Lirie Tanefi, e cila asnjëherë nuk i ka shënuar Kastratit notë më të lartë. Edhe pse vetë piktori pohon se asokohe nuk ka ditur as për perspektivën e as për dritë - hijen, por as edhe për fshehtësitë e tjera të mjeshtërisë së vizatimit e pikturimit, por atë notë e shënuar në lëndën e vizatimit nga mësuesja, Tanefi, ai gjithmonë e ka përjetuar si tendencioz dhe padrejtësi ndaj tij. “Ajo nuk besonte se unë i bëja vetë vizatimet. Mësuesja ime nuk ishte e kënaqur pasi që mendonte se gjoja e kisha kopjuar një punim të piktorit, Gjorgje Andrejeviq – Kun”, ka deklaruar piktori në shtypin e kohës. ======Studimet për pikturë në Shkup====== Megjithatë, edhe përkrah talentit, Kastrati, duket se rastësisht ka përfunduar në botën e artit figurativ. Sipas rrëfimit të piktorit, fillimisht ai kishte dashur që të studioj gjuhën dhe letërsinë shqipe, por rrethanat e krijuara kanë ndikuar që ta regjistrojë artin figurativ. Në muajin shtator të vitit 1954/55, dokumentet i kishte dorëzuar për regjistrim në degën e gjuhës shqipe pranë Shkollës së Lartë Pedagogjike në [[Shkupi|Shkup]]. Meqenëse në këtë degë ishin paraqitur vetëm dy kandidatë dhe ka qenë e pamundur që të formohej grupi, Kastratit nuk i plotësohet dëshira për tu regjistruar në këtë drejtim. Por, me të mësuar rastësisht se vende të lira ka pasur vetëm në degën e artit figurativ, atëherë piktori i nënshtrohet dhe e kalon me sukses provimin pranues dhe kështu bëhet student i artit figurativ. Me futjen e tij në Shkollën e Lartë Pedagogjike në [[Shkupi|Shkup]], Adem Kastrati, për herë të parë do të mësojë se çfarë ishin teknikat e vizatimit, se si duhej ngjyrosur, apo dhe si duhej modeluar një skulpturë. Kastrati ka pasur fatin që gjatë studimeve në Akademinë Pedagogjike, mësimet nga vizatimi, piktura dhe modelimi, dhe historia e artit ti marrë nga profesorët e tij, njëherësh artistë të njohur maqedonas, siç ishin: Vangell Koxhoman, Lupço Stefanovski dhe Dimçe Koco. Nga të gjitha lëndët, më e vështirë për Kastratin, ka qenë lënda e historisë së artit, sidomos periudha e artit të kohës së vjetër dhe artit mesjetar. Me kalimin e kohës, sa më shumë që futej në botën e artit figurativ, atij, i shtohej akoma më shumë interesimi për t’u përsosur profesionalisht, ndaj nuk i kanë munguar as ambiciet, por as edhe përpjekjet e drejtpërdrejta të ndërmarra në drejtim të shkollimit të mëtutjeshëm. Pat bërë disa tentativa për t’u regjistruar edhe në akademitë e ndryshme të artit në vend, si në [[Zagrebi|Zagreb]], [[Beogradi|Beograd]], por rrethanat dhe fati ka dashur që ai të mos ia arrij dot këtij qëllimi. Takimi me piktorin Hegedushiç në [[Zagrebi|Zagreb]] në vitin 1959, Adem Kastrati kishte konkurruar në Akademinë e Arteve në [[Beogradi|Beograd]], ku sipas pohimit të tij, edhe pse është pranuar, për shkak se nuk e ka fituar të drejtën e bursës dhe për të mos e lënë keq familjen, ai heq dorë nga kjo mundësi. Ca vite më vonë ai pohon se edhe pse e pat siguruar bursën nga një fabrikë e vendit, por edhe asaj here ai nuk pranohet dot në Akademinë e Arteve Aplikative në [[Beogradi|Beograd]]. Por, Kastrati, nuk ka pushuar së kërkuari mundësi tjera për t’u përsosur profesionalisht duke trokitur nëpër dyert e akademive të atëhershme. Deri sa ai ka shprehur interes për t’u regjistruar edhe në studimet pasuniversitare. Tre vite më vonë, kishte vendosur kontakte me piktorin e njohur kroat, Krsto Hegedushiq, të cilin pastaj edhe e pat vizituar në [[Zagrebi|Zagreb]]. Në kryeqytetin kroat, Kastrati, udhëton në muajin janar të vitit 1962, kurse me vete kishte marrë edhe pesë piktura të punuara në teknikën me ngjyra dheu në pëlhurë, të cilat ia ka treguar profesorit Hegedushiq. Piktori kroat e kishte pritur në atelienë e vet, e pasi i kishte shikuar mirë pikturat merr dhe shkruan një letër, të cilën ia ka adresuar kritikut të njohur të atëhershëm të artit, Oto Bihali–Merin, i cili asokohe ka qenë përgjegjës për kulturë në ish – Federatën jugosllave. Hegedushiq edhe gojarisht i kishte treguar Kastratit, se i ka shkruar mikut të tij, Bihali Merin që t’ia mundësonte regjistrimin e studimeve pasuniversitare në Institutin për Kulturë në [[Beogradi|Beograd]]. Por, për të qenë korrekt deri në fund, Kastrati i tregon piktorit, Hegedushiç se akoma nuk e kishte marrë diplomën në SHLP – në, pasi që nuk e kishte dhënë akoma provimin e Historisë së Artit. “Unë i analizova mirë punimet tuaja dhe prej këtij momenti unë të kam pranuar në studimet pasuniversitare. Duket që keni kulturë të përgjithshme nga arti figurativ. Tani mbetet që të siguroni mjete financiare për studimet sepse ato janë të shtrenjta për t’i përballuar, prandaj i shkrova shokut Bihali Merin që t’ju siguroj ndonjë bursë”, është shprehur, Hegedushiç. Ashtu siç e ka udhëzuar piktori i njohur, Hegedushiç, Adem Kastrati shkon në Beograd, tek Oto Bihali – Merin. Pasi, Oto Bihali e ka lexuar letrën, atëherë i është drejtuar, piktorit: “Shoku, Kastrati, ne nuk mund t’ju ndihmojmë për këtë që kërkoni, sepse ju jeni nga Kosova, dhe se këtë ndihmë duhet t’ua japë Këshilli i Arsimit dhe Kulturës së Kosovës”. Ndërkohë, që edhe në [[Prishtina|Prishtinë]] nga një nëpunës malazez, Kastrati kishte marrë përgjigje negative, me arsyetimin se në kuadër të Këshillit në fjalë nuk është paraparë fond i posaçëm për studime pasuniversitare. Por edhe përkrah asaj që nuk ia del që t’i vazhdoj studimet e mëtutjeshme, Adem Kastrati, akoma më vendosmërisht i jepet pikturimit, dhe ashtu, me një këmbëngulësi të paparë dhe me një përkushtim asketik ia doli mbanë që të krijojë emër të respektuar në qarqet e artit figurativ si brenda ashtu edhe jashtë vendit. ==Mësimdhënia== Aktiviteti krijues i Adem Kastratit pandashmërisht shoqërohet edhe me punën e tij si mësimdhënës. Për tridhjetë e pesë vite rresht pune në arsim, pra, deri në pensionimin e parakohshëm të tij në vitin 1986, Adem Kastratit, si udhërrëfyes i ka shërbyer porosia e drejtorit të Normales së [[Gjakova|Gjakovës]], [[Beqir Kastrati- legjendë e arsimit kosovar|Beqir Kastrati]]: “Djalosh, do të shkosh t’ia çelësh sytë miletit tonë. Ju mësuesit do të shkoni të punoni në ato katunde ku ndoshta as pishë për dritë nuk kanë. Ju do të jeni ata që do t’u bani dritë. Kurrë mos harroni se ata fëmijë që do ti keni para vetit do të jenë vllaznit dhe motrat tuaja. Në qoftë se nuk mendoni kështu nuk jeni për mësues…”. Ditarin për herë të parë e rrok në muajin prill të vitit 1950, i cili akoma pa i mbushur tetëmbëdhjetë vjet e fillon punën si mësues në shkollën e fshatit Koretin. Për të vazhduar pastaj disa vite radhazi si mësues nëpër shkolla fillore të [[Kosova|Kosovës]], dhe atë, në rrethinën e [[Dardana|Kamenicës]], [[Gjilani|Gjilanit]], [[Ferizaj|Ferizajt]], [[Kastrioti|Obiliqit]], pastaj në fshatrat: [[Zhegra|Zhegër]], [[Strezoci (Dardanë)|Strezoc]], [[Rogaçica|Rogoçicë]], [[Muçivërca|Muçivërc]], dhe për të përfunduar më vonë në disa nga vendbanimet e rrethinës së [[Shkupi|Shkupit]]. Edhe gjatë punës si mësimdhënës, Adem Kastrati, pohon se është ndeshur me vështirësi që shkaktoheshin, qoftë nga autoritetet shtetërore të kohës, por edhe nga disa kolegë, mësues dhe drejtorë shkollash nëpër të cilat ka punuar. Pas kryerjes së shërbimit ushtarak jugosllav në [[Ilirska Bistrica]] të [[Sllovenia|Sllovenisë]], në vitin shkollor 1953/54, Kastrati, përsëri i kthehet ditarit. Tash e tutje do të pasojnë momentet vendimtare për fatin e karrierës së tij artistike. Ishin vitet kur popullata shqiptare në ish - [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Federatën Jugosllave]] po përballej me fushatën famëkeqe të shpërnguljes së tyre për në [[Turqia|Turqi]], të projektuar dhe zbatuar nga pushteti i atëhershëm komunist jugosllav. Gjatë atyre viteve, e njohur ndryshe edhe si “periudha rankoviçiane”, popullata shqiptare e asaj ane shpesh vizitohej nga emisarë të ndryshëm, apo siç i quan piktori “vegla të pushtetit”, të cilët nxitnin shpërnguljen e shqiptarëve për në [[Turqia|Turqi]]. Këtë fushatë e kishte ndjerë thellë edhe vetë piktori. Megjithatë, këto presione sa ishin pengesë, po aq u bënë edhe inspirim për gjetjen e rrugës së vërtetë në ndërtimin e personalitetit artistik dhe intelektual të Kastratit. Një moment mjaft të rëndësishëm për Adem Kastratin pa dyshim që paraqet viti 1959, pasi që për herë të parë atëherë fillon punën si mësimdhënës i lëndës së artit figurativ në një fshat të [[Ferizaj|Ferizajt]]. Mirëpo, meqenëse daja i tij, [[Metush Krasniqi]], ishte burgosur politikisht, presionet e forcave policore jugosllave ishin shtuar edhe ndaj piktorit. Nuk vonon shumë kur në vitin shkollor 1960/61 Adem Kastrati për herë të parë kalon si mësues në shkollën fillore të fshatit [[Rashçja|Rashçe]] të [[Shkupi|Shkupit]]. Që nga ajo kohë ai do t’i përkushtohet më fuqishëm pikturimit. Përderisa punonte në [[Rashçja|Rashçe]], në një atelie të improvizuar në dhomën e vogël të mejtepit të xhamisë së fshatit kishte realizuar 25 piktura me ngjyra vaji, me të cilat pastaj e pat hapur edhe njërën nga ekspozitat e para të tij. Në vitin shkollor 1961/62, Kastrati edhe njëherë kthehet mësues në [[Ferizaj]], ku vazhdon të pikturojë akoma më me përkushtim. Prej atij viti, kur më e kishte zbuluar teknikën e pikturimit me ngjyra dheu, fillon ndërtimi dhe shtegtimi i tij artistik, duke u bërë një emër i respektuar në botën e artit figurativ shqiptar dhe më gjerë. Gjatë viteve në vijim, verën e kalonte duke hapur ekspozita, kurse në vjeshtë ai i kthehej sërish ditarit, nxënësve të tij dhe punës krijuese. Dhe kështu, punën si mësimdhënës, Kastrati e përqendron përfundimisht në [[Shkupi|Shkup]]. Pasi punon disa vite mësues në [[Studeniçani|Studeniçan]], aty kah fundi i muajit gusht të vitit 1967, ai pranohet në Shkollën fillore “Liria” të [[Shkupi|Shkupit]]. Ndërkaq, në fillim të viti shkollor 1968/69, për herë të parë punësohet si mësimdhënës në Normalen e [[Shkupi|Shkupit]]. Edhe pse disa nga “komitetlinjtë” e atëhershëm fuqimisht e kanë kundërshtuar pranimin e Adem Kastratit në Normalen e Shkupit, por megjithatë, falë këmbëngulësisë së drejtorit të shkollës, Qemal Musliu, një ish – partizan, ai është pranuar si profesor në të vetmen shkollë të mesme në gjuhën shqipe në qytetin e [[Shkupi|Shkupit]]. Në këtë shkollë, e cila më vonë nga Normalja transformohet në [[Gjimnazi „Zef Lush Marku“ - Shkup|Gjimnazin “Zef Lush Marku”]], Kastrati, ka punuar për 20 vjet rresht. Më 1986 pensionohet para kohe, shkaku i sëmundjes nga veshkët, po edhe shkaku i ndjekjeve të [[UDBA|UDB-së]] të cilës nuk i pëlqenin pikturat e tij me ngjyrëra kuq e zi, asoconin në [[Flamuri i Shqipërisë|flamurin kombëtar shqiptar]] si dhe vizatimin e [[Skënderbeu|Gjergj Kastriotit Skënderbeut]]. Forcat e policisë jugosllave Adem Kastratin e kërcënonin me përjashtim ose përfundim në burg, por duke parë ajo kohë ishte tragjike për shqiptarët nën okupimin fashist të sllavëve Adem Kastrati vendos përfundimisht të dalë në pension të parakohshme. ==Pikturat== Pikturat e Kastratit<ref>{{Cite web|url=https://www.botasot.info/art-kultura/909062/adem-kastrati-piktori-qe-i-rilidh-hallkat-e-historise-kombetare-shqiptare/|title=Adem Kastrati, piktori që i rilidh hallkat e historisë kombëtare shqiptare|language=sq}}</ref>, e mbështetur në traditën e mimetizmit realist, paraqet sekuenca të drejtpërdrejta të figurës së njeriut dhe të botës animaliste, rëndom në përputhshmëri me ngjashmëritë dhe iluzionet pamore të tyre. Duke u nisur nga konteksti i misionit institucional të pikturës, Kastrati, mundësitë e kësaj gjinie figurative i përdor si një praktikë sociale të shkëmbimit dhe interpretimit të vlerave të imazhit, që vijnë si shfaqje reale ose si konstruksione vizuale. Pikturat e tij, si një sistem kompleks prezantues, nëpërmjet një diskursi të ndjeshëm-emergjent vë në lëvizje praktikat e prodhimit, paraqitjes, pranimit, konsumimit dhe interpretimit të sipërfaqeve dydimensionale në funksion të përfaqësimit vizual të botës reale apo imagjinare. Nëpërmjet tematikës së begatshme dhe motiveve të shumëllojshme vjen në shprehje edhe koloriti i pasur i përshtatur me idenë dhe konceptin estetik – figurativ, si dhe jetësohen karakteristikat e specifikave artistike e stilistike në krijimtarinë e tij. Koloriti në pikturat e shumta, me kalimin e kohës, përsoset dhe arrin pjekurinë e plotë, bëhet më i kërkuar, më i ngjeshur, pse jo edhe më intensiv dhe më me shkëlqim. Realizimet figurative nëpërmjet këtij koloriti arrijnë premisat metaforike, me transponime të sakta simbolike, të përshkruara kryesisht nga tërësitë (bi)kromatike dhe polikromatike. Shtresimet e koloritit, në kuptimin e sendërtimit të konceptit artistik, që shquhen edhe për kah rëndësia vizuale dhe ndjeshmëria estetike, piktori në mënyrë origjinale kryesisht i zbërthen nëpërmjet gërshetimit të figuracionit nëpër enterierë dhe eksterierë. Përdorimi i vijave të gërryera në pikturë shfaqet si një element i vazhdueshëm i cili e begaton teksturën të cilën piktori e shfrytëzon duke i vënë ato në një koherencë me elemente tjera figurative, të cilat bashkërisht e pasurojnë dhe e konsolidojnë gjuhën figurative, kurse pikturën e tij e bëjnë më kuptimplote. Janë antologjike pikturat e tij të punuara me këtë teknikë, si: "Vizatuesit e vegjël", "Katundi im në mjegull", "Në dimër", "Në mulli", "Fshati im", "Çajtorja", "Magja", "Bariu", "Lypësja", "Nëna me fëmijën", "Duke i dhënë gji fëmijës", "Gratë duke u larë", "Mikpritja", "Darka", "Dasmorët", "Duke çuar drekën", "Oda me burra", "Portrete nga prijësit kombëtarë" "Nga Historia", temat e tij të fundit janë të ndërlidhur me tragjedinë e kombit shqiptar të ndodhur në [[Lufta e Kosovës|luftën e Kosovës]] 1998-1999, ndërsa pikturat e tij të punuara me motive legjendash popullore janë: "Ura e shenjtë", "Motra me nëntë vëllezër", "Krushqit e ngurosur". ======Motivet====== Nuk ekziston pothuajse motiv nga ikonografia tradicionale figurative që nuk haset në krijimtarinë e piktorit, Adem Kastrati. Ashtu siç ka shfrytëzuar një larmi temash të llojllojshme, ai ngjashëm veproi edhe me materializimin e atyre temave nëpërmjet motiveve të caktuara, të cilët pothuajse janë të pranishme në tërë krijimtarinë e tij. Motivet paraqesin format pamore të përmbajtjeve tematike. Shumicën e motiveve e ka pikturuar sipas modeleve të ikonografisë tradicionale figurative, duke filluar që nga peizazhi, enterieri, portreti, autoportreti, akti, natyra e qetë, animalizmi, arkitektura, karikatura, etj, duke lënë kështu një opus të pasur veprash me vlera estetike, por edhe me domethënie pamore dokumentare. Në veprat e Adem Kastratit dominojnë motivet e familjes, të cilat me një ndjeshmëri të rrallë i inkorporon në paraqitjen e fshatit, tokës, kafshëve e sidomos te kujdesi i nënës ndaj fëmijëve. Përmes motiveve autoktone të lidhura me fshatin dhe vendlindjen ai shpaloi momente të mbushura me çështje ekzistenciale. Në veçanti trajton "fshataren", këtë qënie sipas tij "të drejtpërdrejtë", që i jep kuptim jetës e që për piktorin ishte gjithmonë e njëjtë: si kur lëviz, si kur punon, si kur këndon ninulla për fëmijën e saj në djep. Gratë në motivet e tij janë me tipare karakteristike me sy të mëdhenjë e me plot rrëfim e ëndrra brenda tyre, që për piktorin ishin pasqyra të shpirtit. Ndërkaq burrat duken të rëndë, sepse, sipas piktorit këtë e kanë traditë. Ata janë të rëndë edhe kur ecin, edhe kur ulen këmbëkryq, edhe kur punojnë, edhe kur vallëzojnë në dasma, që për piktorin ishin bukuria fizike e tyre.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ru/books?id=Pg-aeA-nUeAC&pg=PA152&dq=Адем+Кастрати&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiq2caRhu7tAhW5kcMKHQXtBZgQ6AEwAnoECAYQAg#v=onepage&q=Адем%20Кастрати&f=false|title=Adem Kastrati, (1933-2000)|language=en}}</ref> ======Krijimtaria====== Krijimtaria e Adem Kastratit, është shumë e pasur artistikisht, shumë e gjerë numerikisht dhe akoma më e shpërndarë gjeografikisht. Zhvillimin e saj e ka përcjellë një dinamikë tejet intensive, duke përjetuar ngritje të vazhdueshme artistike. Dhe ajo që duhet veçuar, ka të bëjë me faktin se, krijimtaria e tij në masë të madhe është shprehur nëpërmjet dy gjinive figurative: pikturës dhe vizatimit. Duke qenë një artist tejet aktiv dhe shumë produktiv, kërkues dhe novator, përmes veprave tij ai u bë projektues vizual i të kaluarës, por edhe dëshmitar i ngjarjeve të mëdha të historisë më të re kombëtare shqiptare. Krijimtaria e tij e ngriti atë në një protagonist i cili nuk mbeti pa u vërejtur nga publiku dhe sidomos nga syri i kritikës. Për të krijuar një pasqyrë më të qartë për zhvillimin e krijimtarisë së tij, do ta trajtojmë më hollësisht teknikën dhe teknologjinë e vizatimit dhe pikturës, efektet e koloritit, si dhe pasqyrimin e zhvillimit të krijimtarisë artistike të tij nëpër disa faza. Adem Kastrati punoi në mënyrë permanente dhe me një fanatizëm e vullnet të pashoq. Një jetë të tërë e shpenzoi në kërkim formash e teknikash të reja, synoi prore individualitetin e tij si krijues dhe arriti që si rrallë ndonjë tjetër të jetë i veçantë. Edhe piktorja Bukurie Dalladaku kujton Adem Kastratin<ref>“Dëshirën dhe dashurinë për artin e pikturës dhe për punën pedagogjinë e kam trashëguar nga arsimtari im Adem Kastrati, i cili pos që ishte i veçantë si piktor, i tillë ishte edhe si pedagog, i përgatitur dhe i pajisur me njohje teorike për atin pamor në përgjithësi e sidomos për pikturën.Edhe sot më kujtohet kur thoshte se jeta pa art, është si shtëpia pa oxhak, si trungu pa degë, gjethe”-</ref>. == Origjinaliteti i teknikës me ngjyra të dheut == Nga rrëfimet e bashkëkohësve, informacionet e shtypit të kohës, si dhe nga veprat e shumta të Adem Kastratit, mësohet se fillimisht ai ka pikturuar në teknikën me ngjyra të vajit. Megjithatë, nuk vonon shumë kur me një përkushtim të madh ai i futet edhe pikturimit me ngjyra të dheut. Ndonëse më rrallë, megjithatë ngjyrat e dheut ai i ka përdorë edhe mbi materiale tjera, dhe atë, në karton, në letër, në dru, etj. Meqenëse numri më i madh i veprave që ka lënë ky piktor i përket pikturës, përkatësisht, teknikës së pikturimit me ngjyra të dheut, është e kuptueshme që ky artist njihet si piktori i ngjyrave të dheut. Fillimi i pikturimit me ngjyra dheu e ka historinë e vetë. Rrëfimi mbi këtë “zbulim” të Kastratit lidhet me një ditë pranvere të vitit 1960 në vendlindjen e tij. Është koha kur ai jetonte në qytetin e [[Ferizaj]]. Piktori përkujton se dy pikturat e para në këtë teknikë me tematikë apokaliptike, të cilat i ka punuar në karton, kurse dheun e ka përdorur pa e situr fare. Duket se veprat e para me ngjyrë dheu i ka realizuar në vitin 1960, dhe se këto dy piktura, Adem Kastrati i ka prezantuar në ekspozitën e përbashkët të Artistëve Figurativ të Kosovës të hapur në vitin 1961 në [[Prishtina|Prishtinë]]. Prej atij momenti, metodë kryesore teknologjike u bë zbatimi i pigmentit natyral të dheut si ngjyrë pikturimi. Dhe pikërisht me këtë element ky piktor ka qenë dhe mbeti i vetëm. Ashtu siç ka pohuar jo një herë edhe vetë, Kastrati: “...ndoshta në kohën parahistorike, apo më vonë, piktorët kanë përdorur dheun si teknologji pikturale, ......por tani unë jam i vetmi që pikturoj me ngjyra dheu”. Kjo teknikë ka qenë më atraktive, më e kërkuara dhe më e dashur edhe për vetë autorin, i cili me një rast edhe e ka pranuar këtë fakt, duke thënë: “Unë pikturoj edhe me ngjyra - vaji, por vizitorët i habit bukuria e pikturave të mia që i krijoj me dhe”. Meqenëse pikturimi me ngjyra dheu u bë teknika më origjinale, e cila ka dominuar krijimtarinë e Adem Kastratit, padyshim që meriton kujdes të posaçëm dhe analizë më të përkushtuar teknologjike dhe metodologjike. Përcaktimi i Kastratit për ta praktikuar pikturimin me pigmente të ngjyrave të dheut, sigurisht që nuk është i rastësishëm. Kur ky piktor del në skenë, arti ishte vërshuar nga pikëpamja intelektuale dhe eksperimentale. Arti bashkëkohor asokohe kishte ecur shumë para, përveç llojllojshmërisë stilistike, arti kishte filluar të krijohet edhe me mjete tjera. Sidomos kjo kishte të bëjë me zbatimin e rekuizitave, materialeve dhe teknikave të ndryshme figurative. Dikush brushën e thjeshtë asokohe e pat zëvendësuar me ndonjë mjet tjetër, ose po në vend të ngjyrave shfrytëzoi gurin, drurin apo kashtën për të pikturuar. Në krijimin e veprave artistike, materialet figurative u zëvendësuan me ato jofigurative. Krijuesit më shumë merreshin me procesin se sa me veprën si prodhim final artistik. Shikuar nga ai kontekst kohor mund të thuhet se edhe krijimtaria e Kastratit është një shembull i veçantë dhe i rrallë që lindi në periudhën kur materialet jo figurative ishin bërë mjet mjaft i përdorshëm për krijimin e veprave artistike. Sipas përvojës enformeliste, edhe Kastrati, ngjyrat sintetike industriale i zëvendësoi me ngjyrat natyrale. Pra, deri atëherë, akoma nuk ishte parë dhe as nuk ishte dëgjuar, që dikush nga piktorët ta përdorte dheun në vend të ngjyrave. Me zbulimin e kësaj teknike aq specifike, Adem Kastrati pat tërhequr vëmendjen edhe të artistëve eminent të artit dhe kritikës figurative në hapësirat ish – jugosllave. Ndërkaq, teknika e tij me ngjyra dheu u bë e njohur edhe përtej kufijve ish - jugosllave. Për të mësuar diç më shumë për këtë zbulim të Kastratit, jo pak piktorë të kohës kanë kërkuar nga ai që t’u dërgojë mostra nga dheu të cilin e ka përdorur për pikturim. Disa kanë tentuar edhe ta kopjojnë të njëjtën teknikë, por nuk ia kanë dalë dot që ta zbatojnë mjeshtërinë e teknikës së tij në praktikë. Adem Kastrati flet edhe për dy piktor tjerë nga vendi, emrat e të cilëve nuk i përmend, të cilët janë përpjekur që ta imitojnë teknikën e tij, por nuk ia dalin dot, sepse sipas tij, ata janë munduar që imitimin e pikturimit ta bëjnë duke i përzier ngjyrat me përbërje tjera kimike. “Ka piktorë që përdorin gipsin në pëlhurë, por gipsi është i ngurtë dhe i thyeshëm, kurse dheu është elastik”, është shprehur Kastrati. Familjarët me keqardhje shprehen se teknikën e pikturimit me ngjyra dheu të piktorit nuk e ka trashëguar askush. Edhe pse dihet teknologjia e kësaj mjeshtërie, megjithatë, sekretin e realizmit të saj Adem Kastrati e mori me vete. Bashkëshortja e tij, Lemane Kastrati, (tani e ndjerë) na pat rrëfyer se gjatë pikturimit, Adem Kastrati e ka situr dhe e ka shpëlarë mirë e mirë dheun me ujë. Pohimet e familjarëve (Lemanes dhe Artanit) në lidhje me mënyrën e përdorimit të ngjyrave të dheut i dëshmon edhe rrëfimi i vetë autorit në artikullin e gazetës “Dubrovaçki vjesnik” me rastin e ekspozitës së parë të hapur në vitin 1968 në [[Dubrovniku|Dubrovnik]]. Strukturën e ngjyrave të dheut të piktorit shqiptar hollësisht e zbërthen edhe kritiku italian i artit, Francesco Karbone, i cili thotë: “Nuancat kromatike që përdor Kastrati, të papërziera me esenca (përbërje) tjera, por të përdorura direkt të pastra, si pigmente, përbëjnë të mahnitshmen, duke paraqitur pamje rurale të ngjashme me atë të etnisë Garunsi apo Tiebele, apo relievet e Lëndinave në Draa, në Marok, si dhe në arkitekturën e trojeve tjera orientale”. Megjithatë, fillimisht, nuk është mirëpritur kjo mënyrë e tij e pikturimit. Kastrati, me pezëm shprehet për reagimet dhe përqeshjet e disa artistëve shqiptarë në lidhje me mënyrën e pikturimit të tij. Piktori e kujton rastin e hapjes së ekspozitës së tij në korridorin e kinemasë “Rinia” në [[Prishtina|Prishtinë]], kur disa intelektual me ironi i kanë përfolur pikturat me ngjyra dheu. Ndërkohë që vetëm një profesor serb nga [[Peja]] i ka dhënë përkrahje. “Ai më thoshte që të mos i dëgjoja ata që flasin keq, dhe të mos dorëzohesha, por të vazhdoja të pikturoja pikërisht në këtë teknikë”, ka pohuar, Adem Kastrati. Pikturat në teknikën e dheut përcillen edhe me disa elemente tjera fizike. Me vijëzimet e shumta, si elemente plotësuese që akoma më tepër e pasurojnë teksturën e pikturave, ai krijon një relacion cilësor midis veprës së tij dhe vepërlexuesit. Elementi i ri figurativ shumë origjinal, të cilin piktori e ka quajtur “gërvishtja” apo ‘‘gërryerja’’, duket se është më i pranishëm dhe më i theksuar në punimet e fazës më të hershme të krijimtarisë së tij. Por, me kalimin e kohës, pasi heton se gërryerjet paraqesin ngarkesë për pikturat, Kastrati i redukton dukshëm ato. Në fazat e mëvonshme ai njëherë u jep formë dhe pastaj ato i zëvendëson me figura apo edhe me skena të panumërta gjysmë-abstrakte miniaturale në prapavijën e kompozicioneve. Këto skena sikur krijojnë përshtypjen e “galerive të vogla” ikonografike. Të përcjella jo rrallë edhe me tekste të shkruara dhe simbole të ndryshme ato bartin porosi të caktuara artistike. ======Pikturimi me ngjyra vaji teknikë e dorës së dytë====== Punimet e fazës më të hershme dëshmojnë se, Adem Kastrati, fillimisht ka pikturuar me ngjyra vaji, dhe se këtë teknikë e ka praktikuar gjatë tërë karrierës së tij artistike. Numri i konsiderueshëm i pikturave të punuara me ngjyra vaji kryesisht në pëlhurë, flet se edhe këtë teknikë ai e ka kultivuar dhe e ka përsosur vazhdimisht si në aspekt teknologjik ashtu edhe në atë koloristik. Herë pas here, nëpër ekspozitat e ndryshme, Kastrati, prezantohej me krijimtari ku dominonin pikturat me ngjyra vaji në pëlhurë. Pikturat e realizuara në teknikën e vajit fillimisht përmbanin kolorit diç më të kufizuar, por me kalimin e kohës ai bëhet më i qartë dhe më mbresëlënës. Koloriti shquhet për shkëlqim më të theksuar gjë që konsiston me tendencën e piktorit për ngjashmëri dhe përshtatshmëri me tematikën dhe motivin e përzgjedhur. Herë - herë pikturimin me anë të vajit në pëlhurë e ka shoqëruar edhe me grimca të dheut, duke fituar kështu një teknikë të kombinuar, por që nga kjo mënyrë e pikturimit nuk ka lënë ndonjë numër të theksueshëm veprash. ======Vizatimi====== Sado që vizatimi duket sikur qëndron në plan të dytë, megjithatë, duhet theksuar se Kastrati, me kujdes dhe me mjeshtri të veçantë e ka kultivuar edhe këtë gjini figurative. Vizatimi, të cilin ky piktor vazhdimisht e ka hulumtuar dhe e ka përsosur, në krijimtarinë e tij paraqitet në funksion të dyfishtë, pra si gjini në vete figurative, por edhe si komponent përcjellës i pikturës, duke i vënë kështu në raport dhe funksion të barabartë vijën me ngjyrën. Duke realizuar një relacion më të besueshëm përmes simbiozës ngjyrë - vijë, Kastrati, ka përfituar konstruktin e formës tejet të pasur artistike në krijimtarinë e tij. ======Vizatimi udhërrëfyes i pikturimit====== Aq sa e ka njohur ngjyrën, duket se, Adem Kastrati, po aq mirë e ka njohur dhe e ka praktikuar edhe vijën (linjën). Duke iu përmbajtur motos së tij “Asnjë ditë pa hequr një vijë”, ai arrin që ndjeshmërinë ndaj linjës së shprehur me anë të lapsit ta plotësojë nëpërmjet nuancave të rafinuara. Me mënyrën e vizatimit të tij ai arrin t’i tejkalojë efektet ilustruese të metodës së verizmit, duke e ngritur kështu atë gjini në nivelin e një krijimtarie të mirëfilltë artistike. Ndaj, kur merret parasysh natyra e krijimtarisë së Kastratit, mund të konstatohet se vizatimi i tij paraqet fillimin, thelbin dhe formësimin e secilës shpalosje kreative. Si rrjedhojë e këtij konstatimi del se i pamohueshëm është karakteri piktural i vizatimit të tij. Vizatimin, i cili në thelb përmban karakteristikat realiste, jo rrallë herë Kastrati e shfrytëzon si skicë paraprijëse gjatë pikturimit. Duke u bazuar nga veprat e shumta të krijuara, shihet qartë se kjo gjini përbënë një qasje personale autentike krijuese të këtij artisti. Ndonëse, Kastrati, edhe ka deklaruar: “...punoj pa skica…”, megjithatë, po të vërehet ca më me kujdes krijimtaria e tij, nga vetë mënyra e pikturimit dhe nga gjurmët e dukshme të lapsit, mund të konstatohet se piktori e ka përdorur,skicimin në sipërfaqet e pëlhurave si parapërgatitje për realizimin e pikturave të tij. Karakteristikat figurative të kësaj gjinie janë të kushtëzuara nga më shumë momente, ndaj edhe krijimtaria vizatimore e tij shpalohet në përmbajtje të shumta tematike. Origjinaliteti krijues dhe shumëllojshmëria tematike ka ndikuar që edhe nëpërmjet vizatimit ai me pasion të vë në pah ankthin, epshin, mistikën, ëndrrën, vegimin, etj. Prandaj është i qëndrueshëm konstatimi që krijimtaria vizatimore e Kastratit i ka shërbyer si udhërrëfyes përgjatë karrierës së begatshme krijuese të tij. ==Qindra vepra të shpërndara nëpër botë== Duke u nisur nga rrethanat e krijuara ky numër asnjëherë nuk do të dihet saktësisht. Kuptohet, që një numër i konsiderueshëm i veprave padyshim që akoma ruhet në fondin e familjes së tij. Familja e Adem Kastratit për një numër prej tyre ka dijeni se ku ndodhën. Por, pjesa tjetër, pothuajse më shumë se gjysma e veprave të krijimtarisë së tij, nëpërmjet shitjes apo dhurimit, janë shpërndarë në të katër anët e botës. Ndonëse autori është përpjekur të mbajë një evidencë për veprat e tij, megjithatë, e ka pasur të pamundur që t’i evidentojë të gjitha. Piktori ka shkruar se qindra piktura të tij ndodhen në adresa të ndryshme nëpër botë. Shumë vepra sot janë pronë e galerive dhe institucioneve, e koleksionistëve dhe e personaliteteve të ndryshme, e miqve dhe e adhuruesve të artit të tij. “Ja një kështu është fati i piktorit. Njëherë rropatet me idenë, pastaj me punën rreth realizimit të pikturës, që më vonë ajo pikturë të merr udhën, kurse tek autori të mbeten vetëm adresat, por jo edhe paratë! Sepse ato para të gjitha treten, të gjitha shpenzohen për sigurimin e materialeve për të punuar, për të organizuar ndonjë ekspozite të re, rreth botimit të ndonjë katalogu. Është mjaft shtrenjtë, kurse unë gjithçka bëj vetë…” është shprehur, Adem Kastrati. Sipas një shënimi tjetër nga notesi i piktorit mësohet se numri më i madh i veprave të tij është shpërndarë nga [[Dubrovniku]], nga ku shumë piktura kanë përfunduar nëpër vende të ndryshme të botës. Sipas evidencës që ka lënë Adem Kastrati, mund të llogaritet se fondi i përgjithshëm i tij, numëron rreth 830 vepra artistike. Sa mund të merret e saktë kjo shifër është për t’u diskutuar, por është e vërtetë se ka rreth edhe 300 vepra të pa ekspozuara, ku bëjnë pjesë piktura dhe vizatime që ruhen në fondin familjar. Këtu duhet llogaritur edhe një numër të konsiderueshëm të pikturave të realizuara në teknikën e dheut dhe vajit në pëlhurë të pa vendosura në blind - kornizë, të cilat janë dëmtuar aty kah fillimi i viteve të 80 – ta nga plasja e një gypi të kanalizimit në podrumin e banesës së familjes Kastrati. Po aty, dhe sipas një evidence të tij, mësohet se: në [[Franca|Francë]] ndodhen mbi 50 piktura, mbi 30 vepra janë në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]], 27 në [[Gjermania|Gjermani]], 20 në [[Italia|Itali]], 8 në [[Belgjika|Belgjikë]], 6 në [[Suedia|Suedi]], 4 në [[Shqipëria|Shqipëri]], 5 në [[Danimarka|Danimarkë]], 2 në [[Skocia|Skoci]], 3 në [[Finlanda|Finlandë]], 1 në [[Brazili|Brazil]] dhe 1 në [[Australia|Australi]]. Adem Kastrati gjatë tërë jetës së tij krijoi gamë të gjërë artisitike, punoi në pëlhurë, karton, letër. Pak para vdekjës gjatë 1999-2000 printoi edhe ca piktura të tjera me rëndësi, vlen të përmendet pikturat si '''''Darka''' - 1974, '''Bariu e Antika''' - 1989 etj.'' <br /> == Piktura të dhuruara personaliteteve të rëndësishëm botërore == Krahas shitjes së vazhdueshme, një numër të veprave të tij, [[Adem Kastrati]] u’a ka falur miqve të tij, por disa të tjera i ka dhuruar me raste të veçanta si shenjë falënderimi dhe mirënjohjeje. Përveç tjerash, në notesin e tij hasen shënime që flasin se shumë piktura u janë dhuruar qoftë institucioneve të ndryshme, apo edhe personaliteteve të njohur të kohës. Këtë e dëshmon edhe e përditshmja e dikurshme në gjuhën shqipe, Flaka, në të cilën për dhurimin e veprave nga ana e piktorit, Adem Kastrati, ndër tjera shkruan: “Është gjest i mirë kur në këtë kohë krize, krijuesit nuk u nënshtrohen qëllimeve komerciale”. Në vitin 1993, në shenjë mirënjohjeje një pikturë nga opusi i tij i ka dhuruar edhe ambasadorit të atëhershëm të [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA - ve]] në [[Beogradi|Beograd]], z. Uoren Cimerman. Gjest ky i cili flet mjaft për kujdesin e piktorit Adem Kastrati për t’u dhuruar të tjerëve pjesë nga kultura shqiptare. Nga bisedat me anëtarët e familjes, por edhe nga shënimet në notesin e tij, mësohet se Adem Kastrati u ka dhuruar piktura edhe personaliteteve tjerë të njohur të skenës politike botërore të cilët e ndihmuan çështjen shqiptare. Ndër personalitetet më të njohura të cilëve u ka dhuruar piktura janë: ish – presidenti i SHBA – ve, [[Bill Klinton]], ish-Sekretarja amerikane e punëve të jashtme, [[Madeleine Albright|Medlin Ollbrajt]], ish - ministrit britanik i punëve të jashtme, [[Robin Cook|Robin Kuk]], etj. Këtë gjest piktori e ka bërë me rastin e hapjes së ekspozitës me tematikë nga [[lufta e Kosovës]]. Gjithashtu, dihet se piktori Adem Kastrati piktura u ka dhuruar edhe institucioneve shqiptare në [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]], dhe atë, Teatrit të Kombësive në [[Shkupi|Shkup]], portretin e [[Naim Frashëri|Naim Frashërit]] i’a ka dhuruar Katedrës së Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare në Shkup, Redaksisë së “Flakës” dhe pesë piktura koleksionit të Muzeut në Sicili, si dhe shumë familjarëve, miqve dhe adhuruesve të artit të tij. Për punën dhe krijimtarinë dyzetvjeçare të Adem Kastratit, jo njëherë ka shkruar shtypi i vendit dhe ai i huaj, dhe me rastet të rralla edhe është vlerësuar duke u shpërblyer me çmime profesionale. ==Të zbulosh diçka apo të merresh me zanat== Të bluash tokë (gurë) dhe të pikturosh me ngjyra dheu duke treguar një realitet, një dramë të thellë, nuk është lehtë, aty vërehet një evoluim teknik dhe unik, një sofistikim i mjeteve shprehëse dhe një orvatje për filozofim. Për të kapur sadopak intenerarin e lëvizjes hapësinore që ngjizë informacionin e veprave të Adem Kastratit, do të ishte mjaft e vështirë për ne qe të gjenim të njejtin mjet transporti, për të ndjerë qoftë dhe përciptas, tërë rrugën e bërë më parë nga ky artist, në formimin e imazhit të tij, mjaft të dallueshëm dhe origjinal. Vepra "''Darka"'' e vitit 1974 me ngjyra dheu mbi pëlhurë në një enterier tipik tradicional i jep pikturës një karakter të thekësuar autokton me një domethënie të caktuar tepër simbolike. "Bukë kryp e zemër", njëri nga ritualet e ngrohta shqiptare është zakoni i mikëpritjes që të ofrojë bukë e kripë për çdo mysafir të admiruar, e cila si një akt në vetvete i referohet filantropisë si diçka e përgjithshm edhe tradicionale. Në këtë tablo zënë vend objekte tradicionale: oxhaku, sofra, shkambi, çerepi, manxha etj, që i japin pikturës një simbolikë me karakter të theksuar origjinal. Motive autoktone të lidhura me fshatin dhe vendlindjen shpalos momente të mbushura me çështje ekzistenciale. Në veçanti trajtoi fshataren këtë qënie, sipas tij të drejtpërdrejtë, që i jep kuptim jetës e që për piktorin ishte gjithmonë e njëjtë si kur lëviz, si kur punon, si kur dëfrehet, si kur këndon ninulla për fëmijën e saj në djep. Gratë i paraqet me tipare karakteristike me sy të mëdhenj e me plot rrëfim e ëndërra brenda tyre, që janë pasqyra të shpirtit dhe dritare që shpalojnë botën e figurave, momentet e thella, gjendjet psikike, tmerret e kohërave të paekuilibruara. Burrat ndërkaq duken të rëndë sepse këtë e kanë traditë, ata janë të rëndë edhe kur ecin, edhe kur ulen këmbëkryq, edhe kur punojnë, edhe kur vallëzojnë...ata kanë të rëndë edhe bukurinë fizike. Fëmijët që shpesh janë prezent në tablotë e tij, fëmijët zgjasin kokat kurioze nga sofra dhe nga prehërit e ngrohtë të nënave dhe gjysheve, fëmijët janë të dashurit e autorit, janë pamje rrënqethëse të fëmijërisë së hershme që lidheshin me golgotën e karvaneve të pafund të bashkëvendasve të tijë të shkulur me dhunë nga vatra e të parëve, ishte vetëm një kujtim i hidhur që s'mund të përsëritej kurrë. Situatat e ambientit rrethues përbëjnë një tablo, e cila identifikohet me njerëzit dhe natyrën e fshatit të vet. Ambienti i mirënjohur dhe shumë herë i përjetuar fiton një kuptim tjetër, që tejkalon atë që është vetëm identike me realitetin, sepse interponohet aspekti i rishikimit të transponimit figurativ. Risi tjetër e kësaj tabloje është përdorimi i vijave të grryera në sipërfaqen e përpunuar të dheut e ngjitur në telajo, bashkë me sytë e figurave të pikturuar me kujdesin maksimal, si elemente qenësore dhe karakteristike të këtyre imazheve, vijat e para të grryera që më pas nuk mund të përmirsohen. Kjo mënyrë autentike e shprehjes së botës së brendshme përbën njërën nga shtyllat e suksesit të pikturës së tij të pakategorizueshme që nuk shembëllen me rrymat dhe rrugët e panumërta artistike dhe që vetëm në shikim të parë del e ngjashme me pikturën e ashtuquajtur naive. Njëri prej artistëve më të veçantë sa i përket teknikës. Ai nuk i ndryshoi pikëpamjet e veta artistike e pikturale. Ai vazhdoi në të njejtën udhë deri në fund të jetës së tij. Mesazhi i Kastratit, para se të ishte fetar apo metaforik, ishte një mesazh human, ku qenë ngjizur dashuria, besimi, lindja, vdekja, pra vetë jeta e njeriut. Kishte për qëllim të pikturonte atë që natyra do të krijonte ndonjëherë jo në këto kushte. Kërkonte të shijonte e të përjetonte botën e ngjyrës, ashtu si ai e përpunonte. Në vepra janë të pasqyruara edhe disa aspekte të jetës së tijë individuale nga njëra anë dhe vetë madhështia e këtyre veprave. Mesazhi i fuqishëm dhe forca befasuese nga ana tjetër që të intrigojnë dhe të nxisin për t'ia bërë të njohur edhe publikut shqiptar këtë figurë të Artit Figurativ. Janë të magjishme sot edhe tablotë tjera me nuancat e dheut, piktura këto të mrekullueshme dhe me një metaforë të fuqishme të një realiteti të jetuar. Me Adem Kastratin, metafora shënoi hyrjen triumfale në pikturën naive pa vetëdije. Tek figurat e tij, vërehen disproporcione anatomike (groteske, 144 karikaturale) por, jo aq të theksuara në krahasim me piktorët naivë që i bëjnë pa vetëdije, spontanisht. Kastrati i shpreh me qëllim dhe në mënyra fare të vetëdijshme, ku ai me anë të këtyre disproporcioneve anatomike, synon të fiksojë fuqinë e figurës. Në pikturat e tij, karakteristika të veçanta janë edhe: etydet e ndryshme për vdekjen, dasmat, koncertet në oda, ninanullat e lindjeve, vajtimet e vdekjes, dashuria e nënës ndaj fëmijës, lojën e fëmijëve dhe nostalgjia për lojrat e humbura, ishin frute të kërkimit të një forme të re, figura të vogla në një peisazh të madh dhe figura të mëdha në hapësirë të vogël, të tjera raporte krijoheshin mes figurave njerëzore dhe peizazhit, dekorit fshatarak apo qytetar. Pra, që në fillim ai e shpalosi individualitetin e një artisti tipik shqiptar. Sa i përket figurës së gruas, ai shprehej: "''Gruaja, në përfytyrimin tim është një qenie që i ka duart e zëna me diçka vazhdimisht, prandaj ky angazhim i saj herë-herë mbinjerëzor, bën që në pikturën time, ajo të gjejë një shprehje më të madhe"'' që le të mendosh që gruaja, është e gjitha e pushtuar prej jetës shtëpiake tradicionale. Kryesorja është motivi i tyre i veçantë tradicionalshqiptar, e deri tek veshja e mrekullueshme popullore. Legjendat dhe nuset, janë disa nga ciklet e pikturave të punuara me dherëra të marra nga toka shqiptare të pluhurosura me ngjyra mbi pëlhurë. Adem Kastrati ishte i vetëdijshëm në imazhet e tij, por instikti, forca estetike që drejtoi ai, ishte e disiplinuar në respektin e tij, pa kompromis për cilësitë e ngjyrave të marra nga dheu dhe teknika e rafinuar me të cilën ai punoi. Artisti ka vendosur megjithatë një shkallë të lartë të rëndësishme për detaje të vogla. "Unë jam natyra", thonë një pjesë e artistve të skenës së artit pamor, duke dhënë shpjegimin më të mirë për veprat e tyre të cilët edhe sot reagojnë në mënyrë ikonoklasike ndaj këtij realiteti që e jetojmë me intensitet. Sidoqoftë, sipas mendimit tim, ndjehet në këtë shprehje një lloj egzorcizmi lidhur me frikën dhe pasigurinë e artistit në lidhje momentin e krijimit, me intensitetin e emocioneve dhe pamundësinë për të shprehur në fjalë këte moment, kjo frazë është vazhdimi i një vargu të gjatë qëndrimesh nga ana e artistëve që e shohin veprën e artit si një produkt natyral. Natyra vazhdon procesin e krijimit nëpërmjet artistit dhe, ashtu siç pranojmë çdo krijim natyral sado të çuditshëm, po ashtu duhet të pranojmë çdo krijim artistik sado të çuditshëm pa pyetur si e pse të tepërta. Është kjo frazë e shumë artistëve si një pohim më i prerë i natyralitetit të veprës së artit që Pikasso e shpreh kështu: Çdo njeri do që të kuptojë veprën e artit; pse nuk përpiqen të kuptojne këngën e një zogu ? Qe modernizmi europian që ndikoi shumë me artin e Ballkanit dhe për pasojë, në artin tonë, kjo lidhet edhe me Luftën e dytë Botërore e cila detyroi eksponentët më të fuqishëm të 145 modernizmit europian të kalonin Europën Juglindore. Kështu ambienti i vakët artistik shqiptarë, papritur u ndodh i rrethuar nga shembuj më avangardistë të artit botëror. Disa artistë shqiptarë dhe shumë të tjerë, shkuan në Europë dhe prandaj nuk është e çuditshme që poetika surrealiste dhe e modernistëve të tjerë të ndikojë artin e artistëve më të ndjeshëm shqiptarë. Përvoja sociale dhe profesionale thotë se çdo gjë ndodh për një arsye. (''Zeni Ballazhi, Prishtinë 2014)'' ==Procesi dyzetvjeçar krijues i Kastratit== Ndonëse, nëpërmjet kësaj ndarje nëpër faza nuk pretendohet se është arritur plotësisht seleksionimi i synuar, megjithatë, në këtë mënyrë krijohet mundësia deri diku e një pasqyrimi të një lidhshmërie më të përafërt dhe më të sistemuar të dinamikës zhvillimore dhe përmbajtjes së krijimtarisë dyzetvjeçare të Kastratit. Krijimtaria e tij artistike ka kaluar në këto katër faza: Faza e krijimtarisë së hershme (1958 – 1962); Faza e konsolidimit të pikturimit me ngjyra dheu (1962 – 1968); Faza e dëshmimit artistik në planin (ndër)kombëtar (1968 – 1988); Faza e kompozicionit të dramës kombëtare (1988 – 2000). ====== Faza e krijimtarisë së hershme (1958 – 1963) ====== Nga shënimet dhe publikimet e konsultuara mësohet se krijimtaria e Adem Kastratit ka filluar që në rininë e hershme të tij. Veprat e kësaj faze, që për fat të keq janë ruajtur shumë pak (pikturat e kësaj faze më shumë i gjejmë si reproduksione, kurse, nuk mungojnë vizatimet dhe skicat) në një farë mënyre dëshmojnë se kjo është koha kur piktori fillon të dalë para publikut. Fazën më të hershme të krijimtarisë së tij e karakterizon pikturimi me ngjyra vaji në pëlhurë, por nuk mungojnë as vizatimet si dhe ndonjë skulpturë. Krijimtaria e fazës së parë, e cila fillon nga viti 1958 dhe vazhdon deri në vitin 1963, të cilën kritiku, Engjëll Berisha e ka pagëzuar si “E kaluara e hidhët”, kryesisht është me tematikë me përmbajte sociale. Pikturat përmbajnë figura njerëzish që enden nëpër fushat e shkretuara nga skamja dhe varfëria. Kryesisht këto janë pamje me tematikë nga Lufta Nacional-Çlirimtare. Përball figurës së njeriut, jo rrallë herë piktori vendos lule të venitura dhe sidomos pemën e thyer dhe gjembat e saj që bartin simbolikën dramatike të rrëfimit. Sipas Kastratit, edhe njeriu edhe pema, si dy gjallesa të pafajshme, jo rrallë herë e pësojnë njësoj. Është për t’u theksuar fakti se, Kastrati ka zgjidhur me sukses problemin e vendosjes së kompozicionit dhe drejtpeshimit simetrik figural. Me kalimin e kohës disa nga veprat, si pikturat ashtu edhe vizatimet, shquhen për një qasje tjetër të avancuar figurative. Me këtë, Kastrati, paralajmëron se dalëngadalë po e lë pikturimin tradicional realist dhe i futet kërkimit të formave të reja me shprehje ekspresive artistike. Në punimet e kësaj faze të shprehura me gjuhën real - ekspresive, piktori përdor planin e parë (piedestalin) dhe prapavijën (sfondin), me të cilat e plotëson tërësinë e kompozicionit. Në ndërkohë që nëpërmjet dominimit të ngjyrave të errëta shpreh atmosferën e kohës që i përket përmbajtja tematike. Por, nuk vonon shumë, kur Kastrati, tërheq vëmendjen me zbulimin e teknikës së panjohur deri më atëherë për artin figurativ, atë të përdorimit të dheut të pastër si ngjyrë për pikturim. Ndërkaq, duhet theksuar se në përfundim të kësaj faze krijuese, Adem Kastrati, tematikën sociale e pasuron edhe me anë të një ciklit të ri pikturash, të titulluar: ‘‘Bukëdërguese’’ i cili do jetë i pranishëm deri në përfundimin e fazës së dytë në vitin 1967 të krijimtarisë së tij, kurse gjatë fazave të mëvonshme kjo temë haset shumë rrallë. ====== Faza e konsolidimit të pikturimit me ngjyra dheu (1962 – 1968) ====== Gjatë fazës së dytë, Adem Kastrati i përkushtohet më seriozisht teknikës së re të pikturimit me ngjyra dheu. Koha dëshmoi se filtrimi i pigmenteve të pasura të ngjyrave të dheut nga vendlindja i hapi shtigje për avancimin e pikëpamjeve të reja figurative dhe afirmimin e tij artistik. Krijimtaria e kësaj periudhe nënkupton edhe fazën e konsolidimit artistik të Adem Kastratit, e cila identifikohet njëherësh edhe me përpjekjet e mbindërtimit të një identiteti më të profilizuar figurativ. Asokohe ai paralajmëronte një kreativitet të ri artistik, nëpërmjet të cilit reflektohej kultura e mirëfilltë akademike figurative e tij. Si rrjedhojë edhe pikturimi i tij, gjithnjë e më shumë çlirohej nga “vrazhdësitë” dhe “pakorrektësitë” e deformimeve figurative të fazës fillestare. Orientimet e reja artistike të shprehura me anë të gjinive tradicionale figurative, gravitonin drejt nuancave të pasura të etnologjisë nacionale, të cilat përshkoheshin nga specifikat sociale të tokës kosovare. Cikli i pikturave të fazës pas vitit 1962, i pagëzuar si, “Konservimi i artit popullor”, përmban tematikën folklorike, e cila është e pranishme pothuajse gjatë tërë krijimtarisë figurative të Adem Kastratit. Në këtë fazë fillon të qartësohet më shumë figura e njeriut, e cila gjithnjë e më shumë merr tiparet e portretit. Personaliteti i nënës me fëmijën bëhet një lajtmotiv tematik dhe artistik të cilin piktori e trajton deri në pakufi, figura këto që kryesisht qëndrojnë të sistemuara në plan të parë, shfaqen të stërmadhuara, me gjymtyrë dhe pjesë tjera të trupit të deformuara, siç janë: dora (shuplaka), këmba (shputat). Në opusin e krijimtarisë së kësaj faze vëmendjen e tërheq struktura e pasur plastike e kompozicioneve, para se gjithash, mënyra e grupimit të figurave (portreteve) të personazheve, të cilat zakonisht vendosen në formë rrethore ose në kolona paralele. Kastrati në këtë mënyrë kërkon zgjidhjet dydimensionale, duke zbatuar më shumë linearizëm dhe formacione të shpeshta të koloritit ku në të shumtën e rasteve dominojnë tonet e ngrohta. Në vazhdën e përsosjes teknike, pikturat dhe vizatimet e kësaj periudhe përshkohen edhe nga elementet “naive” por të përdorura qëllimisht, të cilat marrin trajtën e një metode të veçantë figurative në krijimtarinë e Kastratit. Këtu bëjnë pjesë skenat figurative me rrëfime nga fëmijëria të ndërtuara në kundërshtim me ligjet e perspektives. Në hapësira të njëjta janë vendosur figurat asimetrike dhe deformimet tjera. Me reduktimin e detajeve dhe atributeve tjera vizuale, piktori arrin efektet e shprehjeve të veçanta figurative, të cilat nga kontekstet ekspresioniste synojnë drejt trajtave surrealiste. Këtë e ka konstatuar edhe Sonja Abaxhieva, e cila shprehet: “Kastrati gradualisht u afrohet surrealistëve, ...por duke shtuar edhe notën e filozofisë së tij personale mbi të kuptuarit e realitetit që e rrethon atë, gjë që paraqet njëherësh elementin më atraktiv të pikturave të tij”. Kjo tematikë e re, e cila për kah përmbajtja është me karakter social, kurse për kah forma ajo merr pamjen e rrëfimit autobiografik, shprehet tek veprat e shumta kushtuar botës fëmijërore, e cila vazhdon të jetë e pranishme pothuajse gjatë tërë krijimtarisë së tij. Me kalimin e kohës, gjuha artistike e Kastratit bëhej akoma më e qartë, me atë që ajo merrte premisat simbolike dhe alegorike të bashkërenduara me vetë narracionin specifik figurativ. Vëmendja e perceptimeve estetike të piktorit, gjithnjë e më shumë vazhdon të përqendrohet te sekuencat e përditshmërisë dhe traditës zakonore shqiptare, siç janë: dasmat, ndejat nëpër oda, dhe sidomos sofra si një ritual ditor. Përveç, figuracionit rudimentar në sipërfaqe dydimensionale me theks të përqendruar tek ambientet rustike – rurale dhe përmbajtjet tematike etno-sociale dukshëm vjen në shprehje edhe një gamë më e shndritshme e koloritit. ====== Faza e dëshmimit artistik në planin (ndër) kombëtar (1968 – 1988) ====== Gjatë kësaj periudhe, e cila e përfshin intervalin kohor prej dy dekadash, duke filluar që nga viti 1968 dhe vazhdon deri në vitin 1988, begatohet akoma më shumë llojshmëria tematike dhe heterogjenia stilistike. Prandaj, kjo periudhë merret edhe si faza e konsolidimit dhe e dëshmimit të tij artistik. Duke iu nënshtruar sfidave të artit modern të kohës, pa i mohuar disa nga pikëpamjet e deriatëhershme të tij artistike, Kastrati gjeti mënyra alternative për sendërtimin e një dorëshkrimi akoma më autentik stilistik. Me përsosjen e mëtutjeshme të teknologjisë së pikturimit me ngjyra dheu, ai njëkohësisht vihet edhe para një sprove tjetër, atë të dëshmimit si krijues para publikut jashtë hapësirës shqiptare. Kjo është koha kur Kastrati depërton në skenën e gjerë artistike të Jugosllavisë së atëhershme, kurse nëpërmjet saj edhe në planin ndërkombëtar. Qyteti bregdetar i Kroacisë, Dubrovniku, tani më po bëhej “foleja” e dytë krijuese e tij. Në këtë qytet ai u përball me një publik më të kultivuar, si dhe ndjeu peshën e vlerësimit të një kritike më të specializuar dhe më të mprehtë artistike. Katërmbëdhjetë herë prezantim në këtë qytet, brenda dy dekadave, diktuan dukshëm formimin dhe mbindërtimin e mëtutjeshëm artistik, kurse, krijimtarisë së tij të viteve të ardhshme i dhanë orientime të reja ideo – estetikе dhe stilistike. Në lidhje me prezantimin në qytetin më kulturor mesdhetar pasuan edhe një mori shkrimesh, vështrimesh dhe analizash e kritikash më të specializuara mbi krijimtarinë e tij artistike. Përmbajtjet e ardhshme tematike figurative kryesisht inspiroheshin nga gjendja sociale, politike dhe morale e kohës nga mjedisi nga i cili vinte piktori. Por tani shfaqet edhe krijimtaria e inspiruar nga idila dimërore. Ai vazhdon të shprehet nëpërmjet një gjuhe më të qartë dhe më të sinqertë figurative, ku dominonë paraqitja e elementeve folklorike dhe pamje nga përditshmëria e vendlindjes së tij, të shprehur me ndjenjën e valerit nëpërmjet një stilizimi të saktë dydimensional dhe me linearizëm më të theksuar. Pikërisht është tema e folklorit popullor ajo që më shumë se të gjitha tjerat që e ka inspiruar Kastratin për të eksperimentuar gjatë kësaj faze. Me paletën e tij të pastër, piktori është përpjekur që në mënyrë të veçantë ta paraqes pasurinë folklorike e cila buron nga thesari i pasur i trashëgimisë kulturore që është krijuar në mënyrë të shkëlqyeshme nga artisti popullor. Në koloritin e krijimtarisë së kësaj faze hetohet një freski e re, sidomos në mënyrën e përdorimit të ngjyrave të dheut, të cilat tani më shfaqen diç më të çelëta. Në mënyrë më të kujdesshme ato sikur i kundërvihen njëra - tjetrës, ku spikasin e gjelbra e hijshme, okra dhe ngjyra e karafilit. “...Këto ngjyra të këmbyera në atë mënyrë sjellin optimizmin e piktorit, gjë që reflektohet në pëlhurat më të reja të tij”, ka shkruar Lucia Aleksiç. Paleta (valeri) e punimeve të tij sa vinte e më shumë pasurohej edhe me ngjyra tjera, siç janë e bardha si dëbora, e verdha - limon, e gjelbra dhe e kaltra e zbehtë, okër, si dhe nuanca e të kuqërremtës dhe të zezës si qymyri, etj. Gjatë kësaj faze, Adem Kastrati, i përkushtohet akoma më fuqishëm edhe motivit të aktit femëror të apostrofuar me elemente të erotizmit që si provokim artistik lidhet edhe me sistemin mental dhe guximin krijues të autorit. Trajtimin e këtij motivi, të cilin e kishte prekur fare pak që në fillim të karrierës, pastaj pjesërisht gjatë viteve të 60 -ta, kurse akoma më fuqishëm i rikthehet gjatë viteve 80 – ta, dhe sidomos gjatë viteve 90 – ta të shekullit të kaluar, e pat ngritur atë pothuajse në ciklin me veçori më autentike të krijimtarisë së tij. ==== Faza e kompozicionit të dramës kombëtare (1988 – 2000) ==== Faza e fundit krijuese e Adem Kastratit, ndërkaq, mund të merret edhe si periudha më shpërthyese, më e begatshme dhe më e pjekur në planin ideo - estetik. Kjo fazë zgjat rreth dymbëdhjetë vite, pra, deri në çastet e fundit të jetës së piktorit. Krijimtaria e kësaj faze shpërfaqet si rrjedhojë e nostalgjisë së artistit për të kaluarën, për vendlindjen, fëmijërinë e rininë e tij. Nuk mungojnë as temat sociale me karakter urban. Por një interesim të veçantë tregon për ngjarjet historike të popullit shqiptar. Kompozicionet e tij përbëjnë një sintezë estetike – figurative në të cilat dominojnë skenat me përmbajtje etno – historike nga e kaluara më e largët dhe dhjetëvjeçarit të fundit. Lirisht mund të konstatohet se krijimtaria e kësaj periudhe, përveç vlerës estetike, bart edhe elemente dokumentare të zhvillimeve socio – politike me të cilat përballej shoqëria shqiptare gjatë shekullit të kaluar. Epokën e tij intensive krijuese, krahas tematikës nga historia kombëtare, Adem Kastrati e begaton edhe me tematikën fantastike e cila paraqitet kah fundi i viteve 70 – ta për t’iu rikthyer herë pas here gjatë viteve 80 – ta, kurse e intensifikon akoma më shumë kah gjysma e dytë të viteve 90 – ta të shekullit të kaluar. Nga kjo tematikë e cila buron nga mitologjia, legjendat dhe përrallat popullore shqiptare, piktori ka realizuar tablo që lidhen me sekuencat nga rrëfimet fantastike me karakter simbolik. Duke u bazuar në mënyrën e ndërtimit figurativ dhe artistik, duket se këtë fazë e karakterizon kompozicioni historik i përvuajtjeve dramatike të shqiptarëve. Thellësinë e kompozicioneve me dramatizim të theksuar, Adem Kastrati e materializon me anë të skemave tejet të guximshme të simbolikës surrealiste, por të përshkuara nga një patetikë diç më të përmbajtur, nga ekspresiviteti i ngjeshur si dhe nga një formësim monumental të figurave njerëzore. Atë që e parandiente vetë autori, kah fundi i viteve 80 – ta të shekullit të kaluar, kishte të bëjë me gjendjen dramatike që e përjetonte kombi shqiptar, e Kastrati disi po e paralajmëronte nëpërmjet disa strukturave ideo – estetike figurative. Si rrjedhojë edhe piktura e tij gjithnjë e më shumë identifikohej me imazhe tronditëse të demonstruara me shumë ekspresivitet. Tablotë e tij, tani të ndërtuara nëpërmjet formateve më të mëdha, shfaqen me më shumë figura, me portrete grupore, me histori të ndryshme tronditëse nga e kaluara e hershme dhe aktualiteti i popullit shqiptar. Krahas ciklit të inspiruar nga ngjarjet e viteve të Luftës së Kosovës, ai njëkohësisht trajton edhe ngjarjet tragjike të vitit 1997 që e përfshinë Shqipërinë. Këto piktura, si dhe shumë të tjera si ato, flasin se Kastrati në mënyrë tejet origjinale figurative e sublimon artistikisht të kaluarën dhe të tashmen e rëndë të popullit shqiptarë. Krijimtaria e kësaj faze përmbyllet me ciklin kushtuar temës së eksodit të shqiptarëve të Kosovës, të cilët nga represaliet sociale e politike të ushtruara nga forcat policore – ushtarake serbe, u detyruan që t’i braktisin vatrat e tyre, në kërkim të vendeve më të sigurta për të shpëtuar kokën u shpërngulën kah mos nëpër botë. Turmat e njerëzve, vuajtjet dhe përjetimet e tyre, Kastrati i shpreh diç më ndryshe në aspekt figurativ, të cilat tanimë marrin trajta të figurave gjysmë-reale apo gjysmë-abstrakte. ==Ekspozitat individuale== '''Viti 1961''' *'''Shkup''' organizuar nga Qendra Informative Kulturore, qershor, 1961, (21 vepra, vaj). *'''Ferizaj''', organizuar nga Biblioteka e Qytetit, në foajenë e Bibliotekës së Qytetit, muaji s’dihet, 1961, nuk dihet numri i veprave, as teknikat. (mbase është e njëjta ekspozitë e Shkupit!?) '''Viti 1962''' *'''Prishtinë''', organizuar nga Bashkësia për Kulturë dhe Arsim, foajea e kinemasë “Rinia”, tetor, 1962, 25 vepra, dhe në pëlhurë. '''Viti 1968''' *'''Dubrovnik''', organizuar nga LSJ, në sallën e poshtme të Shtëpisë së Sindikatave të Dubrovnikut, 11 – 20 gusht, 1968, 50 punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1970''' *'''Opatia''', organizuar nga manifestimi “Vera e Opatisë“, në Galerinë e Qytetit, 1- 20 qershor, 1970, s’dihet numri i punimeve, teknikat në vaj e dhe. '''Viti 1971''' *'''Dubrovnik''', organizuar nga LSJ, në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave të Dubrovnikut, korrik, 1971, s’dihet sa punime, teknikë e kombinuar. *'''Beograd''', organizuar në ambientet e Ambasadës së SHBA – ve, 18 – 31, 10, 1971, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. '''Viti 1972''' *'''Dubrovnik''', organizuar nga LSJ, në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave të Dubrovnikut, korrik, 1972, s’dihet sa punime, teknikat vaj e dhe. '''Viti 1973''' * '''Dubrovnik''', organizuar nga LSJ, në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave të Dubrovnikut, korrik, 1973, 31 sa punime, teknikat vaj e dhe. * '''Shkup''', organizuar nga Qendra Informative Kulturore, s’dihet muaji, 1973, nuk dihet numri i punimeve, s’dihet as teknika. * '''Shkup''', organizuar në foajenë e Teatrit të Kombësive, s’dihet muaji, 1973, s’dihet sa punime, s’dihet as teknika. '''Viti 1974''' *'''Cavtat''', organizuar nga Galeria e Artit “Sebastian - Croatia” në Dubrovnik, salla ekspozuese e Hotelit “Croatia” Cavtat, 20 qershor – 15 korrik, 1974, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. *'''Prishtinë''', organizator SHAFK, foajea e Teatrit Krahinor, 15 – 22 nëntor, 1974, s’dihet sa punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1975''' *'''Gjilan''', organizuar nga “Takimet e Vendlindjes”, salla në Shtëpinë e Kulturës, maj – qershor, 1975, s’dihet sa punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1977''' *'''Dubrovnik''', organizuar në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave, gusht, 1977, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. * '''Dubrovnik''', organizuar në foajenë e Tetarit “Marin Drzhiq” '''Viti 1979''' * '''Prishtinë''', organizuar nga Shtëpia e Rinisë “Boro e Ramizi”, 15 - 30 janar, 1979, rreth 100 punime, 40 piktura në vaj, 60 dhe në pëlhurë '''Viti 1980''' * '''Mynih''',organizuar në Galerinë e vogël “Holzinger”, verë, 1980, 20 (25) punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1981''' * '''Shtutgard''', organizuar në Galerinë “Chvojka”, mars, 1981, nuk dihet sa punime, nuk dihen as teknikat. *'''Dubrovnik''', organizuar në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave, gusht, 1981, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. '''Viti 1983''' *'''Paris''', organizuar nga Galeria Shtetërore Epinnay s/Seine, Qendra për Kulturë e Rekreacion, s’dihet muaji, 1983, 31 punime, s’dihen as teknikat (ndoshta teknika dhe në pëlhurë??) '''Viti 1984''' *'''Paris''', organizuar nga Galeria “Terres du Marais”. '''Viti 1985''' * '''Dubrovnik''', organizuar në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave, 171 gusht, 1985, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. '''Viti 1986''' * '''Mazara dell Vallo''', organizuar në kuadër të “Ditëve të Mesdheut”, në Qendrën e Kulturës së Përgjithshme”, prill, 1986. '''Viti 1988''' *'''Dubrovnik''', organizuar në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave, 15 – 25 gusht, 1988, s’dihet numri i punimeve, s’dihet as teknikat. * '''Gjenevë''', organizuar në Pallatin e Kombeve të Bashkuara, janar – shkurt, 1988, 15 (50) punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1990''' * '''Dubrovnik''', organizuar në sallën ekspozuese të Shtëpisë së Sindikatave, gusht, 1990, s’dihet sa punime, s’dihen as teknikat. '''Viti 1993''' * '''Tiranë''', organizuar nga Galeria Kombëtare e Artit, qershor – korrik, 1993, 1995, * '''Manastir''', organizuar nga Festivali Ndërkombëtar i Muzikës Klasike “Interfest”, Galeria Artistike, 2 – 13 tetor, 1995, 40 punime, dhe në pëlhurë '''Viti 1995''' *'''Shkup''', Qendra Informative Kulturore… *'''Shkup''', organizuar nga Qendra Maqedonase për Informata dhe Lidhje (MILS), korrik. '''Viti 1997''' *'''Shkup''', në foajenë e Teatrit të Kombësive. *'''Gostivar''', organizuar me ndihmën e Institutit Shoqëria e Hapur Maqedoni, Pallati i Kulturës, 1997, s’dihet sa punime, s’dihet as teknika. '''Viti 1998''' *'''Strugë''', organizuar në kuadër të Javës Kulturore Shqiptare, Festivali “Këngë Jeho”, në foajenë e Pallatit të Kulturës, gusht, 1977, 14 punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1999''' *'''Shkup''', organizuar në foajenë e Teatrit të Kombësive, 1999, s’dihet sa punime, dhe në pëlhurë. === Ekspozitat kolektive=== '''Viti 1958''' * '''Prishtinë''', ka marr pjesë pothuajse në të gjitha ekspozitat e organizuara nga Shoqata e Artistëve Figurativ të Kosovës nga viti 1958 deri në vitin 2000. '''Viti 1963''' * '''Beograd''', organizuar nga Shtëpia e APJ – së, Galeria, nga 11 – 20 prill, 1963, katër punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1965''' * '''Shkup''', ka marr pjesë pothuajse në të gjitha ekspozitat e organizuara nga Shoqata e Artistëve Figurativ të Maqedonisë nga viti 1965 deri në vitin 2000. '''Viti 1969''' * '''Ulqin''', organizuar nga Shtëpia e Kulturës së qytetit, s’dihet muaji, 1969, 6 punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1979''' * '''Prishtinë''', Krijuesit kosovarë të cilët krijojnë jashtë Kosovës, Galeria e Arteve, 19 – 26 nëntor, 1979, 8 punime, dhe mbi pëlhurë. '''Viti 1981''' * '''Prishtinë''', organizuar nga SHAFK, Salloni Pranveror, Galeria e Arteve, maj, 1981, 2 punime, dhe në pëlhurë. '''Viti 1986''' *'''Paris''', organizuar nga Galeria Ndërkombëtare, Paris, 7 punime, dhe në pëlhurë. === Ekspozitat post mortum === '''Viti 2001''' * '''Prishtinë''', organizuar nga SHAFK, Galeria e Arteve, 8 janar – 8 shkurt, 2001, 40 punime, dhe në pëlhurë, vaj në pëlhurë, teknik e kombinuar. '''Viti 2005''' * '''Shkup''', organizuar nga Galeria Kombëtare të Maqedonisë së Veriut, në muajin shtator të vitit 2005, Shkup. '''Viti 2012''' * '''Shkup''', organizuar me rastin e 100 vjetorit të shtetit shqiptar, nga ambasada e Republikës së Shqipërisë dhe Kosovës në Shkup, Galeria Nacionale e Maqedonisë së Veriut - Çifte hamam, Shkup. '''Viti 2013''' *'''Shkup''', organizuar me rastin e 5 vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, nga Ambasada e Republikës së Kosovës në Shkup, Galeria Nacionale e Maqedonisë së Veriut – Hamami i Daut Pashës, Shkup. '''Viti 2014''' *'''Prishtinë''', organizuar nga Galeria e Ministrisë së Kulturës së Republikës së Kosovës, në muajin shkurt të vitit 2014, Prishtinë. '''Viti 2018''' *'''Shkup''', Ekspozitë retrospektive organizuar me rastin e 85 vjetorit të lindjes së piktorit Adem Kastrati dhe me rastin e 70 vjetorit të themelimit të Galerisë Kombëtare të Maqedonisë së Veriut. '''Viti 2021''' * '''Kukaj''', '''Prishtinë''', Ekspozitë retrospektive e pikturave të punuara me ngjyra dheu me projeksionin e filmit dokumentar “Ngjyra dheu” për Adem Kastratin nga [[Fahri Hysaj]] nga fondi i [[Kosovafilmi|KosovaFilmit]]. '''Viti 2024''' * '''Prishtinë''', Ekspozitë e organizuar në kuadër të koncertit Ramë Lahaj ''"T'knoftë Zemra" - Athua ëndërr ishe ti'' - 21 korrik 2024, 10 piktura, teknikë e kombinuar (pronë të koleksionistit Rasim Merlaku)<ref>{{Cite web|title=“RLIOF” prezanton ekspozitën me punimet e mjeshtrave|url=https://www.koha.net/en/express-ktv/427014/rliof-sjell-ekspoziten-me-veprat-e-kryemjeshterve|language=en}}</ref> == Nderime == Emri i piktorit Adem Kastrati mbahet nga disa institucione arsimore siç është Shkolla e Mesme e Artit Pamor në Gjilan, emrin e tij e mbajnë gjithashtu disa rrugë në Shkup, Kosovë. Gjithashtu u nderua me mirënjohje, emisione dhe libra: * ''Diplomë për Adem Kastratin për aktivitetin dhe suksesin e arritur në proçesin edukativo-arsimor 1975 (nga bashkësia punuese të Gjimnazit "Zef Lush Marku" me rastin e 23 vjetorit të themelimit të shkollës).'' * ''Pllakatë nga bashkësia e Mazara Del Vallo - Sicilia, Itali (Citta'di Mazara Del Vallo, IV incontro fra i popoli del Mediterraneo aprile 1986 - Adem Kastrati).'' * ''Kështu mendonte e fliste Adem Kastrati - Fadil Curri, botuar më 2009 Asdreni-Shkup.'' * ''Documentary Adem Kastrati - Kushtuar 100 vjetorit të shtetit Shqiptar - Artistët e Shkupit nën moton ,,Ne nuk ju Harrojmë" - Dokumentarët e përgaditura nga Teatri Shqiptar, Shkup 2012.'' * ''Plaketë nga LASH dhe Komuna e Çairit kushtuar Adem Kastratit për kontributin e dhënë për arsimin shqip në Shkup (2014)'' * ''Ars - Adem Kastrati - emision kushtuar për jetën dhe veprimtarinë e tij në RTK1 (nga autore Arbana Hajredinaj dhe ekipi i Rtk1), me rastin e hapjes se ekzpositës personale në Prishtinë shkurt 2014.'' * ''Mirënjohje Prof. Adem Kastrati (nga gjenerata 1980-84, Gjimnazi "Zef Lush Marku") për kontributin e dhënë në sferën dhe proçesin edukativo-arsimor. (2015).'' * ''Akademia Shqiptare-Amerikane e Shkencave dhe Arteve, Nju Jork-Shkup, më 13 prill 2018 i nderoi me titullin Akademik (post mortum) 13 personalitete të shkencave dhe arteve nga Maqedonia, ndër to ishte edhe Adem Kastrati i cili u nderua me titullin piktor akademik (nga prof.dr Skender Kodra).'' * ''Ora e Pasdites- Puna shumë vjeçare e artistit Adem Kastrati- Klan Kosova 2019 (përgatitur nga gazetarja Adea Grezda, Prishtinë).'' ''Gjithashtu së shpejti pritet realizimi i filmit dokumentar “Ngjyra dheu” për Adem Kastratin nga [[Fahri Hysaj]] nga fondi i [[Kosovafilmi|KosovaFilmit]].'' == Nderime shtetërore == * '''[[Kosova|Republika e Kosovës]] - [[Presidenti i Kosovës|Presidentja]]''' [[Medalja Presidenciale e Meritave]] i jepet Post - Mortem [[Adem Kastrati]] - Për kontribut të jazhtëzakonshëm artistik, letrar dhe etnografik në kulturën kombëtare shqiptare. (30 mars 2026) - e dekoroi Presidentja Dr. [[Vjosa Osmani|Vjosa Osmani - Sadriu]]<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=Presidentja Vjosa Osmani dekoron post mortem piktorin e mirënjohur dhe pedagogun Adem Kastrati (FOTO) |url=https://ina-online.net/presidentja-vjosa-osmani-dekoron-post-mortem-piktorin-e-mirenjohur-dhe-pedagogun-adem-kastrati/ |access-date=2026-05-02 |website=INA ONLINE |language=en-US}}</ref> ==Lidhjet e jashtme== *[http://www.facebook.com/notes/fadil-curri/jeta-dhe-vepra-e-adem-kastratit/10150793774391512|Adem Kastrati] *[http://www.mtv.com.mk/al/al/lajme/maqedoni/10973/video_-_kontributi_i_piktorit_adem_kastrati_ni_kulturin_mbareshqiptare.aspx|Video Kontributi i piktorit Adem Kastrati në kulturën mbarëshqiptare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304233848/http://www.mtv.com.mk/al/al/lajme/maqedoni/10973/video_-_kontributi_i_piktorit_adem_kastrati_ni_kulturin_mbareshqiptare.aspx%7CVideo |date=4 mars 2016 }} * [https://arhiva.zaum.mk/wp-content/uploads/2019/10/2018_06_19_Adem_Kastrati_retrospektivna_izlozba.pdf Adem Kastrati] {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1933]] [[Kategoria:Vdekje 2000]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Piktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Piktorë kosovarë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Atdhetarë shqiptarë]] czu7z9xt17gdqtqt983hjppd1wg99hq 3 126823 2976481 1219100 2026-05-02T22:56:37Z Klein Muçi 52109 /* Përmbajtja */ pjesë e re 2976481 wikitext text/x-wiki '''REXH SALI BAJRAKTARI-HAS''''' ♦Presidenti i REPUBLIKES SE SHQIPERIS Prof,Dok Sali Berisha i jep zotit Rexh Bajraktari URDHERIN PER VEPRIMTARI PATRIOTIKE TE KLASIT TE I(par). Tirane me,03.06.1993 Dekret Nr:547 ♦"UDHEHEQES çETASH TE LUFTRAVE NE BETEJEN E DRINIT KUNDER FORCAVE SERBE NE VITIN 1913". ♦Qëndresa shqiptare përballë operacioneve pushtuese serbe. Përballë operacioneve pushtuese të ushtrisë serbe, u gjendën mijëra luftëtarë shqiptarë të krahinave të Lumës, Hasit, Vërrinit, Opojës e Gorës, si dhe të atyre që ishin tërhequr nga thellësitë e Kosovës, pas pushtimit të saj. Me këtë rast malet e larta të Pashtrikut, ( ku shtrihej krahina e Hasit dhe Malësia e Gjakovës), si dhe degëzimet natyrore të Sharrit - /(malet e Gjalicës (Pikllimës) dhe të Koretnikut, matanë Drinit të Bardhë), ku gravitojnë fshatrat e trevës së Vërrinit, të Opojës dhe të Gorës/, nga fortesa natyrore u shndërruan në fortesa lufte. Duke pas parasysh këto pozita gjeostrategjike, forcat shqiptare u pozicionuan në vijën frontale: Malësia e Gjakovës (Qafa e Morinës - Qafa e Prushit) – Has (Planej-Gorozhup) - Qafa e Zhurit – Vërri (Billushë – Jeshkovë – Lybeqevë - Lez) – Sharr (pjerrësit perëndimore të “Gurit të Zi” – Opojë (Gryka e Llapushnikut). Në organizimin e qëndresës shqiptare u shquan krerët: - Ramadan Zaskoci, - Ramadan Çejku, - Qazim Lika, - Islam e Sali Spahia, - Hoxhë Mehmeti, - Osman Lita, - Cen Daci, - Bajram Gjana, - Dervish e Nezir Bajraktari, - Myftar Nika, - Nexhip agë Bilali, - Sylë Elezi, - Ahmet Ilaz Qehaja, - Jemin Gjana të gjithë nga Luma, - Elez Isufi, - Cuf Xhelili e - Xhafer Doda nga Dibra, - Bajram Curri në Malësi të Gjakovës, - Rexhë Sali Bajraktari nga Hasi, - sheh Hasani nga Prizreni, - Jahja Sait Sahiti nga Kuki i Opojës, - Kapllan Opoja, - Nail Hyseni - Dani i Rapçës së Gorës, - Esat Berisha, - Abdyl Osmani, - Arif Krusha e shumë të tjerë. Qendrat komanduese të luftës u vendosën: 1. Në Llapushnik (Brezne) të Opojës, në krye me Qazim Likën; 2. Në Krumë të Hasit, në krye me Rexhë Sali Bajraktarin. 3. Këshilli Qëndror i Luftës në krye me Ramadan Zaskocin u vendos në Qafë të Kolesjanit, në majën e quajtur Tabe, nga ku shihej qartë Rrafshi i Lumës. Për të mos lejuar kalimin e trupave serbe matan lumit, përgjatë Drinit të Bardhë, këshilli i luftës, organizoi me kohë prita në fshatrat: Shalqin, Domaj, Gjinaj, Brut, Ura e Vezirit... Prita të tilla u ngritën edhe në brigjet perëndimore të Drinit të Zi si: në Kolsh, Mamëz, Surroj, Tejdrinë...4 Në këto pozicione ishin forcat mbrojtëse shqiptare, kur më 9 e 10 nëntor 1912 filluan operacionet e armatës III serbe në drejtim të Lumës. ♦Rapsodi popullor këtë ngjarje historike e përjetësojë edhe përmes vargjeve si: ”Ka hi serbi n´at´Prizren, po i thot`Lumës: ”Lirom ven!” Nuk jam mbreti, po jam Luma, t´mushi gjiksin plot me plumba!” Kur vikati Islam spahija: ”Bini djem, se shkoi Shipnija!” “Bini djem-thrret Ramadani -bini djem se shkoi vatani!” Gryka e Shejës po rredh gjak, po i thot Drinit: ”Ndihmom pak Ndihmom pak, n´dash me m´ndihmue, kllade t´mdhaja jam tuj çue”. Krajli i serbit ban: ”Medet, m´faroi Luma askerin krejt! ma faroi askerin e ngrat burrat me pushk`e grat me spatë”. “Kadal, krajl u mlofsh me morre, dymdhetmi t`metën pa vorre!” Djemt´e Lumës hiq s´kan dert, ka ni luftë bajn´vjet për vjet, luft´ me krajl e luft´ me mbret...” Hasi shpat e gur e kep vend për vend pushka kërset shkoj kukuja shpi për shpi I preu Hasi 3 mijë shkijë...” Krejt Opoja u mlu n`zi Prej Prizrenit ter n´Dri Tre ditë luftë e tre ditë zi u vranë shkije përmi tre mijë. ♦Ndonëse në mëngjesin e 18 nëntorit 1912, mori fund beteja e Lumës, ku forcat shqiptare triumfuan kundër armatës III serbe, në Manastir zhvillohej një betejë tjetër ndërmjet forcave shqiptare dhe reparteve të armatës I-rë serbe, që në histori njihet si Beteja e Manastirit. Në këtë kuadër vlerësojmë se Beteja e Lumës, Beteja e Manastirit si dhe rezistenca shqiptare në veri (Shkodër) dhe në jug (Janin) kanë rëndësi të madhe historike, për faktin sepse në një mënyrë a tjetër, krijuan rrethana të favorshme për mbajtjen e Kuvendit Kombëtar në Vlorë, më 28 nëntor 1912, ku u shpallë Pavarësia e Shqipëri. ♦Luftrat e përgjakshme në Rrafshin e Dukagjinit.♦ Përleshjet e para me forcat e qëndresës shqiptare nisën në rrethinat e Ferizajit, në fshatin Skullupovë dhe në Hanin e Zborcit për të vazhduar më pas në Shtimje e në Duhël-Grykë të Carralevës. Në pozicionet: Gryka e Carralevës - Qafa e Duhlës - Llapushë, që nga 21 tetori ishin rreshtuar forcat shqiptare të ardhur nga Luma, bajraku i Përdrinit e të Ostrozupit. Në krye të këtyre forcave ishin: Ramadan Zaskoci, Sali Spahija, Qazim Lika, Ahmet Qehaja, Cen Daci, Ramadan Çejku - nga Luma; Abaz Bajraktari nga Ostrozupi; Rexhë Bardhi e Ramadan Shabani nga Kijeva; Hasan Hyseni, Dostan Kabashi nga Suhareka, Rexhë Sali Bajraktari nga Hasi e shumë të tjerë. ♦KRYENGRITJA SHQIPTARE E VJESHTËS SË VITIT 1913.(ku per kete qendres dhe udheheqie u dekorua na presidenti ne vitin 1993) Më 16 gusht 1913 Isa Boletini nga Malësia e Gjakovës, i shkruan një letër Ismail Qemalit dhe me shqetësim i flet për mjerimin dhe urinë që ka pllakosur malësorët e Gjakovës dhe kërkon ndihmën e Qeverisë së Vlorës. Në letër pos tjerash thuhet: ”...çdo skutë e Malësisë, gurë, shkëmb, gjithandej është mbushur plot me emigrantë të mjerë, të cilët kanë ardhur në gjendje jo të lypin, por të vdesin. Nuk ka zemër që duron përpara vajtimit të këtyre bijëve të atdheut...” Andaj duke mbretëruar kjo gjendje atje, natyrshëm që në pranverë të vitit 1913 u shtua numri i çetave shçiptare në Kosovë e gjetiu dhe filluan përgaditjet për një kryengritje çlirimtare. Me qëllim të koordinimit të veprimtarisë çlirimtare, krerët e krahinave të pushtuara do të mbajnë kontakte edhe me Ismail Qemalin. Sipas një njoftimi të botuar në gazetën”Përlindja e Shqipnisë”, më 12 gusht 1913, Elez Isufi-udhëheqës i shquar i Dibrës, Ramadan Zaskoci nga Luma e Rexhep Bajraktari nga Hasi me shpurat e tyre, shkuan në Vlorë dhe u takuan e biseduan me kryetarin e Qeverisë së Përkohshme Ismail Qemalin,”...mbi gjendjen në malësi që përfaqësonin dhe mbi masat që duheshin marrë për të sunduar ato vise...sipas interesit të Shqipërisë. Tani të nderuar bajraktarë, thuhej në atë njoftim, -presin të ikurit e ushtrisë serbe prej atyre viseve që të mund të venë në vendin e tyre e të zgjerojnë kësisojë fushën e qeverisë...”Ismail Qemaili në emër të Qeverisë, në këtë takim, edhepse nuk kishte fuqi ushtarake e mjete financiare, u premtoi krerëve të Lumës, Dibrës e Hasit ndihmë për t´u çliruar nga pushtimi serb, por edhe i udhëzoi që, me t´u kthyer në krahinat e tyre, të organizonin kryengritjen kundër pushtuesve serb.4 Në fund të gushtit 1913 edhe Bajram Curri, Isa Boletini e Hasan Prishtina u ndodhën në Vlorë, ndërkohë që ky i fundit(në shtator) pranoi detyrën e ministrit në qeverinë e Vlorës. ne kuader te 100 vjetorit te shpalljes se pavarsis. == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], nuk jam i sigurt nëse përmbajtja më sipër mund të shërbejë ndokund te hapësira kryesore. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:56 (CEST) 9dwyg98lja0cxvqy9q6e9qm2ls7nqmo 0 127946 2976581 2946126 2026-05-03T01:24:41Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976581 wikitext text/x-wiki '''Milianov Kallupi''' (18 janar 1948 ‒ 24 korrik 2013) poet i haikut.<ref>{{Cite web|date=24 korrik 2013|title=Milanov Kallupi, "babai" i Haikut shqiptar, tribun i letërsisë shqipe|url=https://shqiptarja.com/lajm/milanov-kallupi-quot-babai-quot-i-haikut-br-shqiptar-tribun-i-let-euml-rsis-euml-shqipe|website=Shqiptarja.com|language=sq}}</ref> Ka studiuar në Akademinë Ushtarake, në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]] në degën gjuhë-letërsi si dhe në [[Universiteti "Aleksandër Xhuvani" në Elbasan|Universitetin e Elbasanit "Aleksandër Xhuvani"]] në degën histori­-gjeografi. Me një krijimtari 40-vjeçare në poezi, Milianovi ka fituar çmime kombëtare dhe ndërkombëtare, në [[Elbasani|Elbasan]], Tiranë, Sarandë, Korçë, Rumani, Maqedoni etj. Për krijimtarinë poetike të tij kanë shkruar mjaft kritikë dhe analistë të njohur, të cilët e vlerësojnë punën e tij krijuese, si dhe punën organizative për zhvillimin e veprimtarive letrare. Renditet në leksikonë, enciklopedi dhe antologji të ndryshme të botuara në Shqipëri, Kosovë, Kroaci, Maqedoni, Greqi, Japoni, dhe në fund në antalogjinë '''“'''''Letrat moderne shqipe'''''”''' në gjuhën italiane. Veprat e Milianovit janë përkthyer në disa gjuhë, si: anglisht, greqisht, maqedonisht, kroatisht, rumanisht, italisht. == Veprimtaria profesionale == Në vitet 1983-­1995, ka punuar si gazetar në gazetat "[[Luftëtari (gazetë)|Luftëtari]]" dhe "[[Fjala e Lirë|Fjala e lirë]]". Në vitin 1995, themeloi shtëpinë botuese "''Egnatia''" të cilën dhe e drejtoi deri në vitet e fundit të karrierës së tij. Kjo shtëpi botuese ka nxitur dhe mbështetur talentet e reja dhe ka botuar mbi 150 tituj librash.<ref>{{Cite web|date=27 korrik 2013|title=Zhiti: Milianov Kallupi, veprimtar i shquar i kulturës|url=https://sot.com.al/kultura/zhiti-milianov-kallupi-veprimtar-i-shquar-i-kultur%C3%ABs|website=Sot|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Kallupi ka qenë kryetar i Unionit të Shkrimtarëve "Kostandin Kristoforidhi" në Elbasan, ku u përkushtua me devotshmëri për të vlerësuar dhe evidentuar krijimtarinë e mirëfilltë letrare të krijuesve elbasanas dhe më gjerë. Në vitin 2000, ai ishte nismëtari dhe drejtuesi i klub­it ''Haiku Shqiptar'', rreth të cilit mblodhi poetë të ndryshëm. Ky klub ka krijuar lidhje me Klub ­''Haikun'' botëror me qendër në Tokio, si dhe me Klubet e ''Haikut'' në Ballkan e në Europë. == Krijimtaria letrare == Ka botuar mbi 60 libra me poezi për të rritur e fëmijë, nga të cilët më të spikaturit janë: '''Vëllime poetike''': * Monologu i ushtarit - N. Frashëri, Tiranë. 1970 * Tinguj alarmesh - SHQUP, Tiranë.1971 * Erdhi një nënë - N. Frashëri, Tiranë.1973 * Ja dielli - SHQUP, Tiranë.1974 * Buka dhe pushka - N. Frashëri, Tiranë. 1976 * Olimpi i fialës - Egnatia, Elbasan. 1997 * Kronosi i statujave - Egnatia, Elbasan.1997 * Sagapo - Egnatia, Elbasan.1997 * Nga hiri u zbula një Trojë - Egnatia, Elbasan.1997 * Greqia në sytë e mi - Egnatia, Elbasan.1998 * Vorbull - Egnatia, Elbasan.1998 * Fyelli i Kamiçanit - Egnatia, Elbasan.1998 (Bashkautor me Nexhip Ejupin): * Ylli i alpeve - Egnatia, Elbasan.1999 * Hëna e vllehëve - 1999 * Marramendje - Egnatia, Elbasan. 1999 * Kumtet e kambanave - 1999 * Klithjet e feniksit - Egnatia, Elbasan.1999 * Gulç... - Egnatia, Elbasan.1999 * Buzuku i shpirtit. - 1999 * Përtej - Sejko, Elbasan. 2000 * Ylli i Alpeve. - 2000 * Gjeth - Toena, Tiranë. 2001 * Oaz - Egnatia, Elbasan. 2001 * Poezi - Onufri, Tiranë. 2002 * Mos e lini lumin të vdesë - Bukuresht. 2003. (Botuar në shqip e rumanisht) * Pëllumbat e Stambollit (Poezi & hajku) - Toena, Tiranë. 2008 * Udha që me çon te deti - Egnatia, Elbasan.2009 * Bohem (lirika) - Vllamasi, Tiranë. 2010 '''Përmbledhje me hajku''': * Krizantemat e shiut - Egnatia, Elbasan. 2000 * Tulipani i artë - 2000 * Shtegtimi i vetmisë - Reklama, Tiranë. 2001 * Hënëhajku & Udhëhajku - Sejko, Elbasan. 2002 * Agshol (bashkautor) - Egnatia, Elbasan. 2001 * Syri i ujt' i Strugbasans - 2002 * Lira e Orfeut (Botuar në ship e greqisht) - 2003 * Plepa lakurig (Botuar në shqip e maqedonisht) - 2003 * Hajku (përzgjedhje poetike, përgatiti M. Kallupi) - Egnatia, Elbasan. 2004 * Niëqind të dashurat e mia - Arbëria, Tiranë. 2004 * Aromë grabove - Egnatia, Elbasan. 2004 * Flatra shiu - Egnatia, Elbasan. 2005 * Psherëtimë ere (botuar në shqip e anglisht) - Egnatia, Elbasan. 2005 * Koral (botuar në shqip e anglisht) - Egnatia, Elbasan. 2007 * Venera ime - TOENA, Tiranë. 2008 * Brerorja e Shenjtit - Egnatia, Elbasan. 2009 * Trillet e hënës - Egnatia, Elbasan. 2009 * Ajër (Botuar në shqip e italisht) - Egnatia, Elbasan. 2009 * Shi përtej (botuar në shqip - anglisht) - Egnatia, Elbasan. 2009 * Harbimi i kuajve (tanka, ship-kroatisht-maqedonisht) - Egnatia, Elbasan. 2009 * Ura e vargjeve (botuar në shqip-greqisht) - 2009 * Lyhnid - Vllamasi, Tiranë. 2010 * Pulëbardhat e Ulqinit - Vllamasi, Tiranë. 2010 * Drurët kërcejnë striptizë (botuar në shqip e frëngjisht) - Vllamasi, Tiranë. 2011 * Erashka (botuar në shqip e greqisht) - Vllamasi, Tiranë. 2011 * Ujëdet - Vllamasi, Tiranë. 2012 * Re pa kthim - Vllamasi, Tiranë. 2012 '''Libra poetikë për femijë''': * Çelin lulet - 1977 * Violinisti i vogël - 1979 * Ç'ka dritarja që troket? - N. Frashëri, Tiranë.1982 * Kali i bardhë i ujëvarës - N. Frashëri, Tiranë.1988 * Shkoj e vij si dallëndyshe - Egnatia, Elbasan. 1999 * Zilkat pranverore - Egnatia, Elbasan. 2000 * Pup këtu e pup atje - Egnatia, Elbasan. 2000 * Çadër për rosakun - Egnatia, Elbasan. 2008 * Mjellmat princesha - Vllamasi, Tiranë. 2010 * Fjalët e diellit - Vllamasi, Tiranë. 2011 ====== '''Monografi për këtë autor:''' ====== - ''Milianov Kallupi dhe haiku'', përzgjodhi dhe përgatiti: Flutura Açka, Elbasan. 2004 - ''I shtrenjti Novi ynë''..., libër homazh për poetin e vërtetë dhe qytetarin model Milianov Kallupi. Përgatiti për botim Fatmir Musai, Tiranë. 2014 == Nderime dhe mirënjohje == * Për punën e tij të suksesshme në krijimtari dhe në shërbim të edukimit ideoestetik të komunitetit, Këshilli Bashkiak, në janar të 2008-ës, i jep titullin "Nderi i Qytetit".<ref>{{Cite web|date=27 korrik 2013|title=Elbasan, nderimet për Milianov Kallupin|url=https://top-channel.tv/2013/07/25/elbasan-nderimet-per-milianov-kallupin/|website=Top Channel|language=sq}}</ref> * Pas vdekjes së tij, në 12 mars 2018 është vlerësuar nga kryetari i bashkisë në atë periudhë z. Sejdini me titullin: Mirënjoha e Qytetit me motivacion: '''“'''''Për artin e talentin e tij të spikatur poetik si dhe për drejtimin shembullor të komunitetit të krijuesve elbasanas''." == Referime == {{DEFAULTSORT:Kallupi, Milanov}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1948]] 61ahqh5l3qxdz3koo3f1s3rarzqnzyi 0 134575 2976495 2974270 2026-05-02T23:19:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976495 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Massimo D'Alema | office = [[Kryeministri i Italisë|Kryeministër i Italisë]] | term_start = 21 tetor 1998 | term_end = 25 prill 2000 | predecessor = [[Romano Prodi]] | successor = [[Giuliano Amato]] | office1 = Zëvendëskryeministër i Italisë | term_start1 = 17 maj 2006 | term_end1 = 8 maj 2008 | predecessor1 = [[Gianfranco Fini]] | successor1 = [[Angelino Alfano]] | office2 = Ministër i Punëve të Jashtme i Italisë | term_start2 = 17 maj 2006 | term_end2 = 8 maj 2008 | predecessor2 = [[Gianfranco Fini]] | successor2 = [[Franco Frattini]] | birth_date = {{Birth date and age|1949|4|20|df=yes}} | birth_place = [[Roma]], [[Itali]] | spouse = Linda Giuva | children = 2 | party = [[Partia Komuniste Italiane]]<br />[[Partia Demokratike e së majtës]]<br />[[Demokratët e së majtës]]<br />[[Partia Demokratike e Italisë]]<br />[[Article One|Articolo 1]] | occupation = politikan, gazetar | website = {{URL|https://www.massimodalema.it/}} | image = Massimo D’Alema (8812707342) cropped.jpg }} '''Massimo D'Alema''' (lindur më 20 prill 1949 në [[Roma]]) është politikan dhe gazetar italian. Ai ishte [[Kryeministri i Italisë|kryeministër i Italisë]] nga 21 tetori 1998 deri më 25 prill 2000, si edhe zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme nga 17 maji 2006 deri më 8 maj 2008.<ref name="treccani">{{Cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/massimo-d-alema/|title=D'Alèma, Massimo|website=Treccani|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref><ref name="camera">{{Cite web|url=https://storia.camera.it/deputato/massimo-d-alema-19490420|title=Massimo d'Alema|website=Portale storico della Camera dei deputati|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref><ref name="esteri">{{Cite web|url=https://www.esteri.it/it/ministero/il_mae/ministri_esteri/massimo_dalema/|title=Massimo D'Alema|website=Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Ai ka qenë një nga figurat kryesore të qendrës së majtë italiane në periudhën e ashtuquajtur të Republikës së Dytë. Aktualisht është president i Fondacionit ''Italianieuropei''.<ref name="ie">{{Cite web|url=https://www.italianieuropei.it/it/component/k2/itemlist/user/109-massimod%27alema.html|title=Massimo D'Alema|website=Fondazione Italianieuropei|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> == Jeta dhe formimi == D'Alema lindi në [[Roma]] më 20 prill 1949. Ka përfunduar shkollën e mesme klasike dhe ka studiuar filozofi në [[Universiteti i Pizës|Universitetin e Pizës]]. Është gazetar profesionist dhe ka bashkëpunuar me ''Città futura'', ''Rinascita'' dhe ''l'Unità'', të së cilës ishte drejtor nga viti 1988 deri në vitin 1990.<ref name="esteri" /> Është i martuar me Linda Giuva dhe ka dy fëmijë, Giulia dhe Francesco.<ref name="esteri" /> == Fillimet politike == Angazhimi i tij politik nisi në vitin 1963, kur u regjistrua në Federatën Rinore Komuniste Italiane. Karta e tij e parë e [[Partia Komuniste Italiane|Partisë Komuniste Italiane]] daton në vitin 1968.<ref name="esteri" /> Nga viti 1975 deri më 1980 ishte sekretar kombëtar i Federatës Rinore Komuniste Italiane. Në vitin 1983 u bë sekretar rajonal i partisë në [[Puglia]], ndërsa në vitin 1986 hyri në sekretarinë kombëtare.<ref name="esteri" /><ref name="treccani" /> Ai ishte ndër drejtuesit e rinj që mbështetën transformimin e [[Partia Komuniste Italiane|PCI-së]] në [[Partia Demokratike e së majtës|PDS]]. Në vitin 1990 u bë koordinator politik i partisë së re, ndërsa më 1 korrik 1994 u zgjodh sekretar kombëtar i saj.<ref name="esteri" /> == Karriera parlamentare dhe partiake == D'Alema hyri për herë të parë në [[Dhoma e Deputetëve e Italisë|Dhomën e Deputetëve]] në vitin 1987. U rizgjodh më 1992 dhe mori drejtimin e grupit parlamentar të PDS-së. Më pas u rizgjodh edhe në legjislaturat e mëvonshme dhe qëndroi deputet deri në vitin 2013, me një ndërprerje gjatë mandatit të tij në [[Parlamenti Evropian]].<ref name="camera" /> Ai ishte një nga promovuesit kryesorë të koalicionit të qendrës së majtë ''L'Ulivo'', i cili fitoi zgjedhjet parlamentare të vitit 1996. Në vitin 1998 ishte ndër protagonistët e transformimit të PDS-së në [[Demokratët e së majtës|Demokratët e së majtës]].<ref name="treccani" /> Në vitin 2000 u zgjodh president i Demokratëve të së majtës. Në vitin 2003 u zgjodh nënkryetar i [[Internacionalja Socialiste|Internacionales Socialiste]].<ref name="esteri" /> Në vitin 2004 u zgjodh deputet në [[Parlamenti Evropian]], ku drejtoi delegacionin e përhershëm për marrëdhëniet ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Mercosur-it.<ref name="esteri" /> Në vitin 2007 ishte ndër protagonistët e themelimit të [[Partia Demokratike e Italisë|Partisë Demokratike]], ndërsa në vitin 2017 ishte ndër themeluesit e [[Article One|Articolo 1 - Movimento Democratico e Progressista]].<ref name="treccani" /> == Kryeministër i Italisë == Pas rënies së qeverisë së [[Romano Prodi]]-t, D'Alema u ngarkua me formimin e një ekzekutivi të ri të qendrës së majtë dhe u bë [[Kryeministri i Italisë|kryeministër i Italisë]] më 21 tetor 1998.<ref name="gov1">{{Cite web|url=https://storia.camera.it/governi/i-governo-d-alema|title=I Governo D'Alema|website=Portale storico della Camera dei deputati|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Ai drejtoi dy qeveri radhazi, nga 21 tetori 1998 deri më 25 prill 2000.<ref name="gov1" /><ref name="gov2">{{Cite web|url=https://www.governo.it/it/i-governi-dal-1943-ad-oggi/xiii-legislatura-9-maggio-1996-9-marzo-2001/governo-dalema-ii/341|title=II Governo D'Alema|website=Presidenza del Consiglio dei Ministri|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Gjatë kësaj periudhe qeveritë e tij vazhduan rrugën e rimëkëmbjes ekonomike dhe të privatizimeve, por u përballën edhe me tensione të forta ndërkombëtare, sidomos gjatë krizës së [[Kosova|Kosovës]].<ref name="treccani" /> D'Alema dha dorëheqjen në prill 2000 pas humbjes së qendrës së majtë në zgjedhjet rajonale të atij viti.<ref name="treccani" /> == Ministër i Punëve të Jashtme == Pas zgjedhjeve të vitit 2006, D'Alema u rikthye në parlamentin italian dhe më 17 maj 2006 u emërua zëvendëskryeministër dhe ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e dytë të [[Romano Prodi]]-t.<ref name="esteri" /><ref name="prodi2">{{Cite web|url=https://www.governo.it/it/i-governi-dal-1943-ad-oggi/xv-legislatura-28-aprile-2006-6-febbraio-2008/governo-prodi-ii/335|title=Governo Prodi II|website=Presidenza del Consiglio dei Ministri|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Gjatë kësaj faze ai u përpoq të rilançonte rolin e Italisë në Mesdhe dhe në politikën e jashtme evropiane.<ref name="treccani" /> == Veprimtaria pas vitit 2008 == Në vitin 2010 D'Alema u zgjodh president i Komitetit Parlamentar për Sigurinë e Republikës (Copasir), detyrë që e mbajti deri në vitin 2013. Po në vitin 2010 u zgjodh president i parë i ''Foundation for European Progressive Studies'', post që e mbajti deri në vitin 2017.<ref name="treccani" /><ref name="feps">{{Cite web|url=https://feps-europe.eu/news/7-massimo-d-alema-elected-as-first-president-of-feps/|title=Massimo D'Alema elected as first President of FEPS|website=Foundation for European Progressive Studies|language=en|access-date=2026-04-20}}</ref><ref name="trinita">{{Cite web|url=https://trinitamonti.org/persona/massimo-dalema/|title=Massimo D'Alema|website=Trinità dei Monti|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Ai mbetet aktiv në debatin politik dhe ndërkombëtar si president i Fondacionit ''Italianieuropei'' dhe drejtor i revistës me të njëjtin emër.<ref name="ie" /><ref name="treccani" /> == Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën == Gjatë [[Lufta e Kosovës|luftës së Kosovës]], si kryeministër, D'Alema mbështeti angazhimin e Italisë në [[NATO në Kosovë : ndërhyrje e ligjshme apo shkelje e së drejtës ndërkombëtare|ndërhyrjen ajrore të NATO-s]] në favor të Kosovës. Në maj 1999 ai paraqiti edhe propozimin për një ndalim të përkohshëm të bombardimeve, në pritje të një marrëveshjeje ndërmjet vendeve të [[NATO]]-s dhe Rusisë mbi një rezolutë të [[Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara|Këshillit të Sigurimit të OKB-së]].<ref name="treccani" /><ref name="nato">{{Cite web|url=https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/1999/05/20/visit-to-nato-by-italian-prime-minister-massimo-dalema|title=Visit to NATO by Italian Prime Minister, Massimo D'Alema|website=NATO|language=en|access-date=2026-04-20}}</ref> Në prill 2018 Presidenti i Shqipërisë [[Ilir Meta]] e dekoroi D'Alema-n me dekoratën ''Nënë Tereza''. Në fjalimin e tij me atë rast, D'Alema kujtoi mbështetjen italiane ndaj Shqipërisë në vitet 1990, [[Operacioni Alba|misionin ''Alba'']], krizën e vitit 1997 dhe misionin ''Arcobaleno'' gjatë luftës së Kosovës.<ref name="albania">{{Cite web|url=https://ambtirana.esteri.it/it/news/dall_ambasciata/2018/04/massimo-d-alema-riceve-onorificenza/|title=Massimo D'Alema riceve onorificenza “Madre Teresa” dal Presidente Meta|website=Ambasciata d'Italia a Tirana|language=it|access-date=2026-04-20}}</ref> Në qershor 2018 ai u prit në [[Prishtina|Prishtinë]] nga Presidenti i Kosovës [[Hashim Thaçi]], i cili e falënderoi për angazhimin dhe mbështetjen e tij për Kosovën dhe për rajonin. Në atë takim D'Alema theksoi se e ardhmja e Kosovës dhe e gjithë rajonit duhej të mbetej e lidhur me perspektivën evropiane.<ref name="kosovo">{{Cite web|url=https://president-ksgov.net/en/president-thaci-and-the-former-italian-prime-minister-the-whole-region-must-move-towards-eu/|title=President Thaçi and the former Italian Prime Minister: The whole region must move towards EU|website=President of the Republic of Kosovo|language=en|access-date=2026-04-20}}</ref> == Mirënjohje == * [[Medalja e Artë e Lirisë]] - [[Kosovë]] * Dekorata ''Nënë Tereza'' ([[Shqipëria]], 2018).<ref name="albania" /> == Lidhje të jashtme == * [https://www.massimodalema.it/ Faqja personale]{{Lidhje e vdekur}} * [https://storia.camera.it/deputato/massimo-d-alema-19490420 Faqja në Portalin historik të Dhomës së Deputetëve] * [https://www.esteri.it/it/ministero/il_mae/ministri_esteri/massimo_dalema/ Faqja në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Italisë] * [https://www.italianieuropei.it/it/component/k2/itemlist/user/109-massimod%27alema.html Faqja në Fondacionin Italianieuropei] == Referime == <references /> {{Kryeministrat e Italisë}} [[Kategoria:Kryeministra të Italisë]] [[Kategoria:Politikanë italianë]] [[Kategoria:Gazetarë italianë]] [[Kategoria:Njerëz nga Roma]] [[Kategoria:Lindje 1949]] gz6mnnvbabafyn1m0rdsjccmzpe83fv 0 137833 2976427 2946931 2026-05-02T20:01:36Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976427 wikitext text/x-wiki [[File:MagnetEZ.jpg|thumb|240px|Një magnet në formë patkoi i ndërtuar me material [[alnico]], një aliazh hekuri. Magneti është prodhuar në formë patkoi me dy polet magnetike pranë njëri-tjetrit, për të krijuar një fushë magnetike të fortë në mënyrë që të ngrejë copa të rënda hekuri.]] {{Elektromagnetizmi}} Një '''magnet''' është një material ose objekt i cili prodhon një fushë magnetike. Kjo fushë magnetike është e padukshme për syrin e njeriut por përgjegjëse për vetinë më të njohur të magnetit: një forcë e cila tërheq materialet e tjera ferromagnetike si hekuri, çeliku, nikeli, kobalti etj. dhe tërheq ose shtyn magnetet e tjerë. Një '''magnet i përhershëm''' është një objekt i krijuar nga një material i magnetizuar dhe që prodhon fushën e tij magnetike të përhershme. Një shembull i jetës së përditshme është magneti i frigoriferit i cili përdoret për të mbajtur shënime në derën e frigoriferit. Materialet të cilat mund të magnetizohen, që janë ato që mund të tërhiqen nga magnetet, quhen ferromagnetike. Ndër to përfshihen elementet hekur, nikel dhe kobalt dhe aliazhet e tyre, disa aliazhe të metaleve të rralla dhe disa minerale që ndeshen në natyrë si magnetiti. Edhe pse materialet ferromagnetike janë të vetmit që tërhiqen mjaftueshëm fort nga magnetet për tu quajtur magnetik, të gjitha substancat i përgjigjen dobët fushës magnetike, sipas një ose disa llojeve të magnetizimit. Materialet ferromagnetike mund të ndahen në materiale magnetike "të buta" si hekuri i farkëtuar, i cili mund të magnetizohet por nuk e ruan magnetizimin dhe materialet magnetike "të forta" si AlNiCo dhe ferriti të cilët i nënshtrohen trajtimit të veçantë nën një fushë magnetike të fortë gjatë prodhimit për të rreshtuar strukturën e tyre të brendshme mikrokristalore, gjë që i bën ata të vështirë për t'u çmagnetizuar. Për të çmagnetizuar një magnet një fushë magnetike e caktuar duhet të ushtrohet dhe kufiri i kësaj force përcaktohet nga fortësia magnetike e materialit respektiv. Materialet "e forta" magnetike kanë fortësi magnetike të lartë ndërsa materialet "e buta" magnetike kanë fortësi magnetike të ulët. Forca e përgjithshme e një magneti matet nga momenti magnetik, ose, nga fluksi i plotë magnetik që ai prodhon. Forca lokale e magnetizmit në një material matet nga magnetizimi i tij. Një elektromagnet është krijuar nga një bobinë teli e cila vepron si një magnet kur rryma elektrike kalon në tel por ndalon së qeni një magnet kur rryma ndalon. Zakonisht bobina mblidhet rreth një materiali "të butë" ferromagnetik si çeliku i lehtë, i cili përmirëson shumë fushën magnetike të prodhuar nga spiralja. == Zbulimi dhe zhvillimi == Njerëzit e lashtë mësuan rreth magnetizmit nga magnetiti, pjesë të magnetizuara në mënyrë natyrale të mineralit të hekurit. Fjala magnet, nga greqishtja μαγνῆτις [λίθος] (''magnētis [lithos]'') do të thotë "[gur] nga [[Magnesia]]",<ref>The location of Magnesia is debated; it could be [[Magnesia (regional unit)|the regional unit]] or [[Magnesia ad Sipylum]]. See, for example, {{cite web|date=28 maj 2005|title=Magnet|url=http://www.languagehat.com/archives/001914.php|accessdate=22 mars 2013|work=Language Hat blog|language=en}}</ref> një krahinë në Greqinë e lashtë ku gjendej me shumice minerali i magnetitit. Copa magnetiti, të mbajtura pezull në mënyrë që të rrotulloheshin, ishin busullat e para magnetike. Të dhënat më të vjetra për përshkrimet e magnetëve dhe veçorive të tyre vijnë nga [[Greqia]], [[India]] dhe [[Kina]] rreth 2500 vjet më parë.<ref>{{cite web|last=Fowler|first=Michael|year=1997|title=Historical Beginnings of Theories of Electricity and Magnetism|url=http://galileoandeinstein.physics.virginia.edu/more_stuff/E&M_Hist.html|accessdate=2008-04-02|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Vowles|first=Hugh P.|year=1932|title=Early Evolution of Power Engineering|journal=[[Isis (journal)|Isis]]|language=en|volume=17|issue=2|pages=412–420 [419–20]|doi=10.1086/346662}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Li Shu-hua|year=1954|title=Origine de la Boussole II. Aimant et Boussole|journal=Isis|language=en|volume=45|issue=2|page=175|jstor=227361}}</ref> Veçoritë e magnetitit dhe aftësia e tij për të tërhequr hekurin janë përshkruar dhe nga [[Plini plak]] në enciklopedinë e tij [[''Naturalis Historia''|"Naturalis Historia"]].<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0137:book=34:chapter=42&highlight=magnet Pliny the Elder, The Natural History, BOOK XXXIV. THE NATURAL HISTORY OF METALS., CHAP. 42.—THE METAL CALLED LIVE IRON]. Perseus.tufts.edu. Retrieved on 2011-05-17.</ref> Në shekullin e 11-të në Kinë u zbulua që shuarja e një cope hekuri të nxehtë në drejtimin e fushës magnetike të Tokës do ta shndërronte atë në një magnet të përhershëm .<ref>{{Cite journal|last=Schmidl|first=Petra G.|date=1996–1997|title=Two Early Arabic Sources On The Magnetic Compass|url=http://www.lancs.ac.uk/jais/volume/docs/vol1/1_081-132schmidl2.pdf|journal=Journal of Arabic and Islamic Studies|language=en|volume=1|pages=81–132}}</ref> Kjo çoi në zhvillimin e busullave për lundrim, siç përshkruhet në "Esetë e përroit të ëndrrave" në vitin 1088. Nga shekulli i 12-të dhe ai i 13-të p.K., busullat magnetike përdoreshin në lundrim në Kinë, Europë, gadishujt arabik dhe gjithëkund. Një magnet hekuri i drejtë tenton ta çmagnetizojë veten me anë të fushës së vetë magnetike. Për të kapërcyer këtë, magneti në formë patkoi u shpik nga Daniel Bernoulli në vitin 1743. Një magnet në formë patkoi shmangte çmagnetizimin duke i kthyer vijat e fushës magnetike drejt polit të kundërt. Në vitin 1820, Hans Christian Ørsted zbuloi që gjilpëra e busullës devijonte si pasojë e një rryme elktrike që kalonte pranë. Në të njëjtin vit André-Marie Ampère tregoi që hekuri mund të magnetizohet duke e futur brenda një solenoidi të ushqyer me elektricitet. Kjo çoi William Sturgeon-in që të zhvillonte një elektromagnet me bërthamë hekuri në vitin 1824. Joseph Henry e zhvilloi më tej elektromagnetin duke e kthyer në një produkt tregtar në vitet 1830-1831, duke i dhënë mundësinë për herë të parë njerëzve për të përdorur fusha të forta magnetike. Në vitin 1831 ai ndërtoi një ndarës mineralesh me një magnet i cili ishte i aftë të ngrinte 340kg. ==Fizikë== ===Fusha magnetike=== [[Skeda:Magnet0873.png|parapamje|Drejtimi i vektorëve të fushës magnetike të përfaqësuara nga tallashi i hekurit i hedhur në një letër vendosur mbi një magnet]] Dendësia e fluksit magnetik është një fushë vektoriale. Ky vektor, në çdo pike të hapësirës, përcaktohet nga dy veçori: #''Drejtimi'' i tij, që është përgjatë drejtimit të një gjilpërës së busullës. #''Vlera'' e tij, që është në përpjestim të drejtë me fuqinë me të cilën busulla drejtohet nga ai drejtim. Në [[SI]], fuqia e dendësisë të fluksit magnetik matet me [[tesla]].<ref>{{cite book|last=Griffiths|first=David J.|url=https://archive.org/details/introductiontoel00grif_328|title=Introduction to Electrodynamics|publisher=[[Prentice Hall]]|year=1999|isbn=0-13-805326-X|edition=3rd|pages=[https://archive.org/details/introductiontoel00grif_328/page/n270 255]–8|language=en|oclc=40251748}}</ref> ===Momenti magnetik=== Momenti magnetik i një magneti (i njohur ndryshe si momenti i një dipoli magnetik dhe ndryshe i shënjuar me '''μ''') është një vektor që karakterizon veçoritë magnetike të përgjithshme të një magneti. Për një magnet shufër, drejtimi i pikave të momentit magnetik nga poli jugor tek poli verior i magnetit<ref>Knight, Jones, & Field, "College Physics" (2007) p. 815</ref> dhe madhësia e tij lidhet me fuqinë dhe largësine ndërmjet këtyre poleve. Në SI momenti magnetik specifikohet në termat A·m² (amperë herë metër në katror). Një magnet krijon fushën e tij magnetike dhe gjithashtu i përgjigjet fushave magnetike të të tjerëve. Fuqia e fushës magnetike që ai krijon në çdo pikë të dhënë është proporconiale me momentin e tij magnetik. Gjithashtu mund të themi se, kur magneti futet në një fushë të jashtme magnetike, të krijuar nga një burim i ndryshëm, ai bëhet subjekt i një rrotullimi që tenton të orientoje momentin magnetik paralel me fushën. Sasia e këtij rrotullimi është proporconiale edhe me momentin magnetik edhe me fushën e jashtme. Një magnet mundet gjithashtu të jetë subjekt i një force që e lëviz nga një drejtim në një tjetër, sipas pozicioneve dhe orientimeve të magnetit dhe burimit. Nëse fusha është uniformë në hapësirë, magneti nuk është subjekt i asnjë force rrjetë megjithëse mbetet subjekt i një rrotullimi.<ref>{{cite journal|author=Boyer, Timothy H.|year=1988|title=The Force on a Magnetic Dipole|journal=[[American Journal of Physics]]|language=en|volume=56|issue=8|pages=688–692|bibcode=1988AmJPh..56..688B|doi=10.1119/1.15501}}</ref> Një tel në formën e një rrethi me sipërfaqe ''A'' në të cilin kalon rryma ''I'' është një magnet me një moment magnetik me madhësi të barabartë me ''IA''. ===Magnetizimi=== Magnetizimi i një materiali magnetik është vlera e momentit të tij magnetik për vëlime njësie, zakonisht e shënuar me '''M''', e matur me [[Amperi|A]]/[[metri|m]].<ref>{{cite web|title=Units for Magnetic Properties|url=http://www.magneticmicrosphere.com/resources/Units_for_Magnetic_Properties.pdf|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714020750/http://www.magneticmicrosphere.com/resources/Units_for_Magnetic_Properties.pdf|archivedate=14 korrik 2011|accessdate=2012-11-05|publisher=Lake Shore Cryotronics, Inc.|language=en}}</ref>Është një [[Fusha vektoriale|fushë vektoriale]] më shumë se sa thjeshtë një vektor (si momenti magnetik), sepse sipërfaqe të ndryshme në një magnet mund të magnetizohen me drejtime dhe fuqi të ndryshme. Një magnet shufër mund të ketë një moment magnetik të madhësisë 0.1 A•m² dhe një vëllim 1&nbsp;cm³ ose 1×10⁻⁶ m³ dhe kështu madhësia magnetizuese mesatare është 100,00 A/m. Hekuri mund të ketë një magnetizim disa miliona amper për metër. Një vlerë e tillë e madhe shpjegon pse magnetët e hekurit janë kaq efektiv në prodhimin e fushave magnetike. ===Modelet e magneteve=== [[Skeda:VFPt cylindrical magnet thumb.svg|parapamje|djathtas|Fusha e një magneti shufër cilindrik e llogaritur me modelin e Ampèrit.]] Ekzistojnë dy modele për magnetët: polet magnetike dhe rrymat atomike. Megjithëse për shumë arsye është e përshtatshme të mendosh për një magnet sikur ka dy pole të ndarë magnetikë, veri dhe jug (në shqip përdoren edhe konvencionet ndërkombëtare poli ''nord'' dhe poli ''sud''), koncepti i poleve nuk duhet të merret në kuptimin e parë. Ai është thjeshtë një mënyrë për t'iu referuar dy skajeve të ndryshme të një magneti. Magneti nuk ka grimca të ndara në pole të kundërta. Nëse një magnet shufër ndahet në dy pjesë, në një përpjekje për të ndarë dy polet më vete, rezultati do jetë: dy magnetë shufër të rinj, secili me nga një pol veri dhe jug. Sidoqoftë një version i teorisë "pol-magnet" përdoret nga magneticienët profesionistë për të dizenjuar magnetë të pëhershëm. Në këtë teori, divergjenca e magnetizimit ∇·'''M''' brënda një magneti trajtohet si shpërndarje e monopoleve magnetike. Kjo është një lehtësi matematikore dhe nuk lë të kuptohet që ka me të vertetë monopole në një magnet. Nëse shpërndarja e poleve magnetike është e njohur, atëhere modeli i poleve jep fushen magnetike '''H'''. Jashtë magnetit, fusha '''B''' është proporconiale me atë '''H''' ndërsa brenda magnetizimi i duhet shtuar '''H'''-së. Një zgjatim i kësaj metode lejon që ngarkesat e brendshme magnetike të përdoren në teorinë e ferromagnetizmit. Një model tjetër është modeli Ampère ku i gjithë magnetizimi si dukuri krijohet për shkak të një efekti mikroskopik, ose atomik, të rrymave rrethore të lidhura, të njohura edhe si "rryma Ampèriane" përgjatë materialit. Për një magnet shufër cilindrik të magnetizuar në mënyrë uniformë, efekti i rrjetës së rrymave mikroskopike të lidhura është që ta bëjnë magnetin të sillet sikur të kishte një fletë makroskopike rrymash elektrike duke valëzuar përreth sipërfaqes me drejtim të rrymës drejt boshteve të cilindrit.<ref>{{cite book|author=Zachariah Allen|url=http://books.google.com/books?id=EpUIAAAAIAAJ&pg=PA252|title=Philosophy of the Mechanics of Nature, and the Source and Modes of Action of Natural Motive-Power|publisher=D. Appleton and Company|year=1852|page=252|language=en}}</ref> Rrymat mikroskopike në atome brenda materialeve zakonisht asnjëanësohen nga rrymat në atomet fqinje kështu që vetëm sipërfaqja jep një kontribut në krijimin e rrjetës. Heqja e shtresave të sipërme të një magneti nuk do shkatërronte fushën e tij magnetike por vetem do linte një sipërfaqe të re rrymash të paasnjëansuara nga rrymat rrethore përgjatë materialit.<ref>{{cite book|author=Wayne M. Saslow|url=http://books.google.com/books?id=4liwlxqt9NIC&pg=PA426|title=Electricity, Magnetism, and Light|publisher=Academic Press|year=2002|isbn=978-0-12-619455-5|edition=3rd|page=426|language=en}}</ref>Drejtimi i rrymës tregohet nga [[rregulli i dorës së djathtë]]. ===Emërtimet e poleve=== Poli verior i një magneti është ai pol i cili, kur magneti është pezull në gjendje të lire, tregon drejt Polit magnetik verior të [[Toka|Tokës]] që gjendet në Arktik (polet magnetike dhe ato gjeografike nuk përputhen). Meqë polet e kundërta (veri dhe jug) tërhiqen, poli magnetik verior i Tokës është në fakt poli ''jugor'' i fushës magnetike të Tokës.<ref>{{cite book|author=Raymond A Serway|url=http://books.google.com/books?id=8n4NCyRgUMEC&pg=PA493|title=Essentials of college physics|author2=Chris Vuille|publisher=Cengage Learning|year=2006|isbn=0-495-10619-4|location=USA|page=493|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Emiliani|first=Cesare|url=http://books.google.com/books?id=MfAGpVq8gpQC&pg=PA228|title=Planet Earth: Cosmology, Geology, and the Evolution of Life and Environment|publisher=Cambridge University Press|year=1992|isbn=0-521-40949-7|location=UK|page=228|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last=Manners|first=Joy|url=http://books.google.com/books?id=vJyqbRPsXYQC&pg=PA148|title=Static Fields and Potentials|publisher=CRC Press|year=2000|isbn=0-7503-0718-8|location=USA|page=148|language=en}}</ref><ref name="Hyperphysics">{{cite web|last=Nave|first=Carl R.|year=2010|title=Bar Magnet|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/hframe.html|accessdate=2011-04-10|work=Hyperphysics|publisher=Dept. of Physics and Astronomy, Georgia State Univ.|language=en}}</ref> Për prakticitet, për të treguar se kush pol i magnetit është veriori dhe kush jugori, nuk është domosdoshmërisht i nevojshëm përdorimi i fushës magnetike të Tokës. Për shembull, një metodë do ishte ta krahasoje atë me një elektromagnet, polet e të cilit mund të identifikohen me rregullin e dorës së djathtë. Vijat e fushës magnetike të një magneti konsiderohen, "me marrëveshje", të dala nga poli magnetik verior dhe të futura në polin magnetik jugor.<ref name="Hyperphysics" /> ===Materialet magnetike=== Termi ''magnet'' zakonisht rezervohet për objektet që prodhojnë fushën e tyre të vazhdueshme magnetike edhe në mungese të një fushe magnetike të aplikuar. Vetëm grupe të veçantë materialesh mund ta bëjnë këtë. Shumica e materialeve, në fakt, prodhojnë fushë magnetike si përgjigje kundër një fushe magnetike të aplikuar - një fenomen i njohur si magnetizim. Ka disa lloje magnetizimesh dhe të gjitha llojet e materialeve shfaqin të paktën njërin prej tyre. Sjellja magnetike e përgjithshme e një materiali mund të ndryshojë shumë duke u varur nga struktura e materialit, sidomos nga [[Konfigurimi elektronik|konfigurimi i tij elektronik]]. Disa lloje sjelljesh magnetike janë vështruar në materiale të ndryshme, duke përfshirë: *[[Materialet ferromagnetike]] dhe ferrimagnetike janë ato që zakonisht mendohen si magnetike. Ato tërhiqen nga një magnet mjaft fortë sa që tërheqja mund të ndihet. Këto materiale janë të vetmit që e mbajnë magnetizmin dhe bëhen magnetë. Një shembull i zakonshëm është magneti i frigoriferit. Materialet ferromagnetike, të cilat përfshijnë ferritet dhe magnetitin, si materialin më shumë të përdorur magnetik i cili gjendet në natyrë, të cilët janë të ngjashëm por më të dobët se materialet ferromagnetikë. Ndryshimi mes materialeve ferro- dhe ferrimagnetikë lidhet me strukturën e tyre mikroskopike. *[[Materialet paramagnetike]], si [[platini]], [[alumini]] dhe [[oksigjeni]] tërhiqen në mënyrë shumë të dobët nga polet e një magneti. Kjo tërheqje është qindra mijëra herë më e dobët se sa ajo e materialeve ferromagnetike, kështu që mund të zbulohet vetëm duke përdorur instrumenta të ndjeshëm ose magnetë shume të fortë. [[Ferrofluidët magnetikë]], megjithëse janë të përbërë nga thërmija të vogla ferromagnetike të cilat qendrojnë pezull në një lëng, konsiderohen ndonjëherë si paramagnetikë meqë ato nuk mund të magnetizohen. *[[Materialet diamagnetike|Materialet dimagnetike]], materiale që shtyhen nga të dy polet. Krahasuar me substancat paramagnetike dhe ferromagnetike, substancat dimagnetike, si [[karboni]], [[bakri]], [[uji]] dhe [[plastika]], janë akoma më të dobëta në shtyrjen e një magneti. Depërtueshmëria e një materiali dimagnetik është më e vogel se depërtueshmëria e [[vakumi]]t. Të gjitha substancat që nuk zotërojnë një nga llojet e tjera të magnetizmit janë dimagnetike. Megjithëse forca e një objekti dimagnetik në një magnet të zakonshëm është shumë e dobët për tu ndjerë, duke përdorur [[magnetët superpërçues|magnetë superpërçues]] shumë të fortë, objektet dimagnetike si copat e [[Plumbi (element kimik)|plumbit]] dhe madje dhe [[miu|minjtë]]<ref>[http://www.livescience.com/animals/090909-mouse-levitation.html Mice levitated in NASA lab]. Livescience.com (2009-09-09). Retrieved on 2011-10-08.</ref> mund të ngrihen në ajër. [[Superpërcjellshmëria|Superpërcjellësit]] i largojnë fushat magnetike nga pjesa e brendshme e tyre dhe janë dimagnetikë të fuqishëm. Ka dhe lloje të tjerë magnetizimesh si [[xhami rrotullues]], [[superparamagnetizimi]], [[superdiamagnetizimi|superdimagnetizimi]] dhe [[metamagnetizimi]]. ==Përdorimet e zakonshme== [[Skeda:Kaseta magnetofonowa ubt.jpeg|parapamje|djathtas|Kasetë audio me shirit magnetik]] *Mjete magnetike të regjistrimit: [[Videokaseta]]t përmbajnë një [[shiriti magnetik|shirit magnetik]]. Informacioni që përbën videon dhe zërin është shkruar në shiritin magnetik të kasetës. [[Kasetat e audios]] gjithashtu përmbajnë një shirit magnetik. Në mënyrë të ngjashme, në [[kompjuteri|kompjutera]], [[disketa]]t dhe [[Hard disk|disqet e ngurta]] të dhënat e tyre rregjistrohen në një shirit me një veshje të hollë magnetike. *Kartat e kreditit, debitit dhe ATM: Të gjitha këto karta kanë një shirit magnetikë në njërën anë. Ky shirit përmban informacionin për të kontaktuar me institutcionin financiar të individit dhe për tu lidhur me llogarinë e tyre.<ref>{{cite web|url=http://money.howstuffworks.com/personal-finance/debt-management/credit-card2.htm|title=The stripe on a credit card|work=How Stuff Works|language=en|accessdate=14 korrik 2011}}</ref> *Modelet e vjetra të [[Televizori|televizorëve]] dhe [[monitori|monitorët e kompjuterave]]: Televizorët dhe ekranët e kompjuterave përmbajnë një [[tub katodik]], që vë në punë një elektromagnet për të udhëhequr [[elektronet]] drejt ekranit.<ref>{{cite web|url=http://www.magnet.fsu.edu/education/tutorials/java/cathoderaytube/index.html|title=Electromagnetic deflection in a cathode ray tube, I|work=National High Magnetic Field Laboratory|language=en|accessdate=11 korrik 2011|archive-date=3 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403021037/http://www.magnet.fsu.edu/education/tutorials/java/cathoderaytube/index.html|url-status=dead}}</ref> *Altoparlantët dhe mikrofonat: Shumica e altoparlantëve vënë në punë një magnet të përhershëm dhe një bobinë me rrymë për të kthyer energjinë elektrike (sinjalin) në energji mekanike (lëvizje që krijon tingullin). Bobina është rrotulluar rreth një bërthame të lidhur me konin e boksit dhe transporton sinjalin si rrymë të ndryshueshme që ndërvepron me fushën e magnetit të përhershëm. Bobina e zërit ndjen një forcë magnetike dhe në përgjigje lëviz konin dhe vë në presion ajrin përreth duke krijuar kështu zërin. [[Mikrofoni|Mikrofonat]] dinamikë punojnë me të njëjtin koncept por në krah të kundërt. Një mikrofon ka një diafragmë ose një membranë të lidhur me bobinën e telit. Bobina qëndron brenda një magneti te bërë posaçërisht për të. Kur zëri vibron membranën, bobina vibron gjithashtu. Gjatë kohës që bobina lëviz përmes fushës magnetike, një tension induktohet përmes bobinës. Ky tension lëshon një rrymë në tel që është karakteristikë e zërit origjinal. *[[Kitaret elektrike]] përdorin "kamionçina" magnetike për ta transformuar vibrimin e telave të kitares në rrymë elektrike që më vonë të mund të [[amplifikim|amplifikohet]]. Kjo gjë është e ndryshme nga parimi pas altoparlantëve dhe mikrofonëve dinamikë sepse vibrimet ndjehen direkt nga magneti, pra diafragma (membrana) nuk përfshihet. [[Organoja Hammond]] përdorte një parim të ngjashëm duke përdorur "rrota tonesh" në vënd të telave. *[[Mjekësi]]: Spitalet përdorin [[skanerat me rezonancë magnetike]] për të dalluar problemet në organet e një pacienti pa pasur nevojë për ndërhyrje kirurgjikale. *[[Kimi]]: Kimistët përdorin [[rezonanca magnetike bërthamore|rezonancën magnetike bërthamore]] për të karakterizuar [[përbërjet e sintetizuara]]. *Mandrinat përdoren në fushën e metalurgjisë për të mbajtur objekte. Magnetet përdoren gjithashtu edhe në lloje të tjera të pajisjeve të shtrëngimit, si baza magnetike, kapësja magnetike dhe magneti i frigoriferit. *[[Busulla]]t: Një busull është e përbërë nga një gjilpërë e magnetizuar e lirë për ta drejtuar veten me një fushë magnetike, zakonisht me fushën magnetike të [[Toka|Tokës]]. *[[Art]]: [[Fleta vinili magnetike]] mund t'i ngjiten pikturave, fotografive dhe objekteve të tjera zbukuruese duke i lejuar ata që të ngjiten në dyert e frigoriferëve ose në sipërfaqe të tjera metalike. Objekte ose bojëra mund të aplikohen direkt në siperfaqen e magnetit për të krijuar [[kolazhe]] arti.Tabela metailke magnetike, shirita, [[Dera|dyer]], [[soba me mikrovale|soba me mikrovalë]], [[lavastovilja|lavastovilje]], [[makina]], shufra metalike, dhe çdo sipërfaqe tjetër mund të përdoret për artin me vinil magnetik. *Projekte shkollore: Shumë tema bazohen te magnetet, duke përfshirë shtyrjen e telave me rrymë, efektin e temperaturës dhe motorrët me magnetë. *[[Industria e lodrave]]: Për shkak të aftësisë së tyre për të kundërshtuar forcën e gravitetit në largësi të vogla magnetët zakonisht përdoren në lodrat e fëmijëve si për shembull në [[Magnet Space Wheel]] dhe [[Levitron]]. *Magnetët e frigoriferit përdoren për të zbukuruar kuzhinën, si suvenir ose thjesht për të mbajtur një shënim ose foto në derën e frigoriferit. *Magnetet mund të përdoren për të bërë bizhuteri. Varëset dhe byzlykët mund të kenë një kapëse magnetike ose mund të ndërtohen tërësisht nga seri magnetësh të lidhur dhe rruazash hekuri. *Magnetët mund të mbledhin materiale magnetike (gozhdë hekuri, kapëse, kapëse letre) të cilat janë tepër të vogla, të vështira për t'u arritur ose tepër të holla për gishtat për ti kapur. Disa kaçavida janë të magnetizuara për këtë qëllim. *Magnetët mund të përdoren në operacione të skrapit ose rikuperimit për të ndarë metalet magnetike (hekur, kobalt dhe nikel) nga ato jomagnetike (alumin, aliazhe pa hekur, etj.). E njëjta ide mund të përdoret në një të ashtëquajtur "test magneti", në të cilin shasia e një makine kontrollohet me një magnet për të dalluar zonat të cilat riparohen me lesh xhami ose stuko plastike. *Maglev është një formë e transportit i cili mban pezull, drejton dhe shtyn veturat (sidomos trenat) me anë të forcës elektromagnetike. Eliminimi i fërkimit rrotullues rrit efikasitetin. Shpejtësia maksimale e regjistruar e një treni maglev është 581 kilometra në orë. *Magnetet mund të shërbejnë si pajisje në rast dështimi për disa lidhje kabllosh. Për shembull, kabllot e rrymës te disa laptopa janë magnetike për të parandaluar dëmtimin e papritur të portës kur pengohemi te ta. == Siguria dhe problemet mjekësore == Meqënëse indet njerëzore kanë një ndjeshmëri të ulët ndaj fushave magnetike statike, ka pak prova shkencore të cilat tregojnë efekte mbi shëndetin lidhur me qëndrimin në prani të fushave statike. Fushat magnetike dinamike mund të jenë një çështje më vete. Lidhjet reciproke mes rrezatimit elektromagnetik dhe shkallës së kancerit janë marrë si të mirëqena për shkak të lidhjes reciproke demografike. Nëse një trup i huaj ferromagnetik është i pranishëm në indet njerëzore, një fushë magnetike e jashtme e cila bashkëvepron me të mund të paraqesë një rrezik serioz të sigurisë. Një lloj tjetër i tërthortë i rrezikut shëndetësor nga magnetet ekziston dhe përfshin stimuluesit kardiak. Nëse një stimulues kardiak është futur në kraharorin e pacientit (zakonisht për qëllim monitorimin dhe rregullimin e zemrës për rrahje të qendrueshme të nxitura nga elektriciteti), kujdes duhet patur për ta mbajtur atë larg fushave magnetike. Për këtë arsye kjo pajisje e instaluar nuk mund të testohet me përdorimin e pajisjes së imazherisë me rezonancë magnetike. Fëmijët ndonjëherë kapërcejnë magnete të vegjël nga lodrat dhe kjo mund të jetë e rrezikshme nëse dy ose më shumë magnete janë gëlltitur pasi magnetet mund të dëmtojnë ose shpojnë indet e brendshme. Pajisjet me rezonancë magnetike (p.sh. MRI) prodhojnë fusha magnetike jashtëzakonisht të forta prandaj dhomat që synohen për të mbajtur ato nuk përmbajnë materiale ferromagnetike. Sjellja e materialeve metalike (siç janë bombolat e oksigjenit) në këtë dhomë krijon rrezik të rënd sigurie pasi këto objekte mund të tërhiqen fuqishëm nga fushat magnetike intensive. ==Magnetizimi i materialeve ferromagnetike== Materialet ferromagnetike mund të magnetizohen në mënyrat e mëposhtme: *Duke e ngrohur materialin mbi [[temperaturën e tij Kyri]] dhe duke e lejuar të ftohet në një fushë magnetike ndërkohë që rrihet me çekiç. Kjo është mënyra më efektive dhe është e ngjashme me proceset industriale që përdoren për të krijuar magnete të përhershëm. *Duke e vendosur objektin në një fushë të jashtme magnetike do të bëhet e mundur që objekti të mbajë disa veti magnetike edhe pas heqjes së fushës. Dridhja e objektit ka treguar që mund ta rrisë këtë efekt. Materiale të ndryshme ferromagnetike që rradhiten me fushën magnetike të Tokës dhe që i nënshtrohen dridhjeve kanë treguar marrje domethënëse të aftësive magnetike. Po ashtu, goditja me çekiç e një gozhde e cila mbahet me anë të gishtave në drejtimin veri-jug do ta magnetizojë përkohësisht atë. *Fërkimi: Një magnet ekzistues lëvizet nga njëri skaj i objektit në tjetrin (metoda e ''një prekjeje të vetme'') ose dy magnete lëvizen në drejtim të jashtëm nga qendra e një trupi të tretë (metoda e ''dy prekjeve''). *Rryma elektrike: Fusha magnetike e prodhuar nga një rryne elektrike që kalon përmes një bobine mund të bëjë rreshtimin e vijave të fushës. Kur të gjitha vijat e fushës të jenë rreshtuar, rritja e rrymës nuk mund të çojë në rritjen e magnetizimit. == Çmagnetizimi i ferromagnetikëve == Ferromagnetikët mund të çmagnetizohen në mënyrat e mëposhtme: *Ngrohja e magnetit përtej temperaturës së tij Kyri. Lëvizjet molekulare shkatërrojnë rradhitjen e vijave të fushës. Kjo gjë gjithmonë e heq të gjithë magnetizimin. *Duke e vënë magnetin në një fushë magnetike të alternueshme me intensitet mbi fortësinë e materialit dhe pastaj ose te nxirret dhe futet vazhdimisht magneti ose të ulet ngadalë fusha magnetike drejt zeros. Ky është parimi i përdorur nga çmagnetizuesit tregtar për të çmagnetizuar mjetet, për të fshirë kartat e kreditit, hard disqet dhe heqja e fushës magnetike të mbetur në bobina për të çmagnetizuar tubat katodik. *Pak çmagnetizim os magnetizim i kundërt mund të ndodhë nëse një pjesë e magnetit i nënshtrohet një fushe të kundërt mbi fortësinë magnetike të materialit magnetik. *Çmagnetizimi ndodh në mënyrë të njëtrajtshme nëse magneti i nënshtrohet fushave ciklike të mjaftueshme për të lëvizur magnetin nga pjesa vijëdrejtë e kuadratit të dytë të lakores B-H të materialit magnetik (lakorja e çmagnetizimit). *Goditja ose luhatja: shqetësimi mekanik tenton të rastësojë vijat e fushës magnetike dhe të ulë magnetizimin e një objekti por mund të shkaktojë dëme të papranueshme. ==Llojet e magnetëve të përhershëm== ===Elementët magnetik metalik=== Shumë materiale kanë spin elektronesh të paçiftëzuara dhe shumica e këtyre materialeve janë paramagnetikë. Kur spinet ndërveprojnë me njëri tjetrin në një mënyrë të tillë që të dy të rradhiten në mënyrë spontane, materialet quhen ferromagnetikë (ose thjeshtë magnetë, siç njihen në gjuhën e përditshme). Për shkak të mënyrës se si struktura e rregullt kristalore shkakton spinet që të bashkëveprojnë, disa materiale janë ferromagnetikë kur zbulohen në gjendjen natyrale, si minerale. Ata përfshijnë mineralin e hekurit (magnetit), kobaltin dhe nikelin, si dhe disa materiale të rralla si gadoliniumi dhe disprosiumi (në temperaturë të ulët). Ferromagnetë të tillë natyror janë përdorur në eksperimentet e para me magnetizimin. Që nga ajo kohë, teknologjia e ka zgjeruar disponueshmërinë e materialeve magentike të cilat përfshijnë edhe produkt të bëra nga dora e njeriut të cilat, gjithsesi, bazohen në elementet magnetik natyror. === Përbërjet === Magnetët qeramikë dhe ferritë bëhen nga një përbërje e sintetizuar e tallashit të [[oksidi i hekurit|oksidit të hekurit]] dhe qeramika e [[karbonati i bariumit|karbonatit të bariumit]]/[[karbonati i strontiumit|strontiumit]]. Duke pasur parasysh çmimin e ulët të materialeve dhe të metodave fabrikuese, magnetë të lirë të formave të ndryshme mund të prodhohen lehtësisht. Magnetët e prodhuar në këtë mënyrë nuk ndryshken por janë lehtësisht te thyeshëm dhe duhen trajtuar si qeramikat e tjera.<ref>{{cite book|author1=George Stuart Brady|url=http://books.google.com/books?id=vIhvSQLhhMEC&pg=PA577|title=Materials Handbook: An Encyclopedia for Managers|author2=Henry R. Clauser & John A. Vaccari|publisher=McGraw-Hill Professional|year=2002|isbn=0-07-136076-X|page=577|language=en}}</ref> [[Skeda:CowMagnet.jpg|parapamje|djathtas|Magnet alniko i përdorur tek lopët për të kapur objektet metalike që mund të gëlltiten pa vetëdije]]Magnetët AlNiCo bëhen duke derdhur ose presuar një kombinim alumini, nikeli dhe kobalti me hekur dhe sasi të vogla të elementëve të tjerë të shtuar për të fuqizuar veçoritë magnetike. Presimi ofron karakteristika mekanike superiore ndërsa derdhja paraqet fusha magnetike më të forta dhe për projektimin e formave të ndërlikuara. Magnetët AlNiCo i rezistojnë gërryerjes dhe kanë veti fizike më të mira se ferritet por jo aq të mira sa një metal. Magnetët e kallëpëzuar janë një bashkim i rrëshirave të ndryshme dhe pluhurave magnetikë duke bërë të mundur krijimin e formave komplekse me anë të kallëpave. Vetitë fizike dhe magnetike të produktit varen nga lënda e parë por zakonisht kanë një fuqi të ulët magnetike dhe i ngjajnë plastikës dhe vetive të saj fizike. === Magnetët e përkulshëm === Magnetët e përkulshëm janë të përbërë nga një përbërje ferromagnetike me fortësi magnetike të lartë e përzier me një polimer lidhës rrëshinor. Ata nxirren si një fletë e cila kalohet nëpërmjet një linje me magnet të fuqishëm të përhershëm cilindrikë. Këta magnetë rradhiten në rafte me pole të alternuara në një bosht. Kjo e ngulit fletën plastike në formatin e një vije të alternuar. Asnjë elektromagnetizëm nuk përdoret për të krijuar magnetet. Largesa nga poli në pol është në rendin 5 mm, por ndryshon me prodhuesit. Këta magnetë kanë forcë magnetike më të ulët por mund të jenë shumë të përkulshëm, varet nga lidhësi i përdorur. Për përbërjet magnetike (p.sh. Nd₂Fe₁₄B) të cilat janë të cënueshme nga gërryerja e kufirit të grimcave ai jep mbrojtje shtesë. === Magnetët me metale të rralla tokësore === [[Skeda:The Effects of Magnetism.JPG|parapamje|djathtas|Dy magnetë ovalë me metale të rralla tokësore të perdorur si lodra.]] Elementët e rrallë tokësorë ([[lantanoidëd]]) kanë një shtresë f elektronesh pjesërisht të mbushur (e cila mund të mbajë deri në 14 elektrone). Spinet e këtyre elektroneve mund të rradhiten duke rezultuar në fusha shumë të forta magnetike. Për këtë arsye këto elementë përdoren në magnetë me fuqi të madhe ku çmimi i lartë nuk përbën një problem të madh. Llojet më të zakonshme të magnetëve me metale tokësore janë magnetët [[samarium]]-[[kobalt]] dhe [[neodimium]]-[[hekur]]-[[boron|bor]]. === Magnetët me një molekulë (SMM) dhe magnetët me një zinxhir (SCM) === Në vitet 1990 u zbulua që disa molekula të cilat përmbanin jone paramagnetike ishin të afta të ruanin një moment magnetik në temperatura shumë të ulëta. Këta janë shumë të ndryshëm nga magnetët tradicional të cilët ruajnë informacionin në nivelin e vijave të fushës dhe teorikisht mund të ofrojnë një mjedis ruajtjeje shumë herë më të dendur sesa ato me magnete tradicionalë. Në këtë drejtim hulumtime rreth SMM njështresore janë duke u zhvilluar. Shkurtimisht, dy karakteristikat kryesore të SMM-ve janë: # një vlerë e madhe e spinit të gjendjes bazë (''S''), e cila ofrohet nga çiftëzimi ferromagnetik i qendrave të metaleve paramagnetike # një vlerë negative e anizotropisë të ndarjes zero të fushës (''D'') Shumica e SMM-ve përmbajnë mangan por mund të gjenden edhe me grumbuj vanadi, hekuri, nikeli dhe kobalti. Kohët e fundit është zbuluar se disa sisteme zinxhirë mund të shfaqin një magnetizim i cili qendron i njëjtë përperiudha të gjata kohore në temperatura të larta. Këto sisteme janë quajtur magnete me një zinxhir. === Magnetët me nanostruktura === Disa materiale me nanostruktura shfaqin valë magnetike të quajtura [[mangona]] të cilat bashkohen në një gjendje bazë të përbashkët të ngjashme me atë të [[Kondensatori Bose-Einstein|Kondensatorit Bose-Einstein]].<ref>{{cite web|title=Nanomagnets Bend The Rules|url=http://www.spacedaily.com/news/nanotech-05zm.html|accessdate=14 nëntor 2005|language=en|archive-date=7 dhjetor 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20051207122211/http://www.spacedaily.com/news/nanotech-05zm.html|url-status=dead}}</ref><!--{{cite web|title=Nanomagnets bend the rules|url=http://physorg.com/news3784.html|dateformat=mdy|accessdate=14 nëntor 2005}}--><ref>{{cite journal|author=Della Torre, E.|last2=Bennett|first2=L.|last3=Watson|first3=R.|author8=E. Della Torre, L.H. Bennett, and R.E. Watson|year=2005|title=Extension of the Bloch T^3/2 Law to Magnetic Nanostructures: Bose-Einstein Condensation|journal=[[Physical Review Letters]]|language=en|volume=94|issue=14|page=147210|bibcode=2005PhRvL..94n7210D|doi=10.1103/PhysRevLett.94.147210}}</ref> ===Çmimet=== Magnetët e përhershëm më të lirë për momentin janë ato qeramikë dhe fleksibël por po këto janë dhe llojet më të dobëta. Magnetët nga ferritet janë shumica me buxhet të ulët meqë bëhen prej materialeve të para: oksid hekuri dhe karbonat Ba ose Sr. Sidoqoftë një magnet i ri i lirë, aliazhi Mn-Al është krijuar dhe tani po dominon tregun e magnetëve me buxhet të ulët. Ai ka një ngopje më të madhe me magnetizim se magnetet e bërë nga ferritet. Ai gjithashtu ka koefiçentë më të favorshëm, edhe pse mund të jetë i paqendrueshëm termikisht. Magnetët me neodimium-hekur-bor janë nga më të fuqishmit. Këto kushtojnë më shumë sesa materialet e tjera magnetike por duke pasur parasysh fushën e tyre magnetike mund të themi se janë nga më të vegjëlit dhe më të lirët.<ref>[http://www.magnetsales.com/Design/FAQs_frames/FAQs_3.htm#howrated Frequently Asked Questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312192829/http://www.magnetsales.com/Design/FAQs_frames/FAQs_3.htm#howrated |date=12 mars 2008 }}. Magnet sales. Retrieved on 2011-10-08.</ref> ===Temperatura=== Ndjeshmëria e temperaturës varion por kur një magnet ngrohet në temperaturën e tij të njohur si "pika Kyri", ai e humb të gjithë magnetizmin e tij dhe nuk e fiton edhe nëse ftohet përseri poshte asaj temperature. Sidoqoftë magnetët mund të rimagnetizohen po të dëshirohet. Disa magnetë janë të brishtë dhe mund të krisen në temperatura të larta. Temperatura maksimale e përdorshme për magnetët AlNiCo është mbi 540 [[°C]] (1,000 [[°F]]), rreth 300&nbsp;°C (570&nbsp;°F) për ferritet dhe SmCo, rreth 140&nbsp;°C (280&nbsp;°F) për magnetët neodimium-hekur-bor dhe më e ulët për qeramikët dhe ato të përkulshëm. Numrat ekzaktë sidoqoftë variojnë nga lloji i materialeve të përdorura. ==Elektromagnetët== Një [[elektromagneti|elektromagnet]], në formën e tij më të thjeshtë është, një tel i mbledhur në disa rrathë të vegjël të njohur si spira. Kur rryma elektrike kalon përmes telit krijohet një fushë magnetike. Kjo fushë është e përqëndruar afër (dhe sidomos brenda) bobinës dhe vijat e saj janë shumë të ngjashme me ato të një magneti. Orientimi i magnetit përcaktohet nga rregulli i dorës së djathtë. Momenti magnetik dhe fusha magnetike e elektromagnetit janë në përpjestim të drejtë me numrin e spirave të telit, me prerjen tërthore të secilës spirë dhe me rrymën që po kalon nëpërmjet telit.<ref>{{cite book|last=Ruskell‬|first=‪Todd‬|url=https://archive.org/details/studyguidetoacco0002tipl|title=Physics for Scientists and Engineers‬|last2=Tipler‬|first2=‪Paul A. ‬|last3=Mosca‬|first3=‪Gene‬|date=13 prill 2007|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=1-4292-0410-9|edition=6‬|language=en}}</ref> Nëse bobina e telit është e rrotulluar rreth një materiali pa aftësi të veçanta magnetike (p.sh. [[kartoni]]), ajo do të krijojë një fushë shumë të dobët magnetike. Por, nëse materiali është ferromagnetik i butë, si një gozhdë hekuri, atëherë fusha e prodhuar do të rezultojë në një fushë disa qindra ose mijëra herë më të fuqishme se sa në rastin e kartonit. Përdorimet për elektromagnetët përfshijnë përshpejtuesit e grimcave, motorrët elektrikë, vinçat e përdorur në pikat e grumbullimit të skrapit dhe makineritë me rezonancë magnetike. Disa zbatime përfshijnë konfigurimet e më shumë se një dipoli magnetik të thjeshtë, për shembull magnetet katër-polësh dhe gjashtë-polësh përdoren për të fokusuar rrezet e grimcave. ==Njësitë dhe llogaritjet== Për shumë zbatime inxhinierike përdoren më shpesh njësitë [[MKS]] ose [[SI]]. Në fizikë zakonisht përdoren dy lloje të tjera njesish: ato [[Njesite Gausiane|Gausiane]] dhe [[CGS-EMU]]. Në të gjitha njesitë është e volitshme të përdoren dy lloje fushash magnetike, '''B''' dhe '''H''' si dhe magnetizimi '''M''' i përcaktuar si momenti magnetik për njësi vëllimi. # Induksioni i fushës magnetike '''B''' jepet në SI me njësinë tesla (T). '''B'''-ja është fusha magnetike, luhatja kohore e së cilës krijon, në bazë të [[Ligji i Faradeit|ligjit të Faradeit]], rryma elektrike qarkulluese. '''B'''-ja gjithashtu prodhon një forcë devijuese për grimcat e ngarkuara (si në tubat katodik të televizorëve). Tesla është ekuivalente me fluksin magnetik (në [[ueber]]) për njësi sipërfaqeje (në [[metra katror]]) duke i dhënë '''B'''-së njesinë e dendësisë të fluksit. Në CGS njësia e '''B'''-së është [[gausi]] (G). Një tesla është e barabartë me 10⁴&nbsp;G. # Fusha magnetike '''H''' jepet në SI me njësi [[spira Amperësh]] për metra (spira A/m). ''Spirat'' shfaqen për shkak se kur '''H'''-ja prodhohet nga një tel me rrymë, vlera e saj është në përpjestim të drejtë me numrin e spirave të atij teli. Në CGS, njësia e '''H'''-së është [[oersted]] (Oe). Një spirë A/m është e barabartë me 4π×10⁻³ Oe. # Magnetizimi '''M''' jepet në SI me njësi amperësh për metër ('''A/m'''). Në CGS, njësia e '''M''' është [[oersted]] (Oe). Një A/m është i barabartë me 10⁻³&nbsp;emu/cm³. Një magnet i mirë i përhershëm mund të ketë një magnetizim deri në disa miliona amperë për metër. # Në SI kemi funksionin '''B'''&nbsp;= ''μ''₀('''H'''&nbsp;+&nbsp;'''M''') ku ''μ''₀ është depërtueshmëria e hapësirës e cila është e barabartë me 4π×10⁻⁷&nbsp;T•m/A. Në CGS funksioni shkruhet '''B'''&nbsp;= '''H'''&nbsp;+&nbsp;4π'''M''' (Përafërsimi i poleve jep ''μ''₀'''H''' në SI.) Shprehja ''μ''₀'''M''' në SI atëherë duhet të plotësojë ''μ''₀'''H''' në mënyrë që të japë fushën e saktë brenda '''B'''-së, magnetit. Më pas do të jetë komfort fushës '''B''' të llogaritur duke përdorur rryma Ampèriane. Materialet që nuk janë magnetë të përhershëm zakonisht i binden në SI funksionit '''M'''&nbsp;= ''χ'''''H''' ku ''χ'' është ndjeshmëria magnetike. Një pjesë e madhe e materialeve jo magnetike kanë një ''χ'' relativisht të vogël (një e milionta) por magnetët e butë mund të kenë një ''χ'' që shkon deri në disa qindra ose mijëra. Për materialet që i binden funksionit '''M'''&nbsp;= ''χ'''''H''' ne gjithashtu mund të shkruajmë '''B'''&nbsp;= ''μ''₀(1&nbsp;+&nbsp;''χ'')'''H'''&nbsp;= ''μ''₀''μ''_r'''H'''&nbsp;= ''μ'''''H''' ku ''μ''_r&nbsp;= 1&nbsp;+&nbsp;''χ'' ku ''χ'' është depërtueshmëria relative dhe μ&nbsp;=μ₀μ_r është depërtueshmëria magnetike. Në CGS, '''M'''&nbsp;= ''χ'''''H''' por ''χ''_SI&nbsp;= 4''πχ''_CGS dhe μ&nbsp;=&nbsp;μ_r. Kujdes: Meqë nuk ka mjaftueshëm simbole romake dhe greke, nuk ka një simbol të pranuar gjërësisht për fuqinë e poleve magnetike dhe momentit magnetik. Simboli ''m'' është përdorur edhe për fuqine e polit (njësia A•m ku këtu m-ja tregon metra) dhe për momentin magnetik (njesia A•m²). Simboli ''μ'' është përdorur në disa tekste për depërtueshmërinë magnetike dhe në disa të tjera për momentin magnetik. Këtu do të përdorim ''μ'' për depërtueshmërinë magnetike dhe ''m'' për momentin magnetik. Për fuqinë e poleve do të përdorim ''q_m''. Për një prerje tërthore ''A'' të një magneti shufër me një magnetizim uniformë ''M'' përgjatë boshteve të tij, fuqia magnetike jepet ''q_m'' = ''MA'' kështu që ''M-ja'' mund të mendohet si fuqia e poleve për njësi sipërfaqeje. ===Fushat e një magneti=== Në largësi të mëdha nga magneti, fusha magnetike e krijuar nga ai është pothuajse gjithmonë e përshkruar nga një fushë dipoli e karakterizuar nga momenti magnetik total i tij. Kjo mbetet e vërtetë pavarësisht formës së magnetit për aq kohë sa momenti magnetik nuk është zero. Një karakteristikë e një fushe dipoli është që, fuqia e fushës ulet në përpjestim të zhdrejtë me kubin e distancës nga qendra e magnetit. Afër magnetit, fusha magnetike bëhet më e ndërlikuar dhe më e varuar nga forma dhe magnetizimi i një magneti. Formalisht fusha mund të shprehet si një zgjerim multipol: Një fushë dipoli plus një fushë katërpoli plus një fushë oktopoli, etj. Në afërsi të mëdha, shumë fusha të ndryshme janë të mundshme. Për shembull, për një shufër të gjatë e të hollë magnetike me polin verior të sajin në njërin skaj dhe jugorin në skajin tjetër, fusha magnetike afër secilit pol ulet në përpjestim të zhdrejtë me katrorin e distancës nga ai pol. ===Llogaritja e forcës magnetike=== ====Forca tërheqëse e një magneti==== Forca e një magneti të dhënë, ndonjëherë jepet me ''forcën e tij tërheqëse'', aftësinë e tij për të lëvizur (shtyrë/tërhequr) objektet e tjera. Forca tërheqëse e ushtruar nga një elektromagnet ose një magnet i përhershëm tek "hendeku i ajrit" (p.sh. pika ku mbaron magneti) jepet nga [[ekuacioni i Maksuellit]]:<ref>{{Cite book|last=Cardarelli|first=François|url=http://books.google.com/books?id=PvU-qbQJq7IC&pg=PA493&dq=magnet+%22pull+force%22&hl=en&sa=X&ei=42OuUNblGenLigLu0oHICQ&ved=0CGIQ6AEwDg#v=onepage&q=%22pull%20force%22&f=false|title=Materials Handbook: A Concise Desktop Reference|publisher=Springer|year=2008|isbn=9781846286681|page=493|language=en}}</ref> :<math>F={{B^2 A}\over{2 \mu_{0}}}</math>, Ku :''F'' është forca e shprehur në njuton :''A'' është prerja tërthore e një sipërfaqeje të polit në metra katrorë :''B'' është induksioni magnetik i ushtruar nga magneti Pra, nëse një magnet po vepron vertikalisht, ai mund të ngrejë një masë m në kg sipas ekuacionit:<ref name="Basic Relationships">{{cite web|title=Basic Relationships|url=http://geophysics.ou.edu/solid_earth/notes/mag_basic/mag_basic.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100709205321/http://geophysics.ou.edu/solid_earth/notes/mag_basic/mag_basic.html|archive-date=9 korrik 2010|accessdate=2009-10-19|publisher=Geophysics.ou.edu|language=en}}</ref> :<math>m={{B^2 A}\over{2 \mu_{0} g_{n}}}</math> ku g është nxitimi i rënies së lirë. ====Forca ndërmjet dy poleve magnetikë==== Forca ndërmjet dy poleve magnetikë jepet me ekuacionin:<ref name="Basic Relationships"/> :<math>F={{\mu q_{m1} q_{m2}}\over{4\pi r^2}}</math> ku ''F'' është forca e shprehur në njuton ''q''_''m''1 dhe ''q''_''m''2 janë madhësitë e poleve magnetike të shprehura në amper metër ''μ'' është depërtueshmëria elektromagnetike e ambientit ndërhyrës e shprehur në tesla metër për amper [[henri]] për metër ose njuton për amper katror ''r'' është laregesa e shprehur në metra. Përshkrimi i poleve është i nevojshëm për inxhinierët për të projektuar magnetë por magnetët e vërtetë kanë një shpërndarje polesh m të ndërlikuar se sa thjeshtë "një pol verior dhe një jugor". Prandaj zbatimi i idesë së polit nuk është i lehtë dhe në disa raste, zbatimi i një apo disa formulave të dhëna më poshtë do jetë më i dobishëm se formula më lartë. ====Forca ndërmjet dy sipërfaqeve të magnetizuara ''A''==== Forca mekanike ndërmjet dy sipërfaqeve të afërta të magnetizuara mund të llogaritet me ekuacionin e mëposhtëm. Ekuacioni është i vlefshëm vetëm në rastet ku efekti i fërkimit është i papërfillshëm dhe vëllimi i hendekut të ajrit është shumë herë më i vogël se sa ai i materialit të magnetizuar: <math>F=\frac{\mu_0 H^2 A}{2}=\frac{B^2A}{2\mu_0}</math>, ku: ''A'' është hapësira e secilës sipërfaqe, në m² ''H'' është fusha e tyre magnetizuese e shprehur në A/m ''μ₀'' është depërtueshmëria e hapësirës e cila është e barabartë me 4π×10⁻⁷&nbsp;T•m/A B është dendësia e fluksit e shprehur në T. ====Forca ndërmjet dy magnetëve shufra==== Forca ndërmjet dy magnetëve shufra, identikë, cilindrikë, të vënë njëri pas tjetrit jepet sipas ekuacionit <math>F \simeq \left[\frac {B_0^2 A^2 \left( L^2+R^2 \right)} {\pi\mu_0L^2}\right] \left[{\frac 1 {x^2}} + {\frac 1 {(x+2L)^2}} - {\frac 2 {(x+L)^2}} \right]</math> ku'':'' ''B₀'' është dendësia e fluksit magnetik shumë afër secilit pol i shprehur në T, ''A'' është sipërfaqja e secilit pol në m², ''L'' është gjatësia e secilit magnet e shprehur në metra, R është rrezja e secilit magnet e shprehur në metra ''z'' është distanca ndërmjet dy magnetëve e shprehur në metra. :<math>B_0 \,=\, \frac{\mu_0}{2}M</math> ka të bëjë me densitetin e fluksit në polin e magnetizimit të magnetit. Kujdes: të gjitha këto formula janë të bazuara në modelin e [[Gilbertit]] i cili është i përdorshëm në distanca relativisht të mëdha. Në modele të tjera (p.sh. në modelin e Ampèrit) përdoret një grup formulash më i ndërlikuar që ndonjëherë nuk mund të zgjidhet në mënyrë analitike. Në këto raste, duhet të përdoren metodat numerike. ====Forca ndërmjet dy magnetëve cilindrikë==== Per dy magnetë cilindrikë me rreze <math> R </math> dhe gjatësi <math> L </math> dhe me dipolin e tyre magnetik të rradhitur, forca mund të gjehet me afërsi të madhe (edhe për distanca të mëdha të <math> L </math>) :<math> F(x) = \frac{\pi\mu_0}{4} M^2 R^4 \left[\frac{1}{z^2} + \frac{1}{(z+2L)^2} - \frac{2}{(z + L)^2}\right] </math> ku <math>M</math> është magnetizimi i magnetëve dhe <math>z</math> është hendeku ndërmjet magnetëve. Në mospërputhje me pjesën e mesipërme, një matje e dendësisë të fluksit magnetik shumë pranë magnetit <math> B_0 </math> është e lidhur me <math>M</math> nga formula :<math> B_0 = \mu_0 M </math> Dipoli magnetik efektiv mund të shkruhet si :<math> m = M V </math> Ku <math>V</math> është vëllimi i magnetit. Për një cilindër, vëllimi është <math>V = \pi R^2 L</math>. Kur <math> L \ll z </math>. Përafërsimi i pikës së dipolit gjendet, :<math> F(x) = \frac{3\pi\mu_0}{2} M^2 R^4 L^2\frac{1}{z^4} = \frac{3\mu_0}{2\pi} M^2 V^2\frac{1}{z^4} = \frac{3\mu_0}{2\pi} m_1 m_2\frac{1}{z^4} </math> i cili përputhet me shprehjen e forcës ndërmjet dy dipoleve magnetikë. ==Shikoni edhe== {{Div col}} * [[Dipoli magnetik]] * [[Teorema e Ërnshaut]] * [[Fusha elektromagnetike]] * [[Elektromagnetizmi]] * [[Vendosja Helbek]] * [[Kimia magnetike]] * [[Supermagnetët]] {{Div col end}} == Referime == {{Reflist|2}} <references/> ==Lidhje të jashtme== * [http://science.discovery.com/tv-shows/how-its-made/videos/how-its-made-mini-episodes-magnets.htm Si krijohen magnetët] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130316010601/http://science.discovery.com/tv-shows/how-its-made/videos/how-its-made-mini-episodes-magnets.htm |date=16 mars 2013 }} (video) * {{Wiktionary|magnet}} * {{Commonscat|Magnets}} ==Bibliografia== * ''Teoria e fushës elektromagnetike'', Autorë: [[Piro Cipo]]; [[Arben Tashko]]; [[Bardhyl Golemi]] * ''Fizika e përgjithshme : magnetizmi'', Autorë: [[Bilal shkurtaj]]; [[Mersin Shena]]; [[Halil Sykja]] * ''Mbi eksperimentimin, prodhimin në vend të magnetëve konstant të bariumit dhe rigjenerimi i magnetëvet që ndodhen në pajisje e aparate të ndryshme : studimi është paraqitur për kërkimin e gradës së kandidatit të shkencave teknike'', Autorë: [[Piro Cipo]] * ''Mbi eksperimentimin, prodhimin në vend të magnetëve konstant të bariumit dhe rigjenerimi i magnetëvet që ndodhen në pajisje e aparate të ndryshme : dis. paraqitur për kërkimin e gradës së kandidatit të shkencave teknike'', Autorë: [[Piro Cipo]] * ''Studime mbi disa materiale ferrite të forta dhe mundësia e prodhimit të tyre : disert. për marrjen e gradës "Kandidat i shkencave"'', Autorë: [[Besnik Halo]]; [[Rexhep Meidani]] [[Kategoria:Magnetizëm]] [[Kategoria:Elektromagnetizëm]] [[Kategoria:Objekte metalike]] [[Kategoria:Lloje të magnetëve]] 91x6qx9mumk7z3gmnw5f60uql83nwfe 3 137905 2976679 2976020 2026-05-03T07:47:46Z Chesty-media-time 185184 /* Pyetje nga Chesty-media-time nëpërmjet panelit të ndihmës (30 prill 2026 23:57) */ Përgjigje 2976679 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 maj 2025 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == Ndihme == Pershendetje! Kisha kohe pa u futur ne Wikipedia, por po shoh se me eshte bllokuar adresa IP dhe s’po mundem te redaktoj. Me ndihmon dot? [[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]] ([[Përdoruesi diskutim:Dga2004|diskutimet]]) 25 maj 2025 14:24 (CEST) :@[[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]], përshëndetje! Çfarë mesazhi të paraqitet te i njëjti vend ku lexon për bllokimin? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 maj 2025 11:51 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] me rezultonte IP-ja e bllokuar, 192.168.100.7. Por duket se dicka eshte bere, ka ndryshuar. Po e provoj serish dhe komunikojme. Te falenderoj [[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]] ([[Përdoruesi diskutim:Dga2004|diskutimet]]) 26 maj 2025 13:35 (CEST) :::Gjasat janë që IP-ja është sërish e bllokuar pasi është pjesë e ndonjë game të gjerë IP-sh që janë bllokuar globalisht por meqë tani po më shkruan nga llogaria (je kyçur/logged in) nuk prekesh më nga bllokimi. Unë s'do të shqetësohesha shumë për bllokime të tilla për sa kohë redaktimi nga llogaria nuk është prekur. Gjithë të mirat! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 maj 2025 14:09 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 maj 2025 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 maj 2025 04:58 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Pyetje nga [[User:MZASLM64|MZASLM64]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 maj 2025 10:28) == Përshëndetje Mentor! Te lutem Kam bërë nje wikipedia biografi për nje dëshmor të atsheut Halil Habilaj dhe shpresoj te pranohet dhe njëkohësisht të përshtatet si e tillë. nuk di në do mundni të më më jepni një përgjigje? Faleminderit --[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]] ([[Përdoruesi diskutim:MZASLM64|diskutimet]]) 30 maj 2025 10:28 (CEST) :Përshëndetje@[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]]! :Unë nuk para merrem shumë me artikujt vetë por mbase @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] mund të të ndihmojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 qershor 2025 18:29 (CEST) ::@[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]], E kam shikuar por a nuk është i njëjti, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Faleminderit . Besoj se e kemi diskutuar tashmë dhe artikulli dhe përmbajtja janë aprovuar, po të duash të shtosh diqka më shumë, redaktimi është i lirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 qershor 2025 16:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 qershor 2025 01:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2025 03:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 qershor 2025 01:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == Growth News #34 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]] ''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.'' === Mentoring new editors === In February, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Mentorship 2|Mentorship]] was successfully rolled out to 100% of newcomers on English Wikipedia. Following this milestone, we collaborated with Spanish Wikipedia to expand Mentorship coverage to 70% of new accounts, with plans to reach 85% soon unless concerns are raised by mentors. ([[phab:T394867|T394867]]) === “Add a Link” Task – Iteration and Experimentation === Our efforts to improve and scale the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|“Add a Link” structured task]] continued across multiple fronts: * '''Community Feedback & Model Improvements''': We’ve responded to community concerns with targeted changes: ** Restricting access to newer accounts ([[phab:T393688|T393688]]) ** Some links types were removed to align with recommendations written in the English Wikipedia Manual of Style ([[phab:T390683|T390683]]) ** Allowing communities to limit “Add a Link” to newcomers ([[phab:T393771|T393771]]) ** The model used to suggest the links was improved to ease its training ([[phab:T388258|T388258]]) * '''English Wikipedia rollout and A/B test''': We increased the rollout to 20% of newcomers, with analysis underway. Preliminary data suggests this feature makes new account holders more likely to complete an unreverted edit. ([[phab:T386029|T386029]], [[phab:T382603|T382603]]) * '''Surfacing Structured Tasks''': An experiment where we show “add a link” suggestions to newly registered users while they are reading an article is running on pilot wikis (French, Persian, Indonesian, Portuguese, Egyptian Arabic). Initial results are under analysis. ([[phab:T386029|T386029]]) === Newcomer Engagement Features === * '''“Get Started” notification''': Engineering is in progress for a new notification (Echo/email) to encourage editing among newcomers with zero edits. Early research shows this type of nudge is effective. ([[phab:T392256|T392256]]) * '''Confirmation email:''' We are exploring ways to simplify and improve the initial account confirmation email newly registered users receive. ([[phab:T215665|T215665]]) === Community Configuration Enhancements === Communities can now manage which namespaces are eligible for Event Registration via [[mw:Community Configuration|Community Configuration]]. ([[phab:T385341|T385341]]) === Annual Planning === The Wikimedia Foundation’s 2025–2026 Annual Plan is taking shape. The Growth and Editing teams will focus on the [[metawiki:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2025-2026/Product_&_Technology_OKRs#Contributor_Experiences_(WE1)|'''Contributor Experiences (WE1)''' objective]], with a focus on increasing '''constructive edits''' by editors with fewer than 100 cumulative contributions. === Get Involved === We value your insights and ideas! If you would like to participate in a discussion, share feedback, or pilot new features, please reach out on the relevant Phabricator tasks or [[mw:Talk:Growth|at our talk page]], in any language. ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 17 qershor 2025 20:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=28750629 --> == Kerkese per patrollues == Pershendetje Klein , uroj te jesh mire, ku mind te aplikoj per patrollues sepse me mbaroi afati i caktuar nga ty me pare? Faleminderit. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 19 qershor 2025 09:59 (CEST) :Shtroje kandidaturën këtu: [[WP:Kontrolluesit#Kandidatura për kontrollues]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 22:15 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Sapo e shtova faleminderit.[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 21 qershor 2025 22:28 (CEST) == Oversized non-free files == Hi! I made [[Përdoruesi:MGA73/ReduceNonFree.js]] as a test because I wanted to make it easy to reduce the size on non-free files. As you can see at [[Përdoruesi:MGA73/Non-FreeOversized]] many of the non-free files are bigger than 100,000 px. That is the limit English Wikipedia has per [[:en:Wikipedia:Non-free_content#Image_resolution]]. I could not find a limit on sqwiki but I think files should not be too big. Do you know if there is a formal limit? If not I suggest that one is introduced. The script should make it easy to downsize the files. But it does not work because only admins can upload a new version of a file. Sadly I spend looooong time trying to find the error before I found out. You are welcome to test it. [[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 20 qershor 2025 21:02 (CEST) :Hi, I'm a reviewer on the project. Unfortunately there's no given limit to image size on Albanian Wikipedia, since the documentation is incredibly out-of-date here. I've been working to update it however any organized maintenance efforts in either mainspace or others is slow given our numbers. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 22:28 (CEST) ::Hi [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]! Thank you! I suggest to use bots and scripts for tasks that can be fixed that way so humans do not have to spend time on it. And deleting files in [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] could be a good place to start. If the files are not in use and do not have a license or are non-free they should be deleted. The files in [[:Kategoria:Non Licensed Images]] should be checked. If there are not enough users the help out an alternative is to mass delete all the files. So for example leave a notice on Village Pump and say everyone have 30 days to check and fix files and all files not fixed at the end of that limit will be deleted. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 21 qershor 2025 23:02 (CEST) :::Klein is currently on a WikiBreak, so I'd like to page @[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] for some help on this so we can sound the alarm with the other Albanian-speaking users. Right now our efforts have been focused on re-examining our featured articles (as evident by the [[Special:PermanentLink/2808642|notice message]] currently on the wiki for logged-in users). [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 23:11 (CEST) ::::Pinging @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] since he's also a lot more active. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 22 qershor 2025 02:32 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] I have raised this issue at the local Village Pump here for Albanian users to comment: '''[[WP:Kuvendi#Pastrimi i skedave jo të lira]]''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 qershor 2025 03:19 (CEST) == Standardizimi i artikujve të vendbanimeve në Shqipëri == Përshëndetje Klein, Jam duke punuar këto ditë me përpunimin dhe standardizimin e artikujve për vendbanimet në Shqipëri. Si shembull mund të marrësh [[Shtanën]] për të më dhënë vlerësim. Rreth kësaj teme kisha edhe disa pyetje: * Emërtimi i artikujve bëhet zakonisht me trajtën e shquar të emrit të vendbanimit (p.sh. ''[[Kukësi]]''). Kjo është në përputhje me rregullat, apo jo? Të vazhdoj kështu? * Për fshatra me emra të njëjtë, cila formë duhet të zgjidhet për emërtimin e artikujve: ** a) ''Emri i fshatit (emri i njësisë administrative)'' ** b) ''Emri i fshatit (emri i bashkisë)'' ** Mendoj se forma me bashkinë është më e qartë, dhe në rastet kur ka dy fshatra me të njëjtin emër në të njëjtën bashki, mund të përdorim njësinë administrative për dallim. Gjithashtu, a preferohet kllapa apo presja (si në Wikin anglisht) për këtë lloj diferencimi? * Në rastet kur një vend është njëkohësisht fshat/qytet dhe njësi administrative/bashki (si ''[[Kolshi (Kukës)|Kolshi]]'' dhe ''[[Njësia administrative Kolsh (Kukës)|Kolshi]]''), a preferohet që të bashkohen në një artikull (si në Wikin anglisht, p.sh. ''[[:en:Kukës]]'') apo të mbahen të ndara? Faleminderit paraprakisht për kohën dhe ndihmën! [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 21 qershor 2025 13:19 (CEST) :Kleini është në pushim për momentin, por për t'u përgjigjur pyetjeve: :* Artikujt për vendet gjithmonë titullohen në të shquar. :* Mënyra se si po përdoren kthjellimet e vendeve aktualisht është: shteti, pastaj bashkia, pastaj njësia administrative. Të shkruar me kllapa si në kthjellimet për [[Drinas (kthjellim)|Drinas]] dhe [[Arbanasi (kthjellim)|Arbanas]]. :* Evidente prej faktit që [[Tirana]] dhe [[Bashkia Tiranë]] janë artikuj të ndarë— jepi ndarazi lirisht. :[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 23:20 (CEST) ::Përshëndetje Arbër, ::Edhe pse sa dua unë e shumë të tjerë që të bashkohemi një ditë, teknikisht Drinasi duhet të diferencohet nga shteti, apo jo? Dmth Drinasi (Kosovë) dhe Drinasi (Shqipëri). [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 23 qershor 2025 10:42 (CEST) :::Teknikisht "Drinas" është emër alternativ për Ratkocin këtu n'Kosovë, prandaj nuk e di pse ka kthjellim. E pasna përzgjedhë një shembull shumë të keq... [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 23 qershor 2025 11:11 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 qershor 2025 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 qershor 2025 09:19 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == Propozoj heqjen e privilegjeve të administratorëve joaktivë == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Unë besoj se është e rëndësisë së veqantë të propozojmë "heqjen e titullit" administrator për "administratorët joaktivë", dhe të kandidojmë përdorues aktivë për administratorë të rinjë. Administratorët joaktivë po na vënë në një situatë të palakmueshme. Nuk ështe në rregull t'i gëzosh gjithë ato privilegje dhe të mos bësh asnjë redaktim të vetëm për vite me radhë. Administratorëve veteran mund të u shtohet një stampë e veqantë te faqja tyre që tregon se perdoruesi kishte të drejta administrative në shenjë mirënjohje. P.sh ''Admin Badge Icon - 2 vjet 2 muaj''. Pra them të shqyrtohet aktiviteti i tyre (p.sh. asnjë redaktim apo veprim administrativ në 12 muajt e fundit), dhe në përputhje me praktikat e tjera të Wikipedias, t’u hiqen të drejtat nëse nuk ka arsye të forta për të mbajtur atë status. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 qershor 2025 16:47 (CEST) :Aktualisht rregullorja thotë se privilegjet u hiqen vetëm atyre administratorëve që nuk kanë kryer asnjë veprim për 2 vjet. Kjo është forma më bazike e rregullores në nivel global dhe meqë SqWiki nuk ka një rregullore të posaçme të veten aplikohen rregullat e përgjithshme. Unë kam propozuar në të shkuarën që rregulli të ndryshohet nga 2 vjet ne 1 dhe që veprimet të jenë administrative në natyrë, sepse ka anëtarë që thjesht bëjnë një redaktim çfarëdo – mjafton dhe t'i shkruajnë një mesazh dikujt vetëm një herë – dhe vazhdojnë të mbajnë në mënyrë jo aq konkrete privilegjet e shtuara. Kjo "fryrje artificiale" e numrit të administratorëve shkakton vështirësi te përdoruesit për të gjetur një administrator aktiv kur kanë nevojë për ndihmë si dhe jep një element artificial bllokimi për kandidaturat e reja pasi kushdo mund të argumentojë që një komunitet kaq i vogël sa i yni nuk ka nevojë për një numër kaq të lartë administratorësh. Pas propozimit tim pati diskutim por nuk u ndërmor kurrë ndonjë veprim konkret në lidhje me të. Kjo dhe për arsye se kontrollimi i veprimeve administrative është disi i vështirë: Ti mund të shohësh lehtësisht kontributet e dikujt por nuk ke një tabelë të mirëfilltë me të gjitha grisjet apo mbrojtjet që ai person ka kryer. Nëse do të vinim një rregullore të tillë, do të duhej që paraprakisht të siguronim një mekanizëm kontrolli për këtë gjë dhe pastaj të mund të nisnim ta aplikonim, përndryshe do të ishte thjesht një rregull fiktiv. [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Kritere të reja për administratorët dhe burokratët|Këtu]] gjendet dhe diskutimi i shkuar në lidhje me këtë çështje. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 qershor 2025 11:47 (CEST) ::Atëherë insistoj që të paktën të jetë 1 vit dhe që veprimet të jenë administrative në natyrë. Të njejtat defekte i pashë edhe unë, ne të përditësojmë rregulloren njëherë e pastaj merremi me mekanizmin dhe fillojmë filtrimin. Duhet të i'a nisim diku. Nesër e lexoj më thellësisht atë diskutim.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 korrik 2025 00:48 (CEST) :::Unë dakord jam. "Veprime administrative < 1 për 1 vit => degradim" Nëse dëshiron ta propozosh e të kalohet do të isha dakord. Thjesht duhet diskutuar paraprakisht me Kujdestarët në Meta pasi ata janë të vetmit që kanë mundësi të heqin privilegjet e administratorëve (burokratët mundet vetëm t'i japin). Nëse ata thonë se nuk kanë mekanizma për ta zbatuar atë gjë, edhe nëse pranohet këtu, do të refuzohet nga ata për pazbatueshmëri. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 korrik 2025 15:16 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Na duhet që dikush t'i krijoj dy stampa të reja. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj_heqjen_e_privilegjeve_t%C3%AB_administrator%C3%ABve_joaktiv%C3%AB | Në fund të diskutimit i kam cekur në pikën 5] . Pasi i siguruam votat është e udhës që pas përditësimit të dy rregulloreve dhe mbylljes së diskutimit të merreshe me këtë pjesë (''Për paralajmërimet kemi një robot pak a shumë''). ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 01:08 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], si i imagjinon stampat në fjalë? Ke ndonjë shabllon të ngjashëm parasysh nga EnWiki ku mund të bazohem? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 03:05 (CEST) :::Pika 5. "Na mbetet krijimi i stampës Stampa e ish-administratorit dhe Stampa e ish-burokratit, stampë mirënjohje për ish-administratorët që shtohet në krye të faqes në anën e djathtë, të jetë e ngjashme me "Administrator topicon". Këto stampa duhet të mund të shtohen apo hiqen në një faqe vetëm nga një Administrator/Burokrat." Une e imagjinoj në ngjyrë Ari (me ndonjë mundësi të shtohet periudha e të qenurit administrator pranë saj, ose klikimi i saj të qoj te faqja e kandidaturës të atij Admin-i). [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 korrik 2025 07:10 (CEST) ::::Krijova diçka që i përngjet një pllakate e mund të përdoret për administratorët e burokratët. Shiko njëherë si të duket te [[Përdoruesi:Klein Muçi/sandbox]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 korrik 2025 12:45 (CEST) :::::Besoj se kjo kryen punë, shumë mirë. Tani mund t'e mbylli diskutimin te Kuvendi. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 korrik 2025 23:11 (CEST) ::::::Stampa gjendet te {{tl|Service plaque}} dhe mund të përdoret tashmë. Ndryshimet nga propozimi origjinal janë që nuk është e stilit "topicon" dhe mund të përdoret/vendoset nga kushdo (limitimi i saj me filtra redaktimi vetëm për redaktorët do të ishte pak "over the top" duke qenë se aktualisht atë metodë e kemi shfrytëzuar vetëm për stampat e grisjeve, si stampa shumë të rëndësishme). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 gusht 2025 10:50 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 korrik 2025 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == Books & Bytes – Issue 69 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 69, May–June 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> In this issue we highlight a new partnership, Citation Watchlist and, as always, a roundup of news and community items related to libraries and digital knowledge. <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/May-June 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 1 korrik 2025 15:11 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=28917472 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == Standard i dyfishtë == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Të jenë të dyja me titull të shquar apo të pashquar, sikur t'i standardizoje; [[Wikipedia:Administratorët]] dhe [[Wikipedia:Burokratë]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 korrik 2025 01:10 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 01:08 (CEST) ::Nga [[WP:Titujt e artikujve]]: {{xt|Është pajtuar që titujt e artikujve që janë emra apo '''kanë grupe emërore''' në Wikipedia shqip të jenë në '''trajtën e shquar, rasa emërore— mundësisht në numrin njëjës.''' }} [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 korrik 2025 12:57 (CEST) :::(https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3ABurokrat%C3%ABt&diff=2816046&oldid=2816022) {{U bë}} [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 16:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 korrik 2025 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Dyshim i një llogarie kukull == Ç'kemi Klein, jam t'u i vërejtë faqet që po krijohen. Së fundi u krijua një faqe e ''dytë'' për [[Dava Bulku|Davë Bulkun]] (që është subjekti i një votimi për grisje) tek [[Dava Bulku –Ambasadorja e Paqes nga Shqipëria në Bruksel]]. Faqen e parë e krijoi përdoruesi LILO SHEHU, dhe faqen e dytë e krijoi Toni910et. Jam shumë i sigurt që të dytë po vijnë nga i njëjti person, meqenëse po i shkelin të njëjtat rregulla (shquarësia e paqartë, burimet e cilësisë të ulët dhe të vetëpublikuara), dhe të dytë kanë arsyetuar veten kundër fshirjes me nëntitullin "[[Diskutim:Dava Bulku –Ambasadorja e Paqes nga Shqipëria në Bruksel#Arsye perse nuk duhet fshire|Arsye perse nuk duhet fshire]]" ose "[[Diskutim:Dava Bulku/Arkivi 1#Arsye për të mos e grirë artikullin|Arsye për të mos e grirë artikullin]]" në faqet përkatëse të diskutimit momentin kur iu shtua stampa për grisje. Nuk kemi checkuser-a për ta vërtetuar dhe nuk jam shumë i kuptueshëm me këtë aspekt të verifikimit, prandaj po të drejtohem ty me gjasa që mund të kesh më shumë dijeni për verifikim të IP adresës së këtyre. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 korrik 2025 03:36 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ç'kemi? :) Fatkeqësisht administratorët nuk kanë informacion për IP-të e llogarive të përhershme (llogaritë e përkohshme janë llogaritë që përdorin përdoruesit kur nuk kanë një llogari). Siç e the, ne nuk kemi checkusers (rregullorja botërore e kërkon që të jenë minimalisht 2, mund të ofrohem unë një nëse ofrohet dhe një administrator tjetër për rolin) kështu që kërkesat për të duhet të bëhen në Meta te [[m:Steward requests/Checkuser]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 02:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. Ndonjë vullnetarë?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 korrik 2025 07:00 (CEST) ::Në rregull, e shtroj unë kërkesën në Meta tash për tash. Ama do të ishte mirë me e pasë këtë punën e checkuserave të rregulluar dikur. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 korrik 2025 00:20 (CEST) :::Sapo të dalë dikush vullnetar që të bëhemi minimalisht 2, do të hap një votim në Kuvend atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 korrik 2025 01:30 (CEST) ::::Përshëndetje, mund të paraqitem edhe unë, por nuk besoj se do të arrijmë minimumin prej 25–30 redaktorësh për miratim. - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 09:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], ku i gjete këto vlera? Po përpiqesha të gjeja kushtet e shkruara diku por nuk ia dola. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 korrik 2025 11:12 (CEST) ::::::Tek [[:m:CheckUser_policy#Appointing_local_CheckUsers]]. - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 11:50 (CEST) :::::::Ah, e drejtë. 30 votues është e vështirë të gjenden për komunitetin tonë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 korrik 2025 12:10 (CEST) :::::::Ai kusht është për wikit me një Komitet Arbitrazhi, nuk vlen për ne sepse nuk e kemi një gjë të tillë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 korrik 2025 12:10 (CEST) ::::::::Tek paragrafi i trete i referohet "wiki without an Arbitration Committee". - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 12:50 (CEST) :::::::::Dua të theksoj: "{{xt|On a wiki without an Arbitration Committee that meets the criterion above, '''or in a project where there is a preference for independent elections''', the community may approve local CheckUsers (stewards not counting as local CheckUsers) '''per consensus'''.}} :::::::::<small>''[Në një wiki pa një Komitet Arbitrazhi, '''ose në një projekt ku ka preferencë për zgjedhje të pavarura''', komuniteti mund të miratojë CheckUserë lokalë (duke mos numëruar kujdestarët si CheckUserë lokalë) '''sipas marrëveshjes.''']''</small> :::::::::Lejohemi të kemi marrëveshje në rast se preferohen zgjedhjet e pavarura. Obligimi nuk është që të presim për 25–30 persona, edhe pse do të ishte rasti më ideal. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 korrik 2025 23:23 (CEST) == Ndihmë në kontrollin e rregullimeve në artikuj == Përshëndetje, Klein! Para disa vitesh kam kërkuar ndihmën tuaj për kontrollin e artikujve. Tani kam mësuar disa fakte të reja, të cilat më kanë detyruar të azhurnoj informacionin në artikujt e mi, në mënyrë që të përputhet me realitetin. A mund të më ndihmoni në kontrollin dhe publikimin e rregullimeve të mia? Artikujt janë këta: https://sq.wikipedia.org/wiki/TVALB dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/NimiTV Faleminderit! [[Përdoruesi:Krakozjabla|Krakozjabla]] ([[Përdoruesi diskutim:Krakozjabla|diskutimet]]) 21 korrik 2025 17:00 (CEST) :@[[Përdoruesi:Krakozjabla|Krakozjabla]], përshëndetje! :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ose @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të të ndihmojnë më mirë në çështjet me artikujt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 02:38 (CEST) ::{{U bë}} Të dyja të shqyrtuara kohë më parë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 korrik 2025 23:43 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 korrik 2025 01:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 korrik 2025 02:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 gusht 2025 05:01 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2025 05:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 gusht 2025 01:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == [[Jose Kaimlett]] == Ciao carissimo Klein Muçi, come stai? Io bene, quì fa molto caldo. Per favore, potresti vedere se questa nuova pagina che ho creato sia a posto? Grazie mille di tutto, se vuoi, ti posso aiutare in Italiano e Portoghese. Buone vacanze e a presto. [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 13 gusht 2025 08:55 (CEST) :Ciao Rei! :Sì, è tutto a posto. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 gusht 2025 10:57 (CEST) == Pyetje nga [[User:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]] nëpërmjet panelit të ndihmës (15 gusht 2025 10:17) == HAPA NJE FAQE ZYRTARE ME EMRIN TIM I KA FUTUR TE GJITHA TANI SE DI A ESHTE NE RREGULL --[[Përdoruesi:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]] ([[Përdoruesi diskutim:MARIO ROSHI|diskutimet]]) 15 gusht 2025 10:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mbase mund të ndihmojnë më shumë këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 gusht 2025 10:58 (CEST) ::@[[Përdoruesi:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]], përshëndetje, ku është problemi, si mund të i'u ndihmojmë?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 gusht 2025 11:48 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 gusht 2025 02:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2025 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == Riemërtimi i [[Wikipedia:Kontrolluesit]] == Përshëndetje Klein, Siç e ke vënë re ndoshta dhe vetë, kohët e fundit jam marrë shumë me përkthime të ndërfaqes së MediaWiki-t në [https://translatewiki.net/ translatewiki.net]. Për këtë arsye doja të të pyesja edhe për një përkthim që ka pak më shumë peshë se të tjerët, dhe që s'mund ta bëj pa u konsultuar me një administrator. Termi "kontrollues" më duket disi i gjerë për kontekstin që ka. Nëse e marrim nga anglishtja, "kontrollues" përkthehet "checker", por në rastin tonë kontrolluesit thjesht kanë të drejtën të shqyrtojnë redaktime ("reviewer" në anglisht), dhe redaktimet e tyre shënohen automatikisht si të shqyrtuara (pranuara). Prandaj, mendon se do të ishte më mirë ta zëvendësonim këtë term me "shqyrtues", meqë edhe folja që përdoret për veprimin është "shqyrto", jo "kontrollo"? PS: Pak jashtë teme, por diçka tjetër që kam vënë re dhe që më "vret syrin" është fakti që te logoja majtas lart është shkruar '''Encikopedia e lirë''', pra mungon një 'l' te fjala "Encikopedia". :P [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 28 gusht 2025 10:07 (CEST) :@[[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]], përshëndetje! Po, e kam parë dhe të përgëzoj për zellin. Për shumë prej termave të përkthyer jam njoftuar automatikisht pasi unë kam qenë një nga kontribuesit kryesorë së fundmi andej. Qëllimi im në përkthime ka qenë që të ketë një stil të njësuar e të jenë fjalë më së shumti me rrënjë shqipe. Në fakt po mendoja të të flisja në lidhje me këtë por mendova që pjesa më kryesore është që stili të jetë i një standardi të vetëm dhe meqë po e merrje me themel, thashë të mos të të ndërpres zellin. Meqë më ra rasti, po munde do të këshilloja të shkoje drejt përdorimit të fjalëve "sa më shqip". Ndryshimet në Wikipedia shpeshherë kanë ndikim të madh në mënyrën se si flitet një gjuhë në rrjet. :Duke u rikthyer te tema, unë jam dakord për të dyja termat. Nëse gjykon se është më mirë të zhvendoset te WP:Shqyrto, ''[[en:WP:BE BOLD|WP:BE BOLD]]''. Personalisht problemin kryesor e shoh te sistemi i kontrollit/shqyrtimit. Ne kemi një version shumë agresiv ku çdo ndryshim duhet kontrolluar paraprakisht. I tërë zgjatimi i kontrollit është një sistem i braktisur prej kohësh pa mbështetje teknike e shumë projekte kanë hequr dorë nga ai. (Ca e aktivizojnë vetëm për faqe që janë nën sulm/ndryshime të shpeshta.) Aktualisht është krijuar dhe një inteligjencë artificiale për kontroll që sërish ne nuk e kemi të aktivizuar. Shpresa ime ishte të zbrazej lista e ndryshimeve në pritje dhe pastaj ta hiqnim këtë formën agresive që kemi dhe të aktivizonim Automoderatorin e mbase pastaj të përqëndroheshim te përmbajtja e faqeve si WP:Kontrolluesit apo titulli i tyre që kanë vite pa u prekur. Por meqë zbrazja e listës po merr kohë përtej parashikimeve, besoj se mund të përfitojmë sa mundemi nga ndryshime si ky që propozon. :Në lidhje me stemën, unë e shoh me L. Mos ndoshta je gabuar? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:07 (CEST) ::Përshëndetje sërish @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ::E di që duhet të përdorim sa më shumë fjalë shqip, por fatkeqësisht, siç ndoshta e di edhe vetë, shumë terma në anglisht kanë një kontekst specifik që në shqip maksimumi mund t'u gjejmë një përkthim të përafërt, por jo fiks atë që duhet. Për shembull, fjala "section" nuk ka një përkthim të drejtpërdrejtë. Mund të përdorim "paragraf", që në fakt është përkthimi i "paragraph", ose ta "shqipëzojmë" në "seksion", siç kam bërë edhe unë. Edhe unë jam kundër këtyre shqipëzimeve, por fatkeqësisht një përdorues në shqip kupton më lehtë "section" apo "seksion" sesa "pjesë". Ose disa fjalë nuk mund t'i përkthesh dot fare, si p.sh. "cache". Thjesht jam duke shpjeguar pikëpamjen time dmth, se pse kam favorizuar terma të huaj. Megjithatë, së fundmi kam filluar të shkruaj sa më shumë shqip që të jetë e mundur gjithsesi, dhe i kam ndërruar termat e huaj. Ndërsa për njehsimin, edhe unë e kam pikë të dobët. Madje sa herë që gjej një përkthim më të mirë për një term, kthehem pas dhe i përditësoj të gjitha përkthimet e mëparshme që të jenë të njehsuara. Kështu që pa merak, e kam parasysh. ::Bie dakord me ty që sistemi i kontrollimit strikt duhet të hiqet dalëngadalë. Për mua ka qenë arsyeja pse nuk kam redaktuar në Wiki-n shqip tërë këto kohë, dhe vetëm pasi u bëra kontrollues, fillova të redaktoj. Është demotivues (?) fakti që çdo redaktim duhet shqyrtuar, pasi mendoj që psikologjikisht njerëzit motivohen më shumë kur i shohin ndryshimet e tyre të publikohen direkt. Do të përpiqem të ndihmoj dhe aty, që të shqyrtohen sa më shpejt redaktimet e pashqyrtuara dhe të ndërrohet modeli. ::Sa për logon, ashtu më shfaqet vërtet, e çuditshme. Kontrollova burimin e faqes dhe duket se serveri është duke i ofruar shfletuesit tim [https://sq.wikipedia.org/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-sq.svg këtë imazh]. Nuk e di si duket te ti. [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 29 gusht 2025 16:52 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]], unë shoh këtë: https://sq.wikipedia.org/static/images/project-logos/sqwiki.png :::Ndoshta po e kontrollon nga celulari? :::Unë do të kisha vajtur me "pjesë". Ne e përdorim dhe në jetën e përditshme "Pjesa hyrëse/mbyllëse". ''[[:en:WP:BE_BOLD|S'duhet të kemi frikë]]'' të flasim shqip dhe nëse shumica nuk flasin. Kjo thjesht parimisht se në përgjithësi jam dakord me ty dhe prandaj nuk kam ndërhyrë në përkthimet që ke bërë. Aktualisht kanë mbetur vetëm 400 redaktime për t'u kontrolluar. Me një angazhim të fundit mund t'i përmbyllim e t'i hapim rrugë ndryshimeve në lidhje me procedurat e shqyrtimit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 18:57 (CEST) == A lejohet kjo forme emri? == https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Renamed_user_7aef79ad6a85ea8e0f85754cb4d4a1a456711e2a07cec57fd3c469f472bb41e6 .- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 02:34 (CEST) :Po. Është pjesë e ''[[en:WP:VANISH|WP:VANISH]]''. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:08 (CEST) ::Ne rregull. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:19 (CEST) == Faqet e pashqyrtuara == Unë fillova sot, shpresoj që edhe të tjerë të ndihmojnë në zbrazjen e kësaj liste. Janë rreth 2415 artikuj të pashqyrtuar. [[Speciale:UnreviewedPages]] Etiketoni të tjerë që mund të ndihmojnë; @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 02:44 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], faleminderit për angazhimin! Hera-herës mundohem të kontrolloj dhe aty, megjithëse më së shumti përpiqem të zeroj listën e ndryshimeve në pritje te artikujt e shqyrtuar. Pyetja është a munden përdoruesit jo-administratorë të bëjnë kontrollime te ajo listë? Kam një përshtypje që nuk munden por mund të gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 18:58 (CEST) ::Lejohet për redaktorë, kontrollues e adminë. Të etiketuarit këtu kanë privilegje për të vepruar. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 19:15 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 shtator 2025 22:49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == Rekomanduesi bezdisës i listave për krijim të artikujve sllavë është kthyer == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E bllokova këtë IP, por sigurisht do kthehet me ndonjë tjeter. Rasti 1; https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3AFallbackintoreality&diff=2829531&oldid=2825947. Rasti 2; https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3ALanceloth345&diff=2829530&oldid=2826704. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 shtator 2025 06:30 (CEST) == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 shtator 2025 17:16 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2025 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 shtator 2025 19:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == Books & Bytes – Issue 70 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 70, July–August 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New collections: ** ''Times of Malta'' ** Africa Intelligence ** Intelligence Online ** ''La Lettre'' ** ''Glitz'' * Spotlight: Wikimania <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/July-August 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 18 shtator 2025 15:16 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29292435 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shtator 2025 00:54 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 shtator 2025 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 tetor 2025 17:10 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 tetor 2025 19:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (9 tetor 2025, 14:36) == ju falenderoj per kohen dhe ndihmen tuaj. Ne vijim te parregullsive te raportuara, korrigjimet e duhura u kryen. ju lutem me ndihmoni te raportoj sa me mire informacionin sipas rregullave te vendosura. Edhe nje here faleminderit :@[[Përdoruesi:Parliamentary representative Musaraj|Parliamentary representative Musaraj]], përshëndetje! Artikulli që keni shkruar për [[Dr.Adanela Musaraj]] është i tëri në gjuhë të huaj. Mbase keni dashur ta shkruani te Wikipedia anglisht. Këtu artikujt duhet të jenë në gjuhën shqipe. Më shumë mbase mund t'ju informojë përdoruesi @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 01:42 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2025 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 tetor 2025 21:35 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == Growth News #35 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]] ''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.'' === New releases === ==== English Wikipedia gets "Add a Link" Structured Task ==== We [[w:Wikipedia_talk:Growth_Team_features#"Add_a_link"_experiment_and_next_steps|released]] the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|"Add a Link" Structured Task]] to 100% of accounts at English Wikipedia on Tuesday, September 2nd (before then it was available to 20% of accounts). ==== Growth features for Wikidata ==== After examining if the Growth features and Mentorship could be adapted to Wikidata, we activated the Growth features on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] to allow for testing and discussion ([[phab:T400937|T400937]]). Although some features, like Suggested Edits, are Wikipedia-specific, the Growth team designed most features to be more wiki-agnostic. === Work in progress === ==== Revise Tone Structured Task ==== The Growth team is making progress on [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|the technical architecture, onboarding design, and early user testing]]. We are targeting an A/B test before the end of this year, with constructive edits by newcomers as the primary success metric. ==== Add a link to more wikis ==== The machine learning team has been working on a new model that can suggest links to more languages, including Urdu, Chinese, and Japanese Wikipedias. [[phab:T404460|We are starting to release]] the “Add a Link” feature to Wikipedias that weren’t supported by the previous model. [[mw:Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]], which can be [[mw:Help:Growth/Tools/Add_a_link#Configuration|configured by the community locally]], increases the chance that a new contributor will make their first edit and then continue to participate in Wikipedia. === Research === The Growth team is involved in several research initiatives to help guide our future work: [[mw:Growth/Progression System|Progression System]] – We have [[mw:Growth/Progression_System#Design_Research|published]] initial findings from interviews with 10 English and French Wikipedia newcomers. The research examined motivations, challenges, and feedback on a prototype system intended to help editors build confidence, develop skills, and contribute more constructively over time. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Mobile Web Editing Research|Mobile Web Editing Research]] – This project combines quantitative and qualitative data, community feedback, and user journey analysis to identify possible ways to enhance the mobile editing experience. [[m:Special:MyLanguage/Research:Successful Newcomers Survey 2025|Newcomers Survey]] – This project surveys successful newcomers on English Wikipedia to understand their early editing experiences, tool use, and community interactions. === Community events === The Growth team participated in several community events to listen, share, and collaborate on improving newcomer experiences across Wikimedia projects. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/RPBSEF/ Organizers as key partners to support newcomers' growth in our movement]''' This session invited organizers to share how they introduce newcomers to Growth features and the challenges they encounter. The discussion focused on common newcomer questions and opportunities to strengthen collaboration in supporting new editors. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/review/VCSCUVJCGFRNY89TTKXRVFMGYMWPMSXT Lightning Talk: Structured Tasks]''' This talk demonstrated how Structured Tasks help newcomers take their first successful steps on Wikipedia. It shared impact data, community configurations, and a demo of “Add a Link,” illustrating how these tasks make editing more accessible and sustainable, particularly for mobile contributors. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]''' With active editor numbers declining, the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] aims to create a clearer, more engaging path for participation. This session, led by the WMF Contributors group with involvement from the Editing, Growth, Moderator Tools, and Connection (formerly Campaigns) teams, highlighted efforts to streamline contributor experiences, offer structured and mobile-friendly workflows, and foster meaningful engagement. Participants learned about ongoing initiatives and shared feedback to help shape a more inclusive and sustainable future for Wikimedia contributors. '''CEE Meeting - [[metawiki:Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Submissions/Retaining_beginners_and_improving_content_moderation:_an_inclusive_and_sustainable_future_for_Wikipedia_contributors|Retaining beginners and improving content moderation: an inclusive and sustainable future for Wikipedia contributors]]''' Many communities face a decline in volunteer engagement. Newcomers often leave soon after joining, while experienced editors struggle to manage increasingly complex workflows and overwhelming backlogs. We presented the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] and the different features and workflows that can help communities to address these challenges. We listened to the specific needs of the CEE communities to help guide the Contributors teams' work. ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 22 tetor 2025 12:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=29457883 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 tetor 2025 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 nëntor 2025 07:05 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nëntor 2025 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kampionati Botëror i Futbollit 2014]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2870945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kampionati Botëror i Futbollit 2014]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202025,%2012:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2025 13:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kampionati Botëror i Futbollit 2006]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2870951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kampionati Botëror i Futbollit 2006]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202025,%2013:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2025 14:02 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 nëntor 2025 21:37 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == Emrat në gjuhë të huaj == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ky [[Përdoruesi:我是啊啊啊啊啊啊啊啊啊啊]], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Titujt_e_artikujve#Emrat%20n%C3%AB%20gjuh%C3%AB%20t%C3%AB%20huaj ka emër në gjuhë të huaj]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 nëntor 2025 21:21 (CET) :Emrat e përdoruesve lejohen të jenë në çdo gjuhë për sa kohë nuk janë fyes. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 nëntor 2025 00:09 (CET) ::Në rregull. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 nëntor 2025 00:34 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 nëntor 2025 18:26 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == Books & Bytes – Issue 71 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 71, September–October 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Spotlight: 1Lib1Ref 2025 in Nigeria * Frankfurt Book Fair * Tech tip: Wikipedia Library access template <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/September-October 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 18 nëntor 2025 16:22 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29611655 --> == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 nëntor 2025 16:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == Kërkesë për masa == Hej, a mund ta bllokosh përdoruesin Sojetz? Bëhet fjalë për Goelian, duhet të ta kujtojë nga më herët mendoj, dhe me këtë llogari ai ka shkaktuar sërish shumë dëm, pasi është vetëm duke zhvendosur gjëra. Shumë gjëra janë kthyer tashmë mbrapsht / janë rivendosur, sidomos nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim P.]] dhe Edukatori. Ai thjesht nuk po sjell asnjë kontribut përmbajtësor që na çon përpara. Me shumë gjasë do të kthehet sërish me një llogari të re — por a mund të bëjmë diçka që çdo llogari e re të mos marrë menjëherë pas disa ditësh regjistrimi të drejtën për të bërë ndryshime kaq të gjera si zhvendosjet? (Ose që ti ta nisësh këtë çështje në vendin e duhur / ta propozojmë për diskutim? Unë nuk e di ku tjetër ta ngrë këtë.) Faleminderit shumë për mirëkuptimin! [[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 19:30 (CET) Një problem të lidhur, pra që zhvendosjet nuk mund të kthehen gjithmonë aq lehtë mbrapsht, e kisha përmendur në lidhje me Goelia/Dribbler që para afërsisht 4 vitesh, përndryshe (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Qendrimi15#Kujdes). Dhe për informacion, llogaritë e Dribblerit në fakt duhet të bllokohen në nivel global [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Dasgut][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Nixfer], por nuk dua të humbas kohë këtu.--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 19:56 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 21:02 (CET) ::@[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]], përshëndetje! Pjesë e doktrinës së përgjithshme Wiki është se ndëshkimet përgjithësisht duhet të përdoren si mjet ndalues, jo ndëshkues. Duke gjykuar nga kontributet e tij, përdoruesi në fjalë ka mbi 1 muaj që nuk është aktiv dhe disa prej tyre ngjan të kenë qenë të dobishme. Në këto kushte besoj se është më me vend që të ruhet si përdorues e mbase të ndërmerren masa në çastin që mund të fillojë të bëjë veprime që janë dukshëm me qëllime keqdashëse. Në lidhje të tërthortë me diskutimin tënd, sidomos nxitur nga diskutimi që ke përmendur më sipër me mua e Qendrimin, mbase mund të kesh interes për [[Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli i ndryshimeve në pritje|këtë diskutim]] që po zhvillohet këto ditë në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 21:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Deçani]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2875645|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Deçani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Paraket me bark të kuqërremtë]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2875824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Paraket me bark të kuqërremtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20n%C3%ABntor%202025,%2000:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 01:29 (CET) == Pyetje nga [[User:Maria0.0111|Maria0.0111]] te [[Ermal Rama]] (28 nëntor 2025 02:17) == Pershendetje. Do deshiroja te publikoja foto te filmave dhe teatrove te z.Ermal Rama e me shume informacione ne lidhje me jeten e tij artistike po nuk e di se si . Faleminderit --[[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]] ([[Përdoruesi diskutim:Maria0.0111|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:17 (CET) :Përshëndetje, @[[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]]! Materialet multimediale duhen ngarkuar te [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikimedia Commons]. Atje do të gjeni një buton për ngarkimin te lidhjet majtas dhe më pas do të udhëzoheni për vijimin e punës gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:19 (CET) ::pershendetje ::Faleminderit per sugjerimin tuaj . ::E ndoqa sugjerimin tuaj , ndoqa hapat por asnjera nuk me dergoi me pas ne Faqen Ermal Rama Wikipedia per te shtuar foto te shfaqeve teatrale e filmave per te pasuruar keshtu me shume faqen e Ermal Rama me me shume informacione e foto . ::Faleminderit [[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]] ([[Përdoruesi diskutim:Maria0.0111|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:40 (CET) :::Te artikulli [[Ermal Rama]] keni një buton për ngarkimin e fotografive, pasi e hapni për redaktim. Aty mund të kërkoni për fotografitë që keni ngarkuar në Wikimedia Commons (duke supozuar se i keni ngarkuar tashmë atje). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 11:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eurofederalizmi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876025|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eurofederalizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20n%C3%ABntor%202025,%2021:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 22:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cirili i Jeruzalemit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876690|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cirili i Jeruzalemit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202025,%2011:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 12:09 (CET) == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 nëntor 2025 14:46 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Azia]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Azia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202025,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 15:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antarktiku]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antarktiku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202025,%2014:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 15:31 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 dhjetor 2025 19:57 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hilariusi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2877790|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hilariusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20dhjetor%202025,%2019:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vasili i Kajserit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2877811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vasili i Kajserit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20dhjetor%202025,%2019:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:32 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni i Kryqit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2878240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni i Kryqit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20dhjetor%202025,%2001:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 02:40 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 dhjetor 2025 18:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == Veç sa për arsyetim == Kur e "përfundova" procesin e grisjes tek "[[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Agron Rexhepi]]", unë e llogarita që meqë u kërkua nga subjekti disa herë të fshihet artikulli, do të ishte e drejtë. Kërkoj falje. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 12 dhjetor 2025 09:46 (CET) :Asnjë problem. Kërkesa në fjalë i ka aktualisht 2 vota pa tënden. Nëse voton, bëhen 3 e mund të vazhdosh lirshëm me grisjen. Në fakt sasia e faqeve te [[WP:FG]] po kthehet në problem të mëvetësishëm. Aktualisht jan :kaluar 50. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 dhjetor 2025 11:20 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 dhjetor 2025 20:02 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 17 dhjetor 2025 15:22 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 dhjetor 2025 22:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 janar 2026 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 janar 2026 21:29 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == editor? == I likely don't need it, but someone else already revoked "reviewer", so my "editor" flag wasn't duplicating. — [[User:Xaosflux|<span style="color:#FF9933; font-weight:bold; font-family:monotype;">xaosflux</span>]] ^{[[User talk:Xaosflux|<span style="color:#009933;">Talk</span>]]} 21 janar 2026 14:36 (CET) :Hello, Xaos! As you have already noticed, we recently voted on a new consensus/policy on how to grant reviewer rights. We gave a month of grace period for users that wanted to keep that right to reach the new minimum limit (by doing 10 reviews) and then removed it from users which had been granted it accidentally or were no longer active. After the vetting process was over, I noticed that the editor user right duplicated with 99% similarity the reviewer user right so I started manually removing it from users that had it. A few moments after I had started that process, I was made aware that the editor right was granted automatically, completely nullifying my efforts and the newly reached consensus so I re-granted it to the 20 users I removed it from and opened a Phab request to handle it further upstream: {{Phab|T415196}}. :Funny enough, I was just about to come and write you a message regarding this task, as I've done in the past when opening similar ones, and I was surprised to see your name on the notifications. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2026 15:14 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 janar 2026 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 janar 2026 19:26 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mali i Zi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893838|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mali i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20janar%202026,%2003:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 janar 2026 04:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Salvador Dalí]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893841|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Salvador Dalí]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20janar%202026,%2003:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 janar 2026 04:08 (CET) == Books & Bytes – Issue 72 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 72, November–December 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Renewed partnerships * Spotlight: Strengthening Wikimedia Collaborations with and for Open Science <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/November-December 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 29 janar 2026 13:44 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29991504 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Naurua]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2894650|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Naurua]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20janar%202026,%2017:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 janar 2026 18:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arbëreshët në Itali]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2894655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arbëreshët në Itali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20janar%202026,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 janar 2026 18:14 (CET) == Table of pages with the most Linter errors == I ran a database report of the pages with the most Linter errors, as of a few minutes ago. It is at this [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Jonesey95/sandbox&oldid=2894890 permanent link]. If you fix all of the errors on those 299 pages, you will fix 1,729 errors. I have not been able to figure out a set of errors related to [[:Template:fossil]] and a couple of related geological timeline templates. If you find those, I recommend skipping them for now. Some sort of unusual fix may be needed. – [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 31 janar 2026 02:04 (CET) :Thank you very much! I'll treat that as a starting point soon. I'm looking at the templates first and then continuing with this. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 02:10 (CET) ::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], how would you fix the usage of the obsolete tag <nowiki><tt></nowiki> in these cases: [[Përdoruesi:Kurreshtja/koka/Arkiva/20]]? I have a lot of similar pages with the same usage. They all have either some kind of book/story citation or some kind of poetry. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 03:37 (CET) :::Actually, looking at it, maybe the tag should not be used at all. Those pages are filled with those kind of passages and only 10% of use utilize those tags. I will remove them altogether. (Maybe even the pages should be deleted themselves...) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 03:42 (CET) ::::That looks like a good choice. If in doubt about tt tags, check the Obsolete tags Help page for guidance. I often replace them with kbd tags on pages that seem abandoned. [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 31 janar 2026 15:34 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], do you think JWB could handle center and font obsolete tags with a good enough find and replace regex? The non-complex cases, I mean. Apparently all our obsolete tag errors are coming from those two tags. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 18:01 (CET) ::::::JWB could probably handle many cases. I have replacement regexes for hundreds of patterns. If you are a brave person, you can look at the gigantic mess that I use to do Linter replacements: https://en.wikipedia.org/wiki/User:Jonesey95/AutoEd/linter.js – [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 2 shkurt 2026 00:43 (CET) :::::::Haha, thank you! I will treat that as a starting point for inspiration if I see some repeating patterns. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 shkurt 2026 17:23 (CET) ::::::::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], hello! I wasn't expecting to be back so soon. I was working through [[Speciale:LintErrors/obsolete-tag]]. I managed to reduce the list significantly, though I wasn't able to bring it below ~60 pages. I'll be moving on to the last remaining category shortly ([[Speciale:LintErrors/missing-end-tag]]). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 19:15 (CET) :::::::::Good work. I fixed a few center tags. There is help for center tags at [[:mw:Help:Lint_errors/obsolete-tag]]. You sometimes have to try different fixes using Preview until you find one that works. [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 02:13 (CET) ::::::::::Thank you! Yes, it's only through those help pages that I've been able to do what I've done. Many times I am able to fix the problem but is not really a fix since it changes the original layout, sometimes drastically. I'm continuously trying to memorize different "patterns" from your contributions though. That and the good ol' trial and error. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 02:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Kalulu]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Kalulu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20janar%202026,%2019:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 janar 2026 20:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Heckler & Koch MP5]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895277|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Heckler & Koch MP5]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Adresë e papërshtatshme|Adresë e papërshtatshme]] - Referimet shfaqin këtë problem kur kanë kanë vlerat unfit ose usurped për parametrin dead-url. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unfit URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20janar%202026,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 janar 2026 21:03 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 shkurt 2026 18:43 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897622|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha shqipe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Parku Kombëtar Bjeshkët e Nemuna]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898296|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Parku Kombëtar Bjeshkët e Nemuna]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202026,%2001:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2026 02:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Futbollisti Serb i Vitit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898403|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Futbollisti Serb i Vitit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202026,%2013:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2026 14:25 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 shkurt 2026 00:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Major League Soccer]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899417|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Major League Soccer]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2002:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 03:50 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 shkurt 2026 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Hungarisë 2015]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900995|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Hungarisë 2015]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2023:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 00:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Bahrainit 2009]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901021|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Bahrainit 2009]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2023:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 00:59 (CET) == Mos duhet te falenderoj per gabimet == Ku qendron mungesa e konstruktivitetit zoteri! Mos duhet te lutem dhe perulem edhe kur ben gabime dhe ngaterresa me provimin e veglave. Wikipedia nuk eshte fusha jote e eksperimentimit me veglat automatike. Sado qe te kesh inate te vjetra, Wikipedia nuk eshte prona jote se je burokrati i wikipedise shqipe. Eshte hapsira e te gjitheve per te kontribuar. Nese kam bere dicka gabim korrigjoje me argumentim sic edhe ta argumentova, por mbase nuk e ke pare shkrimin mbrapa tekstit automatik te kthimit (shpresoj te jete keshtu!). Ose po nuk pranon qe une te shkruaj ne Wikipedine shqipe je gabim, hap nje faqe, apo blog personal dhe je i lire te ftosh dhe pranosh ke te duash. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:10 (CET) :T'u përgjigja ku shkrove te përmbledhjet e redaktimit. Me gjithë respektin, bllokimi do të vijë në kohëzgjatje të vazhduar nëse vazhdon të shpërfaqësh [[w:en:WP:OWN|WP:OWN]]. Ke një kohë të gjatë që e bën [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Kur administratori eshte "vandalist"|duke nisur që nga 2016]] (madje në të shkuarën e afërt ke kthyer dhe redaktime nga Jonesey95, një nga përdoruesit më të njohur në botë për rregullimet teknike) dhe pas 10 vitesh duhet të ndalojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Australisë 2009]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Australisë 2009]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korça]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korça]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[RNK Split]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902379|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:RNK Split]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[FK Krshko]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:FK Krshko]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përmendoret në Ulqin]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902753|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përmendoret në Ulqin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2023:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 00:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[David Attenborough]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902757|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:David Attenborough]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dancigu]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dancigu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 13:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aeroporti i Kukësit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aeroporti i Kukësit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2012:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 13:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Los Anxheles]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902866|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Los Anxheles]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2013:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 14:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Toni Kroos]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904356|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Toni Kroos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:37 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shkurt 2026 20:03 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904533|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2000:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 01:42 (CET) == Kriminalistika ne Shqiperi == Pershendetje Klein. Ju keni bere redaktim e ndryshime te artikullit mbi Kriminalistiken ne Shqiperi. Titulli, terminologjia e disa fakte jane edituar gabim e duhen korigjuar. Autori i materialit original eshte themeli i Kriminalistikes ne Shqiperi dhe burimi me i sakte i informacionit. Te lutem facilitoni procesin qe artikulli i duhur te publikohet. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 03:47 (CET) :Përshëndetje! Unë nuk kam bërë ndryshime te artikulli në fjalë për sa thoni, duhet të ketë ndonjë keqkuptim. Gjithsesi mund të ndërhyni duke shtypur butonin ''Redakto'' te artikulli dhe të kryeni ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 03:53 (CET) :Faleminderit per pergjigjen e shpejte. U mundova te vendos artikullin e duhur, po nuk me lejon te gris faqen. A ka ndonje menyre te shpejte per te copy paste te gjithe materialin? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 03:56 (CET) ::Asgjë. Dëshiron të ndryshosh titullin apo përmbajtjen? Nëse dëshiron të ndryshosh titullin, mbase do të ishte më mirë të propozohej paraprakisht te faqja e diskutimit pasi ka pasur një diskutim për të (që mund të gjendet te arkiva e faqes së diskutimit në fjalë). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 03:59 (CET) :::Po titulli duhet ndryshur ne Kriminalistika ne Shqiperi dhe jo Shkencat mjekoligjore. Artikulli eshte specifik per Kriminalistiken. Babai im, Estref Myftari, me dha artikullin e duhur. Bera sugjerimin per editimin e materialit, po shoh qe fotot nuk jane upload correctly. A mund t’i hedhesh nje sy nese ke kohe? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 04:38 (CET) ::::Mendoj që fotografitë e përmbajtja mund të trajtohen pasi të dakordësohet titulli. Te diskutimi që keni hapur te faqja shoqëruese e artikullit do të duhet të përmendni arsyet pse njëri titull është më mirë se tjetri nga një këndvështrim kuptimor, etimologjik, terminologjik, etj. Pastaj mund të vazhdohet me hollësitë e tjera si përmbajtja, fotografitë, e ndryshime të tjera edhe në nivel më kapilar. Duhet pasur parasysh se në ekosistemin e Wikipedia-s, edhe kur një çështje duket e qartë nga këndvështrimi i një përdoruesi, ajo mund të shihet ndryshe nga një tjetër. Për shembull, dikush mund të jetë i përqendruar te një artikull i vetëm dhe të kërkojë ndryshime specifike në të, ndërsa përdorues të tjerë që merren me kategorizimin apo standardizimin e përmbajtjes ndër gjuhë të ndryshme e shohin atë artikull si pjesë të një grupi shumë më të gjerë që duhet të ndjekë një standard të përbashkët. Diskutimi te faqja shoqëruese synon njësimin e këtyre interesave të ndryshme ndër përdorues të ndryshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 10:28 (CET) :::::Feleminderit Klein. Kush jane perdoruesit qe bene ndryshimin? Cfare autoriteti profesional kane ata apo moderatoret tuaj te bejne editime te titullit e materialit pa baza shkencore? Kriminalistika dhe Shkencat mjekoligjore jane te ndryshme dhe perdorimi i njeres ne vend te tjetres ne artikullin e editur ul cilesine e materialit dhe kredibilitetin e Wikipedias. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 13:08 (CET) ::::::Gjithashtu, artikulli i propozuar (qe bazohet ne origjinalin perpara redaktimeve jokorrekte te 2022) jep pergjigjet per shqetesimet qe ti ngrite si arsyet e nderrimit te titullit ne këndvështrim kuptimor, etimologjik, terminologjik etj. Nese banon ne Shqiperi te ftojme per nje kafe qe t’i diskutosh keto me autorin e tekstit origjinal, Estref Myftari. Faleminderit dhe vleresojme ndihmen tuaj per hir te se vertetes e Kriminalistikes ne Shqiperi. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 13:58 (CET) :::::::Asgjë. Wikipedia nuk funksionon mbi bazën e autoritetit profesional apo titujve akademikë të redaktorëve. Nëse mendon se ka ndodhur një gabim, qasja më e mirë është të hapet një diskutim për këtë në faqen shoqëruese të artikullit, gjë që shoh se e ke bërë tashmë. Unë personalisht merrem më së shumti me pjesën teknike të projektit, jo përmbajtjen e artikujve. Do të përpiqem të etiketoj te diskutimi që ke hapur përdorues që janë më të profilizuar në përmbajtjet e artikujve. Një këshillë e përgjithshme është se gjërat në Wikipedia marrin kohë, në projektin tonë ku aktiviteti është më i ulët e numri i vullnetarëve më i vogël, kjo kohë është akoma më e gjatë. Diskutimet kërkojnë durim për t'u zhvilluar e familjarizim me politikat e përgjithshme të Wikipedia-s. Këtë e them se në një këndvështrim teknik, vë re se, padashje, redaktimi yt i fundit te artikulli e ka prishur krejt faqen, mbase nga nxitimi. Gjithsesi nuk prish punë, gjërat mund të rregullohen lehtësisht pasi diskutimi të përfundojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 14:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Evropian i Këngës 2019]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905349|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Evropian i Këngës 2019]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202026,%2014:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 15:41 (CET) == Pastrimi i skedave jo të lira == [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_24#Pastrimi%20i%20skedave%20jo%20t%C3%AB%20lira 1], Besoj se ka kaluar mjaftueshëm kohë të licensohen ato që kanë qenë për t'u licensuar ose tjetër. Jam '''për grisjen''' njëheri të materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht që kanë mbetur. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 18:51 (CET) Në rregull, pajtohem. Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:17 (CET) :Unë do të sugjeroja të presim, pasi një pjesë e këtyre materialeve, me shumë gjasë, duhen transferuar në Commons dhe jo fshirë. Kam parasysh veçanërisht disa skeda për të cilat e kam pyetur përdoruesin MGA73 në fund të diskutimit të lidhur më sipër, për të cilat nuk mora përgjigje. Duke qenë se ai është rikthyer edhe herë të tjera pas periudhash mungese, mendoj se është e arsyeshme t’i lëmë hapësirë për t'u shprehur dhe për të vijuar procesin aty ku ka mbetur kur të rikthehet. :Ndërkohë mund të fokusohemi te çështje të tjera mirëmbajtjeje. Personalisht, për këtë arsye jam marrë me zbrazjen e listave të gabimeve në kod. Nëse kalon një periudhë e arsyeshme dhe nuk ka reagim, mund ta etiketojmë vetë përdoruesin MGA73 dhe të vazhdojmë procedurën. :Mund ta bënim që tani atë gjë por po mendoja që të përmbyllnim çështjen e Automoderatorit, pasi lista e ndryshimeve në pritje për kontroll ka kaluar 400. Përkthimi i frazave të tij është përfunduar dhe rishikimi i tyre është rreth 50% drejt përfundimit; së shpejti do të duhet ta paraqesim për votim në Kuvend e ta aktivizojmë. :Shënim: Meqë në diskutim janë tërë administratorët aktivë, po gjej rastin të sjell në vëmendje ekzistencën e [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|këtyre artikujve]]. Një pjesë e mirë e tyre duhen kaluar te [[WP:GËRSHËRËT]] por një pjesë kanë nevojë thjesht për vendosjen e një kategorie. Nëse ndokush gjen kohë të merret, do të ishte një rast i mirë për të zbrazur dhe një tjetër listë shumëvjeçare që ka shumë vite e mbushur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 09:45 (CET) ::Mrekulli, botin e mirëpresim. Për mua është me rëndësi të mbyllet si çështje sa më shpejt, i grisëm ose i bartëm në Commons nuk ka rëndësi se si e bëjmë. Ka ardhur koha që ca gjëra që i kemi nisur shumë kohë më parë, të kalojmë në përfundimin e tyre. Po e etiketoj pasi nuk e nisëm diskutimin te Kuvendi por këtu; [[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 16:50 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mars 2026 18:51 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 3 mars 2026 12:55 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mars 2026 19:52 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == Books & Bytes – Issue 73 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 73, January–February 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Four new partnerships * User survey thanks <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/January-February 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 11 mars 2026 13:06 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30224864 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mars 2026 20:35 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Krijimi i vetëpromovimeve në Wikipedia, dhe mundësia e drafteve == Hej, jam duke e vërejtur një trend shqetësues të organizatave (ose individëve në emër të atyre organizatave) duke shkruar artikuj për vetveten. Mendoj se duhet ta trajtojmë pak më seriozisht këtë punë. A mendon që mund t'i mobilizojmë pak forcat në atë drejtim? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 mars 2026 22:33 (CET) :Në fakt që kur Wikipedia mori njohje, ky ka qenë problemi kryesor në të gjitha gjuhët gjatë gjithë kohës. Sigurisht ka periudha kur hovi është më i madh nxitur nga faktorë të jashtëm (fushata politike, ngjarje të tjera me rëndësi, periudhë pushimesh, etj.) E drejtë është të jemi më të kujdesshëm por pa pasur shabllone karakteristike për rastet (''patterns''), është e vështirë të bëjmë gjë përtej kujdesit të shtuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 mars 2026 18:19 (CET) ::Fillova duke krijuar një stampë për njoftim tek përdoruesit ofenduesë që t'ia kujtojmë rregullat më lehtë dhe më shpejt (gjendet tek {{tl|uw-reklama1}}), dhe po mendoj të vazhdoj sipas sistemit UW që e ka për momentin enwiki. Ndoshta një udhëzues për redaktorët e tjerë që të mund t'a identifikojnë një faqe reklamuese, me shembuj (përdoruesi krijues ka të njëjtin emër si subjekti, toni lavdërues, mungesa e burimeve etj.)? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 mars 2026 21:02 (CET) :::Po, ndihmon mendoj. Rrënja e problemit te ne në fakt është pak më thellë: Wikipedia shqip nuk është shumë e qartë në çfarë përbën shquarësi dhe cilat burime janë të besueshme. Këto janë pika ku duhet një përqasje organike pasi adoptimi i rregulloreve nga jashtë nuk ndihmon shumë. Fjala bie, në një këndvështrim të përgjithshëm, rregullat për shquarësinë te EnWiki diktojnë që duhet të shkruajmë vetëm për entitete të cilat janë përmendur në burime të tjera parësore serioze e të besueshme dhe ku janë përmendur në një mënyrë jo të tërthortë. Në parim, ky duket rregull shumë i mirë. Kur e sheh të vënë në jetë në kulturën shqipfolëse ama, rregulli fillon e bëhet problematik. Publistika e kritika te ne nuk është aq aktive sa të shkruajë vazhdimisht për njerëzit tanë të njohur në morinë e ndryshme të fushave shkencore, sportive, kulturore e artistike që ekzistojnë. Nëse qëllon që profesioni yt të jetë diçka që ka lidhje me ekranin, e ke një shans që emri të të përmendet diku por për këdo tjetër në fusha të ndryshme, qoftë dhe vetë kineastët puna e të cilëve qëllon të jetë pas ekranit, mundësitë janë të vogla që diku (dhe jo kudo por në faqe të cilësuara serioze e të besueshme) të gjendet informacion për ta në mënyrë të bollshme sa për të justifikuar shkrimin e një artikulli sipas rregullave të përmendura. Shumë entitete të njohura lokalisht mbeten pa artikuj pasi nuk janë aq të njohur sa për ta të shkruajë shtypi botërorë e ai lokal është pak aktiv. Nëse duam të zgjidhet me rrënjë si problem, duhet të përpiqemi t'i japim përgjigje çështjeve të mësipërme fillimisht e pastaj mund të thellohemi te mënyrat se si do t'i aplikojmë rregullat e nxjerra. Po gjithsesi deri atëherë vegla të tilla si stampat për paralajmërime ndihmojnë. (Edhe pse shpeshherë ndodh që subjekte të ndryshme të cilave u vendosen stampat në fjalë të kundërshtojnë menjëherë duke kërkuar me shpejtësi bazën objektive të standardeve që u përdorën për të përcaktuar shquarësinë tyre të pamjaftueshme.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 mars 2026 02:45 (CET) :::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], duke parë [[Wikipedia:Zyra e Ankesave#Përdoruesi/Admin Leutrim.P dhe purizmi gjuhësor|diskutimet e vazhduara]] që po ndodhin [[Përdoruesi diskutim:Fallbackintoreality#Fshirja e editimeve te Alma Cupit|përreth]], mendoj që duhet menduar seriozisht për të kristalizuar disa standarde lokale për çështjet e burimeve. Janë çështje të ndryshme, por rrënja është e njëjtë: nuk ka mjaftueshëm "burime publike e serioze", sipas standardeve të EnWiki-t, për të mbuluar personalitetet shqiptare (për arsyet që kam cekur më sipër). :::E thënë më shqip, gjithnjë e më shumë mendoj që do të na duhet të caktojmë standardet tona lokale për raste të tilla, të cilat, krahasuar me ato të EnWiki-t, mund të jenë të një niveli më të ulët besueshmërie apo serioziteti. Ose kjo, ose projekti do ta ketë të pamundur të ofrojë mbështetje për një pjesë të madhe të realitetit shqiptar. :::Shiko gjendjen e artikullit për [[Inva Mula|Inva Mulën]], një nga këngëtaret më të njohura të Shqipërisë në botë për muzikën operistike. Pak nga mungesa e interesit, pak nga mungesa e informacionit, ai është në një gjendje tepër të shkurtër (dhe ka qenë i tillë prej vitesh). Nuk citon asnjë burim. Shiko homologun në EnWiki: [[w:en:Inva Mula]]. Vuan nga të njëjtat mangësi dhe përsëri nuk citon asnjë burim. Shiko artikullin për [[Unikkatil]]. Nuk ka asnjë burim përveç atij nga Tekste Shqip, dhe ai i arkivuar. Solla raste këngëtarësh, por biografitë e personaliteteve, puna e të cilëve është prapa ekranit, janë edhe më problem në këtë drejtim. Alma Çupi është në ekran çdo javë dhe përsëri preket nga e njëjta mungesë. Këtu nuk pritet detyrimisht që ta zgjidhësh ti këtë çështje pikërisht tani (apo dhe fare), sepse është diçka me të cilën përballemi prej vitesh në forma të ndryshme, ([[Përdoruesi diskutim:Olsi/Arkivi 3#Artikujt në lidhje me muzikën|një shembull]]) por që gjithnjë e më shumë po bëhet e nevojshme t'u jepet përgjigje çështjeve që lidhen drejtpërdrejt me artikujt, tani që janë rregulluar një pjesë e mirë e vështirësive teknike. Siç ke cekur edhe vetë, numri i këtyre rasteve po rritet dita-ditës dhe pritet të vazhdojë të vijë në rritje teksa njohja e Wikipedia-s shqip shtohet e infrastruktura teknike për të futur informacion në të lehtësohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 prill 2026 11:48 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mars 2026 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mars 2026 21:25 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 prill 2026 12:21 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == Problem me nje bllokim te pjesshem == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Perdoruesi nuk po bllokohet vetem ne redaktimin e Kuvendit edhepse selektova Partial, por Sitewide, poashtu shtova URL; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi. Spo funksionon si duhet. Shih; https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Blloko/GLOBALIST_LIBERTARIAN . E terhoqa bllokimin teresisht per momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:29 (CEST) :Info shtese; [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&action=history 1], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Grisja%20e%202t%C3%AB%20ABUZIVE%20e%20Ermal%20Beqiri%20nga%20admin%20Leutrim.P 2]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:35 (CEST) ::Bllokimet e pjesshme në faqe specifike kryhen duke vendosur titullin e plotë të faqes, jo adresën e saj. Për shembull, për Kuvendin, do të duhej të vendosej "Wikipedia:Kuvendi". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2026 01:25 (CEST) :::Ke të drejtë, në fakt e pata praktikuar më parë si duhej, por këtë herë isha në nxitim e gabova. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 prill 2026 10:15 (CEST) == Kategoria "Faqet me harta" == Siç po shihet një kategori po na del çuditërisht e palëvizshme kur përdoren hartat në artikuj. Kategoritë titullohen zakonisht në trajtë të pashquar, por kjo [[:Kategoria:Faqet me harta]] është në të shquar, dhe për t'i vendosur në kategorinë e duhur provova gjithçka, pa sukses. Siç po shihet kategoria është e lidhur ngushtë me veglën [[mw:Extension:Kartographer]] dhe modulin [[Moduli:Mapframe|Mapframe]]. Si administrator i ndërfaqes, a mundesh me kontrollu diku nëpër konfigurimet e Wikipedisë Shqip që kjo të rregullohet? Qëllimi është që kategoria automatike e hartave të kalojë në [[:Kategoria:Faqe me harta|Kategoria:'''Faqe''' me harta]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 17:54 (CEST) :UPDATE: e gjeta. thjesht po u dashka me e gjetë në TranslateWiki: [[TranslateWiki:MediaWiki:Kartographer-tracking-category/sq]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 18:01 (CEST) ::UPDATE APET: nuk funksionoi lol, a mundesh me m'ndihmu? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 00:32 (CEST) :::Aktualisht të dyja kategoritë që ke përmendur dalin bosh. A mund të më japësh një artikull që është i kategorizuar gabim (dhe një përsëritje se si do të duhej të ishte kategorizimi i saktë)? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 00:49 (CEST) ::::kontrolloje edhe një herë. "Faqet me harta" si faqe ridrejton tek "Faqe me harta" ama pa ridrejtim i mban krejt artikujt për momentin -> {{No redirect|Kategoria:Faqet me harta}} [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 00:51 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], problemi qendron te fakti që ato artikuj përdorin stampa të vjetëruara. Provova thjesht të kopjoja kodin nga EnWiki në mënyrë shumë bazike për stampën {{tl|Komunë në Francë}}. Kategoria ndryshon te të gjithë artikujt e komunave të Francës. Kjo nuk është zgjidhja ideale pasi kështu thjesht na del kategoria në anglisht, gjithashtu stampat përkatëse mbeten në shqip ndërkohë që infrastrukturën teknike ne e ruajmë në anglisht dhe për më tepër artikujt janë të mbushur me parametra që do të konsideroheshin të vjetëruar kur të ndryshohej stampa (gjithashtu faqja e udhëzimeve duhet përditësuar) por çfarë dua të them është se rasa e kategorisë nuk është problemi i vërtetë. Problemi i vërtetë mbetet përditësimi i stampës në lidhje me homologen në anglisht. Kategoria e hollësitë e tjera janë thjesht pjesët e procesit më pas. Për momentin po e lë pa e kthyer ndryshimin që bëra te stampa që ta shohësh. Më pas po munde zhbëje redaktimin tim deri në një moment të dytë kur ti apo ndonjë tjetër të ketë mundësinë t'i futet me themel punës duke nisur nga ndryshimi i titullit të stampës në anglisht si punë e parë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 01:10 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 prill 2026 18:19 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == Integriteti i diskutimeve - Formatimi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ju lutem, nëse mundeni, kini kujdes me formatimin gjatë diskutimeve. Më shumë se sa këshillë për ju vetë e kam në kontekstin e mbikëqyerjes së diskutimeve e rregullimit të çështjeve të formatimit dhe nga përdorues të tjerë "on the go" në mënyrë që të ruhet kohezioni e integriteti i tij (sigurisht pa i cënuar autonominë përdoruesve të tjerë apo pa i ndryshuar kontekstin e mendimit). Këtu kini parasysh që "less is more", pra s'ka nevojë për "fancy editing tricks" se zakonisht më shumë shtojnë rrëmujën për sytë se sa e rregullojnë. Mbase s'do të ishte keq dhe që kur diskutimet të zgjateshin tepër, të bëheshin disa përmbledhje në krye të tyre për të ruajtur koherencën. Wikipedia vuan së tepërmi nga diskutimet për sa i përket formatimit të tyre e, megjithëse kohët e fundit po punohet për të sjellë lehtësira teknike në atë drejtim, deri atëherë të bëjmë sa mundemi dorazi. Jua shkrova si udhëzim meqë jeni ndër administratorët më aktivë nëpër hapësirat e diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 prill 2026 12:27 (CEST) :E kam parasysh. Unë e bëj zakonisht për me i theksu fjalët e citume ama s'ka problem nëse e reduktoj pak. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 prill 2026 12:38 (CEST) ::S'e kam te ndonjë veçori konkrete e ndokujt. Thjesht hera-herës hidhini një sy diskutimit në tërësi duke u përqendruar te forma e gjatësia e blloqeve të tekstit. Shikoni nëse ka probleme me ''indentation'', nëse po bëhet tepër i gjatë e duhet përmbledhur apo hapur ndonjë nën-pjesë e re, nëse ndonjëri harron firmosjen apo përpiqet të sjellë lista a formatim teksti dhe e lë përgjysmë, nëse ndonjë përgjigje është e nënrenditur në vendin apo nivelin e gabuar... Sidomos kjo e fundit duhet pasur me kujdes e duhen rregulluar me të parë se tjetërson krejt ''sub-threads'' që vijojnë më pas. I gjithë qëllimi është të kemi diskutime që nuk i trembin përdoruesit e "rinj" të papërfshirë ende në to, përkundrazi, ua lehtësojnë përfshirjen duke i lejuar të marrin informacion për çfarë po flitet dhe çfarë është thënë deri në atë pikë ''at a quick glance'' dhe duke ua bërë të qartë ku ta vendosin përgjigjen/komentin që duan të vendosin.- [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 prill 2026 12:51 (CEST) == Pyetje nga [[User:Martinxx1|Martinxx1]] te [[Lufta e Nuseve]] (12 prill 2026 16:57) == Pershendetje te lutem me ndihmon dot me rivenien e logos ne faqen Lufta e Nuseve dhe Vera Grabocka, nuk e di pse mi hoqi? --[[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]] ([[Përdoruesi diskutim:Martinxx1|diskutimet]]) 12 prill 2026 16:57 (CEST) :@[[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]], përshëndetje! Fotografitë në fjalë janë fshirë nga Wikimedia Commons me arsyetimin se përbëjnë shkelje të të drejtave të autorëve përkatës. Shiko historikët e artikujve në fjalë. Duhet të diskutosh me ta atje (administratorët në W-Commons) në lidhje me rikthimin e tyre ose me sigurimin e fotografive të tjera për të cilat zotëron të drejta. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 prill 2026 18:27 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 prill 2026 17:18 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 prill 2026 17:00 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Kontrollues == Përshëndetje, sipas sugjerimit tënd këtu https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1424136, të shkruaj që të më japësh privilegje si "kontrollues" për 3 muaj e ardhshëm sipas politikës së wikipedisë shqip: (Nëse kërkesa e tij miratohet, atij do t'i ofrohen privilegjet e kontrolluesit me një kohë në rritje graduale '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.). Të flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 22 prill 2026 17:20 (CEST) :{{U bë}} - Hidh një sy te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|veglat]] për QuickAccept dhe ButtonizeReview. Mund të të lehtësojnë kontrollin. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 prill 2026 13:02 (CEST) == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 prill 2026 18:01 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 prill 2026 20:06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Pyetje nga [[User:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 prill 2026 23:57) == Përshëndetje i nderuar! Sapo bëra një publikim mbi Krenar Dunga, por kur kërkoj në Safari ose Google nuk rezulton të ketë një artikull në emër të tij. Ndoshta kjo ndodh sepse ende nuk është kontrolluar nga dikush. Çfarë mund të bëj? --[[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 30 prill 2026 23:57 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të merret dikush me kontrollin në fjalë (si dhe me heqjen e etiketës ''noindex'')? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 maj 2026 10:23 (CEST) ::akoma nuk eshte ndryshuar gje [[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 1 maj 2026 18:28 (CEST) :::{{U bë}} [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 01:31 (CEST) ::::Pershendetje! Po shikoj qe artikulli eshte fshire. Ju lutem a mund te me orinetoni se si mund ta rikthej pasi eshte shume e rendesishme per statusin tim shoqeror? Faleminderit. [[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 3 maj 2026 09:47 (CEST) giqcqx2g5s5ca6u3imrm1k1rt562ake 2976703 2976679 2026-05-03T09:25:38Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Euphorbia mellifera */ 2976703 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 maj 2025 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == Ndihme == Pershendetje! Kisha kohe pa u futur ne Wikipedia, por po shoh se me eshte bllokuar adresa IP dhe s’po mundem te redaktoj. Me ndihmon dot? [[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]] ([[Përdoruesi diskutim:Dga2004|diskutimet]]) 25 maj 2025 14:24 (CEST) :@[[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]], përshëndetje! Çfarë mesazhi të paraqitet te i njëjti vend ku lexon për bllokimin? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 maj 2025 11:51 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] me rezultonte IP-ja e bllokuar, 192.168.100.7. Por duket se dicka eshte bere, ka ndryshuar. Po e provoj serish dhe komunikojme. Te falenderoj [[Përdoruesi:Dga2004|Dga2004]] ([[Përdoruesi diskutim:Dga2004|diskutimet]]) 26 maj 2025 13:35 (CEST) :::Gjasat janë që IP-ja është sërish e bllokuar pasi është pjesë e ndonjë game të gjerë IP-sh që janë bllokuar globalisht por meqë tani po më shkruan nga llogaria (je kyçur/logged in) nuk prekesh më nga bllokimi. Unë s'do të shqetësohesha shumë për bllokime të tilla për sa kohë redaktimi nga llogaria nuk është prekur. Gjithë të mirat! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 maj 2025 14:09 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 maj 2025 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 maj 2025 04:58 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Pyetje nga [[User:MZASLM64|MZASLM64]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 maj 2025 10:28) == Përshëndetje Mentor! Te lutem Kam bërë nje wikipedia biografi për nje dëshmor të atsheut Halil Habilaj dhe shpresoj te pranohet dhe njëkohësisht të përshtatet si e tillë. nuk di në do mundni të më më jepni një përgjigje? Faleminderit --[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]] ([[Përdoruesi diskutim:MZASLM64|diskutimet]]) 30 maj 2025 10:28 (CEST) :Përshëndetje@[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]]! :Unë nuk para merrem shumë me artikujt vetë por mbase @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] mund të të ndihmojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 qershor 2025 18:29 (CEST) ::@[[Përdoruesi:MZASLM64|MZASLM64]], E kam shikuar por a nuk është i njëjti, https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Faleminderit . Besoj se e kemi diskutuar tashmë dhe artikulli dhe përmbajtja janë aprovuar, po të duash të shtosh diqka më shumë, redaktimi është i lirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 qershor 2025 16:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 qershor 2025 01:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2025 03:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 qershor 2025 01:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == Growth News #34 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]] ''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.'' === Mentoring new editors === In February, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Mentorship 2|Mentorship]] was successfully rolled out to 100% of newcomers on English Wikipedia. Following this milestone, we collaborated with Spanish Wikipedia to expand Mentorship coverage to 70% of new accounts, with plans to reach 85% soon unless concerns are raised by mentors. ([[phab:T394867|T394867]]) === “Add a Link” Task – Iteration and Experimentation === Our efforts to improve and scale the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|“Add a Link” structured task]] continued across multiple fronts: * '''Community Feedback & Model Improvements''': We’ve responded to community concerns with targeted changes: ** Restricting access to newer accounts ([[phab:T393688|T393688]]) ** Some links types were removed to align with recommendations written in the English Wikipedia Manual of Style ([[phab:T390683|T390683]]) ** Allowing communities to limit “Add a Link” to newcomers ([[phab:T393771|T393771]]) ** The model used to suggest the links was improved to ease its training ([[phab:T388258|T388258]]) * '''English Wikipedia rollout and A/B test''': We increased the rollout to 20% of newcomers, with analysis underway. Preliminary data suggests this feature makes new account holders more likely to complete an unreverted edit. ([[phab:T386029|T386029]], [[phab:T382603|T382603]]) * '''Surfacing Structured Tasks''': An experiment where we show “add a link” suggestions to newly registered users while they are reading an article is running on pilot wikis (French, Persian, Indonesian, Portuguese, Egyptian Arabic). Initial results are under analysis. ([[phab:T386029|T386029]]) === Newcomer Engagement Features === * '''“Get Started” notification''': Engineering is in progress for a new notification (Echo/email) to encourage editing among newcomers with zero edits. Early research shows this type of nudge is effective. ([[phab:T392256|T392256]]) * '''Confirmation email:''' We are exploring ways to simplify and improve the initial account confirmation email newly registered users receive. ([[phab:T215665|T215665]]) === Community Configuration Enhancements === Communities can now manage which namespaces are eligible for Event Registration via [[mw:Community Configuration|Community Configuration]]. ([[phab:T385341|T385341]]) === Annual Planning === The Wikimedia Foundation’s 2025–2026 Annual Plan is taking shape. The Growth and Editing teams will focus on the [[metawiki:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2025-2026/Product_&_Technology_OKRs#Contributor_Experiences_(WE1)|'''Contributor Experiences (WE1)''' objective]], with a focus on increasing '''constructive edits''' by editors with fewer than 100 cumulative contributions. === Get Involved === We value your insights and ideas! If you would like to participate in a discussion, share feedback, or pilot new features, please reach out on the relevant Phabricator tasks or [[mw:Talk:Growth|at our talk page]], in any language. ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 17 qershor 2025 20:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=28750629 --> == Kerkese per patrollues == Pershendetje Klein , uroj te jesh mire, ku mind te aplikoj per patrollues sepse me mbaroi afati i caktuar nga ty me pare? Faleminderit. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 19 qershor 2025 09:59 (CEST) :Shtroje kandidaturën këtu: [[WP:Kontrolluesit#Kandidatura për kontrollues]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 22:15 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] Sapo e shtova faleminderit.[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 21 qershor 2025 22:28 (CEST) == Oversized non-free files == Hi! I made [[Përdoruesi:MGA73/ReduceNonFree.js]] as a test because I wanted to make it easy to reduce the size on non-free files. As you can see at [[Përdoruesi:MGA73/Non-FreeOversized]] many of the non-free files are bigger than 100,000 px. That is the limit English Wikipedia has per [[:en:Wikipedia:Non-free_content#Image_resolution]]. I could not find a limit on sqwiki but I think files should not be too big. Do you know if there is a formal limit? If not I suggest that one is introduced. The script should make it easy to downsize the files. But it does not work because only admins can upload a new version of a file. Sadly I spend looooong time trying to find the error before I found out. You are welcome to test it. [[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 20 qershor 2025 21:02 (CEST) :Hi, I'm a reviewer on the project. Unfortunately there's no given limit to image size on Albanian Wikipedia, since the documentation is incredibly out-of-date here. I've been working to update it however any organized maintenance efforts in either mainspace or others is slow given our numbers. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 22:28 (CEST) ::Hi [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]! Thank you! I suggest to use bots and scripts for tasks that can be fixed that way so humans do not have to spend time on it. And deleting files in [[Speciale:SkedaTëPapërdorura]] could be a good place to start. If the files are not in use and do not have a license or are non-free they should be deleted. The files in [[:Kategoria:Non Licensed Images]] should be checked. If there are not enough users the help out an alternative is to mass delete all the files. So for example leave a notice on Village Pump and say everyone have 30 days to check and fix files and all files not fixed at the end of that limit will be deleted. --[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] ([[Përdoruesi diskutim:MGA73|diskutimet]]) 21 qershor 2025 23:02 (CEST) :::Klein is currently on a WikiBreak, so I'd like to page @[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] for some help on this so we can sound the alarm with the other Albanian-speaking users. Right now our efforts have been focused on re-examining our featured articles (as evident by the [[Special:PermanentLink/2808642|notice message]] currently on the wiki for logged-in users). [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 23:11 (CEST) ::::Pinging @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] since he's also a lot more active. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 22 qershor 2025 02:32 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:MGA73|MGA73]] I have raised this issue at the local Village Pump here for Albanian users to comment: '''[[WP:Kuvendi#Pastrimi i skedave jo të lira]]''' [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 24 qershor 2025 03:19 (CEST) == Standardizimi i artikujve të vendbanimeve në Shqipëri == Përshëndetje Klein, Jam duke punuar këto ditë me përpunimin dhe standardizimin e artikujve për vendbanimet në Shqipëri. Si shembull mund të marrësh [[Shtanën]] për të më dhënë vlerësim. Rreth kësaj teme kisha edhe disa pyetje: * Emërtimi i artikujve bëhet zakonisht me trajtën e shquar të emrit të vendbanimit (p.sh. ''[[Kukësi]]''). Kjo është në përputhje me rregullat, apo jo? Të vazhdoj kështu? * Për fshatra me emra të njëjtë, cila formë duhet të zgjidhet për emërtimin e artikujve: ** a) ''Emri i fshatit (emri i njësisë administrative)'' ** b) ''Emri i fshatit (emri i bashkisë)'' ** Mendoj se forma me bashkinë është më e qartë, dhe në rastet kur ka dy fshatra me të njëjtin emër në të njëjtën bashki, mund të përdorim njësinë administrative për dallim. Gjithashtu, a preferohet kllapa apo presja (si në Wikin anglisht) për këtë lloj diferencimi? * Në rastet kur një vend është njëkohësisht fshat/qytet dhe njësi administrative/bashki (si ''[[Kolshi (Kukës)|Kolshi]]'' dhe ''[[Njësia administrative Kolsh (Kukës)|Kolshi]]''), a preferohet që të bashkohen në një artikull (si në Wikin anglisht, p.sh. ''[[:en:Kukës]]'') apo të mbahen të ndara? Faleminderit paraprakisht për kohën dhe ndihmën! [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 21 qershor 2025 13:19 (CEST) :Kleini është në pushim për momentin, por për t'u përgjigjur pyetjeve: :* Artikujt për vendet gjithmonë titullohen në të shquar. :* Mënyra se si po përdoren kthjellimet e vendeve aktualisht është: shteti, pastaj bashkia, pastaj njësia administrative. Të shkruar me kllapa si në kthjellimet për [[Drinas (kthjellim)|Drinas]] dhe [[Arbanasi (kthjellim)|Arbanas]]. :* Evidente prej faktit që [[Tirana]] dhe [[Bashkia Tiranë]] janë artikuj të ndarë— jepi ndarazi lirisht. :[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 qershor 2025 23:20 (CEST) ::Përshëndetje Arbër, ::Edhe pse sa dua unë e shumë të tjerë që të bashkohemi një ditë, teknikisht Drinasi duhet të diferencohet nga shteti, apo jo? Dmth Drinasi (Kosovë) dhe Drinasi (Shqipëri). [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 23 qershor 2025 10:42 (CEST) :::Teknikisht "Drinas" është emër alternativ për Ratkocin këtu n'Kosovë, prandaj nuk e di pse ka kthjellim. E pasna përzgjedhë një shembull shumë të keq... [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 23 qershor 2025 11:11 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 qershor 2025 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 qershor 2025 09:19 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == Propozoj heqjen e privilegjeve të administratorëve joaktivë == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Unë besoj se është e rëndësisë së veqantë të propozojmë "heqjen e titullit" administrator për "administratorët joaktivë", dhe të kandidojmë përdorues aktivë për administratorë të rinjë. Administratorët joaktivë po na vënë në një situatë të palakmueshme. Nuk ështe në rregull t'i gëzosh gjithë ato privilegje dhe të mos bësh asnjë redaktim të vetëm për vite me radhë. Administratorëve veteran mund të u shtohet një stampë e veqantë te faqja tyre që tregon se perdoruesi kishte të drejta administrative në shenjë mirënjohje. P.sh ''Admin Badge Icon - 2 vjet 2 muaj''. Pra them të shqyrtohet aktiviteti i tyre (p.sh. asnjë redaktim apo veprim administrativ në 12 muajt e fundit), dhe në përputhje me praktikat e tjera të Wikipedias, t’u hiqen të drejtat nëse nuk ka arsye të forta për të mbajtur atë status. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 qershor 2025 16:47 (CEST) :Aktualisht rregullorja thotë se privilegjet u hiqen vetëm atyre administratorëve që nuk kanë kryer asnjë veprim për 2 vjet. Kjo është forma më bazike e rregullores në nivel global dhe meqë SqWiki nuk ka një rregullore të posaçme të veten aplikohen rregullat e përgjithshme. Unë kam propozuar në të shkuarën që rregulli të ndryshohet nga 2 vjet ne 1 dhe që veprimet të jenë administrative në natyrë, sepse ka anëtarë që thjesht bëjnë një redaktim çfarëdo – mjafton dhe t'i shkruajnë një mesazh dikujt vetëm një herë – dhe vazhdojnë të mbajnë në mënyrë jo aq konkrete privilegjet e shtuara. Kjo "fryrje artificiale" e numrit të administratorëve shkakton vështirësi te përdoruesit për të gjetur një administrator aktiv kur kanë nevojë për ndihmë si dhe jep një element artificial bllokimi për kandidaturat e reja pasi kushdo mund të argumentojë që një komunitet kaq i vogël sa i yni nuk ka nevojë për një numër kaq të lartë administratorësh. Pas propozimit tim pati diskutim por nuk u ndërmor kurrë ndonjë veprim konkret në lidhje me të. Kjo dhe për arsye se kontrollimi i veprimeve administrative është disi i vështirë: Ti mund të shohësh lehtësisht kontributet e dikujt por nuk ke një tabelë të mirëfilltë me të gjitha grisjet apo mbrojtjet që ai person ka kryer. Nëse do të vinim një rregullore të tillë, do të duhej që paraprakisht të siguronim një mekanizëm kontrolli për këtë gjë dhe pastaj të mund të nisnim ta aplikonim, përndryshe do të ishte thjesht një rregull fiktiv. [[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Kritere të reja për administratorët dhe burokratët|Këtu]] gjendet dhe diskutimi i shkuar në lidhje me këtë çështje. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 qershor 2025 11:47 (CEST) ::Atëherë insistoj që të paktën të jetë 1 vit dhe që veprimet të jenë administrative në natyrë. Të njejtat defekte i pashë edhe unë, ne të përditësojmë rregulloren njëherë e pastaj merremi me mekanizmin dhe fillojmë filtrimin. Duhet të i'a nisim diku. Nesër e lexoj më thellësisht atë diskutim.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 korrik 2025 00:48 (CEST) :::Unë dakord jam. "Veprime administrative < 1 për 1 vit => degradim" Nëse dëshiron ta propozosh e të kalohet do të isha dakord. Thjesht duhet diskutuar paraprakisht me Kujdestarët në Meta pasi ata janë të vetmit që kanë mundësi të heqin privilegjet e administratorëve (burokratët mundet vetëm t'i japin). Nëse ata thonë se nuk kanë mekanizma për ta zbatuar atë gjë, edhe nëse pranohet këtu, do të refuzohet nga ata për pazbatueshmëri. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 korrik 2025 15:16 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Na duhet që dikush t'i krijoj dy stampa të reja. [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Propozoj_heqjen_e_privilegjeve_t%C3%AB_administrator%C3%ABve_joaktiv%C3%AB | Në fund të diskutimit i kam cekur në pikën 5] . Pasi i siguruam votat është e udhës që pas përditësimit të dy rregulloreve dhe mbylljes së diskutimit të merreshe me këtë pjesë (''Për paralajmërimet kemi një robot pak a shumë''). ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 01:08 (CEST) ::@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], si i imagjinon stampat në fjalë? Ke ndonjë shabllon të ngjashëm parasysh nga EnWiki ku mund të bazohem? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 03:05 (CEST) :::Pika 5. "Na mbetet krijimi i stampës Stampa e ish-administratorit dhe Stampa e ish-burokratit, stampë mirënjohje për ish-administratorët që shtohet në krye të faqes në anën e djathtë, të jetë e ngjashme me "Administrator topicon". Këto stampa duhet të mund të shtohen apo hiqen në një faqe vetëm nga një Administrator/Burokrat." Une e imagjinoj në ngjyrë Ari (me ndonjë mundësi të shtohet periudha e të qenurit administrator pranë saj, ose klikimi i saj të qoj te faqja e kandidaturës të atij Admin-i). [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 korrik 2025 07:10 (CEST) ::::Krijova diçka që i përngjet një pllakate e mund të përdoret për administratorët e burokratët. Shiko njëherë si të duket te [[Përdoruesi:Klein Muçi/sandbox]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 korrik 2025 12:45 (CEST) :::::Besoj se kjo kryen punë, shumë mirë. Tani mund t'e mbylli diskutimin te Kuvendi. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 korrik 2025 23:11 (CEST) ::::::Stampa gjendet te {{tl|Service plaque}} dhe mund të përdoret tashmë. Ndryshimet nga propozimi origjinal janë që nuk është e stilit "topicon" dhe mund të përdoret/vendoset nga kushdo (limitimi i saj me filtra redaktimi vetëm për redaktorët do të ishte pak "over the top" duke qenë se aktualisht atë metodë e kemi shfrytëzuar vetëm për stampat e grisjeve, si stampa shumë të rëndësishme). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 gusht 2025 10:50 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 korrik 2025 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == Books & Bytes – Issue 69 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 69, May–June 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> In this issue we highlight a new partnership, Citation Watchlist and, as always, a roundup of news and community items related to libraries and digital knowledge. <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/May-June 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 1 korrik 2025 15:11 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=28917472 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == Standard i dyfishtë == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Të jenë të dyja me titull të shquar apo të pashquar, sikur t'i standardizoje; [[Wikipedia:Administratorët]] dhe [[Wikipedia:Burokratë]]. -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 12 korrik 2025 01:10 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 01:08 (CEST) ::Nga [[WP:Titujt e artikujve]]: {{xt|Është pajtuar që titujt e artikujve që janë emra apo '''kanë grupe emërore''' në Wikipedia shqip të jenë në '''trajtën e shquar, rasa emërore— mundësisht në numrin njëjës.''' }} [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 13 korrik 2025 12:57 (CEST) :::(https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3ABurokrat%C3%ABt&diff=2816046&oldid=2816022) {{U bë}} [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 korrik 2025 16:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 korrik 2025 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Dyshim i një llogarie kukull == Ç'kemi Klein, jam t'u i vërejtë faqet që po krijohen. Së fundi u krijua një faqe e ''dytë'' për [[Dava Bulku|Davë Bulkun]] (që është subjekti i një votimi për grisje) tek [[Dava Bulku –Ambasadorja e Paqes nga Shqipëria në Bruksel]]. Faqen e parë e krijoi përdoruesi LILO SHEHU, dhe faqen e dytë e krijoi Toni910et. Jam shumë i sigurt që të dytë po vijnë nga i njëjti person, meqenëse po i shkelin të njëjtat rregulla (shquarësia e paqartë, burimet e cilësisë të ulët dhe të vetëpublikuara), dhe të dytë kanë arsyetuar veten kundër fshirjes me nëntitullin "[[Diskutim:Dava Bulku –Ambasadorja e Paqes nga Shqipëria në Bruksel#Arsye perse nuk duhet fshire|Arsye perse nuk duhet fshire]]" ose "[[Diskutim:Dava Bulku/Arkivi 1#Arsye për të mos e grirë artikullin|Arsye për të mos e grirë artikullin]]" në faqet përkatëse të diskutimit momentin kur iu shtua stampa për grisje. Nuk kemi checkuser-a për ta vërtetuar dhe nuk jam shumë i kuptueshëm me këtë aspekt të verifikimit, prandaj po të drejtohem ty me gjasa që mund të kesh më shumë dijeni për verifikim të IP adresës së këtyre. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 korrik 2025 03:36 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ç'kemi? :) Fatkeqësisht administratorët nuk kanë informacion për IP-të e llogarive të përhershme (llogaritë e përkohshme janë llogaritë që përdorin përdoruesit kur nuk kanë një llogari). Siç e the, ne nuk kemi checkusers (rregullorja botërore e kërkon që të jenë minimalisht 2, mund të ofrohem unë një nëse ofrohet dhe një administrator tjetër për rolin) kështu që kërkesat për të duhet të bëhen në Meta te [[m:Steward requests/Checkuser]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 02:36 (CEST) ::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. Ndonjë vullnetarë?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 korrik 2025 07:00 (CEST) ::Në rregull, e shtroj unë kërkesën në Meta tash për tash. Ama do të ishte mirë me e pasë këtë punën e checkuserave të rregulluar dikur. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 25 korrik 2025 00:20 (CEST) :::Sapo të dalë dikush vullnetar që të bëhemi minimalisht 2, do të hap një votim në Kuvend atëherë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 korrik 2025 01:30 (CEST) ::::Përshëndetje, mund të paraqitem edhe unë, por nuk besoj se do të arrijmë minimumin prej 25–30 redaktorësh për miratim. - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 09:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:AT44|AT44]], ku i gjete këto vlera? Po përpiqesha të gjeja kushtet e shkruara diku por nuk ia dola. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 korrik 2025 11:12 (CEST) ::::::Tek [[:m:CheckUser_policy#Appointing_local_CheckUsers]]. - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 11:50 (CEST) :::::::Ah, e drejtë. 30 votues është e vështirë të gjenden për komunitetin tonë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 korrik 2025 12:10 (CEST) :::::::Ai kusht është për wikit me një Komitet Arbitrazhi, nuk vlen për ne sepse nuk e kemi një gjë të tillë. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 korrik 2025 12:10 (CEST) ::::::::Tek paragrafi i trete i referohet "wiki without an Arbitration Committee". - [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 29 korrik 2025 12:50 (CEST) :::::::::Dua të theksoj: "{{xt|On a wiki without an Arbitration Committee that meets the criterion above, '''or in a project where there is a preference for independent elections''', the community may approve local CheckUsers (stewards not counting as local CheckUsers) '''per consensus'''.}} :::::::::<small>''[Në një wiki pa një Komitet Arbitrazhi, '''ose në një projekt ku ka preferencë për zgjedhje të pavarura''', komuniteti mund të miratojë CheckUserë lokalë (duke mos numëruar kujdestarët si CheckUserë lokalë) '''sipas marrëveshjes.''']''</small> :::::::::Lejohemi të kemi marrëveshje në rast se preferohen zgjedhjet e pavarura. Obligimi nuk është që të presim për 25–30 persona, edhe pse do të ishte rasti më ideal. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 29 korrik 2025 23:23 (CEST) == Ndihmë në kontrollin e rregullimeve në artikuj == Përshëndetje, Klein! Para disa vitesh kam kërkuar ndihmën tuaj për kontrollin e artikujve. Tani kam mësuar disa fakte të reja, të cilat më kanë detyruar të azhurnoj informacionin në artikujt e mi, në mënyrë që të përputhet me realitetin. A mund të më ndihmoni në kontrollin dhe publikimin e rregullimeve të mia? Artikujt janë këta: https://sq.wikipedia.org/wiki/TVALB dhe https://sq.wikipedia.org/wiki/NimiTV Faleminderit! [[Përdoruesi:Krakozjabla|Krakozjabla]] ([[Përdoruesi diskutim:Krakozjabla|diskutimet]]) 21 korrik 2025 17:00 (CEST) :@[[Përdoruesi:Krakozjabla|Krakozjabla]], përshëndetje! :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ose @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] mund të të ndihmojnë më mirë në çështjet me artikujt. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 korrik 2025 02:38 (CEST) ::{{U bë}} Të dyja të shqyrtuara kohë më parë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 korrik 2025 23:43 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 korrik 2025 01:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 korrik 2025 02:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 gusht 2025 05:01 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2025 05:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 gusht 2025 01:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == [[Jose Kaimlett]] == Ciao carissimo Klein Muçi, come stai? Io bene, quì fa molto caldo. Per favore, potresti vedere se questa nuova pagina che ho creato sia a posto? Grazie mille di tutto, se vuoi, ti posso aiutare in Italiano e Portoghese. Buone vacanze e a presto. [[Përdoruesi:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Përdoruesi diskutim:Rei Momo|diskutimet]]) 13 gusht 2025 08:55 (CEST) :Ciao Rei! :Sì, è tutto a posto. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 gusht 2025 10:57 (CEST) == Pyetje nga [[User:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]] nëpërmjet panelit të ndihmës (15 gusht 2025 10:17) == HAPA NJE FAQE ZYRTARE ME EMRIN TIM I KA FUTUR TE GJITHA TANI SE DI A ESHTE NE RREGULL --[[Përdoruesi:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]] ([[Përdoruesi diskutim:MARIO ROSHI|diskutimet]]) 15 gusht 2025 10:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mbase mund të ndihmojnë më shumë këtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 gusht 2025 10:58 (CEST) ::@[[Përdoruesi:MARIO ROSHI|MARIO ROSHI]], përshëndetje, ku është problemi, si mund të i'u ndihmojmë?. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 gusht 2025 11:48 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 gusht 2025 02:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2025 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == Riemërtimi i [[Wikipedia:Kontrolluesit]] == Përshëndetje Klein, Siç e ke vënë re ndoshta dhe vetë, kohët e fundit jam marrë shumë me përkthime të ndërfaqes së MediaWiki-t në [https://translatewiki.net/ translatewiki.net]. Për këtë arsye doja të të pyesja edhe për një përkthim që ka pak më shumë peshë se të tjerët, dhe që s'mund ta bëj pa u konsultuar me një administrator. Termi "kontrollues" më duket disi i gjerë për kontekstin që ka. Nëse e marrim nga anglishtja, "kontrollues" përkthehet "checker", por në rastin tonë kontrolluesit thjesht kanë të drejtën të shqyrtojnë redaktime ("reviewer" në anglisht), dhe redaktimet e tyre shënohen automatikisht si të shqyrtuara (pranuara). Prandaj, mendon se do të ishte më mirë ta zëvendësonim këtë term me "shqyrtues", meqë edhe folja që përdoret për veprimin është "shqyrto", jo "kontrollo"? PS: Pak jashtë teme, por diçka tjetër që kam vënë re dhe që më "vret syrin" është fakti që te logoja majtas lart është shkruar '''Encikopedia e lirë''', pra mungon një 'l' te fjala "Encikopedia". :P [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 28 gusht 2025 10:07 (CEST) :@[[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]], përshëndetje! Po, e kam parë dhe të përgëzoj për zellin. Për shumë prej termave të përkthyer jam njoftuar automatikisht pasi unë kam qenë një nga kontribuesit kryesorë së fundmi andej. Qëllimi im në përkthime ka qenë që të ketë një stil të njësuar e të jenë fjalë më së shumti me rrënjë shqipe. Në fakt po mendoja të të flisja në lidhje me këtë por mendova që pjesa më kryesore është që stili të jetë i një standardi të vetëm dhe meqë po e merrje me themel, thashë të mos të të ndërpres zellin. Meqë më ra rasti, po munde do të këshilloja të shkoje drejt përdorimit të fjalëve "sa më shqip". Ndryshimet në Wikipedia shpeshherë kanë ndikim të madh në mënyrën se si flitet një gjuhë në rrjet. :Duke u rikthyer te tema, unë jam dakord për të dyja termat. Nëse gjykon se është më mirë të zhvendoset te WP:Shqyrto, ''[[en:WP:BE BOLD|WP:BE BOLD]]''. Personalisht problemin kryesor e shoh te sistemi i kontrollit/shqyrtimit. Ne kemi një version shumë agresiv ku çdo ndryshim duhet kontrolluar paraprakisht. I tërë zgjatimi i kontrollit është një sistem i braktisur prej kohësh pa mbështetje teknike e shumë projekte kanë hequr dorë nga ai. (Ca e aktivizojnë vetëm për faqe që janë nën sulm/ndryshime të shpeshta.) Aktualisht është krijuar dhe një inteligjencë artificiale për kontroll që sërish ne nuk e kemi të aktivizuar. Shpresa ime ishte të zbrazej lista e ndryshimeve në pritje dhe pastaj ta hiqnim këtë formën agresive që kemi dhe të aktivizonim Automoderatorin e mbase pastaj të përqëndroheshim te përmbajtja e faqeve si WP:Kontrolluesit apo titulli i tyre që kanë vite pa u prekur. Por meqë zbrazja e listës po merr kohë përtej parashikimeve, besoj se mund të përfitojmë sa mundemi nga ndryshime si ky që propozon. :Në lidhje me stemën, unë e shoh me L. Mos ndoshta je gabuar? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:07 (CEST) ::Përshëndetje sërish @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ::E di që duhet të përdorim sa më shumë fjalë shqip, por fatkeqësisht, siç ndoshta e di edhe vetë, shumë terma në anglisht kanë një kontekst specifik që në shqip maksimumi mund t'u gjejmë një përkthim të përafërt, por jo fiks atë që duhet. Për shembull, fjala "section" nuk ka një përkthim të drejtpërdrejtë. Mund të përdorim "paragraf", që në fakt është përkthimi i "paragraph", ose ta "shqipëzojmë" në "seksion", siç kam bërë edhe unë. Edhe unë jam kundër këtyre shqipëzimeve, por fatkeqësisht një përdorues në shqip kupton më lehtë "section" apo "seksion" sesa "pjesë". Ose disa fjalë nuk mund t'i përkthesh dot fare, si p.sh. "cache". Thjesht jam duke shpjeguar pikëpamjen time dmth, se pse kam favorizuar terma të huaj. Megjithatë, së fundmi kam filluar të shkruaj sa më shumë shqip që të jetë e mundur gjithsesi, dhe i kam ndërruar termat e huaj. Ndërsa për njehsimin, edhe unë e kam pikë të dobët. Madje sa herë që gjej një përkthim më të mirë për një term, kthehem pas dhe i përditësoj të gjitha përkthimet e mëparshme që të jenë të njehsuara. Kështu që pa merak, e kam parasysh. ::Bie dakord me ty që sistemi i kontrollimit strikt duhet të hiqet dalëngadalë. Për mua ka qenë arsyeja pse nuk kam redaktuar në Wiki-n shqip tërë këto kohë, dhe vetëm pasi u bëra kontrollues, fillova të redaktoj. Është demotivues (?) fakti që çdo redaktim duhet shqyrtuar, pasi mendoj që psikologjikisht njerëzit motivohen më shumë kur i shohin ndryshimet e tyre të publikohen direkt. Do të përpiqem të ndihmoj dhe aty, që të shqyrtohen sa më shpejt redaktimet e pashqyrtuara dhe të ndërrohet modeli. ::Sa për logon, ashtu më shfaqet vërtet, e çuditshme. Kontrollova burimin e faqes dhe duket se serveri është duke i ofruar shfletuesit tim [https://sq.wikipedia.org/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-sq.svg këtë imazh]. Nuk e di si duket te ti. [[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]] ([[Përdoruesi diskutim:Xhulianoo|diskutimet]]) 29 gusht 2025 16:52 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Xhulianoo|Xhulianoo]], unë shoh këtë: https://sq.wikipedia.org/static/images/project-logos/sqwiki.png :::Ndoshta po e kontrollon nga celulari? :::Unë do të kisha vajtur me "pjesë". Ne e përdorim dhe në jetën e përditshme "Pjesa hyrëse/mbyllëse". ''[[:en:WP:BE_BOLD|S'duhet të kemi frikë]]'' të flasim shqip dhe nëse shumica nuk flasin. Kjo thjesht parimisht se në përgjithësi jam dakord me ty dhe prandaj nuk kam ndërhyrë në përkthimet që ke bërë. Aktualisht kanë mbetur vetëm 400 redaktime për t'u kontrolluar. Me një angazhim të fundit mund t'i përmbyllim e t'i hapim rrugë ndryshimeve në lidhje me procedurat e shqyrtimit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 18:57 (CEST) == A lejohet kjo forme emri? == https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Renamed_user_7aef79ad6a85ea8e0f85754cb4d4a1a456711e2a07cec57fd3c469f472bb41e6 .- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 02:34 (CEST) :Po. Është pjesë e ''[[en:WP:VANISH|WP:VANISH]]''. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:08 (CEST) ::Ne rregull. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 15:19 (CEST) == Faqet e pashqyrtuara == Unë fillova sot, shpresoj që edhe të tjerë të ndihmojnë në zbrazjen e kësaj liste. Janë rreth 2415 artikuj të pashqyrtuar. [[Speciale:UnreviewedPages]] Etiketoni të tjerë që mund të ndihmojnë; @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]], @[[Përdoruesi:AT44|AT44]], @[[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]], @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 02:44 (CEST) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], faleminderit për angazhimin! Hera-herës mundohem të kontrolloj dhe aty, megjithëse më së shumti përpiqem të zeroj listën e ndryshimeve në pritje te artikujt e shqyrtuar. Pyetja është a munden përdoruesit jo-administratorë të bëjnë kontrollime te ajo listë? Kam një përshtypje që nuk munden por mund të gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 gusht 2025 18:58 (CEST) ::Lejohet për redaktorë, kontrollues e adminë. Të etiketuarit këtu kanë privilegje për të vepruar. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 29 gusht 2025 19:15 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 shtator 2025 22:49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == Rekomanduesi bezdisës i listave për krijim të artikujve sllavë është kthyer == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E bllokova këtë IP, por sigurisht do kthehet me ndonjë tjeter. Rasti 1; https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3AFallbackintoreality&diff=2829531&oldid=2825947. Rasti 2; https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi_diskutim%3ALanceloth345&diff=2829530&oldid=2826704. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 shtator 2025 06:30 (CEST) == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 shtator 2025 17:16 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2025 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 shtator 2025 19:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == Books & Bytes – Issue 70 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 70, July–August 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New collections: ** ''Times of Malta'' ** Africa Intelligence ** Intelligence Online ** ''La Lettre'' ** ''Glitz'' * Spotlight: Wikimania <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/July-August 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 18 shtator 2025 15:16 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29292435 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shtator 2025 00:54 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 shtator 2025 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 tetor 2025 17:10 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 tetor 2025 19:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (9 tetor 2025, 14:36) == ju falenderoj per kohen dhe ndihmen tuaj. Ne vijim te parregullsive te raportuara, korrigjimet e duhura u kryen. ju lutem me ndihmoni te raportoj sa me mire informacionin sipas rregullave te vendosura. Edhe nje here faleminderit :@[[Përdoruesi:Parliamentary representative Musaraj|Parliamentary representative Musaraj]], përshëndetje! Artikulli që keni shkruar për [[Dr.Adanela Musaraj]] është i tëri në gjuhë të huaj. Mbase keni dashur ta shkruani te Wikipedia anglisht. Këtu artikujt duhet të jenë në gjuhën shqipe. Më shumë mbase mund t'ju informojë përdoruesi @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2025 01:42 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2025 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 tetor 2025 21:35 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == Growth News #35 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Growth team logo - Icon only.svg|right|frameless|class=skin-invert]] ''A quarterly update from the Growth team on our work to improve the new editor experience.'' === New releases === ==== English Wikipedia gets "Add a Link" Structured Task ==== We [[w:Wikipedia_talk:Growth_Team_features#"Add_a_link"_experiment_and_next_steps|released]] the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link|"Add a Link" Structured Task]] to 100% of accounts at English Wikipedia on Tuesday, September 2nd (before then it was available to 20% of accounts). ==== Growth features for Wikidata ==== After examining if the Growth features and Mentorship could be adapted to Wikidata, we activated the Growth features on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] to allow for testing and discussion ([[phab:T400937|T400937]]). Although some features, like Suggested Edits, are Wikipedia-specific, the Growth team designed most features to be more wiki-agnostic. === Work in progress === ==== Revise Tone Structured Task ==== The Growth team is making progress on [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise Tone|the technical architecture, onboarding design, and early user testing]]. We are targeting an A/B test before the end of this year, with constructive edits by newcomers as the primary success metric. ==== Add a link to more wikis ==== The machine learning team has been working on a new model that can suggest links to more languages, including Urdu, Chinese, and Japanese Wikipedias. [[phab:T404460|We are starting to release]] the “Add a Link” feature to Wikipedias that weren’t supported by the previous model. [[mw:Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]], which can be [[mw:Help:Growth/Tools/Add_a_link#Configuration|configured by the community locally]], increases the chance that a new contributor will make their first edit and then continue to participate in Wikipedia. === Research === The Growth team is involved in several research initiatives to help guide our future work: [[mw:Growth/Progression System|Progression System]] – We have [[mw:Growth/Progression_System#Design_Research|published]] initial findings from interviews with 10 English and French Wikipedia newcomers. The research examined motivations, challenges, and feedback on a prototype system intended to help editors build confidence, develop skills, and contribute more constructively over time. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Mobile Web Editing Research|Mobile Web Editing Research]] – This project combines quantitative and qualitative data, community feedback, and user journey analysis to identify possible ways to enhance the mobile editing experience. [[m:Special:MyLanguage/Research:Successful Newcomers Survey 2025|Newcomers Survey]] – This project surveys successful newcomers on English Wikipedia to understand their early editing experiences, tool use, and community interactions. === Community events === The Growth team participated in several community events to listen, share, and collaborate on improving newcomer experiences across Wikimedia projects. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/RPBSEF/ Organizers as key partners to support newcomers' growth in our movement]''' This session invited organizers to share how they introduce newcomers to Growth features and the challenges they encounter. The discussion focused on common newcomer questions and opportunities to strengthen collaboration in supporting new editors. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/review/VCSCUVJCGFRNY89TTKXRVFMGYMWPMSXT Lightning Talk: Structured Tasks]''' This talk demonstrated how Structured Tasks help newcomers take their first successful steps on Wikipedia. It shared impact data, community configurations, and a demo of “Add a Link,” illustrating how these tasks make editing more accessible and sustainable, particularly for mobile contributors. '''Wikimania - [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]''' With active editor numbers declining, the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] aims to create a clearer, more engaging path for participation. This session, led by the WMF Contributors group with involvement from the Editing, Growth, Moderator Tools, and Connection (formerly Campaigns) teams, highlighted efforts to streamline contributor experiences, offer structured and mobile-friendly workflows, and foster meaningful engagement. Participants learned about ongoing initiatives and shared feedback to help shape a more inclusive and sustainable future for Wikimedia contributors. '''CEE Meeting - [[metawiki:Wikimedia_CEE_Meeting_2025/Submissions/Retaining_beginners_and_improving_content_moderation:_an_inclusive_and_sustainable_future_for_Wikipedia_contributors|Retaining beginners and improving content moderation: an inclusive and sustainable future for Wikipedia contributors]]''' Many communities face a decline in volunteer engagement. Newcomers often leave soon after joining, while experienced editors struggle to manage increasingly complex workflows and overwhelming backlogs. We presented the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Strategy|Contributors Strategy]] and the different features and workflows that can help communities to address these challenges. We listened to the specific needs of the CEE communities to help guide the Contributors teams' work. ''<small>'''[[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth team's newsletter]]''' prepared by [[mw:Special:MyLanguage/Growth|the Growth team]] and posted by [[m:User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[mw:Talk:Growth|Give feedback]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/Growth team updates|Subscribe or unsubscribe]].</small>'' </div> 22 tetor 2025 12:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Growth_team_updates&oldid=29457883 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 tetor 2025 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 2 nëntor 2025 07:05 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nëntor 2025 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kampionati Botëror i Futbollit 2014]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2870945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kampionati Botëror i Futbollit 2014]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202025,%2012:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2025 13:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kampionati Botëror i Futbollit 2006]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2870951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kampionati Botëror i Futbollit 2006]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202025,%2013:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2025 14:02 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 nëntor 2025 21:37 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == Emrat në gjuhë të huaj == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], ky [[Përdoruesi:我是啊啊啊啊啊啊啊啊啊啊]], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Titujt_e_artikujve#Emrat%20n%C3%AB%20gjuh%C3%AB%20t%C3%AB%20huaj ka emër në gjuhë të huaj]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 13 nëntor 2025 21:21 (CET) :Emrat e përdoruesve lejohen të jenë në çdo gjuhë për sa kohë nuk janë fyes. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 nëntor 2025 00:09 (CET) ::Në rregull. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 14 nëntor 2025 00:34 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 nëntor 2025 18:26 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == Books & Bytes – Issue 71 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 71, September–October 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Spotlight: 1Lib1Ref 2025 in Nigeria * Frankfurt Book Fair * Tech tip: Wikipedia Library access template <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/September-October 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 18 nëntor 2025 16:22 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29611655 --> == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 nëntor 2025 16:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == Kërkesë për masa == Hej, a mund ta bllokosh përdoruesin Sojetz? Bëhet fjalë për Goelian, duhet të ta kujtojë nga më herët mendoj, dhe me këtë llogari ai ka shkaktuar sërish shumë dëm, pasi është vetëm duke zhvendosur gjëra. Shumë gjëra janë kthyer tashmë mbrapsht / janë rivendosur, sidomos nga [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim P.]] dhe Edukatori. Ai thjesht nuk po sjell asnjë kontribut përmbajtësor që na çon përpara. Me shumë gjasë do të kthehet sërish me një llogari të re — por a mund të bëjmë diçka që çdo llogari e re të mos marrë menjëherë pas disa ditësh regjistrimi të drejtën për të bërë ndryshime kaq të gjera si zhvendosjet? (Ose që ti ta nisësh këtë çështje në vendin e duhur / ta propozojmë për diskutim? Unë nuk e di ku tjetër ta ngrë këtë.) Faleminderit shumë për mirëkuptimin! [[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 19:30 (CET) Një problem të lidhur, pra që zhvendosjet nuk mund të kthehen gjithmonë aq lehtë mbrapsht, e kisha përmendur në lidhje me Goelia/Dribbler që para afërsisht 4 vitesh, përndryshe (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Qendrimi15#Kujdes). Dhe për informacion, llogaritë e Dribblerit në fakt duhet të bllokohen në nivel global [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Dasgut][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth/Nixfer], por nuk dua të humbas kohë këtu.--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 19:56 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 21:02 (CET) ::@[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]], përshëndetje! Pjesë e doktrinës së përgjithshme Wiki është se ndëshkimet përgjithësisht duhet të përdoren si mjet ndalues, jo ndëshkues. Duke gjykuar nga kontributet e tij, përdoruesi në fjalë ka mbi 1 muaj që nuk është aktiv dhe disa prej tyre ngjan të kenë qenë të dobishme. Në këto kushte besoj se është më me vend që të ruhet si përdorues e mbase të ndërmerren masa në çastin që mund të fillojë të bëjë veprime që janë dukshëm me qëllime keqdashëse. Në lidhje të tërthortë me diskutimin tënd, sidomos nxitur nga diskutimi që ke përmendur më sipër me mua e Qendrimin, mbase mund të kesh interes për [[Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli i ndryshimeve në pritje|këtë diskutim]] që po zhvillohet këto ditë në Kuvend. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 nëntor 2025 21:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Deçani]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2875645|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Deçani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Paraket me bark të kuqërremtë]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2875824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Paraket me bark të kuqërremtë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20n%C3%ABntor%202025,%2000:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 01:29 (CET) == Pyetje nga [[User:Maria0.0111|Maria0.0111]] te [[Ermal Rama]] (28 nëntor 2025 02:17) == Pershendetje. Do deshiroja te publikoja foto te filmave dhe teatrove te z.Ermal Rama e me shume informacione ne lidhje me jeten e tij artistike po nuk e di se si . Faleminderit --[[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]] ([[Përdoruesi diskutim:Maria0.0111|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:17 (CET) :Përshëndetje, @[[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]]! Materialet multimediale duhen ngarkuar te [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikimedia Commons]. Atje do të gjeni një buton për ngarkimin te lidhjet majtas dhe më pas do të udhëzoheni për vijimin e punës gradualisht. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:19 (CET) ::pershendetje ::Faleminderit per sugjerimin tuaj . ::E ndoqa sugjerimin tuaj , ndoqa hapat por asnjera nuk me dergoi me pas ne Faqen Ermal Rama Wikipedia per te shtuar foto te shfaqeve teatrale e filmave per te pasuruar keshtu me shume faqen e Ermal Rama me me shume informacione e foto . ::Faleminderit [[Përdoruesi:Maria0.0111|Maria0.0111]] ([[Përdoruesi diskutim:Maria0.0111|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 02:40 (CET) :::Te artikulli [[Ermal Rama]] keni një buton për ngarkimin e fotografive, pasi e hapni për redaktim. Aty mund të kërkoni për fotografitë që keni ngarkuar në Wikimedia Commons (duke supozuar se i keni ngarkuar tashmë atje). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 11:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eurofederalizmi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876025|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eurofederalizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20n%C3%ABntor%202025,%2021:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 nëntor 2025 22:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cirili i Jeruzalemit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876690|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cirili i Jeruzalemit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202025,%2011:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 12:09 (CET) == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 nëntor 2025 14:46 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Azia]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Azia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202025,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 15:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antarktiku]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2876940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antarktiku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202025,%2014:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 15:31 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 dhjetor 2025 19:57 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hilariusi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2877790|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hilariusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20dhjetor%202025,%2019:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vasili i Kajserit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2877811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vasili i Kajserit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20dhjetor%202025,%2019:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 dhjetor 2025 20:32 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni i Kryqit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2878240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni i Kryqit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20dhjetor%202025,%2001:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 02:40 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 dhjetor 2025 18:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == Veç sa për arsyetim == Kur e "përfundova" procesin e grisjes tek "[[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Agron Rexhepi]]", unë e llogarita që meqë u kërkua nga subjekti disa herë të fshihet artikulli, do të ishte e drejtë. Kërkoj falje. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 12 dhjetor 2025 09:46 (CET) :Asnjë problem. Kërkesa në fjalë i ka aktualisht 2 vota pa tënden. Nëse voton, bëhen 3 e mund të vazhdosh lirshëm me grisjen. Në fakt sasia e faqeve te [[WP:FG]] po kthehet në problem të mëvetësishëm. Aktualisht jan :kaluar 50. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 dhjetor 2025 11:20 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 dhjetor 2025 20:02 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 17 dhjetor 2025 15:22 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 dhjetor 2025 22:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 janar 2026 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 janar 2026 21:29 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == editor? == I likely don't need it, but someone else already revoked "reviewer", so my "editor" flag wasn't duplicating. — [[User:Xaosflux|<span style="color:#FF9933; font-weight:bold; font-family:monotype;">xaosflux</span>]] ^{[[User talk:Xaosflux|<span style="color:#009933;">Talk</span>]]} 21 janar 2026 14:36 (CET) :Hello, Xaos! As you have already noticed, we recently voted on a new consensus/policy on how to grant reviewer rights. We gave a month of grace period for users that wanted to keep that right to reach the new minimum limit (by doing 10 reviews) and then removed it from users which had been granted it accidentally or were no longer active. After the vetting process was over, I noticed that the editor user right duplicated with 99% similarity the reviewer user right so I started manually removing it from users that had it. A few moments after I had started that process, I was made aware that the editor right was granted automatically, completely nullifying my efforts and the newly reached consensus so I re-granted it to the 20 users I removed it from and opened a Phab request to handle it further upstream: {{Phab|T415196}}. :Funny enough, I was just about to come and write you a message regarding this task, as I've done in the past when opening similar ones, and I was surprised to see your name on the notifications. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 janar 2026 15:14 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 janar 2026 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 28 janar 2026 19:26 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mali i Zi]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893838|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mali i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20janar%202026,%2003:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 janar 2026 04:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Salvador Dalí]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893841|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Salvador Dalí]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20janar%202026,%2003:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 janar 2026 04:08 (CET) == Books & Bytes – Issue 72 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 72, November–December 2025 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Renewed partnerships * Spotlight: Strengthening Wikimedia Collaborations with and for Open Science <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/November-December 2025|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 29 janar 2026 13:44 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=29991504 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Naurua]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2894650|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Naurua]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20janar%202026,%2017:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 janar 2026 18:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arbëreshët në Itali]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2894655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arbëreshët në Itali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20janar%202026,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 janar 2026 18:14 (CET) == Table of pages with the most Linter errors == I ran a database report of the pages with the most Linter errors, as of a few minutes ago. It is at this [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ABrdoruesi:Jonesey95/sandbox&oldid=2894890 permanent link]. If you fix all of the errors on those 299 pages, you will fix 1,729 errors. I have not been able to figure out a set of errors related to [[:Template:fossil]] and a couple of related geological timeline templates. If you find those, I recommend skipping them for now. Some sort of unusual fix may be needed. – [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 31 janar 2026 02:04 (CET) :Thank you very much! I'll treat that as a starting point soon. I'm looking at the templates first and then continuing with this. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 02:10 (CET) ::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], how would you fix the usage of the obsolete tag <nowiki><tt></nowiki> in these cases: [[Përdoruesi:Kurreshtja/koka/Arkiva/20]]? I have a lot of similar pages with the same usage. They all have either some kind of book/story citation or some kind of poetry. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 03:37 (CET) :::Actually, looking at it, maybe the tag should not be used at all. Those pages are filled with those kind of passages and only 10% of use utilize those tags. I will remove them altogether. (Maybe even the pages should be deleted themselves...) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 31 janar 2026 03:42 (CET) ::::That looks like a good choice. If in doubt about tt tags, check the Obsolete tags Help page for guidance. I often replace them with kbd tags on pages that seem abandoned. [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 31 janar 2026 15:34 (CET) :::::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], do you think JWB could handle center and font obsolete tags with a good enough find and replace regex? The non-complex cases, I mean. Apparently all our obsolete tag errors are coming from those two tags. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 shkurt 2026 18:01 (CET) ::::::JWB could probably handle many cases. I have replacement regexes for hundreds of patterns. If you are a brave person, you can look at the gigantic mess that I use to do Linter replacements: https://en.wikipedia.org/wiki/User:Jonesey95/AutoEd/linter.js – [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 2 shkurt 2026 00:43 (CET) :::::::Haha, thank you! I will treat that as a starting point for inspiration if I see some repeating patterns. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 shkurt 2026 17:23 (CET) ::::::::@[[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]], hello! I wasn't expecting to be back so soon. I was working through [[Speciale:LintErrors/obsolete-tag]]. I managed to reduce the list significantly, though I wasn't able to bring it below ~60 pages. I'll be moving on to the last remaining category shortly ([[Speciale:LintErrors/missing-end-tag]]). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 19:15 (CET) :::::::::Good work. I fixed a few center tags. There is help for center tags at [[:mw:Help:Lint_errors/obsolete-tag]]. You sometimes have to try different fixes using Preview until you find one that works. [[Përdoruesi:Jonesey95|Jonesey95]] ([[Përdoruesi diskutim:Jonesey95|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 02:13 (CET) ::::::::::Thank you! Yes, it's only through those help pages that I've been able to do what I've done. Many times I am able to fix the problem but is not really a fix since it changes the original layout, sometimes drastically. I'm continuously trying to memorize different "patterns" from your contributions though. That and the good ol' trial and error. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 02:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Kalulu]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Kalulu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20janar%202026,%2019:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 janar 2026 20:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Heckler & Koch MP5]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2895277|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Heckler & Koch MP5]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Adresë e papërshtatshme|Adresë e papërshtatshme]] - Referimet shfaqin këtë problem kur kanë kanë vlerat unfit ose usurped për parametrin dead-url. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unfit URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20janar%202026,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 janar 2026 21:03 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 shkurt 2026 18:43 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha shqipe]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2897622|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha shqipe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202026,%2017:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2026 18:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Parku Kombëtar Bjeshkët e Nemuna]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898296|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Parku Kombëtar Bjeshkët e Nemuna]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202026,%2001:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2026 02:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Futbollisti Serb i Vitit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898403|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Futbollisti Serb i Vitit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202026,%2013:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2026 14:25 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 shkurt 2026 00:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Major League Soccer]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899417|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Major League Soccer]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2002:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 03:50 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 shkurt 2026 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Hungarisë 2015]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900995|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Hungarisë 2015]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2023:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 00:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Bahrainit 2009]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901021|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Bahrainit 2009]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2023:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 00:59 (CET) == Mos duhet te falenderoj per gabimet == Ku qendron mungesa e konstruktivitetit zoteri! Mos duhet te lutem dhe perulem edhe kur ben gabime dhe ngaterresa me provimin e veglave. Wikipedia nuk eshte fusha jote e eksperimentimit me veglat automatike. Sado qe te kesh inate te vjetra, Wikipedia nuk eshte prona jote se je burokrati i wikipedise shqipe. Eshte hapsira e te gjitheve per te kontribuar. Nese kam bere dicka gabim korrigjoje me argumentim sic edhe ta argumentova, por mbase nuk e ke pare shkrimin mbrapa tekstit automatik te kthimit (shpresoj te jete keshtu!). Ose po nuk pranon qe une te shkruaj ne Wikipedine shqipe je gabim, hap nje faqe, apo blog personal dhe je i lire te ftosh dhe pranosh ke te duash. [[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:10 (CET) :T'u përgjigja ku shkrove te përmbledhjet e redaktimit. Me gjithë respektin, bllokimi do të vijë në kohëzgjatje të vazhduar nëse vazhdon të shpërfaqësh [[w:en:WP:OWN|WP:OWN]]. Ke një kohë të gjatë që e bën [[Wikipedia:Zyra e Ankesave/Arkivi 4#Kur administratori eshte "vandalist"|duke nisur që nga 2016]] (madje në të shkuarën e afërt ke kthyer dhe redaktime nga Jonesey95, një nga përdoruesit më të njohur në botë për rregullimet teknike) dhe pas 10 vitesh duhet të ndalojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çmimi i madh i Australisë 2009]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çmimi i madh i Australisë 2009]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korça]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korça]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[RNK Split]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902379|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:RNK Split]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[FK Krshko]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:FK Krshko]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2008:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 shkurt 2026 09:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përmendoret në Ulqin]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902753|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përmendoret në Ulqin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20shkurt%202026,%2023:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 00:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[David Attenborough]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902757|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:David Attenborough]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dancigu]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dancigu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 13:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aeroporti i Kukësit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902857|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aeroporti i Kukësit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2012:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 13:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Los Anxheles]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2902866|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Los Anxheles]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shkurt%202026,%2013:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shkurt 2026 14:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Toni Kroos]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904356|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Toni Kroos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:37 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shkurt 2026 20:03 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904533|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2000:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 01:42 (CET) == Kriminalistika ne Shqiperi == Pershendetje Klein. Ju keni bere redaktim e ndryshime te artikullit mbi Kriminalistiken ne Shqiperi. Titulli, terminologjia e disa fakte jane edituar gabim e duhen korigjuar. Autori i materialit original eshte themeli i Kriminalistikes ne Shqiperi dhe burimi me i sakte i informacionit. Te lutem facilitoni procesin qe artikulli i duhur te publikohet. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 03:47 (CET) :Përshëndetje! Unë nuk kam bërë ndryshime te artikulli në fjalë për sa thoni, duhet të ketë ndonjë keqkuptim. Gjithsesi mund të ndërhyni duke shtypur butonin ''Redakto'' te artikulli dhe të kryeni ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 03:53 (CET) :Faleminderit per pergjigjen e shpejte. U mundova te vendos artikullin e duhur, po nuk me lejon te gris faqen. A ka ndonje menyre te shpejte per te copy paste te gjithe materialin? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 03:56 (CET) ::Asgjë. Dëshiron të ndryshosh titullin apo përmbajtjen? Nëse dëshiron të ndryshosh titullin, mbase do të ishte më mirë të propozohej paraprakisht te faqja e diskutimit pasi ka pasur një diskutim për të (që mund të gjendet te arkiva e faqes së diskutimit në fjalë). - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 03:59 (CET) :::Po titulli duhet ndryshur ne Kriminalistika ne Shqiperi dhe jo Shkencat mjekoligjore. Artikulli eshte specifik per Kriminalistiken. Babai im, Estref Myftari, me dha artikullin e duhur. Bera sugjerimin per editimin e materialit, po shoh qe fotot nuk jane upload correctly. A mund t’i hedhesh nje sy nese ke kohe? [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 04:38 (CET) ::::Mendoj që fotografitë e përmbajtja mund të trajtohen pasi të dakordësohet titulli. Te diskutimi që keni hapur te faqja shoqëruese e artikullit do të duhet të përmendni arsyet pse njëri titull është më mirë se tjetri nga një këndvështrim kuptimor, etimologjik, terminologjik, etj. Pastaj mund të vazhdohet me hollësitë e tjera si përmbajtja, fotografitë, e ndryshime të tjera edhe në nivel më kapilar. Duhet pasur parasysh se në ekosistemin e Wikipedia-s, edhe kur një çështje duket e qartë nga këndvështrimi i një përdoruesi, ajo mund të shihet ndryshe nga një tjetër. Për shembull, dikush mund të jetë i përqendruar te një artikull i vetëm dhe të kërkojë ndryshime specifike në të, ndërsa përdorues të tjerë që merren me kategorizimin apo standardizimin e përmbajtjes ndër gjuhë të ndryshme e shohin atë artikull si pjesë të një grupi shumë më të gjerë që duhet të ndjekë një standard të përbashkët. Diskutimi te faqja shoqëruese synon njësimin e këtyre interesave të ndryshme ndër përdorues të ndryshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 10:28 (CET) :::::Feleminderit Klein. Kush jane perdoruesit qe bene ndryshimin? Cfare autoriteti profesional kane ata apo moderatoret tuaj te bejne editime te titullit e materialit pa baza shkencore? Kriminalistika dhe Shkencat mjekoligjore jane te ndryshme dhe perdorimi i njeres ne vend te tjetres ne artikullin e editur ul cilesine e materialit dhe kredibilitetin e Wikipedias. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 13:08 (CET) ::::::Gjithashtu, artikulli i propozuar (qe bazohet ne origjinalin perpara redaktimeve jokorrekte te 2022) jep pergjigjet per shqetesimet qe ti ngrite si arsyet e nderrimit te titullit ne këndvështrim kuptimor, etimologjik, terminologjik etj. Nese banon ne Shqiperi te ftojme per nje kafe qe t’i diskutosh keto me autorin e tekstit origjinal, Estref Myftari. Faleminderit dhe vleresojme ndihmen tuaj per hir te se vertetes e Kriminalistikes ne Shqiperi. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-12758-65|&#126;2026-12758-65]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-12758-65|talk]]) 26 shkurt 2026 13:58 (CET) :::::::Asgjë. Wikipedia nuk funksionon mbi bazën e autoritetit profesional apo titujve akademikë të redaktorëve. Nëse mendon se ka ndodhur një gabim, qasja më e mirë është të hapet një diskutim për këtë në faqen shoqëruese të artikullit, gjë që shoh se e ke bërë tashmë. Unë personalisht merrem më së shumti me pjesën teknike të projektit, jo përmbajtjen e artikujve. Do të përpiqem të etiketoj te diskutimi që ke hapur përdorues që janë më të profilizuar në përmbajtjet e artikujve. Një këshillë e përgjithshme është se gjërat në Wikipedia marrin kohë, në projektin tonë ku aktiviteti është më i ulët e numri i vullnetarëve më i vogël, kjo kohë është akoma më e gjatë. Diskutimet kërkojnë durim për t'u zhvilluar e familjarizim me politikat e përgjithshme të Wikipedia-s. Këtë e them se në një këndvështrim teknik, vë re se, padashje, redaktimi yt i fundit te artikulli e ka prishur krejt faqen, mbase nga nxitimi. Gjithsesi nuk prish punë, gjërat mund të rregullohen lehtësisht pasi diskutimi të përfundojë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 14:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Evropian i Këngës 2019]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905349|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Evropian i Këngës 2019]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202026,%2014:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2026 15:41 (CET) == Pastrimi i skedave jo të lira == [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi/Arkivi_24#Pastrimi%20i%20skedave%20jo%20t%C3%AB%20lira 1], Besoj se ka kaluar mjaftueshëm kohë të licensohen ato që kanë qenë për t'u licensuar ose tjetër. Jam '''për grisjen''' njëheri të materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht që kanë mbetur. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 18:51 (CET) Në rregull, pajtohem. Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:17 (CET) :Unë do të sugjeroja të presim, pasi një pjesë e këtyre materialeve, me shumë gjasë, duhen transferuar në Commons dhe jo fshirë. Kam parasysh veçanërisht disa skeda për të cilat e kam pyetur përdoruesin MGA73 në fund të diskutimit të lidhur më sipër, për të cilat nuk mora përgjigje. Duke qenë se ai është rikthyer edhe herë të tjera pas periudhash mungese, mendoj se është e arsyeshme t’i lëmë hapësirë për t'u shprehur dhe për të vijuar procesin aty ku ka mbetur kur të rikthehet. :Ndërkohë mund të fokusohemi te çështje të tjera mirëmbajtjeje. Personalisht, për këtë arsye jam marrë me zbrazjen e listave të gabimeve në kod. Nëse kalon një periudhë e arsyeshme dhe nuk ka reagim, mund ta etiketojmë vetë përdoruesin MGA73 dhe të vazhdojmë procedurën. :Mund ta bënim që tani atë gjë por po mendoja që të përmbyllnim çështjen e Automoderatorit, pasi lista e ndryshimeve në pritje për kontroll ka kaluar 400. Përkthimi i frazave të tij është përfunduar dhe rishikimi i tyre është rreth 50% drejt përfundimit; së shpejti do të duhet ta paraqesim për votim në Kuvend e ta aktivizojmë. :Shënim: Meqë në diskutim janë tërë administratorët aktivë, po gjej rastin të sjell në vëmendje ekzistencën e [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|këtyre artikujve]]. Një pjesë e mirë e tyre duhen kaluar te [[WP:GËRSHËRËT]] por një pjesë kanë nevojë thjesht për vendosjen e një kategorie. Nëse ndokush gjen kohë të merret, do të ishte një rast i mirë për të zbrazur dhe një tjetër listë shumëvjeçare që ka shumë vite e mbushur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 09:45 (CET) ::Mrekulli, botin e mirëpresim. Për mua është me rëndësi të mbyllet si çështje sa më shpejt, i grisëm ose i bartëm në Commons nuk ka rëndësi se si e bëjmë. Ka ardhur koha që ca gjëra që i kemi nisur shumë kohë më parë, të kalojmë në përfundimin e tyre. Po e etiketoj pasi nuk e nisëm diskutimin te Kuvendi por këtu; [[Përdoruesi:MGA73|MGA73]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 16:50 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mars 2026 18:51 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 3 mars 2026 12:55 (CET)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mars 2026 19:52 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == Books & Bytes – Issue 73 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 73, January–February 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * Four new partnerships * User survey thanks <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/January-February 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 11 mars 2026 13:06 (CET)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30224864 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mars 2026 20:35 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Krijimi i vetëpromovimeve në Wikipedia, dhe mundësia e drafteve == Hej, jam duke e vërejtur një trend shqetësues të organizatave (ose individëve në emër të atyre organizatave) duke shkruar artikuj për vetveten. Mendoj se duhet ta trajtojmë pak më seriozisht këtë punë. A mendon që mund t'i mobilizojmë pak forcat në atë drejtim? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 20 mars 2026 22:33 (CET) :Në fakt që kur Wikipedia mori njohje, ky ka qenë problemi kryesor në të gjitha gjuhët gjatë gjithë kohës. Sigurisht ka periudha kur hovi është më i madh nxitur nga faktorë të jashtëm (fushata politike, ngjarje të tjera me rëndësi, periudhë pushimesh, etj.) E drejtë është të jemi më të kujdesshëm por pa pasur shabllone karakteristike për rastet (''patterns''), është e vështirë të bëjmë gjë përtej kujdesit të shtuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 mars 2026 18:19 (CET) ::Fillova duke krijuar një stampë për njoftim tek përdoruesit ofenduesë që t'ia kujtojmë rregullat më lehtë dhe më shpejt (gjendet tek {{tl|uw-reklama1}}), dhe po mendoj të vazhdoj sipas sistemit UW që e ka për momentin enwiki. Ndoshta një udhëzues për redaktorët e tjerë që të mund t'a identifikojnë një faqe reklamuese, me shembuj (përdoruesi krijues ka të njëjtin emër si subjekti, toni lavdërues, mungesa e burimeve etj.)? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 21 mars 2026 21:02 (CET) :::Po, ndihmon mendoj. Rrënja e problemit te ne në fakt është pak më thellë: Wikipedia shqip nuk është shumë e qartë në çfarë përbën shquarësi dhe cilat burime janë të besueshme. Këto janë pika ku duhet një përqasje organike pasi adoptimi i rregulloreve nga jashtë nuk ndihmon shumë. Fjala bie, në një këndvështrim të përgjithshëm, rregullat për shquarësinë te EnWiki diktojnë që duhet të shkruajmë vetëm për entitete të cilat janë përmendur në burime të tjera parësore serioze e të besueshme dhe ku janë përmendur në një mënyrë jo të tërthortë. Në parim, ky duket rregull shumë i mirë. Kur e sheh të vënë në jetë në kulturën shqipfolëse ama, rregulli fillon e bëhet problematik. Publistika e kritika te ne nuk është aq aktive sa të shkruajë vazhdimisht për njerëzit tanë të njohur në morinë e ndryshme të fushave shkencore, sportive, kulturore e artistike që ekzistojnë. Nëse qëllon që profesioni yt të jetë diçka që ka lidhje me ekranin, e ke një shans që emri të të përmendet diku por për këdo tjetër në fusha të ndryshme, qoftë dhe vetë kineastët puna e të cilëve qëllon të jetë pas ekranit, mundësitë janë të vogla që diku (dhe jo kudo por në faqe të cilësuara serioze e të besueshme) të gjendet informacion për ta në mënyrë të bollshme sa për të justifikuar shkrimin e një artikulli sipas rregullave të përmendura. Shumë entitete të njohura lokalisht mbeten pa artikuj pasi nuk janë aq të njohur sa për ta të shkruajë shtypi botërorë e ai lokal është pak aktiv. Nëse duam të zgjidhet me rrënjë si problem, duhet të përpiqemi t'i japim përgjigje çështjeve të mësipërme fillimisht e pastaj mund të thellohemi te mënyrat se si do t'i aplikojmë rregullat e nxjerra. Po gjithsesi deri atëherë vegla të tilla si stampat për paralajmërime ndihmojnë. (Edhe pse shpeshherë ndodh që subjekte të ndryshme të cilave u vendosen stampat në fjalë të kundërshtojnë menjëherë duke kërkuar me shpejtësi bazën objektive të standardeve që u përdorën për të përcaktuar shquarësinë tyre të pamjaftueshme.) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 mars 2026 02:45 (CET) :::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], duke parë [[Wikipedia:Zyra e Ankesave#Përdoruesi/Admin Leutrim.P dhe purizmi gjuhësor|diskutimet e vazhduara]] që po ndodhin [[Përdoruesi diskutim:Fallbackintoreality#Fshirja e editimeve te Alma Cupit|përreth]], mendoj që duhet menduar seriozisht për të kristalizuar disa standarde lokale për çështjet e burimeve. Janë çështje të ndryshme, por rrënja është e njëjtë: nuk ka mjaftueshëm "burime publike e serioze", sipas standardeve të EnWiki-t, për të mbuluar personalitetet shqiptare (për arsyet që kam cekur më sipër). :::E thënë më shqip, gjithnjë e më shumë mendoj që do të na duhet të caktojmë standardet tona lokale për raste të tilla, të cilat, krahasuar me ato të EnWiki-t, mund të jenë të një niveli më të ulët besueshmërie apo serioziteti. Ose kjo, ose projekti do ta ketë të pamundur të ofrojë mbështetje për një pjesë të madhe të realitetit shqiptar. :::Shiko gjendjen e artikullit për [[Inva Mula|Inva Mulën]], një nga këngëtaret më të njohura të Shqipërisë në botë për muzikën operistike. Pak nga mungesa e interesit, pak nga mungesa e informacionit, ai është në një gjendje tepër të shkurtër (dhe ka qenë i tillë prej vitesh). Nuk citon asnjë burim. Shiko homologun në EnWiki: [[w:en:Inva Mula]]. Vuan nga të njëjtat mangësi dhe përsëri nuk citon asnjë burim. Shiko artikullin për [[Unikkatil]]. Nuk ka asnjë burim përveç atij nga Tekste Shqip, dhe ai i arkivuar. Solla raste këngëtarësh, por biografitë e personaliteteve, puna e të cilëve është prapa ekranit, janë edhe më problem në këtë drejtim. Alma Çupi është në ekran çdo javë dhe përsëri preket nga e njëjta mungesë. Këtu nuk pritet detyrimisht që ta zgjidhësh ti këtë çështje pikërisht tani (apo dhe fare), sepse është diçka me të cilën përballemi prej vitesh në forma të ndryshme, ([[Përdoruesi diskutim:Olsi/Arkivi 3#Artikujt në lidhje me muzikën|një shembull]]) por që gjithnjë e më shumë po bëhet e nevojshme t'u jepet përgjigje çështjeve që lidhen drejtpërdrejt me artikujt, tani që janë rregulluar një pjesë e mirë e vështirësive teknike. Siç ke cekur edhe vetë, numri i këtyre rasteve po rritet dita-ditës dhe pritet të vazhdojë të vijë në rritje teksa njohja e Wikipedia-s shqip shtohet e infrastruktura teknike për të futur informacion në të lehtësohet. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 prill 2026 11:48 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mars 2026 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mars 2026 21:25 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 prill 2026 12:21 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == Problem me nje bllokim te pjesshem == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Perdoruesi nuk po bllokohet vetem ne redaktimin e Kuvendit edhepse selektova Partial, por Sitewide, poashtu shtova URL; https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi. Spo funksionon si duhet. Shih; https://sq.wikipedia.org/wiki/Speciale:Blloko/GLOBALIST_LIBERTARIAN . E terhoqa bllokimin teresisht per momentin. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:29 (CEST) :Info shtese; [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kuvendi&action=history 1], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave#Grisja%20e%202t%C3%AB%20ABUZIVE%20e%20Ermal%20Beqiri%20nga%20admin%20Leutrim.P 2]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 prill 2026 21:35 (CEST) ::Bllokimet e pjesshme në faqe specifike kryhen duke vendosur titullin e plotë të faqes, jo adresën e saj. Për shembull, për Kuvendin, do të duhej të vendosej "Wikipedia:Kuvendi". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 4 prill 2026 01:25 (CEST) :::Ke të drejtë, në fakt e pata praktikuar më parë si duhej, por këtë herë isha në nxitim e gabova. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 prill 2026 10:15 (CEST) == Kategoria "Faqet me harta" == Siç po shihet një kategori po na del çuditërisht e palëvizshme kur përdoren hartat në artikuj. Kategoritë titullohen zakonisht në trajtë të pashquar, por kjo [[:Kategoria:Faqet me harta]] është në të shquar, dhe për t'i vendosur në kategorinë e duhur provova gjithçka, pa sukses. Siç po shihet kategoria është e lidhur ngushtë me veglën [[mw:Extension:Kartographer]] dhe modulin [[Moduli:Mapframe|Mapframe]]. Si administrator i ndërfaqes, a mundesh me kontrollu diku nëpër konfigurimet e Wikipedisë Shqip që kjo të rregullohet? Qëllimi është që kategoria automatike e hartave të kalojë në [[:Kategoria:Faqe me harta|Kategoria:'''Faqe''' me harta]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 17:54 (CEST) :UPDATE: e gjeta. thjesht po u dashka me e gjetë në TranslateWiki: [[TranslateWiki:MediaWiki:Kartographer-tracking-category/sq]] [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 5 prill 2026 18:01 (CEST) ::UPDATE APET: nuk funksionoi lol, a mundesh me m'ndihmu? [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 00:32 (CEST) :::Aktualisht të dyja kategoritë që ke përmendur dalin bosh. A mund të më japësh një artikull që është i kategorizuar gabim (dhe një përsëritje se si do të duhej të ishte kategorizimi i saktë)? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 00:49 (CEST) ::::kontrolloje edhe një herë. "Faqet me harta" si faqe ridrejton tek "Faqe me harta" ama pa ridrejtim i mban krejt artikujt për momentin -> {{No redirect|Kategoria:Faqet me harta}} [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 00:51 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], problemi qendron te fakti që ato artikuj përdorin stampa të vjetëruara. Provova thjesht të kopjoja kodin nga EnWiki në mënyrë shumë bazike për stampën {{tl|Komunë në Francë}}. Kategoria ndryshon te të gjithë artikujt e komunave të Francës. Kjo nuk është zgjidhja ideale pasi kështu thjesht na del kategoria në anglisht, gjithashtu stampat përkatëse mbeten në shqip ndërkohë që infrastrukturën teknike ne e ruajmë në anglisht dhe për më tepër artikujt janë të mbushur me parametra që do të konsideroheshin të vjetëruar kur të ndryshohej stampa (gjithashtu faqja e udhëzimeve duhet përditësuar) por çfarë dua të them është se rasa e kategorisë nuk është problemi i vërtetë. Problemi i vërtetë mbetet përditësimi i stampës në lidhje me homologen në anglisht. Kategoria e hollësitë e tjera janë thjesht pjesët e procesit më pas. Për momentin po e lë pa e kthyer ndryshimin që bëra te stampa që ta shohësh. Më pas po munde zhbëje redaktimin tim deri në një moment të dytë kur ti apo ndonjë tjetër të ketë mundësinë t'i futet me themel punës duke nisur nga ndryshimi i titullit të stampës në anglisht si punë e parë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 prill 2026 01:10 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 prill 2026 18:19 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == Integriteti i diskutimeve - Formatimi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], ju lutem, nëse mundeni, kini kujdes me formatimin gjatë diskutimeve. Më shumë se sa këshillë për ju vetë e kam në kontekstin e mbikëqyerjes së diskutimeve e rregullimit të çështjeve të formatimit dhe nga përdorues të tjerë "on the go" në mënyrë që të ruhet kohezioni e integriteti i tij (sigurisht pa i cënuar autonominë përdoruesve të tjerë apo pa i ndryshuar kontekstin e mendimit). Këtu kini parasysh që "less is more", pra s'ka nevojë për "fancy editing tricks" se zakonisht më shumë shtojnë rrëmujën për sytë se sa e rregullojnë. Mbase s'do të ishte keq dhe që kur diskutimet të zgjateshin tepër, të bëheshin disa përmbledhje në krye të tyre për të ruajtur koherencën. Wikipedia vuan së tepërmi nga diskutimet për sa i përket formatimit të tyre e, megjithëse kohët e fundit po punohet për të sjellë lehtësira teknike në atë drejtim, deri atëherë të bëjmë sa mundemi dorazi. Jua shkrova si udhëzim meqë jeni ndër administratorët më aktivë nëpër hapësirat e diskutimeve. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 prill 2026 12:27 (CEST) :E kam parasysh. Unë e bëj zakonisht për me i theksu fjalët e citume ama s'ka problem nëse e reduktoj pak. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 9 prill 2026 12:38 (CEST) ::S'e kam te ndonjë veçori konkrete e ndokujt. Thjesht hera-herës hidhini një sy diskutimit në tërësi duke u përqendruar te forma e gjatësia e blloqeve të tekstit. Shikoni nëse ka probleme me ''indentation'', nëse po bëhet tepër i gjatë e duhet përmbledhur apo hapur ndonjë nën-pjesë e re, nëse ndonjëri harron firmosjen apo përpiqet të sjellë lista a formatim teksti dhe e lë përgjysmë, nëse ndonjë përgjigje është e nënrenditur në vendin apo nivelin e gabuar... Sidomos kjo e fundit duhet pasur me kujdes e duhen rregulluar me të parë se tjetërson krejt ''sub-threads'' që vijojnë më pas. I gjithë qëllimi është të kemi diskutime që nuk i trembin përdoruesit e "rinj" të papërfshirë ende në to, përkundrazi, ua lehtësojnë përfshirjen duke i lejuar të marrin informacion për çfarë po flitet dhe çfarë është thënë deri në atë pikë ''at a quick glance'' dhe duke ua bërë të qartë ku ta vendosin përgjigjen/komentin që duan të vendosin.- [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 prill 2026 12:51 (CEST) == Pyetje nga [[User:Martinxx1|Martinxx1]] te [[Lufta e Nuseve]] (12 prill 2026 16:57) == Pershendetje te lutem me ndihmon dot me rivenien e logos ne faqen Lufta e Nuseve dhe Vera Grabocka, nuk e di pse mi hoqi? --[[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]] ([[Përdoruesi diskutim:Martinxx1|diskutimet]]) 12 prill 2026 16:57 (CEST) :@[[Përdoruesi:Martinxx1|Martinxx1]], përshëndetje! Fotografitë në fjalë janë fshirë nga Wikimedia Commons me arsyetimin se përbëjnë shkelje të të drejtave të autorëve përkatës. Shiko historikët e artikujve në fjalë. Duhet të diskutosh me ta atje (administratorët në W-Commons) në lidhje me rikthimin e tyre ose me sigurimin e fotografive të tjera për të cilat zotëron të drejta. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 prill 2026 18:27 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 prill 2026 17:18 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 prill 2026 17:00 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Kontrollues == Përshëndetje, sipas sugjerimit tënd këtu https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:Log&logid=1424136, të shkruaj që të më japësh privilegje si "kontrollues" për 3 muaj e ardhshëm sipas politikës së wikipedisë shqip: (Nëse kërkesa e tij miratohet, atij do t'i ofrohen privilegjet e kontrolluesit me një kohë në rritje graduale '''1 muaj → 3 muaj → 1 vit → të përhershme'''. Përdoruesi duhet të kryejë të paktën '''10 kontrolle në muaj''' për të siguruar vazhdimësinë e privilegjeve.). Të flm! [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 22 prill 2026 17:20 (CEST) :{{U bë}} - Hidh një sy te [[Speciale:Parapëlqimet#mw-prefsection-gadgets|veglat]] për QuickAccept dhe ButtonizeReview. Mund të të lehtësojnë kontrollin. Puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 prill 2026 13:02 (CEST) == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 27 prill 2026 18:01 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 prill 2026 20:06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Pyetje nga [[User:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] nëpërmjet panelit të ndihmës (30 prill 2026 23:57) == Përshëndetje i nderuar! Sapo bëra një publikim mbi Krenar Dunga, por kur kërkoj në Safari ose Google nuk rezulton të ketë një artikull në emër të tij. Ndoshta kjo ndodh sepse ende nuk është kontrolluar nga dikush. Çfarë mund të bëj? --[[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 30 prill 2026 23:57 (CEST) :@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të merret dikush me kontrollin në fjalë (si dhe me heqjen e etiketës ''noindex'')? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 maj 2026 10:23 (CEST) ::akoma nuk eshte ndryshuar gje [[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 1 maj 2026 18:28 (CEST) :::{{U bë}} [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 01:31 (CEST) ::::Pershendetje! Po shikoj qe artikulli eshte fshire. Ju lutem a mund te me orinetoni se si mund ta rikthej pasi eshte shume e rendesishme per statusin tim shoqeror? Faleminderit. [[Përdoruesi:Chesty-media-time|Chesty-media-time]] ([[Përdoruesi diskutim:Chesty-media-time|diskutimet]]) 3 maj 2026 09:47 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Euphorbia mellifera]]'' == Përshëndetje, Klein Muçi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976698|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Euphorbia mellifera]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202026,%2009:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2026 11:25 (CEST) 4kh47vpx551iy8yc81lmih6g9rlx59a 1 138156 2976428 2553516 2026-05-02T20:01:37Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976428 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Magneti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Përkthyer nga|en|Magnet|556164406}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Magneti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976427 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20051207122211/http://www.spacedaily.com/news/nanotech-05zm.html për lidhjen http://www.spacedaily.com/news/nanotech-05zm.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:01 (CEST) 9b6nhxvw8f07u3r3zghbiremsjtekqj 0 138311 2976307 2946939 2026-05-02T14:20:10Z Mitrovica02 128863 /* Referime */ 2976307 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #221f1f | writing color = #ffe600 | header color = #221f1f | clubname = Borussia Dortmund | image = Borussia Dortmund logo.svg | image_size = 200px | fullname = Ballspielverein Borussia 09 e.V. Dortmund | nickname = ''Die Borussen<br/>Die Schwarzgelben (Verdhezinjtë)''<br/>''Der BVB'' | vendndodhja = [[Dortmundi|Dortmund]], [[Gjermania|Gjermani]] | founded = [[19 dhjetor]] [[1909]] | owner = {{flagicon|Germany}} [[Reinhard Rauball]] | manager = {{flagicon|Switzerland}} [[Lucien Favre]] | clubcolors = [[Skeda:600px_Giallo_e_Nero_con_BVB09.png|20px]] | website = [http://www.bvb.de/ bvb.de] | ground = [[Signal Iduna Park]] | capacity = 81,264 vende | league = [[Bundesliga]] | season = 2024–25 | position = Vëndi 4të <!-- Fillojn veshjet --> | pattern_la1 = _bvb2425h | pattern_b1 = _bvb2425h | pattern_ra1 = _bvb2425h | pattern_sh1 = _bvb2425h | pattern_so1 = _bvb2425hl | leftarm1 = FFEE00 | body1 = FFEE00 | rightarm1 = FFEE00 | shorts1 = 000000 | socks1 = FFEE00 | pattern_la2 = _bvb2425a | pattern_b2 = _bvb2425a | pattern_ra2 = _bvb2425a | pattern_sh2 = _bvb2425h2 | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFEE00 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _bvb2425t | pattern_b3 = _bvb2425t | pattern_ra3 = _bvb2425t | pattern_sh3 = _milan2425h | pattern_so3 = _bvb2425tl | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} '''Ballspielverein Borussia 09 e.V. Dortmund''', njohur zakonisht si '''Borussia Dortmund''' ([[Gjuha gjermane|[boˈʁʊsi̯a ˈdɔʁtmʊnt]]], '''Dortmund''', ose '''BVB''', është një klub [[futbolli]]stik [[Gjermania|gjerman]] me seli në [[Dortmundi|Dortmund]], North Rhine-Westphalia. Klubi është pjesë e një shoqate antarsimi sportive me më shumë se 115,000 antarë,<ref>{{cite news|url=http://www.insideworldfootball.com/world-football/europe/15956-bayern-is-world-s-biggest-club-by-membership|title=Bayern is world's biggest club, by membership|work=insideworldfootball.com|language=en|date=30 nëntor 2014|accessdate=6 shkurt 2015|archive-date=9 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141209134417/http://www.insideworldfootball.com/world-football/europe/15956-bayern-is-world-s-biggest-club-by-membership|url-status=dead}}</ref> duke e bërë BVB-në shoqatën e sportive të antarsimit të tretë më të madhe në Gjermani. Dortmund luan në [[Bundesliga|Bundesligë]], liga elitare e futbollit gjerman. Dortmundi është një nga klubet më të suksesshme në historinë e [[futbolli]]t gjerman.<ref>{{cite news|url=http://www.sport-finden.de/tabellen/deutsche_meister_fussball.shtml|title=Fußball Deutsche Meister seit 1903 Tabelle Liste Statistik Übersicht deutsche Fußballmeister Fussballmeister DFB|work=Sport-finden.de|language=de|accessdate=28 prill 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/chleague/titeltraeger/350295/artikel_Die-Ehrentafel.html|title=Alle Sieger des Landesmeister-Cups und der Champions League|work=Kicker.de|language=de|date=20 maj 2012|accessdate=28 prill 2013}}</ref> Borussia Dortmund u themelua në vitin 1909 nga shtatëmbëdhjetë lojtarë nga Dortmundi. Klubi ka fituar tetë [[Lista e kampionëve gjerman|kampionate gjerman]], tre [[DFB-Pokal]], pesë [[DFL-Superkupa]], një [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligë Kampionesh]], një [[Kupa UEFA e Fituesve të Kupës|Kupë UEFA të Fituesve të Kupës]] dhe një [[Kupa Ndërkontinentale|Kupë Ndërkontinentale]]. Fitorja e tyre në Kupën e Fituesve të Kupës në vitin 1966 i bëri klubin e parë gjerman që fiton një titull europian. ==Historia== ===1909–1949: Themelimi dhe vitet e hershme=== Dortmundi u themelua më 19 dhjetor 1909 nga një grup të rinjsh të pakënaqur me ''Trinity Youth'' të sponsorizuar nga Kisha Katolike, ku ata luanin futboll nën syrin e ashpër dhe jo simpatik të priftit lokal. Prifti, at Dewald u bllokua te dera kur u përpoq të prishte mbledhjen organizative që po zhvillohej në një dhomë të pubit lokal, ''Zum Wildschütz''. Themeluesit ishin Franz dhe Paul Braun, Henry Cleve, Hans Debest, Paul Dziendzielle, Franz, Julius dhe Wilhelm Jacobi, Hans Kahn, Gustav Müller, Franz Risse, Fritz Schulte, Hans Siebold, August Tönnesmann, Heinrich and Robert Unger, Fritz Weber dhe Franz Wendt. Emri ''Borussia'' është Latinisht për Prusia, por u mor nga birra Borussia nga birraria e afërt Borussia në Dortmund.<ref>{{cite web|url=http://www.bvb.de/eng/BVB/History/1909|title=A turbulent founding on 19/12/1909|trans-title=Një themelim i trazuar më 12/19/1909|website=bvb.de|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=9 gusht 2014}}</ref> ===1950–1961: Trofetë e parë kombëtarë=== ===1962–1989: Debutimi në Bundesligë=== ===1990–1999: Epoka e artë=== ===2000–2008: Shekulli ri dhe Borussia "bëhet publike"=== Në tetor 2000, Borussia Dortmund u bë klubi i parë – dhe deri më tani i vetmi – i tregtuar publikisht në bursën gjermane.<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-fans-and-investors-arent-on-the-same-team/a-15074555-1|title=Borussia Dortmund fans and investors aren't on the same team|trans-title=Tifozët dhe investitorët e Borussia Dortmundit nuk janë në të njëjtin ekip|publisher=Deutsche Welle|language=en|date=13 maj 2011|accessdate=12 korrik 2018}}</ref> Në sezonin 2001–02, Dortmundi u shpall kampion i Bundesligës për të tretën herë në histori. Ata patën një ecuri të jashtëzakonshme në fundin e sezonit, duke parakaluar [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusenin]] në javën e fundit të kampionatit. Trajneri [[Matthias Sammer]] u bë njeriu i parë në historinë e klubit që e fiton titullin si lojtar dhe trajner.<ref>{{cite web|url=http://www.indiatoday.intoday.in/story/champions-league-final-2013-bayern-munich-vs-borussia-dortmund-match-preview-facts-key-players/1/272818.html|title=Bayern Munich vs Borussia Dortmund: The first all-German Champions League final|trans-title=Bayern Mynih vs Borussia Dortmund: Finalja e parë e gjitha gjermane e Ligës së Kampioneve|publisher=India Today|language=en|date=24 maj 2013|accessdate=17 gusht 2013}}</ref> Në të njëjtin sezon, ata u mposhtën në finalen e Kupës UEFA nga ekipi holandez [[Feyenoord]]. ===2009–vazhdon: Rikthimi në maja, epoka e Klopp=== Në sezonin 2009–10 Dortmundi i Klopp arriti një vend të 5të në kampionat, duke u rikthyer në Ligën e Evropës. Ata humbën mundësinë të kualifikoheshin në Ligën e Kampioneve pasi nuk fituan në dy ndeshjet e fundit ndaj [[VfL Wolfsburg]] (vendi i 8të) dhe [[SC Freiburg]] (vendi i 14të). Në sezonin e ri ekipi përbëhej nga lojtarë të rinjë dhe të talentuar. Më 4 dhjetor 2010, Dortmund u bë ''[[Herbstmeister]]'' (Kampion Dimri), një arritje jozyrtare për ekipin që kryeson kampionatin para nisjes së pushimeve dimërore. Ata e arritën këtë gjë tre ndeshje para, duke barazuar rekordin e [[Eintracht Frankfurt]] (1993–94) dhe 1. FC Kaiserslautern (1997–98).<ref>{{cite web|url=http://www.focus.de/sport/fussball/bundesliga1/bundesliga-dortmund-vorzeitig-bundesliga-herbstmeister_aid_578667.html|title=Dortmund vorzeitig Bundesliga-Herbstmeister|publisher=[[Focus (revistë gjermane)|Focus]]|language=de|date=4 dhjetor 2010|accessdate=5 dhjetor 2010|archive-date=19 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719021743/http://www.focus.de/sport/fussball/bundesliga1/bundesliga-dortmund-vorzeitig-bundesliga-herbstmeister_aid_578667.html|url-status=dead}}</ref> == Sukseset == === Meshkujt === ==== Kampionatet kombëtare ==== Ekipi i futbollit të meshkujve është reparti më i suksesshëm i Borussia Dortmund i cili ka fituar 8 tituj të kampionit gjerman. Në tabelen e perhershme të Bundesliges në fund të sezonit 2016/17 pas 50 viteve në Bundesligë, zë vendin e katërt me 2675 pikë. Borussia Dortmund ishte ekipi i parë i cili pas fitores së kampionatit në vitin 1957 është nderuar si "Ekipi i vitit". Gjithashtu edhe ne vitet 1995 dhe 2011 pas fitores së titullit të është nderuar "Ekipi i vitit". Kampion Gjerman (8): [[:de:Deutsche_Fußballmeisterschaft_1955/56|1956]], [[:de:Deutsche_Fußballmeisterschaft_1956/57|1957]], [[:de:Deutsche_Fußballmeisterschaft_1962/63|1963]], [[:de:Fußball-Bundesliga_1994/95|1995]], [[:de:Fußball-Bundesliga_1995/96|1996]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2001/02|2002]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2010/11|2011]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2011/12|2012]] Nënkampion Gjerman (7): [[:de:Deutsche_Fußballmeisterschaft_1948/49|1949]], [[:de:Deutsche_Fußballmeisterschaft_1960/61|1961]], [[:de:Fußball-Bundesliga_1965/66|1966]], [[:de:Fußball-Bundesliga_1991/92|1992]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2012/13|2013]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2013/14|2014]], [[:de:Fußball-Bundesliga_2015/16|2016]] ==== Kampionatet ndërkombëtare ==== Borussia Dortmund ka fituar "Europapokal der Pokalsieger 1965/66" si ekipi i parë gjerman i cili ka fituar një Europapokal. Pas fitores së "Champions League 1997" dhe "Weltpokal 1997", Borussia Dortmund është përzgjedhur si Ekipi Botëror i vitit 1997 nga [[:de:Association_Internationale_de_la_Presse_Sportive|Association Internationale de la Presse Sportive]] (AIPS). * [[:de:UEFA_Champions_League|Champions-League-Sieger]] (1): [[:de:UEFA_Champions_League_1996/97|1997]] * [[:de:UEFA_Champions_League|Champions-League-Finalist]] (1): [[:de:UEFA_Champions_League_2012/13|2013]] * [[:de:Europapokal_der_Pokalsieger_(Fußball)|Sieger des Europapokals der Pokalsieger]] (1): [[:de:Europapokal_der_Pokalsieger_1965/66|1966]] * [[:de:UEFA_Europa_League|UEFA-Pokal-Finalist]] (2): [[:de:UEFA-Pokal_1992/93|1993]], [[:de:UEFA-Pokal_2001/02|2002]] * [[:de:Weltpokal_(Vereinsfußball)|Weltpokalsieger]] (1): [[:de:Liste_der_Weltpokal-Spiele#Weltpokal_1997|1997]] * [[:de:UEFA_Super_Cup|UEFA-Super-Cup-Finalist]] (1): [[:de:Liste_der_UEFA-Super-Cup-Spiele#UEFA_Super_Cup_1997|1997]] ==== Kupat ==== Borussia Dortmund e ka fituar DFB-Pokal 4 herë dhe ka qenë 9 herë në Finale. Në vitin 2012 janë fituar për herë të parë Kupa dhe Kampionati në një sezonë. Borussia Dortmund është gjithashtu ka fituar edhe Superkupen 5 herë dhe ka qenë 9 herë pjesëmarres në ketë garë. ==Lojtarët== ===Skuadra aktuale=== {{updated|14 janar 2025}}<ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/eng/Teams/First-Team|title=First Team|trans-title=Ekipi i parë|website=bvb.de|publisher=Borussia Dortmund|language=en|accessdate=27 korrik 2019}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=SUI|pos=GK|name=[[Gregor Kobel]]}} {{Fs player|no=2|nat=BRA|pos=DF|name=[[Yan Couto]]|other=në huazim nga [[Manchester City F.C.|Manchester City]]}} {{Fs player|no=3|nat=GER|pos=DF|name=[[Waldemar Anton]]}} {{Fs player|no=4|nat=GER|pos=DF|name=[[Nico Schlotterbeck]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiteni i 3të]]}}<ref name="captains24/25">{{cite news|date=6 gusht 2024|language=de|publisher=Kicker|title=Can bleibt BVB-Kapitän - Sahin bestimmt neue Stellvertreter|url=https://www.kicker.de/can-bleibt-bvb-kapitaen-sahin-bestimmt-neue-stellvertreter-1042859/artikel|access-date=9 gusht 2024}}</ref> {{fs player|no=5|nat=Algeria|pos=DF|name=[[Ramy Bensebaini]]}} {{Fs player|no=7|nat=USA|pos=MF|name=[[Giovanni Reyna]]}} {{Fs player|no=8|nat=GER|pos=MF|name=[[Felix Nmecha]]}} {{Fs player|no=9|nat=GUI|pos=FW|name=[[Serhou Guirassy]]}} {{Fs player|no=10|nat=GER|pos=MF|name=[[Julian Brandt]]|other=[[Kapiteni (futboll)|zëv-kapiten]]}}<ref name="captains24/25" /> {{Fs player|no=13|nat=GER|pos=MF|name=[[Pascal Groß]]}} {{Fs player|no=14|nat=GER|pos=FW|name=[[Maximilian Beier]]}} {{Fs player|no=16|nat=BEL|pos=FW|name=[[Julien Duranville]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=20|nat=AUT|pos=MF|name=[[Marcel Sabitzer]]}} {{Fs player|no=23|nat=GER|pos=MF|name=[[Emre Can]]|other=[[Kapiteni (futboll)|kapiten]]}}<ref name="captains24/25" /> {{Fs player|no=25|nat=GER|pos=DF|name=[[Niklas Süle]]}} {{Fs player|no=26|nat=NOR|pos=DF|name=[[Julian Ryerson]]}} {{Fs player|no=27|nat=GER|pos=FW|name=[[Karim Adeyemi]]}} {{Fs player|no=31|nat=GER|pos=GK|name=Silas Ostrzinski}} {{Fs player|no=33|nat=GER|pos=GK|name=[[Alexander Meyer (footballer, born 1991)|Alexander Meyer]]}} {{Fs player|no=35|nat=POL|pos=GK|name=[[Marcel Lotka]]}} {{Fs player|no=37|nat=USA|pos=FW|name=[[Cole Campbell]]}} {{Fs player|no=38|nat=GER|pos=MF|name=[[Kjell Wätjen]]}} {{Fs player|no=39|nat=ITA|pos=DF|name=[[Filippo Mane]]}} {{Fs player|no=43|nat=ENG|pos=FW|name=[[Jamie Gittens]]}} {{Fs end}} == Trajnerët == [[Skeda:Otmar Hitzfeld in Bulgaria (cropped).jpg|thumb|upright|Trajneri [[Ottmar Hitzfeld]] udhëhoqi Dortmundin deri ne finalen e [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Champions League]] ]] {| class="wikitable" |- ! Fillimi ! Fundi ! Trajneri |- | 1 korrik 1935 | korrik 1935 | [[Ernst Kuzorra]] |- | 1935 | 30 qershor 1936 | [[Fritz Thelen]] |- | 1 qershor 1936 | 1938 | [[Ferdl Swatosch]] |- | 1 korrik 1963 | 30 qershor 1965 | [[Hermann Eppenhoff]] |- | 1 korrik 1965 | 30 qershor 1966 | [[Willi Multhaup]] |- | 1 korrik 1966 | 10 prill 1968 | [[Heinz Murach]] |- | 18 prill 1968 | 16 dhjetor 1968 | [[Oßwald Pfau]] |- | 7 Djetor 1968 | 17 mars 1969 | [[Helmut Schneider]] |- | 21 mars 1969 | 30 qershor 1970 | [[Hermann Lindemann]] |- | 1 korrik 1970 | 21 Djetor 1971 | [[Horst Witzler]] |- | 3 janar 1972 | 30 qershor 1972 | [[Herbert Burdenski]] |- | 1 korrik 1972 | 30 tetor 1972 | [[Detlev Brüggemann]] |- | 1 Nentor 1972 | 1 mars 1973 | [[Max Michallek]] |- | 2 mars 1973 | 30 dhjetor 1973 | [[Dieter Kurrat]] |- | 1 korrik 1973 | 30 dhjetor 1974 | [[Janos Bedl]] |- | 1 korrik 1974 | 1 shkurt 1976 | [[Otto Knefler]] |- | 1 shkurt 1976 | 18 qershor 1976 | [[Horst Buhtz]] |- | 18 qershor 1976 | 30 prill 1978 | [[Otto Rehhagel]] |- | 21 maj 1978 | 29 prill 1979 | [[Carl-Heinz Rühl]] |- | 30 prill 1979 | 30 qershor 1979 | [[Uli Maslo]] |- | 1 korrik 1979 | 10 maj 1981 | [[Udo Lattek]] |- | 11 maj 1981 | 30 qershor 1981 | [[Rolf Bock]] |- | 1 korrik 1981 | 30 qershor 1982 | [[Branko Zebec]] |- | 1 korrik 1982 | 5 prill 1983 | [[Karl-Heinz Feldkamp]] |- | 6 prill 1983 | 30 qershor 1983 | [[Helmut Witte (football manager)|Helmut Witte]] |- | 1 korrik 1983 | 23 tetor 1983 | [[Uli Maslo]] |- | 31 tetor | 15 Nentor 1983 | [[Heinz-Dieter Tippenhauer]] |- | 16 Nentor 1983 | 30 qershor 1984 | [[Horst Franz]] |- | 1 korrik 1984 | 24 tetor 1984 | [[Friedhelm Konietzka]] |- | 28 tetor 1984 | 30 qershor 1985 | [[Erich Ribbeck]] |- | 1 korrik 1985 | 20 prill 1986 | [[Pál Csernai]] |- | 20 prill 1986 | 26 qershor 1988 | [[Reinhard Saftig]] |- | 27 qershor 1988 | 30 qershor 1991 | [[Horst Köppel]] |- | 1 korrik 1991 | 30 qershor 1997 | [[Ottmar Hitzfeld]] |- | 1 korrik 1997 | 30 qershor 1998 | [[Nevio Scala]] |- | 1 korrik 1998 | 4 shkurt 2000 | [[Michael Skibbe]] |- | 5 shkurt 2000 | 12 prill 2000 | [[Bernd Krauss]] |- | 16 prill 2000 | 30 qershor 2000 | [[Udo Lattek]] |- | 1 korrik 2000 | 30 qershor 2004 | [[Matthias Sammer]] |- | 1 korrik 2004 | 18 dhjetor 2006 | [[Bert van Marwijk]] |- | 19 Dhejtor 2006 | 12 mars 2007 | [[Jürgen Röber]] |- | 12 mars 2007 | 19 maj 2008 | [[Thomas Doll]] |- | 1 korrik 2008 |1 korrik 2015 | [[Jürgen Klopp]] |- |1 korrik 2015 |1 korrik 2017 |Thomas Tuchel |- |1 korrik 2017 | |Peter Bosz |} == Referime == <references/> {{G14}} [[Kategoria:Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] [[Kategoria:Klube të G-14]] [[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Sporti në Dortmund]] i1665lum53s8iv4r80snczllq86nttl 0 138607 2976584 2946949 2026-05-03T01:26:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976584 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|9 prill 2015}} [[Skeda:Milena_Harito_portrait_2.jpg|250px|parapamje|djathtas|Milena Harito]] '''Milena Harito''' (lindur më [[4 tetor]] [[1966]]) është qytetare shqiptare dhe franceze. Ajo ka qenë për 4 vite Ministre Shteti për Inovacionin dhe Administratën Publike e Republikës së Shqipërisë, nga shtatori 2013 në shtator 2017 në [[Qeveria Rama|qeverinë Rama-Meta]].<ref name=":0" /> Zonja Harito u angazhua në politikë pas një karriere të suksesshme ndërkombëtare në sektorin privat në fushën e inovacionit dhe teknologjisë së informacionit dhe komunikimit. Zonja Harito është Doktore e Shkencave që prej vitit 1997 nga Universiteti Paris VI. Prej 1997 në 2012 ka mbajtur disa poste shkencore e më pas manaxheriale pranë kompanisë ORANGE në Francë. Në vitin 2012 u angazhua në fushatën për zgjedhjet parlamentare në Shqipëri me Partinë Socialiste dhe u zgjodh deputete në zgjedhjet e qershorit 2013. Si ministre në qeverinë e drejtuar nga kryeministri Edi Rama, zonja Harito drejtoi reformën e Administratës Publike, reformë e domosdoshme për procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian. Nën drejtimin e saj Shqipëria transformoi sistemin e rekrutimit të nëpunësve civilë në një sistem të bazuar në meritë si edhe manaxhimin e karrierës dhe trajnimeve të nëpunësve civilë.<ref>https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/key_documents/2016/20161109_report_albania.pdf</ref> Gjithashtu zonja Harito drejtoi një reformë të thellë të shërbimeve publike për të luftuar korrupsionin dhe përmirësuar cilësinë e shërbimeve publike.. Reforma është cituar në publikime ndërkombëtare.<ref>{{Cite web|url=https://albania.growthlab.cid.harvard.edu/blog/case-study-delivering-customer-care-and-cutting-corruption-public-services|title=Kopje e arkivuar|access-date=4 shkurt 2018|archive-date=6 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506111517/https://albania.growthlab.cid.harvard.edu/blog/case-study-delivering-customer-care-and-cutting-corruption-public-services|url-status=dead}}</ref> Zonja Harito është këshilltare e Kryeministrit të Shqipërisë dhe përfaqësuese e Shqipërisë për Zonën Ekonomike Rajonale të 6 vendeve të Ballkanit Perëndimor. Zonjës Harito i është dhënë titulli “Chevalier de l’Ordre National du Mérite” me dekret të presidentit Francez Macron të vitit 2017.<ref>https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000036062571</ref> Zonja Harito flet 4 gjuhë : shqip, frengjisht, anglisht dhe italisht. == Biografia == {{SC|maj2015|'''1.'''Artikulli përmban material të kopjuar nga media [http://www.panorama.com.al/qeveria-13-ministra-dhe-rama-te-lindur-ne-tirane/ elektornike dhe shtypi]. I njëjti material shfaqet në faqen e Ministrisë së Inovacionit. Ripropozimi i të njëjtit material të kopjuar dhe ngjitur përbën një shkelje të rëndë të normave të wikipedia duke e kthyer këtë të fundit në një mjet propagande dhe promovimi politik. Materiali duhet larguar dhe duhet wikifikuar. '''2.'''Si pasoje artikulli ka formën e një [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:What_Wikipedia_is_not CV-je, që nuk është e dëshirueshme.]}} Ka lindur më 4 tetor 1966 në [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]].<ref name=":0">[http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/harito-milena Milena Harito] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315010459/http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/harito-milena |date=15 mars 2015 }} – ''kryeministria.al''</ref> Është e martuar dhe ka dy fëmijë.<ref>[http://telegraf.al/politike/milena-harito-une-u-ktheva-per-te-angazhuar-eksperiencen-e-fituar-nga-karriera-ne-europe Milena Harito: Unë u ktheva për të angazhuar eksperiencen e firuar nga karriera në Europë] – telegraf.al</ref> ===Arsimimi dhe karriera=== Pas përfundimit të studimeve të larta për [[Informatika|informatikë]] në [[Fakulteti i Shkencave të Natyrës|Fakultetin e Shkencave të Natyrës]] të [[Universiteti i Tiranës|Universitetit të Tiranës]], në vitin 1989, Milena Harito filloj karrieren në Institutin e Informatikës në [[Tirana|Tiranë]] si bashkëpunëtore shkencor.<ref name=":0" /> Ajo kreu një diplomë të studimeve të specializuara universitare ([[Frëngjishtja|fr]]. ''Diplôme d'études supérieures spécialisées'', e barazvlefshme me diplomën e masterit) në [[Teknologjia e informacionit|teknologjitë e informacionit]] dhe [[Teknologjia e Komunikimit|komunikimit]] në vitin 1993 në Universitetin Pierre dhe Marie Curie (Paris 6) në [[Franca|Francë]]. Katër vjet më vonë, në të njëjtin universitet ajo mori një doktoraturë në të njëjtën fushë.<ref name=":0" /> Pas diplominit, u punësua në CNET (Qendrën kombëtare të studimeve të telekomunikimit në Francë), pranë operatorit France Telecom, në Paris. Karrierën e mëtejshme e vazhdoi në disa poste manaxheriale tek operatori i telekomunikacioneve ORANGE<ref>https://www.orange.com/en/home</ref>deri në vitin 2012 .<ref name=":0" /> === Veprimtaria politike === Në [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri (2013)|Zgjedhjet parlamentare të vitit 2013]], Milena Harito u zgjodh deputete e [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partisë Socialiste]] në [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendin e Shqipërisë]]. Më 11 shtator 2013 është emëruar Ministre Shteti për Inovacionin dhe Administratën Publike e [[Shqipëria|Republikës së Shqipërisë]], me propozim të Kryeministrit [[Edi Rama]].<ref>[http://president.al/?p=11412 Presidenti Nishani dekreton emërimin e zonjës Milena Harito, Ministër Shteti për Inovacionin dhe Administratën Publike (Dekreti nr. 8322)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306065542/http://president.al/?p=11412 |date=6 mars 2016 }} – Institucioni i Presidentit të Republikës së Shqipërisë (president.al)</ref> Zonja Harito drejtoi refomat në fushën e administratës publike dhe të modernizimit të shtetit nëpërmjet teknoligjisë së informacionit. Prej vitit 2014 sistemi i rekrutimit dhe karrierës së nëpunësve civilë u transformua rrënjësisht si pjesë e reformave të nevojshme për integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Europian<ref>https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/key_documents/2016/20161109_report_albania.pdf</ref>. Zonja Harito drejtoi gjithashtu një reformë inovative të shërbimeve publike për të cilën propozoi një ligj ad hoc<ref>{{Cite web|url=https://www.parlament.al/wp-content/uploads/2016/02/ligj-nr-13-dt-18-2-2016.pdf|title=Kopje e arkivuar|access-date=4 shkurt 2018|archive-date=7 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190507010226/https://www.parlament.al/wp-content/uploads/2016/02/ligj-nr-13-dt-18-2-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> duke synuar krijimin e një sistemi të qëndrueshëm për të luftuar korrupsionin dhe për të garantuar shërbime cilësore. Reforma përfshiu proceset e punës, standartet, thjeshtimin e procedurave dhe dixhitalizimin, të cilat u kurorëzuan me hapjen e “One Stop Shop” të shërbimeve publike në disa qytete, Tiranë, Kavajë, Krujë, Fier dhe Gjirokastër<ref>{{Cite web |url=http://www.albaniannews.com/index.php?idm=11585&mod=2 |title=Kopje e arkivuar |access-date=21 shkurt 2018 |archive-date=24 qershor 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624093001/http://www.albaniannews.com/index.php?idm=11585&mod=2 |url-status=dead }}</ref> Reforma është publikuar si praktikë e mirë ndërkombëtare<ref>{{Cite web|url=https://albania.growthlab.cid.harvard.edu/blog/case-study-delivering-customer-care-and-cutting-corruption-public-services|title=Kopje e arkivuar|access-date=4 shkurt 2018|archive-date=6 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506111517/https://albania.growthlab.cid.harvard.edu/blog/case-study-delivering-customer-care-and-cutting-corruption-public-services|url-status=dead}}</ref> Zonja Harito drejtoi gjithashtu procesin e kalimit në transmetime dixhitale, DSO Digital Switch Over si edhe nxiti e mbështeti operatorët celularë për kalimin nga teknologjia 3G në 4G. Shiko dhe * [[Qeveria Rama-Meta]] ==Referime dhe shënime== {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} [[Kategoria:Lindje 1966]] [[Kategoria:Ministra të Qeverisë së Shqipërisë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Tiranës]] 2wpzq28d82w5jafw8zx46hnh37j2bab 3 139552 2976344 2976189 2026-05-02T15:27:57Z Leutrim.P 113691 Permbajtja e transferuar te; https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Hidh%C3%ABrimi & https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Stresi 2976344 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 144538 2976305 2947066 2026-05-02T14:18:19Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976305 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Marco Reus | fullname = Marco Reus | image = [[Skeda:FIFA WC-qualification 2014 - Austria vs. Germany 2012-09-11 - Marco Reus 01.JPG|240px]] | image_size = 240px | caption = Reus me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në vitin 2012. | birth_date = {{birth date and age|df=yes|31|5|1989}} | birth_place = [[Dortmund]], [[Gjermania|Gjermania Perëndimore]] | height = {{convert|1.80|m|abbr=on}} | position = [[Mesfushori|Mesfushor–sulmues]] | currentclub = [[Borussia Dortmund]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = 1994–1996 |youthclubs1 = Post SV Dortmund | youthyears2 = 1996–2006 |youthclubs2 = [[Borussia Dortmund]] | years1 = 2006–2007 | clubs1 = Rot Weiss Ahlen II | caps1 = 6 | goals1 = 3 | years2 = 2007–2009 | clubs2 = [[Rot Weiss Ahlen]] | caps2 = 43 | goals2 = 5 | years3 = 2009–2012 | clubs3 = [[Borussia Mönchengladbach]] | caps3 = 97 | goals3 = 36 | years4 = 2012–2024 | clubs4 = [[Borussia Dortmund]] | caps4 = 294 | goals4 = 120 | years5 = 2024– | clubs5 = [[LA Galaxy]] | caps5 = 1 | goals5 = 1 | nationalyears1 = 2009 |nationalteam1 = [[Kombëtarja gjermane U–21 e futbollit|Gjermania U–21]] |nationalcaps1 = 2 |nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2011– |nationalteam2 = [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] |nationalcaps2 = 25 |nationalgoals2 = 9 | club-update = 20:54, 22 shkurt 2015 (UTC) | nationalteam-update = 20:54, 22 shkurt 2015 (UTC) | medaltemplates = {{medalTeam|[[Borussia Dortmund]]}} {{medalRU|[[Bundesliga]]|[[2012–13 Bundesliga|2013]]}} {{medalRU|[[UEFA Liga e Kampioneve]]|[[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|2013]]}} {{medalW|[[DFL-Supercup]]|[[2013 DFL-Supercup|2013]]}} }} '''Marco Reus''' (<small>Gjermanisht</small> [[Gjuha gjermane|[ˈmaɐ̯koː ˈʁɔʏ̯s]]], lindur më [[31 maj]] [[1989]]) është një futbollist gjerman që aktalisht luan me klubin gjerman [[Borussia Dortmund]] në [[Bundesliga|Bundesligë]] dhe me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Kombëtaren gjermane]]. Reus mund të luaj si mesfushor-sulmues dhe si sulmues krahu, ai njihet për shpejtësinë dhe teknikën e tij.<ref>{{cite news|last=Uersfeld|first=Stephan|title=Bundesliga Season Preview|url=http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/1140636/german-preview|work=ESPN Soccernet|accessdate=24 gusht 2012|date=23 gusht 2012|archive-date=3 janar 2013|archive-url=https://archive.today/20130103051600/http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/1140636/german-preview|url-status=deviated|archivedate=3 janar 2013|archiveurl=https://archive.today/20130103051600/http://soccernet.espn.go.com/feature/_/id/1140636/german-preview}}</ref> Reus e shpenzoi karrerën e rinisë te skuadra e [[Borussia Dortmund]], ku përpara tyre kishte luajtur me Post SV Dortmund. Ai ka luajtur për tre skuadra në karrierën e tij si profesionist, ku më së shumti ka luajtur me [[Borussia Mönchengladbach]] në [[Bundesliga|Bundesligën]] gjermane. Reus zakonisht luan si sulmues i majtë për Dortmundin, por ai është i aftë për të luajtur edhe në krahun e djathtë dhe në qëndër për shkak të aftësisë së tij për të kontrolluar topin me të dyja këmbët. Viti 2012 ishte viti më i suksesshëm i tij, ai shënoi 18 gola dhe dhuroi 8 assista duke i siguruar skuadrës së tij një vend në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]]. Reus pranoi të trasferohej te klubi i qytetit të tij të lindjes Borussia Dortmund në fund të sezonit 2011–12. Ai mori fanellën me numrin 11, një fanellë që më përpara e kishte [[Mario Götze]], i cili e la fanellën për të marrë fanellën me numrin 10. [[Franz Beckenbauer]] foli rreth Reus, sëbashku me Mario Götzen, duke thënë: "Si një dyshe klasike, askush nuk është më i mirë se Reus dhe Götze".<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/15/germany/2012/12/01/3569369/beckenbauer-gotze-and-reus-worlds-best-midfield-duo#|title=Beckenbauer: Gotze and Reus world's best midfield duo|work=Goal.com|date=1 dhjetor 2012|accessdate=26 prill 2013|first=Rob|last=Salisbury}}</ref> Në vitin 2013, Reus u rendit si futbollisti i katërt më i mirë në botë nga Bloomberg L.P..<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/football/news/11667/8772182/Messi-and-Ronaldo-joined-by-Ribery-in-top-three-of-new-list-of-Europe-s-top-50-stars|title=Messi and Ronaldo joined by Ribery in top three of new list of Europe's top 50 stars|date=12 qershor 2013|accessdate=14 qershor 2013|work=Sky Sports}}</ref> ==Karriera me klube== ===Karriera e hershme=== [[Skeda:090712-P-TS BergischGladbach-Marco Reus-0431.jpg|thumb|majtas|160px|Reus duke luajtur për [[Borussia Mönchengladbach|Mönchengladbach]] në vitin 2009.]] Reus ka lindur në [[Dortmund]] të [[Gjermania|Gjermanisë]]. Ai filloi të luante futboll me klubin e tij të qytetit Post SV Dortmund në vitin 1994 dhe hyri në skuadrën e moshave të [[Borussia Dortmund]]it në vitin 1996.<ref>{{cite news|url=http://www.spox.com/de/sport/fussball/bundesliga/1004/Artikel/marco-reus-interview-borussia-moenchengladbach-rot-weiss-ahlen-michael-frontzeck-kevin-grosskreutz-juan-arango.html|title=Arango? Einfach ein Chiller...|work=Spox.com|date=9 prill 2010|accessdate=6 dhjetor 2011}}</ref> Ai ka luajtur për Borussia Dortmundin që kur u transferua për të luajtur me skuadrën U–19 të [[Rot Weiss Ahlen]] në verën e vitit 2006. Gjatë tre viteve të para me skuadrën Rot Weiss Ahlen, ai luajti vetëm pesë ndeshje me skuadrën U–19 e cila luante në kampionatin Westphalia gjatë asaj kohe. Ai shënoi një gol në 2 ndeshjet e para. Një vit më vonë, ai shkoi në skuadrën e parë që luante në divizionin e tretë të futbollit [[Gjermania|gjerman]]. Në 14 ndeshje, ai luajti 2 herë si titullar duke shënuar edhe 2 gola. Njëri nga dy golat erdhi në ditën e fundit të sezonit dhe ndihmoi skuadrën e tij që të nqitej një dizivion më lartë.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2009-10/46429/vereinsspieler_marco-reus.html|title=Reus, Marco|work=kicker.de|accessdate=6 dhjetor 2011}}</ref> Në sezonin 2008–09, duke qënë vetëm 19 vjeç, ai kishte shfaqur përparime të mëdha si futbollist profesionist. Ai luajti 27 ndeshje dhe shënoi katër gola.<ref>{{cite news|url=http://torfabrik.de/kurzpass/news/datum/2010/05/06/marco-reus-nominiert.html|title=Marco Reus nominiert|work=torfabrik.de|date=6 maj 2010|accessdate=6 dhjetor 2011|archive-url=https://archive.today/20120716220337/http://torfabrik.de/kurzpass/news/datum/2010/05/06/marco-reus-nominiert.html|archive-date=16 korrik 2012|url-status=deviated|archivedate=16 korrik 2012|archiveurl=https://archive.is/20120716220337/http://torfabrik.de/kurzpass/news/datum/2010/05/06/marco-reus-nominiert.html}}</ref> Më 25 maj 2009, ai firmosi një kontratë katër vjeçare me skuadrën e [[Bundesliga|Bundesligës]] [[Borussia Mönchengladbach]].<ref>{{cite news|url=http://www.bundesligamannschaften.de/gladbach-marco-reus-soll-nachfolger-von-marko-marin-werden/|title=Gladbach: Marco Reus soll Nachfolger von Marko Marin werden|work=bundesligamannschaften.de|date=6 maj 2010|accessdate=6 dhjetor 2011|archive-date=22 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120422165019/http://www.bundesligamannschaften.de/gladbach-marco-reus-soll-nachfolger-von-marko-marin-werden/|url-status=dead}}</ref> Më 28 gusht 2008, Reus shënoi golin e tij të parë në Bundesligë kundër [[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]] pas një vrapimi 50 metërsh,<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2009-10/4/938065/spielanalyse_borussia-mgladbach-15_1-fsv-mainz-05-30.html|title=Joker Reus krönt Solo aus der eigenen Hälfte|work=kicker.de|date=28 gusht 2009|accessdate=6 dhjetor 2011}}</ref> dhe pas atij goli, ai mori profilin e një golashënuesi nën drejtimin e trajnerit [[Lucien Favre]]. Në fillimn e sezonit 2011–12, ai e filloi sezonit në një formë të mirë, ai shënoi 7 gola në 12 ndeshje. Kontrata e Reus me Gladbach skadonte në vitin 2015 dhe kishte një klauzolë lirimi 18 milion [[Euro|€]]. Ai përmendi se idhulli dhe modeli i tij i lojës ishte lojtari i [[Kombëtarja çeke e futbollit|kombëtares çeke]] dhe meshuroi i [[Arsenal F.C.|Arsenalit]], [[Tomáš Rosický]], i cili ka luajtur te [[Borussia Dortmund|Dortmundi]] për gjashtë vite përpara se të kalonte te skuadra londineze në vitin 2006.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2013/04/15/3901925/the-good-life-10-facts-on-dortmund-ace-marco-reus|title=The Good Life: 10 Facts On Dortmund Ace Marco Reus|date=15 prill 2013|accessdate=31 gusht 2013|work=[[Goal.com]]|archive-date=29 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130529092612/http://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2013/04/15/3901925/the-good-life-10-facts-on-dortmund-ace-marco-reus|url-status=dead}}</ref> ===Borussia Dortmund=== [[Skeda:Marco Reus 2013.jpeg|thumb|175px|djathtas|Reus në aksion për [[Borussia Dortmund]] në vitin 2013.]] Më 4 janar 2012, Reus firmosi një kontratë pesë vjeçare me ish-klubin e tij [[Borussia Dortmund]] për 17.1 milion [[Euro|€]], kjo kontratë do ta mbante atë te Dortmundi deri në vitin 2017. Reus tha për transferimin e tij: "Unë e kam bërë këtë vendim për të marrë hapin e ardhshëm përpara në sezonin e ardhshëm. Unë kam dëshirë të luaj në një klub i cili mund të sfidoj skuadrat e mëdhaja për trofeun e [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligës së Kampioneve]]. Unë e shikoj këtë mundësi te Borussia Dortmund." Reus u zyrtarizua si lojtar i Borussia Dortmund më 1 korrik 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-us/news/69/transfer-zone/2012/01/04/2830325/official-marco-reus-will-leave-borussia-monchengladbach-for|title=OFFICIAL: Marco Reus will leave Borussia Monchengladbach for Borussia Dortmund this summer|date=4 janar 2012|accessdate=4 janar 2012|work=Goal.com|first=Clark|last=Whitney}}</ref> ====Sezoni 2012–13==== Reus bëri debutimin e tij me skuadrën e re më 24 gusht ku shënoi në fitoren 2–1 kundër [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]]. Më 29 shtator, Reus shënoi dy gola në fitoren e skuadrës 5–0 kundër ish-skuadrës së tij [[Borussia Mönchengladbach]], duke e vendosur skuadrën e tij në vendin e parë në [[Bundesliga|Bundesligë]] pas gjashtë ndeshjeve të para.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en-gb/match/82220/borussia-dortmund-vs-b-m%C3%B6nchengladbach/report|title=Borussia Dortmund 5–0 Monchengladbach: Reus runs riot as champions get back to winning ways|work=Goal.com|date=29 shtator 2012|accessdate=26 prill 2013|first=Daniel|last=Edwards|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220182745/http://www.goal.com/en-gb/match/82220/borussia-dortmund-vs-b-m%C3%B6nchengladbach/report|url-status=dead}}</ref> Më 3 tetor, në ndeshjen e parë të karrerës së tijnë [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]], ai shënoi një gol në barazimin 1–1 kundër skuadrës angleze të [[Manchester City F.C.|Manchester Cityt]].<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000347/match=2009510/postmatch/report/index.html|title=Hart and Balotelli save City against Dortmund|work=UEFA|date=3 tetor 2012|accessdate=26 prill 2013|first=Simon|last=Hart}}</ref> Reus gjithashtu shënoi sërisht në barazimin 2–2 kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madridit]] në [[Santiago Bernabeu (Stadiumi)|Santiago Bernabeu]].<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/en/report/355688/report.html?soccernet=true&cc=null|title=Ozil completes fightback|work=ESPNFC|date=6 nëntor 2012|accessdate=26 prill 2013}}</ref> Gjatë ndeshjes tjetër të Dortmundit më 21 nëntor, Reus shënoi golin e parë në fitoren 4–1 kundër [[AFC Ajax|Ajaxit]] në [[Amsterdam Arena]], pas përfundimit të gjashtë javëve në fazën e grupeve të Ligës së Kampioneve, Dortmundi u shpall fituesi i grupit me 14 pikë.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/matches/round=2000347/match=2009558/postmatch/report/index.html|title=Dortmund power past Ajax to qualify in style|work=UEFA|date=21 nëntor 2012|accessdate=26 prill 2013|first=Derek|last=Brookman}}</ref> Më 16 shkurt 2013, Reus shënoi një tregolësh në fitoren 3–0 të Dortmundit kundër [[Eintracht Frankfurt]].<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000241339.php|title=Dortmund fly past Frankfurt|work=Bundesliga|date=16 shkurt 2013|accessdate=26 prill 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130519045113/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000241339.php|archive-date=19 maj 2013|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/match/82369/borussia-dortmund-vs-eintracht-frankfurt/report|title=Borussia Dortmund 3–0 Eintracht Frankfurt: Reus hits hat-trick as champions return to winning ways|work=Goal.com|date=16 shkurt 2013|accessdate=26 prill 2013|first=Enis|last=Koylu|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220182706/http://www.goal.com/en/match/82369/borussia-dortmund-vs-eintracht-frankfurt/report|url-status=dead}}</ref> Më 11 maj, Reus shënoi edhe dy gola të tjerë kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]], duke ndihmuar skuadrën e tij të marrë një barazim me rezultatin 2–2.<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000252980.php|title=Dortmund leave it late in Wolfsburg|work=bundesliga.com|date=11 maj 2013|accessdate=27 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130615165436/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2012/0000252980.php|archive-date=15 qershor 2013|url-status=dead}}</ref> ====Sezoni 2013–14==== Më 27 korrik 2013, Reus e nisi sezonin duke shënuar në fitoren 4–2 kundër [[FC Bayern München|Bayern München]] në ndeshjen e Superkupës Gjermane, duke fituar trofeun e parë sezonal.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2380168/Borussia-Dortmund-4-Bayern-Munich-2--match-report-Revenge-Klopp-Reus-double-earns-Super-Cup-victory-repeat-Champions-League-final.html|title=Borussia Dortmund 4 Bayern Munich 2: Revenge for Klopp as Reus double earns Super Cup victory in repeat of Champions League final|publisher=Daily Mail|language=en|date=27 korrik 2013|accessdate=27 korrik 2013}}</ref> Reus shënoi golin e parë në kampionat më 18 gusht në fitoren 2–1 kundër [[Eintracht Braunschweig]] në javën e dytë.<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000265405.php|title=Dortmund see off brave Braunschweig|publisher=[[Bundesliga]]|language=en|date=18 gusht 2013|accessdate=19 gusht 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820223956/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000265405.php|archive-date=20 gusht 2013|url-status=dead}}</ref> Pas kësaj, ai shënoi një dopietë në ndeshjen kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]]. Me vazhdimin e sezonit, ai shprehu dëshirën për t'u bërë gjuajtësi i penalltive në ekip; pavarësisht kësaj, kur ai fitoi një penallti kundër [[TSV 1860 München|1860 München]] në kupë, ai lejoi shokun e tij [[Pierre-Emerick Aubameyang|Aubameyang]] të gjuante penalltinë duke kualifikuar skuadrën për në raundin tjetër. Më 1 nëntor 2013, Reus shënoi një gol në suksesin 6–1 të skuadrës kundër [[VfB Stuttgart|Stuttgart]] në Bundesligë.<ref>{{cite news|url=http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000276334.php|title=Lewandowski shines as Stuttgart hit for six|date=1 nëntor 2013|publisher=[[Bundesliga]]|language=en|accessdate=22 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105001353/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000276334.php|archive-date=5 nëntor 2013|url-status=dead}}</ref> Më 26 shkurt 2014, Reus shënoi në fitoren 4–2 kundër rusëve të [[FC Zenit St. Petersburg|Zenit St. Petersburg]] në ndeshjen e parë të raundit të 16 në Ligën e Kampioneve.<ref>{{cite news|title=4–2: Borussia unlock the door to the quarter-finals|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/4-2-Borussia-unlock-the-door-to-the-quarter-finals|work=Borussia Dortmund|date=26 shkurt 2014|accessdate=26 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413160251/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/4-2-Borussia-unlock-the-door-to-the-quarter-finals|archive-date=13 prill 2014|url-status=deviated|archivedate=13 prill 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413160251/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/4-2-Borussia-unlock-the-door-to-the-quarter-finals}}</ref> Më 29 Mars 2014, Reus shënoi një tregolësh, i pari për këtë sezon, duke ndihmuar skuadrën e tij të përmbyste rezultatin nga 2–0 dhe të fitonte në fund 2–3 kundër [[VfB Stuttgart]].<ref>{{cite news|url=http://www.supersport.al/artikull.php?id=21730|title=Bayern ndalet nga Hoffenheim, Reus shpëton Dortmundin|work=Super Sport Albania|date=29 mars 2014|accessdate=29 mars 2014}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 8 prill, Reus shënoi dy gola në ndeshjen e dytë të çerek–finales kundër [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], por megjithatë, Dortumund u eleminua nga kompedicioni pasi kishte humbur ndeshjen e parë në [[Santiago Bernabeu (Stadiumi)|Santiago Bernabeu]] me rezultatin 3–0.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2599870/Dortmund-2-0-Real-Madrid-agg-2-3-Reus-double-not-quite-Ronaldo-Madrid-sneak-finest-margin.html|title=Dortmund 2-0 Real Madrid (agg 2-3): Reus double not quite enough as Ronaldo-less Madrid sneak through by finest margin|work=Daily Mail|date=8 prill 2014|accessdate=8 prill 2014}}</ref> Reus e përfundoi sezonin e tij të dytë me Dortmundin me 23 gola dhe 18 assista në të gjitha kompedicionet.<ref>{{cite news|url=http://www.espnfc.com/player/122356/marco-reus|title=Marco Reus - ESPN|work=ESPN Soccernet|accessdate=8 prill 2014}}</ref> ====Sezoni 2014–15==== Më 10 shkurt 2015, Reus rinovoi kontratën e tij me klubin deri në vitin 2019.<ref>{{cite news|url=https://www.panorama.com.al/sport/rojs-rinovon-deri-ne-vitin-2019/|title=Rojs rinovon deri në vitin 2019|date=10 shkurt 2015|accessdate=10 shkurt 2015|publisher=Panorama Sport|language=sq}}</ref> ===LA Galaxy=== Më 15 gusht 2024, Reus u transferua te [[LA Galaxy]] në [[Major League Soccer]] duke firmosur një kontratë dy-vjeçare-e-gjysëm.<ref>{{cite web|url=https://www.kicker.de/erste-auslandsstation-reus-unterschreibt-in-los-angeles-1018028/artikel|title=Erste Auslandsstation: Reus unterschreibt in Los Angeles|language=de|website=kicker.de|date=15 gusht 2024|access-date=15 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në ndeshjen kundër [[Atlanta United FC|Atlanta United]] më 24 gusht, duke shënuar dhe asistuar të dy golat e fitores 2–0.<ref>{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/competitions/mls-regular-season/2024/matches/lavsatl-08-24-2024/|title=LAvsATL 08-24-2024 l MLS Match Recap|language=en|publisher=Major League Soccer|date=24 gusht 2024|access-date=24 gusht 2024}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== [[Skeda:Gdansk PGE Arena GER-GRE Euro 2012 08 Reus.jpg|parapamje|djathtas|150px|Reus me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermaninë]] në vitin 2012.]] Më 11 gusht 2009, Reus bëri debutimin e tij me [[Kombëtarja gjermane nën-21 e futbollit|kombëtaren gjermane nën-21]] në një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja turke nën-21 e futbollit|Turqisë U21]]. Më 6 maj 2010, ai u thirr për herë të parë ne kombëtaren e parë për një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja maltase e futbollit|Maltës]] më 14 maj 2010.<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/524607/artikel_Aogo-und-Badstuber-dabei-Enttaeuschung-bei-Hitzlsperger.html|title=Aogo und Badstuber dabei, Enttäuschung bei Hitzlsperger|work=kicker.de|date=6 maj 2010|accessdate=6 dhjetor 2011}}</ref> Më 11 maj 2010, ai u tërhoq nga skuadra kombëtare për shkak të një dëmtimi të pësuar në këmbë në ndeshjen e fundit të sezonit kundër [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusenit]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/news/fussball/nationalelf/startseite/524891/artikel_Marco-Reus-sagt-Loew-ab.html|title=Marco Reus sagt Löw ab|work=kicker.de|date=11 maj 2010|accessdate=6 dhjetor 2011}}</ref> Më 7 tetor 2011, ai bëri debutimin e tij kundër [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqisë]].<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/oct/07/turkey-germany-euro-2012-qualifier|title=Germany's perfect nine leaves Turkey clinging to play-off spot|work=The Guardian|date=7 tetor 2011|accessdate=26 prill 2011}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë me [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtaren gjermane]] më 26 maj 2012 në humbjen e skuadrës me rezultatin 5–3 kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]]. Më 22 qershor, ai shënoi një gol në çerek-finalen e [[UEFA Euro 2012]] kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], kjo ishte ndeshja e tij e parë si titullar në Euro 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18355075|title=Germany 4–2 Greece|work=BBC Sport|date=22 qershor 2012|accessdate=26 prill 2013|first=Tom|last=Rostance}}</ref> Reus e vendosi veten si lojtar titullar i skuadrës së [[Joachim Löw]] në kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] dhe shënoi 5 gola në 5 ndeshje.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/statistics/topscorers.html|title=Top Scorers|accessdate=11 qershor 2013|work=FIFA|archive-date=5 mars 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090305092436/http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/statistics/topscorers.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte pjesë e listës përfundimtare që do të luante në turnament, por u detyrua të largohej për shkak të një dëmtimi në kyçin e këmbës të pësuar gjatë fitores 6–1 ndaj [[Kombëtarja armene e futbollit|Armenisë]] në përgatitje; ai u zëvëndësua nga [[Shkodran Mustafi]].<ref>{{cite news|url=http://www.oranews.tv/index.php/article/marco-reus-jashte-kupes-se-bote-ne-vendin-e-tij-mustafi-boterori-pa-yje|title=Marco Reus humb kupën e botës, në vendin e tij Mustafi. Botërori pa yje|publisher=Ora News|date=7 qershor 2014|accessdate=29 janar 2019}}</ref> Gjatë [[Eliminatoret e Kampionatit Evropian të Futbollit 2016|kualifikueseve]] të [[UEFA Euro 2016|Euro 2016]], Reus zhvilloi katër paraqitje si dhe shënoi në fitoren 2–0 ndaj [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]] në [[Tbilisi]], por ai nuk u thirr në turnament për shkak të një tjetër dëmtimi.<ref>{{cite news|url=http://top-channel.tv/2016/05/31/reus-jashte-ekipit-te-gjermanise-loew-ben-zgjedhjen/|title=Reus jashtë ekipit të Gjermanisë, Loew bën zgjedhjen|publisher=Top-Channel.tv|date=31 maj 2016|accessdate=29 janar 2019}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== ''Redaktuar më 1 shtator 2013''<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/player/_/id/122356/marco-reus?cc=4716|title=Marco Reus|work=ESPN Soccernet|accessdate=26 prill 2013}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:100%; text-align:center;" |- !rowspan="2"|Skuadra !rowspan="2"|Sezoni !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa<ref group="nb">Përfshirë [[DFB-Pokal]] dhe [[DFL-Supercup]]</ref> !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]]<ref group="nb">Përfshirë [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] dhe [[UEFA Liga e Europës|Ligën e Evropës]]</ref><!-- !colspan="2"|Tjetër--> !colspan="2"|Total |- !Ndsh !Gola !Ndsh !Gola !Ndsh !Gola<!-- !Ndsh !Gola !Ndsh !Gola--> !Ndsh !Gola |- | rowspan="3"| [[Rot Weiss Ahlen]] |[[2007–08 Fußball-Regionalliga|2007–08]] |17||1||0||0||colspan="2"|-<!--||colspan="2"|-||colspan="2"|--->||17||1 |- |[[2008–09 2. Fußball-Bundesliga|2008–09]] |27||4||1||0||colspan="2"|-<!--||colspan="2"|-||colspan="2"|--->||28||4 |- ! Gjithsej !44!!5!!1!!0!!colspan="2"|–!!45!!5 |- | rowspan="4"| [[Borussia Mönchengladbach]] |[[2009–10 Fußball-Bundesliga|2009–10]] |33||8||2||0||colspan="2"|-<!--||colspan="2"|-||colspan="2"|--->||35||8 |- |[[2010–11 Fußball-Bundesliga|2010–11]] |34||11||3||1||colspan="2"|-<!--||colspan="2"|-||colspan="2"|--->||37||12 |- |[[2011–12 Fußball-Bundesliga|2011–12]] |32||18||5||3||colspan="2"|-<!--||colspan="2"|-||colspan="2"|--->||37||21 |- ! Gjithsej !99!!37!!10!!4!!colspan="2"|–!!109!!41 |- | rowspan="3"| [[Borussia Dortmund]] |[[2012–13 Fußball-Bundesliga|2012–13]] |32||14||3||1||12||4||47||19 |- |[[2013–14 Fußball-Bundesliga|2013–14]] |4||1||2||2||0||0||6||3 |- ! Gjithsej !36!!15!!5!!3!!12!!4!!53!!23 |- ! colspan="2"|Gjithsej karriera !179||57||16||7||12||4||207||69 |} <references group="nb" /> ===Kombëtarja=== {{updated|19 nëntor 2018}}<ref name="EU-Football.info">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=27342|title=Marco Reus - national football team player|publisher=EU-Football.info|accessdate=22 dhjetor 2018}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=8|[[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] |2011||2||0 |- |2012||11||5 |- |2013||6||2 |- |2014||4||0 |- |2015||4||2 |- |2016||2||0 |- |2017||0||0 |- |2018||8||1 |- !colspan=2|Gjithsej!!37!!10 |} ===Golat me Kombëtaren=== :''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren gjermane:''<ref>[http://espnfc.com/player/_/id/122356/marco-reus?cc=4716 International goals (Golat ndërkombëtar]</ref> {| class=wikitable style="text-align: left;" align=center ! Nr. !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1. || 26 maj 2012 || [[St. Jakob-Park]], [[Bazeli|Bazel]], [[Zvicra|Zvicër]] || {{flamuri|Zvicra}} [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicra]] || 3–4 || 3–5 || Ndeshje Miqësore |- | 2. || 22 qershor 2012 || [[PGE Arena Gdańsk]], [[Gdańsk]], [[Polonia|Poloni]] || {{flamuri|Greqia}} [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqia]] || 4–1 || 4–2 || [[UEFA Euro 2012]] |- | 3. || 11 shtator 2012 || [[Ernst-Happel-Stadion]], [[Vjena|Vjenë]], [[Austria|Austri]] || {{flamuri|Austria}} [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austria]] || 1–0 || 2–1 || Kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] |- | 4. | rowspan=2 | 12 tetor 2012 || rowspan=2 | [[Aviva Stadium]], [[Dublin]], [[Irlanda|Irlandë]] || rowspan=2 | {{flamuri|Irlanda}} [[Kombëtarja irlandeze e futbollit|Irlanda]] || 1–0 || rowspan=2 | 6–1 || rowspan=2 | Kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] |- | 5. || 2–0 |- | 6. || rowspan=2 | 26 mars 2013 || rowspan=2 | [[Stadion Nürnberg|Frankenstadion]], [[Nuremberg]], [[Gjermania|Gjermani]] || rowspan=2 | {{flamuri|Kazakistani}} [[Kombëtarja kazakistaneze e futbollit|Kazakistani]] || 1–0 || rowspan=2 | 4–1 || rowspan=2 | Kualifikueset e [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2014]] |- | 7. || 4–1 |- | 8. || 25 mars 2015 || [[Fritz-Walter-Stadion]], [[Kaizerslauterni|Kaizerslautern]], Gjermani || {{flamuri|Australia}} [[Kombëtarja australiane e futbollit|Australia]] || 1–0 || 2–2 || Ndeshje Miqësore |- | 9. || 29 mars 2015 || [[Boris Paichadze Dinamo Arena]], [[Tbilisi]], [[Gjermania|Gjermani]] || {{flamuri|Gjeorgjia}} [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjia]] || 1–0 || 2–2 || Kualifikueset e [[UEFA Euro 2016|Euro 2016]] |} == Trofe == ===Klube=== ;Rot Weiss Ahlen<ref>{{cite news|url=https://www.bavarianfootballworks.com/2014/5/12/5709722/bayern-munich-bastian-schweinsteiger-injury-knee-tendon-marco-reus-transfer-hojbjerg-denmark|title=Bayern Bulletin: Schweinsteiger's Knee, Reus's Resolve, and Højbjerg's Call-Up|publisher=Bavarian Football|accessdate=23 qershor 2014|date=12 maj 2014}}</ref> *[[Regionalliga]]: [[2007–08 Regionalliga|2007–08]] ;Borussia Dortmund<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/players/marco-reus/55626/|title=M. Reus|accessdate=23 qershor 2014|publisher=Soccerway}}</ref> *[[DFL-Supercup]]: [[2013 DFL-Supercup|2013]], [[2014 DFL-Supercup|2014]]; Ndjekës: [[2012 DFL-Supercup|2012]] *[[UEFA Liga e Kampioneve]] Finalist: [[2012–13 UEFA Liga e Kampioneve|2012–13]] *[[DFB-Pokal]]: Finalist: [[2013–14 DFB-Pokal|2013–14]], [[2014–15 DFB-Pokal|2014–15]] ===Personale=== <ref>{{cite news|url=http://www.eliteprospects.com/football/player.php?player=9601|title=Marco Reus|work=eliteprospects.com|accessdate=23 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140910195009/http://www.eliteprospects.com/football/player.php?player=9601|archive-date=10 shtator 2014|url-status=dead}}</ref> *''[[Kicker (revistë sportive)|kicker]]'' [[Bundesliga]] Skuadra e Sezonit: [[2011–12 Bundesliga|2011–12]], [[2012–13 Bundesliga|2012–13]], [[2013–14 Bundesliga|2013–14]] *[[Goli i Muajit (Gjermani)]]: janar 2012,<ref>[https://web.archive.org/web/20120714110512/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=500&cb=chronik Tor des Monats, Januar 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120714110512/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=500&cb=chronik |date=14 korrik 2012 }}, Marrë më 26 tetor 2012.</ref> qershor 2012,<ref>[https://web.archive.org/web/20130130162723/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=505&cb=chronik Tor des Monats, Juni 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130130162723/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=505&cb=chronik |date=30 janar 2013 }}, redaktuar më 26 tetor 2012.</ref> shtator 2012<ref>[https://web.archive.org/web/20140826115350/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=508&cb=chronik Tor des Monats, September 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140826115350/http://www1.sportschau.de/sportschau_specials/tordesmonats/tor_des_monats/html/popup.php5?show=details&id=508&cb=chronik |date=26 gusht 2014 }}, redaktuar më 26 tetor 2012.</ref> *[[Futbollisti i vitit në Gjermani]]: 2012 *[[UEFA Skuadra e Vitit]]: 2013 *Assistuesi më i mirë i [[Bundesliga|Bundesligës]]: [[2013–14 Bundesliga|2013–14]]<ref>{{Cite news|title=Scorer|trans-title=Gola + asiste|accessdate=8 tetor 2013|work=[[Deutsche Fussball Liga|DFL]]|url=http://www.bundesliga.de/de/liga/scorer/|archive-date=6 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606025312/http://www.bundesliga.de/de/liga/scorer/|url-status=deviated|archivedate=6 qershor 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606025312/http://www.bundesliga.de/de/liga/scorer/}}</ref> *[[Borussia Dortmund]] 'Lojtari i Vitit': 2013–14 *[[UEFA Liga e Kampioneve]] Skuadra e Sezonit: [[2013–14 UEFA Liga e Kampioneve|2013–14]] == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} * [https://web.archive.org/web/20131029191713/http://team.dfb.de/de/das-team/page/de/das-team/mittelfeld/marco-reus/page/1543.html?1336470609 German national team profile] {{de icon}} * [http://www.transfermarkt.de/de/marco-reus/leistungsdaten/spieler_35207.html Marco Reus] tek transfermarkt.de {{de icon}} * [http://espnfc.com/player/_/id/122356/marco-reus?cc=3436 ESPN FC profile] {{Skuadra Borussia Dortmund}} {{DEFAULTSORT:Reus, Marco}} [[Kategoria:Lindje 1989]] [[Kategoria:Njerëz nga Dortmundi]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren gjermane]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Mönchengladbach]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në 2. Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2012]] [[Kategoria:Futbollistë në 2018 FIFA Kupën e Botës]] 5k4ordlhl9ewbnt3gwnjmfcoelrrnw8 0 145311 2976280 2947088 2026-05-02T13:45:19Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976280 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | logo = [[File:LibreOffice logo.svg|200px]] | screenshot = [[File:LibreOffice_4.2_Start_Center.png|300px]] | caption = Start Center in LibreOffice 4.2 on [[Debian]] 7 with [[GNOME]] | author = StarDivision<!-- Original author or the software that led to LO --> | developer = [[The Document Foundation]] | released = {{Start date|2011|1|25|df=yes}}<!-- Initial release is the first stable version of the software. --> | latest release date = | latest preview date = | frequently_updated = Yes | programming_language = [[C++]], [[Java (programming language)|Java]], and [[Python (programming language)|Python]] /> | operating_system = {{Cross-platform| * [[Linux]] * [[Microsoft Windows|Windows]] * [[OS X]]<ref name="Sys">{{cite web|title=System Requirements|format=Uses CSS3|publisher=[[The Document Foundation]]|year=2011|url=http://www.libreoffice.org/get-help/system-requirements/|accessdate=14 tetor 2011|archive-date=1 korrik 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120701225804/http://www.libreoffice.org/get-help/system-requirements/|url-status=dead}}</ref>{{cite web|url=http://www.libreoffice.org/download/|title=Productivity Suite Download|publisher=[[The Document Foundation]]|accessdate=16 nëntor 2011}}</ref> * Other systems supported by community ports}} | platform = [[IA-32]], [[x86-64]], [[PowerPC]] (project);[[ARMel]], [[ARMhf]], [[MIPS architecture|MIPS]], [[MIPSel]], [[Sparc]], [[S390]], [[S390x]], [[IA-64]] (additional Debian platforms)<ref>{{cite web|url=http://packages.debian.org/wheezy/libreoffice|title=Debian - Details of package libreoffice in wheezy|publisher=[[Debian]] project}}</ref> | language = 114 gjuhë<ref>{{cite web|url=http://www.libreoffice.org/download/?type=rpm-x86_64&version=4.1.4&lang=pick|title=LibreOffice Productivity Suite Download}}</ref> | genre = [[Office suite]] | license = [[GNU Lesser General Public License|LGPLv3]] with new contributions dual-licensed under [[Mozilla Public License|MPL]]<ref name="About">{{cite web|url=https://www.libreoffice.org/download/license/|title=GNU LGPL License|accessdate=4 shkurt 2014|publisher=[[The Document Foundation]]|archive-date=11 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/|url-status=dead}}</ref> | website = {{URL|https://www.libreoffice.org/}} }} LibreOffice është një suitë programesh zyre me burimin e kodit të hapur dhe te lirë, zhvilluar nga fondacioni '[[The Document Foundation]]'. Projekti filloi në 2012 dhe konsiderohet vazhdim i platformës [[OpenOffice.org]]. == Veçoritë == LibreOffice është projektuar të jetë në përputhje me suita zyre të tjera të mëdha, duke përfshirë [[Microsoft Office]], ndonëse disa karakteristika faqosje Microsoft Office dhe atribute formatimi trajtohen ndryshe ose janë të pa mbështetura. LibreOffice është e përkthyer në mbi 112 gjuhë, ndërkohë është platformë e gatshme për shkarkim dhe përdorim nga një shumllojshmëri sistemesh operative, përfshirë [[Microsoft Windows]], [[Mac OS]] dhe sigurisht [[Linux]]. Midis janarit te vitit 2011 (momenti i parë që suita ishte e domozdoshme në status të qëndrueshëm) dhe tetorit të vitit 2011, afërsisht LibreOffice ishte shkarkuar 7.5 milionë herë ndërsa gjatë vitit 2012, suita u shkarkua rreth 15 milion herë. Sistemeve Operative LibreOffice është zhvilluar zyrtarisht për Microsoft Windows (IA-32), Linux (IA-32 dhe x86-64) dhe OS X (IA-32). Portet e Komunitetit për FreeBSD, NetBSD dhe OpenBSD janë të mirëmbajtur nga kontribuesit e ketyre projekteve. Një portit komuniteti për OpenIndiana është në zhvillim. Në vitin 2011 u shpallën planet e portit LibreOffice për Android dhe iOS. A-EON Teknologjia njoftoi në vitin 2012 se një port i LibreOffice është duke u zhvilluar për kompjuterin e tyre AmigaOne x1000 që punonin me AmigaOS e fundit. LibreOffice Online do të lejojë përdorimin e LibreOffice nëpërmjet një shfletues web duke përdorur elementin canavas të HTML5. Zhvillimi është shpallur në tetor 2011 dhe është në vazhdim. Ajo ende nuk është leshurar në treg. == Aplikacionet e platformës == {| class="wikitable" |- ! colspan="2" | Module !! Notes |- | [[File:LibreOffice 7.5 Writer Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Writer|Writer]]''' | Një përpunues teksti me funksionalitete dhe mbështetje të ngjashme me Microsoft Word ose WordPerfect. Ka aftësi të gjera të përpunimit të fjalëve WYSIWYG, por gjithashtu mund të përdoret si një editor teksti bazë. |- | [[File:LibreOffice 7.5 Calc Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Calc|Calc]]''' | Një program i kategorisë 'spreadsheet', ngjashëm me [[Microsoft Excel]] ose [[Lotus 1-2-3]]. Ka një numër karakteristikash unike, duke përfshirë një sistem që automatikisht përcakton seri grafike, bazuar në informacionin në dispozicion të përdoruesit. |- | [[File:LibreOffice 7.5 Impress Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Impress|Impress]]''' | Një [[program prezantimi]] i ngjashëm me [[Microsoft PowerPoint]]. Prezantimet mund të eksportohen si skedarë [[SWF]], duke lejuar që ato të shihen në çdo kompjuter me [[Adobe Flash Player]] të instaluar. |- | [[File:LibreOffice 7.5 Draw Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Draw|Draw]]''' | Një [[redaktor grafik vektor]] dhe mjet diagramimi të ngjashëm me [[Microsoft Visio]] dhe të krahasueshme në veçoritë për versionet e hershme të [[CorelDRAW]]. Ofron lidhje midis formave, të cilat janë të disponueshme në një varg stilesh të linjës dhe lehtësojnë vizatimet e ndërtimit si p.sh. [diagrami i rrjedhës]. |- | [[File:LibreOffice 7.5 Math Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Math|Math]]''' | Një aplikim projektuar për krijimin dhe redaktimin e formulave matematikore. Aplikimi përdor një variant të [[XML]] për krijimin e formulave, siç përcaktohet në specifikimin OpenDocument. Këto formula mund të inkorporohen në dokumente të tjera në suitë e LibreOffice, të tilla si ato të krijuara nga Shkrimtari ose Kalkulimi, duke përfshirë formatet në dokument. |- | [[File:LibreOffice 7.5 Base Icon.svg|48px]] | '''[[LibreOffice Base|Base]]''' | Një program administrimi bazash të të dhënave, ngjashëm me [[Microsoft Access]]. LibreOffice Base lejon krijimin dhe administrimin e bazave të të dhënave, përgatitjen e formularëve dhe raporteve që u ofrojnë përdoruesve të fundit qasje të lehtë në të dhëna. |} == Konferenca == Duke filluar nga viti 2011, The Document Foundation ka organizuar konferencën vjetore të LibreOffice, si më poshtë: * 2011 – Paris, France – 12–15 October * 2012 – Berlin, Germany – 17–19 October * 2013 – Milano, Italy – 24–27 September * 2014 – Bern, Switzerland – 3–5 September * 2015 – Aarhus, Denmark – 23–25 September * 2016 – Brno, Czech Republic – 7–9 September * 2017 – Rome, Italy – 11–13 October * 2018 – Tirana, Albania – September == Lidhje të jashtme == * [http://www.libreoffice.org https://www.libreoffice.org/] * [http://www.documentfoundation.org https://www.documentfoundation.org] *{{twitter|libreoffice}} {{commons category|LibreOffice}} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Programe kompjuterike]] [[Kategoria: LibreOffice]] [[Kategoria:Program kompjuterik i lirë]] bvm20hioxbnxg38o45uu8ng6qpdl9la 0 150756 2976578 2947379 2026-05-03T00:40:24Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976578 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Llapushnikut | place = [[Llapushnik]], [[Komuna e Drenasit]], [[Kosovë]] | combatant1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtria Jugosllave]] | result = Fitorja vendimtare e UÇK-së *Forcat e UÇK-së e pushtuan Llapushnikun *Kampi i burgut të Llapushnikut u ndërtua nga UÇK-ja *Forcat serbo–jugosllave e ripushtuan kampin e burgut të Llapushnikut më 25 korrik 1998 pas tërheqjes së UÇK-së nga aty. | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | date = 7 – 9 Maj 1998 <br>(3 ditë) | casualties1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] 47 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 69 ushtarë dhe policë të vrarë <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 1 tank T-55 u shkatërrua | campaignbox = | commander1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Kadri Veseli]]<br> [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Fatmir Limaj]]<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Isak Musliu]]<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Imer Alushani]]<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] [[Ismet Jashari]] | commander2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Goran Radosllavjeviç]] <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Sretan Lukiç]] | units1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] Brigada 121 | units2 = [[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] | strength1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|25px]] 100 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 200 ushtarë dhe policë }} '''Beteja e Llapushnikut''' ose '''Beteja e Grykës së Llapushnikut''' u zhvillua në [[Llapushniku|Llapushnik]] të [[Komuna e Drenasit|Komunës së Drenasit]] më [[7]]–[[9 Maj]] [[1998]], gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Zgjati 3 ditë dhe përfundoi me fitoren e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) kundër [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Jugosllave]] (JNA). [[Kadri Veseli]], politikan i Kosovës, ish-themelues dhe udhëheqës i UÇK-së, e kujtoi atë si një nga betejat më të ashpra, duke thënë se përmasat e luftimeve frontale në Llapushnik bënë jehonë në mbarë Evropën dhe rritën besimin e popullatës në forcën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës me një mobilizim masiv. Më [[9 Maj]] [[1998]], komandanti [[Ismet Jashari]], i cili ende nuk ishte shëruar plotësisht nga lëndimet që kishte pësuar gjatë një prite të mëparshme, i udhëhoqi forcat e tij në Llapushnik, ku e mposhti Ushtrinë Jugosllave dhe Policinë Serbe dhe e pushtoi Llapushnikun. Krahas tij ishin [[Kadri Veseli]], [[Fatmir Limaj]], [[Isak Musliu]] dhe [[Imer Alushani]]. Rruga Prishtinë–Pejë ishte bërë e pakalueshme për forcat serbe. Gryka e Llapushnikut u mbajt e bllokuar për muaj të tërë, duke u mundësuar luftëtarëve të UÇK-së të lëvizin lirshëm në një pjesë të madhe të territorit të Kosovës dhe kjo u mundësoi organizimit dhe furnizimit me armatim.<ref>{{Citation|title=Battle of Llapushnik|date=2022-12-19|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Llapushnik&oldid=1128301176|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-19}}</ref> Në betejën e dytë të Llapushnikut, rreth 200 ushtarë dhe policë serbë u nisën më [[25 korrik]] [[1998]], rreth orës 10:00 për të thyer bastionin e UÇK-së, në Llapushnik. Duke qenë se UÇK-ja ishte në mbulesë të thellë, përgaditja artilerike e forcave serbe zgjati 60 minuta. Pas kësaj, këmbësoria filloi një sulm. Vala e parë e sulmeve përbëhej nga pjesëtarë të policisë serbe të cilët avancuan deri në 350 metra nga pozicionet e UÇK-së, para se të përballeshin me zjarr. Si mbështetje direkte me zjarrin, u përfshinë edhe automjetet M53/59 Praga, një automjet M36 "Jackson" dhe një tank T-55. Pozicionet e përparme të UÇK-së u shkatërruan nga zjarri i automjeteve të modelit "BRDM" dhe M53/59 automjet "Praga", pas së cilës ata u tërhoqën përmes llogoreve të hapura nëpër pyll në një pozicion rezervë. Një pjesë e këmbësorisë, rreth 30 policë serbë që po ecnin nëpër arat e misrit në krahun e djathtë, u futën në kurthin e UÇK-së, i cili ishte ngritur në formën e një patkoi. Në fakt, policia serbe ka rënë në pritë dhe sistemet e radios janë thirrur në ndihmë. Në këtë kurth, UÇK-ja i vrau 9 policë serbë dhe i plagosi disa të tjerë. Rreshteri serb Nenad Vukoviç me një automjet të modelit "BRDM" dhe një tjetër automjet të modelit "Praga" si mbështetje mobile zjarri u dërguan për të ndihmuar policët në pritë. Kur dolën në rrugë, u gjendën nën ndikimin e raketave dhe të një mitralozi të rëndë "Broving" nga ana e UÇK-së. Rreshteri Vukoviq kalon rreth 100 metra, duke hapur zjarr nga lëvizja, hyn në arën e misrit dhe me një automjet, si dhe një automatik 14.5 mm, vepron në kapakun e ushtarëve të UÇK-së, duke u mundësuar policëve serbë të rrethuar të dalin nga unaza në drejtim të shtëpive përreth. Automjeti "BRDM-2" ngec gjatë daljes nga rruga e asfaltuar, duke rënë në kanal me rrotat e pasme, ndërsa automjeti "Praga" është rreth 100 metra pas atij mjeti. Të paktën dy raketa nga UÇK-ja janë gjuajtur në drejtim të automjetit, i cili e humbi kontrollin, por shpërthimet në afërsi e hedhin automjetin në rrugë dhe i presin kokën. Ekuipazhi i automjetit "BRDM" hapi zjarr dhe automjeti u godit përsëri nga një raketë e UÇK-së, e cila nuk u aktivizua dhe shkaktoi dëme. Pas kësaj, automjeti "BRDM-2" manovron dhe mbulohet midis shtëpive. Pas kësaj, të gjitha automjetet u rreshtuan në një vijë lufte dhe i mundën me të gjitha mjetet pozicionet e UÇK-së. Pas 20 minutash pushuan të shtënat dhe UÇK-ja u tërhoq. UÇK-ja filloi të arratisej përgjatë hekurudhës drejt maleve të Berishës. Së shpejti ushtarët dhe policët serbë hyrën në llogoret e braktisura nga UÇK-ja. Është arrestuar edhe një ushtar i UÇK-së i cili e humbi rrugën gjatë luftimeve. == Shiko edhe == == Referime == <references /> [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] m40olvuascarc8gfbb6qcpnfbnfopnr 0 155020 2976532 2947599 2026-05-02T23:55:00Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976532 wikitext text/x-wiki {{probleme të shumta|{{ngjan me CV}}{{neutralitet i dyshimtë}}{{drejtshkrim}}}} ''' Armend Zemaj''' ka lindur më [[13 nëntor|13 shtator]] [[1976]] në Deçan,[[Kosova|Kosovë]] është deputet nga radhet e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjës Demokratike të Kosovës]] në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Republikës së Kosovës]] qe nga viti [[2010|2008.]] Nga viti 2004 -2007 ka punuar në Ministrinë për Ekonomi dhe Financa si udhëheqës i Divizionit për Huazime Publike me Jashtë, Menaxher për Planifikim dhe Analiza si dhe Menaxher për trajnime dhe zhvillime në MEF. Zemaj ka kryer edhe trajnime dhe programe tee avancuara profesinale si: Programi për Trajnim dhë Zhvillim në Universitetin Amerikan në Kosovë financuar nga Bearing Point Program(USAID), Shkollen Politike të Prishtinës (PIPS) me program nga Këshilli i Evropës në Strasburg,Shkollën për Integrime Europiane e finacuar nga Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF) në bashkëpunim me Fondacionin e Kosovës për Shoqëri të Hapur (KFOS) si dhe shumë trajnime profesionale nga fusha e drejtësise dhe të fushës financiare. Zemaj ka qenë deputet i Republikës së Kosovës në Legjislaturat e Kundendit e 3-të<ref>{{Cite web|url=http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=3|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 gusht 2020|archive-date=2 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802230154/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1%2C158&legid=3|url-status=dead}}</ref>, 4-të<ref>{{Cite web|url=http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=4|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 gusht 2020|archive-date=2 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802230149/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1%2C158&legid=4|url-status=dead}}</ref>, 5-të<ref>{{Cite web|url=http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=5|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 gusht 2020|archive-date=2 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802230150/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1%2C158&legid=5|url-status=dead}}</ref>, 6-të<ref>{{Cite web|url=http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=6|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 gusht 2020|archive-date=2 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802230155/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1%2C158&legid=6|url-status=dead}}</ref>, 7-të<ref>http://www.kuvendikosoves.org/shq/deputetet-e-zevendesuar/</ref>. Ishte Mintër i Shëndetësësië në Qeverinë e Republikës së Kosovës.<ref>{{Cite web|url=https://msh.rks-gov.net/ministri/|title=Kopje e arkivuar|access-date=2 gusht 2020|archive-date=18 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618052430/https://msh.rks-gov.net/ministri/|url-status=dead}}</ref> Nga viti 2007-2020, përveq që ishte 5 mandate deputet, Zemaj ushtroi edhe këto detyra në Parlamentin e Kosovës; Antar i Kom.per Shendetesi, Pune dhe Mireqenje Sociale, 2007-2010; Antar i Kom. per Legjislacion dhe Gjygjesi, 2007-2010; Antar i Kom.per Buxhet dhe Financa, 2007-2010; Antar i Kom per Legjislacion, Immunitete, Mandate dhe Rregulloren e Punes se Kuvendit; 2011-2014; Kryetar i Nen-komisionit per imunitete, Mandate dhe Rregulloren e Punes se Kuvendit, 2011-2014; Antar i Komisionit per Mbikqyrjen e Financave Publike, 2011-2014; Kryetar i Nen-komisionit per imunitete, Mandate dhe Rregulloren e Punes se Kuvendit, 2014-2017; Nen-kryetar i Komisionit per integrime evropiane 2017-2019; Zevendes shef i Grupit Parlamentar te LDK 2017-2019; Kryetar i Komisionit per Integrime Evropiane, Ka botuar një sërë shkrimesh publicistike në shumë media vendore, në Koha Ditore, Zëri dhe Bota Sot, prej vitit 2004 deri në vitin 2016. Përveç tematikave sociale, politike dhe të aktualitetit, në një sërë shkrimesh të botuara në këtë periudhë, ka trajtuar edhe tema  nga fusha e ekonomisë , legjislativit dhe të sferës profesionale të drejtësisë , në të cilën është kualifikuar si master, në atë juridiko-ndërkombëtar. Armendi është nip i [[Tahir Zemaj|Tahir Zemës]] ish Komandant dhe lider i [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës|FARK-ut]] i cili u vra mizorisht në vitin [[2003]] vrasja e tij mbetet nje nga misteret e vrasjeve politike te pas luftës në Kosovë Armendi është i martuar dhe ka tre fëmijë dhe jeton në Prishtinë. Përveç gjuhës amtare flet gjuhën angleze dhe serbo-kroate. == Referime == [[Kategoria:Lindje 1976]] [[Kategoria:Politikanë]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Deçani]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] 8w1ueapggip2wegpfy0vg7kyr378cij 0 156013 2976525 2916440 2026-05-02T23:49:09Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shqiptarë të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976525 wikitext text/x-wiki '''Mujë Krasniqi''' ([[6 Qershor]] [[1967]] – [[14 Dhjetor]] [[1998]]) i njohur si '''Komandant Kapuçi,''' ishte njëri nga komandantët dhe luftëtarët më të shquar të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së)]]. Lindi më [[6 qershor]] [[1967]] në fshatin [[Çabiq]] të [[Klina|Klinës]] dhe ra dëshmorë më [[14 dhjetor]] [[1998]] sëbashku me 41 ushtarët e tij në kufirin Kosovë–Shqipëri, pasi ranë në një pritë të organizuar nga forcat serbe. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]]. Mujë Krasniqi ishte njëri ndër projektuesit e [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], luftëtar i radhëve të para të kësaj ushtrie, koordinues i veprimeve luftarake dhe ndihmës reciprok në mes të Drenicës, Dukagjinit e Pashtrikut, në etapën e parë të zgjerimit të veprimeve të fshehta kundër pushtuesit serb. Ai ishte edhe bashkëluftëtar i ngushtë i legjendarit [[Adem Jashari]] dhe komandant emblematik i luftës për liri. Ai i përket bërthamës së parë çlirimtare të trimave të komandantit legjendar [[Adem Jashari]]. {{Infobox military person | name = Mujë Krasniqi | image = | caption = | birth_date = 6 Qershor 1967 | birth_place = [[Çabiqi|Çabiq]], [[Komuna e Klinës]], [[Kosovë]] | death_date = 14 Dhjetor 1998 | death_place = afër [[Gorozhupi|Gorozhupit]], kufiri [[Shqipëri]]–[[Kosovë]], [[Pashtrik]], [[Kosovë]] | nickname = '''"Kapuçi"''''' | birthname = | allegiance = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[File:Flag of Albania.svg|25px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1990 – 1998 | rank = [[Komandant]] | servicenumber = | unit = Brigada 113 | commands = Zona Operative e Drenicës<br>Zona Operative e Dukagjinit | battles = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Beteja e Rezallës]] [[Lufta e Kosovës]] *Ofensiva e Drenicës Qendrore *14 dhjetor 1998, prita në kufirin shqiptaro-jugosllav {{KIA}} | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} Mujë Krasniqi ishte komandant i Brigadës 113 të Zonës Operative të Drenicës, gjithashtu ai ishte pjesëmarrës në daljen publike të [[UÇK]]-së në fshatin [[Llaushë]] të [[Skenderaj|Skënderajit]] në varrimin e mësuesit [[Halit Geci]] të vrarë nga policia serbe. Mujë Krasniqi sëbashku me [[Rexhep Selimi]]n dhe [[Daut Haradinaj]] më [[28 nëntor]] [[1997]] bënë daljen publike të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]. Mujë Krasniqi shquhej për guximin, trimërinë e tij në fushat e betejave që zhvilloi UÇK-ja kundër forcave barbare serbe dhe në shumicën e rasteve ka udhëhequr njësitin e tij në ofensivat e UÇK-së në Zonën Operative të Drenicës dhe në disa raste edhe në Zonën Operative të Dukagjinit. ==Jeta e hershme== Mujë Krasniqi lindi më 6 qershor të vitit 1967, në fshatin Qabiq të komunës së Klinës. Ishte djalë i Halil Ajet Krasniqit, i cili në bashkëshortësi me Shehide Selimin nga Açareva, edhe pse në kushte të rënda dhe tejet të vështira ekzistenciale, ngriti familjen e tij 14 anëtarëshe me shtatë djemë e pesë vajza. Muja shkollën fillore e kreu në fshatin Ujmir. Ishte katërmbëdhjetëvjeçar kur filluan demonstratat e rinisë militante të marsit dhe të prillit të vitit 1981. Që në moshën e tij të njomë kishte përjetuar padrejtësitë shoqërore që iu bëheshin shqiptarëve, të cilët kërkonin liri dhe barazi me popujt e tjerë, por sa më shumë që kërkonin të drejtën e tyre aq më shumë shtypeshin, torturoheshin e martirizoheshin. Gjatë viteve 1983–1986 i ndoqi mësimet në Gjimnazin e Kijevës. Pati fat ta kishte profesoreshë të gjuhës shqipe veprimtaren luftëtare, Xhevë Avdyl Krasniqi (tani dëshmore), e cila ishte edhe bashkëshortja e komandantit të UÇK-së Fehmi Lladrovcit (tanimë dëshmor) dhe i edukonte brezat e çlirimtarëve të ardhshëm me ideale atdhetare. Natyra i kishte falur shtat të hedhur, ndërsa për t`u kalitur dhe për të fituar kondicion dhe forcë fizike, ushtronte pandërprerë. Mllefin e tij kryengritës e kishte drejtuar kundër shkelësve të atdheut dhe bashkëpunëtorëve, të cilët me përkulje iu shërbenin uzurpatorëve jugosllavë. Ishte në moshë të re kur identifikohet nga njerëzit e regjimit si element rebelues. Grushti i parë i policit serb e kishte sfiduar në brendi të shpirtit karakterin kryengritës të Mujë Krasniqit. Ai, jo vetëm që nuk u dorëzua në ndeshjen e parë drastike dhe krejtësisht të padrejtë, por mori hov për të gjurmuar shtigje, që çonin drejt kundërvënies së organizuar. Për shkak të kundërvajtjeve të tij të shpeshta, që binin ndesh me ligjet robëruese, policët fillojnë të ndërhyjnë edhe në familjen e tij. Më 13 janar të vitit 1994, milicët rrethojnë shtëpinë e Halil Krasniqit, futen brendë dhe kërkojnë nga ai të mësojnë se ku ndodhej djali i tij, Muja. Halili nuk tregon se ku ndodhej i biri i tij, ndërsa policët serbë e torturojnë mizorisht në prani të familjes, në prani të bashkëshortes dhe të fëmijëve të mitur. Ata e torturojnë edhe vëllanë e Mujës, Avniun, asokohe 13-vjeçar. Të nesërmen, policët serbë, me rroba civile, lënë veturën e tipit “Jugo” në hyrje të fshatit dhe pyesin kalimtarët e rastit se mos dinin ku ndodhej i riu që quhej, Mujë Halil Krasniqi. Më vonë ata dhe policë të tjerë sërish futen në oborrin e Halil Krasniqit. Edhe pse e torturojnë babanë, Halilin, ai nuk tregon se ku ishte djali, por ndërkohë ata e zënë Mujën dhe shokun e tij, Xhavit Shala, nga Ujmiri. I rrahin brenda në odë derisa gjaku iu kishte pëlcitur nga goja. Ashtu të rrahur i fusin në veturën e policisë, duke i kërcënuar në prani të familjes se do t`i zhdukin. ==Lufta e Kosovës== Gjatë asaj periudhe kohore, policët serbë kishin në shënjestër çdo lëvizje të Mujës dhe ai detyrohet të fillojë jetën ilegale. Mbante kontakte me Hamëz dhe Adem Jasharin, me Sylejman Selimin e Rexhep Selimin, që ishin djem të dajës, me Abedin Rexhën, pastaj me Adrian Krasniqin, Luan Haradinajn, Zahir Pajazitin e shumë të tjerë. Muja me bashkëluftëtarë tanimë kryente aksione të organizuara kundër postave policore dhe postblloqeve të policisë okupatore serbe. Me qëllim të zgjerimit të radhëve çlirimtare, ai disa herë kalon kufirin me bashkëluftëtarët e tij me qëllim që të sjellë në Kosovë armatim dhe municion. Më 16 tetor të vitit 1997, Mujë Krasniqi, së bashku me Adrian Krasniqin nga Vranoci i Pejës, me Ilir Konushevcin dhe Qerim Kelmendin, në orët e natës, sulmojnë stacionin policor serb në fshatin Kliçinë të komunës së Pejës. Pas shkëmbimit të zjarrit të ashpër me forcat policore serbe, Adrian Krasniqi bie në altarin e atdheut, ndërsa Muja me Ilirin dhe Qerimin arrijnë të tërhiqen. Më 28 nëntor të vitit 1997, me rastin e varrimit të trupit të dëshmorit Halit Geci nga Llausha, Mujë Krasniqi, Daut Haradinaj dhe Rexhep Selimi dalin publikisht para dhjetëra mijëra qytetarëve në varrim dhe shpalosin programin militant të luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Në periudhën kohore prej nëntorit të vitit 1997 e deri në qershor të vitit 1998, Mujë Krasniqi vepron në Drenicë dhe në Dukagjin, meqë ishte ndërlidhja më besnike dhe më e fuqishme në krijimin e korridoreve ilegale për të sjellë armatim dhe për të zgjeruar radhët e luftëtarëve të lirisë. Me iniciativën e Mujë Krasniqit ishte formuar njësiti luftarak ALFA, ku përveç tij bënin pjesë edhe disa nga luftëtarët më të dalluar të UÇK-së si: Bekim Berisha, Rasim Kiçina, Ferid Berisha i mbiquajtur Shkupi, Bekim Mala-Murrizi, Bekim Shyti e të tjerë. Në një aksion që kishte ndërmarrë në fshatin Kopiliq, Mujë Krasniqi së bashku me Bedri Gashin dhe disa luftëtarë të tjerë shpartallojnë një grup paramilitarësh serbë dhe tërhiqen pa humbje. Më 16 prill të vitit 1998, Mujë Krasniqi plagoset rëndë. Bashkëluftëtarët Rasim Kiçina, Bedri Gashi dhe Naser Gashi e dërgojnë në spitalin ushtarak të Likocit, pasiqë mjeku Pashk Buzhala nga Qabiqi i kishte dhënë ndihmën e parë, por nuk kishte mundësi e mjete për trajtim adekuat mjekësor. Me sugjerimin e komandant Rexhep Selimit vihet kontakt me Elmi Krasniqin, një kushëri i Mujës, teknik medicinal, i verbër, por që punonte në Prishtinë, i cili lajmëron mjekët: Shpëtim Robaj, Ali Zatriqi dhe Lutfi Dervishi. Më 27 prill, në intervenim kirurgjik në plagën e Mujë Krasniqit marrin pjesë mjekët: Ali Zatriqi, Hasan Ahmeti, Tefta Ahmeti, Adem Rrusta e të tjerë. Në intervenimin e dytë kirurgjik, më 13 maj, marrin pjesë mjekët: Shpëtim Robaj, Riza Binishi, Fadil Beka e të tjerë. Ende pa u shëruar mirë, në qershor të vitit 1998, Mujë Krasniqi me shokë vë në rrethim Kijevën, ku kishin mbetur të ngujuar shumë ushtarë dhe policë serbë. Pastaj barrikadon rrugën e asfaltuar në vendin e quajtur Gryka e Kullës në Dollc. Më 18 qershor, njësit luftarak GRANITI në fshatin Gllarevë kryen një aksion të fuqishëm kundër trupave policore serbe. Pa vonuar forcat serbe marrin përforcime dhe fillojnë luftimet fyt për fyt, në distancë 20-30 metra. Në luftime kundër bandave serbe dallohen Sahit Jashari nga Prekazi, Mirush Daka, Besim Morina e luftëtarë të tjerë të UÇK-së. Mjetet serbe të informimit kishin pranuar humbjet dhe kishin paralajmëruar ndeshje të reja. Më 3 korrik, gjatë luftimeve në Dollc bie dëshmor Muhamet Haxhaj nga Qëndresa, (ish-fshati Gllarevë) Mujë Krasniqi me bashkëluftëtarët e tij, më 25 korrik zë pritë te Gryka e Kullës në Dollc, ku u zhvillua njëra ndër betejat më të forta gjatë ofensivës së verës të vitit 1998. Te vendi ku kishte rënë dëshmor Muhamet Haxhaj, Mujë Krasniqi vret një oficer të lartë të ushtrisë serbe. Luftëtarët e tij, Ali Gashi dhe vëllai i Mujës, Avni Krasniqi dogjen tanksin serb nga afërsia, me benzinë. Luftëtarët e lirisë kishin goditur forcat serbe të cilave iu kishin shkaktuar humbje të mëdha. Këto humbje i ka pranuar botërisht edhe shtypi serb, edhe pse kontrollohej rigorozisht nga kryekrimineli Milosheviq. Më 28 korrik, në vendin e quajtur Fusha e Madhe mbi Siçevë, në luftë kundër forcave serbe, Mujë Krasniqi sërish plagoset. Nga vendluftimi arrin ta tërheqë bashkëluftëtari, Izet Milazimaj. Më 2 gusht të vitit 1998, meqë ishte i plagosur, ndodhej në shërim në shtëpinë e tij në Qabiq. Atë ditë forcat serbe kishin mësyrë Qabiqin, fshatarët dhe tërë familja e Halil Krasniqit tërhiqen në drejtim të malit. Bashkëluftëtarët e bartin në shpinë Mujë Krasniqin të plagosur, të cilin e strehojnë në mal, përballë Abrisë, në një vend të sigurt. Në shërimin e plagëve të luftës, që kishte marrë Mujë Krasniqi, duke luftuar ballë për ballë forcave serbe, kanë marrë pjesë mjekët: Shpëtim Robaj, Riza Binishi, Isuf Telaku e të tjerë. Gjatë asaj kohe Muja ishte i shtrirë në Spitalin Ushtarak të Likocit. Kohë pas kohe e vizitonin edhe eprorët: Musë Jashari, Sahit Jashari, Sami Lushtaku, Ilaz Dërguti, Sylejman Selimi, Rexhep Selimi, Shaban Shala e të tjerë. Komandanti emblematik i UÇK-së, Mujë Krasniqi, përveç krismës së armës çlirimtare, i dashuronte edhe këngët e lirisë, të cilat i këndonte me afsh shpirtëror së bashku me mikun dhe bashkëluftëtarin e tij Beqë Sefë Gashi nga fshati Mleçan, me Rexhep Selimin e me këngëtarë të tjerë, luftëtarë lirie. Në zjarrin e luftës çlirimtare, trimat e legjendarit Adem Jashari këndonin këngë atdhetare, edhe nën breshërinë e granatave të armikut. Në frontet e luftës ai këndonte këngën e mallit për bashkëluftëtarin Luan Haradinaj, për krushqit e lirisë së Kosovës, për krushqit e Dardanit, për Shotë e Azem Galicën, për legjendarin Adem Jashari, për tri shkronjat e arta qëndisur në kraharor të luftëtarëve të lirisë. Jehona e zërit të tij melodik e shoqëruar nga miku i tij rapsod dhe bashkëluftëtar Beqir Gashi, njësohej me jehonën e krismave të lirisë, duke iu dhënë hove frymëzimi luftëtarëve ndër beteja deri në fitore. Plumbi kundër armikut dhe kënga e lirisë ishin bërë një, sepse luftëtarët e UÇK-së ishin nisur në rrugën e madhe të historisë, për ta çliruar Kosovën dhe për ta nderuar Shqipërinë, do të thoshte daja dhe bashkëluftëtari më i ngushtë i tij, Rexhep Selimi, i njohur si komandant 10-shi. Ashtu si gjithnjë, ende pa u shëruar mirë, Mujë Krasniqi përballet me sfida edhe më të rënda. Më 22 shtator të vitit 1998, forcat serbe ndërmarrin një ofensivë në shkallë të gjerë kundër të gjitha pozicioneve luftarake të Zonës Operative të Drenicës. Komandantët emblematikë: Mujë Krasniqi, Sami Lushtaku, Rasim Kiçina, Sylejman Selimi, Rexhep Selimi, Ilaz Dërguti, komandonin në pikat e luftës në Drenicën Qendrore, ndërsa Fehmi Lladrovci, Xhevë Krasniqi-Lladrovci, Sabit Lladrovci, Asllan Fazliu, komandonin në pikat e luftës në Qyqavicë. Edhe pse qëndresa e dragojve të Shqipërisë, e bashkëluftëtarëve të Adem e Hamëz Jasharit, ishte tejet heroike, forcat e panumërta serbe, me njësi të shumta të motorizuara, me armatim të rëndë dhe me mijëra ushtarë, arrijnë të depërtojnë në disa pozicione të luftës në Drenicë, por në asnjë vend nuk ndihen të sigurt. Ata më 27 shtator masakruan 26 pjesëtarë të familjes Deliu në Abri, duke treguar barbarinë dhe mllefin e tyre meqë nuk arritën ta mposhtin rezistencën. Pasi që plagët e luftës nuk po i shëroheshin, bashkëluftëtarët parapëlqejnë që Muja të shkojë në Shqipëri për t`u shëruar dhe në të njëjtën kohë për t’u prirë në krye luftëtarëve të UÇK-së. Në nëntor të vitit 1998, Mujë Krasniqi, miku dhe shoku i luftës Beqë Gashi, vëllai Ali Krasniqi, pastaj Rifat Mëziu, profesor i fizikës nga fshati Marinë, Afrim Musliu nga Belinci, Rifat Mujota nga Mollapolci, Gani Elshani, profesor nga Drenica, Vesel Aruqi nga Rezalla, si dhe shumë trimëresha e trima të tjerë nga zonat e luftimeve, depërtojnë me sukses në Shqipëri, për të marrë armatim dhe municion për nevojat e luftës në Kosovë. Mujë Krasniqi nga Shtabi i Përgjithshëm ishte caktuar komandant përgjegjës i formacionit luftarak, që kishte depërtuar me sukses në Shqipëri, meqë ai i kishte mësuar përmendsh rrrugët e lirisë nëpër bjeshkët e Pashtrikut, të Shkëlzenit dhe të Junikut. Dimri dhe dëbora i kishte mbuluar malet e Pashtrikut. Rrugët ishin zënë, ndërsa në frontet e luftës ndihej mungesë e armatimit. Mujë Krasniqi ndiente thellë në shpirt përgjegjësinë që kishte për luftën, për bashkëluftëtarët që kishin mbetur pa municion përballë hordhive gjakatare serbe, të cilat, nga frika për të luftuar ballë për ballë luftëtarëve të lirisë, vrisnin e masakronin gra e fëmijë. ==Vdekja== Ditën e 14 dhjetorit të dimrit të acartë të vitit 1998, Mujë Krasniqi kishte ndarë mendjen për të çarë kufirin dhe për t`u futur në Kosovë. Atë ditë, para bashkëluftëtarëve kishte mbajtur një fjalë rasti. Kishte kërkuar nga luftëtarët që të gjithë ata që mendonin se nuk do të mund ta përballonin futjen në Kosovë në rrethana të tilla, të mos niseshin, por të prisnin radhën tjetër. Kishte kërkuar nga ata që ishin sëmurë apo të plagosur të mos niseshin. Të njëjtat fjalë ua kishte përsëritur bashkëluftëtarëve edhe profesori luftëtar, Rifat Mëziu, shpjegon luftëtari Vesel Aruçi nga Rezalla, i quajtur Rambo. Mirëpo trimat dhe trimëreshat e Kosovës, nuk ishin mëdyshur. Rrugën për të kaluar nëpër bjeshkët e larta 1700 metra të Pashtrikut, nëpër dëborën, që vende-vende arrinte deri në 2 metra, e kishin marrë 143 luftëtarë, të cilëve në ballë iu printe Mujë Krasniqi, apo komandant Kapuqi, siç e quanin bashkëluftëtarët. Disa nga bashkëluftëtarët kishin marrë informata se forcat serbe i kishin zënë shtigjet, ndërsa dëbora po ashtu kishte zënë disa shtigje të tjera, ku nuk arrinte këmba e armikut. Muja kishte vendosur. Kudo ku ta takojmë serbin, do të luftojmë, qoftë në kufi, qoftë brenda kufirit në frontet e luftës. Në luftë jemi dhe kthim prapa nuk ka. Fjala e tij ishte aprovuar nga të gjithë. Në mëngjesin e acartë të dimrit në Pashtrik, në relacionin Likenet e Hasit-Gorozhup, me të rënë agu i parë mëngjesor, forcat serbe, të cilat paraprakisht kishin zënë pritë, godasin mu në mes të kolonës, me qëllim të krijimit të hutisë. Lufta nis nga të tri anët ku ishin pozicionuar forcat armike. Luftimet zhvillohen fyt për fyt me forcat ushtarake e policore serbe, thotë luftëtari Vesel Aruçi nga Rezalla, i cili ndodhej në radhët e para. Breshëria e armës armike kishte përshkuar trupin e Mujë Krasniqit, të Beqir Gashit, Ali Krasniqit, Rifat Mëziut dhe të 32 luftëtarëve të tjerë të lirisë. Disa prej tyre kishin mbetur në dëborë dhe ishin ngrirë. Disa të tjerë ishin plagosur. Nëntë prej tyre, shumica të plagosur dhe gati të ngrirë nga acari, ishin zënë robër nga forcat armike. Edhe forcat armike kishin pësuar humbje të konsiderueshme në njerëz. Më 21 dhjetor të vitit 1998, trupat e 35 dëshmorëve, sëbashku me trupin e dëshmorit Mujë Krasniqi, bashkëluftëtarët i varrosin në Polac të Drenicës, me nderime ushtarake. Nëntë luftëtarë të tjerë të zënë robër dërgohen në burgun e Nishit, të cilët më pas shkëmbehen me tetë oficerë serbë të kapur nga UÇK-ja, që i kishin zënë në pritë luftëtarët e Zonës së Shalës. Rënia e Mujë Krasniqit dhe e disa trimave të tjerë të elitës luftarake të UÇK-së, më 14 dhjetor të vitit 1998, edhe pse ishte goditje e hidhur për luftën tonë çlirimtare, ajo nxiti edhe më tej pezmin dhe urrejtjen kundër barbarisë serbe. Muja, nuk ka qenë i martuar. Ai ka lënë babë Halilin dhe nënën Shehide, vëllezërit: Ajetin, Mustafën, Avniun, Afrimin dhe Kujtimin, motrat: Salën, Ganimeten, Mihanen, Shehrien dhe Selveten. Në nderim të jetës dhe heroizmit të Mujë Krasniqit janë dhënë mirënjohje nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, nga Ministria e Mbrojtjes e QPK-së, nga Kuvendi Komunal i Klinës dhe nga institucione të tjera. Pas rënies, në nderim të veprës së tij, Brigada 113 e Drenicës merr emrin e Mujë Krasniqit. Në nderim të ditëlindjes së tij, për çdo vit në qendër të Klinës mbahet festivali tradicional folklorik “I këndojmë lirisë”. Sheshi i qytetit të Klinës, që dikur ishte simbol gënjeshtre, tani mban emrin e dëshmorit, emrin e heroit, Mujë Krasniqi. Po kështu, Brigada 313 e TMK-së në Skënderaj mban emrin e Mujë Krasniqit. Për Mujë Krasniqin është botuar monografia Mujë Krasniqi një jetë për liri, shkruar nga bashkëluftëtari, Bedri Gashi. Janë botuar edhe shkrime të ndyshme, janë thurur poezi nga poetët dhe nga këngëtarët i këndohen këngë të ndryshme të lirisë. Janë ruajtur edhe disa këngë, të cilat i ka kënduar me bashkëluftëtarin dhe mikun e tij, Beqir Gashi. Vepra e Mujë Krasniqit do të jetë përherë burim frymëzimi për brezat liridashës. .<ref>http://radiokosovaelire.com/?nav=10,2&id=13879</ref> ==Referimet== <references /> == Shih dhe këtë == * [[Çabiqi]] *[[Kulla e Mujë Krasniqit]] ==Lidhje te jashtme== [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Vdekje 1998]] [[Kategoria:Njerëz nga Klina]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] baeiibgiskt6n8hv17xb8s9glzrn3zv 0 165312 2976719 2947820 2026-05-03T10:50:32Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976719 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Héctor Bellerín | image = [[Skeda:Hector Bellerin.jpg|200px]] | image_size = 200px | caption = Bellerín duke luajtur për [[Akademia e Arsenal F.C.|Arsenalin U–21]] në 2012 | fullname = Héctor Bellerín Moruno | birth_date = {{birth date and age|19|03|1995|df=yes}} | birth_place = [[Barcelona|Barcelonë]], [[Spanja|Spanjë]] | height = {{convert|1.77|m|ftin|0|abbr=on}}<ref>{{cite news|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/hector-bellerin|title=Barclays Premier League Player Profile|date=2014|work=Premier League|accessdate=30 tetor 2012|archive-date=4 tetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004003551/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.html/hector-bellerin|url-status=dead}}</ref> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës i djathtë]] | currentclub = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | clubnumber = 2 | youthyears1 = 2003–2011 | youthclubs1 = [[FC Barcelona Juvenil A|Barcelona]] | youthyears2 = 2011–2013 | youthclubs2 = [[Akademia e Arsenal F.C.|Arsenal]] | years1 = 2013– | clubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | caps1 = 141 | goals1 = 6 | years2 = 2013–2014 | clubs2 = → [[Watford F.C.|Watford]] (huazim) | caps2 = 8 | goals2 = 0 | nationalyears1 = 2011 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-16 e futbollit|Spanja U16]] | nationalyears2 = 2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalyears3 = 2013–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalyears4 = 2015–2017 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalyears5 = 2016– | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 1 | nationalcaps2 = 6 | nationalgoals2 = 0 | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 0 | nationalcaps4 = 14 | nationalgoals4 = 0 | nationalcaps5 = 3 | nationalgoals5 = 0 | club-update = 16 dhjetor 2018 | nationalteam-update = 12 maj 2017 }} '''Héctor Bellerín Moruno''' (lindur më [[19 mars]] [[1995]]) është një [[futbolli]]st profesionist [[Spanja|spanjoll]] i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i djathtë]] për klubin anglez [[Arsenal F.C.|Arsenal]] dhe [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]]. Ai gjithashtu ka pasur një periudhë huazimi te [[Watford F.C.|Watford]] në sezonin 2013–14. Në nivel ndërkombëtar, Bellerin ka luajtur për Spanjën nga niveli U–16 e deri te niveli U–21. Bellerín është i njohur për shpejtësinë e tij; mbrojtësi spanjoll theu rekordin e sprintit 40 metërsh të sulmuesit [[Theo Walcott]], duke u bërë lojtari më i shpejtë në skuadrën e Arsenalit.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/theo-walcott-reveals-that-hector-bellerin-is-now-the-fastest-player-at-arsenal-9666705.html|title=Theo Walcott reveals that Hector Bellerin is now the fastest player at Arsenal|trans-title=Theo Walcott zbuon se Hector Bellerin është lojtari më i shpejtë i Arsenalit|work=The Independent|location=Londër|author=James Orr|date=13 gusht 2014|accessdate=14 gusht 2014|archive-date=14 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814134454/http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/theo-walcott-reveals-that-hector-bellerin-is-now-the-fastest-player-at-arsenal-9666705.html|url-status=dead}}</ref> Ai së fundmi është sfiduar nga sprintieri kampion bote dhe Evropë në garën 60 metra [[Richard Kilty]]<ref>[https://twitter.com/RKilty1/status/587954639045320704 Twitter]</ref> pasi ishte pretenduar se Bellerín mund të përshkruajë 40 metra më shpejtë se [[Usain Bolt]].<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/hector-bellerin-is-faster-than-sprint-king-usain-bolt-10175435.html Héctor Bellerín is faster than sprint king Usain Bolt (Héctor Bellerín është më i shpejtë se mbreti i sprintit Usain Bolt)] The Independent.co.uk</ref> ==Karriera me klube== Lindur në [[Barcelona|Barcelonë]] të [[Katalonia|Katalonjës]], Bellerín filloi karrierën e tij futbollistike me [[FC Barcelona|Barcelonën]]. Ai kaloi te [[Arsenal F.C.|Arsenali]] në verën e vitit 2011.<ref>{{cite news|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/bellerin-i-m-so-happy-i-joined-arsenal|title=Bellerin – I’m so happy I joined Arsenal|trans-title=Bellerin – Jam shumë i lumtur që u bashkova me Arsenalin|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|date=29 gusht 2012|accessdate=26 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927152413/http://www.arsenal.com/news/news-archive/bellerin-i-m-so-happy-i-joined-arsenal|archive-date=27 shtator 2013|url-status=dead}}</ref> Ai firmosi kontratën e parë si profesionist me klubin në korrik 2013.<ref>{{cite news|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/bellerin-signs-new-long-term-contract|title=Bellerin signs new long-term contract|trans-title=Bellerin firmos një kontratë të re afatgjate|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|date=4 korrik 2013|accessdate=26 shtator 2013}}</ref> Ai bëri debutimin e tij kompetitiv kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] më 25 shtator 2013, duke hyrë si zëvëndësues në minutën e 95 në vend të mesfushorit [[Mikel Arteta]].<ref>{{cite news|url=http://www.arsenal.com/match/report/1314/post/first-team/west-brom-1-1-arsenal-aet-report|title=WBA 1&nbsp;– 1 Arsenal|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|date=25 shtator 2013|accessdate=26 shtator 2013}}</ref> ===Huazimi te Watford=== Më 22 nëntor 2013, u lajmërua se ai do të bashkohej me anglezët e [[Watford F.C.|Watford]] në një huazim të shkurtër deri në janar 2014. Bellerín bëri debutimin e tij kundër [[Yeovil Town F.C.|Yeovil Town]] më nëntor 2013.<ref>{{cite news|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/bellerin-joins-watford-on-loan|title=Bellerin joins Watford on loan|trans-title=Bellerin bashkohet me Watford-in në huazim|work=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|date=22 nëntor 2013|accessdate=22 nëntor 2013}}</ref> Ai mori duartrokitje dhe vëmëndje në paraqitjen e tij të tretë për skuadrën duke shfaqur një lojë mbrojtëse të shkëlqyer dhe duke assistuar.<ref>[http://www.101greatgoals.com/blog/arsenal-full-back-hector-bellerin-pulls-off-brilliant-lung-bursting-assist-for-watford-v-leeds/ Arsenal full-back Hector Bellerin pulls off a brilliant lung bursting assist for Walford vs Ledds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150204124223/http://www.101greatgoals.com/blog/arsenal-full-back-hector-bellerin-pulls-off-brilliant-lung-bursting-assist-for-watford-v-leeds/ |date=4 shkurt 2015 }} 101 GreatGoals.com</ref> Më 3 janar 2014, u lajmërua se huazimi i tij ishte zgjatur deri në fund të sezonit.<ref>[http://www.watfordfc.com/news/article/140103-bellerin-signs-1273564.aspx Bellerin signs (Bellerin firmos)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104002503/http://www.watfordfc.com/news/article/140103-bellerin-signs-1273564.aspx |date=4 janar 2014 }} Watford FC</ref> Ai u rithirr nga Arsenali më 18 shkurt.<ref>{{cite news|url=http://www.watfordobserver.co.uk/sport/11018138.Bellerin_recalled_by_Gunners/|title=Arsenal have recalled young defender Hector Bellerin from his loan with Watford|trans-title=Arsenali ka rithirrur mbrojtësin e ri Hector Bellerin nga huazimi i tij te Watford|work=Watford Observer|date=18 shkurt 2014|accessdate=18 shkurt 2014}}</ref> ===Arsenal=== [[Skeda:Bellerin on the ball 2 (16316060769).jpg|parapamje|250px|djathtas|Bellerín me Arsenalin në shkurt 2015]] Më 16 shtator 2014, për shkak të dëmtimeve të [[Mathieu Debuchy]], [[Calum Chambers]] dhe [[Nacho Monreal]], Bellerin bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Kampioneve|Ligën e Kampioneve]] për Arsenalin kundër [[Borussia Dortmund]] në një humbje 2–0 jashtë fushe në [[Signal Iduna Park]].<ref>{{cite news|title=Bor Dortmd 2–0 . He scored 3 and set up 4 .Arsenal|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/29209551|accessdate=17 shtator 2014|work=[[BBC Sport]]|date=16 shtator 2014}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin më 1 shkurt 2015, duke finalizuar në fitoren 5–0 kundër [[Aston Villa F.C.|Aston Villës]]<ref>{{cite news|last1=Dawkes|first1=Phil|title=Arsenal 5–0 Aston Villa|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30971833|accessdate=1 shkurt 2015|work=BBC Sport|date=1 shkurt 2015}}</ref> dhe më 4 April shënoi golin e parë të fitores 4–1 kundër [[Liverpool F.C.|Liverpoolit]].<ref>{{cite news|last1=McNulty|first1=Phil|title=Arsenal 4-1 Liverpool|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/32097847|accessdate=4 prill 2015|work=BBC Sport|date=4 prill 2015}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== ''Redaktuar më 24 prill 2015''<ref>[http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=67648 Profile of Hector Bellerin at Soccerbase.com]{{Lidhje e vdekur}} Soccerbase, 24 prill 2015</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[FA Cup]] !colspan="2"|[[Football League Cup|League Cup]] !colspan="2"|[[UEFA|Europa]] !colspan="2"|Total |- !Divizioni!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola!!Ndeshje!!Gola |- | rowspan="1"|[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2013–14 Premier League|2013–14]] |[[Premier League|Premier Liga]] |0||0||0||0||1||0||0||0||1||0 |- |[[Watford F.C.|Watford]] (loan) |[[Sezoni 2013–14 i Watford F.C.|2013–14]] |[[Football League Championship|Championship]] |8||0||0||0||0||0||0||0||8||0 |- | rowspan="1"|[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[2014–15 Premier League|2014–15]] |[[Premier League|Premier Liga]] |14||2||2||0||1||0||4||0||21||2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !22!!2!!2!!0!!2!!0!!4!!0!!30!!2 |} ===Kombëtarja=== {{updated|7 qershor 2016}}<ref>{{cite web|url=http://eu-football.info/_player.php?id=29417|title=Héctor Bellerín|publisher=EU-football.info|accessdate=31 maj 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=3|[[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Kombëtarja spanjolle]] |- !Viti!!Ndsh!!Gola |- |2016||3||0 |- !Gjithsej||3||0 |} == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == {{commons}} * [http://www.arsenal.com/academy/players/hector-bellerin Profili i Héctor Bellerín] te Arsenal.com * [http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/hector-bellerin Profili i Héctor Bellerín] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141122005447/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/hector-bellerin |date=22 nëntor 2014 }} te uebfaqja e [[Premier League|Premier Ligës]] * [http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=67648 Statistikat]{{Lidhje e vdekur}} te Soccerbase.com {{Skuadra Arsenal F.C.}} [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Barcelona]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Watford F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Football League Championship]] mwhfmclidwjxdq1mgwg7coganmfekmp 1 165618 2976585 2677698 2026-05-03T01:26:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976585 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Milena Harito/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Bllokimi i artikullit == : Përkundër faktit që kjo faqe diskutimi i dedikohet vetëm artikullit "Milena Harito", unë për shkaqe personale, të mos pasjes kohë dhe durim marrë parasysh situatën momentale të vendit tim, do të bëj një reagim më të gjerë se vetëm mbi këtë artikull. Do të bëj një reagim rreth Wikipedia, në Wikipedia, rreth artikullit dhe për artikullin. :: Fillimisht, artikulli është bllokuar që të mos mund të redaktohet, për një afat të pa caktuar. Artikulli mund të redaktohet vetëm nga Administruesit vetëm për shkak se sistemi administrues i Wikipedia-s nuk lejon bllokimin e artikullit në nivel Burokrati. Sidoqoftë, në koment kam theksuar që edhe administruesve u ndalohet redaktimi i artikullit. Unë kam vënë nën vëzhgim artikullin, kështu që çdo ndryshim do të sugjerohet tek kjo faqe e komenteve dhe do të lajmërohem mbi ato që t'i hedhë në artikull, përndryshe ato do t'i hedhë kur të kontrolloj këtë faqe herë pas here. ::: Unë jam marrë mbi tri vite më mënyrë intensive jo vetëm me të shkruar e përkthim të artikujve nga Wikipedia në Wikipedia, por mbi 60% të kohës kam kaluar duke bërë kontroll të gjendjes, pra të ndryshimeve të bëra nga administrues të ndryshëm. Nga kjo përvojë kam vënë re se jo rrallëherë konflikti është në majë të gishtave për shkaqe të kokëfortësisë, interesit personal, urrejtjes banale e jobanale etj. E gjithë kjo nuk do të thotë se duhet marrë gërshërët dhe duhet prerë artikujt ashtu siç duam ne, por se duhet punuar për të zhvilluar edhe më tej këtë hapësirë ashtu që të ketë vlera enciklopedike. :::: Vlerat enciklopedike, unë, asnjëherë nuk i kam parë nëpër takime në kafe ose Wikipedia përvjetorë e kush e di çka e çka, ku kush e di kush flet mbi Wikipedian shqip vetëm se mendon ashtu pa bërë asnjë shkronjë ndryshim në të. Thjeshtë pa kaluar vite të tëra edhe në gjumë lidhur me të. Pa fije interesi e madje edhe pa fije urrejtje. Mua si Puntori, asnjëherë nuk më ka zënë rrugën asnjë punëtor, përkundrazi, çdo punëtorë dhe dashamirë i dijes më ka ndihmuar që dija të shpërndahet edhe në gjuhën shqipe. As edhe unë nuk i kam zënë rrugën askujt, por edhe nuk i kam lënë rrugën e lirë të pa drejtit. Së paku jam shprehur lirshëm duke folur mbi të drejtën. :: Shumë artikuj në Wikipedia shqip janë jo enciklopedik, disa janë gjysmë enciklopedik, disa janë struktura enciklopedike të cilat mund të mbushen me informacione, disa janë gjysmë artikuj e vetëm pak janë artikuj enciklopedik. Kjo gjendje nuk na sugjeron që të merremi me dokrra, por se kemi punë për të bërë dhe duhet të bëjmë punë. Puna bëhet vetëm nëse dimë se si, duke ditur se si shkruhet e si redaktohet një artikull enciklopedik, dhe duke vepruar. : Le ti kthehem arikullit "Milena Harto". : Vërtetë artikujt shkruhen nga ekspertë të fushave dhe ata shkruajnë artikujt duke shfrytëzuar burime të ndryshme, por nuk kopjojnë materiale të tëra dhe të hedhin në një vend. Asnjë artikull enciklopedik nuk mund të jetë një përmbledhje citatesh ose një citat i vetëm. Në rastin e këtij artikulli me sa vura re një versin i tij ishte kopjim i plotë nga një faqe tjetër, madje në mënyrë jo të rregullt shkencore sa i përket kopjimit të ligjshëm. (Kopjimi i ligjshëm është dy llojesh, njëri është citat që do të thotë kopjim fjalë për fjale e që duhet futur në thonjëza përndryshe është plagjiaturë dhe tjetri është komentim që do të thotë, sqarohet qëndrimi ose hulumtimi i një ose disa burimeve dhe në fund theksohet burimi pa mos e vënë në thonjëza) :Kopjimi i shkrimeve nga burime tjera, është i pa pranueshëm. Hedhja e materialeve nga faqet e internetit që nuk kanë as erë të një artikulli enciklopedik është sikur thonë tek ne "sikur e hedh lopa bajgën". :Për fund dua të vë në theks se problemet tona minore me artikuj të pa rëndësishëm që nuk kanë vlerë në sferën edukativo-shkencore ashtu edhe në sferën e informimit të të tjerëve për gjëra me vlerë, siç është artikulli i një personi të caktuar minor, nuk duhet përhapur tek të tjerët. Ky artikull është shumë i pa rëndësishëm, përveç një marketing i vogël për një person të caktuar, për të ngritur kaq pluhur e për të më konsumuar edhe mua kohë e që në këtë kohë kisha mundur unë të bëjë ndonjë punë tjetër të dobishme e ju që keni humbur kohë për lexuar këtë roman timin kishit mundur të kontrolloni sa e sa artikuj së paku nga pika gjuhësore. : Unë sugjeroj të ndihmohen punëtorët dhe të mos nxirren konflikte pa nevojë sepse nëse ky artikull është bllokuar nuk do të thotë se çdo artikull në Wikipedia shqip duhet bllokuar. ([[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] ([[Përdoruesi diskutim:Puntori|diskutimet]]) 12 Maj 2015 22:45 (CEST)) == .== @Planeti: foton që vendose mendoj se nuk është e përshtatshme. Ishte më mirë ajo e shkuara, e cila përdoret edhe nga [[fr:Milena_Harito|wiki francez]]. Nëse ke ndonjë argument kundër më thuaj... --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 20:16 (CEST) ==Materiali i kopjuar== @Planeti: A ka mundësi të më thuash se përse rivendos një material që unë ua kam kthyer mbrapsht dy përdorueseve të tjera? Gjtihashtu, po të vë në dukje se nëse ndonjë nga ato të ka kontaktuar nëpërmjet e-mailit, duke bërë grupash, kjo përbën njëfarësoj shkelje të një norme të rëndësishme të wikit, që ka të bëjë me mos-grupimin e përdoruesve, por diskutimin e gjërave hapur. Asnjë nga përdorueset nuk ka provuar të më pyesi se përse refuzohet materiali, pavarësisht se unë ua kam bërë të qartë... --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 20:21 (CEST) : Të lutem nuk është i kpopjuar por i cituar.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 10 Maj 2015 20:22 (CEST) : të luetem mos ma kthe mbrapa . per pa diskutuar, nuk ekyiston kurfar arsze, mundesh me permire sua por mos ma hum mundin, nuk ehste e ndershme edhe fotom ma ke kthy?--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 10 Maj 2015 20:25 (CEST) ::1.Është i kopjuar. Dhe jo vetëm kaq, por është edhe jo neutral dhe bën elozhe të kota. ::2.Kjo që po bën ti bashkë me ato gocat, është shkelje e një norme të wikit [[en:Wikipedia:Sock_puppetry#Meatpuppetry]] siç edhe ua bëra të dituur atyre. ::Foton e ktheva bashkë me redaktimet e tjera. Fotoja nuk mendoj se është e përshtatshme. Mirë është kjo aktualja, siç gjendet edhe në wikin frëngjist. Në fakt ti nuk duhet të bësh redaktime pa u diskutuar jo unë... --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 20:30 (CEST) ::: Kurrë nuk do ta pyeti askend per foton te cilen e beje vet. harroje kete. te flm.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 10 Maj 2015 20:32 (CEST) ::::Po duhet të kuptosh një gjë themelore: artikulli nuk është yti dhe unë jap propozimet e mia. Dhe fakti është se unë propozoj që si foto kryesore të mbetet ajo që ishte, sepse ajo plotëson kriteret e një fotoje profili - madje përdoret edhe në wikipedia franceze, siç ta bëra të ditur më sipër. Fakti se ti mund të kesh bërë një foto dhe ta kesh ngarkuar nuk të jep gjë ndonjë përparësi për ta përdorur ku të duash...--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 20:37 (CEST) :: E tash mund te diskutojme me muaj te tere, pa problem . Une jam tolerant, qmoj shumë mundin, dijen dhe kontributin e çdo redaktori. Këtë veprim ke mund ta beshe qe ne fillim. Pra te hapesh diskutimin, e kursesi ta nenqmosh mundin e kontribuesve. Kam kaluar me kilometra te tera, dy dite ia kam kushtuar Wikipedias, e ju u nderuar per nji sekond ma hudhe poshte mundin, kohen , dhe punen time disa ditore, mandej disa vjetore. Te faleminderoj shumë , je shum "korrekt".--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 10 Maj 2015 21:20 (CEST) :::Ti në fakt duhet ta largosh vetë materialin e kopjuar.... Unë vendosa stampat dhe kaq për sot. Argumentet e mia janë këto: Materiali është i kopjuar nga gazetat dhe nga faqja e ministritë së Inovacionit. Përbën shkelje të copyrightit. Por më keq akoma, shkel norma të tjera si ajo që thotë se në wiki nuk është magazinë për të vendosur materiale propagandistike apo promovuese. Si pasojë materiali është edhe jo neutral meqë thjesht ripropozon një material propagandistik qeveritar, wiki synon të jetë enciklopedi dhe jo vend ku ngjiten materiale të marra nga tjetërkund. Ajo që mendoj unë është se, është pak fare turp, që ti je administrator dhe lejon edhe materiale të kopjuara. Kaq. Unë do të bëj pjesën time. Natën e mirë! --<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 21:30 (CEST) ::::''Prsh bashkëadministatorë'', ::::po i futem edhe unë këtij debati që mund të ishte thjeshtë evituar. Së pari po jap mendimin tim mbi fotografitë: artikulli ka mjaftë hapësirë për të dyja fotot, kaq. Së dyti mbi tekstin: artikullin është përfundim i një ''Edit War'' (sq. Luftë redaktimesh), ku në një kohë disaminutshe janë bëre disa redaktime (dhe kthime ndryshimesh) të panevojshme, tekstin e vendosur e konsideroj të papërpunuar por nuk duhet shumë për ta përshtatur, thjeshtë të shkurtohet dhe të largohen disa copëza që nuk i përmbahen regullit të PoV. ''Selam''.--[[User:Ammartivari|'''<span style="color:#0080FF"><big>A</big></span>'''<span style="color:#0080FF"><small>MMAR</small></span><span style="color:#004080">'''<big>T</big>'''</span><span style="color:#004080"><small>IVARI</small></span>]] ^{[[User_talk:Ammartivari|D<small><small>ISKUTO</small></small>]]} 10 Maj 2015 21:57 (CEST) :::::Në fakt mirë do bëje sikur të respektoje normat e wikti, të hidhje një sy [http://www.inovacioni.gov.al/al/ministria/ministri/harito-milena këtu], dhe ta largoje materiali bashkë me elozhet që gjenden në të. Cilat rregulla shkel? 1. I kopjuar. 2. Plot me elozhe. Jo neutral. 4. Autobiografi, vet-promovim ([[en:Wikipedia:Autobiography|Wiki nuk i mirëpret artikujt autobiografikë]]). :::::Fotoja e shtuar nga Plaeti le të qëndrojë, por si foto dytësore. Wiki francez ka të njëjtën foto që largoi Planeti, pa dhënë shpjegim, por vetëm duke pretenduar se meqë e ka bërë ai foton ka të drejtë të heqi të tjerat...--<span style="font-size:14px;"><span style="font-family:trebuchet ms,helvetica,sans-serif;"><span style="background-color:#ffff00;">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|Mr.Pseudo]] ^{[[Përdoruesi diskutim:Mr. Pseudo|Ç'kemi!?]]}</span></span></span> 10 Maj 2015 22:08 (CEST) == Domeni publik? == :Permbajtja eshte nga nje faqe ne domen publik. Ju lutem redaktoni me tutje qe te jete neutral, edhe pse une mendoj se eshte OK pasiqe jep te dhena bazike biografike. Sigurisht jeni te mireseardhur te jepni edhe fakte alternative nese ka te kontestuara. Sa i perket fotos, ajo e meparshmja ka rezolucion 200x150. E reja mund te prehet me mire, por brumi eshte aty. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 11 Maj 2015 07:06 (CEST) :: Domen publik nuk dmth se mund të botohet në wiki për të bërë propagandë apo promovim politik [[en:Wikipedia:What Wikipedia is not]]. Lexo normat në en.wiki se je shumë i pa informuar. ::Mendoj se ti Arianit, Planeti dhe përdorueset e tjera, nëse keni ndonjë '''konflikt interesi''', pra jeni në ndonjë marrëdhënie pune me Ministrinë apo me ndonjë organizëm që ka lidhje me të bëni mirë që të mos redaktoni më në faqe sepse jeni në konflikt të pastër interesi.[[en:Wikipedia:Conflict of interest]]. ::Foton do ta heq sërisht sapo të kem kohë, dhe do të vendos foton që gjendet në wikin frëngjisht.Fotoja e shkuar ishte e përshtatshme, kjo aktuaja jo. Foton që ka vendosur Planeti mund të vendoset si lidhje për tek wikimedia commons. Sugjeroj që t'u hedhësh një sy normave për vendosjen e një fotoje profili... ::Dhe një gjë tjetër, nëse është e mundur të'''jepni argumente''' duke u bazuar mbi '''normat e wikipedias''', jo të vini e të mbështesni njëri tjetrin vetëm sepse keni marrëdhënie jashtë-wikit apo se jeni në marrëdhënie pune, të paguar ose jo, me ministren. ::Gjithashtu, mos ftoni më në diskutim njerëz të tjerë me të cilët kontaktoni jashtë wikit... për të "mbrojtur" (nëpërmjet numrave) pozicione që janë jo enciklopedike.[[en:Wikipedia:Sock_puppetry#Meatpuppetry]]. ::Gjithashu, më bën përshtypje njëanshmëria jote evidente, sepse po të shikosh historikun e komenteve më sipër vërren se Planeti ka rikthyer përsëri e përsëri material të kopjuar, jo neutral dhe jo enciklopedik, pavarësisht ftesave të mia për të diskutuar...Sjellje jo e mirë kjo për një administrator. Pa folur për fakin e materiali të kopjuar apo sjelljes jo korrekte. Vërtetë që është e pabesueshme se sa poshtë mund të bjeri njeriu vetëm për të bërë pak propagandë politike.... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 11 Maj 2015 10:23 (CEST) :::Akuza bukur serioze. Une nuk kam kurrfar konflikti interesi, nuk kam anime ne politiken e Shqiperise pasiqe jam kosovar. Thjesht ishim pjesemarres ne te njejten konference, ku u shkrep edhe fotoja e ministres. Sigurisht qe i njoh rregullat per te cilat po flet, njera nga to eshte edhe miresjellja me njeri tjetrin e cila shpesh mungon ne Wikipedia ne pergjithesi. Bile ishte sugjerim i imi dje qe Wikipedianet shqiptare t'i shtojne kontaktet fizike qe te evitohen keto konfliktet pa nevoje. Je i lire te editosh me tutje gjera specifike, por lufta e kthimit te permbajtjes nuk ndihmon. Faleminderit per mirekuptimin. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 11 Maj 2015 10:56 (CEST) ::::Akuzë konkrete dhe që e ripërsëris është kjo: Planeti është ftuar/sugjeruar nga Margott dhe Edlira Dede (redaktimet e të cilave janë kthyer për të njëjtat arsye) që të ndëryhjë në këtë zë të enciklopedisë. '''Shkelja nuk ka të bëjë me faktin se njiheni''', '''por me faktin se janë/jeni dakordësuar që të mbajnë të njëjtin pozicion''' ([[en:Wikipedia:Sock_puppetry#Meatpuppetry]]), për më tepër duke refuzuar të diskutojnë më parë në faqen e diskutimit, dhe pa dhënë argumente për të mbështetur redkatimet e veta. ::::Konflikti i interesit është edhe kur ke marrëdhënie pune, financiare, sponsorizimi me një institucion apo entitet të caktuar; pra nëse dikush është i sponsorizuar apo merr ndonjëfarë mbështetje të lidhura me subjektin e redaktimit... Por edhe nëse nuk jeni të paguar/ sponsorizuar, vetëm fakti se të paktën dy prej redaktuesve të cilëve unë u kam kthyer redaktimet (+ Planeti) janë dakordësuar, përbën në vetvete një '''helmim të frymës së punës''' këtu... ::::Sa për mirësjelljen, i fyer duhet të ndihem unë në raport me Planetin, sepse nuk e ka parë të arsyeshme të më pyesi se përse po i ktheja ato redaktime të përdorueseve të tjera (shiko historikun), por me arrogancë i ka rikthyer. Tjetër gjë, është se ka pretenduar, se meqë foton e ka bërë ai, fotoja duhet të qëndrojë. A nuk e di Planeti vallë se artikujt që ai redakton nuk janë pronë e tij? Fakti se ai ka bërë një foto nuk i jep të drejtën që të heq një tjetër që është më e përshtatshme apo që ta përdori si justifikim për të rikthyer materiall propagandistik dhe promovues, për më tepër të kopjuar... ::::Së fundmi, dakord pë luftën e editimit - kam qenë pjesë e saj, dhe pendohem. Por përse nuk jep një koment mbi faktin se Planeti ka refuzuar të diskutojë dhe të japi argumente në faqen e diskutimit, pavarësisht ftesave të mia? Por në të kundër ka vazhduar në të tijën? ::::Kaq për tani, sepse po përsëris veten... Ditën e mirë! -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 11 Maj 2015 11:30 (CEST) {{Collapse top|title= Reagim i Planetit}} :Përshëndetje. Nuk mund të diskutoj me njerz të cilët më akuzojnë pa kurfar baze. Nuk më interson politika në Kosovë e lëre më në Shqipëri. Për askend nuk punoj, thjesht jam kontribues modest i Wikipedisë dhe asgjë më shumë. E kotë është nëse dikush mundohet të më etiketoj në këtë mynyrë. Kurfar interesi nuk kam nga njerzit e politikës as në Kosovë e as në Shqipëri.Dhe ju lutem mos paragjykoni, shkruani, punoni, kuntriboni aq sa mundeni se asgjë nuk arrijmë duke paragjykuar dhe duke akuzar. Punë të mabarë. Vlerësoj mundin dhe kontributin e secilit, edhe të atyre vetëë që lexojnë Wikipedinë, e lëre më ta që redaktojnë.Unë nuk do të ndalem, për aq sa kam mundësi dhe kapacitet. Ju flm.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 12 Maj 2015 00:32 (CEST) ::E kuptoj qe ti nuk di anglisht dhe je disi injorant nga normat wikt, por me kete qe ke bere ti dhe ato perdorueset e tjera, keni shkelur disa norma qe une i kam rreshtuar me siper dhe per te cialt te akuzoj dhe do te vazhdoje te te akuzoj - pune tejter nese ti je apo jo i afte te kuptosh dhe te ndreqesh gabimet e tua.... Gjykoj se ti, ne pamundesi per te dhene argumente sillesh si femije dhe ben te fyerin. Ty dhe askend tejter nuk te ndalon kush qe te "kontribuosh", pro kete duhet ta besh sipas normave te wikit, dhe jo te besh propagande politike, promovim qofshin keto te bera me dashje apo pa dashje...-- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 17:46 (CEST) <!-- Nese do ti pergjigjesh debatit te mesiperm, shkruaj siper ketij shenimi. Permbaju normave te diskutimit duke parashtruar argumetet, perndryshe komenti do te largohet.--> {{Collapse bottom}} == Lajmerova burokratin Punetori == Une sapo i shkrova burokratit Puntori nje email duke i kerkuar qe te nderyje. Nderkohe, ne pritje te nje pergjigje te tije, po pergatitem tu shkruaj edhe ketyre te projektit koordinues ( https://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards'_noticeboard ) duke kerkuar qe te bllokojne faqen edhe per administratoret. Natyrisht do tu shpjegoj dhe do tu paraqes te gjitha veprimet e bera nga ti ne ate faqe, gjithashtu do ti jap edhe info se ti ke patur kontakt te drejte perdrejte me ato dy gocat dhe me ministren, ne te pakten dy raste. Te tjerat pastaj i vendosin ata... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:24 (CEST) :Me duket e paarsyeshme te eskaloj ne kete nivel. Harxhim i panevojshem i energjise kur ka nevoje per krijimtari. Fokusohuni te permbajtja e diskutueshme konkrete, jo te motivet. --[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]] ([[Përdoruesi diskutim:Arianit|diskutimet]]) 12 Maj 2015 18:43 (CEST) :: Shum mirë ke bërë. Për tete vite një jë e tillë nuk më ka ndohdë me askend.Kjo ska kurfar kuptimi.--[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 12 Maj 2015 18:46 (CEST) :::Nuk me itnereson cfare te ka ndodhur apo jo ty ne 8 vite... me intereson ajo qe ke bere ne kete artikull. Une ia paraqita faktet Puntorit me e-mail, dhe nderkohe po i perkthej per ti paraqitur atje tek projekti koordinues. Madje i dergova edhe lidhjet ku tregohet, sic pohon -Arianit se nderhyrja jote ne kete teme eshte ndikuar nga perdorueset e tjera, qe perben grupazh evident. Per me teper i dergova edhe lidhje ku tregohet se ajo organiyata juaj dhe si pasoj redaktimet tuaja ne kete teme jane ne konflikt interesi dhe njeanshmeri te skajshme, meqe e keni takuar te pakte 2 here Ministren. Keto jane fakte. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 18:56 (CEST) ==Lidhje që tregojnë përfshirjen politike== {{Collapse top|title= Link të rëndësishëm që tregojnë kapjen/përdorimin e WikiAkademisë Shqiptare nga politika}} Dy nyje/links që tregojnë se organizata ku kanë marrë pjesë disa nga përdoruesit që janë përfshirë në këto redaktime janë takuar dhe janë sponsorizuar nga eksponentë politikë shqiptarë (të paktën dy Ministra të ndryshëm në dy raste të ndryshme, Erion Veliaj + Milena Harito): * '''2015''' - Link që tregon foto të Ministres në WikiAkademinë shqiptare. [http://wikiakademia.openlabs.cc/blog/momente-nga-wikipedia-weekend/ Link Wikiakademia.openlabs] * '''Maj 2014''' - "''Përvec të ftuarve nga jashte pjese e konfences u bënë dhe përfaqesues nga administrata shteterore. Zonja '''Milena Harito''' Ministria e Inovacionit dhe Zoti '''Erion Veliaj''' Ministri i Rinise dhe Mireqenies Sociale, te cilët hapen ditën e parë të konfernces. Fjalimin e zonjes Harito mund ta lexoni ketu.''" - [http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:woClrPNOKcAJ:wikiakademia.openlabs.cc/blog/oscal2014-dhe-wikiakademia/+&cd=3&hl=en&ct=clnk&gl=it link] * Një tjetër organizator i Wikiakademisë shqiptare është këshilltar i Ministres së Kulturës (Redon S.). [http://wikiakademia.openlabs.cc/wikipedia-weekend/ Link (Mbi Redon S.)]. Më politike se kaq nuk bëhet. Kërkoj që këta përdorues të qëndrojnë larg zërave që merren me politikën shqiptare - sepse, gjykoj se dashje pa dashje janë të ndikuar. Kjo nuk dmth se janë të paguar apo janë militantë, por që duke qenë në kontak jo vetëm me njëri tjetrin por edhe me Ministren janë ndikuar së paku emotivisht. -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 23:01 (CEST) {{collapse bottom}} : Të lutem i nderuar ku është roli im- Platit në këtë krejt çka thua.Kurë përherë të parë kam dëgjuar para dy dite për këta politikaj që i përmendni ju. Pres të më kërkosh falje. Është e natyrshme kërkim falja. --[[User:Planeti|'''<span style="color:#000099"><big>P</big></span>'''<span style="color:#0000aa"><small>'''L'''</small></span><span style="color:#0000bb"><small>'''A'''</small></span><span style="color:#0000cc"><small>'''N'''</small></span><span style="color:#0000dd"><small>'''E'''</small></span><span style="color:#0000ee"><small>'''T'''</small></span><span style="color:#0000ff"><small>'''I'''</small></span>]] ^{[[User_talk:Planeti|'''D'''<small><small>'''ISKUTO'''</small></small>]]} 12 Maj 2015 23:07 (CEST) ::Nuk të kam akuzuar se të kanë paguar Ministrat; as kam akuzuar ndonjë se Ministrat apo përfaqësuesit politik kanë paguar ndokënd. Por duhet të kuptosh se Margott (Greta D.) si organizatore ka lidhje me organizatorin tjetër që quhet Redon S. Jo vetëm që në aktivitin e organizuar nga Margott (Greta D.) ka patur të paktën 2 herë të ndryshme përfaqësues të ndryshëm, por Redon S (organizator tjetër) është këshilltar i Ministrisë së Kulturës (post politik). ::Ku hyn ti këtu? Tek fakti, i nderuar Planet, se ke rikthyer të njëjtin material që ka rikthyer Margott (organizatore). Unë dyshoj se ajo të është ankuar duke e keqparaqitur ngjarjen... Dhe e them këtë sepse ka patur 3 përdorues të ndryshëm që kanë rikthyer të njëjtin material promovues politik, që është kopjuar nga tjetërkund... ::Konflikt interesi është edhe nëse ti ke mik X apo Y dhe shkon i redakton faqen duke futur materiale jo të pranueshme. Ti nuk je militant, dhe as të ka paguar kush, por fakti se ke marrë pjesë në një organizëm ku kanë qenë të pakën 2 herë 2 ministra, të ndikon pak, jo në kuptimin politik, por në atë emotiv... (Edhe unë nëse do të takoja Filanin sot, apo nëse do të isha në një takim me Filanin do të ndikohesha.) ::Çështë e vërteta ajo që më bezids akoma mua është fakti se ka patur 3 përdorues të ndryshëm që keni bërë të njëtin veprim përsëritës pa dashur ta diskutoni... Kjo është e gjitha. Po nuk u komunikua ka probleme... -- <span style="font-family:Old English Text MT;border:2px dotted">[[Përdoruesi:Mr. Pseudo|‎<big>M</big>r.<big>P</big>seudo]] [[Përdoruesi diskutim:‎Mr. Pseudo|<big><big><span title="Diskuto">&#9762;</span></big></big>]]</span> 12 Maj 2015 23:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Milena Harito]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976584 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180624093001/http://www.albaniannews.com/index.php?idm=11585&mod=2 për lidhjen http://www.albaniannews.com/index.php?idm=11585&mod=2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 03:26 (CEST) 8hgwygsazcfkeia94x47w1n49ju5vut 0 166410 2976724 2489694 2026-05-03T11:18:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976724 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{hulumtim vetjak}} {{dyshim}} '''Phishing''' është një tentim mashtrues, zakonisht i bërë përmes email-it për të vjedhur informatat personale.<br> Fjala phishing është një neologjizëm e cila rrjedh nga analogjia me fishing(peshkim) tek e cila përdoret<br> karremi për të kapur viktimën(peshqit).<br> Phishing pra mund të definohet si një tentim për ti rrëmbyer informatat sensitive personale<br> si emri i perdoruesit,fjalkalimi,të dhënat e kredit karteles dhe ndonjëherë në mënyrë indirekte edhe para.<br> Email-at e phishing zakonisht duket se vijnë nga një organizatë e njohur duke kërkuar informatat tuaja personale.<br> Shpeshherë tentimet nëpërmjetë phishing vijnë përmes webfaqeve,sherbimeve dhe kompanive tek të cilat ju ndoshta nuk<br> keni të hapur llogari në to. Phishing zakonisht vepron nëpërmjetë emailave apo mesazheve e cila i dërgon përdoruesit<br> drejt dhënies së informatave<br> përsonale në një webfaqe të rremë e cila duket të jetë pothuajse identike me webfaqen legjitime.Kjo është një shembull i<br> teknikave inxhinierike sociale që përdoren për të mashtruar përdoruesit dhe shpalos faktin e mangësisë së teknologjisë<br> për sigurinë e të dhënave në web.<br> Mënyrat më të mira për trajtimin e këtijë fenomeni janë legjislacioni,trajnimi i përdoruesve,vetëdijësimi i populates<br> dhe masat mbrojtëse teknologjike si dhe poashtu përdoruesit nuk duhet të përdorin të njëjëtin fjalëkalim kudo në internet.<br> Phishing është një kërcenim i cili vazhdon të shkaktojë dëm edhe sot e kësaj dite.<br> Rreziku rritet edhe më shumë në rrjetet sociale si Facebook,Tëitter,Myspace etj.<br> Hacker-et zakonisht përdorinë këto ëebsite për të sulmuar personat që përdorin këto rrjete sociale<br> në vende të punës,shtëpi ose publik në mënyrë që t’ua rrëmbejnë të dhënat që mund tu kushtojnë atyre<br> apo kompanive të tyre.Phishing përdoret për të portretizuar besimin tek përdoruesit përderisa përdoruesi<br> nuk është në gjendje të dallojë se ëebfaqja e cila vizitohet ose aplikacioni që përdoret nuk është i vërtetë,<br> dhe kur kjo ndodhë athëherë është rasti ideal për mashtruesin që të ketë qasje në te dhëna personale,fjalëkalime,<br> kode të sigurisë dhe numra të kredit karteles përpos tjerash. '''Lista e llojeve të phishing'''<br> <i>Phishing</i> – Një tentim për të rrëmbyer informatat personale si emri i përdoruesit, fjalëkalimi, detajet e kredit karteles<br> duke u paraqitur si një organizatë e besueshme në një komunikim elektronik.<br> <i>Spear phishing</i> – Tentimet phishing të drejtuar tek individët specific ose kompanitë specifike janë quajtur spear phishing.<br> Sulmuesit mund të mbledhin informata përsonale në lidhje me cakun e tyre duke rritur kështu mundesinë për sukses.<br> Kjo teknik njihet si më e sukseshmja në internet duke numeruar 91% te sulmeve të përgjithshme me phishing.<br> <i>Clone phishing</i> –Llojë i phishing kur një email legjitim i dërguar më parë më përmbajtje të një linku ose skedë<br> ka rrëmbyrer përmbajtjën dhe adresen e marrësit për të krijuar një email të klonuar pothuajse identik.Skeda apo linku në email<br> zëvendësohet me një version të rremë dhe dërgohet tek marrësi dukë u paraqitur si legjitim dhe original.<br> <i>Whaling</i> – Sulme të ndryshme me phishing të drejtuar tek drejtuesit e lartë dhe caqe tjera me profil të lartë në botën<br> e biznesit kanë marrur termin whaling.Te ky llojë sulmi webfaqja mashtruese apo email-i merr nje form me serioze të nivelit ekzekutiv.<br> Përmbajtja do të jetë hartuar për të synura një menaxher të lartë dhe rolin e personit në kompani.<br> <i>Rogue Wifi</i> – Sulmuesit ngrisin pika të qasjes me Wifi pa pages dhe i konfigurojnë ato ashtu që ato të luajnë<br> rolin e Njeriut në mes(Man in the middle), shpesh me vegla si SSLStrip. '''Manipulimi linqeve''' - Shumica e metodave të phishing përdorin një formë të mashtrimit teknik të projektuar për të bërë një link në një<br> email të duket se i përket organizates.<br> URL-et e modifikuar ose përdorimi i nënfaqeve janë truket e zakonshme të pëdorura prej mashtruesve.<br> Në këtë [http://www.yourbank.example.com/ shembull ]{{Lidhje e thyer}} duket sikur URL do të ju dërgon të pjesa e shembullit të yourbank webfaqes.<br> Një tjetër mashtrim i përbashkët është duke bërë tekstin të shfaqet si një lidhje (Teksti në mes tagjeve <a> ).<br> '''Phishing përmes telefonit''' - Jo të gjitha sulmet phishing kërkojnë patjetër një ëebsite të rremë.<br> Mesazhet që duket se janë prej ndonjë banke duke i thënë përdoruesve që të kontaktojnë një numer të telefonit<br> në lidhje me probleme me llogarinë e tyre bankare.Pasi numri i telefonit(i poseduar nga sulmuesi dhe me sherbim të VOIP)<br> është kontaktuar, i thuhet përdoruesit që të jep numrin e llogarisë dhe pinin.<br> Vishing(Voice phishing) ndonjëherë përdorë të dhëna të rreme të thirrësit që të duket se thirrja vjenë nga një organizatë e besueshme.<br> '''Dëmet që shkaktonë phishing''' - Dëmi i shkaktuar nga phishig radhitet prej mohimit të qasjes në email deri në humbje të konsiderueshme financiare.<br> Është vlerësuar se ndërmjet dative maj 2004 dhe maj 2005 përafërsisht 1.2 milion përdorues të kompjuterit<br> në Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë pësuar humbje të shkaktuara nga sulmet phishing, diku afërsishtë 929 milion dollar.<br> Bizneset në SHBA humbin rreth 2 miliard dollar në vitë si pasojë se klientet bien viktimë e këtijë sulmi.<br> Në vitin 2007 sulmet eskaluan situaten.<br> 3.6 milion adoleshentë humbën 3.2 milion dollar për 12 muaj duke përfunduar në gusht të viti 2007.<br> Microsoft pretendon se këto vlerësime janë tmerrësisht të tepruara dhe vlerëson rreth 60 milion humbje nga sulmet phishing në SHBA.<br> Humbjet në Mbretërinë e Bashkuar të shkaktuara nga pishing gjatë procesit të ëeb banking gati u dyfishuar në 23.2 milion<br> gjatë vitit 2005 , prej 12.2 milion në vitin 2004, ku 1 prej 20 përdorues të kompjuterit raportojnë të kenë qenë<br> viktima të sulmeve phishing në 2005. == Referimet == <references /> ==Lidhje të jashtme== * http://www.webopedia.com/TERM/P/phishing.html{{Lidhje e vdekur}} * https://www.staysafeonline.org/stay-safe-online/keep-a-clean-machine/spam-and-phishing {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419220258/https://www.staysafeonline.org/stay-safe-online/keep-a-clean-machine/spam-and-phishing |date=19 prill 2015 }} * https://www.phishtank.com/what_is_phishing.php oigohh3tjiyeqdbacga48h1b5zakkmf 0 166861 2976402 2616271 2026-05-02T18:55:52Z Velocitas34 161876 2976402 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name=Edmond Abazi |image= |birth_date ={{birth date and age|df=y|29|1|1968}} |birth_place = [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] |height={{height|m=1.85|precision=0}} |position=[[Mesfushori|Mesfushor sulmues]] (tërhequr) |currentclub= | years1 = 1985–1990 | years2 = 1990–1993 | years3 = 1993 | years4 = 1993–1994 | years5 = 1993–1994 | years6 = 1994–1995 | years7 = 1995 | years8 = 1996 | years9 = 1996–1999 | years10 = 1999–2000 | clubs1 = [[KS Dinamo|Dinamo Tirana]] | clubs2 = [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] | clubs3 = [[Grazer AK]] | clubs4 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | clubs5 = → [[HNK Šibenik]] (huazim) | clubs6 = [[Boavista F.C.|Boavista]] | clubs7 = [[Académica de Coimbra OAF|Academica Coimbra]] | clubs8 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | clubs9 = [[Académica de Coimbra OAF|Academica Coimbra]] | clubs10 = Os Marialvas | caps1 = 21+ | goals1 = 41+ | caps2 = 22 | goals2 = 2 | caps3 = 5 | goals3 = 0 | caps4 = 0 | goals4 = 0 | caps5 = 24 | goals5 = 2 | caps6 = 28 | goals6 = 4 | caps7 = 7 | goals7 = 1 | caps8 = 0 | goals8 = 0 | caps9 = 72 | goals9 = 3 | caps10 = | goals10 = |nationalyears1=1984–1997 |nationalteam1=[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |nationalcaps1= 19 | nationalgoals1 = 2 |pcupdate= 18 qershor 2015 |ntupdate= 18 qershor 2015 }} '''Edmond Abazi''' (lindur më [[28 janar]] [[1968]] në [[Tirana|Tiranë]]) është një [[futbolli]]st shqiptar i cili ka luajtur si [[Mesfushori|mesfushor sulmues]]. == Karriera == Abazi bëri debutimin e tij në ligë me [[KS Dinamo|Dinamon]] në vitin 1985. Ai ka qënë një nga lotjarët e parë shqiptarë që u larguan nga vendi pas hapjes së dyerve në vitin 1990, duke luajtur me klube elitare si [[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]], [[S.L. Benfica]], [[Boavista FC]] dhe [[Manchester City F.C.|Manchester City]].<ref>[http://www.independent.co.uk/sport/on-the-move-1528022.html On the move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150722085244/http://www.independent.co.uk/sport/on-the-move-1528022.html |date=22 korrik 2015 }} - The Independent on Sunday</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Gjatë karrierës së tij Abazi ka zhvilluar edhe 19 paraqitje me [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]], duke debutuar më 10 tetor 1985 në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] në [[Tirana|Tiranë]].<ref>{{cite news|url=http://eu-football.info/_match.php?id=8403|title=Football MATCH: 30.10.1985 Albania v Greece|date=10 tetor 1985|accessdate=18 qershor 2015|website=eu-football.info|publisher=European Football|language=en}}</ref> ===Golat me kombëtaren=== :''Lista e golave dhe rezultateve me kombëtaren shqiptare.''<ref>{{cite news|url=http://eu-football.info/_player.php?id=23|title=Football PLAYER: Eduard Abazi|accessdate=18 qershor 2015|website=eu-football.info|publisher=European Football|language=en}}</ref> {| class="wikitable" ! # !! Data !! Vendi !! Vendi !! Goli !! Rezultati !! Kompedicioni |- | 1. || 25 maj 1991 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Islanda}} [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Islanda]] || '''1'''–0 || {{center|1–0}} || Kualifikueset e UEFA Euro 1992 |- | 2. || 3 qershor 1992 || [[Stadiumi Kombëtar "Qemal Stafa"|Stadiumi Qemal Stafa]], [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] || {{flamuri|Lituania}} [[Kombëtarja lituaneze e futbollit|Lituania]] || '''1'''–0 || {{center|1–0}} || Kualifikueset e [[1994 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1994]] |} == Statistikat me kombëtaren == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan=3 | [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Kombëtarja shqiptare]] |- !Viti!!Ndeshje!!Gola |- |- |1984||0||0 |- |1985||1||0 |- |1986||0||0 |- |1987||0||0 |- |1988||0||0 |- |1989||0||0 |- |1990||1||0 |- |1991||2||1 |- |1992||5||1 |- |1993||2||0 |- |1994||0||0 |- |1995||3||0 |- |1996||2||0 |- |1997||3||0 |- !Total||19||2 |} == Trofe == *'''[[Kategoria Superiore]]: 2''' :: [[1985–86 Kategoria Superiore|1986]], [[1989–90 Kategoria Superiore|1990]] *'''[[Kupa e futbollit e Shqipërisë|Kupa e Shqipërisë]]: 2''' :: 1989, 1990 *'''[[Prva HNL|Liga Kroate]]: 1''' :: [[1992 Prva HNL|1992]] *'''[[Kupa e Kroacisë]]: 1''' :: [[1992–93 Kupa e Kroacisë|1993]] *'''[[Superkupa e Kroacisë]]: 2''' :: 1992, 1993 *'''[[Primera Liga]]: 1''' :: [[1993–94 Premiera Liga|1994]] == Referime == <references/> == Lidhje të jashtme == * [http://eu-football.info/_player.php?id=23 Eduard Abazi - national football team player - EU-Football.info] * [http://www.national-football-teams.com/player/537/Edmond_Abazi.html Eduard Abazi] te National-Football-Teams.com * [http://www.hrrepka.com:8080/app/hnl/prikazIgraca.iface?id=107 Statistikat nga Kroacia]{{Lidhje e thyer}} te HRrepka. [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KS Dinamo Tirana]] [[Kategoria:Futbollistë në HNK Hajduk Split]] [[Kategoria:Futbollistë në S.L. Benfica]] [[Kategoria:Futbollistë në HNK Šibenik]] [[Kategoria:Futbollistë në Boavista F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Associação Académica de Coimbra – O.A.F.]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Futbollistë në Prva HNL]] [[Kategoria:Futbollistë në Primeira Liga]] 8o1pshynqlc30kijo7r0pld3as7co96 0 171813 2976286 2948301 2026-05-02T13:52:57Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976286 wikitext text/x-wiki <span class="cx-segment" data-segmentid="67"></span>Licensa publike e Mozillës (LPM) është një licencë me burim dhe softuer të hapur, e detajuar dhe e zhvilluar dhe e mirëmbajtur nga fondacioni [[Mozilla]]. Është e karakterizuar si një hibridizim i licencës së modifikuar BSD dhe licensës të zakonshme publike (GPL) që ka për qëllim të balancojë çështjet e pronësisë dhe zhvilluesit e burimeve të hapura. Ka pësuar dy rishikime,<ref>{{Cito web|title=Historical Licensing Documents|publisher=Mozilla Foundation|url=http://www.mozilla.org/MPL/historical.html|accessdate=29 shkurt 2012}}</ref> më të fundit në versionin 2.0 me qëllimin e thjeshtësisë më të madhe dhe përputhshmërinë më të mirë me licencat e tjera.<ref name="MPLRevision">{{Cito web|title=About MPL 2.0: Revision Process and Changes FAQ|publisher=Mozilla Foundation|url=http://www.mozilla.org/MPL/2.0/Revision-FAQ.html|accessdate=29 shkurt 2012}}</ref> MPL është licenca për [[Mozilla Firefox]], [[Mozilla Thunderbird]], dhe softuerë të tjerë Mozilla ,<ref name="FirefoxLicense">{{Cito web|title=Mozilla Foundation License Policy|publisher=Mozilla Foundation|url=http://www.mozilla.org/MPL/license-policy.html|accessdate=29 shkurt 2012}}</ref> por ka qenë përdorur nga të tjerët, të tilla si Sistemet Adobe që të licencojnë linjën e produktit të tyre Flex,<ref>{{Cito web|title=Adobe Flex FAQ: Licensing|publisher=Adobe Systems|url=http://www.adobe.com/products/flex/faq.html#licensing|accessdate=29 shkurt 2012}}</ref> dhe ''The Document Foundation'' për të licencuar [[Libre Office|LibreOffice]] 4.0 (gjithashtu LGPL 3+).<ref>{{Cite web|url=http://standardsandfreedom.net/index.php/2013/01/24/the-meaning-of-the-4-0/|title=Kopje e arkivuar|access-date=6 dhjetor 2015|archive-date=30 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170530031120/http://standardsandfreedom.net/index.php/2013/01/24/the-meaning-of-the-4-0/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.libreoffice.org/download/license/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 dhjetor 2015 |archive-date=11 shkurt 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/ |url-status=dead }}</ref>. Versioni 1.1 ishte përshtatur sidomos nga kompanitë për të formuar licencave të rrjedhura si [[Sun Microsystems]]' Common Development dhe Distribution License.<ref name="FontanaBlog">{{Cito web|last=Fontana|first=Richard|title=The new MPL|date=9 janar 2012|url=http://opensource.com/law/12/1/the-new-mpl|accessdate=1 mars 2012}}</ref> == References == {{Reflist}} [[Kategoria:Internet]] 3s4fio6m7qki496a9o1yd6of8kopa9q 0 171876 2976284 2948314 2026-05-02T13:52:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 3 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976284 wikitext text/x-wiki {{Infobox Software|name=LibreOffice Writer|logo=[[File:LibreOffice 7.5 Writer Icon.svg|52px]]|screenshot=File:LibreOffice Writer 5.1 Breeze.png|caption=LibreOffice Writer 5.1 me ikonat nga seti Breeze|developer=The Document Foundation|latest release version={{Latest stable software release/LibreOffice}}|status=Aktiv|operating system=[[Linux]], [[FreeBSD]], [[Mac OS X]] dhe [[Microsoft Windows]]|genre=[[Përpunues i fjalës]]|license=[[GNU Lesser General Public Licence|GNU LGPLv3]]<ref name="Lic">{{Cite web|language=en|url=https://www.libreoffice.org/download/license/|title=GNU LGPL License|accessdate=21 qershor 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=n.d.|archive-date=11 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/|url-status=dead}}</ref>|website=[https://www.libreoffice.org/discover/writer/ www.libreoffice.org]}}'''LibreOffice Writer''' është përpunues i fjalës, [[Floss|i lirë dhe me burim të hapur]], në kuadër të paketës [[Libre Office|LibreOffice]]. Ai është degëzim i [[OpenOffice.org|OpenOffice.org Writer]]. Writer është një përpunues i fjalës i ngjashëm me [[Microsoft Word]] dhe WordPerfect nga Corel, me disa karakteristika identike.<ref>{{Cito web|last=Elena Opris|date=8 janar 2014|title=LibreOffice Writer Review|url=http://www.softpedia.com/reviews/windows/LibreOffice-Review-414822.shtml|accessdate=7 korrik 2015|publisher=Softpedia|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Jon L. Jacobi|date=27 qershor 2013|title=Review: LibreOffice 4 liberates you from Microsoft Office|url=http://www.pcworld.com/article/2042552/review-libreoffice-4-liberates-you-from-microsoft-office.html|accessdate=7 korrik 2015|publisher=IDG Consumer & SMB|language=en}}</ref> LibreOffice Writer është lëshuar nën licensën GNU Lesser General public License v3.<ref>{{Cito web|title=LibreOffice License. Official website.|url=https://www.libreoffice.org/download/license/|language=en|access-date=8 dhjetor 2015|archive-date=11 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/|url-status=dead}}</ref> Ashtu si me të gjithë suiten LibreOffice, shkruesi mund të përdoret në një shumëllojshmëri të platformave, duke përfshirë [[Linux]], FreeBSD, [[Mac OS X]] dhe [[Microsoft Windows]]. == Karakteristika == Shkruesi është i aftë të hape dhe ruaje  dokumente në një numër të caktuar te formateve, duke përfshirë edhe Open Document Format 1.2 Zgjeruar (ODT i saj është paracaktuar si  format), [[Microsoft Word]]<nowiki/>s' DOC, DOCX, RTF , dhe XHTML.<ref name="WriterHome">{{Cito web|language=en|url=https://www.libreoffice.org/features/writer/|title=Writer, a Word Processor for Every Kind of Document|accessdate=15 qershor 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=n.d.|archive-date=22 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622105417/http://www.libreoffice.org/features/writer|url-status=dead}}</ref> Shkruesi ofron një numër  karakteristikash, të tilla si përfshirja e një fjalë përfundimi qe eshte nje mekanizëm për të parashikuar të  shkruarit dhe aftësia për të eksportuar dokumentin ne formatin PDF.<ref name="WriterHome" /> Karakteristikat përfshijnë:<ref name="Intro">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|year=2012|title=Chapter 1 – Introducing Writer|url=https://wiki.documentfoundation.org/images/c/c8/WG3601-IntroducingWriter.pdf|accessdate=1 shkurt 2013|language=en}}</ref> * Modelet dhe stilet * Një drejtshkrim dhe gramatikë checker (Hunspell)<ref name="Intro" /><ref name="Grammar">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|year=2011|title=Checking Spelling and Grammar|url=https://help.libreoffice.org/7.6/en-US/text/swriter/guide/spellcheck_dialog.html?&DbPAR=SHARED&System=WIN|accessdate=15 qershor 2011|language=en}}</ref> * Fjalen dhe karakterin e numëroni<ref name="36Features">{{Cito web|title=LibreOffice Release Notes 3.6|url=http://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/3.6#Writer|accessdate=26 gusht 2012|website=wiki.documentfoundation.org|language=en}}</ref> * Mbështetje për autofilter për fletë: tani është e mundur për të vendosur autofilter në fletë pa perdorim manual të quajtur baza e të dhënave ne  vargjet e para për vendosjen e autofilter<ref name="Features34">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|title=3.4 New Features and Fixes|url=https://www.libreoffice.org/download/3-4-new-features-and-fixes/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608131739/https://www.libreoffice.org/download/3-4-new-features-and-fixes/|archive-date=2011-06-08|accessdate=15 qershor 2011|language=en}}</ref> * Metodat faqe-layout , duke përfshirë kuadër, kolona, dhe tabelat * Pranimin ose lidhja e grafikëVE, spreadsheets dhe objekte të tjera * Mjetet vizatimi te tipit built-in. * Java tekst bërë të zëvendësohet me amtare tekst pasqyrim të cilat në masë të madhe përmirëson lexueshmëri<ref name="Features34" /> * E preexisting Java dialogjet janë zëvendësuar me më të thjeshtë amtare kutitë e dialogut. * Mbështetje Ngjyra dhe vija stilet për kolonave dhe fusnotën linjat ndarës. Kjo është duke u përmirësuar pajtueshmërinë e LibreOffice me ODF<ref name="Features34" /> * Master dokumente të grupit të grumbullimit të dokumenteve në një dokument të vetëm * Ndryshuar ndjekja e gjatë ribotimi * Aftësinë për të importuar dhe të redaktoni PDF files. * Përmirësohet ndjeshëm file pajtueshmërinë kur kanë të bëjnë me Microsoft Word në krahasim me OpenOffice * Baza e të dhënave të integrimit, duke përfshirë një bibliografi të dhënave * Eksport në PDF, duke përfshirë shenjat e referimit * MailMerge<ref name="MailMerge">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|date=7 shtator 2012|title=Chapter 11. Using Mail Merge. Form letters, mailing labels, and envelopes|url=https://wiki.documentfoundation.org/images/6/65/MG35-MathGuide_LO.pdf|accessdate=1 shkurt 2013|language=en}}</ref> * Ekuacion editor ([[Libre Office|LibreOffice Matematikë]])<ref name="Math">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|date=7 shtator 2012|title=LibreOffice Version 3.5. Math Guide. Using The Equation Editor|url=https://wiki.documentfoundation.org/images/6/65/MG35-MathGuide_LO.pdf|accessdate=1 shkurt 2013|language=en}}</ref> * Scriptable dhe të Largëta të Kontrolluar nëpërmjet NJË API * Indeksimit * AutoCorrect * AutoComplete * Përzgjedhja e jo-të njëpasnjëshme artikuj në Shtoni Mode<ref>{{Cito web|title=LibreOffice Writer|url=https://www.libreoffice.org/get-help/documentation/|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Lirimin e historisë == '''Versionet për LibreOffice Writer të përfshijnë si në vijim:''' {| class="wikitable sortable collapsed collapsible" style="margin-bottom: 10px;" ! Date Released ! Version ! Comments |- | 25 January 2011 | 3.3 | * Import of MS Works documents now possible. * SVG import into Writer is now possible. * Many WordPerfect import improvements.<ref name="LOFF331">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|year=2011|title=3.3 New Features and Fixes|url=https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128213057/https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/|archive-date=2013-01-28|accessdate=1 shkurt 2013|language=en}}</ref> |- | 3 June 2011 | 3.4 | * New gradient / drop-shadow to highlight writer pages, with configurable colors in the options. * Text rendering has been improved as text is now drawn via Cairo with the same subpixeling options as other Cairo-using apps.<ref name="LOFF334">{{Cito web|last=[[The Document Foundation]]|year=2011|title=3.4 New Features and Fixes|url=https://www.libreoffice.org/download/3-4-new-features-and-fixes/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608131739/https://www.libreoffice.org/download/3-4-new-features-and-fixes|archive-date=2011-06-08|accessdate=29 korrik 2011|language=en}}</ref> |- | 14 February 2012 | 3.5 | * Better user interface for header/footer handling. Easily add header or footers.<ref name="35Features">The Document Foundation, [https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ 3.5 New Features and Fixes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131124100155/https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ |date=24 nëntor 2013 }}, undated</ref> * Faster built-in grammar checking.<ref name="35Features"/> * Custom Shapes import was greatly enhanced, many bugs were fixed and new presets implementation added.<ref name="35Features"/> * Import filter for Microsoft Visio documents.<ref name="35Features"/> |- | 12 August 2012 |3.6 | * Support for contextual spacing * Support for importing Smart Art * Word count (whole document and selection) in status bar * Shows Text Boundaries depending on the choice of display unprintable characters<ref name="36Features" /> |- | 7 February 2013 |4.0 | * Support for comments to text ranges in Writer * Import ink annotations from DOCX and RTF documents * Various DOCX improvements<ref>{{Cito web|title=LibreOffice Release Notes 4.0|url=http://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.0#Writer|accessdate=5 qershor 2014|website=wiki.documentfoundation.org|language=en}}</ref> |- | 25 July 2013 |4.1 | * Images embedded in writer can now be rotated easily in 90 degree increments * Embedding fonts in a Writer document * Writer textframes now support having a gradient as background<ref name="LibreOffice Release Notes 4.1">{{cite web|title=LibreOffice Release Notes 4.1|url=http://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.1#Writer|accessdate=5 qershor 2014|work=wiki.documentfoundation.org|language=en}}</ref> |- | 30 January 2014 |4.2 | * format one or more characters with a border * Writer can now create DOT files * DOCX Interoperability: Numerous significant improvements to interoperability with Microsoft Word's DOCX format<ref name="LibreOffice Release Notes 4.1" /> |- |30 July 2014 |4.3 | * Character limitation raised from 65,535 to 2,147,483,647<ref name="LibreOffice Release Notes 4.3">{{cite web|title=LibreOffice Release Notes 4.3|url=http://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.3#Writer|accessdate=4 janar 2015|work=wiki.documentfoundation.org|language=en}}</ref> * Minor user interface improvements * Ability to print comments in margins |- |29 January 2015 |4.4 | * Substantial user interface improvements * Ability to digitally sign PDF files during the exporting process * AutoCorrect improvements * Improved track changes functions<ref>{{Cito web|date=29 janar 2015|title=LibreOffice 4.4, the most beautiful LibreOffice ever|url=http://blog.documentfoundation.org/2015/01/29/libreoffice-4-4-the-most-beautiful-libreoffice-ever/|accessdate=6 shkurt 2015|website=The Document Foundation|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=LibreOffice 4.4 Release Notes|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.4|accessdate=6 shkurt 2015|website=LibreOffice Wiki|language=en}}</ref> |- |5 August 2015 |5.0 | * Windows 10 compatibility * Emoji and in-word replacement support * Style previews in the sidebar * Microsoft Word compatible text highlighting * Crop an image with mouse * Improved displayed page number calculation * Additional table management features * Toolbar improvements * File import improvements (.doc, .rtf, improved support for OOXML documents) * Image drag and drop on Mac OS X * Optional RSIDs * Additional LibreLogo features<ref>{{Cito web|title=LibreOffice 5.0 Release Notes|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/5.0|accessdate=30 prill 2016|publisher=The Document Foundation|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Italo Vignoli|date=5 gusht 2015|title=LibreOffice 5.0 stands out from the office suite crowd|url=https://blog.documentfoundation.org/blog/2015/08/05/libreoffice-5-0-stands-out-from-the-office-suite-crowd/|accessdate=30 prill 2016|publisher=The Document Foundation|language=en}}</ref> |- |10 February 2016 |5.1 | * User interface improvements * Additional improvements to proprietary document format inter-operability * Improvements to remote file access * Embed mail/merge data source into document * Changes to Widow/Orphan and speller dialogue defaults * Hide whitespace option (in single page view) * Jump to desired page in print preview mode<ref>{{Cito web|last=Italo Vignoli|date=10 shkurt 2016|title=The Document Foundation annouces LibreOffice 5.1|url=https://blog.documentfoundation.org/blog/2016/02/10/the-document-foundation-announces-libreoffice-5-1/|accessdate=30 prill 2016|publisher=The Document Foundation|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=LibreOffice 5.1 Release Notes|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/5.1|accessdate=30 prill 2016|publisher=The Document Foundation|language=en}}</ref> |} == Referime == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:Programe kompjuterike]] [[Kategoria: LibreOffice]] [[Kategoria:Program kompjuterik i lirë]] s5ksa070v9euzm3v9slxthhzhlnaz92 0 172154 2976614 2948351 2026-05-03T03:34:47Z Andinshania 16111 vendosje e shkronjave ë 2976614 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | era = [[Epoka e Artë Islame]] | image = Ahmad_bin_Hanbal_Name.png | caption = Emri i Ahmed ibn Hanbelit në [[Kaligrafia arabe|kaligrafinë arabe]] | name = Ebu Abdilah Aḥmed Ibn Muḥamed Ibn Ḥanbel el-Thuhli <br> {{lang|ar|أَبُو عَبْد ٱلله أَحْمَد ابْن مُحَمَّد ابْن حَنۢبَل الذهلي}} | title = [[Shejh el-Islam]], [[Imam]] | religion = [[Islam]] | birth_date = 780 <br> [[Rebi el-Evvel|Rabi-ul-Euel]] 164 pas hixhretit<ref name="amin">{{cite web|url=http://www.ibnamin.com/Manhaj/scholars.htm|title=مناهج أئمة الجرح والتعديل|publisher=Ibnamin.com|language=en|access-date=2010-03-21}}</ref> <br/> [[Bagdad]], [[Abasitët|Hilafeti Abasit]]<ref name="autogenerated1">The History of Persia by John Malcolm – Page 245</ref> | death_date = 2 gusht 855 <br> 12 Rabi-ul-Euel 241 pas hixhretit (74-75 vjet)<ref name="amin" /> <br/> Baghdad, [[Hilafeti]] Abasit<ref name="autogenerated2">A Literary History of Persia from the Earliest Times Until Firdawsh by Edward Granville Browne – Page 295</ref> | region = [[Irak]] | jurisprudence = [[Ixhtihad]] | creed = [[Athari]] | main_interests = [[Fëkëh]], [[Hadith]], [[Akide]]<ref name="autogenerated2" /> | occupation = [[Dijetar i Islamit]], ''[[muhadith]]'' | notable_ideas = [[Hanbeli|Medh'hebi Hanbeli]] | works = ''[[Musnedi i Ahmed ibn Hanbelit]]'' <br> ''Radd ʿala’l-Ḏj̲ahmiyya wa’l-Zanādiḳa'' <br> ''Kitāb al-Sunnah'' | influences = [[Imam Shafi’u]],<ref name="autogenerated2" /> [[Sufjan ibn Ujejneh]], [[ʽAbd er-Razzak es-Sanʽani]] | influenced = Veçanërisht jurista të shkollë Hanbeli si [[Ebu Daudi]], [[Abdullah ibn Aḥmed Ibn Ḥanbel]], [[Harb ibn Ismail el-Kirmani]], [[el-Kadi Ebu Ja'la]], [[Ibn Akil]], [[Abdul Kadir Gilani]], [[Ibn el-Xheuzi]], [[Ibn Kudame]], [[Ibn Hamdan]], [[Ibn Tejmije]], [[Ibn Kajim el-Xheuzije]], [[Ibn Rexheb]], [[Ibn Muflih]], [[Mar'i al-Karmi]], [[Sulejman ibn Abdulvehab]], [[Muhammed bin Abdylvehhabi]], [[Asad el-Hanbeli]], [[Bedr ed-Din el-Hanbeli]] }} '''Aḥmad bin Muḥamed bin Ḥanbel Ebu Abdullah el-Shejbani''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: احمد بن محمد بن حنبل ابو عبد الله الشيباني, 780–855/164–241 pas [[hixhreti]]t), ishte teolog dhe dijetar mysliman. Ai konsiderohet si themelues i [[medh-hebi]]t [[Hanbeli]], ai poashtu referohet si ''[[Shehylislami|Shejh el-Islam]]''. Hanbeli ishte një zëdhënës i fuqishëm për përdorimin e [[hadith]]eve. == Jeta == Familja e Ahmed ibn Hanbelit ishte nga [[Basra]] të [[Iraku]]t dhe i përkiste fisit arab [[Benu Dhuhl]]. Babai i tij ishte oficer i ushtrisë [[Dinastia Abaside|Abbasid]] në [[Horasani|Horasan]] dhe më vonë u kthye në [[Bagdadi|Bagdad]] në kohën kur u lind Ahmedi. Ibn Hanbeli ka pasur dy gra dhe shumë fëmijë. Ahmed ibn Hanbeli ka studiuar në Bagdad dhe më vonë udhëtoi diku më larg për edukimin e tij. Ai filloi të studionte fikhun. Pas studimit të tij me [[Ebu Jusufi]]n (nxënës i [[Ebu Hanife]]s), Ibn Hanbeli filloi të shkoj tek Iraku, [[Siria]], [[Arabia]] për të mbledhur hadithe ose traditën e Profetit [[Muhammed]]. Ibn el-Xheuzi thotë se Ibn Hanbeli ka kontrolluar rreth 414 hadithe. Pas shumë viteve, ai filloi të kthehet në Bagdad për të studiuar në sheriatin e [[Imam Shafi’u]]t. Ai u bë mufti në pleqëri, por kujtohet si i popullarizuar dhe themelues i medh-hebit Hanbeli. Ibn Hanbeli vdiq 855 [[Kalendari hixhri|hixhri]] në Bagdad, Irak. Historianët tregojnë lidhje me varrimin e tij se 800,000 burra dhe 60,000 gra morrën pjesë, ndërsa 20,000 krishterë dhe [[Jehudët|jehudë]] u konvertuan në Islam në këtë ditë. == Punimet == * ''Usool as-Sunnah'' : "Themelet e traditës profetike (në besim)" * ''as-Sunnah'' : "[[Sunneti|Tradita e Profetit]] (në besim)" * ''Kitab al-`Ilal wa Ma‘rifat al-Rijal'': "Libri i transmetimeve që përmbajnë të meta të fshehura dhe i diturisë së njerëzve (të hadithit)" Rijad: El-Maktabah el-Islamiyyah * ''Kitab al-Manasik'': "Libri i riteve të haxhit" * ''Kitab al-Zuhd'': "Libri i Abstinencës", Muhammad Zaghlul, [[Beirut]]: Dar al-Kitab al-'Arabi, 1994 * ''Kitab al-Iman'': "Libri i Besimit" * ''Kitab al-Masa'il'': "Çështjet e Fikhut" * ''Kitab al-Ashribah'': "Libri i Pijeve" * ''Kitab al-Fada'il Sahaba'': "Virtytet e Shokëve" * ''Kitab Tha'ah al-Rasul'' : "Libri i bindjes tek i dërguari" * ''Kitab Mansukh'': "Libri i Shfuqizimit" * ''Kitab al-Fara'id'': "Libri i veprave obligative" * ''Kitab al-Radd `ala al-Zanadiqa wa'l-Jahmiyya'': "Përgënjeshtrimet e heretikëve dhe xhahmitëve" (Kairo: 1973) * ''[[Tefsir]]'' : "Shpjegimi" * ''[[Musnedi i Ahmed ibn Hanbelit|Musnedi]] i Imam Ahmed ibn Hanbelit'' == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 780]] [[Kategoria:Vdekje 855]] [[Kategoria:Imamë sunitë]] [[Kategoria:Ulema Sunni]] [[Kategoria:Dijetarë arabë]] 1kt25j9pdwu0byaqxpqmjxu7yv2zfj1 0 176989 2976634 2456578 2026-05-03T04:58:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976634 wikitext text/x-wiki '''NeXT, Inc.''' (më vonë '''NeXT Computer, Inc.''' dhe '''NeXT Software, Inc'''), ishte një kompani [[kompjuteri]]ke amerikane me seli në [[Kalifornia|Dua City, Kaliforni]], që zhvilloj dhe prodhoj një sërë kompjuterë për stacione pune të destinuara për arsimin e lartë dhe tregjet e biznesit. NeXT ishte themeluar në vitin 1985 nga bashkëthemeluesi i [[Apple Inc.|Apple Computer]], [[Steve Jobs]], pasi ai dha dorëheqje nga Apple, së bashku me bashkëpunëtorët e tij. NeXT prezantoi kompjuterin e parë [[NeXT Computer]] në vitin 1988, dhe [[NeXTstation]] në vitin 1990. Kompjuterët NeXT përjetuan shitje relativisht të kufizuara, me gjithsej rreth 50,000 njësi të transportuara në total. Megjithatë, [[sistemi operativ]] i tyre inovativ i [[Programimi i orientuar në objekte|orientuara në objekte]] [[NeXTSTEP]] [[Sistemi operativ|sistemit operativ]] dhe medisi i zhvillimit ishin me shumë ndikim. NeXT Computer dhe sistemit operativ NeXTSTEP ishin platforma që u përdoren për krijimin e [[World Wide Web]], si dhe për krijimin e ''[[app store]]''-it të parë, i cili fillimisht i ishte demonstruar [[Steve Jobs]]-it në vitin 1993. == Lidhje të jashtme == * {{Cito web|url=http://www.next.com/|title=www.next.com (web archive)|access-date=25 shkurt 2016|url-status=dead|archive-date=12 prill 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/19970412194822/http://www.next.com/}}<cite class="citation web" contenteditable="false">Archived from on 1997-04-12.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ANeXT&rft.btitle=www.next.com+%28web+archive%29&rft.genre=unknown&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.next.com%2F&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook" contenteditable="false">&nbsp;</span> * [http://thenextweb.com/shareables/2011/11/20/watch-steve-jobs-brainstorm-with-the-next-team-in-this-fascinating-video/ Watch Steve Jobs brainstorm with the NeXT team in this fascinating video], November 20, 2011 * [https://web.archive.org/web/20180924231203/http://pctimeline.info/workstation/ The Chronology of Workstation Computers] * {{Cito web|url=http://www.next.com/Merger/MergerRelease.html|title=Archived announcement of NeXT's acquisition by Apple|access-date=25 shkurt 2016|url-status=dead|archive-date=12 prill 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/19970412201122/http://www.next.com/Merger/MergerRelease.html}}<cite class="citation web" contenteditable="false">Archived from on 1997-04-12.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ANeXT&rft.btitle=Archived+announcement+of+NeXT%27s+acquisition+by+Apple&rft.genre=unknown&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.next.com%2FMerger%2FMergerRelease.html&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook" contenteditable="false">&nbsp;</span> * [http://contracts.onecle.com/apple/next.mer.1996.12.20.shtml Full acquisition/merger contract between Apple and NeXT] * [https://web.archive.org/web/20160301194836/http://simson.net/ref/NeXT/ NeXT Computer Historical Site] * [http://www.simson.net/ref/NeXT/nextworld/ NeXTWORLD Magazine Archives] * [http://www.nextcomputers.org/ NeXTcomputers.org&nbsp;- Welcome to the NeXT world!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060908030014/http://www.nextcomputers.org/ |date=8 shtator 2006 }} pvv66hb7n5hypv4pzutbup93waz5bg0 0 184681 2976704 2306886 2026-05-03T09:30:32Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976704 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Paradela | native_name = | settlement_type = [[Komunat e Spanjës|Komunë]] | image_skyline = | image_caption = | image_flag = Bandera de Paradela.png | image_seal = Escudo de Paradela.svg <!--Administrimi territorial--> |Komuniteti autonom ={{flag|Galicia}} |Provinca = [[Lugo (provincë)|Lugo]] |Kamarka = [[Sarria]] <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = 121.12 | population_total = 2193 |Dendësia = <!-- Të dhëna--> |Lartësia = | population_demonym = Paradelense |Kodi Postar = |Prefiksi = | established_date = |Partia = |Kryetari = José Manuel Mato Díaz (2007) | website = {{URL|http://www.paradela.es/gl}} | image_map =Situacion Paradela.PNG | map_caption = |CoordAddon = type:city | gjer_g= 42 | gjer_m= 58 | gjer_s= | gjer_dr = N | gjat_g= 7 | gjat_m= 57 | gjat_s= | gjat_dr = W }} '''Paradela''' është një [[Komunat e Spanjës|komunë]] në [[Spanja|Spanjë]], e vendosur në qarkun [[Sarria]], të provincës [[Lugo (provincë)|Lugo]], në [[Galicia (Spanjë)|Galicia]]. Paradela ka 2193 banorë (2008), dhe përfshinë një sipërfaqe prej 121.12&nbsp;km². == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{commonscat|Paradela, Lugo}} * [http://www.paradela.es/gl Webfaqja zyrtare]{{Lidhje e vdekur}} [[Kategoria:Komunat e Spanjës|Paradela, Lugo]] {{Spanja-cung}} [[en:Paradela, Lugo|Paradela]] 3kzcigc6lix0wbim58qxkifh3gpzv7e 1 184991 2976705 1621066 2026-05-03T09:30:32Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976705 wikitext text/x-wiki {{WPSpanja}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Paradela, Lugo]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976704 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.paradela.es/gl. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:30 (CEST) a8e7p7iijfg46y7blrtb3fu766zjdox 0 194554 2976435 2855234 2026-05-02T20:37:30Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976435 wikitext text/x-wiki '''Maltin Korkuti''' është aktualisht Drejtor i Përgjithshëm i [[Credins Bank|Bankës Credins]] dhe mban këtë post që nga viti 2014<ref>{{Cite web |url=http://bankacredins.com/index.php/rreth-nesh/fjala-e-drejtorit-te-pergjithshem/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=23 prill 2017 |archive-date=25 shtator 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925224355/http://bankacredins.com/index.php/rreth-nesh/fjala-e-drejtorit-te-pergjithshem/ |url-status=dead }}</ref>. Para postit të drejtorit të përgjithshëm Korkuti mbante postin e zv. Drejtorit të Përgjithshëm.<ref>http://shqiptarja.com/Aktualitet/2731/maltin-korkuti-z--vendin-e-santos-em-rohet-n--krye-t--bank-s-credins-222915.html{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ai është gjithashtu bashkëthemelues i [[Credins Institute]].<ref>http://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=109649139&privcapId=40275950</ref> Eksperienca e tij 20 vjecare shtrihet në sherbime bankare, financime, investime, sigurime , operacione thesari etj . == Shiko dhe== * [[Credins Bank|Banka Credins]] == Referimet == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.bankacredins.com www.bankacredins.com] * https://www.linkedin.com/in/maltin-korkuti-740659137/?ppe=1{{Lidhje e vdekur}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] {{cung}} kdsbcfc3dbf4p7h1gv1z5f4z00wb2c4 0 195013 2976387 2407614 2026-05-02T17:55:45Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976387 wikitext text/x-wiki '''Luan Përzhita''' është një studiues, [[Arkeologjia|arkeolog]] dhe [[Historia|historian]] nga [[Shqipëria]].<ref>[http://www.sot.com.al/kultura/luan-p%C3%ABrzhita-instituti-i-arkeologjis%C3%AB-n%C3%AB-kushte-mjerane-punojm%C3%AB-30-vet%C3%AB-n%C3%AB-4-zyra Luan Përzhita:Instituti i Arkeologjisë në kushte mjerane, punojmë 30 vetë në 4 zyra]{{Lidhje e vdekur}} 10.8.2016. www.sot.com.al, Vizituar më 21.08.2016.</ref> ==Vepra== *''Kështjella të periudhës së vonë antike dhe mesjetare në pellgun e Drinit (Shqipëria Verilindore), Tiranë, 1992.'' *''Fortifikime të shekujve IV - VI në Dardaninë Perëndimore. Tiranë, 2003, (bashkautor).'' *''Kukësi - vështrim arkeologjik, Tiranë, 2004.'' *''[[Harta arkeologjike e Kosovës]], vol. I, Prishtinë, 2006, (bashkautor).'' *''Monumente historike të kultit kristian në dioqezën e Lezhës, Tiranë, 2007, (bashkautor).'' *''Qyteza dardane në Kodrën e Pecës, Prishtinë, 2009.'' *''[[Të njohim ilirët]], Tiranë, 2009.'' *''[[Mbretëria Dardane, histori e shkurtër e shtetit 2400 vjeçar]], Tiranë, 2009,'' <ref>Më gjerësisht, shih, Luan Përzhita: Mbretëria Dardane, Tiranë, 2009.</ref> etj. ==Shih edhe== * [[Muzeu Arkeologjik Kombëtar në Tiranë]] ==Lidhje të jashtme== * [https://web.archive.org/web/20170405103022/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/ia.html Instituti i Arkeologjisë - Tiranë (Faqe zyrtare)] ==Referime== {{Reflist}} [[Kategoria:Historianë]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Arkeologë]] [[Kategoria:Arkeologë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 18h4djer7ldc65jtry7w99hru2iv2a9 0 195435 2976381 2949559 2026-05-02T17:33:07Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 2) #IABot (v2.0.9.5 2976381 wikitext text/x-wiki {{Infobox vend historik | emri =Lokaliteti tumular <br> Vendbanimi romak në Qerim | emri_amëtar = | gjuha_amëtare = | foto = | përshkrimi = | lloji = Arkeologjike | locmapin = | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_dr = N | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_dr = E | lokacioni =[[Qerimi|Qerim]], [[Gjakovë]], [[Kosovë]] | sipërfaqja = | ndërtuar =Romake | arkitekt = | arkitektura = | organi_drejtues = | përcaktimi1 = KOSOVË | përcaktimi1_offname = Lokalitet Arkeologjik / Rezervat | përcaktimi1_data = | përcaktimi1_numri = 3667 | përcaktimi1_lloji = Nën mbrojtje }} '''Lokaliteti tumular në Qerim''' i njohur edhe si ''Vendbanimi romak në Qerim'' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Qerimi|Qerim]], [[Gjakovë]], [[Kosovë]].<ref name="mei-ks">{{cite book|title=LISTA E TRASHËGIMISË KULTURORE PËR MBROJTJE TË PËRKOHSHME|publisher=Republika e Kosovës, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit|url=http://www.mkrs-ks.org/repository/docs/LISTA_E_TRASHEGIMISE_KULTURORE_NEN_MBROJTJE_TE_PERKOSHME_2015.pdf|accessdate=17 gusht 2016|ref=mei-ks|language=sq}}</ref> Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik". == Historia == Lokaliteti tumular në fshatin Qerim të Gjakovës është një lloj nekropole tumulare dhe është ndër zbulimet arkeologjike më të rëndësishme në këtë rajon, që dëshmon për praninë e një popullsie të organizuar në periudhën antike. Ky lokalitet ndodhet në një zonë strategjike të Kosovës perëndimore dhe lidhet ngushtë me hiustorinë e Dardanisë gjatë shekujve I-IV p.e.s.<ref>{{Cite web|title=Përmendore|url=https://gjakovaportal.com/gjakovaportal.com/en/Culture/memorials|access-date=2024-11-28|website=Gjakova Portal|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Lokaliteti përmban varre të tipit tumular, që janë kodra të ngritura artificialisht mbi varre. Ky lloj varrimi është karakteristik për periudhën iliro-romake dhe dëshmon për vazhdimësinë kulturore të dardanëve gjatë kohës së sundimit romak. Gjatë gërmimeve janë zbuluar objekte funerare si qeramika, monedha, dhe stoli prej metali, që shpesh vendoseshin në varre si pjesë e ritit të varrimit. Përveç kësaj, në Qerim janë gjetur gjurmë të një vendbanimi që përfshijnë themele të ndërtesave, objekte të përdorimit të përditshëm dhe struktura të tjera që sugjerojnë një jetë urbane të mirëorganizuar. Këto gjetje tregojnë se Qerimi ishte një nyje e rëndësishme në rrjetin e vendbanimeve të Dardanisë, me funksione ekonomike dhe administrative që lidhnin zonat përreth me rrugët tregtare të Perandorisë Romake. Vendbanimi dhe nekropola në Qerim janë dëshmi të rëndësishme të integrimit të kulturës dardane me atë romake. Ky lokalitet ndihmon në pasurimin e njohurive për mënyrën e jetesës, traditat funerale dhe marrëdhëniet ekonomike të rajonit në atë periudhë. Gjetjet e Qerimit, bashkë me ato të lokaliteteve të tjera në Kosovë, përforcojnë rëndësinë e Dardanisë si një urë lidhëse ndërmjet Ballkanit dhe botës romake, duke reflektuar një pasuri të madhe kulturore dhe historike që ende pret të hulumtohet më tej.<ref>{{Cite web|title=Arkeologjia e Gjakovës|url=https://gjakovaportal.com/al/qyteti/arkeologjia-e-gjakoves|access-date=2024-11-28|website=Gjakova Portal|language=sq-AL}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shih edhe == * [[Lista e tumave ilire]] == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== *[https://dtk.rks-gov.net/default.aspx Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx |date=26 mars 2016 }} [[Kategoria:Monumente kulturore në Gjakovë]] pedabsnbg6v12wr4k3std2uhur9pv76 0 197136 2976560 2950026 2026-05-03T00:06:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976560 wikitext text/x-wiki {{Infobox vend historik | emri =Medresa e Vogël | emri_amëtar = | gjuha_amëtare = | foto = Medreseja e vogël 06.jpg | përshkrimi = | lloji = Arkitekturore | locmapin = | gjer_g = | gjer_m = | gjer_s = | gjer_dr = N | gjat_g = | gjat_m = | gjat_s = | gjat_dr = E | lokacioni =[[Gjakovë]], [[Kosovë]] | sipërfaqja = | ndërtuar =Shek. XVIII | arkitekt = | arkitektura = | organi_drejtues = | përcaktimi1 = KOSOVË | përcaktimi1_offname = Monument /Ansambël | përcaktimi1_data = | përcaktimi1_numri = 867 | përcaktimi1_lloji = Nën mbrojtje }} '''Medresa e Vogël''' është një monument i trashëgimisë kulturore në [[Gjakovë]], [[Kosovë]].<ref name="mei-ks">{{cite book|title=LISTA E TRASHËGIMISË KULTURORE PËR MBROJTJE TË PËRKOHSHME|publisher=Republika e Kosovës, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit|url=http://www.mkrs-ks.org/repository/docs/LISTA_E_TRASHEGIMISE_KULTURORE_NEN_MBROJTJE_TE_PERKOSHME_2015.pdf|accessdate=17 gusht 2016|ref=mei-ks|language=sq}}</ref> Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor". == Historiku == Medreseja e vogël e Gjakovës, një monument i trashëgimisë kulturore në Kosovë, mbart një histori të pasur dhe të ndërlidhur me zhvillimin arsimor dhe kulturor të qytetit. E ngritur rreth vitit 1807, ajo e mori këtë emër për ta dalluar nga [[Medreseja e Madhe]], e cila ishte themeluar më herët. Ky institucion shërbeu si një vatër e rëndësishme e dijes dhe përhapjes së kulturës islame në rajon, duke tërhequr nxënës jo vetëm nga Gjakova, por edhe nga rajonet më të largëta si Novi Pazari, Toplica, Plava dhe Bosnja.<ref>{{Cite encyclopedia|last=Kraja|first=Mehmet|date=2018|title=FJALORI ENCIKLOPEDIK I KOSOVËS (L-ZH)|volume=2|publisher=Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës|url=https://ashak.org/botime/fjalori-enciklopedik-i-kosoves-ii-l-zh/|access-date=9 dhjetor 2024|page=1018|language=sq}}</ref> Myderrizi i parë i Medresesë së vogël ishte [[Tahir Efendi Gjakova]], një figurë e spikatur e shekullit XIX, i njohur jo vetëm si dijetar, por edhe si shkrimtar dhe poet. Kontributi i tij në zhvillimin intelektual të kohës dhe në përgatitjen e brezave të rinj përbën një kapitull të ndritshëm në historinë e arsimit shqiptar. Medreseja mirëpriti edhe myderrizë të tjerë të shquar, si Ali Mici, Hasan Shllaku, Haxhi Ali-Myrteza Luzha, Fetah Buza, Haxhi Emin Hoxha, Haxhi Jusuf Çarkaxhiu, Bajram Jusuf Doli, Hafiz Ibrahim Pallaska dhe Jahja Bakalli. Këta dijetarë kontribuuan në formimin e një elite arsimore, duke i pajisur nxënësit me njohuri të thelluara në shkencat fetare dhe ato laike. Ndërtesa e Medresesë së vogël, me arkitekturën e saj të thjeshtë por funksionale, është pjesë e kompleksit të Xhamisë së Hadumit, një nga monumentet më të rëndësishme të Gjakovës. Ky kompleks përfaqëson një shembull të shkëlqyer të trashëgimisë osmane në Ballkan dhe ruan ende vlera të mëdha kulturore e historike. Gjatë funksionimit të saj deri në vitin 1948, Medreseja e vogël mbajti një reputacion të lartë për cilësinë e arsimit dhe ndikimin e saj në ruajtjen e identitetit kulturor dhe fetar. Sot, ajo është e mbrojtur si monument i trashëgimisë kulturore dhe përbën një simbol të rëndësishëm të historisë së arsimit në Kosovë. Përmes restaurimeve dhe përpjekjeve për ruajtjen e saj, Medreseja e vogël mbetet një dëshmi e gjallë e traditës arsimore dhe fetare të shqiptarëve, duke frymëzuar vizitorët dhe studiuesit që kërkojnë të kuptojnë më mirë rrënjët e kulturës dhe historisë sonë.<ref>{{Cite web|title=Medreseja e Vogël e vitit 1770|url=https://gjakovaportal.com/al/trashegimia/medreseja-e-vog235l-e-vitit-1770|access-date=2024-12-09|website=Gjakova Portal|language=sq-AL}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tahir Efendi Gjakova - Media e Lire|url=http://www.mediaelire.net/lajm/1023/tahir-efendi-gjakova/|access-date=2024-12-09|website=www.mediaelire.net|language=sq}}</ref> == Shih edhe == * [[Lista e monumenteve në Gjakovë]] == Lidhje të jashtme == * [https://dtk.rks-gov.net/default.aspx Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx |date=26 mars 2016 }} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Monumente kulturore në Gjakovë]] [[Kategoria:Medrese në Kosovë‎]] bl5qqtpjxu21fhvbkmxo7crxwldamgb 0 202920 2976282 2951090 2026-05-02T13:48:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976282 wikitext text/x-wiki == Karakteristikat == Aftësitë e Calc përfshijnë: * Aftësia për të lexuar/shkruar OpenDocument (ODF), Excel (XLS), CSV<ref name="CSV">{{Cite web|url=http://help.libreoffice.org/Calc/Importing_and_Exporting_CSV_Files|title=Importing and Exporting CSV Files|accessdate=8 shtator 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=maj 2011}}</ref> dhe disa formate të tjera.<ref name="OtherFormats">{{Cite web|url=http://help.libreoffice.org/Common/About_Import_and_Export_Filters|title=About Import and Export Filters|accessdate=8 shtator 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=maj 2011}}</ref><ref name="OOXML">{{Cite web|url=http://wiki.documentfoundation.org/LibreOffice_OOXML|title=LibreOffice OOXML|accessdate=8 shtator 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=shkurt 2011}}</ref> * Mbështetje për një numër të madh të funksioneve, duke përfshirë ato për numrat imagjinare, si dhe të funksioneve financiare dhe statistikore.<ref name="Financial">{{Cite web|url=http://help.libreoffice.org/Calc/Financial_Functions_Part_One|title=Financial Functions Part One|accessdate=8 shtator 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=janar 2011}}</ref><ref name="Imaginary">{{Cite web|url=http://help.libreoffice.org/Calc/Add-in_Functions,_List_of_Analysis_Functions_Part_Two#IMAGINARY|title=Add-in Functions, List of Analysis Functions Part Two|accessdate=8 shtator 2011|last=[[The Document Foundation]]|date=janar 2011}}</ref> * Mbështet 1 milion radhë në një spreadsheet, duke e bërë LibreOffice më te përshtatshme për spreadsheets <span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">me te renda shkencore dhe financiare </span>.<ref name="LOFF331">{{Cite web|url=https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/|title=New Features and Fixes|accessdate=29 korrik 2011|last=[[The Document Foundation]]|year=2011|archive-date=28 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128213057/https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, numri i shtyllave është e kufizuar në më 1024, shumë më i ulët se c'është limiti i Excel ne 16384.<ref>[https://bugs.freedesktop.org/show_bug.cgi?id=50916 Bug 50916 - Allow more than 1024 columns in calc]</ref> Në strukturen e saj te brendshme, Calc, der ne versionin 4.1 mbështetet në qelizat e si bazë klasë e tërë, e cila ka qenë fajësuar për "perdorim ekstrem te kujteses, kompilim te avashte , dhe kod t eveshtire". Versioni 4.2 (lëshuar në janar të vitit 2014) i adreson këto çështje duke i  magazinuar të dhënat në vargjet ku është e mundur.<ref>Jonathan Corbet: [https://lwn.net/Articles/571291/ A LibreOffice update].</ref> {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! Year Released ! Version ! Comments |- | 2011-06-16 | 3.3.3 | * More-familiar default key bindings.<ref name="McAllister16Feb11">{{Cite news|url=http://www.infoworld.com/print/151716/|title=Open office dilemma: OpenOffice.org vs. LibreOffice|accessdate=8 shtator 2011|last=McAllister|first=Neil|date=shkurt 2011|work=InfoWorld|archive-url=https://archive.today/20131001035953/http://www.infoworld.com/print/151716|archive-date=1 tetor 2013|url-status=dead}}</ref> * Toolbar icon for toggling sheet grids in Calc similar to Excel.<ref name="LOFF331" /> * Improved Excel interoperability.<ref name="LOFF331" /> * Documents drawn with the UNO api can be inserted in calc.<ref name="LOFF331" /> * New options for CSV (Comma-Separated Value) importation in Calc, allowing the import of custom delimited files common in engineering scenarios. * Support for 3 different formula syntaxes: Calc A1, Excel A1 and Excel R1C1.<ref name="LOFF331" /> * 1 million rows in a spreadsheet in Calc, making Calc more suitable for heavier scientific or financial spreadsheets.<ref name="LOFF331" /> |- | 2011-06-03 | 3.4.0 | * Re-work of the drawing layer, to improve precision on re-positioning and re-sizing of drawing objects.<ref name="34FF" /> * Support for unlimited number of fields: Previously DataPilot only supported up to 8 column/row/data fields and up to 10 page fields. 3.4 has lifted this restriction to allow unlimited number of fields in each field type.<ref name="34FF" /> * Previously, Calc only supported named ranges in global scope, that is, all named ranges were made available for the entire document regardless of the current sheet. In 3.4 Calc now supports named ranges that are local to a sheet. The named range dialog (Insert->Names->Define) has been modified to reflect this change.<ref name="34FF" /> * Now preserves OLE links to other Excel documents when importing an Excel document. OLE links get converted to external references upon import. *Previously, Calc ignored OLE links and cells containing OLE links resulted in error upon import.<ref name="34FF" /> * Multiple subtotals on a single sheet: It is now possible to define more than one subtotal range in a single sheet via Data->Subtotals. Previously, setting a second subtotal range removed the first one if they were on the same sheet.<ref name="34FF" /> |- | 2012-02-15 | 3.5.0<ref name="DF14Feb12">The Document Foundation, [http://blog.documentfoundation.org/2012/02/14/the-document-foundation-announces-libreoffice-3-5-the-best-free-office-suite-ever/ The Document Foundation Announces LibreOffice 3.5: “The Best Free Office Suite Ever”] 14 February 2012</ref> | * support for up to 10,000 sheets<ref name="DF14Feb12" /> * a new multi-line input area<ref name="DF14Feb12" /> * new Calc functions conforming to the ODF OpenFormula specifications<ref name="DF14Feb12" /> * better performance when importing files from other office suites<ref name="DF14Feb12" /> * multiple selections in autofilter<ref name="DF14Feb12" /> * unlimited number of rules for conditional formatting<ref name="DF14Feb12" /><ref>The Document Foundation, [https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ 3.5 New Features and Fixes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131124100155/https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ |date=24 nëntor 2013 }}</ref> |- | 2012-08-08 | 3.6.0 | * Improved OOXML and ODF1.2 support<ref name="ReleaseNotes36">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/3.6|title=Release Notes 3.6|accessdate=3 nëntor 2013|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Improved CSV file import<ref name="ReleaseNotes36" /> * Added a "Save cell formulas instead of calculated values" option to CSV export<ref name="ReleaseNotes36" /> * New spreadsheet functions<ref name="ReleaseNotes36" /> * GUI improvements<ref name="ReleaseNotes36" /> * Remove the limitation to 3 sort entries in calc<ref name="ReleaseNotes36" /> * Improved performance<ref name="ReleaseNotes36" /> |- | 2013-02-07 | 4.0.0 | * Improved performance<ref name="ReleaseNotes40">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.0|title=Release Notes 4.0|accessdate=3 nëntor 2013|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Increased size limit on (uncompressed) ODF documents<ref name="ReleaseNotes40" /> * Easier XML import<ref name="ReleaseNotes40" /> * Improved conditional formats<ref name="ReleaseNotes40" /> * initial support for the file format of gnumeric<ref name="ReleaseNotes40" /> * New spreadsheet functions<ref name="ReleaseNotes40" /> |- | 2013-07-25 | 4.1.0 | * Embedding fonts in a Calc spreadsheet<ref name="ReleaseNotes41">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.1|title=Release Notes 4.1|accessdate=3 nëntor 2013|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Add a Stepped Lines line type to Line and XY (Scatter) graphs<ref name="ReleaseNotes41" /> * Count the number of selected cells<ref name="ReleaseNotes41" /> * Import large HTML documents with more than 64k table cells<ref name="ReleaseNotes41" /> * New spreadsheet functions<ref name="ReleaseNotes41" /> * Improved hyphenation<ref name="ReleaseNotes41" /> |- | 2014-01-30 | 4.2.0 | * New spreadsheet functions<ref name="ReleaseNotes42">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.2|title=Release Notes 4.2|accessdate=3 janar 2014|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Random number generation (non-dynamic)<ref name="ReleaseNotes42" /> * Statistics toolkit<ref name="ReleaseNotes42" /> * Other features: Redesign of data structures and Calc core to use OpenCL, threading and dynamic data storage |- | 2014-07-30 | 4.3.0 | * Smarter highlighting of cell in formula<ref name="ReleaseNotes43">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.3#Calc|title=Release Notes 4.3|accessdate=14 prill 2015|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Number of selected rows and columns shown in the status bar<ref name="ReleaseNotes43" /> * Allow starting of cell edit with the content of the cell above it as its initial content.<ref name="ReleaseNotes43" /> * User selectable text conversion models.<ref name="ReleaseNotes43" /> * Pivot Table layout improvement.<ref name="ReleaseNotes43" /> * Add 34 new spreadsheet functions.<ref name="ReleaseNotes43" /> * Enable [https://projects.coin-or.org/CoinMP CoinMP] solver for additional options to previously enabled LpSolve.<ref name="ReleaseNotes43" /> * Added three Statistics Wizard options.<ref name="ReleaseNotes43" /> * Additional functionality to random number generator.<ref name="ReleaseNotes43" /> |- | 2015-01-29 | 4.4.0 | * Added three Statistics Wizard options.<ref name="ReleaseNotes44">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/4.4#Calc|title=Release Notes 4.4|accessdate=14 prill 2015|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Add direct conversion of formulas to static values.<ref name="ReleaseNotes44" /> * Add one new spreadsheet function.<ref name="ReleaseNotes44" /> * Toolbar improvements<ref name="ReleaseNotes44" /> * Add sheet context menu.<ref name="ReleaseNotes44" /> |- | 2015-08-05 | 5.0.0 | * Added optional ability to repeat pivot table item labels.<ref name="ReleaseNotes50">{{Cite web|url=https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/5.0#Calc|title=Release Notes 5.0|accessdate=6 gusht 2015|publisher=The Document Foundation}}</ref> * Added additional conditional formatting options.<ref name="ReleaseNotes50" /> * Improvements to XLSX import and export.<ref name="ReleaseNotes50" /> * Additional engineering notation options<ref name="ReleaseNotes50" /> * Improvements to table structured references.<ref name="ReleaseNotes50" /> * New spreadsheet functions and improvements to function import and export.<ref name="ReleaseNotes50" /> * Added capabilities in references of entire column/row (A:A / 1:1).<ref name="ReleaseNotes50" /> * Added ability to crop, change, and save an image.<ref name="ReleaseNotes50" /> * Toolbar improvements.<ref name="ReleaseNotes50" /> |} == Referime == {{Reflist|30em}} f475ssqzt9e1a99hvczrba3xv56c0of 0 203763 2976511 2951140 2026-05-02T23:28:09Z Leutrim.P 113691 + 3 categories; ±[[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]]→[[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976511 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Bujar Bukoshi<br><small>Ish-Kryeministër i Republikës së Kosovës<br>[[1991]] – [[2000]]<small> | image = Bujar Bukoshi.jpg | Emri = Bujar | Mbiemri = Bukoshi | Emri Alt = | education = Doktor i Mjekësisë | occupation = Urolog dhe Doktor i Mjekësisë | known_for = Ish-kryeministër i Republikës së Kosovës (1991–2000) | signature = Bujar Bukoshi (nënshkrim).svg | native_name_lang = sq | birth_date = {{Birth date|1947|05|13|df=yes}} | birth_place = [[Therandë|Suharekë]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|10|06|2025|13|05|1947}} | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = Shqiptar i Kosovës| }} '''Bujar Bukoshi''' (13 maj 1947–10 qershor 2025) ishte [[Kryeministri i Kosovës|kryeministër i Republikës së Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000. Ai shërbeu si Ministër i Shëndetësisë në Kosovë. Bukoshi ka lindur në [[Suhareka|Suharekë]]. Ai u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë të [[Universiteti i Beogradit|Universitetit të Beogradit]]. Bukoshi është një nga themeluesit e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] dhe ishte zgjedhur kryetar i kësaj partie. Ai ishte zëvendëskryeministër i [[Kosova|Kosovës]] në kabinetin e dytë [[Hashim Thaçi|Thaçi]] nga viti 2011 deri në vitin 2014. Doktoraturën e mbrojti në [[Universiteti i Lirë i Berlinit|Universitetin e Lirë të Berlinit]], në dhjetor të vitit 1986. Pas kthimit në Kosovë, punoi si mjek në Suharekë. Specialist i urologjisë punoi për disa vite me radhë si profesor i asociuar i kirurgjisë në fakultetin e mjeksisë të Universitetit të Prishtinës. Pas viteve '90-ta u pushua nga puna nga regjimi serb për arsye politike, si një prej themeluesve të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe gjithashtu ishte anëtar i [[Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut|Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut]] në [[Prishtina|Prishtinë]]. Ai ndërroi jetë në Prishtinë pas një sëmundjeje më 10 qershor 2025.<ref>{{Cite web|date=2025-06-10|title=Bujar Bukoshi, Kosovo independence leader, dies at 78|url=https://apnews.com/article/bujar-bukoshi-dead-kosovo-war-d2f85c5563c4b043d3d3b2300c3e2657|access-date=2025-06-10|website=AP News|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]] * [[Ibrahim Rugova]] == Referime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Theranda]] [[Kategoria:Zëvendëskryeministra të Kosovës]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1947]] [[Kategoria:Vdekje 2025]] j11kllavzgpmptp6o5vywyko7pphl52 2976513 2976511 2026-05-02T23:30:34Z Leutrim.P 113691 2976513 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Bujar Bukoshi<br><small>Ish-Kryeministër i Republikës së Kosovës<br>[[1991]] – [[2000]]<small> | image = Bujar Bukoshi.jpg | Emri = Bujar | Mbiemri = Bukoshi | Emri Alt = | education = Doktor i Mjekësisë | occupation = Urolog dhe Doktor i Mjekësisë | known_for = Ish-kryeministër i Republikës së Kosovës (1991–2000) | signature = Bujar Bukoshi (nënshkrim).svg | native_name_lang = sq | birth_date = {{Birth date|1947|05|13|df=yes}} | birth_place = [[Therandë]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|10|06|2025|13|05|1947}} | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = Shqiptar i Kosovës| }} '''Bujar Bukoshi''' (13 maj 1947–10 qershor 2025) ishte [[Kryeministri i Kosovës|kryeministër i Republikës së Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000. Ai shërbeu si Ministër i Shëndetësisë në Kosovë. Bukoshi ka lindur në [[Theranda|Therandë]]. Ai u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë të [[Universiteti i Beogradit|Universitetit të Beogradit]]. Bukoshi është një nga themeluesit e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] dhe ishte zgjedhur kryetar i kësaj partie. Ai ishte zëvendëskryeministër i [[Kosova|Kosovës]] në kabinetin e dytë [[Hashim Thaçi|Thaçi]] nga viti 2011 deri në vitin 2014. Doktoraturën e mbrojti në [[Universiteti i Lirë i Berlinit|Universitetin e Lirë të Berlinit]], në dhjetor të vitit 1986. Pas kthimit në Kosovë, punoi si mjek në Therandë. Specialist i urologjisë punoi për disa vite me radhë si profesor i asociuar i kirurgjisë në fakultetin e mjeksisë të Universitetit të Prishtinës. Pas viteve '90-ta u pushua nga puna nga regjimi serb për arsye politike, si një prej themeluesve të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe gjithashtu ishte anëtar i [[Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut|Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut]] në [[Prishtina|Prishtinë]]. Ai ndërroi jetë në Prishtinë pas një sëmundjeje më 10 qershor 2025.<ref>{{Cite web|date=2025-06-10|title=Bujar Bukoshi, Kosovo independence leader, dies at 78|url=https://apnews.com/article/bujar-bukoshi-dead-kosovo-war-d2f85c5563c4b043d3d3b2300c3e2657|access-date=2025-06-10|website=AP News|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lidhja Demokratike e Kosovës|LDK]] * [[Ibrahim Rugova]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Theranda]] [[Kategoria:Zëvendëskryeministra të Kosovës]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1947]] [[Kategoria:Vdekje 2025]] px0qg4vwaq8jvmg7k8racd7a9xjbw42 2976514 2976513 2026-05-02T23:31:01Z Leutrim.P 113691 /* Shiko edhe */ 2976514 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Bujar Bukoshi<br><small>Ish-Kryeministër i Republikës së Kosovës<br>[[1991]] – [[2000]]<small> | image = Bujar Bukoshi.jpg | Emri = Bujar | Mbiemri = Bukoshi | Emri Alt = | education = Doktor i Mjekësisë | occupation = Urolog dhe Doktor i Mjekësisë | known_for = Ish-kryeministër i Republikës së Kosovës (1991–2000) | signature = Bujar Bukoshi (nënshkrim).svg | native_name_lang = sq | birth_date = {{Birth date|1947|05|13|df=yes}} | birth_place = [[Therandë]], [[Kosovë]] | death_date = {{Death date and age|10|06|2025|13|05|1947}} | death_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]] | nationality = Shqiptar i Kosovës| }} '''Bujar Bukoshi''' (13 maj 1947–10 qershor 2025) ishte [[Kryeministri i Kosovës|kryeministër i Republikës së Kosovës]] nga viti 1991 deri në vitin 2000. Ai shërbeu si Ministër i Shëndetësisë në Kosovë. Bukoshi ka lindur në [[Theranda|Therandë]]. Ai u diplomua në Fakultetin e Mjekësisë të [[Universiteti i Beogradit|Universitetit të Beogradit]]. Bukoshi është një nga themeluesit e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] dhe ishte zgjedhur kryetar i kësaj partie. Ai ishte zëvendëskryeministër i [[Kosova|Kosovës]] në kabinetin e dytë [[Hashim Thaçi|Thaçi]] nga viti 2011 deri në vitin 2014. Doktoraturën e mbrojti në [[Universiteti i Lirë i Berlinit|Universitetin e Lirë të Berlinit]], në dhjetor të vitit 1986. Pas kthimit në Kosovë, punoi si mjek në Therandë. Specialist i urologjisë punoi për disa vite me radhë si profesor i asociuar i kirurgjisë në fakultetin e mjeksisë të Universitetit të Prishtinës. Pas viteve '90-ta u pushua nga puna nga regjimi serb për arsye politike, si një prej themeluesve të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe gjithashtu ishte anëtar i [[Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut|Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut]] në [[Prishtina|Prishtinë]]. Ai ndërroi jetë në Prishtinë pas një sëmundjeje më 10 qershor 2025.<ref>{{Cite web|date=2025-06-10|title=Bujar Bukoshi, Kosovo independence leader, dies at 78|url=https://apnews.com/article/bujar-bukoshi-dead-kosovo-war-d2f85c5563c4b043d3d3b2300c3e2657|access-date=2025-06-10|website=AP News|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] * [[Ibrahim Rugova]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Theranda]] [[Kategoria:Zëvendëskryeministra të Kosovës]] [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1947]] [[Kategoria:Vdekje 2025]] 3p7g3ifajbgrj5ck8i5sr00j2d8shkj 0 207142 2976610 2951305 2026-05-03T03:12:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976610 wikitext text/x-wiki '''Muhammed bin Faisal El Saudi''' (1937 - 14 janar 2017)<ref>{{Cite web |url=http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295 |title=Royal Court Announces Death of Prince Mohammed bin Faisal bin Abdulaziz Al Saud |access-date=15 janar 2017 |archive-date=16 janar 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116185504/http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295 |url-status=dead }}</ref> ishte biznesmen arab dhe anëtar [[Shtëpia e Saudit|Shtëpisë së Saudit]]. Ai ishte djali i mbretit Faisal. Ai ishte një nga pionierët në themelimin e bankës Islamike. ==Jeta e hershme== Muhammed bin Faisali lindi në [[Taif]] më 1937.<ref name="ssabri">{{cite book|author=Sabri Sharif|title=The House of Saud in Commerce: A Study of Royal Entrepreneurship in Saudi Arabia,|year=2001|publisher=I. S. Publication|location=New Delhi|url=https://books.google.com/?id=51Bb8Ix7xw8C&pg=PA151&lpg=PA151&dq=hala+bint+ahmad+al-sudairi#v=onepage&q=hala%20bint%20ahmad%20al-sudairi&f=false}}</ref><ref name="Chai2005">{{cite book|author=Winberg Chai|title=Saudi Arabia: A Modern Reader|url=https://books.google.com/books?id=lh4bENPP_HEC&pg=PA193|accessdate=26 shkurt 2013|date=22 shtator 2005|publisher=University Press|page=193}}</ref> Ai ishte djali i [[Feisal ibn Abdulaziz|mbretit Feisal]] dhe [[Iffat Al-Thunayan|Iffat Al Thunayan]]. Ai shkoi në shkollën Lawrenceville dhe shkollën Hun. Pastaj shkoi në [[Kolegji Swarthmore|Kolegjin Swarthmore]]. ==Jeta personale== Muhammed bin Faisal ishte i martuar me Muna bint Abdul Rahman bin Azzam Pasha, vajza e [[Abdul Rahman Hassan Azzam]]. Ai kishte tre fëmijë: Amr, Maha and Reema.<ref>{{cite web|title=Family Tree of Mohammed bin Faisal bin Abdulaziz Al Saud|url=http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176260|work=Datarabia|accessdate=30 korrik 2012}}</ref> Djali i tij [[Amr bin Muhammed El Faisal El Saudi|Amri]] është gjithashtu biznesmen i cili merret me financa.<ref>{{cite web|title=Ithmaar Bank B.S.C.|url=http://www.cpifinancial.net/directory/company/128/ithmaar-bank-b.s.c.-|work=CPI Financial|accessdate=14 tetor 2012}}</ref> Ai vdiq më 14 janar 2017, dhe namazi i xhenazës do të bëhet në [[Xhamia e Shenjtë|Xhaminë e Shenjtë]] në [[Meka|Mekë]].<ref>{{cite news|title=Royal Court Announces Death of Prince Mohammed bin Faisal bin Abdulaziz Al Saud|url=http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295|accessdate=14 janar 2017|work=Saudi Press Agency|date=14 janar 2017|archive-date=16 janar 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116185504/http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1937]] [[Kategoria:Vdekje 2017]] [[Kategoria:Biznesmenë]] [[Kategoria:Biznesmenë sauditë]] 1o84ul58d8q38s3o4sgvyrgz6albzey 0 215364 2976612 2951644 2026-05-03T03:15:26Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976612 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Muhammed bin Nayef | image = Prince Mohammed bin Naif bin Abdulaziz 2013-01-16 (2).jpg | image_size = 230px | office = Zëvendësi i Parë i Kryeministrit të Arabisë Saudite | term_start = [[29 prill]] [[2015]] | term_end = [[21 qershor]] [[2017]] | predecessor = [[Muqrin bin Abdulaziz]] | successor = [[Muhamed bin Selman Al Saud]] | office2 = Ministër i Punëve të Brendshme | term_start2 = [[5 nëntor]] [[2012]] | term_end2 = [[21 qershor]] [[2017]] | predecessor2 = [[Ahmed bin Abdulaziz Al Saud]] | successor2 = [[Abdulaziz bin Saud Al Saud]] | office3 = Zëvendësi i Dytë i Kryeministrit të Arabisë Saudite | term_start3 = [[23 janar]] [[2015]] | term_end3 = [[29 prill]] [[2015]] | predecessor3 = [[Muqrin bin Abdulaziz]] | successor3 = [[Muhamed bin Selman Al Saud]] | birth_date = [[30 gusht]] [[1959]] | birth_place = [[Xheda]], [[Arabia Saudite]] | death_date = | death_place = | spouse = Reema bint Sultan Al Saud | Feja = [[Synitët|Islam]] }} '''Muhammed bin Nayef bin Abdulaziz El Saudi''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''محمد بن نايف بن عبد العزيز آل سعود‎‎'''; lindi më 30 gusht 1959) është princ, zëvendës i parë i kryeminsitrit dhe ministër i punëve të brendshëm të Arabisë Saudite.<ref>{{cite web|url=http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2015/Jan-23/285086-saudi-king-salman-appoints-interior-minister-mohammed-bin-nayef-as-deputy-crown-prince-state.ashx|title=Saudi King Salman resolves succession by appointing nephew|newspaper=The Daily Star|date=23 janar 2015|accessdate=23 janar 2015|archive-date=23 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123140726/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2015/Jan-23/285086-saudi-king-salman-appoints-interior-minister-mohammed-bin-nayef-as-deputy-crown-prince-state.ashx|url-status=dead}}</ref> Ai është gjithashtu kryetar i këshillit për politikë dhe punëve të sigurimit.<ref>{{cite web|title=Massive Cabinet shake-up|url=http://www.arabnews.com/featured/news/696656|date=30 janar 2015|accessdate=30 janar 2015}}</ref> ==Jeta e hershme== Princi Muhammed lindi më 30 gusht 1959 në [[Xheda]].<ref name="remwas">{{cite web|title=Council of Ministers: Membership|url=http://www.saudiembassy.net/about/Biographies-of-Ministers.aspx|work=Royal Embassy, Washington DC|accessdate=25 janar 2015|archive-date=16 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110616222323/http://www.saudiembassy.net/about/Biographies-of-Ministers.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Royal Grandson Mohammed bin Nayef: A King in Waiting|url=http://english.al-akhbar.com/node/23393|accessdate=21 dhjetor 2016|work=Al Akhbar|date=6 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20161222001022/http://english.al-akhbar.com/node/23393|archive-date=22 dhjetor 2016|url-status=dead}}</ref> Ai është një nga dhjetë fëmijët e [[Nayef bin Abdul-Aziz Al Saud|Princit Najef]].<ref name="Stenslie2012">{{cite book|author=Stig Stenslie|title=Regime Stability in Saudi Arabia: The Challenge of Succession|url=https://books.google.com/books?id=-g81rF4Zga4C&pg=PA39|accessdate=7 dhjetor 2012|date=21 gusht 2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-51157-8|page=39}}</ref><ref name="gpost2008">{{cite news|author=Caryle Murphy|title=The heir apparent|url=http://www.globalpost.com/dispatch/saudi-arabia/090504/Prince-Nayef-Abdul-Aziz|accessdate=5 maj 2012|newspaper=Global Post|date=5 qershor 2008}}</ref> [[Saud bin Nayef Al Saud|Princi Saud]] është vëllai i tij më i madh dhe Princi Fahd është vëllai i tij më i vogël.<ref name="reu14113">{{cite news|title=Saudi king names new governor for restive oil region|url=http://www.reuters.com/article/2013/01/14/us-saudi-appointment-idUSBRE90D0FQ20130114|accessdate=14 janar 2013|work=Reuters|date=14 janar 2013|location=Jeddah|archive-date=14 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130114122833/http://www.reuters.com/article/2013/01/14/us-saudi-appointment-idUSBRE90D0FQ20130114|url-status=dead}}</ref> Nëna e tij është Al Jawhara bint Abdulaziz bin Musaed Al Jiluwi<ref name="gpost2008"/><ref>{{cite web|title=Family Tree of Nayif bin Abdulaziz bin Abdul Rahman Al Saud|url=http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176787|work=Datarabia|accessdate=2 maj 2012|archive-date=29 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130629111828/http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176787|url-status=dead}}</ref> i cili është anëtare e fisit Al Jiluwi e [[Shtëpia e Saudit|Shtëpisë së Saudit]].<ref name="besa2011">{{cite web|author=Joshua Teitelbaum|title=Saudi succession and stability|url=http://www.biu.ac.il/SOC/besa/docs/perspectives153.pdf|work=BESA Center|accessdate=24 prill 2012|date=1 nëntor 2011|archive-date=14 qershor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120614053719/http://www.biu.ac.il/SOC/besa/docs/perspectives153.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Zëvendës i Princit== Më 23 janar 2015, [[Salmani i Arabisë Saudite|Prici Salman]] e emëroi Najefin si zëvendës i princit.<ref name="reuters">{{cite news|title=New Saudi Deputy Crown Prince marks generational shift|url=http://uk.reuters.com/article/2015/01/23/saudi-succession-mohammed-naif-idUKL5N0B67FG20150123|work=Reuters|accessdate=23 janar 2014|archive-date=8 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108092730/https://uk.reuters.com/article/saudi-succession-mohammed-nayef/new-saudi-deputy-crown-prince-marks-generational-shift-idUKL5N0B67FG20150123|url-status=dead}}</ref><ref name="kerr"/> Përveç kësaj, Muhammed bin Najef u emërua si kryetar i këshillit për politikë dhe punë të sigurimit i cili u themelua më 29 janar 2015.<ref name="kerr">{{cite news|author=Simeon Kerr|title=Saudi king stamps his authority with staff shake-up and handouts|url=http://www.ft.com/cms/s/0/8045e3e0-a850-11e4-bd17-00144feab7de.html#axzz3QVaF4Ex4|accessdate=1 shkurt 2015|work=Financial Times|date=30 janar 2015|location=Rijad}}</ref> ==Princi Trashëgimtar== Më 29 prill 2015, Muhammed bin Najefi u emërua si princ, duke zëvendësuar [[Muqrin bin Abdulaziz]].<ref>{{cite news|title=Saudi king replaces crown prince in cabinet reshuffle|url=http://www.aljazeera.com/news/2015/04/saudi-king-salman-replaces-crown-prince-cabinet-reshuffle-150429020021160.html|accessdate=29 prill 2015|work=Al Jazeera|date=29 prill 2015}}</ref> ==Përpjekjet për vrasje== Muhammed bin Najefi ka shpëtuar prej katër përpjekjeve për vrasje. Në herën e tretë ka marrë pak lëndime, ndërsa herave tjera ka shpëtuar.<ref name="ora6aug">{{cite news|author=Abdullah Al Oraifij|title=Fourth assassination attempt against Prince foiled|url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081681128|accessdate=19 prill 2013|newspaper=Saudi Gazette|date=16 gusht 2010|location=Rijad|archive-url=https://web.archive.org/web/20100822152516/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081681128|archive-date=22 gusht 2010|url-status=dead}}</ref> Më 27 gusht 2009,<ref name="ora6aug"/> Muhammed bin Najefi morri lëndime nga [[Abdullah al-Asiri]] i cili ka qenë i lidhur me [[Al Kaida në Gadishullin Arabik]]. Besohet se Al Asiri ka udhëtuar në [[Xheda]] prej [[Marib|Maribit]]. Gjatë Ramazanit, Al Asiri ishte duke pritur në rend në shtëpinë e princit si "dashamirë". Al Asiri bëri vetëvrasje me bombë, duke e vrarë veten, por e lëndoi pak Muhammed bin Najefin i cili kishte mbrojtje të madhe..<ref>{{citation|url=https://www.nytimes.com/2009/08/29/world/middleeast/29saudi.html|title=Would-Be Killer Linked to Al Qaeda, Saudis Say|newspaper=The New York Times|date=28 gusht 2009|author=Michael Slackman|accessdate=13 maj 2010}}</ref><ref name="Reuters2009-09-02">{{cite news|url=http://in.reuters.com/article/worldNews/idINIndia-42157320090902|title=Saudi prince spoke to bomber on phone before attack|date=2 shtator 2009|work=Reuters|archiveurl=https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fin.reuters.com%2Farticle%2FworldNews%2FidINIndia-42157320090902&date=2009-09-02|archivedate=2 shtator 2009|access-date=6 maj 2017|url-status=live}}</ref> ==Jeta personale== Muhammad bin Nayef është dhëndrri dhe gjithashtu nipi i [[Sultan bin Abdulaziz Al Saud|Sultan bin Abdulazizit]]. Ai është gjithashtu nipi i [[Fahd i Arabisë Saudite|Mbretit Fahd]] dhe [[Salman i Arabisë Saudite|Mbretit Salman]]. Ai është i martuar me Reema bint Sultan Al Saud dhe së bashku kanë dy vajza.<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/perspective/profiles/2015/01/27/Profile-Prince-Mohammed-bin-Naif-bin-Abdulaziz-Al-Saud.html|title=Profile: Princi Muhammed bin Naif bin Abdulaziz El-Saudi|work=Al Arabiya|date=27 janar 2015|accessdate=31 tetor 2015}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1959]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Riadi]] [[Kategoria:Politikanë]] [[Kategoria:Politikanë arabë]] ee2pbxthanpesokfpo6zg6pap04ju9m 0 218542 2976579 2952352 2026-05-03T00:41:55Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lufta e Kosovës]]; added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976579 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Sulmi në Prekaz | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[File:Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 01.JPG|340px]] | caption = Shtëpia ku u vra Adem Jashari së bashku me familjen e tij | date = 5–7 mars 1998 | result = Fitore jugosllave *Fillimi i Luftës së Kosovës *Riorganizimi i UÇK-së | place = [[Prekaz]], [[Komuna e Skënderajit]], rajoni i [[Drenica|Drenicës]], [[Kosovë]] | combatant1 = [[Skeda:KLA FLAG (HD).png|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = *[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi]] *[[File:Patch of the Serbian Police (1994–2002).svg|25px]] [[Policia e Serbisë]] **[[File:Специјална Антитерористичка Јединица.png|25px]] [[Njësia Speciale Antiterroriste (Serbi)|Njësia Speciale Antiterroriste]] *[[File:Emblem of the State Security Directorate.svg|25px]] [[Drejtoria e Sigurimit Shtetëror (Serbi)|Drejtoria e Sigurimit Shtetëror]] (RDB) **[[File:Logo_of_the_JSO.gif|25px]] [[Njësia e Operacioneve Speciale (Serbi)|Njësia e Operacioneve Speciale]] | commander1 = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Adem Jashari]]{{KIA}}<br> [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Hamëz Jashari]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Shaban Jashari]]{{KIA}} | commander2 = [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] [[Millorad Ulemek]]<br>[[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] [[Goran Radosllavjeviç]]<br> [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] [[Zhivko Trajkoviç]] | strength1 = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 22 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] 5.000<ref>https://www.aa.com.tr/en/europe/kosovo-commemorates-25th-anniversary-of-prekaz-massacre/2837923</ref> | casualties1 = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] 22 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] 2 policë të vrarë<br> [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px|border]] 7 të plagosur | casualties3 = [[Skeda:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] 30 civilë, anëtarë të [[Jasharët|familjes Jashari]] u vranë }} '''Sulmi në Prekaz''' ose '''Masakra e Prekazit''' ishte një sulm i kryer nga [[Policia e Serbisë]] ([[Ministria e Punëve të Brendshme (Serbi)|MUP]]) dhe nga [[Njësia Speciale Kundër-Terroriste (Serbi)|Njësia Speciale Kundër-Terroriste]] (CAJ) më [[5 mars|5]]–[[7 mars]] [[1998]] për të kapur luftëtarët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), të cilët konsideroheshin "terroristë" nga [[Serbia]] ([[Serbia dhe Mali i Zi]]). Gjatë sulmit, komandanti i UÇK-së [[Adem Jashari|Ademi]] dhe vëllai i tij [[Hamëz Jashari]] u vranë, së bashku me 56 anëtarë të tjerë të familjes. Sulmi u kritikua nga [[Amnesty International]], e cila shkruante në raportin e saj se: "Të gjitha provat sugjerojnë se sulmi nuk kishte për qëllim kapjen e shqiptarëve të armatosur, por eliminimin e të dyshuarve dhe familjeve të tyre". Serbia, nga ana tjetër, pretendoi se bastisja ishte për shkak të sulmeve të UÇK-së në postet e policisë.<ref>{{Citation|title=Attack on Prekaz|date=2023-02-18|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Attack_on_Prekaz&oldid=1140084613|work=Wikipedia|language=en|access-date=2023-02-20}}</ref> == Prapaskena == Adem dhe Hamëz Jashari ishin anëtarë të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK), një organizatë guerile e shqiptarëve etnikë që kërkonin [[Pavarësia e Kosovës|pavarësinë e Kosovës]] nga [[Jugosllavia]]. Adem Jashari ishte përgjegjës për organizimin e formacionit të parë të armatosur politik në [[Skënderaj]], në vitin 1991. Duke ndjekur Adem Jasharin për vrasjen e 1 polici serb, forcat serbe u përpoqën përsëri të sulmonin kompleksin e Jasharëve në [[Prekazi i Poshtëm|Prekaz]] më 22 janar 1998. Më 28 shkurt 1998, shpërtheu një përleshje zjarri midis luftëtarëve shqiptarë dhe një patrulle të policisë serbe në fshatin e vogël [[Likoshani|Likoshan]]. Katër policë serbë u vranë dhe disa u plagosën. Luftëtarët e UÇK-së, njëri prej të cilëve edhe Adem Jashari, kanë shpëtuar. Më pas, policia serbe vrau 13 civilë shqiptarë në një shtëpi aty pranë. Më vonë po atë ditë, policët serbë e sulmuan fshatin fqinj [[Çirezi|Qirezin]] dhe më pas i vranë 26 shqiptarë. Mirëpo, luftëtarët shqiptarë arritën të arratiseshin dhe policia vendosi ta sulmonte [[Adem Jashari|Adem Jasharin]] dhe familjen e tij. Në luginën e [[Drenica|Drenicës]], Adem Jashari vendosi të qëndrojë në shtëpinë e tij dhe i porositi luftëtarët e tij që të qëndrojnë atje poashtu dhe të rezistojnë deri në njeriun e fundit. == Operacioni == Më [[5 mars]] [[1998]], UÇK-ja ka hedhur një sulm në petrolin e policisë në Prekazin e Ulët që shkaktoi policinë serbe të kërkojë dëshkim, sipas raporteve publike të Serbisë. Pas sulmit të dytë, policia u përgatitë për përgjigjjen brutale ndaj familjes Jashari.<ref name="report2">{{cite web|url=https://www.hrw.org/legacy/reports/reports98/kosovo/Kos9810-04.htm#P421_51838|title=Human Rights Watch: Violence in Kosovo|trans-title=Të drejtat e njeriut: Dhuna në Kosovë|website=hrw.org|language=en|accessdate=6 prill 2022}}</ref> Ata filluan të gjuanin ushtarët lokalë të UÇK-së të cilët u detyruan të tërhiqen në kompleksin e Jasharit në të njëjtin fshat.<ref name="report"/> Policët jugosllavë rrethuan grupin dhe i ftuan ata që të dorëzoheshin, duke u bërë thirrje të gjithë personave të tjerë për të pastruar lokalet. Policia më tej pohoi se ata u dhanë dy orë për t'u pajtuar. Brenda afatit të caktuar, dhjetëra civilë u pajtuan me rendin dhe u shpërndanë në siguri nga kalaja. Sipas policisë, pas skadimit të afatit prej dy orësh, Adem Jashari, vëllai i tij dhe pjesa më e madhe e anëtarëve të familjes së tij, megjithatë refuzoi të pajtohet dhe të mbetet brenda kompleksit. Pas një qëndrimi verbal të tensionuar, sipas deklaratave zyrtare serbe, grupi i Jasharit u përgjigj duke gjuajtur [[Njësia Speciale Antiterroriste (Serbi)|policinë]] me [[Pushka automatike|armë automatike]], [[mortaja]], [[Granata|granata dore]] dhe [[Pushka snajper|snajper]], duke vrarë 2 dhe plagosur 3 policë.<ref name="report">{{cite news|title=Kosovo killings: Belgrade's official version of events|trans-title=Vrasjet në Kosovë: Versioni zyrtar i ngjarjeve nfa Beogradi|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/monitoring/64947.stm|newspaper=BBC|language=en|date=12 mars 1998}}</ref> Në dhunën pasuese, policia jugosllave vrau më shumë se 60 vetë, duke përfshirë edhe vëllezërit Jashari. I vetmja që mbijetoi ishte [[Besarta Jashari]], vajza e [[Hamëz Jashari|Hamëz Jasharit]]. Ajo pretendonte se policët e kishin "kërcënuar me thikë dhe e urdhëruan të thoshte se xhaxhai i saj (Adem Jashari) kishte vrarë të gjithë ata që donin të dorëzoheshin". [[Goran Radosavljeviç]], një nga drejtuesit e [[Ministria e Punëve të Brendshme (Serbi)|Ministrisë së Brendshme të Serbisë]], deklaroi se "Adem Jashari i kishte përdorur gratë, fëmijët dhe të moshuarit si [[Pengu|pengje]]..".{{sfn|Henriksen|2007|p=128}} Gjenerali i [[Forcat Tokësore të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]] [[Nebojsha Pavkoviq]] deklaroi se "Ishte një veprim normal policor kundër një krimineli të njohur, ishte i suksesshëm. Detajet e tjera nuk i kujtoj".<ref>{{cite news|title=Behind the Kosovo crisis|trans-title=Mbrapa krizës së Kosovës|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/674056.stm|accessdate=6 tetor 2013|newspaper=BBC|language=en|date=12 mars 2000}}</ref> Dëshmitë e mbledhura më vonë treguan se sulmi nuk kishte për qëllim të kapte ushtarët të armatosur shqiptarë; Përkundrazi, sulmi ishte për t'i eliminuar ata dhe familjet e tyre.<ref name="report2" /> Shtëpitë e tjera të anëtarëve të familjes Jashari u sulmuan gjithashtu nga policia si dhe kompleksi rezidencial i familjes Lushtaku.<ref name="report2" /> Si përgjigje, [[Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara|këshilli i sigurimit i OKB]]-së u kthye në Kapitullin VII të [[Karta e Kombeve të Bashkuara|Kartës së Kombeve të Bashkuara]] pa autorizuar masën përfundimtare të kapitullit që ishte ndërhyrja ushtarake.<ref name="Hodge2002">{{cite book|last=Hodge|first=Carl Cavanagh|title=NATO for a New Century: Atlanticism and European Security|language=en|url=https://books.google.com/books?id=fEWOSV1PdNIC&pg=PA111|accessdate=20 prill 2012|year=2002|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-97594-4|page=111}}</ref> === Varrimi === Këshilli lokal për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut, ishte kontaktuar nga [[Policia e Serbisë|policia]] që t'i mblidhnin trupat, por kur këshilli kërkoi dokumentacion për të ndjerin asnjë nuk u bë publik. Sipas këshillit, policia i kishte zhvendosur kufomat në një morg të [[Prishtina|Prishtinës]] para se t'i kthente në zonën e [[Drenica|Drenicës]]. Më 9 mars, policia paralajmëroi se nëse trupat nuk janë varrosur nga familja do të varrosen nga autoritetet, përderisa familjet kanë kërkuar që të bëhshin [[Autopsia|autopsitë]].<ref name="HRW">{{cite book|title=Under Orders: War Crimes in Kosovo|trans-title=Nën urdhëra: Krimet e luftës në Kosovë|language=en|year=2001|publisher=Human Rights Watch|pages=34, 96–7|url=https://books.google.com/books?id=1n8DrZg2rb8C&pg=PA38}}</ref> Më 10 mars, policia mori një buldozer dhe hapi një varr masiv afër Prekazit dhe varrosi trupat, 10 prej të cilëve ishin ende të paidentifikuar në atë kohë. Familjet kishin shpresuar se mund të kryheshin autopsitë, por një grupi mjekësh nga Prishtina, familjeve të të vdekurve, përfaqësuesve të [[Kisha katolike|Kishës Katolike]], komunitetit mysliman dhe organizatave ndërkombëtare për të drejtat e njeriut iu mohua qasja në zonë. Krerët e policisë serbe akuzuan organizatat se në të kaluarën kishin kontrabanduar armë në rajon.<ref name="HRW" /> Më 11 mars, trupat u rivarrosën sipas traditës islame.{{sfn|Abrahams|Andersen|1998|p=31}} Thuhet se 42 individë, [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptarë]], u identifikuan të kenë vdekur në [[Prekazi i Poshtëm|Prekazin e Ulët]] gjatë operacionit.{{sfn|Abrahams|Andersen|1998|p=32}} 6 shqiptarë vdiqën në fshatin aty pranë, [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]], në rrethana të paqarta.{{sfn|Abrahams|Andersen|1998|p=32}} == Pasojat == Të shtënat në kompleksin e familjes Jashari ku përfshihej Adem Jashari, një komandant i UÇK-së dhe përreth trupat jugosllave në vitin 1998 rezultoi në masakrën e shumicës së anëtarëve të familjes Jashari.<ref>{{Cite book|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|title=The Legendary Commander|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/20589|title='Një histori suksesi? – Duke analizuar ekstremizmin etno-nacionalist shqiptar në Ballkan|language=sq}}</ref> Vdekja e Jasharit dhe familjes së tij shkaktoi një reagim ndërkombëtar kundër [[Bashkimi Shtetëror i Serbisë dhe Malit të Zi|Republikës Federale të Jugosllavisë]].<ref>{{Cite book|last=Stone|first=Dan|url=https://books.google.com/books?id=-YEbj56s_OYC|title=The Oxford Handbook of Postwar European History|date=2012-05-17|publisher=OUP Oxford|isbn=978-0-19-162528-2|language=en}}</ref> Sulmi i Prekazit çoi në një rritje të shpejtë të popullaritetit të UÇK-së në mesin e shqiptarëve etnikë dhe milicitë e fshatrave u formuan në shumë pjesë të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Kosovës]].<ref>{{Cite book|last=Hudson|first=Kimberly A.|url=https://books.google.com/books?id=W4zndspbem4C&pg=PA138|title=Justice, Intervention, and Force in International Relations: Reassessing Just War Theory in the 21st Century|date=2009-03-05|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-87935-1|language=en}}</ref> Ndërsa lajmet për vrasjet u përhapën, milicitë e armatosura shqiptare të Kosovës u shfaqën në mbarë Kosovën, duke kërkuar të hakmerreshin për vdekjen e Jasharit, ndërsa shqiptarët dyndeshin për t'iu bashkuar UÇK-së.<ref>{{Cite book|last=Petersen|first=Roger D.|url=https://books.google.com/books?id=fKom-fspjGQC|title=Western Intervention in the Balkans: The Strategic Use of Emotion in Conflict|date=2011-09-30|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-50330-3|language=en}}</ref> Ngjarja u bë një thirrje tubuese për rekrutimin e UÇK-së në lidhje me rezistencën e armatosur ndaj forcave jugosllave. Pas ngjarjes, vetë Adem Jashari u portretizua si “[[Terrorizmi|terrorist]]” në mediat jugosllave, ndërsa mediat shqiptare e përshkruanin si “luftëtar lirie”. Viktimat e sulmit do të cilësoheshin si rënia e “dëshmorëve” në [[Media shqiptare|mediat shqiptare]], ndërsa në mediat serbe raportoheshin si “efekte kolaterale të [[Kundër-Terrorizmi|luftës kundër terrorizmit]]”.<ref>{{Cite book|last=Kolstø|first=Professor Pål|url=https://books.google.com/books?id=jGNWORa2QccC&pg=PA96|title=Media Discourse and the Yugoslav Conflicts: Representations of Self and Other|date=2012-12-28|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|isbn=978-1-4094-9164-4|language=en}}</ref> Më 13 mars, rreth 50.000 njerëz demonstruan kundër sulmeve, ndërsa më 15 mars, [[Kisha katolike|Kisha Katolike]] bëri thirrje që të mbahen mesha në të gjithë rajonin, pas së cilës rreth 15.000 njerëz demonstruan në [[Prishtina|Prishtinë]].<ref>{{Cite book|last=Clark|first=Howard|url=https://books.google.com/books?id=OTW9XKUmrxsC&pg=PA175#v=onepage&q&f=false|title=Civil Resistance in Kosovo|date=2000|publisher=Pluto Press|isbn=978-0-7453-1569-0|language=en}}</ref> Në fund të marsit 1998, më shumë se 100.000 njerëz marshuan në 8 qytete [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikane]] dhe kryeqytetet evropiane për të protestuar kundër sulmit.<ref>{{Cite book|last=Hockenos|first=Paul|url=https://books.google.com/books?id=e4pAs4JYSAMC&pg=PA247#v=onepage&q&f=false|title=Homeland Calling: Exile Patriotism and the Balkan Wars|date=2003|publisher=Cornell University Press|isbn=978-0-8014-4158-5|language=en}}</ref> Përfundimisht, ngjarjet dolën jashtë kontrollit dhe pasoi [[Lufta e Kosovës]]. == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Jasharët]] * [[Masakrat e Drenicës]] * [[Kompleksi Memorial Adem Jashari në Prekaz]] == Literatura == *{{cite book|last1=Abrahams|first1=Fred|last2=Andersen|first2=Elizabeth|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|url=https://archive.org/details/humanitarianlawv0000abra|url-access=registration|year=1998|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-194-7|pages=[https://archive.org/details/humanitarianlawv0000abra/page/30 30]–32|language=en}} *{{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|title=The Legendary Commander: The construction of an Albanian master‐narrative in post‐war Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Adem-Jashari-NN.pdf|journal=Nations and Nationalism|language=en|volume=12|issue=3|date=2006a|pages=513–529|doi=10.1111/j.1469-8129.2006.00252.x}} *{{cite journal|last1=Di Lellio|first1=Anna|last2=Schwanders-Sievers|first2=Stephanie|title=Sacred Journey to a Nation: The Construction of a Shrine in Postwar Kosovo|url=http://www.annadilellio.com/wp-content/uploads/2013/10/Journeys-7_1_2006-pp.-27-49.pdf|journal=Journeys|language=en|volume=7|issue=1|date=2006b|pages=27–49|doi=10.3167/146526006780457315}} * {{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|title=Historical Dictionary of Kosovo|date=2011|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7483-1|language=en|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC&pg=PA142}} *{{cite book|last=Judah|first=Tim|year=2002|publisher=Yale University Press|url=https://books.google.com/books?id=sVf1na3FN_UC|title=Kosovo: War and Revenge|isbn=0300097255|language=en}} *{{cite journal|last1=Koktsidis|first1=Pavlos Ioannis|last2=Dam|first2=Caspar Ten|title=A success story? Analysing Albanian ethno-nationalist extremism in the Balkans|url=https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/20589/EEQPavlosCasparJune2008.pdf?sequence=1|journal=East European Quarterly|language=en|volume=42|issue=2|year=2008|pages=161–190}} *{{cite book|last=Henriksen|first=Dag|year=2007|publisher=Naval Institute Press|url=https://books.google.com/books?id=esyXIAjASlMC|title=Nato's Gamble: Combining Diplomacy and Airpower in the Kosovo Crisis, 1998–1999|isbn=9781591143581|language=en}} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Beteja në Kosovë|Prekazi]] [[Kategoria:Masakra në Luftën e Kosovës|Prekazi]] [[Kategoria:1998 në Kosovë]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] qyu69lh3bpw4u21vakmou2mwwpo4oxt 0 226502 2976488 2690841 2026-05-02T23:03:29Z Leutrim.P 113691 2976488 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Ekrem Rexha | image = | caption = | birth_date = 14 Gusht 1961 | birth_place = [[Lubizhda|Lubizhdë]], [[Komuna e Prizrenit]], [[Kosovë]] | death_date = 8 Maj 2000 | death_place = Afër shtëpisë së tij, në [[Prizren]], [[Kosovë]] | nickname = '''"Komandant Drini"''' | birth_name = | allegiance = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1998 – 2000 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 121 <br>(Pashtrik, Kosovë) | commands = Zona Operative e Pashtrikut, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Pashtrikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Ekrem Rexha''' ([[14 Gusht]] [[1961]] – [[8 Maj]] [[2000]]) i njohur si '''Komandant Drini''' ishte luftëtari dhe komandanti i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]], i cili i shpëtoi burgut dhe plumbit të pushtuesit serb para dhe gjatë luftës, por që nuk i shpëtoi dot plumbit të krimit të pasluftës. Ai u vra më 8 Maj të vitit 2000 afër shtëpisë së tij nga bandat kriminale të [[Kosovë]]s. == Jeta == Ekrem Rexha u lind më 14 Gusht 1961 në fshatin [[Lubizhdë]] të [[Prizreni]]t. Prindërit e tij ishin të dhënë pas zejes së uniformave, prandaj në këtë familje u shkolluan pothuajse të gjithë në këtë drejtim. Por, Ekremi ishte më i dalluari nga ata. Shkollën fillore e kreu në Prizren e më pastaj i kreu të gjitha shkollat ushtarake dhe shkallën e tretë të shkencave për politikë ndërkombëtare. Për shkak të konflikteve dhe krizës së njohur, ai në fillim të viteve ’90 u demobilizua nga Armata e [[Jugosllavia|ish-Jugosllavisë]]. Që pas krismave të para për liri, Ekremi u angazhua në radhët e UÇK-së së pari si epror në [[Vërri]], e më vonë si komandant i Zonës Operative të [[Pashtriku]]t, zonës më të madhe në Kosovë.  Gjatë kësaj kohe ishte ndër komandantët më të rrallë të karrierës, që kishte ruajtur gjakftohtësinë dhe stabilitetin e një eprori të matur, të urtë dhe dinamik në ide dhe përpilime planesh luftarake. Në Prizren e quajnë ndryshe çlirues, sepse ai në bashkëpunim me komanantin e parë të Brigadës Shumëkombëshe të Jugut, gjeneralin Fritz Fon Korff, arriti që qyteti buzë Lumbardhit të jetë qytet i lirisë. Fliste shtatë gjuhë botërore, e më së miri komunikonte në gjuhën angleze.  Pas luftës u emrua drejtor i Drejtorisë për Ambient dhe Siguri pranë bordit administrativ të Prizrenit. Ishte një këshilltar i denjë i ndërkombëtarëve, themeloi Asociacionin e Veteranëve të UÇK-së. Ishte në përfundim të planit për të shkuar për të doktoruar në Universitetin Shtetëror të Kanadasë dhe pikërisht kur u përgatit për këtë rrugë, në orën 8 e 45 minuta të 8 majit 2000, shtatë plumba ia morën jetën e bashkë me të u ndërprenë qindra projekte për zhvillimin e komunës së Prizrenit dhe të avancimit të çështjes kombëtare<ref>[http://www.shqiptari.eu/komandanti-ekrem-rexha-drini-eshte-vrare-per-ta-mbuluar-tradhtine-ndaj-muje-krasniqit-nga-shtabi-i-pulave/ Komandanti Ekrem Rexha DRINI eshte vrare per ta mbuluar-tradhtine] Marrë 29 Tetor 2017</ref>. La pas djalin me emrin që mbante në luftë Drini, kurse bashkëshortja Hajrije, katër muaj më vonë, lindi edhe djalin tjetër, i cili e përtëriu emrin e babit, Ekrem. == Lufta e Kosovës == Ekrem Rexha-Drini, duke ndjerë thirrjen e atdheut dhe duke parë zhvillimet e fillimvitit 1998, në shkurt mësynë Sarajevën për të rënë në kontakt me oficerë të tjerë shqiptarë dhe për ta kordinuar organizimin e luftës çlirimtare. Pas arrestimit të tij në Zvornik, me preteks të armëmbajtjes pa leje, ai dënohet nga Gjykata e [[Uzhicë]]s me dy vjet burg, por me të drejtë mbrojtjeje në liri. Kështu, Drini duke e dashur atdheun më shumë se jetën, kthehet në [[Prizren]] dhe vëhet në shërbim të çlirimit të atdheut. Ai nuk ka pritur urdhëra qeverish për t'u vënë në shërbim të luftës çlirimtare! Ndoshta, është kjo njëra nga simptomet që më së tepërmi i ka penguar qarqe të njohura, që luftën e UÇK-së e dëshiruan të quhet "dorë e zgjatur e [[Serbi]]së dhe luftë e disa grupeve, barinjsh e të pashkollësh!" Fillimisht, pasi bie në kontakt me Njësitin e [[Kabashi]]t, kyçet në radhët e UÇK-së në fillimmajin e vitit 1998. Ishin ngjarjet e [[Likoshani]]t e Epopeja e Jasharajve, që Drinin e sinjalizoi për domosdoshmërinë e angazhimit dhe kontributit të tij. Ai më shumë e donte lirinë e Kosovës, se "mrizet" e perëndimit, këtë e dëshmoi me punën e tij të madhe, deri në vdekje. Në qershor, emërohet Komandant në Shtabin e Vërrinit dhe arrinë të tubojë rreth vetit shumë atdhetarë. Ai ishte përherë i respektuar dhe i dashur për bashkëluftëtarët e tij. Duke parë nevojën e madhe të furnizimit të formacioneve të UÇK-së me armatim, ai me një kontigjent luftëtarësh shkon në Shqipëri, më 7 shtator 1998. Edhe atje nuk qëndron duarkryq. Atje angazhohet në stërvitjen e luftëtarëve të rinj, të cilët këtu kishin ardhur për t'u armatosur, e për të kapërcyer Bjeshkët e Nemuna dhe për t'ju bashkangjitur luftës çlirimtare. Më 14 dhjetor 1998, Ekrem Rexha nga SHP i UÇK-së emërohet Komandant i Zonës Operative të Pashtrikut. Gjatë qëndrimit të tij në fshatrat e komunës së [[Therandë]]s dhe drejtimit të luftës nga ana e tij, atje ai kishte krijuar raporte të shëndosha në mes popullates dhe luftëtarëve të UÇK-së, dhe kështu ai kishte admirimin e gjithë banorëve dhe luftëtarëve të kësaj ane, që edhe sot atje kujtohet me pijetet. Drini ia rriti admirimin edhe UÇK-së me sjelljet e veta. Duke parë nevojën e përgatitjes së stafit komandues, për të gjitha zonat e luftës dhe duke parë përgatitjen e shkëlqyeshme në lëminë e artit ushtarak, komandant Drini, me urdhërin e SHP të UÇK-së, emërohet Drejtor i Shkollës Ushtarake dhe Doktrinës së UÇK-së. Në këtë dëtyrë të lartë pranë SHP të UÇK-së ka qëndruar deri në përfundimin e luftës, kur ai duket se nuk ishte i kënaqur me kushtet e marrëveshjes për transformimin e UÇK-së dhe kishte vendosur që t'i kthehet jetës civile.<ref>[http://kosovare.forumotion.com/t507-kush-ishte-komandant-drini Kush ishte Komandant DRINI] Marrë 29 Tetor 2017</ref> == Shiko më shumë == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Beteja e Pashtrikut]] * [[Pavarësia e Kosovës]] == Burimet == <references /> [[Kategoria:Lindje 1961]] [[Kategoria:Vdekje 2000]] [[Kategoria:Njerëz nga Prizreni]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë]] m66v7drd3i5c5v3vrfgrn2yru92b4rf 2976499 2976488 2026-05-02T23:20:58Z Leutrim.P 113691 2976499 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Ekrem Rexha | image = | caption = | birth_date = 14 Gusht 1961 | birth_place = [[Lubizhda|Lubizhdë]], [[Komuna e Prizrenit]], [[Kosovë]] | death_date = 8 Maj 2000 | death_place = Afër shtëpisë së tij, në [[Prizren]], [[Kosovë]] | nickname = '''"Komandant Drini"''' | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1998 – 2000 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 121 <br>(Pashtrik, Kosovë) | commands = Zona Operative e Pashtrikut, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Pashtrikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Ekrem Rexha''' ([[14 Gusht]] [[1961]] – [[8 Maj]] [[2000]]) i njohur si '''Komandant Drini''' ishte luftëtari dhe komandanti i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]], i cili i shpëtoi burgut dhe plumbit të pushtuesit serb para dhe gjatë luftës, por që nuk i shpëtoi dot plumbit të krimit të pasluftës. Ai u vra më 8 Maj të vitit 2000 afër shtëpisë së tij nga bandat kriminale të [[Kosovë]]s. == Jeta == Ekrem Rexha u lind më 14 Gusht 1961 në fshatin [[Lubizhdë]] të [[Prizreni]]t. Prindërit e tij ishin të dhënë pas zejes së uniformave, prandaj në këtë familje u shkolluan pothuajse të gjithë në këtë drejtim. Por, Ekremi ishte më i dalluari nga ata. Shkollën fillore e kreu në Prizren e më pastaj i kreu të gjitha shkollat ushtarake dhe shkallën e tretë të shkencave për politikë ndërkombëtare. Për shkak të konflikteve dhe krizës së njohur, ai në fillim të viteve ’90 u demobilizua nga Armata e [[Jugosllavia|ish-Jugosllavisë]]. Që pas krismave të para për liri, Ekremi u angazhua në radhët e UÇK-së së pari si epror në [[Vërri]], e më vonë si komandant i Zonës Operative të [[Pashtriku]]t, zonës më të madhe në Kosovë.  Gjatë kësaj kohe ishte ndër komandantët më të rrallë të karrierës, që kishte ruajtur gjakftohtësinë dhe stabilitetin e një eprori të matur, të urtë dhe dinamik në ide dhe përpilime planesh luftarake. Në Prizren e quajnë ndryshe çlirues, sepse ai në bashkëpunim me komanantin e parë të Brigadës Shumëkombëshe të Jugut, gjeneralin Fritz Fon Korff, arriti që qyteti buzë Lumbardhit të jetë qytet i lirisë. Fliste shtatë gjuhë botërore, e më së miri komunikonte në gjuhën angleze.  Pas luftës u emrua drejtor i Drejtorisë për Ambient dhe Siguri pranë bordit administrativ të Prizrenit. Ishte një këshilltar i denjë i ndërkombëtarëve, themeloi Asociacionin e Veteranëve të UÇK-së. Ishte në përfundim të planit për të shkuar për të doktoruar në Universitetin Shtetëror të Kanadasë dhe pikërisht kur u përgatit për këtë rrugë, në orën 8 e 45 minuta të 8 majit 2000, shtatë plumba ia morën jetën e bashkë me të u ndërprenë qindra projekte për zhvillimin e komunës së Prizrenit dhe të avancimit të çështjes kombëtare<ref>[http://www.shqiptari.eu/komandanti-ekrem-rexha-drini-eshte-vrare-per-ta-mbuluar-tradhtine-ndaj-muje-krasniqit-nga-shtabi-i-pulave/ Komandanti Ekrem Rexha DRINI eshte vrare per ta mbuluar-tradhtine] Marrë 29 Tetor 2017</ref>. La pas djalin me emrin që mbante në luftë Drini, kurse bashkëshortja Hajrije, katër muaj më vonë, lindi edhe djalin tjetër, i cili e përtëriu emrin e babit, Ekrem. == Lufta e Kosovës == Ekrem Rexha-Drini, duke ndjerë thirrjen e atdheut dhe duke parë zhvillimet e fillimvitit 1998, në shkurt mësynë Sarajevën për të rënë në kontakt me oficerë të tjerë shqiptarë dhe për ta kordinuar organizimin e luftës çlirimtare. Pas arrestimit të tij në Zvornik, me preteks të armëmbajtjes pa leje, ai dënohet nga Gjykata e [[Uzhicë]]s me dy vjet burg, por me të drejtë mbrojtjeje në liri. Kështu, Drini duke e dashur atdheun më shumë se jetën, kthehet në [[Prizren]] dhe vëhet në shërbim të çlirimit të atdheut. Ai nuk ka pritur urdhëra qeverish për t'u vënë në shërbim të luftës çlirimtare! Ndoshta, është kjo njëra nga simptomet që më së tepërmi i ka penguar qarqe të njohura, që luftën e UÇK-së e dëshiruan të quhet "dorë e zgjatur e [[Serbi]]së dhe luftë e disa grupeve, barinjsh e të pashkollësh!" Fillimisht, pasi bie në kontakt me Njësitin e [[Kabashi]]t, kyçet në radhët e UÇK-së në fillimmajin e vitit 1998. Ishin ngjarjet e [[Likoshani]]t e Epopeja e Jasharajve, që Drinin e sinjalizoi për domosdoshmërinë e angazhimit dhe kontributit të tij. Ai më shumë e donte lirinë e Kosovës, se "mrizet" e perëndimit, këtë e dëshmoi me punën e tij të madhe, deri në vdekje. Në qershor, emërohet Komandant në Shtabin e Vërrinit dhe arrinë të tubojë rreth vetit shumë atdhetarë. Ai ishte përherë i respektuar dhe i dashur për bashkëluftëtarët e tij. Duke parë nevojën e madhe të furnizimit të formacioneve të UÇK-së me armatim, ai me një kontigjent luftëtarësh shkon në Shqipëri, më 7 shtator 1998. Edhe atje nuk qëndron duarkryq. Atje angazhohet në stërvitjen e luftëtarëve të rinj, të cilët këtu kishin ardhur për t'u armatosur, e për të kapërcyer Bjeshkët e Nemuna dhe për t'ju bashkangjitur luftës çlirimtare. Më 14 dhjetor 1998, Ekrem Rexha nga SHP i UÇK-së emërohet Komandant i Zonës Operative të Pashtrikut. Gjatë qëndrimit të tij në fshatrat e komunës së [[Therandë]]s dhe drejtimit të luftës nga ana e tij, atje ai kishte krijuar raporte të shëndosha në mes popullates dhe luftëtarëve të UÇK-së, dhe kështu ai kishte admirimin e gjithë banorëve dhe luftëtarëve të kësaj ane, që edhe sot atje kujtohet me pijetet. Drini ia rriti admirimin edhe UÇK-së me sjelljet e veta. Duke parë nevojën e përgatitjes së stafit komandues, për të gjitha zonat e luftës dhe duke parë përgatitjen e shkëlqyeshme në lëminë e artit ushtarak, komandant Drini, me urdhërin e SHP të UÇK-së, emërohet Drejtor i Shkollës Ushtarake dhe Doktrinës së UÇK-së. Në këtë dëtyrë të lartë pranë SHP të UÇK-së ka qëndruar deri në përfundimin e luftës, kur ai duket se nuk ishte i kënaqur me kushtet e marrëveshjes për transformimin e UÇK-së dhe kishte vendosur që t'i kthehet jetës civile.<ref>[http://kosovare.forumotion.com/t507-kush-ishte-komandant-drini Kush ishte Komandant DRINI] Marrë 29 Tetor 2017</ref> == Shiko më shumë == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Beteja e Pashtrikut]] * [[Pavarësia e Kosovës]] == Burimet == <references /> [[Kategoria:Lindje 1961]] [[Kategoria:Vdekje 2000]] [[Kategoria:Njerëz nga Prizreni]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë]] q765ymoissgtmj74gvjn11c6tmrcm3e 2976518 2976499 2026-05-02T23:39:55Z Leutrim.P 113691 −[[Kategoria:Komandantë]]; + 2 categories; ±[[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]→[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976518 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Ekrem Rexha | image = | caption = | birth_date = 14 Gusht 1961 | birth_place = [[Lubizhda|Lubizhdë]], [[Komuna e Prizrenit]], [[Kosovë]] | death_date = 8 Maj 2000 | death_place = Afër shtëpisë së tij, në [[Prizren]], [[Kosovë]] | nickname = '''"Komandant Drini"''' | birth_name = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]] | branch = | serviceyears = 1998 – 2000 | rank = Komandant | servicenumber = | unit = Brigada 121 <br>(Pashtrik, Kosovë) | commands = Zona Operative e Pashtrikut, [[Kosovë]] | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Pashtrikut]] | battles_label = | awards = [[Urdhëri Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) | relations = | laterwork = }} '''Ekrem Rexha''' ([[14 Gusht]] [[1961]] – [[8 Maj]] [[2000]]) i njohur si '''Komandant Drini''' ishte luftëtari dhe komandanti i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]], i cili i shpëtoi burgut dhe plumbit të pushtuesit serb para dhe gjatë luftës, por që nuk i shpëtoi dot plumbit të krimit të pasluftës. Ai u vra më 8 Maj të vitit 2000 afër shtëpisë së tij nga bandat kriminale të [[Kosovë]]s. == Jeta == Ekrem Rexha u lind më 14 Gusht 1961 në fshatin [[Lubizhdë]] të [[Prizreni]]t. Prindërit e tij ishin të dhënë pas zejes së uniformave, prandaj në këtë familje u shkolluan pothuajse të gjithë në këtë drejtim. Por, Ekremi ishte më i dalluari nga ata. Shkollën fillore e kreu në Prizren e më pastaj i kreu të gjitha shkollat ushtarake dhe shkallën e tretë të shkencave për politikë ndërkombëtare. Për shkak të konflikteve dhe krizës së njohur, ai në fillim të viteve ’90 u demobilizua nga Armata e [[Jugosllavia|ish-Jugosllavisë]]. Që pas krismave të para për liri, Ekremi u angazhua në radhët e UÇK-së së pari si epror në [[Vërri]], e më vonë si komandant i Zonës Operative të [[Pashtriku]]t, zonës më të madhe në Kosovë.  Gjatë kësaj kohe ishte ndër komandantët më të rrallë të karrierës, që kishte ruajtur gjakftohtësinë dhe stabilitetin e një eprori të matur, të urtë dhe dinamik në ide dhe përpilime planesh luftarake. Në Prizren e quajnë ndryshe çlirues, sepse ai në bashkëpunim me komanantin e parë të Brigadës Shumëkombëshe të Jugut, gjeneralin Fritz Fon Korff, arriti që qyteti buzë Lumbardhit të jetë qytet i lirisë. Fliste shtatë gjuhë botërore, e më së miri komunikonte në gjuhën angleze.  Pas luftës u emrua drejtor i Drejtorisë për Ambient dhe Siguri pranë bordit administrativ të Prizrenit. Ishte një këshilltar i denjë i ndërkombëtarëve, themeloi Asociacionin e Veteranëve të UÇK-së. Ishte në përfundim të planit për të shkuar për të doktoruar në Universitetin Shtetëror të Kanadasë dhe pikërisht kur u përgatit për këtë rrugë, në orën 8 e 45 minuta të 8 majit 2000, shtatë plumba ia morën jetën e bashkë me të u ndërprenë qindra projekte për zhvillimin e komunës së Prizrenit dhe të avancimit të çështjes kombëtare<ref>[http://www.shqiptari.eu/komandanti-ekrem-rexha-drini-eshte-vrare-per-ta-mbuluar-tradhtine-ndaj-muje-krasniqit-nga-shtabi-i-pulave/ Komandanti Ekrem Rexha DRINI eshte vrare per ta mbuluar-tradhtine] Marrë 29 Tetor 2017</ref>. La pas djalin me emrin që mbante në luftë Drini, kurse bashkëshortja Hajrije, katër muaj më vonë, lindi edhe djalin tjetër, i cili e përtëriu emrin e babit, Ekrem. == Lufta e Kosovës == Ekrem Rexha-Drini, duke ndjerë thirrjen e atdheut dhe duke parë zhvillimet e fillimvitit 1998, në shkurt mësynë Sarajevën për të rënë në kontakt me oficerë të tjerë shqiptarë dhe për ta kordinuar organizimin e luftës çlirimtare. Pas arrestimit të tij në Zvornik, me preteks të armëmbajtjes pa leje, ai dënohet nga Gjykata e [[Uzhicë]]s me dy vjet burg, por me të drejtë mbrojtjeje në liri. Kështu, Drini duke e dashur atdheun më shumë se jetën, kthehet në [[Prizren]] dhe vëhet në shërbim të çlirimit të atdheut. Ai nuk ka pritur urdhëra qeverish për t'u vënë në shërbim të luftës çlirimtare! Ndoshta, është kjo njëra nga simptomet që më së tepërmi i ka penguar qarqe të njohura, që luftën e UÇK-së e dëshiruan të quhet "dorë e zgjatur e [[Serbi]]së dhe luftë e disa grupeve, barinjsh e të pashkollësh!" Fillimisht, pasi bie në kontakt me Njësitin e [[Kabashi]]t, kyçet në radhët e UÇK-së në fillimmajin e vitit 1998. Ishin ngjarjet e [[Likoshani]]t e Epopeja e Jasharajve, që Drinin e sinjalizoi për domosdoshmërinë e angazhimit dhe kontributit të tij. Ai më shumë e donte lirinë e Kosovës, se "mrizet" e perëndimit, këtë e dëshmoi me punën e tij të madhe, deri në vdekje. Në qershor, emërohet Komandant në Shtabin e Vërrinit dhe arrinë të tubojë rreth vetit shumë atdhetarë. Ai ishte përherë i respektuar dhe i dashur për bashkëluftëtarët e tij. Duke parë nevojën e madhe të furnizimit të formacioneve të UÇK-së me armatim, ai me një kontigjent luftëtarësh shkon në Shqipëri, më 7 shtator 1998. Edhe atje nuk qëndron duarkryq. Atje angazhohet në stërvitjen e luftëtarëve të rinj, të cilët këtu kishin ardhur për t'u armatosur, e për të kapërcyer Bjeshkët e Nemuna dhe për t'ju bashkangjitur luftës çlirimtare. Më 14 dhjetor 1998, Ekrem Rexha nga SHP i UÇK-së emërohet Komandant i Zonës Operative të Pashtrikut. Gjatë qëndrimit të tij në fshatrat e komunës së [[Therandë]]s dhe drejtimit të luftës nga ana e tij, atje ai kishte krijuar raporte të shëndosha në mes popullates dhe luftëtarëve të UÇK-së, dhe kështu ai kishte admirimin e gjithë banorëve dhe luftëtarëve të kësaj ane, që edhe sot atje kujtohet me pijetet. Drini ia rriti admirimin edhe UÇK-së me sjelljet e veta. Duke parë nevojën e përgatitjes së stafit komandues, për të gjitha zonat e luftës dhe duke parë përgatitjen e shkëlqyeshme në lëminë e artit ushtarak, komandant Drini, me urdhërin e SHP të UÇK-së, emërohet Drejtor i Shkollës Ushtarake dhe Doktrinës së UÇK-së. Në këtë dëtyrë të lartë pranë SHP të UÇK-së ka qëndruar deri në përfundimin e luftës, kur ai duket se nuk ishte i kënaqur me kushtet e marrëveshjes për transformimin e UÇK-së dhe kishte vendosur që t'i kthehet jetës civile.<ref>[http://kosovare.forumotion.com/t507-kush-ishte-komandant-drini Kush ishte Komandant DRINI] Marrë 29 Tetor 2017</ref> == Shiko më shumë == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Beteja e Pashtrikut]] * [[Pavarësia e Kosovës]] == Burimet == <references /> [[Kategoria:Lindje 1961]] [[Kategoria:Vdekje 2000]] [[Kategoria:Njerëz nga Prizreni]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 2kijh8f2j4g7jhqlscmu1qmum3oqzje 0 229539 2976310 2930725 2026-05-02T14:30:49Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976310 wikitext text/x-wiki '''Lina Bo Bardi''', lindur si '''Achillina Bo''' (5 dhjetor 1914 - 20 mars 1992) ishte një arkitekte moderniste braziliane e lindur në [[Itali]]. Një arkitekte dhe projektuese e pangopur, Lina Bo Bardi ja kushtoi jetën e saj të punës, shumica e të cilës ekaloi në Brazil, për të promovuar potencialin social dhe kulturor të arkitekturës dhe dizajnit. Ajo ishte gjithashtu e famshme për mobiljet e saj dhe dizenimin e bizhuterive.<ref name="Burns">Charlotte Burns (August 1, 2011), [http://www.theartnewspaper.com/articles/Lina-Bo-Bardi-the-artists-architect/24389 Lina Bo Bardi, the artist’s architect] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141104064740/http://www.theartnewspaper.com/articles/Lina-Bo-Bardi-the-artists-architect/24389 |date=4 nëntor 2014 }} ''[[The Art Newspaper]]''.</ref> ==Jeta e hershme në Itali== Achillina Bo lindi më 5 dhjetor të vitit 1914 në [[Rome|Romë]], Itali.<ref name="Timeline">[http://linabobarditogether.com/2012/06/16/timeline/ "Timeline - Lina Bo Bardi"], Deutsches Architektur Zentrum, Retrieved 16 August 2014.</ref> Lina ishte fëmija më i vjetër i Enrico dhe Giovana Bo, i cili më vonë kishte një tjetër vajzë me emrin Graziella. Në vitin 1939, u diplomua nga Kolegji i Arkitekturës së Romës në moshën 25 vjeçare me pjesën e saj të fundit, "Qendra e Përkujdesjes ndaj Maternitetit dhe Foshnjes". Më pas ajo u zhvendos në Milano për të filluar punën me arkitektin Carlo Pagani në Studio Bo e Pagani, Nr 12, Via Gesù. Bo Bardi ka bashkëpunuar (deri në vitin 1943) me arkitektin dhe dizajnerin Giò Ponti në revistën Lo Stile - në shtëpi dhe në mobilim.<ref>{{Cite web|url=http://www.aaschool.ac.uk/PUBLIC/WHATSON/Exhibitions.php?item=226|title=AA School of Architecture - Exhibitions|website=www.aaschool.ac.uk|access-date=2016-10-22}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 1942, në moshën 28 ​​vjeç, ajo hapi studioin e vet arkitektonik në Via Gesù, por mungesa e punës gjatë kohës së luftës së shpejti e çoi Bardhën të merrte ilustrime për gazetat dhe revistat si Stile, Grazia, Belleza, Tempo, Vetrina dhe Illustrazione Italiana. Zyra e saj u shkatërrua nga një bombardim ajror në vitin 1943. Nga viti 1944 deri në vitin 1945 Bardi ishte Zëvendës Drejtor i revistës Domus. Ngjarja nxiti përfshirjen e saj më të thellë në Partinë Komuniste Italiane. Në vitin 1945, Domus urdhëroi Bo Bardi të udhëtonte përreth Italisë me Carlo Paganin dhe fotografin Federiko Patellani për të dokumentuar dhe vlerësuar gjendjen e vendit të shkatërruar. Bo Bardi, Pagani dhe Bruno Zevi krijuan revistën e përjavshme A - Aktualiteti, Arkitektura, Abitare, Arte në Milano (A Cultura della Vita). Ajo gjithashtu bashkëpunoi në gazetën e përditshme Milano Sera, drejtuar nga Elio Vittorini. Bo Bardi mori pjesë në Mbledhjen e Parë Kombëtare për Rindërtim në Milano, duke njoftuar njerëzit për indiferencën e opinionit publik në lidhje me këtë temë, e cila për të mbuloi si rindërtimin fizik dhe moral të vendit. Në vitin 1946, Bo Bardi u zhvendos në Romë dhe u martua me kritikun e artit dhe gazetarin Pietro Maria Bardi. ==Karriera në Brazil== [[Image:MASP at Paulista Av in São Paulo.jpg|thumb|right|Muzeu i Artit Sao Paolo (MASP), një punë famshme e Lina Bo Bardi]] Në tetor të vitit 1946 Bo Bardi dhe burri i saj udhëtuan për në Amerikën e Jugut. Në Rio, ata u pritën nga IAB (Instituti i Arkitektëve brazilianë). Bardi shpejt rivendosi praktikën e saj në Brazil, një vend që kishte një ndikim të thellë në mendimin e saj krijues. Ajo dhe burri i saj bashkë-themeluan revistën me ndikim Habitat. Titulli i revistës i referohet konceptualizimit të brendshëm ideal të Bardës si një "habitat" i projektuar për të maksimizuar potencialin njerëzor. Në vitin 1947, Assis Chateaubriand ftoi Pietro Maria Bardi për të themeluar dhe drejtuar një Muzeun e Artit. São Paulo u zgjodh si vend pavarësisht nga preferencat e Bo Bardi për Rio de Janeiro. MASP (Muzeu i Artit i São Paulo) është themeluar më 2 tetor, me zyra të përkohshme në katin e dytë të selisë së Asistencës Diários në Rua Sete de Abril. Bo Bardi krijoi konvertimin e ndërtesës në një muze. Ajo gjithashtu krijoi selinë e re për Associados Diários në Rua Álvaro de Carvalho, São Paulo, dhe dizajnoi bizhuteri duke përdorur gemstones braziliane. Në vitin 1948, Studio d'Arte Palma u krijua në katin e 18-të të një ndërtese nga arkitekti polak Lucjan Korngold (Nr 66 Praça Brcioio Gomes, São Paulo), duke sjellë Pietro Maria Bardi, Bo Bardi, Giancarlo Palanti (deri në 1951) dhe Valeria Piacentini Cirell (përgjegjës për seksionin antikuar) së bashku. Bo Bardi u bë një qytetar brazilian i natyralizuar në vitin 1951, në të njëjtin vit me përfundimin e punës së saj të parë, "Glass House" e saj në lagjen e re të Morumbit. Racionalizmi italian formoi këtë punë të parë, por për shkak se ajo ishte e zhytur në kulturën braziliane, mendimi krijues filloi të bëhej më ekspresiv. Në vitin 1955 Bo Bardi u bë lektor për Fakultetin e Arkitekturës dhe Urbanizmit në Universitetin e Sao Paolos. [2] Ajo shkroi dhe paraqiti dorëshkrimin, "Contribuição Propedêutica ao Ensino da Teoria da Arquitetura" (Kontributi Propaedeutik në Mësimdhënien e Teorisë së Arkitekturës) në shkollë më 1957, duke shpresuar që të fitonte një pozitë të përhershme atje.<ref>{{cite book|last1=Veikos|first1=Cathrine|title=Lina Bo Bardi: The Theory of Architectural Practice|date=2013|publisher=Routledge, Taylor& Francis|location=London and New York|isbn=978-0-415-68913-7}}</ref> Në vitin 1989, në moshën 74 vjeç, Bo Bardi u nderua me ekspozitën e parë të punës së saj në Universitetin e Sao Paolos.<ref>[https://placesjournal.org/article/lina-bo-bardi-and-the-architecture-of-everyday-culture/ "Lina Bo Bardi and the Architecture of Everyday Culture"], ''Places Journal,'' Retrieved 05 April 2015.</ref> Bo Bardi vdiq në Casa de Vidro më 20 mars të vitit 1992. Kur ajo vdiq, ajo la planin për një Sallon të ri São Paulo dhe një Qendër Kulturore për Vera Cruz. ===Shtëpia prej xhami=== Në vitin 1951 Bo Bardi krijoi "Casa de Vidro" ("Shtëpinë e qelqit") për të jetuar me burrin e saj në atë që ishte atëherë mbetjet e Mata Atlantica, pyjet origjinale të shiut përreth São Paulo. E vendosur në një parcelë prej 7.000 metra katrorë, ishte banesa e parë në lagjen Morumbi. [1] Zona tani është periferia e pasur e Morumbi, por një version më i zbutur i pyllit të shiut që prej asaj kohe është rivendosur rreth shtëpisë, duke e fshehur atë nga pikëpamja. Pjesa kryesore e shtëpisë është horizontale midis pllakave të betonit të hollë me shtylla të hollë rrethore. Shtyllat janë pilot, që lejon që peizazhi të rrjedhë nën ndërtesë. Brenda, zona kryesore e jetesës është pothuajse tërësisht e hapur, përveç një oborr që lejon që pemët në kopshtin e poshtëm të rriten në zemër të shtëpisë. Në shtëpi ka zona të ndara për funksione të ndryshme, një dhomë ngrënie, një bibliotekë dhe një zonë të ulur rreth fireplace-së, por të gjitha janë të unifikuar nga pikëpamjet e pyjeve nëpër xhami. Në teori, panelet e qelqit rrëshqiten horizontalisht, por nuk ka ballkon për të inkurajuar njerëzit që të dalin jashtë. Zona e jetesës është vetëm gjysma e shtëpisë. Gjysma tjetër ulet në tokë të ngurtë në majë të kodrës, në anën veriore të dhomës së ndenjes. Një rresht i dhomave të gjumit përballet me një oborr të ngushtë, në anën tjetër të së cilës është muri bosh i krahut të stafit. Vetëm kuzhina kalon ndarjen - një territor i ndarë nga shërbëtorët dhe mësuese, dhe e pajisur me një shumëllojshmëri të mirë-projektuar pajisjet e shpëtimit të punës. ===Muzeu i Artit São Paulo=== Dizajni themelor i Bo Bardi u përdor për Muzeun e Artit São Paulo (i njohur edhe si "MASP") i cili u ndërtua në vitet 1957-1968. Burri i saj, Pietro Maria Bardi, ishte kurator.<ref name="About">[http://architectuul.com/architect/lina-bo-bardi "About: Lina Bo Bardi"], ''Architectuul'', Retrieved 16 August 2014.</ref> Bardis u përfshi në Muzeun pas takimit me gazetarin dhe diplomatin brazilian Assis Chateaubriand.Chateaubriand, me P.M. Inspektimi kuratorial i Bardës fitoi një koleksion të gjerë të artit për MASP, duke përfshirë veprat e artit të Bosch, Mantegna, Titian dhe Goya. === Solar do Unhão === Solar do Unhão është qendra kryesore kulturore e Salvadorit. Ajo u themelua nga Lina Bo Bardi pas një ftese nga guvernatori i Bahia për të drejtuar një muze të artit të ri në Lindjen e Veriut të Brazilit.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Macartney|first=Hillary|year=2013|title=Lina Bo Bardi: Three Essays on Design and Folk Arts in Brazil|journal=West 86th}}</ref> Bo Bardi wanted this museum to show primitive art from the North East of Brazil, as well as the practical nature of their designs. The design of the museum reflects the culture in Salvador, but also the practicality and beauty of the region.<ref name=":1" /> Bo Bardi donte që ky muze të tregonte artin primitiv nga Lindja e Veriut e Brazilit, si dhe natyrën praktike të planeve të tyre. Dizajni i muzeut pasqyron kulturën në Salvador, por edhe praktikën dhe bukurinë e rajonit. [9] Solar do Unhão dikur ishte një fabrikë sheqeri dhe u emërua pas gjyqtarit të gjykatës së lartë të Brazilit të shekullit të 17-të, Pedro Unhão Castelo Branco. [10] Lina Bo Bardi u ngarkua për të rivendosur fabrikën e sheqerit në një muze të artit modern. Ndërtimi zgjati nga 1959-1963.<ref name=":2">{{Cite book|title=Beyond Modernist Masters: Contemporary Art in Latin America|last=Felippe|first=Hernandez|publisher=Birkhauser Press|year=2010}}</ref> Lina Bo Bardi was commissioned to restore the sugar mill into a museum of modern art. The construction lasted from 1959-1963.<ref name=":2" /> Shkallët kontrastin gjeometrinë abstrakte dhe materialitetin tradicional. Lina Bo Bardi është duke bërë homazhe në ndërtesën e shekullit të 17-të, por në të njëjtën kohë duke e përditësuar atë me dizajnet moderne. Qëllimi i saj ishte rivendosja e ndërtesave ekzistuese në mënyra që as nuk pandehnin në nostalgji dhe as konteksti injoruar. Për ta bërë këtë, ajo e la të jashtme koloniale të paprekur dhe shtoi shkallët moderne. Solar do Unhão pasqyron besimin e Bo Bardi që një muze duhet gjithashtu të jetë një vend për edukim. Kur muzeu u ndërtua së pari, mbajti shumë klasa që edukonin vendasit në art dhe histori. Bo Bardi besonte se një muze nuk duhet të jetë mauzole e së kaluarës dhe duhet të jetë një vend aktiv i dijes. === Centro de Lazer Fábrica da Pompéia === [[File:Lina Bo Bardi, SESC Pompéia (5320956259).jpg|thumb|Lina Bo Bardi, SESC Pompeia, 1982]] Në vitin 1982, Lina Bo Bardi mbaroi ndërtimin në Centro de Lazer Fábrica da Pompéia (tani i quajtur Pompéia SESC). [5] Ndërtesa kishte vendosur fillimisht një fabrikë daulle dhe Bo Bardi kishte për detyrë ta kthente atë në një qendër komuniteti. Pompéia SESC u ndërtua pas një diktature ushtarake 20-vjeçare në Brazil që krijoi arkitekturë që nuk pasqyronte kulturën braziliane. Pompéia e SESC mendohet të jetë një gjuhë e re arkitektonike e kontrolluar nga kultura braziliane. SESC është joqeveritare e lidhur me federatën kombëtare të biznesit, e krijuar në vitet 1940 për të siguruar punonjësit me shërbime shëndetësore dhe aktivitete kulturore.<ref>{{Cite journal|last=Moore|first=Rowan|year=2012|title=Lina Bo Bardie|journal=Architectural Review|volume=232}}</ref> Për shkak të diktaturës ushtarake, Lina Bo Bardi ishte larguar nga një perspektivë konvencionale arkitekturore. Pompéia e SESC dërgoi një valë shokuese përmes São Paulo. Në vitin 1982 u zbulua faza e parë e kompleksit. Bo Bardi kishte zhveshur suva dhe më pas kishte rrahur muret për të gjetur thelbin e ndërtesës së madhe. Dizajni i Lina Bo Bardi kombinonte tulla të kuqe dhe kulla konkrete të pazakonta të cilat u kombinuan nga shtigjet ajrore. Ndërtesa aktualisht përmban shumë dhoma aktivitetesh, duke përfshirë: teatrot, gjimnazet, pishinat, baret e bollshme, zonat e kohës së lirë, restorantet, galeritë dhe punëtoritë. === Teatro Oficina === Teatro Oficina u projektua nga Lina Bo Bardi në vitin 1984. Bo Bardi u ngarkua për të kthyer një ndërtesë të zjarrtë në São Paulo në një teatër.<ref name=":3">{{Cite news|title=The 10 Best Theatres|last=Moore|first=Rowan|date=2015|work=The Guardian}}</ref> Ndërtesa është projektuar për grupin e teatrit me të njëjtin emër të cilët ishin një pjesë e rëndësishme e lëvizjes Tropicalia të fund të viteve 1960. Tropikalët u përpoqën të ndryshonin dhe një mënyrë për të shpëtuar Brazilin nga e kaluara koloniale. Ata përdorën teatrin për të provuar dhe kuptuar trashëgiminë e tyre braziliane. Bo Bardi projekton hapësirën e re pothuajse krejtësisht nga skela e pikturuar. Projektimi i referohet ndërtimit të grupeve në një hapësirë ​​teatrore. Teatri nuk ka vende konvencionale dhe kjo çon në linja të këqija. Kritikat arkitektonike kanë deklaruar se kjo nuk largohet nga përvoja e teatrit, por e rrit me intensitet. Vende të rënda prej druri janë të dizajnuara në një rreth në qendër dhe skena është shumë e ngushtë. Fillimisht, teatri u krijua për drejtorin eksperimental, Zé Celso, i cili ka thënë se ideja e hapësirës erdhi tek ai në një udhëtim acid. Teatri shpesh përdoret nga artistë eksperimentale që punojnë rreth hapësirës. Dizajni i teatrit ka për qëllim të bëjë shikuesin të ndihet sikur ata janë të angazhuar me aktin në skenë. ===Dizajni i mobiljeve=== Në vitin 1948, ajo themeloi Studio de Arte e Arquitetura Palma me Giancarlo Palanti (1906-77) për të dizajnuar mobilje ekonomike të druve apo plastikës së prodhuar nga Pau Brasil Ltda., Fabrikën e fabrikimit që ata hapën dhe nëpërmjet të cilave ata pajisën São Paulo Selia e parë e Muzeut të Artit. Në vitet 1950, Bardi filloi të projektonte mobilje me korniza metalike me ulëse dhe mbështetëse të veshur me susta. Hartimet e mëvonshme, të tilla si "Cadeira Beira de Estrada" e saj 1967, përbëjnë një estetikë të paepur me thjeshtësi të projektimit dhe reduktimit dhe pangopësinë e materialit. == Arkitekturë e qëndrueshme == === Shkrimi në Arkitekturën e Qëndrueshme === Në vitin 1958, Lina Bo Bardi botoi një tezë nëntëdhjetë faqesh të destinuara si një traktat ose manifest. Të titulluar "Kontribut hyrëse në mësimin e teorisë arkitekturore", ai u përqendrua në marrëdhëniet mes natyrës, shoqërisë dhe arkitekturës. Ajo e përcaktoi arkitekturën si "një art që duhet të marrë parasysh seriozisht vendin në të cilin ndodh" dhe si "projektimi i njeriut të civilizuar në botë". [5] Lina Bo Bardi besonte se "arkitektura merr frymëzim nga natyra që qeveris dhe i jep materialeve dhe elementeve të domosdoshme për ta formësuar atë në mënyrë harmonike ". Në manifestin Lina Bo Bardi flet për frymëzimet e saj: strukturat organike të Gaudit dhe shtëpitë hemikulare të Frank Lloyd Wright. Teoritë e Bo Bardi janë ilustruar në dizajnet e saj të ndërtimit që theksojnë rëndësinë e ripërdorimit të arkitekturës dhe qëndrueshmërisë. === Shembuj të ndërtesave të qëndrueshme === Shtëpia e qelqtë, e projektuar nga Lina Bo Bardi për vete dhe partnerin e saj, është ndërtuar në rainforest braziliane. Ndërtesa punon rreth mjedisit dhe madje ka ripërpunuar të gjitha pemët që janë hequr gjatë ndërtimit të shtëpisë së saj të re. Lina Bo Bardi përdoret më mirë për riciklimin e ndërtesave të vjetra. Pompéia e SESC është një shembull i një ndërtese që Lina Bo Bardi projekton me materiale të ricikluara. Bo Bardi mori strukturën e vjetër të fabrikës së daulles së Pompéia SESC dhe modernizoi atë pa pasur nevojë të shkatërrojë plotësisht fabrikën. Arkitektura e qëndrueshme e Lina Bo Bardi mendohet të pasqyrojë kulturën në të cilën jetonte. Në Brazil Bo Bardi u rrethua nga rainforest dhe arkitektura e saj pasqyron rëndësinë e natyrës për popullin brazilian. Shumë arkitektë të njohur si Isaac Julien dhe Norman Foster, kanë përmendur Lina Bo Bardi si frymëzim për dizajnet e tyre të qëndrueshme. ==Lista projekte arkitekturore== * The Glass House, 1951: Bardi's residence * Solar do Unhão, 1959: sugar mill converted to a craft museum in [[Bahia]] * São Paulo Museum of Art, 1968 * Centro de Lazer Fábrica da Pompéia (Pompéia Factory Leisure Centre), 1986 * Teatro Oficina, 1991: variable space composed of repurposed materials that dissolved the distinctions between actor and audience, stage and backstage == Referime == {{Reflist|2}} ==Linqe== * [https://web.archive.org/web/20051123203102/http://www.institutobardi.com.br/eng/lina/biografia/index.html Biography] at the Instituto Lina Bo e Pietro M. Bardi * Lima, Zeuler R. M. de A. ''Lina Bo Bardi'' . 2013. New Haven: Yale University Press. http://yalepress.yale.edu/yupbooks/book.asp?isbn=9780300154269 * Meyer, Esther da Costa. (Winter/Spring 2002) "[https://web.archive.org/web/20051231084914/http://www.gsd.harvard.edu/research/publications/hdm/back/16decosta_meyer.html After the Flood]". ''Harvard Design Magazine''. No. 16 * [https://web.archive.org/web/20060725101945/http://www.museum-gestaltung.ch/Htmls/Ausstellungen/Archiv/2000/LinaBoBardi/E_Lina_Bo_Bardi.html Profile of Bardi] for Exhibition at Museum of Design, Zurich * [https://web.archive.org/web/20060228135841/http://www.archibot.com/dcforum/DCForumID14/277.html Profile of Bardi] for Exhibition at Civic Museums of Venice * Davies, Colin. Key Houses Of The Twentieth Century, Plans, Sections And Elevations. W W Norton & Co Inc, 2007. * Veikos, Cathrine. Lina Bo Bardi: The Theory of Architectural Practice (Routledge, Taylor & Francis, 2013) https://www.routledge.com/Lina-Bo-Bardi-The-Theory-of-Architectural-Practice/Veikos/p/book/9780415689137 {{DEFAULTSORT:Bo Bardi, Lina}} [[Kategoria:Lindje 1914]] [[Kategoria:Vdekje 1992]] [[Kategoria:Arkitektë italianë]] gtxdm95w6cxhva7ytgljwol1l1y3ry3 0 229574 2976653 2974307 2026-05-03T06:35:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976653 wikitext text/x-wiki '''Novosibirsk''' ({{lang-rus|Новосиби́рск|p=nəvəsʲɪˈbʲirsk}}) është e qyteti i tretë më i populluar në [[Rusia|Rusi]] pas [[Moska|Mosk]]ës dhe [[Shën Petersburgu|Shën&#x20;Petersburg]]. Ajo është qyteti më i populluar në [[Azia Veriore|Aziatike, Rusia]], me një popullsi prej 1,473,754 si të 2010 Regjistrimit. Ajo është qendra administrative e Novosibirsk Sverdlovskut si dhe të Siberian Federale të Distriktit. Qyteti është i vendosur në jugperëndim pjesë e [[Siberia|Siberi]] në bankat e Ob Lumit ngjitur me Ob Luginën e Lumit, pranë të mëdha të ujit të rezervuarit të formuar nga pendën e Novosibirsk hidrocentral.<ref>[http://gelio.newsib.ru/post/231/ Новосибирская ГЭС. Вокруг здания ГЭС, водосливная плотина :: Gelio | Слава Степанов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130808043817/http://gelio.newsib.ru/post/231/ |date=8 gusht 2013 }}. Gelio.newsib.ru. Retrieved on 2013-08-16.</ref> është e ndarë në dhjetë rajone dhe zë një sipërfaqe prej {{Convert|502.1|km2}}.<ref name="Stats">Official website of Novosibirsk. [http://novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/obschaja-informatsija/ General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022051602/http://novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/obschaja-informatsija/ |date=22 tetor 2015 }} (Rusisht) [[Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme në Rusisht]]</ref> == Histori == {{Multiple image|direction=vertical|align=left|image1=NowoSibirsk1895.png|caption1=Novonikolayevsk in 1895|image2=Novosibirsk ANevsky Cathedral 07-2016 img1.jpg|caption2=[[Alexander Nevsky Cathedral, Novosibirsk|St.&nbsp;Alexander Nevsky Cathedral]]}}Novosibirsk, i themeluar më 1893<ref name="Established">Official website of Novosibirsk. [http://www.novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/history/ History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819104258/http://www.novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/history/ |date=19 gusht 2009 }} (Rusisht) [[Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme në Rusisht]]</ref> në të ardhmen vendi i një [[Hekurudha Trans-Siberike|Trans-Siberian Hekurudhor]] ura e kalimit të madh Siberian lumin Ob, më parë ishte quajtur '''Novonikolayevsk''' ({{Lang|ru|Новониколаевск}}),<ref name="Names">Charter of Novosibirsk, Article&nbsp;1.1</ref> në nder të dy e [[Shën Nikolla|Shën Nikollës]] dhe e mbretërimit [[Cari|garda e Car]] [[Nikolla II|Nikollës&#x20;II]]. Ajo zëvendësohet pranë Krivoshchekovskaya fshat, e cila u themelua në vitin 1696. Ura u përfundojë në pranverën e vitit 1897, duke e bërë vendbanim i ri rajonale të transportit hub. Rëndësia e qytetit rritur edhe më shumë me përfundimin e Turkestan-Siberi Hekurudhor në fillim të shekullit të 20-të. E re hekurudhore lidhur Novonikolayevsk të [[Azia Qendrore|Azisë Qendrore]] dhe [[Liqeni Kaspik|Caspian Detit]].<ref name="all">{{Cite web|url=http://www.allsiberia.com/novosibirsk/|title=AllSiberia|access-date=27 nëntor 2017|archive-date=11 shkurt 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080211122744/http://allsiberia.com/novosibirsk/|url-status=dead}}</ref> Në kohën e urës së hapjes, Novonikolayevsk kishte një popullsi prej 7,800 njerëzit. Kufiri zgjidhjen e zhvilluar me shpejtësi. E saj të parë në bankën e hapur në 1906, dhe një total prej pesë bankat ishin operative nga 1915. Në 1907, Novonikolayevsk, tani me një popullsi jashtëzakonisht 47,000, i është dhënë qytetit status me të drejta të plota për të vetë-qeverisjes. Gjatë para-[[Revolucioni i tetorit|revolucionare]] periudhë, popullsia e Novonikolayevsk arritur 80,000. Qyteti kishte të qëndrueshme dhe të shpejtë të [[Rritja ekonomike|rritjes ekonomike]], duke u shndërruar në një prej më të madhe tregtare dhe industriale qendrat e [[Siberia|Siberi]]. Ajo ka zhvilluar një konsiderueshme bujqësore, industria e përpunimit,<ref>{{Cito web|url=http://biz.newsib.ru/news/theme/52/|title=Сельское хозяйство :: Бизнес-журнал, новости Новосибирска и Новосибирской области|accessdate=2013-03-12|publisher=Biz.newsib.ru|archive-date=24 shkurt 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130224041400/http://biz.newsib.ru/news/theme/52/|url-status=dead}}</ref> , si dhe një [[Termocentralet|termocentrali]], shkritore të hekurit, mall tregu, disa bankave, dhe komerciale dhe kompanitë e shpedicionit. Me 1917, shtatë kishave Ortodokse dhe një [[Kisha Katolike|Katolike e]] kishës kishte qenë e ndërtuar atje, disa kinemave, dyzet shkolla fillore, një shkollë të mesme, me mësim në seminar, dhe Romanov Shtëpi jo-klasike [[Shkolla e mesme|e shkollave të mesme]]. Në 1913, Novonikolayevsk u bë një nga vendet e para në Rusi instituti për arsimin fillor të detyrueshëm. E Luftës Civile ruse mori një taksë mbi qytet. Ka qenë kohë lufte epidemitë, sidomos të typhus dhe [[Kolera|kolerës]], që deklaroi se mijëra jetën. Në rrjedhën e luftës Ob Lumë Ura ishte e shkatërruar. Për herë të parë në qytetin e historisë, popullsia e Novonikolayevsk filloi të bjerë. Sovjetik Punëtorëve dhe Ushtarëve Deputetëve të Novonikolayevsk morën kontrollin e qytetit në dhjetor të 1917. Në Maj 1918, Czechoslovak Legjionet u rrit në opozitë ndaj qeverisë revolucionare dhe, së bashku me Rojet e Bardhë, kapur Novonikolayevsk. E [[Ushtria e Kuqe|Kuqe të Ushtrisë]] mori qytetit në 1919, mbajtur atë në pjesën tjetër të Luftës Civile. Novonikolayevsk filloi rindërtimin në vitin 1921 në fillim të [[Lenini|Lenin]]<nowiki/>s' Re të Politikave Ekonomike të periudhës. Kjo ishte një pjesë e Tomsk Governorate dhe ka shërbyer si qendër të saj administrative nga dhjetor 23, 1919-Mars 14, 1920.{{Citim i duhur}} Në mes të muajit qershor 13, 1921 dhe Mund 25, 1925, ai ka shërbyer si qendra administrative e Novonikolayevsk Governorate, e cila u nda nga Tomsk Governorate.{{Citim i duhur}} Qyteti ishte i dhënë emrin e tij të tashme mbi shtator 12, në vitin 1926. Kur governorates u mbyllën, qyteti ka shërbyer si qendra administrative e Siberian Krai deri në korrik 23, 1930, dhe të Perëndimit Siberian Krai deri në shtator 28, viti 1937, kur krai ishte e ndarë në Novosibirsk Sverdlovskut dhe Altai Krai.<ref name="base.consultant.ru">[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=19030 Decision of Central Execution Committee of USSR dated 28 of September of 1937 (link to law base provided by official legal service "Consultant Plus")]</ref> Që atëherë, ai ka shërbyer si qendra administrative e Novosibirsk Sverdlovskut. E Monumentit të Heronjve të Revolucionit u ngritën në qendër të qytetit dhe ka qenë një nga krerët e vendeve historike (në thelb çdo fëmijë kishte për të vizituar monumentin në shkollë udhëtime në terren gjatë Sovjetik vjet). Neglizhimi në vitet 1990 ndërkohë që zonat e tjera ishin redeveloped ndihmuar të ruajtur atë në post-Sovjetike epokë. {{Citim i duhur}} Gjatë [[Josif Visarionoviç Stalini|Jozefit: për t'u vendosur]]<nowiki/>s'industrializimit përpjekje, Novosibirsk siguruar vendin e tij si një nga më të madhe industriale, qendrat e Siberi. Disa masive industriale janë krijuar, duke përfshirë 'Sibkombain' fabrikë, e specializuar në prodhimin e rëndë e minierave të pajisjeve. Përveç kësaj një fabrikë të përpunimit të metaleve, përpunimi i ushqimit të bimëve dhe të tjera industriale në ndërmarrjet dhe fabrikat janë ndërtuar, si dhe një ri [[Termocentralet|termocentrali]]. E Madh Sovjetik e Urisë e 1932-1933 rezultuar në më shumë se 170,000 rurale refugjatëve që kërkojnë ushqimit dhe sigurinë në Novosibirsk. Ata u vendosën në kazermat në periferi të qytetit, duke i dhënë të rritet në lagjet e varfëra të tilla si Bolshaya Nakhalovka, Malaya Nakhalovka, dhe të tjerët. E saj të rritjes së shpejtë dhe të industrializimit çuar në Novosibirsk u nofkën "[[Chicago]] e Siberi". Treni binarët janë hedhur poshtë në vitin 1934, ndërkohë që popullsia kishte arritur 287,000, duke e bërë Novosibirsk qyteti më i madh në Siberi. Vitin e ardhshëm origjinale të urës mbi Lumin Ob ishte zëvendësuar me të reja Kommunalny urë. Midis 1940 dhe 1942 në më shumë se 50 të konsiderueshme fabrika u krijohet up dhe të zhvendosura nga perëndimore Rusia në Novosibirsk, në mënyrë për të zvogëluar rrezikun e shkatërrimit të tyre përmes luftës, dhe në këtë kohë qyteti u bë një e mëdha të furnizimit baza për [[ushtria e Kuqe]]. Gjatë kësaj periudhe qyteti mori edhe më shumë se 140,000 refugjatëve. Rritja e shpejtë të qytetit të nxitet ndërtimi gjatë viteve 1950 e një [[Hidroelektriciteti|hidroelektranë]] me një kapacitet prej 400 [[Watt|mw]],<ref>{{Cito web|url=http://www.utopiasprings.com/instnovo.htm|title=Novosibirsk, Siberia, Russia History & Info|accessdate=6 maj 2009|publisher=Utopiasprings.com}}</ref> necessitating krijimin e një gjigant i rezervateve të ujit, i njohur tani si Ob Detit. Si një rezultat i drejtpërdrejtë i stacionin e ndërtimit zona të gjera të tokës pjellore janë përmbytur si ishin relike pishe pyll në zonë; përveç kësaj, i ri hapësirë të hapur, e krijuar nga rezervuari i sipërfaqes së shkaktuar mesatare e erës me shpejtësi të dyfishtë, rritja e shkallës së [[Abrazioni|erozionit të tokës]]. Në vitin 1950, Sovjetik Qeveria e drejtuar atë në një qendër për hulumtime shkencore të jetë e ndërtuar në Novosibirsk, dhe në vitin 1957 multi-objekt [[Shkenca|shkencor i]] [[Hulumtimi|hulumtimeve]] komplekse të Akademgorodok është ndërtuar rreth {{Convert|30|km}} në jug të qendrës së qytetit. E Siberian Ndarjen e Akademisë së Shkencave ka selinë e saj në Akademgorodok, dhe qyteti pret më shumë se 35 institutet kërkimore dhe universitetet, në mesin e tyre Novosibirsk State University, një nga krye shkollat ruse të Shkencave Natyrore dhe Matematikës. Edhe pse posedon një plotësisht autonome të infrastrukturës, Akademgorodok është administruar nga Novosibirsk. Më 2 shtator 1962, popullsia e Novosibirsk arritur në një milion. Në atë kohë, ishte më i vogël, qytet në botë me më shumë se një milion njerëz. Novosibirsk mori më pak se shtatëdhjetë vjet për të arritur këtë moment historik.<ref>{{Cito web|url=http://www.novo-sibirsk.ru/index/section/53|title=Novosibirsk Mayor Office Web Site, City History Page|accessdate=13 shkurt 2008|publisher=Novosibirsk Mayor Office|archive-date=7 mars 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307043150/http://www.novo-sibirsk.ru/index/section/53|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1979, filloi puna në Novosibirsk Metro e Sistemit Transit, kulmuan në hapjen e vijës së parë në vitin 1985. Në 1 gusht të vitit 2008, Novosibirsk ishte në qendër të rrugën e një diellore eclipse, me një kohëzgjatje prej 2 minuta e 20 sekonda. == Administrative komunale dhe statusin == [[Skeda:Администрация_НСО.jpg|parapamje|Ndërtesën administrative të Novosibirsk Sverdlovskut]] Novosibirsk është qendra administrative e sverdlovskut<ref name="OblastAdmCtr">Charter of Novosibirsk Oblast, Article&nbsp;5</ref> dhe, brenda kornizës së njësive administrative, ajo shërben edhe si qendra administrative e Novosibirsky Qarkut,<ref name="OKATO1">Государственный комитет Российской Федерации по статистике. Комитет Российской Федерации по стандартизации, метрологии и сертификации.&nbsp;№ОК 019-95&nbsp;1 января 1997 г. «[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=LAW;n=107426 Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления. Код&nbsp;50 240]», в ред. изменения №275/2015 от&nbsp;1 сентября 2015 г..{{OKATO reference|50 240}}</ref> edhe pse kjo nuk është pjesë e saj.<ref name="OKATO2">Государственный комитет Российской Федерации по статистике. Комитет Российской Федерации по стандартизации, метрологии и сертификации.&nbsp;№ОК 019-95&nbsp;1 января 1997 г. «[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=LAW;n=107426 Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления. Код&nbsp;50 401]», в ред. изменения №275/2015 от&nbsp;1 сентября 2015 г..{{OKATO reference|50 401}}</ref> Si një ndarje administrative, ajo është e përfshirë veçmas në '''Qytetin e Novosibirsk'''—një njësi administrative me status të barabartë të rretheve.{{Citim i duhur}} Si një ndarje komunale, të Qytetit të Novosibirsk është e përfshirë si '''Novosibirsk Urbane Okrug'''.<ref name="NovosibirskO_mun">Law ''On the Status and the Borders of the Municipal Formations of Novosibirsk Oblast''</ref> == Demografia == Sipas Shërbimit Federal Shtetëror i Statistikave, në janar të vitit 2015 numri i banorëve arriti të 1,567,087.<ref name="2015Est">Novosibirsk Oblast Territorial Branch of the [//en.wikipedia.org/wiki/Russian_Federal_State_Statistics_Service Federal State Statistics Service]. [http://novosibstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/novosibstat/resources/95583c8047d3eecb9007b4ed3bc4492f/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC+%D0%BD%D0%B0+1+%D1%8F%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8F+2015+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0+%D0%B8+%D0%B2+%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B5%D0%BC+%D0%B7%D0%B0+2014+%D0%B3%D0%BE%D0%B4.pdf Численность населения по муниципальным районам и городским округам Новосибирской области на 1 января 2015 года и в среднем за 2014 год] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304135834/http://novosibstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/novosibstat/resources/95583c8047d3eecb9007b4ed3bc4492f/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC+%D0%BD%D0%B0+1+%D1%8F%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8F+2015+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0+%D0%B8+%D0%B2+%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B5%D0%BC+%D0%B7%D0%B0+2014+%D0%B3%D0%BE%D0%B4.pdf |date=4 mars 2016 }} (Rusisht) [[Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme në Rusisht]]</ref> Kjo është një rritje në krahasim me vitin 2010 Regjistrimit, kur popullsia e qytetit u 1,473,754.<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> Njerëz nga mbi tetëdhjetë grupeve etnike dhe nacionalitete të banojnë në Novosibirsk. Më e madhe e grupeve janë [[Rusët|ruse]], Yakut , [[Gjermanët e Rusisë|gjermanisë]], ukrainës, [[Tatarët|Tatar]], Hebre, dhe Bjellorusisht.<ref>[http://english.novo-sibirsk.ru/general-information/ Официальный сайт города Новосибирска:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520135159/http://english.novo-sibirsk.ru/general-information/ |date=20 maj 2013 }}. English.novo-sibirsk.ru. Retrieved on 2013-08-16.</ref> == Ekologjia == === Flora === Mirë-njohur pemë vendas në Novosibirsk janë [[Betula|lytha]], [[pisha]], dhe aspen. Disa malit të hirit, murriz, bredh, dhe [[Abies|bredh]] janë gjithashtu të pranishëm. Evropian lloje të [[Molla|apple]], ash, elm, linden, dhe [[Dushku|oak]] kanë qenë me sukses futur. == Gjeografia == === Location === Qyteti qëndron në bankat e Ob të Lumit në Perëndim Siberian të Thjeshtë. Në jug të qytetit shtrihet Priobskoye Pllajë. [[Skeda:Бугринский_мост_Новосибирск_II.PNG|djathtas|parapamje|300x300px|Bugrinsky Urë në Lumin Ob]] === Klimë === Moti në Novosibirsk është si pjesa tjetër e tipike Siberi, me një të qartë qielli dhe shumë më poshtë ngrirjes temperaturat e dimrit. Arsyeja për këto temperatura është mungesa e afërta të oqeanit, në [[Malet Urale]], të bllokimit të të Atlantikut të ajrit masat për të arritur në Siberi, si dhe mungesën e gjatë të maleve në veri të Novosibirsk, që mund të ketë penguar ngrirjes Arktik erërat. Në fakt, Novosibirsk është e dyta farthest të konsiderueshme të populluara të qytetit nga oqeani, e para është Ürümqi në Kinë. Klima është e lagësht kontinentale (Köppen ''Dfb''), me verë të ngrohtë dhe me hidhërim të ftohtë dimri. Bora është e shpeshtë, bie në pothuajse gjysma e të gjithë dimrit ditë, por individuale snowfalls janë zakonisht të lehta. Në temperaturat mesatare të shkojnë në verë nga {{Convert|+15|C}} të {{Convert|+26|C}} dhe në dimër nga {{Convert|-20|C}} të {{Convert|-12|C}}. Megjithatë, temperaturat e dimrit mund të shkojnë sa më të ulët në {{Convert|-30|C}} të {{Convert|-35|C}}, dhe në verë temperaturat mund të shkojnë aq lartë sa {{Convert|+30|C}} të {{Convert|+35|C}}. Dallimi në mes të lartë dhe më të ulët të regjistruar temperatura është {{Convert|88|C-change|0}}. Udhëtarët që vijnë nga vendet me klimat e butë mund të gjeni Novosibirsk dimër të vështirë, por kjo mund të mos jetë e jashtëzakonshme për ata nga vendet veriore. Në disa raste, të hidhur e të ftohtë mund të mbajë për disa ditë, por temperaturat prej {{Convert|-40|C}} dhe më e ulët nuk ndodhin çdo vit. Në pranverë, rrugët dhe rrugët bëhen të pista si rezultat i baltë dhe shkrirja e borës, ndërsa moti është ende e ftohtë.{{Klima}}{{Klima}} == Transmetimin == Novosibirsk është shtëpi për të Rusisë më të fuqishme shortwave stacioni rele në lindje të [[Malet Urale|maleve Ural]]. Kjo stacioni rele mund të arrijnë pjesën më të madhe të [[Azia Jugore|Azisë Jugore]], [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]], dhe [[Kina|Kinë]]. Në Magadan dhe Vladivostok rele stacionet kur operohet në lidhje me Novosibirsk mund të garantoj që [[Zëri i Rusisë]] apo ndonjë operator tjetër të marrë me qira kohë në Novosibirsk është dëgjuar në të destinuara zonë të caktuar. == Transporti == {{Multiple image}}Novosibirsk është e treta-qyteti më i madh në Rusi (pas Moskë dhe Shën Petersburg) dhe e parë në Siberi, në të cilën një metro sistem është themeluar ( Novosibirsk Metro, u hap në vitin 1985). Kjo është një e madhe të ndaluar në [[Hekurudha Trans-Siberike|Trans-Siberian Hekurudhor]] dhe veri fund të Turkestan–Siberi Hekurudhor. Qyteti është shërbyer nga Novosibirsk Tolmachevo Aeroport me e rregullta të fluturimeve në Evropë dhe Azi, si dhe të tjera qytetet ruse. Tolmachevo është nyje për S7 Airlines. Nuk është edhe ndihmëse Yeltsovka Aeroport. Një më të vogël fushën e përgjithshme të aviacionit në Novosibirsk Severny Aeroporti u mbyll në vitin 2012. Nga mënyrat e tjera të transportit, aty është një autobus (e lansuar në vitin 1923), tramvaj (e lansuar në vitin 1934), trolleybus (e lansuar në vitin 1957) dhe marshrutkas.<gallery> Novosibirsk KrasnyProspekt bus 07-2016.jpg|MAZ-103 të ulët hyrjen e autobusëve Novosibirsk KrasnyProspekt trolley 07-2016 img2.jpg|Trolza-5265 të ulët katin trolleybus Tram, Novosibirsk 5.JPG|BKM-60103 tramvaj Tram, Novosibirsk 4.jpg|71-623 tramvaj Tram, Novosibirsk 3.jpg|Tatra KT4DM tramvaj Overpass, Novosibirsk 02.jpg|Ford Transit marshrutka Станция Маршала Покрышкина - новое оформление.jpg|Marshall Pokryshkin metro stacion </gallery> == Ekonomia == [[Skeda:Novosibirsk_Kommunisticheskaya_50.jpg|parapamje|Një i qytetit të lartë të ri-ngrihet, foto nga 2006]] Novosibirsk është një e madhe industriale qendra. Në kompleksin industrial përbëhet nga 214 të mëdha dhe mesatare të mesme ndërmarrje industriale. Këto prodhojnë më shumë se dy të tretat e të gjithë prodhimit industrial e Novosibirsk rajon. Industritë kryesore janë të hapësirës ajrore (Chkalov e Novosibirsk Avion Bimë), karburant bërthamor (Novosibirsk Kimike Përqendrohet Bimë), turbo - dhe hidroelektrike gjeneratorë (OJF ELSIB), tekstile makineri (Textilmach), makinerinë bujqësore (OJF-të "Sibselmash"), komponentët elektronikë dhe pajisje të prodhimit (Novosibirsk Fabrika dhe Design Zyra e Gjysmëpërçues Pajisjet NZPP, OXID Novosibirsk Fabrikë të Radio-komponentët), metalurgjia dhe metalike të punës (Kuzmina e Novosibirsk Metalurgjik Bimore, Novosibirsk Kallaj Bimore" OJSC, dhe SH.A. "Bimë e Metale të Rralla). Sipas stacion televiziv RBC Novosibirsk mori vendin e tretë në vitin 2008 në listën e qyteteve të Rusisë më tërheqëse të biznesit (në vitin 2007 ajo ishte e vendosur trembëdhjetë). Para zhvendosja selinë e saj të Ob, S7 Airlines kishte zyrën e saj qendrore në Novosibirsk.<ref>"World Airline Directory." ''Flight International''. March 30 - April 5, 2004. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2004/2004-09%20-%200311.html 68].</ref> Në selinë e një numri të madh të kompanive ruse janë të vendosura në Novosibirsk:<ref>"Siberian business portal KSONLINE [http://www.ksonline.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426174351/http://ksonline.ru/ |date=26 prill 2011 }}.</ref> * RATM Mbajtur * Antonov (Aeroplan të kompanisë) NAPO emëruar pas Chkalov * Belon * E Siberian bregdetin e" Ushqimit të Kompanisë (deri në vitin 2009) * NETA KJO Kompani (me pakicë, sistem integrues, software shitjeve) * Paralele Kompani IT (software virtualization) * Inmarko Ushqimit Kompanisë * Siberian Ushqimit Korporata * Elektro-vakum bimëve (më e madhe shishe qelqi fabrikë në Aziatike pjesë të vendit) * OJF NIIIP-NZiK * 2GIS == Sport == [[Skeda:Sibselmash_Stadium_1.jpg|parapamje|Bandy në Stadiumin Sibselmash]] Disa profesionale sportive klubet janë aktive në qytet: {| class="wikitable" style="margin-bottom: 58px;" ! Klubi ! Sport ! Themeluar ! Aktuale league ! League<br> renditja ! Stadiumi |- |Sibir Novosibirsk |[[Futbolli|Futboll]] |1934 |Kombëtar Të Futbollit Të Ligës |2 |Spartak Stadiumin |- |Sibir Novosibirsk |Hokej mbi akull |1962 |Kontinental Hockey League |1 |Ice Sporteve Të Pallatit Sibir |- |Sibselmash Novosibirsk |Bandy |1937 |Ruse Bandy Superligë. |1 |Sibselmash Stadiumin |- |BC Novosibirsk |[[Basketbolli|Basketboll]] |2011 |Basketboll Superligë. |2 |SKK Pres |- |Dinamo-GUVD Novosibirsk |[[Basketbolli|Basketboll]] |1955 |Grave Basketboll Premier League |1 |SKK Pres |- |Lokomotiv Novosibirsk |[[Volejbolli|Volejboll]] |1977 |Volejboll Superligë. |1 |SKK Pres |- |Sibiryak Novosibirsk |Futboll të vogël |1988 |Futboll Të Vogël Superligë. |1 |NSAAA e Sallës Sportive |} Novosibirsk është qytetin e disa ish-Olympians, duke përfshirë [[Alexander Karelin]], një dymbëdhjetë herë botës Greko-Romake mundje kampioni i cili ka qenë i votuar e më i madh Greko-Romake wrestler të shekullit të njëzetë nga FILA. Qyteti gjithashtu pret një numër të Kombëtare dhe Ndërkombëtare Akull Speedway ngjarje. Siberi Novosibirsk konkuruan në rusisht Akull Speedway Premier League në 2012/13, dhe do të bëjë pra, përsëri në 2013/2014. == Muzikë == Disa bashkëkohore klasike violinists, të tilla si Vadim Repin, i ndjeri Aleksandër Skvorcov, Natalia Lomeiko, dhe Parim Vengerov, janë vendasit e Novosibirsk. Gjithashtu lindur në qytet ishin punk legjendë, poet dhe këngëtar-kompozitor Janka Djagileva, tragjike punk lëkundëse Dimitri Selivanov, popullore/folklorike–rok këngëtari Pelageja Hanova dhe cellist Tatjana Vasiljeva. Qyteti ka një Muzike (emëruar në nder të Mikhail Glinka); Novosibirsk Shtetit Filharmonia, që është shtëpi për Novosibirsk Akademik Symphony Orchestra, Novosibirsk Filharmonia Dhoma Orkestër ruse Akademik Orkestër Popullore Instrumenteve, dhe të tjera muzikore grupe; Novosibirsk të Operas dhe Baletit të Teatrit, dhe disa të dukshëm e muzikës objekteve. == Arsimi == [[Skeda:Akademgorodok_Airphoto.jpg|parapamje|Airphoto e Akademgorodok]] Akademgorodok është një periferi e Novosibirsk të përkushtuar të shkencës. Ajo shtëpi Siberian ndarjen e Akademisë ruse të Shkencave dhe vendndodhjen e Novosibirsk në Universitetin Shtetëror. (Të gjitha institucionet tjera të arsimit sipëror janë të vendosura në pjesën qendrore të qytetit.) E Cilësisë në Shkollat Ndërkombëtare QSI Shkollë Ndërkombëtare e Novosibirsk, që më parë e vendosur në Akademgorodok, e hapur në vitin 2008.<ref>"[https://web.archive.org/web/20091002135521/http://www.qsi.org/nvs_home/nvs_home.htm Home]." [//en.wikipedia.org/wiki/QSI_International_School_of_Novosibirsk QSI International School of Novosibirsk]. October 2, 2009. Retrieved on May 15, 2016.</ref><gallery> File:СГУПС.jpg|Siberian Shtetit Të Transportit Të Universitetit File:НГАУ 160.jpg|Novosibirsk Shtetit Universiteti Bujqësor File:NSTU Main Building.JPG|Novosibirsk Shtetit Universitetin Teknik, Ndërtesa Kryesore File:Novosibirsk State Academy of Water Transport.jpg|Novosibirsk Shtetit Akademia e Ujit të Transportit Inxhinieri File:Novosibirsk Conservatory.jpg|Novosibirsk Shtetit Conservatoire me emrin e M. Glinka I. File:Budker institut akademgorodok.jpg|Budker Instituti i Fizikës Bërthamore File:Lavrentyev Institute of Hydrodynamics.jpg|Lavrentyev Instituti i Hydrodynamics, Siberian të Degës së Akademisë ruse të Shkencave </gallery> == Kulturë == === Teatrot e === * Novosibirsk të Operas dhe Baletit të Teatrit (e hapur në vitin 1945) * Novosibirsk Shtetit Dramë Teatri "Shtëpia E Vjetër" * Novosibirsk Globus Theatre * Novosibirsk Dramë Teatër "Pishtar Të Kuq" <gallery> File:Novosibirsk KrasnyPr Opera Theatre 07-2016.jpg|Novosibirsk të Operas dhe Baletit e Teatrit File:Театр "Старый дом".JPG|Novosibirsk Shtetit Dramë Teatri "Shtëpia E Vjetër" File:Novosibirsk Kamenskaya 1.jpg|Globus Theater File:Novosibirsk Theater "Red Torch".jpg|Teatri "Pishtar Të Kuq" </gallery> === Filharmonia === * Shteti Sallë Koncertesh me emrin e Arnold Katz * Novosibirsk Shtetit Filharmonia E Shoqërisë <gallery> File:Novosibirsk State Philarmony Hall.jpg|Novosibirsk Shtetit Filharmonia E Shoqërisë </gallery> === Kinema === 16 kinema, duke përfshirë Kinema Parku i cili mbështet IMAX dhe IMAX 3D. === Muzetë === * Novosibirsk Shteti Muzeu I Artit * Novosibirsk Shtetit Muzeun e Lokale Lore * Muzeu i Cossacks lavdi * Novosibirsk muzeu i hekurudhore pajisje të quajtur me emrin N. A. Akulinin * Nicholas Roerich Muze * Historike dhe Arkitektonike Muze, në ajër të hapur === Planetar === Novosibirsk Planetar (2012)<ref>{{Cite web|url=http://nebo-nsk.nios.ru/about/history|title=Детский Юношеский Центр "Планетарий"|url-status=dead|access-date=27 nëntor 2017|archive-date=15 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215170931/http://nebo-nsk.nios.ru/about/history}}</ref> u dha në vitin 2015 sa më të mirë të infrastrukturës shoqërore të objektit në Rusi.<ref>{{Cite web|url=http://www.minstroyrf.ru/press/obyavleny-pobediteli-pervogo-ezhegodnogo-gradostroitelnogo-konkursa/|title=Ministry of Housing and Building of Russian Federation official website|access-date=27 nëntor 2017|archive-date=15 shkurt 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215161535/http://www.minstroyrf.ru/press/obyavleny-pobediteli-pervogo-ezhegodnogo-gradostroitelnogo-konkursa/|url-status=dead}}</ref> == Novosibirsk Kopshtin Zoologjik == Në Novosibirsk kopshtin Zoologjik është një botë-njohur shkencore të institucionit, si dhe një popullore atraksion turistik. Në kopshtin zoologjik ka mbi 11000 kafshët nga 738 të llojeve dhe është një pjesëmarrës aktiv në tridhjetë e dy ndryshme rob edukate programeve për specie të rrezikuara. Mesatarisht, rreth 1,5 milionë njerëz vizitë në kopshtin zoologjik të çdo viti.<ref>(Rusisht) [[Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme në Rusisht]] {{Cito web|url=http://www.zoonovosib.ru/history/#20|title=ИСТОРИЯ ЗООПАРКА|accessdate=4 korrik 2017|publisher=Novosibirsk Zoo official page}}</ref> == Qytetet binjake dhe motra qytetet == == Dukshëm banorët == Violinist , Mikhail Simonyan, dramaturg dhe shkrimtar i prozës Nina Mikhailovna Sadur, dhe tri herë Olimpike Greko-Romake mundje kampion [[Alexander Karelin|Aleksandr Karelin]] ishin lindur dhe rritur në Novosibirsk. == Galeria == {{Center|<gallery mode=packed> File:Spartak stadium (Novosibirsk).jpg<nowiki>|</nowiki>[[Spartak Stadium (Novosibirsk)|Spartak Stadium]] and city surroundings File:Novosibirsk train station 1000px.jpg<nowiki>|</nowiki>Trains at the Novosibirsk railway station File:Novosibirsk zoo 19.jpg<nowiki>|</nowiki>Novosibirsk Zoo in 2015 </gallery>}} == Referime == === Shënime === {{Reflist|40em}} === Referime === * Городской Совет Новосибирска.&nbsp;Решение&nbsp;№616&nbsp;от&nbsp;27 июня 2007 г. «Устав города Новосибирска», в ред. Решения №1311 от&nbsp;31 марта 2015 г.&nbsp;«О внесении изменений в устав города Новосибирска, принятый Решением городского Совета Новосибирска от 27.06.2007 №616». Вступил в силу&nbsp;через 10&nbsp;дней со дня официального опубликования, за исключением положений, для которых установлены иные сроки и порядок вступления в силу. Опубликован: "Бюллетень органов городского самоуправления Новосибирска", №58, стр. 3, 15 августа 2007 г. * Новосибирский областной Совет депутатов.&nbsp;Постановление&nbsp;№282-ОЗ&nbsp;от&nbsp;31 марта 2005 г. «[http://zsnso.ru/116/#_Toc266437147 Устав Новосибирской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129020011/http://zsnso.ru/116/#_Toc266437147 |date=29 nëntor 2014 }}», в ред. Закона №529-ОЗ от&nbsp;26 февраля 2015 г.&nbsp;«О поправках к Уставу Новосибирской области». Вступил в силу&nbsp;1 мая 2005 г. Опубликован: "Советская Сибирь", №81, 29 апреля 2005 г. * Новосибирский областной Совет депутатов.&nbsp;Закон&nbsp;№246-ОЗ&nbsp;от&nbsp;17 декабря 2004 г. «Об административных центрах муниципальных районов и сельских поселений Новосибирской области», в ред. Закона №69-ОЗ от&nbsp;5 декабря 2006 г.&nbsp;«О внесении изменений в Закон Новосибирской области "Об административных центрах муниципальных районов и сельских поселений Новосибирской области"». Вступил в силу&nbsp;со дня официального опубликования. Опубликован: "Советская Сибирь", №252, 29 декабря 2004 г. [[Kategoria:Qytete në Rusi]] 8dofibsuabyl155f3emxd7mh5x7lqzc 1 230693 2976281 2826246 2026-05-02T13:45:20Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976281 wikitext text/x-wiki {{WWT2017}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Libre Office]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2566082 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120701225804/http://www.libreoffice.org/get-help/system-requirements/ për lidhjen http://www.libreoffice.org/get-help/system-requirements/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 korrik 2023 11:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LibreOffice]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976280 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/license/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:45 (CEST) syz0amtz4oxyeoe3523w0clrktfit68 1 230775 2976285 2170912 2026-05-02T13:52:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976285 wikitext text/x-wiki {{WWT2017}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LibreOffice Writer]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170911 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110622105417/http://www.libreoffice.org/features/writer për lidhjen https://www.libreoffice.org/features/writer/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LibreOffice Writer]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976284 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/license/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/license/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.libreoffice.org/get-help/documentation/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131124100155/https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:52 (CEST) ft2q52o5rximqmwv1v0ua2cikizw15y 0 233950 2976270 2872416 2026-05-02T13:07:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976270 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Lazim Destani | image = Lazim Destani Portrait.jpg | caption = Portret i Lazim Destanit | birth_date = 23 gusht 1954 | birth_place = [[:sq:Bozofca|Bozofcë]], [[Tetovë]] | nationality = Shqiptare | occupation = Biznesmen, filantrop | known_for = Aktivizëm në diasporë, humanizëm, Ecolog International | children = Nazif Destani, Selim Destani, Blerim Destani }} '''Lazim Destani''' (i lindur më 23 gusht 1954) është një biznesmen, filantrop dhe figurë e njohur e diasporës shqiptare, i njohur për kontributet e tij në zhvillimin ekonomik, ndihmën humanitare dhe mbështetjen për arsimin dhe ruajtjen e kulturës në Ballkan dhe më gjerë. Ai është kryetar i bordit këshillëdhënës të kompanisë [[Ecolog International]] dhe njihet për angazhimin e tij të vazhdueshëm me komunitetet shqiptare në diasporë dhe për iniciativat filantropike. == Jeta dhe Arsimi == Lazim Destani është fëmija i pestë nga shtatë fëmijët e Dalif Destanit dhe Selime Destanit. Babai i tij merrej me punë bujqësie ndërsa e ëma ishte amvise. Në fillim të viteve 1970, ai emigroi në Gjermani ku fillimisht punoi në ndërtim dhe zdrukthëtari, duke vazhduar paralelisht edhe studimet. Ai u diplomua në degën e transportit dhe turizmit në Universitetin Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule (RWTH) në Aachen, Gjermani.<ref>{{cite web|url=https://diasporashqiptare.al/2022/12/19/lazim-destani-vleresohet-me-titullin-gjeneral-i-paqes/|title=Lazim Destani vlerësohet me titullin Gjeneral i Paqes|language=sq|access-date=13 maj 2025|archive-date=19 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219192515/https://diasporashqiptare.al/2022/12/19/lazim-destani-vleresohet-me-titullin-gjeneral-i-paqes/|url-status=dead}}</ref> == Karriera në Biznes == Në vitin 1987, Destani themeloi kompaninë e transportit ''Sharr Turist'' në Stolberg, Gjermani, e cila operonte linja autobusësh që lidhnin Evropën Perëndimore me Ballkanin Perëndimor. Kompania u zgjerua shpejt duke shërbyer komunitetin shqiptar në diasporë. Në vitin 2007, aktiviteti i saj u integrua në portofolin më të gjerë të bizneseve familjare nën grupin ND Group. Aktualisht, Destani është kryetar i bordit këshillëdhënës në [[Ecolog International]], një ofrues shërbimesh global që operon në mbi 40 vende. Ecolog ofron shërbime në sektorët e logjistikës, ndërtimit, shërbimeve mjedisore dhe mbështetjes mjekësore.<ref>{{cite web|url=https://zeri.info/aktuale/481748/lazim-destani-nderohet-me-titullin-anetar-nderi-ne-keshillin-e-ambasadoreve-shqiptar/|title=Lazim Destani nderohet me titullin Anëtar Nderi në Këshillin e Ambasadorëve Shqiptar|language=sq}}</ref> == Filantropia dhe Nismat Kryesore == Destani është i njohur për një sërë iniciativash filantropike në fusha të ndryshme. Në vitin 2021, ai përmes kompanisë Ecolog dhuroi 10 autoambulanca për spitalet në Maqedoninë e Veriut.<ref>{{cite web|url=https://www.botasot.info/maqedonia/1673852/ecolog-international-i-lazim-destanit-dhuron-10-ambulanca-per-spitalet-ne-maqedonine-e-veriut/|title=Ecolog International i Lazim Destanit dhuron 10 ambulanca për spitalet në Maqedoninë e Veriut|language=sq}}</ref> Gjatë pandemisë COVID-19, ai kontribuoi në sigurimin e testimeve për komunitetet shqiptare dhe dhuroi mijëra tableta për nxënësit në nevojë për të mundësuar mësimin online.<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/lajme/qindra-tableta-mbrrijn-n-shqipri-nga-ecolog-dhe-filantropi-lazim-destani|title=Qindra tableta mbërrijnë në Shqipëri nga Ecolog dhe filantropi Lazim Destani|language=sq}}</ref> Ai ka qenë një donator i rregullt për klinikat kirurgjikale dhe spitalet në rajon,<ref>{{cite web|url=https://alert.al/biznesmeni-dhe-filantropi-lazim-destani-viziton-kliniken-kirurgjikale-ne-shkup-rikonstruksioni-i-saj-mundesohet-nga-ecolog-international/|title=Biznesmeni dhe filantropi Lazim Destani viziton klinikën kirurgjikale në Shkup|language=sq}}</ref> si dhe ka ndihmuar në rikonstruksionin e shkollave dhe institucioneve arsimore.<ref>{{cite web|url=http://www.faktiditor.ch/ecolog-investon-85-mije-euro-ne-shkollen-liria-ne-tetove/|title=Ecolog investon 85 mijë euro në shkollën "Liria" në Tetovë|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Ndihma Humanitare dhe Sociale === Lazim Destani është i njohur për angazhimin e tij të vazhdueshëm në ndihmë të komuniteteve shqiptare dhe më gjerë, veçanërisht në kohë krizash dhe fatkeqësish natyrore. Përmes kompanisë së tij, [[Ecolog International]], dhe iniciativave personale, ai ka ofruar ndihma të konsiderueshme në situata të ndryshme: * '''Përmbytjet në Kosovë (2021):''' Në janar 2021, përmbytjet e rënda në Kosovë shkaktuan dëme të mëdha në zonat e Mitrovicës, Skënderajt dhe Klinës. Lazim Destani, përmes [[Ecolog International]], dërgoi ndihma emergjente për të prekurit, duke përfshirë ushqime dhe artikuj të tjerë të nevojshëm.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/en/Lazim-Destani-stands-in-solidarity-with-the-families-damaged-by-the-floods-in-Kosovo/|title=Lazim Destani stands in solidarity with the families damaged by the floods in Kosovo|language=en}}</ref> * '''Tërmeti në Shqipëri (2019):''' Pas tërmetit shkatërrues që goditi Shqipërinë në nëntor 2019, Destani kontribuoi me ndihma për të prekurit, duke përfshirë dërgimin e ndihmave emergjente në qytetet e goditura.<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/filantropi|title=Filantropia e Lazim Destanit|language=sq}}</ref> * '''Donacion për Spitalin Klinik të Tetovës (2023):''' Në dhjetor 2023, [[Ecolog International]] dhuroi mbi një milion euro për Spitalin Klinik të Tetovës. Ky donacion përfshinte rikonstruksionin e hapësirave spitalore dhe pajisjen me teknologji mjekësore moderne.<ref>{{cite web|url=https://www.illyria.com/lazim-destani-dhe-ecolog-internacional-dhurojne-me-shume-se-1-milon-euro-per-spitalin-e-tetoves/|title=Lazim Destani dhe Ecolog Internacional dhurojnë mbi 1 milion euro për spitalin e Tetovës|language=sq}}</ref> * '''Mbështetje gjatë pandemisë COVID-19:''' Gjatë pandemisë, Destani kontribuoi me dhurimin e mijëra tabletave për nxënësit në nevojë në Maqedoninë e Veriut dhe me donacione të testeve për COVID-19 në Kosovë dhe Shqipëri.<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/filantropi|title=Filantropia e Lazim Destanit gjatë pandemisë COVID-19|language=sq}}</ref> Këto iniciativa pasqyrojnë përkushtimin e Lazim Destanit për të ndihmuar komunitetet në kohë nevoje dhe për të përmirësuar mirëqenien sociale në rajon. == Deklarata Publike dhe Advokim == Përveç filantropisë, Destani ka marrë pjesë në samite ndërkombëtare, forume ekonomike dhe konferenca politike që trajtojnë çështje të diasporës, investimeve dhe bashkëpunimit rajonal. Ai ka qenë pjesë e Forumeve të Bizneseve të Diasporës,<ref>{{cite web|url=https://diasporashqiptare.al/2022/05/27/forumi-i-bizneseve-te-diaspores-lazim-destanirinia-potenciali-me-i-madh-qe-kemi/|title=Forumi i Bizneseve të Diasporës: Lazim Destani - Rinia Potenciali më i Madh që Kemi|language=sq|access-date=13 maj 2025|archive-date=27 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527191338/https://diasporashqiptare.al/2022/05/27/forumi-i-bizneseve-te-diaspores-lazim-destanirinia-potenciali-me-i-madh-qe-kemi/|url-status=dead}}</ref> Konferencës Ekonomike të Luginës së Preshevës,<ref>{{cite web|url=https://alert.al/biznesmeni-lazim-destani-ne-konferencen-ekonomike-te-presheves-duhet-ti-sherbejme-e-mbeshtesim-sipermarrjent-ne-lugine-dhe-popullaten-ketu/|title=Biznesmeni Lazim Destani në konferencën ekonomike të Preshevës|language=sq}}</ref> dhe ka qenë i ftuar nderi në seancat solemne të Kuvendit të Kosovës.<ref>{{cite web|url=https://diasporashqiptare.al/2023/02/18/pavaresia-e-kosoves-lazim-destani-i-ftuar-nderi-ne-seancen-solemne-ne-parlament/|title=Pavarësia e Kosovës: Lazim Destani i ftuar nderi në seancën solemne në parlament|language=sq|access-date=13 maj 2025|archive-date=18 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318212309/https://diasporashqiptare.al/2023/02/18/pavaresia-e-kosoves-lazim-destani-i-ftuar-nderi-ne-seancen-solemne-ne-parlament/|url-status=dead}}</ref> Në deklaratat publike, ai ka theksuar rëndësinë e përfshirjes së diasporës në zhvillimin ekonomik dhe nevojën për bashkëpunim të qëndrueshëm mes vendeve të rajonit.<ref>{{cite web|url=https://telegrafi.com/investimet-nga-diaspoara-lazim-destani-duhet-te-punojme-bashke-qe-te-arrijme-suksese/|title=Investimet nga Diaspora: Lazim Destani - Duhet të punojmë bashkë që të arrijmë suksesë|language=sq}}</ref> == Rolet dhe Angazhimet Publike == * President Nderi i Rrjetit Global të Bizneseve të Diasporës Shqiptare (2014 – prezent)<ref>{{cite web|url=https://zeri.info/ekonomia/221616/biznesmeni-destani-propozon-themelimin-e-odes-se-diaspores/|title=Biznesmeni Destani propozon themelimin e Odës së Diasporës|language=sq}}</ref> * President Nderi i Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare (2020 – prezent)<ref>{{cite web|url=https://diasporashqiptare.al/2022/02/15/takimi-dhoma-e-biznesit-ura-lidhese-midis-diaspores-dhe-origjines-shqiptare/|title=Takimi Dhoma e Biznesit: Ura lidhëse midis diasporës dhe origjinës shqiptare|language=sq|access-date=13 maj 2025|archive-date=15 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215144121/https://diasporashqiptare.al/2022/02/15/takimi-dhoma-e-biznesit-ura-lidhese-midis-diaspores-dhe-origjines-shqiptare/|url-status=dead}}</ref> * Anëtar i Këshillit Koordinues të Diasporës Shqiptare (2018 – prezent)<ref>{{cite web|url=https://keshilli.koordinues.diaspora.gov.al/lazim-destani/|title=Lazim Destani - Anëtar i Këshillit Koordinues të Diasporës Shqiptare|language=sq}}</ref> * Anëtar Nderi i Këshillit të Ambasadorëve Shqiptarë (2022 – prezent)<ref>{{cite web|url=https://diasporashqiptare.al/2023/02/17/lazim-destani-anetar-nderi-i-keshillit-te-ambasadoreve-shqiptare/|title=Lazim Destani, Anëtar Nderi i Këshillit të Ambasadorëve Shqiptarë|language=sq|access-date=13 maj 2025|archive-date=6 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306205639/https://diasporashqiptare.al/2023/02/17/lazim-destani-anetar-nderi-i-keshillit-te-ambasadoreve-shqiptare/|url-status=dead}}</ref> == Vlerësime dhe Nderime == * Qytetar Nderi i Tetovës (2011)<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/mirenjohjet|title=Mirënjohjet për Lazim Destanin|language=sq}}</ref> * Urdhri “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë (2012)<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/mirenjohjet/urdhri-nderi-i-kombit-nga-republika-e-shqipris-presidenti-bujar-nishani|title=Urdhri “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Shqipërisë|language=sq}}</ref> * Medalja Presidenciale e Meritave nga Presidenti i Kosovës (2016)<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/mirenjohjet/flamuri-i-shteteve-te-bashkuara-te-amerikes-nga-kongresi-i-shteteve-te-bashkuara|title=Medalja Presidenciale e Meritave nga Presidenti i Kosovës|language=sq}}</ref> * Flamuri i Shteteve të Bashkuara të Amerikës (2017)<ref>{{cite web|url=https://www.lazimdestani.com/mirenjohjet/flamuri-i-shteteve-te-bashkuara-te-amerikes-nga-kongresi-i-shteteve-te-bashkuara|title=Flamuri i Shteteve të Bashkuara të Amerikës|language=sq}}</ref> * Doctor Honoris Causa nga Universiteti i Tetovës (2017)<ref>{{cite web|url=https://www.tetovasot.com/2025/03/lazim-destanit-nderohet-me-cmimin-kombetar-fadil-sulejmani-nga-universiteti-i-tetoves/|title=Doctor Honoris Causa nga Universiteti i Tetovës|language=sq}}</ref> * “Shqiponja e Artë” dhe “Ambasador i Kombit” nga Qeveria e Shqipërisë (2019)<ref>{{cite web|url=https://politiko.al/majko-nderon-me-dy-cmime-biznesmenin-qe-veliaj-i-hoqi-shqiponjen-e-pavaresise|title=“Shqiponja e Artë” dhe “Ambasador i Kombit” nga Qeveria e Shqipërisë|language=sq}}</ref> == Jeta Personale == Lazim Destani është fëmija i pestë nga shtatë fëmijët e Dalif Destanit dhe Selime Destanit. Babai i tij merrej me punë bujqësie ndërsa e ëma ishte amvise. Lazim Destani është i martuar me Rasime Destanin dhe nga kjo martesë ai është baba i tre djemve: Nazif, Selim dhe Blerim Destani. Kohën e tij ai e ndan mes qytetit të Tetovës dhe Dyzeldorfit, ndërsa vazhdimisht e ka shprehur dashurinë për fshatin e tij të lindjes, të cilin e viziton sa herë i jepet mundësia. == Shih edhe == * [[Ecolog International]] * [[Sharr Turist]] * [[Diaspora Shqiptare]] == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Njerëz të gjallë]] [[Kategoria:1954 lindje]] [[Kategoria:Biznesmenë shqiptarë]] [[Kategoria:Filantropë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Tetovës]] k9812xdpqkpecknayik2oew3sgpnxlt 0 236706 2976373 2953644 2026-05-02T17:04:41Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976373 wikitext text/x-wiki {{perm-urgj}}{{Neutralitet i dyshimtë}} '''Living Media''', njohur më mirë si '''Living''', është një kompani mediale shqiptare e zbërthyer nga platforma digjitale [[Tring (kompani)|Tring]]. Living u themelua në 2012 përmes kapitalit të Concord Investment, fillimisht si kanali i parë shqiptar kushtuar zhanrit ''lifestyle''. Me kalimin e kohës u zgjerua në boshtin e shtypit përmes ''Living Magazine'' në nëntor 2014, dhe shtëpinë botuese Botimet Living. == Kanali Living == Është kanali i parë kushtuar mënyrës së jetesës në Shqipëri. Kanali televiziv “Living” ofrohet nëpërmjet platformës televizive satelitore dhe tokësore “Tring”. Aty trajtohen tematika që shkojnë nga gatimi tek arredimi, nga look-u te krijimtaria e punës me dorë. “Living” ka një program ditor të ngjeshur, që përfshin prodhime origjinale (80% e prodhimeve të kanalit “Living” janë origjinale) dhe më të mirat e importuara nga jashtë. Me 1000 orë program në vit, “Living” ka vetëm një qëllim: të tërheqë shikuesit e etur për të parë dhe për të marrë frymëzimin dhe modelin e një jetë të jetuar në 360 gradë; të zbulojnë këndvështrime dhe ide të reja edhe për gjërat më të zakonshme të përditshmërisë; të dekorojnë, të udhëtojnë, të hanë, të lëvizin, të argëtohen, të vizitojnë, të vishen, të kujdesen, të ndryshojnë, të blejnë, të mësojnë, të krijojnë dhe, mbi të gjitha, t’i gëzohen jetës duke e jetuar bukur, qoftë edhe thjeshtë. Nga kuzhina, moda, bukuria, estetika, udhëtimet, peshkimi, kopshtaria, dekori i shtëpive, këshilla për shëndet dhe mirëqenie, “Living” sjell edhe gjithçka tjetër që duhet për ta bërë jetën më të bukur e me më shumë stil. Kanali televiziv "Living" i drejtohet një publiku me moshë mesatare nga 20-55 vjeç. Çdokush mund ta gjejë veten në programet e ndryshme që ofrohen aty, programe të cilat u drejtohen si grave, ashtu edhe burrave, sepse "Living" erdhi si një ide për një udhërrëfyes të mbushur me alternativa për t’i ofruar gjithkujt mundësinë që ta jetojë bukur jetën. === Programacioni === {| class="wikitable" |+ !Emisionet Living !Pershkrim |- |'''Përgjigju, gatuaj, fito''' |Nën drejtimin e Brunilda Lahe, ky do të është quicshow i vetëm mbi gatimim, që do t’ju argëtojë pa masë. |- |'''Udhëtim me shije''' |Linda Fishta, ekspertja e kuzhinës Living, do të udhëtojë me ju çdo javë në treva të pasura me tradita, natyrë dhe histori të rralla. |- |'''Si të mos shëndoshemi gjatë festave''' |Në këtë emision ju sjellim disa truke, sugjerime, ushtrime sportive për të mos rënë në tundim dhe të ruajmë linjat gjatë festave të fundvitit. |- |'''Kuzhina e dhjetorit''' |Shefat e shtëpisë Living janë çdo ditë të pranishëm me idetë dhe recetat e tyre për t’ju inspiruar me pjata të ndryshme festive. |- |'''Tirana Street Style''' |Një emision që sjell trendet më të fundit në rrugët e Tiranës, shopping dhe sugjerime mode për të patur një look “Street Style” |- |'''Surpriza SD''' |Pas momentit të parë kur mësojmë për ta... mirëkuptimi dhe mbështetja për të arritur një jetë të barabartë...një marrëdhënie si gjithë të tjerat me dëshira dhe pasione për të jetuar. |- |'''10 vjet më i ri në 10 ditë''' |Kush nuk do të donte të dukej më i ri? Të gjithë do të donim por akoma më i mrekullueshëm do të ishte fakti që do të dukeshim 10 vjet më të rinj dhe kjo në vetëm 10 ditë. |- |'''Blind Taste''' |Blind Taste është një program për të gjithë ata të cilët besojnë që janë kuzhinier të mirë dhe që kanë aftësinë të kuptojnë një recetë dhe ta realizojnë atë. |- |'''Stili im''' |Gjithçka rreth dizenjimit të shtëpive. Arkitektë, dizenjatorë të brendshëm, skenografë, piktorë, piktore, pasionantë në dekorimin e shtëpive prezantojnë projektet dhe eksperiencën e tyre në këtë fushë. |- |'''Shopping Queens''' |“Shopping Queens” është një program i përditshëm i cili kombinon element si: gara, moda dhe stili. |- |'''Make Up''' |Një guide si të grimoheni në ditet e festave. Këshilla, ide dhe sugjerime nga e bukura Morena Lami |- |'''Festive Decor''' |Xhani Shqerra do të na udheheqë me ide interesante për dekorimin e ambjentit dhe shtrimin e tavolinës. |- |'''Wine Taste''' |Do të njiheni me procesin e përgatitjes së verës, shijen e saj dhe sekretet për një verë të shijshme. |- |'''Linda për festa''' |Zonja Linda na pret në kuzhinën e saj me ëmbëlsira dhe pjata të kripura. |- |'''Qeni im''' |Një emision me mikun më të mirë të njeriut. |- |'''Në kuzhinë me mamin''' |Ushqimi flet me gjuhën e fëmijëve. Ata duhet të hanë shëndetshëm... po sikur t’i përfshijmë në diçka që nuk quhet lojë. |- |'''Shije fshati''' |Kësaj radhe kuzhinën e kemi zhvendosur në fshat. Produktet bio të sapo mbledhura nga toka apo nga pema do të marrin shije të shumllojshme që me siguri do ju pëlqejnë pa masë. |- |'''Ç’të sheh syri t'a bën dora''' |Arti i të krijuarit është një dhunti që jo të gjithë e kanë. Keti dhe Elkjana, dy vajza shumë të talentuara, me objekte të vogla, po me shumë fantazi brenda, krijojnë elemente dekoruese dhe utilitare të jetës së përditshme. |- |'''Për gjah me Vasjanin''' |Aktori Vasjan Lami me aventurat e tij në Living, kësaj radhe jo më në gjurmët e peshkut, por në kërkim të gjahut në tokë. |- |'''Shopping Night''' |Shopping Night është një lojë e vërtetë, e bazuar në stil e spektakël. |- |'''Aventurat e Jul Dedës''' |Është koha për t’u arratisur nga qyteti në zbulim të emocioneve të reja. |- |'''Tek Genti''' |Personazhet më të spikatur publik janë të ftuarit special për çdo javë. |- |'''My Living''' |Programi “My Living”, do të jetë ndoshta momenti i vetëm televiziv, ku do të tregohet life-stili shqiptar me të gjitha tendencat e tij; në modë, dizajn, ushqim, sport etj. |- |'''Sot po kaloj nga ty''' |Çfarë ndodh kur një gazetare shkon të takojë një shefe kuzhine? Ka gatime ëmbëlsirash, por edhe bisedë si mes mikeshash, ka sheqer, por ka dhe pak spec pikant |- |'''Jetë e re''' |“Jete e Re” është një format televiziv i konceptuar dhe realizuar në formën e një reality show në qendër të së cilit do të jetë bukuria, estetika dhe fashion-i. |- |'''Sfida imobilare''' |Kërkoni të blini një shtëpi të re por nuk vendosni dot cilën ofertë të zgjidhni? Doni të dini se si blihet një apartament më lehtë, më shpejt dhe në mënyrë të sigurtë? Atëherë takoni Zhakun dhe Luanin |- |'''Receta për bebe''' |Receta për bebe vjen në Living për të gjitha zonjat dhe në veçanti për nënat. |- |'''Cotto e mangiato''' |Alessandro Gianpietro është gati të përgatisë me ju receta të reja, të thjeshta dhe të shijshme. |} === Revista “Living” === Revista "Living" ka dalë për herë të parë në treg më 6 gusht 2012. Për herë të parë dhe të vetme në Shqipëri, në duart e lexuesve mbërriti një revistë që i përkushtohej tërësisht stilit të të jetuarit. E brumosur me shumë pasion për jetën dhe të bukurën, revista "Living" botohet pesë herë në vit. Vjen me një numër të kushtuar për çdo stinë të vitit, plus numrin special të verës. Qëllimi i revistës "Living" është që ta shndërrojë jetën në një festë të bukur, ku në çdo ditë, të mund të gjejmë një motiv për të gëzuar, për të shijuar; të gjejmë frymëzimin për të zbukuruar çdo detaj të përditshmërisë. Janë plot pesë vite, të cilat mbartin përkushtim, pasion për të bukurën dhe dëshirë për të udhëhequr drejt të jetuarit ëmbël. “Living”, tashmë prej një gjysmë dekadë në treg, ka dëshmuar se ka arritur të jetë udhërrëfyesi më i denjë për një jetë plot stil, mirëqenie, kujdes për veten dhe të bën ta shohësh çdo gjë me sytë e së bukurës. Një staf i tërë punon me shumë dashuri për të realizuar këtë ngrehinë, përmes së cilës jeta merr ngjyra të tjera. Janë redaktorët e rubrikave të ndryshme, specialistët që nuk mungojnë asnjëherë, që nga arkitektët, ata të mirëqenies, specialistët e modës, bukurisë, kuzhinës etj. Revista "Living" u kristalizua si ide gjatë kohës që punohej për të ndërtuar kanalin televiziv "Living", që do t’i bënte më vonë strehë jetës së bukur, me stil e të shëndetshme. Pra, edhe revista erdhi si produkt i po këtyre njerëzve që punuan e krijuan me shumë pasion për kanalin "Living". Revista dhe kanali erdhën në të njëjtën ditë në treg, me motivin se mundësinë për të jetuar bukur, duhet ta kenë të gjithë. E me këtë qëllim, prej pesë vitesh në treg, revista "Living" ia ka dalë të jetë jo vetëm revista më e mirë dhe më e suksesshme në Shqipëri, por të jetë e të mbetet frymëzimi më i bukur për një jetë të shëndetshme dhe me shumë stil. === Portali “Living.al” === Portali “Living.al” është portali më i plotë i të jetuarit bukur. Në të mund gjeni rubrika e artikuj për kuzhinën, receta të ndryshme, informacione për ushqimet, modë, bukuri, estetikë, këshilla për të jetuar mirë dhe shëndetshëm, informacione të përditësuara, arredim, kopshtari, artkraft e shumë artikuj dhe rubrika të tjera interesante e të dobishme. Çdo aspekt i të jetuarit, në “Living.al” ofrohet me pasion, që nga sugjerimet për një ushqyerje me fantazi, sugjerime për natyrën, ide se si të mirat e saj t’i përdorim në jetë, këshilla për të njohur trupin dhe shpirtin, si të kujdeseni për ta, ide dhe sugjerime për ta shndërruar shtëpinë në një oazë qetësie, si të visheni bukur e me stil, rubrika dhe artikuj të përditësuar rreth grimit etj., dhe shumë sugjerime interesante, që nxisin fantazinë për të zbukuruar çdo aspekt të jetës. Në portalin “Living.al”, krahas punës së përkushtuar të stafit që punon e krijon çdo ditë për të, pasqyrohen në mënyrë të përmbledhur  materialet e revistës. Në portal mund gjeni shkrimet më esenciale të revistës "Living", personazhe, editoriale e shumë materiale interesante. "Living" është si një dritare komunikimi për botën e femrave, por jo vetëm. Aty mund ta gjejë veten çdokush, si dhe të mësojë t’i japë rëndësinë e duhur çdo çasti dhe detaji të ditës. == Shtëpia botuese "Living" == '''Botimet Living''' u krijua në vitin 2014, si pjesë e grupit Edil Al, një nga kompanitë më të rëndësishme në tregun shqiptar. Misioni i saj është të kënaqë shijet dhe interesat e lexuesit, duke u ofruar letërsinë më të mirë. Përzgjedhja e kujdesshme e titujve dhe autorëve dhe përkushtimi për të ruajtur pastërtinë e gjuhës shqipe, janë parimet bazë të këtij aktiviteti. Shtëpia botuese "Living" ofron një sërë zhanresh të letërsisë botërore dhe asaj shqiptare, duke filluar nga letërsia klasike, e cila është e pakohë, e deri te bestsellerat bashkëkohorë. Një ndër objektivat e saj është botimi i librave të autorëve shqiptarë që kanë dhënë kontribut në letërsinë shqipe ndër vite, por edhe promovimi i autorëve të rinj. == Referime == <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See https://en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> <ref name="Botimet Living ne panair">{{Cite web |url=http://www.revistawho.com/libri/botimet-living-per-here-te-pare-ne-panair-etleva-cepele-ja-sugjerimet-tona |title=Kopje e arkivuar |access-date=6 shkurt 2018 |archive-date=8 janar 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108001317/http://www.revistawho.com/libri/botimet-living-per-here-te-pare-ne-panair-etleva-cepele-ja-sugjerimet-tona/ |url-status=dead }}</ref><ref name="Ne stenden e Living">{{Cite web|url=http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=6 shkurt 2018|archive-date=16 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116175217/http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne/}}</ref> <references /> dod3dw6h4b1ba0yjyl001jwk1u375zp 0 237272 2976502 2953678 2026-05-02T23:23:39Z Leutrim.P 113691 2976502 wikitext text/x-wiki '''Rrustem Mustafa''' Rrustem Mustafa u lind më 27 shkurt 1971 në Përpallac të Podujevës. Është një nga figurat më të njohura të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ish-epror i lartë i Trupave Mbrojtëse të Kosovës (TMK) dhe politikan kosovar. Mustafa kreu shkollën fillore në vendlindje dhe të mesmen në Podujevë. Studimet universitare i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Ishte aktivist politik nën okupimin e Kosovës, duke shërbyer si kryetar i Forumit Rinor në Podujevë dhe duke marrë pjesë në aktivitete politike dhe kombëtare të zhvilluara në kushte konspirative kundër forcave represive të Federatës Jugosllave. Mustafa ishte luftëtar i UÇK-së nga themelimi i saj. Gjatë viteve 1997–1999, shërbeu si Komandant i Zonës Operative të Llapit (ZOLL). Pas përfundimit të luftës, punoi në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK), ku shërbeu deri më 2001 si epror i lartë me gradën Gjeneralmajor, duke komanduar Zonën V (me qendër në Prishtinë) dhe më pas Zonën VI (me qendër në Gjilan). Që nga viti 2006, Mustafa është aktiv në jetën politike si nënkryetar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe anëtar i Kryesisë. Ka shërbyer si deputet i Kuvendit të Kosovës në legjislaturën e tretë (2007–2010), ku ishte Kryetar i Komisionit Parlamentar për Siguri, dhe më pas në legjislaturën e pestë (2014–2017). Nga viti 2019 deri më 2021, ka qenë këshilltar i lartë politik i Presidentit të Republikës së Kosovës. Ai është autor i librit ''Në Evropë apo në Europë'' dhe kontribuon rregullisht me analiza politike dhe të sigurisë në media dhe debate publike. Rrustem Mustafa ka përvojë të gjerë në çështje të sigurisë, punë të brendshme dhe qeverisje strategjike. Ai zotëron kompetenca kyçe në hartimin e politikave strategjike të sigurisë, menaxhimin e krizave dhe emergjencave, mbikëqyrjen parlamentare dhe sigurimin e sundimit të ligjit, si dhe në reforma të sektorit të mbrojtjes dhe sigurisë. Mustafa është gjithashtu i specializuar në koordinimin ndërinstitucional dhe ndërkombëtar, vlerësimin e rrezikut dhe analizën e kërcënimeve, si dhe në promovimin e të drejtave të njeriut dhe barazisë gjinore në institucionet e sigurisë. == Referime == <ref>{{Cite web|url=https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=10 shkurt 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116044114/https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/}}</ref><ref>http://www.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,527</ref> [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1971]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] cmi3wtnhbqfwcwptdf4zvkxh332s8cu 2976512 2976502 2026-05-02T23:29:27Z Leutrim.P 113691 2976512 wikitext text/x-wiki '''Rrustem Mustafa''' u lind më 27 shkurt 1971 në Përpallac të [[Podujeva|Podujevës]]. Është një nga figurat më të njohura të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ish-epror i lartë i Trupave Mbrojtëse të Kosovës (TMK) dhe politikan kosovar. Mustafa kreu shkollën fillore në vendlindje dhe të mesmen në Podujevë. Studimet universitare i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës. Ishte aktivist politik nën okupimin e Kosovës, duke shërbyer si kryetar i Forumit Rinor në Podujevë dhe duke marrë pjesë në aktivitete politike dhe kombëtare të zhvilluara në kushte konspirative kundër forcave represive të Federatës Jugosllave. Mustafa ishte luftëtar i UÇK-së nga themelimi i saj. Gjatë viteve 1997–1999, shërbeu si Komandant i Zonës Operative të Llapit (ZOLL). Pas përfundimit të luftës, punoi në Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK), ku shërbeu deri më 2001 si epror i lartë me gradën Gjeneralmajor, duke komanduar Zonën V (me qendër në Prishtinë) dhe më pas Zonën VI (me qendër në Gjilan). Që nga viti 2006, Mustafa është aktiv në jetën politike si nënkryetar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe anëtar i Kryesisë. Ka shërbyer si deputet i Kuvendit të Kosovës në legjislaturën e tretë (2007–2010), ku ishte Kryetar i Komisionit Parlamentar për Siguri, dhe më pas në legjislaturën e pestë (2014–2017). Nga viti 2019 deri më 2021, ka qenë këshilltar i lartë politik i Presidentit të Republikës së Kosovës. Ai është autor i librit ''Në Evropë apo në Europë'' dhe kontribuon rregullisht me analiza politike dhe të sigurisë në media dhe debate publike. Rrustem Mustafa ka përvojë të gjerë në çështje të sigurisë, punë të brendshme dhe qeverisje strategjike. Ai zotëron kompetenca kyçe në hartimin e politikave strategjike të sigurisë, menaxhimin e krizave dhe emergjencave, mbikëqyrjen parlamentare dhe sigurimin e sundimit të ligjit, si dhe në reforma të sektorit të mbrojtjes dhe sigurisë. Mustafa është gjithashtu i specializuar në koordinimin ndërinstitucional dhe ndërkombëtar, vlerësimin e rrezikut dhe analizën e kërcënimeve, si dhe në promovimin e të drejtave të njeriut dhe barazisë gjinore në institucionet e sigurisë.<ref>{{Cite web|url=https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=10 shkurt 2018|archive-date=16 janar 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116044114/https://trialinternational.org/latest-post/rrustem-mustafa/}}</ref><ref>http://www.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,527</ref> == Burime == [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Lindje 1971]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] ngpnhcamqfuuc9pff9nxdxtbv5sdpji 0 239310 2976274 2953806 2026-05-02T13:14:55Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976274 wikitext text/x-wiki '''Ledina Mandia''' ka shërbyer si Zëvendës Kryeministër në [[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|Kabinetin e Shqipërisë]]. Ajo ishte gruaja e tretë që u emërua në këtë pozitë.<ref>{{cite news|title=Government Changes, Nishani Decrees New Ministers|url=http://www.albaniannews.com/index.php?idm=13081&mod=2|work=Albania Daily News|date=22 maj 2017}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ajo është një politikane teknike, e pavarur, e emëruar në post pas muajsh të protestave opozitare, duke kërkuar ministra të teknik në qeveri. Ajo u propozua nga [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]]. == Biografia == Ajo lindi në Tiranë më 3 qershor 1974. Ajo përfundoi studimet e saj juridike në [[Universiteti i Shkodrës "Luigj Gurakuqi"|Universitetin e Shkodrës]], ku punoi si pedagog me kohë të plotë. Më vonë në vitin 2005 mbaroi masterin dhe doktoraturën në [[Universiteti i Tiranës|Universitetin e Tiranës]].<ref>{{cite web|url=http://www.kohajone.com/2017/05/21/ledina-mandia-zv-kryeministrja-e-re/|title=Ledina Mandia, zv. kryeministrja e re|last=Redaktori|date=21 maj 2017|accessdate=9 korrik 2017|archive-date=12 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712020020/http://www.kohajone.com/2017/05/21/ledina-mandia-zv-kryeministrja-e-re/|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist}} == Lidhjet e jashtme == * [https://web.archive.org/web/20170617164954/http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/mandia-ledina Faqja zyrtare e Këshillit të Ministrave të Shqipërisë] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1974]] [[Kategoria:Politikanë shqiptarë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkodrës]] g7t4vfrefjuo50gjw0p8fss5fphvvaw 0 240449 2976443 2931374 2026-05-02T21:36:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976443 wikitext text/x-wiki '''Mark Gurakuqi''' ([[Pogradeci|Pogradec]], [[2 nëntor]] [[1922]] - [[Tirana|Tiranë]], [[16 Shtator|16 shtator]] [[1970]]) ka qenë poet, mësues dhe studjues i letërsisë shqipe. == Biografia == U lind në Pogradec,<ref name=":0">{{Cito web|url=https://www.voal.ch/gjithmone-josh-fluturimi-cikel-poetik-nga-mark-gurakuqi-zgjodhi-e-pergatiti-kolec-traboini/|title=Mark Gurakuqi "Gjithmonë më josh fluturimi!"|date=5 dhjetor 2017|accessdate=14 mars 2018|publisher=voal.ch|last=Traboini|first=Kolec|author-link=Kolec Traboini}}</ref> në gjirin e një [[Familja Gurakuqi|familjeje shkodrane]], i biri i Kolës së Kin Gurakuqit.<ref>{{Cite book|title=Luigj Gurakuqi në një optikë të re|last=Çefa|first=Kolec|publisher=Instituti i Historisë|year=2011|isbn=978-9951-409-27-8|location=Prishtinë|pages=19}}</ref> I ati i Markut, Kola, ka qenë dramaturg dhe kryesekretar gjykate që shërbeu si i tillë në Shkodër, Pogradec, Korçë, Tiranë, Elbasan. Qe autor i dramave "Shqiponja" dhe "Erminia e vorfën", e cilat u vu në skenë më 10 gusht 1919, tragjedinë me pesë pamje "Vjollca" shkruar më 1919, komeditë "A thue më do xhanëm" dhe "Nastradini" (në dy akte).<ref>{{Cito web|url=https://sot.com.al/kultura/zbulohen-p%C3%ABr-publikun-n%C3%AB-origjinal-dramat-e-para-shqiptare-t%C3%AB-kol-gurakuqit|title=Zbulohen për publikun në origjinal, dramat e para shqiptare të Kol Gurakuqit|date=2013|accessdate=14 mars 2018|publisher=[[Sot (gazetë)|Sot]]|last=Bekteshi|first=Besi|pages=19}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cito web|url=http://www.kulturserver-hamburg.de/home/shkodra/phoenix_11_12/phoenix_11_12_art12.html|title=Veprimi letrar i Kolë Gurakuqit|date=1999|publisher=Phoenix. - Nr. 3-4|last=Topalli|first=Tefë|pages=f. 305 - 308|access-date=14 mars 2018|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029140137/http://www.kulturserver-hamburg.de/home/shkodra/phoenix_11_12/phoenix_11_12_art12.html|url-status=dead}}</ref> Marku mbasi kreu shkollën [[Normalja e Elbasanit|Normale]] të [[Elbasani|Elbasanit]] shkoi për studime në [[Firencia|Firence]] të [[Italia|Italisë]]. Me [[Pushtimi italian i Shqipërisë|pushtimin e]] [[Shqipëria|Shqipërisë]] nga fashistët ai i ndërpreu mësimet dhe u kthye në atdhe si shumë studentë të tjerë shqiptarë. Pas mbarimin e [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] i vazhdoi studimet e larta për letërsi në [[Bullgaria|Bullgari]].<ref name=":0" /> Burgoset më 1954.<ref name=":1">{{Cite book|title=Tjetërsimi i veprës intelektuale gjatë komunizmit në Shqipëri|last=Ndoja|first=Leka|publisher=Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit|year=2013|isbn=978-9928-168-12-2|location=Tiranë|pages=137}}</ref> Me përfundimin e tyre u caktua mësues në Gjimnazin e Tiranës, ndërsa në vitin 1957 u emërua pedagog i letërsisë shqipe në Universitet. Ndërroi jetë papritur në Tiranë në moshën 47 vjeçare më 16 shtator 1970.<ref name=":0" /> == Veprat == === Poezia === Vëllimin e parë poetik "Kangë për jetën" e botoi më 1951, "Pranverë" më 1953, poemën "Gjeto Plaku" më 1955, vëllimin me poezi "Kangë për dashuninë" më 1957 dhe "Në udhët e jetës" më 1960. Poezitë e Gurakuqit u mblodhën dhe ribotuan nën kujdesin e [[Adriatik Kallulli|Adriatik Kallullit]] më 1975 në vëllimin me titullin "Mark Gurakuqi, poezi".<ref name=":0" /> === Studime === Përgatiti vëllimin "[[Juvenilia]] dhe vepra të tjera" që u botua më 1964, pas mbledhjes dhe studimit të poezive të [[Ndre Mjeda|Mjedës]] duke i shoqëruar me një aparat kritik dhe një hyrje të gjatë. Kjo përmbledhje u bë për herë të dytë dhjetë vjet pas arrestimit të autorit të përmbledhjes. Sidoqoftë, kjo antologji e përgatitur prej tij u çensurua në përmbajtje duke qenë se përfshinte poezitë me ngjyresa fetare të poetit, dhe më pas u hoq nga qarkullimi më 1965.<ref name=":1" /> Më 1968 bashkëpunoi në hartimin e vëllimit të tretë të "Historisë së Letërsisë Shqipe" së bashku me [[Vehbi Bala|Vehbi Balën]], [[Jup Kastrati|Jup Kastratin]] nën udhëheqjen e [[Dhimitër Shuteriqi|Dhimitër Shuteriqit]]. Në këtë vëllim ishin përfshirë me kapituj të veçantë monografikë zërat e [[Faik Konica|Konicës]], [[Gjergj Fishta|Fishtës]] dhe [[Zef Skiroi|Skiroit]], për jetën dhe krijimtarinë e tyre. Ky vëllim u ndalua në momentin e fundit të shtypshkrimit dhe dorëshkrimi u fsheh.<ref>{{Cito web|url=http://gazeta-shqip.com/lajme/2016/03/26/perjashtimi-i-fishtes-konices-dhe-skiroit-nga-historia-e-letersise-shqipe-ne-vitet-70/|title=Përjashtimi i Fishtës, Konicës dhe Skiroit nga “Historia e letërsisë shqipe” në vitet ‘70|date=26 mars 2016|accessdate=14 mars 2018|publisher=[[Shqip (gazetë)|Shqip]]|last=Sinani|first=Shaban|author-link=Shaban Sinani}}</ref> ==== Tjetërsim i veprës intelektuale ==== Përmbledhja "Juvenilia dhe vepra të tjera" pati një ''klonim'' më 1999 të përgatitur nga Petrit Ymeri të titulluar "Juvenilia dhe vjersha të tjera". Gurakuqi nuk mund t'i quante poemat ''Lissus, Lirija'' e ''Scodra'' vjersha.<ref>Ndoja 2013, pp. 138-139.</ref> == Referime == <references /> [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Vdekje 1970]] [[Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX]] [[Kategoria:Kritikë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Pogradeci]] 05r15s7h29u5d4mjritu3jrjxopc5xc 0 246235 2976303 2954136 2026-05-02T14:18:10Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976303 wikitext text/x-wiki [[File:Lili Elbe 1926.jpg|thumb|Lili Elbe në 1926-ën]] '''Lili Ilse Elvenes''' (28 dhjetor 1882 - 13 shtator 1931) e njohur ndryshe si Lili Elbe, ishte një grua [[Transgjinor|transgjinore]] daneze dhe një ndër personat e parë<ref>[[Magnus Hirschfeld|Hirschfeld, Magnus]]. ''Chirurgische Eingriffe bei Anomalien des Sexuallebens: Therapie der Gegenwart'', pp. 67, 451–455</ref> që iu nënshtrua kirurgjisë për të ndryshuar gjininë.<ref name="aj">[https://web.archive.org/web/20071010080625/http://andrejkoymasky.com/liv/fam/bioe1/elbe1.html Lili Elbe]. andrejkoymasky.com. 17 May 2003</ref> Emri i saj i lindjes ishte Einar Magnus Andreas Wegener<ref>Meyer, Sabine (2015), »Wie Lili zu einem richtigen Mädchen wurde« – Lili Elbe: Zur Konstruktion von Geschlecht und Identität zwischen Medialisierung, Regulierung und Subjektivierung, p. 15, pp. 312–313.</ref> dhe ishte piktor i njohur. Para periudhës së ndryshimit të gjinisë, ai prezantohej herë pas here si Lili. Pas tranzicionit të suksesshëm gjinor në vitin 1930, ai e ndryshoi emrin e tij në Lili Ilse Elvenes dhe u shkëput nga piktura. Emrin Lili Elbe ia vuri gazetari i [[Kopenhaga|Kopenhagës]], Louise Lassen.<ref name="Trans Media">{{cite news|url=http://www.transmediawatch.org/timeline.html|website=Trans Media Watch|accessdate=3 shkurt 2016|title=A Trans Timeline – Trans Media Watch|archive-date=18 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218150249/http://transmediawatch.org/timeline.html|url-status=dead}}</ref> Ajo vdiq për shkak të ndërlikimeve prej [[transplant|transplantit]] të mitrës.<ref name="Hist v H.wood">{{cite web|title=The Danish Girl (2015)|url=http://www.historyvshollywood.com/reelfaces/danish-girl/|website=HistoryVSHollywood.com|publisher=History vs Hollywood|accessdate=1 shkurt 2016|language=en}}</ref> Autobiografia e saj me titull “Man into Woman” u publikua pas vdekjes në vitin 1933.<ref>{{cite web|author=Worthen, Meredith|date=n.d.|url=http://www.biography.com/people/lili-elbe-090815|title=Lili Elbe – Painter|publisher=Biography.com|accessdate=15 gusht 2016}}</ref> ==Jeta e hershme== [[File:Lili Elbe c1920.jpg|thumb|left|Lili Elbe në 1920]] Elbe lindi në vitin 1882 në [[Vejle]], [[Danimarkë]]. Bashkëshortja e tij Gerda Gottlibe tregon se ata u martuan kur ishin në kolegj në vitin 1904.<ref name="cp">[https://web.archive.org/web/20070927182419/http://www.cphpost.dk/get/59398.html She and She: The Marriage of Gerda and Einar Wegener]. The Copenhagen Post. 3 July 2000</ref><ref>{{cite web|url=http://www.politietsregisterblade.dk/index.php?option=com_sfup&controller=politregisterblade&task=viewRegisterblad&id=1923045&limitstart=20|title=Ejner Mogens Wegener, 28-12-1882, Vejle Stillinger: Maler|publisher=Politietsregisterblade.dk|accessdate=30 dhjetor 2011|language=da|archive-date=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150803152942/http://www.politietsregisterblade.dk/index.php?option=com_sfup&controller=politregisterblade&task=viewRegisterblad&id=1923045&limitstart=20|url-status=dead}}</ref> Dyshohet se Elbe mund të kishte qënë [[interseks]].<ref>{{cite book|last1=Hoyer|first1=Niels|title=Man into woman : the first sex change, a portrait of Lili Elbe : the true and remarkable transformation of the painter Einar Wegener|url=https://archive.org/details/manintowomanfirs0000elbe|date=2004|publisher=Blue Boat Books|location=London|isbn=9780954707200|pages=vii, 26–27, 172|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Lili Elbe’s autobiography, Man into Woman|url=https://oii.org.au/789/book-review-man-woman/|website=OII Australia – Intersex Australia|publisher=[[OII Australia]]|accessdate=1 shtator 2015|archive-date=28 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150328194132/https://oii.org.au/789/book-review-man-woman/|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Vacco|first1=Patrick|title=Les Miserables Actor Eddie Redmayne to Star as Queer Artist Lili Elbe|url=http://www.advocate.com/arts-entertainment/film/2014/04/29/les-miserables-actor-eddie-redmayne-star-queer-artist-lili-elbe|accessdate=1 shtator 2015|publisher=[[The Advocate]]|date=29 prill 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Could this be Eddie Redmayne's most challenging role?|url=http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2969353/A-cross-dresser-1920s-Paris-loving-husband-sex-change-pioneer-Extraordinary-Lili-Elbe-Eddie-Redmayne-set-play-new-film.html|accessdate=1 shtator 2015|publisher=[[Daily Mail]]|date=1 shtator 2015|language=en}}</ref> Sipas disa raporteve, ajo kishte vezore jo fort të zhvilluara dhe mund të kishte pasur [https://ghr.nlm.nih.gov/condition/klinefelter-syndrome sindromën Klinefelter]. ==Martesa dhe modelingu== Elbe njohu Gerdën, kur ata ishin studentë në Akademinë Daneze të Arteve të Bukura në Kopenhagen<ref name="art">{{cite web|url=http://www.vintage-movie-poster.com/Paintings/Fine_art.htm|title=Conway's Vintage Treasures|publisher=Vintage-movie-poster.com|accessdate=8 prill 2014|archive-date=27 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327130001/http://www.vintage-movie-poster.com/Paintings/Fine_art.htm|url-status=dead|language=en}}</ref> dhe u martuan në vitin 1904, kur Gottlieb-i ishte vetëm 19 vjeç, ndërsa Elbe 22. Ata udhëtuan në [[Itali]] dhe [[Francë]] dhe u shpërngulën në [[Paris]] në vitin 1912, ku Elbe mund të jetonte lirisht si grua, ndërsa Gottlieb-i si [[lesbike]]. Elbe fitoi çmimin Neuhausens në vitin1907 dhe zhvilloi ekspozitën në Muzeun e Artit në Vejle.<ref name="aob">[https://web.archive.org/web/20060618025105/http://www.renaissanceblackpool.org/art.html The Arts and Transgender]. renaissanceblackpool.org</ref> Elbe nisi të vishej si grua për të zëvendësuar modelet që i duheshin Gottlieb-it për të pikturuar. Elbes iu kërkua të vishte geta dhe taka që këmbët e tij të ngjasonin me këmbët e modeles.<ref name="gerda">[https://web.archive.org/web/20080110152844/http://home.get2net.dk/abra-ken/Gerda.htm Gerda Wegener]. get2net.dk</ref><ref name="hist">{{cite web|url=http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm|title=Lili Elbe (1886–1931)|publisher=LGBT History Month|accessdate=8 prill 2014|archive-date=3 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150803154601/http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm|url-status=dead|language=en}}</ref> Elbe nisi të ndihej vetëvetja, kur vishej si grua dhe kështu u identifikua. Në vitin 1913, publiku ngeli pa fjalë, kur kuptoi se në fakt modelja që kishte frymëzuar punimet artistike të Gottlieb-it ishte vetë Elbe. Ai vishej shpesh si grua në festa të ndryshme. Një prej pasioneve të saj ishte të endej rrugëve të Parisit gjatë karnavaleve, e veshur si grua. Kur ai vishej si e tillë, Gottlieb-i e prezantonte atë si motrën e vet. Vetëm rrethi i tyre i ngushtë, ishin në dijeni të kësaj. == Ndërhyrjet kirurgjikale dhe fundi i martesës == [[Skeda:Lili Elbe 1930.jpg|parapamje|elbe në vitin 1930]] Në vitin 1930, Elbe shkoi në [[Republika e Vajmarit|Gjermani]] për [[Sex reassignment surgery|të bërë ndërhyrjen kirurgjikale për ndryshimin e seksit]], që ishte tejet e pazakontë për kohën.<ref>{{Cite web|last=Vianello|first=Laura|date=2015-12-02|title=Lili Elbe and Gerda Gottlieb: Defining Gender through Artistic Representation|url=https://lauravianello.wordpress.com/2015/12/02/lili-elbe-and-gerda-gottlieb-defining-gender-through-artistic-representation/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406040221/https://lauravianello.wordpress.com/2015/12/02/lili-elbe-and-gerda-gottlieb-defining-gender-through-artistic-representation/|archive-date=6 prill 2023|access-date=2023-04-06|website=Laura Vianello|language=en}}</ref> Gjatë qëndrimit në Gjermani, Elbe qëndroi në [[Institut für Sexualwissenschaft|Institutin Hirschfeld të Shkencave Seksuale]].<ref name="Vicente-2021">{{Cite journal|last=Vicente|first=Marta V|date=2021-09-23|title=The Medicalization of the Transsexual: Patient-Physician Narratives in the First Half of the Twentieth Century|url=http://dx.doi.org/10.1093/jhmas/jrab037|url-status=live|journal=Journal of the History of Medicine and Allied Sciences|volume=76|issue=4|pages=392–416|doi=10.1093/jhmas/jrab037|issn=0022-5045|pmid=34553224|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702182921/https://academic.oup.com/jhmas/article-abstract/76/4/392/6374273?redirectedFrom=fulltext|archive-date=2 korrik 2023|access-date=26 mars 2023|language=en}}</ref> Përpara procedurës kirurgjikale, seksologu gjerman [[Magnus Hirschfeld]] bëri një sërë testesh për të shqyrtuar shëndetin mendor.<ref name="Vicente-2021" /> Brenda një periudhe dyvjeçare, Elbe iu nënshtrua të paktën katër ndërhyrjeve kirurgjikale.<ref name="LGBT History Month">{{Cite web|title=Lili Elbe (1886–1931)|url=http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150803154601/http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm|archive-date=3 gusht 2015|access-date=8 prill 2014|publisher=LGBT History Month|language=en}}</ref> Ndërhyrja e parë ishte [[Inguinal orchiectomy|heqja e testikujve]], e kryer në Berlin nga [[Erwin Gohrbandt]] e të tjerat nga mjeku Kurt Warnekros.<ref name="Digital Archive">{{Cite web|title=Lili Elbe Digital Archive|url=http://www.lilielbe.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218015843/http://www.lilielbe.org/|archive-date=18 dhjetor 2019|access-date=2023-03-26|website=www.lilielbe.org|language=en}}</ref><ref name="Vicente-2021" /><ref>Brown, Kay (1997) [https://web.archive.org/web/20080308205659/http://www.transhistory.net/history/TH_Lili_Elbe.html Lili Elbe]. Transhistory.net.</ref> Operacioni i dytë ishte transplanti i [[Ovary transplant|vezoreve]] në muskulaturën e barkut dhe i treti heqja e penisit dhe skrotumit.<ref name="Vicente-2021" /><ref>{{Harvnb|Meyer|2015}}</ref> Në këtë kohë, rasti i saj kishte bërë bujë në të gjitha gazetat daneze dhe gjermane. Martesa e Elbes dhe Gerdës u shpall e pavlefshme nga gjykata daneze në tetor të vitit 1930.<ref>{{Harvnb|Meyer|2015}}</ref> Pas kësaj, Elbe arriti të [[Legal gender|ndryshonte ligjërisht]] seksin dhe emrin duke marrë kështu edhe një pasaportë si ''Lili Ilse Elvenes''.<ref>{{Cite news|title=''Man Into Woman''|url=http://www.lilielbe.org/media/B1/B1_065.jpg|url-status=live|access-date=17 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191218014747/http://www.lilielbe.org/media/B1/B1_065.jpg|archive-date=18 dhjetor 2019|language=en}}</ref> Emri "Lili Elbe" u përdor për herë të parë në shtyp në një artikull gazete të shkruar nga gazetarja e Kopenhagenit Louise "Loulou" Lassen për ''[[Politiken]]'' në shkurt të vitit 1931.<ref name="Trans Media Watch">{{Cite news|title=A Trans Timeline – Trans Media Watch|work=Trans Media Watch|url=http://www.transmediawatch.org/timeline.html|url-status=dead|access-date=3 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226033626/http://www.transmediawatch.org/timeline.html|archive-date=26 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Loulou Lassen|date=28 shkurt 1931|title=Lili Elbe Digital Archive – Contextual Material – Et Liv gennem to Tilværelser|work=Politiken|url=http://lilielbe.org/context/periodicals/1931-02-28_Politiken.html|url-status=live|access-date=2 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002223858/http://lilielbe.org/context/periodicals/1931-02-28_Politiken.html|archive-date=2 tetor 2021|language=en}}</ref> Elbe u kthye në Dresden dhe pati një marrëdhënie me një tregtar arti francez Claude Lejeune me të cilin donte të martohej dhe të bënte fëmijë.<ref name="This Week-2015">{{Cite news|date=18 shtator 2015|title=Lili Elbe: The Transgender Artist behind ''The Danish Girl''|work=This Week Magazine|url=http://www.theweek.co.uk/65324/lili-elbe-the-transgender-artist-behind-the-danish-girl|url-status=live|access-date=1 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226033628/https://www.theweek.co.uk/65324/lili-elbe-the-transgender-artist-behind-the-danish-girl|archive-date=26 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=The Incredibly True Adventures of Gerda Wegener and Lily Elbe|work=Coilhouse.net|url=http://coilhouse.net/2012/08/the-incredibly-true-adventures-of-gerda-wegener-and-lili-elbe/|url-status=live|access-date=17 dhjetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511110339/http://coilhouse.net/2012/08/the-incredibly-true-adventures-of-gerda-wegener-and-lili-elbe/|archive-date=11 maj 2019|language=en}}</ref> Pas ndarjes nga Elbe, Gerda u martua me një italian. Pak kohë më vonë, ajo u nda dhe nga martesa e dytë.<ref>{{Cite web|date=2021-04-06|title=Gerda Wegener – Art, Death & Facts|url=https://www.biography.com/artists/gerda-wegener|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401052716/https://www.biography.com/artists/gerda-wegener|archive-date=1 prill 2023|access-date=2023-03-26|website=Biography|language=en-US}}</ref> Në vitin 1931, Elbe u kthye në Gjermani për të kryer operacionin e saj të katërt duke e bërë atë një ndër gratë e para transgjinore në botë.<ref name="This Week-20152">{{Cite news|date=18 shtator 2015|title=Lili Elbe: The Transgender Artist behind ''The Danish Girl''|work=This Week Magazine|url=http://www.theweek.co.uk/65324/lili-elbe-the-transgender-artist-behind-the-danish-girl|url-status=live|access-date=1 shkurt 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226033628/https://www.theweek.co.uk/65324/lili-elbe-the-transgender-artist-behind-the-danish-girl|archive-date=26 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref name="Harrod-2015">{{Cite news|last=Harrod|first=Horatia|date=8 dhjetor 2015|title=The Tragic True Story Behind ''The Danish Girl''|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/film/the-danish-girl/true-story-lili-elbe-transgender/|url-status=live|access-date=11 dhjetor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160421213437/http://www.telegraph.co.uk/film/the-danish-girl/true-story-lili-elbe-transgender/|archive-date=21 prill 2016|language=en}}</ref><ref name="Elbe-bio">{{Cite web|title=Lili Elbe Biography|url=http://www.biography.com/people/lili-elbe-090815|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106120952/https://www.biography.com/people/lili-elbe-090815|archive-date=2019-01-06|access-date=2015-12-11|website=Biography.com|publisher=A&E Television Networks|language=en}}</ref> Të gjitha dokumentet mjekësore të Lili Elbes u shkatërruan si pasojë e [[Bombing of Dresden in World War II|bombardimeve të aleatëve gjatë luftës së dytë botërore.]]<ref name="Vicente-2021" /><ref name="Trans Media Watch" /> == References == {{Reflist|30em}} [[Kategoria:LGBTQ]] k7wf3ntfn7har6b4jdi9amuc5ndpdt1 0 246359 2976549 2656912 2026-05-02T23:56:12Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976549 wikitext text/x-wiki '''Endrit Shala''' (lindi më 2 dhjetor 1981) është anëtar i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK). Shala konsiderohet si krahu i djathtë dhe personi më i afërt i [[Fatmir Limaj|Fatmir Limajt]]. Pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovë]] më 1999, Shala u bë anëtar i Partisë Demokratike të Kosovës. Shala është shef i kabinetit në [[Ministria e Transportit dhe Postë-Telekomunikacionit e Kosovës|Ministrinë e Transportit dhe Postë-Telekomunikacionit të Kosovës]].<ref>{{cite web|url=http://www.forexpros.com/news/general-news/kosovo-announces-tender-for-airport-concession-77798|title=Kosovo announces tender for airport concession|date=10 gusht 2009|publisher=[[Reuters]]|accessdate=11 gusht 2010|archive-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711020741/http://www.forexpros.com/news/general-news/kosovo-announces-tender-for-airport-concession-77798|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Lindje 1981]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Fisi Shalë]] cifho5wyk6qkwgkfhqjsyu69yqcwgvg 0 247670 2976626 2954227 2026-05-03T04:35:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976626 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Nazim Gruda.jpg|parapamje]] '''Nazim Gruda''', Akademik shqiptar, agronom, profesor, personalitet i bujqësisë e një nga specialistët dhe shkencëtarët më të shquar mbarëshqiptarë në fushën e hortikulturës. ==Jetëshkrimi== U lind në Tiranë, ku përfundoi shkollimin e ulët dhe të mesëm si dhe studimet e larta në ''Institutin e Lartë Bujqësor'', sot ''Universiteti Bujqësor i Tiranës (UBT).'' Më pas punoi për dy vjet si agronom. Që nga viti 1984 deri në vitin 1991 punoi në ''Institutin e Perimeve dhe Patates'' në Tiranë, fillimisht si bashkëpunëtor shkencor dhe më pas si drejtues i sektorit shkencor të gjethoro-bostanoreve, një prej dy sektorëve studimorë në fushën e perimeve. Në këtë kohë përgatiti dhe mbrojti në ''Katedrën e Perimeve'' të ''UBT''-së tezën për shkallën e parë të kualifikimit shkencor “Kandidat i shkencave”. Gradën shkencore “Doktor i shkencave” e mori në ''Universitetin Teknik të Mynihut'' në Gjermani, ku pas përfundimit të doktoraturës punoi si post-doc dhe drejtues i grupit shkencor për studime në substratet bimore. Në ''Universitetin e Humboldit'' në Berlin ishte drejtues shkencor i ''Katedrës së Perimeve'' dhe nën drejtimin e tij u kryen disa projekte kërkimore, të cilat u kurorëzuan me mbrojtjen e tezës së “habilitacionit” dhe kualifikimin  e tij si “Ligjërues universitar” (''Docendi facultas''). Në ''Universitetin e Bonit'', po në Gjermani, u kualifikua si “Docent” (''Legendi venia'') dhe më vonë si "Profesor”. Titullin e fundit e kishte marrë më parë edhe nga Universiteti Bujqësor in Tiranës. Ai është drejtues studimesh studentore dhe ligjërues në pesë universitete të mirënjohura gjermane. Më 2003 hulumtoi si shkencëtar i ftuar i ''Qendrës së Kërkimeve Teagasc-Kinsealy'' në Irlandë, më 2004 si “Courtesy Associate Professor” i ''Universitetit të Floridës'', më 2007 si “Research Scholar” i ftuar dhe drejtues i grupit shkencor të substrateve bimore i ''VirginiaTech'' në SHBA. Në vitin 2015 ishte ligjërues i ftuar i ''Akademisë së Shkencave Bujqësore Kineze'', në vitin 2016 i ''Universitetit të Zagrebit'' në Kroaci, në vitin 2017 i ''Akademisë së Shkencave Kineze'' ''të Pekinit'', në vitin 2018 i ''Akademisë së Shkencave Kineze'' dhe në vitin 2018, 2019 e 2023 i Universitetit Bujqësor të Athinës në Greqi, në vitin 2021 i Universitetit Politeknik të Kartagjenës në Spanjë. Gjatë vitit 2024 ishte studiues i ftuar i po këtij universiteti në Spanjë<ref>{{Cite web|title=Nazim Gruda - Universidad Politécnica de Cartagena|url=https://portalinvestigacion.upct.es/investigadores/1027856/colaboracion?lang=de|access-date=2025-05-30|website=portalinvestigacion.upct.es}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nazim S. Gruda, investigador: «Hay que incrementar el consumo de vegetales y reducir el de carne para mitigar el cambio climático»|url=https://www.upct.es/noticias/2024-03-18-nazim-s-gruda-investigador-hay-que-incrementar-el-consumo-de-vegetales-y-reducir-el-consumo-de-carne-para-mitigar-el-cambio-climatico|access-date=2025-05-30|website=www.upct.es|language=es}}</ref>. Anëtar i bordeve drejtuese dhe recensent i disa revistave shkencore dhe ekspert i disa organizatave kombëtare e ndërkombëtare. Për tu përmendur janë ''Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit dhe Bujqësisë'' (''FAO'', organizatë e OKB-së), me qendër në Romë, Itali; Komisioni Evropian (HORIZON dhe COST), me qendër në Bruksel, Belgjikë; ''Zyra Federale e Ushqimit dhe Bujqësisë'', me qendër në Bon, Gjermani'';'' Fondacioni kombëtar i kërkimeve pranë Zyrës së Kryeministrit në Singapor; Ministria Italiane e Edukimit, Universiteteve dhe Kërkimit për Projektet Kërkimore me Interes Kombëtar me qendër në Romë, Itali; ''Fondacioni Kërkimor i Afrikës së Jugut'', me qendër në Pretoria, Afrikë e Jugut, Instituti Mesdhetar Agronomik i Chania – CIHEAM IAMC në Greqi; Universiteti “King Saud University”, Arabi Saudite, Universiteti “United Arab Emirate University” Emiratet Arabe; Qendra Kërkimore e Perimeve Pekin, Kinë; Universiteti i Sidnejit Perendimor, Australi; Universiteti i Insubria, Itali, si edhe ''Agjencia e Kërkimit, Teknologjisë dhe Inovacionit'', me qendër në Tiranë, Shqipëri. Po kështu ai është Kryeredaktor i një prej revistave shkencore të Taylor & Francis, redaktor i asociuar dhe anëtar i bordeve drejtuese të revistave më të dëgjuara shkencore në fushën e hortikulturës. Anëtar i këshillave shkencore të disa simpoziumeve, konferencave e kongreseve ndërkombëtare. Prof. Dr. Gruda është aktualisht zv.-President i [[Unioni i Akademive Evropiane për Shkencat e Aplikuara në Bujqësi, Ushqim dhe Natyrë|Unionit të Akademive Evropiane për Shkencat e Aplikuara të Bujqësisë, Ushqimit dhe Natyrës]] (UEAA)<ref>{{Cite web|title=Mblidhet në Bukuresht Asambleja e Përgjithshme dhe ajo e komitetit drejtues të Unionit të Akademive Europiane për Shkencat e Aplikuara të Bujqësisë, Ushqimit dhe Natyrës (UEAA)|url=https://akad.gov.al/vizite-pune-e-kryetarit-te-akademise-se-shkencave-te-lituanise-akad-juras-banys-ne-ashsh-copy/|url-status=live|language=sq}}</ref>. Një nga dy përfaqësuesit e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë në Grupin e Punës të ALLEA<ref>{{Cite web|title=Akad. Arben Merkoçi dhe akad. Nazim Gruda pranohen në përbërje të grupit të kërkuesve shkencorë në programin "Zona Kërkimore Shkencore Europiane" të ALLEA-s (All European Academies)|url=https://www.facebook.com/akademiaeshkencave/posts/4177870062248138/|url-status=live|language=sq}}</ref>; Zv. Kryetar i Seksionit të Perimeve, Bimëve Rrënjore e Zhardhokore dhe Kryetar i Grupit të Punës për Europën Juglindore (Chair of Workgroup for Vegetables and Potatoes) dhe zëvendës kryetar i Seksionit të Perimeve, Bimëve Rrënjore dhe Zhardhokore (Division Vegetables, Roots and Tubers) i Shoqatës Botërore të Shkencave të Hortikulturës (International Society for Horticultural Science - ISHS)<ref>{{Cite web|title=ISHS - Elections|url=https://www.ishs.org/elections|url-status=live|website=www.ishs.org|language=en}}</ref>. Kryetar i Grupit të Punës për prodhimin në serra të Evropës Juglindore dhe që nga viti 2023, Ekspert i "Green Agriculture" për Evropën dhe Azinë Qendrore i Organizatës Botërore të Ushqimit dhe Bujqësisë (FAO); Anëtar i Komitetit të Përhershëm të Programit të Doktorantëve në Sistemin e Bujqësisë së Qëndrueshme dhe Sigurimit të Ushqimit, Universiteti i Napolit, Itali; Profesor dhe anëtar i Bordit Këshillues të Shkencave të Hortikulturës, Instituti Shkencave të Bimëve dhe Konservimit të Resurseve të Universitetit të Bonit, Gjermani. Ai bën pjesë gjithashtu edhe në Këshillin e të Urtëve të Ministrisë së Bujqësisë e Zhvillimit Rural të Shqipërisë<ref>{{Cite web|last=Frekuenca|date=2024-10-17|title=Frekuenca {{!}} Denaj: Inovacioni, faktor me rëndësi në zhvillimin e qëndrueshëm të hortikulturës|url=https://www.frekuenca.net/article/43003-denaj-inovacioni-faktor-me-rendesi-ne-zhvillimin-e-qendrueshem-te-hortikultures|url-status=live|access-date=2025-01-28|website=Frekuenca {{!}} Denaj: Inovacioni, faktor me rëndësi në zhvillimin e qëndrueshëm të hortikulturës|language=sq}}</ref>. Më parë ka qenë këshilltar për hortikulturën dhe drejtuesi i Strategjisë Gjermane për Reduktimin e Torfës në Hortikulturë pranë Ministrisë Federale të Ushqimit dhe Bujqësisë në Gjermani (2019-2023)<ref>{{Cite web|title=Torfminderung|url=https://www.fnr.de/fileadmin/Projekte/2019/Veranstaltungen/Programm_Torfminderung.pdf|url-status=live|language=de}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=Torfreduzierung: BMEL zu Gast im Ammerland|url=https://www.lwk-niedersachsen.de/lwk/news/40282_Torfreduzierung_BMEL_zu_Gast_im_Ammerland|access-date=2025-01-28|website=www.lwk-niedersachsen.de|language=de}}</ref>; Anëtar i Bordit Këshillues të Sistemeve të Qarkullimit të Plastikës në Bujqësi, Gjermani (2020-2023)<ref>{{Cite web|title=Mitglied werden|url=https://www.erde-recycling.de/erde-fuer-unternehmen/mitglied-werden/|access-date=2025-01-28|website=www.erde-recycling.de|language=de}}</ref>; bashkëshoqërues i Strategjisë Gjermane për Hortikulturën (HortInnova); bashkëdrejtues i thirrjeve për projekte kërkimore në fushën e Partneritetit të Risive në Bujqësi<ref>{{Cite web|title=Innovationen für einen Gartenbau 4.0|url=https://www.pflanzenforschung.de/application/files/1215/8555/8710/Forschungsfoerderung_Kompakt_Gartenbau.pdf|url-status=live|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|title=Richtlinie über die Förderung von Innovationen für einen Gartenbau 4.0|url=https://www.ble.de/SharedDocs/Downloads/DE/Projektfoerderung/Innovationen/BMEL/180821_Gartenbau.pdf?__blob=publicationFile&|language=de}}</ref>, dhe Drejtues i thirrjes për projekte kërkimore në fushën e Hortikulturës dixhitale 4.0, Gjermani. Hulumtimet e tij janë përqendruar në risitë e prodhimit të qëndrueshëm të ushqimit hortikulturor. I njohur për ekspertizën e tij në mjediset e mbrojtura, bujqësinë pa tokë e substratet bimore, cilësinë e prodhimit të frutave e perimeve, dhe ndikimet e ndryshimeve klimatike, ai kombinon analizat e thella shkencore me një vizion të orientuar në të ardhmen<ref>{{Cite web|title=Profili shkencor i akademikut shqiptar Nazim Gruda publikohet në revistën gjermane|url=https://www.facebook.com/akademiaeshkencave/posts/430981262386919|url-status=live|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-08-08|title=Ka botuar 300 artikuj/ Profili shkencor i akademikut shqiptar Nazim Gruda publikohet në revistën gjermane|url=https://javanews.al/ka-botuar-300-artikuj-profili-shkencor-i-akademikut-shqiptar-nazim-gruda-publikohet-ne-revisten-gjermane/|access-date=2025-01-28|website=JavaNews.al|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-08-08|title=Profili shkencor i akademikut shqiptar Nazim Gruda publikohet në revistën gjermane - Gazeta Fjala|url=https://fjala.al/2022/08/08/profili-shkencor-i-akademikut-shqiptar-nazim-gruda-publikohet-ne-revisten-gjermane/|access-date=2025-01-28|website=fjala.al|language=en-US}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>. Puna e tij pasqyron disa sfida: - Në tezën e doktoraturës gjatë viteve '90, ai ishte një nga studiuesit e parë me një punë pioniere për të studiuar alternativat e torfës në hortikulturë. Ai studioi materialet e rinovueshme për t'u përdorur si media për rritjen e bimëve. Vite më vonë, më 2007, shkencëtarët amerikanë në Virginia Tech e ftuan atë të këshillonte dhe të bashkëpunonte në zhvillimin e një substrati të ri bimor mbi bazë fibrat e drurit. Në ditët e sotme, zëvendësimi i torfës dhe mbrojtja e tokave torfike janë të lidhura ngushtë me biodiversitetin dhe ndryshimet klimatike, si edhe ruajtjen e regjimit ujor në nivel global. Angazhimi i tij për të reduktuar përdorimin e torfës në hortikulturë përputhet me strategjinë gjermane të ndryshimeve klimatike, strategji të cilën ai e drejtoi nga 2019 në 2023. Që nga viti 2024 ai është i përfshirë në një Project Horizon për studimin e alternativave të torfës dhe përmirësimin e mjedisit në zonën e rrënjëve të bimëve. - Në fillim të këtij shekulli, ai ishte ndër studiuesit e parë që eksploroi lidhjen ndërmjet kushteve të serrës dhe cilësisë së serrës dhe cilësisë së perimeve, duke synuar të optimizojë efikasitetin e burimeve natyrore dhe të përmirësojë cilësinë e prodhimit. Cilësinë në zinxhirin e furnizimit ai e vlerëson në disa aspekte të vlerës, atë tregtare (pamja, forma, ngjyra, madhësia, freskia), të përdorimit (ruajtja dhe transportueshmëria), shqisore (shija, era, struktura), ushqyese (vitaminat, mineralet, mungesa e substancave të padëshiruara), ekologjike (metodat e prodhimit) dhe imagjinare (prestigji dhe imazhi i markës). Këto vlera përcaktohen nga faktorë të shumtë. Këtu përfshihen ato gjenetike, te mjedisit si edhe masat agronomike. - Ai ishte një nga evropianët e parë që kreu kërkime gjithëpërfshirëse mbi ndikimin e ndryshimeve klimatike në prodhimin e perimeve dhe anasjelltas. Kjo bëri që punimi i grupit të tij shkencor, i botuar në Journal of Cleaner Production në 2018, të shërbente si referencë nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike. Të gjitha këto aktivitete i kanë dhënë atij njohje nga komuniteti shkencor. == Nderime e mirënjohje == Është nderuar për rezultate të shkëlqyera shkencore me çmimin “Dr.-Heinrich-Baur”, të Universitetit Teknik të Mynihut në Gjermani (2003)<ref>{{Cite web|date=2025-06-04|title=Dr.-Heinrich-Baur-Hochschulschenkung|url=https://www.hef.tum.de/hef/young-scientists/dr-heinrich-baur-hochschulschenkung/|access-date=2025-05-30|website=www.hef.tum.de|language=de}}</ref>; “Courtesy Associate Professor” i Universitetit të Floridës (2004);  “Research Scholar” i Virginia Polytechnic Institute and State University, SHBA (2007); ndërsa nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë u vlerësua me [[Çmimet Shkencore Kombëtare|çmimin kombëtar shkencor” Petrit Radovicka“]], 2017. Akademia e Shkencave Kineze e zgjodhi si “Shkencëtar i shquar” pas garës mbarëbotërore nga të gjitha shkencat për vitin 2020; revista Horticulturae e shpalli si fitues të çmimit “Artikulli më i mirë në hortikulturë 2022”<ref>{{Cite web|title=Best Paper Award|url=https://www.mdpi.com/journal/horticulturae/awards/1450|url-status=live|website=www.mdpi.com|language=en}}</ref> (Best Paper Award, 2022) për artikullin me titull “The Potential of Introduction of Asian Vegetables in Europe”<ref>{{Cite web|title=Academician Nazim Gruda wins “Best Paper Award, Horticulturae 2022” {{!}} Albanian Telegraphic Agency|url=http://en.ata.gov.al/2022/04/21/academician-nazim-gruda-wins-best-paper-award-horticulturae-2022/|access-date=2025-05-30|website=en.ata.gov.al|language=en-US|archive-date=21 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421100356/http://en.ata.gov.al/2022/04/21/academician-nazim-gruda-wins-best-paper-award-horticulturae-2022/|url-status=dead}}</ref>; ndërsa më 2024 u kualifikua si "Hulumtues i Shquar", Maria Zambrano fellow, nga Universiteti Politeknik i Kartagjenës në Spanjë<ref>{{Cite web|last=Buxhovi|first=Arsim|date=2024-01-04|title=Academician Nazim Gruda among the most successful scientists in Europe square.info|url=https://katror.info/en/Academician-Nazim-Gruda-is-among-the-most-successful-scientists-in-Europe/|access-date=2025-05-31|website=katror.info|language=en}}</ref>. Akademia e Shkencave Kineze e nderoi rishtazi si “Shkencëtar i shquar” për vitin 2025.<ref>{{Cite web|title=Intervistë në gazetën Panorama|url=https://www.pressreader.com/albania/panorama-albania/20240603/281758454427916|url-status=live|access-date=2024-12-05|website=www.pressreader.com|language=sq}}</ref> Emri i tij listohet që nga viti 2005 në “Who’s Who in the World”. Ai është anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë që nga viti 2012, i asociuar 2008-2012. Akademia më e vjetër në botë për bujqësinë, mjedisin dhe ushqimin, “Accademia dei Georgofili” në Itali e zgjodhi anëtar korrespondent<ref>{{Cite web|title=Anëtarët e Accademia dei Georgofili|url=https://www.georgofili.it/Media?c=af330923-b481-4e05-9a85-60ca8a994cfa|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-05-09|title=Prof. dr. Nazim S. Gruda - dedicated scientist, Albanian 'Georgophile' and friend of horticulture!|url=https://telegrafi.com/en/prof-dr-nazim-s-gruda%2C-dedicated-Albanian-georgophile-scientist-and-friend-of-horticulture/|access-date=2025-05-31|website=Telegrafi|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Homepage|url=https://www.gartenbauwissenschaften.uni-bonn.de/en|access-date=2025-05-31|website=HortiBonn|language=en}}</ref> (2021) dhe po këtë vit Akademia e Shkencave Bujqësore dhe Pyjore të Rumanisë “Gheorghe Ionescu – Șisești”, Rumani e zgjodhi anëtar nderi. Në mars të vitit 2025 Akademia Lituaneze e Shkencave e zgjodhi zotin Gruda anëtar të jashtëm të saj në Seksionin e Shkencave Bujqësore dhe Pyjore<ref>{{Cite web|title=Events - Lietuvos mokslų akademija|url=https://www.lma.lt/news/2704/645/New-Full-and-Foreign-Members-Elected-at-the-Annual-General-Assembly|url-status=live|access-date=2025-05-31|website=www.lma.lt|language=lt}}</ref><ref>{{Cite web|title=Members of the Division - Lietuvos mokslų akademija|url=https://www.lma.lt/members-of-the-division|access-date=2025-05-31|website=www.lma.lt|language=lt}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prof. Dr. Nazim S. Gruda in die Litauische Akademie der Wissenschaften aufgenommen|url=https://www.gartenbauwissenschaften.uni-bonn.de/en/news/prof-dr-nazim-s-gruda-in-die-litauische-akademie-der-wissenschaften-aufgenommen|access-date=2025-05-31|website=HortiBonn|language=en}}</ref>. Nga pena e tij kanë dalë reth 400<ref name=":1">{{Cite web|title=Botimet shkencore|url=https://www.researchgate.net/profile/Nazim-Gruda|url-status=live|access-date=13 shkurt 2020|website=Researchgate|language=en}}</ref> botime shkencore, me reth 200 prej tyre në revista me impakt faktori<ref name=":0">{{Cite web|title=Impakti|url=https://publons.com/researcher/1232846/nazim-s-gruda/metrics/|url-status=live|website=Publons|language=en}}</ref>, përfshirë edhe 36 libra e krerë librash. Shquhen veprat madhore enciklopedike si botërore, rajonare ashtu edhe shqiptare. Disa nga punimet e tij shquhen si pararendëse dhe dritëdhënëse në diskutimet bashkëkohore shkencore si p.sh. të cilësisë së prodhimeve bujqësore dhe të ushqyerit apo të ndryshimeve të klimës, duke u renditur si punime me një indeks citimi shumë të lartë (highly cited) ose në 1% të artikujve shkencorë në “Web of Science”. Që nga viti 2020 e në vijim në vlerësimet e kryera nga ekspertët e Universitetit të Stanfordit në SHBA, ai renditet në top 2% të shkencëtarëve më me ndikim në botë “World’s Top 2% Scientists”<ref>{{Cite web|last=List|first=Top Scientists|title=World's Top 2% Scientists|url=https://topresearcherslist.com/|access-date=2025-05-31|website=topresearcherslist.com|language=en-US}}</ref>. ==Librat== [[Skeda:Book_cover_of_Hortikultura,_nje_veshtrim_enciklopedik.png|parapamje|[[Hortikultura: vështrim enciklopedik]]]] [[Skeda:Disertacion.jpg|alt=|parapamje|Ballina e temës së disertacionit https://www.utzverlag.de/catalog/book/31517]] Disa krerë e libra të shkruara: Bogoescu, M., '''N. Gruda''', VL Lagunovsky, 2024. Acta Horticulturae (eds.). Proceedings of the IX South-Eastern Europe Symposium on Vegetables and Potatoes. ISHS, Leuven Belgium (ISNN 0567-7572; <nowiki>ISBN 978-94-62613-90-4</nowiki>). '''Gruda, N.''', Rui MA Machado, and Erik van Os 2023. Soilless Culture—An Intensive Production Method on Its Way to Sustainability. Pages 202. <nowiki>ISBN 978-3-0365-9782-9</nowiki> (hardback); <nowiki>ISBN 978-3-0365-9783-6</nowiki>. <nowiki>https://doi.org/10.3390/books978-3-0365-9783-6</nowiki>. '''Gruda, N.''', Jackson 2023. Soilless Culture, Growing Media and Horticultural Plants, 394. <nowiki>ISBN 978-3-0365-8760-8</nowiki> (hardback); <nowiki>ISBN 978-3-0365-8761-5</nowiki>. <nowiki>https://doi.org/10.3390/books978-3-0365-8761-5</nowiki>. '''Gruda, N.''' and J.A. Fernández (eds.). 2022. Optimising Soilless Culture Systems and Alternative Growing Media to Current Used Materials. <nowiki>ISBN 978-3-0365-3901-0</nowiki> (Hbk); <nowiki>ISBN 978-3-0365-3902-7</nowiki> (PDF), <nowiki>https://doi.org/10.3390/books978-3-0365-3902-7</nowiki>. 180 pp. '''Gruda, N.''', 2021. Advances in horticultural soilless culture. Burleigh Dodds Science Publishing Limited, Cambridge – UK. ISBN-13: 9781786764355. '''Gruda N.''', 2019. Assessing the impact of environmental factors on the quality of greenhouse produce. Chapter 16. DOI: 10.19103/AS.2019.0052.16. In: Achieving sustainable greenhouse cultivation (eds. Marcelis, L. and E. Heuvelink). Burleigh Dodds Science Publishing Limited. ISBN: 978-1-78676-280-1. '''Gruda N.''', Shundi A., 2017. [[Hortikultura: vështrim enciklopedik]], ISBN: 978-9928-237-08-8, Adel Co. 1, 846 pp. Rodríguez-Delfín, A., '''N. Gruda''', C. Eigenbrod, F. Orsini, G. Gianquinto 2017. Soil Based and Simplified Hydroponics Rooftop Gardens. Pages 61-81. ''In'': Rooftop Urban Agriculture, ''Eds''. Orsini, F., M. Dubbeling, H. de Zeeuw, G. Gianquinto, Springer International Publishing AG, Berlin/Heidelberg, eBook <nowiki>ISBN 978-3-319-57720-3</nowiki>, doi: 10.1007/978-3-319-57720-3, Hardcover <nowiki>ISBN 978-3-319-57719-7</nowiki>, Series ISSN 2197-1730, pp. 394. Baudoin, W., A. Nersisyan, A. Shamilov, A. Hodder, D. Gutierrez, S. de Pascale, S. Nicola, '''N. Gruda''', L. Urban, and J. Tanny. 2017. Good Agricultural Practices for greenhouse vegetable production in the South East European countries - Principles for sustainable intensification of smallholder farms. FAO Plant Production and Protection Paper 230. <nowiki>ISBN 978-92-5-109622-2</nowiki>. FAO 2017, 449 pp. '''Gruda, N.''', and G. Popsimonova 2017. Current situation and future trends of protected cultivation in South East Europe. Chapter 2 of Part I. pp. 17-26. In: "Good Agricultural Practices for greenhouse vegetable production in the South East European countries - Principles for sustainable intensification of smallholder farms." FAO Plant Production and Protection Paper 230. Eds. W. Baudoin, A. Nersisyan, A. Shamilov, A. Hodder, D. Gutierrez, S. de Pascale, S. Nicola, N. Gruda, L. Urban, and J. Tanny. <nowiki>ISBN 978-92-5-109622-2</nowiki>, 449 pp. Popsimonova, G., B. Benko, L. Karic, and '''N. Gruda''' 2017. Production systems: integrated and organic production, and soilless culture. Chapter 7 of Part II, 207-226. In: "Good Agricultural Practices for greenhouse vegetable production in the South East European countries - Principles for sustainable intensification of smallholder farms." FAO Plant Production and Protection Paper 230. Eds. W. Baudoin, A. Nersisyan, A. Shamilov, A. Hodder, D. Gutierrez, S. de Pascale, S. Nicola, N. Gruda, L. Urban, and J. Tanny. <nowiki>ISBN 978-92-5-109622-2</nowiki>, 449 pp. '''Gruda, N.''', G. Gianquinto, Y. Tüzel, D. Savvas 2016: Soilless Culture, 533 – 537: ''In'': Lal. R. (Ed.) Encyclopedia of Soil Sciences, Third Edition. CRC Press Taylor & Francis Group, <nowiki>ISBN 9781498738903</nowiki>, pp. 2804. '''Gruda, N.''', J. Caron, M. Prasad, M.J. Maher 2016: Growing Media, 1053 – 1058: ''In'': Lal. R. (Ed.) Encyclopedia of Soil Sciences, Third Edition. CRC Press Taylor & Francis Group, <nowiki>ISBN 9781498738903</nowiki>, pp. 2804. '''Gruda, N.''', and J. Tanny 2014: Protected Crops,327-405: Chapter 10, ''In'': Horticulture – Plants for People and Places, Volume 1: Production Horticulture (eds. G.R. Dixon, and D.E. Aldous), 1043 p., Springer Science+Business Media Dordrecht (<nowiki>ISBN 978-94-017-8577-8</nowiki>, doi: 10.1007/978-94-017-8578-5_10). Savvas, D., G. Gianquinto, Y. Tüzel, '''Gruda, N.''' 2013: Soilless culture. Chapter 12, In: Good agricultural practices for Greenhouse Vegetable Crops – Principles for Mediterranean Climate Areas. (Eds.: W. Baudoin, R. Nono-Womdim, N. Lutaladio, A. Hodder, N. Castilla, C. Leonardi, S. De Pascale, M. Qaryouti). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), Plant Production and Protection Paper 217, Rome, Italy,pp. 303-354 (978-92-5-107649-1 (print); E-<nowiki>ISBN 978-92-5-107650-7</nowiki>). '''Gruda, N.''', M.M. Qaryouti, Leonardi. Ch. 2013: Growing Media. Chapter 11, In: Good agricultural practices for Greenhouse Vegetable Crops – Principles for Mediterranean Climate Areas. (Eds.: W. Baudoin, R. Nono-Womdim, N. Lutaladio, A. Hodder, N. Castilla, C. Leonardi, S. De Pascale, M. Qaryouti). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), Plant Production and Protection Paper 217, Rome, Italy,pp.271-302. (978-92-5-107649-1 (print); E-<nowiki>ISBN 978-92-5-107650-7</nowiki>). Ruhm, G., '''N. Gruda''', P. Steinborn, H. Hattermann, W. Bokelmann, U. Schmidt 2007: “Energiekonzepte für den Gartenbau”. Sächsischen Landesanstalt für Landwirtschaft, Dresden, Schriftenreihe 20, 203 Seiten. www.smul.sachsen.de/lfl/ publikationen/download/3121_1.pdf '''Gruda, N.''' 2005: Growth and Quality of Vegetables in Peat Substitute Growing Media. Humboldt University of Berlin, Habilitationsschrift (a post-doc thesis). '''Gruda, N.''', M. Prasad, M.J. Maher 2007: Soil-less Culture: ''In'': Lal. R. (Ed.) Encyclopedia of Soil Sciences (Second Edition). Taylor & Francis. doi: 10.1081/E-ESS-120028194. Schnitzler, W.H., and '''N. Gruda''' 2002: Hydroponics and product quality, 373-411: Chapter 10. ''In'': Savvas, D. and H.C. Passam (Eds.) Hydroponic production of vegetables and ornamentals. ISBN: 960-8002-12-5, Embrio Publications, Athens. pp. 463. '''Gruda, N.''' 1999: Einfluss der Eigenschaften von Holzfasersubstrat auf das Wachstum und physiologische Parameter von Gemüsejungpflanzen am Beispiel von Tomaten (''Lycopersiconlycopersicum'' (L.) Karst. ex Farw.) und Kopfsalat (''Lactuca sativa'' L. var. ''capitata'' L.), UTZ Verlag GmbH, München <nowiki>ISBN 3-89675-517-X</nowiki>, 150 S. ==Artikujt shkencorë== Disa nga artikujt shkencorë: '''Gruda, NS''', G Samuolienė, J. Dong, X. Li 2025. Environmental conditions and nutritional quality of vegetables in protected cultivation. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, e70139. <nowiki>https://doi.org/10.1111/1541-4337.70139</nowiki>. Anum H, T Yuxin, Y Wang, G Sun, '''N Gruda''', L Guangmin 2025. Physiological and Nutritional Responses of Two Pakchoi (Brassica chinensis) Cultivars to Different Red-Blue Light Ratios in Controlled Environment. Front. Sustain. Food Syst. 9. doi: 10.3389/fsufs.2025.1561118 Ahmad, F., Javied, S., Ashraf, K. … '''NS Gruda 2025'''. Effect of selenium and compost on physiological, biochemical, and productivity of chili under chromium stress. Sci Rep 15, 10076. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-025-95012-y</nowiki> Seifikalhor, M, M Latifi, N Nasiri Almanghadim, Z Akbar-Tajari, ... '''NS Gruda 2025'''. The synergistic impact of Spirulina and Sulfate reducing bacteria on lettuce growth in Cadmium contaminated soil. Scientific Reports 15 (1), 6280. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-025-85996-y</nowiki> Shahbazian, D, A Karami, '''NS Gruda''' 2025. Biochemical and Morphological Traits of Wild Myrtle Populations for Horticultural Use. Horticulturae 11 (3), 233 <nowiki>https://doi.org/10.3390/horticulturae11030233</nowiki> Balik, S, F Elgudayem, HY Dasgan, NE Kafkas, '''NS Gruda 2025'''. Nutritional quality profiles of six microgreens. Scientific Reports 15 (1), 6213. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-025-85860-z</nowiki> '''Gruda, N''' 2025. Elevating standards in vegetable research: a collaborative journey. International Journal of Vegetable Science 31 (1), 1-4. <nowiki>https://doi.org/10.1080/19315260.2025.2454151</nowiki> Weiss, J., & '''Gruda, NS'''. 2025. Novel Breeding Techniques and Strategies for Enhancing Greenhouse Vegetable Product Quality. Agronomy, 15(1), 207. <nowiki>https://doi.org/10.3390/agronomy15010207</nowiki> Aslam, MU, MAS Raza, R Iqbal, S Ahmad, I Haider, AEZMA Mustafa, '''NS Gruda''' 2025. Significance of Selenium in Improving the Yield and Quality of Quinoa Under Drought. J Soil Sci Plant Nutr (2025). <nowiki>https://doi.org/10.1007/s42729-025-02214-4</nowiki>. Weiss, J., and '''NS Gruda''' 2025. Enhancing nutritional quality in vegetables through breeding and cultivar choice in protected cultivation. Scientia horticulturae 113914. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.scienta.2024.113914</nowiki> '''Gruda, NS''', J. Dong, X Li 2024. From Salinity to Nutrient-Rich Vegetables: Strategies for Quality Enhancement in Protected Cultivation. Critical Review in Plant Science. 45(5). DOI:10.1080/07352689.2024.2351678 Eghbal, E., S Aliniaeifard, MZ Mehrjerdi, S Abdi, SB Hassani, T Rassaie, '''NS Gruda''' 2024. Growth, phytochemical, and phytohormonal responses of basil to different light durations and intensities under constant daily light integral. BMC Plant Biol 24, 935. <nowiki>https://doi.org/10.1186/s12870-024-05637-w</nowiki> Azad, MOK, '''NS Gruda''', MT Naznin 2024. Energy Efficiency of Glasshouses and Plant Factories for Sustainable Urban Farming in the Desert Southwest of the United States of America. Horticulturae 10 (10), 1055; <nowiki>https://doi.org/10.3390/horticulturae10101055</nowiki> Dasgan HY, Aksu KS, Zikaria K, '''Gruda NS''' 2024. Biostimulants Enhance the Nutritional Quality of Soilless Greenhouse Tomatoes. Plants 13(18):2587. <nowiki>https://doi.org/10.3390/plants13182587</nowiki> İkiz, B., Dasgan, H.Y., Balik, S. … '''NS Gruda''' 2024.The use of biostimulants as a key to sustainable hydroponic lettuce farming under saline water stress. BMC Plant Biol 24, 808 (2024). <nowiki>https://doi.org/10.1186/s12870-024-05520-8</nowiki> Scaltrito, E, G Cristiano, AE Sdao, '''NS Gruda''', D Loconsole, B De Lucia 2024. Influence of water spraying intervals and indole-3-butyric acid concentrations on Salvia rooted cuttings quality in a closed aeroponics system. Scientia Horticul. 337, 1134524. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.scienta.2024.113452</nowiki>. Wang, Z., D Li, '''NS Gruda''', Z Duan, X Li 2024. Fertilizer application rate and nutrient use efficiency in Chinese greenhouse vegetable production. Resources, Conservation and Recycling 203, 107431 1. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2024.107431</nowiki>. Gallegos-Cedillo, VM, C Nájera, '''NS Gruda''', ..., JA. Fernández 2024. An in-depth analysis of sustainable practices in vegetable seedlings nurseries: A review. Scientia Horticul. 334, 113342. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.scienta.2024.113342</nowiki>. Gallegos-Cedillo, VM, C Nájera,... '''NS Gruda''', Juan A Fernández 2024. Analysis of global research on vegetable seedlings and transplants and their impacts on product quality. Journal of the Science of Food and Agriculture. DOI: 10.1002/jsfa.13309 Eskandarzade, P., MZ Mehrjerdi, NS Gruda, S Aliniaeifard 2024. Phytochemical compositions and antioxidant activity of green and purple basils altered by light intensity and harvesting time. Heliyon 10(10), e30931. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e30931</nowiki>. Ikiz, B., Dasgan, H.Y. & '''Gruda, N.S'''. 2024. Utilizing the power of plant growth promoting rhizobacteria on reducing mineral fertilizer, improved yield, and nutritional quality of Batavia lettuce in a floating culture. Sci Rep NATURE 14, 1616. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-024-51818-w</nowiki> Davarzani, M., S Aliniaeifard, MZ Mehrjerdi, MR Roozban, SA Saeedi, ...'''NS Gruda''' 2023. Optimizing supplemental light spectrum improves growth and yield of cut roses. Scientific Reports NATURE, 13(1), 21381. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-023-48266-3</nowiki> Saeedi, SA, K Vahdati, S Aliniaeifard, S Sarikhani, SD Daylami, M Davarzani, '''NS Gruda''' 2023. Growth, photosynthetic function, and stomatal characteristics of Persian walnut explants in vitro under different light spectra. Frontiers in Plant Science 14, 1292045. <nowiki>https://doi.org/10.3389/fpls.2023.1292045</nowiki> Li, D., J Zhang, '''NS Gruda''', Z Wang, Z Duan, C Müller, X Li 2023. The regulation of gross nitrogen transformation rates in greenhouse soil cultivated with cucumber plants under elevated atmospheric [CO2] and increased soil temperature. Geoderma 439, 116680. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2023.116680</nowiki> Li, D., X Li, J Dong, '''NS Gruda''', Z Duan 2023. Warm root‐zone temperature ensures the mineral concentrations in cucumber plants under elevated [CO2] by improving the migration pathways of mineral elements from the soil to plants. Journal of Plant Nutrition and Soil Science 186(3), 298-310. <nowiki>https://doi.org/10.1002/jpln.202200361</nowiki> Ragab, OG., D Mamdouh, R Bedair, I Smetanska, '''NS Gruda''', SKM Yousif, ... 2023. Distinguishing features of Lycium L. species (Family Solanaceae) distributed in Egypt based on their anatomical, metabolic, molecular, and ecological characteristics. Frontiers in Plant Science 14, 1484. <nowiki>https://doi.org/10.3389/fpls.2023.1162695</nowiki> Dasgan, H.Y., Aldiyab, A., … '''N.S. Gruda''' 2022: Effect of biofertilizers on leaf yield, nitrate amount, mineral content and antioxidants of basil (''Ocimum basilicum'' L.) in a floating culture. Sci Rep – NATURE 12, 20917. <nowiki>https://doi.org/10.1038/s41598-022-24799-x</nowiki>. Moosavi-Nezhad, M.; Alibeigi, B.; Estaji, A.; '''Gruda, N.S.'''; Aliniaeifard, S. Growth, Biomass Partitioning, and Photosynthetic Performance of Chrysanthemum Cuttings in Response to Different Light Spectra. Plants 2022, 11, 3337. <nowiki>https://doi.org/10.3390/plants11233337</nowiki>. Moradi, S., M Kafi, S Aliniaeifard, M Moosavi-Nezhad, C Pedersen, '''NS. Gruda''' and S Alireza Salami 2022. Monochromatic blue light enhances crocin and picrocrocin content by upregulating the expression of underlying biosynthetic pathway genes in saffron (''Crocus sativus'' L.). Front. Hortic., 18 August 2022, Sec. Breeding and Genetics, <nowiki>https://doi.org/10.3389/fhort.2022.960423</nowiki> '''Gruda, N.S.''' Advances in Soilless Culture and Growing Media in Today’s Horticulture—An Editorial. Agronomy 2022, 12, 2773. <nowiki>https://doi.org/10.3390/agronomy12112773</nowiki>. Dong, J., '''N. Gruda''', X. Li, Z. Cai, L. Zhang, Z. Duan 2022. Global vegetable supply towards sustainable food production and a healthy diet. J. Cleaner Prod. Volume 369, <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.133212</nowiki>. Badr, MA, W.A. El-Tohamy, S.R. Salmanb, N. Gruda 2022. Yield and water use relationships of potato under different timing and severity of water stress. Agricultural Water Management 271(1), 107793. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.agwat.2022.107793</nowiki> Li, D, J. Dong, '''N.S. Gruda''', X. Li, Z. Duan 2022. Elevated root-zone temperature promotes the growth and alleviates the photosynthetic acclimation of cucumber plants exposed to elevated [CO₂]. Environmental and Experimental Botany 194. <nowiki>https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2021.104694</nowiki>. Dong, J., '''N. Gruda''', X. Li, Z. Cai, L. Zhang, Z. Duan 2022. Global vegetable supply towards sustainable food production and a healthy diet. J. Cleaner Prod. Badr, MA, W.A. El-Tohamy, S.R. Salmanb, N. Gruda 2022. Yield and water use relationships of potato under different timing and severity of water stress. Agricultural Water Management  271(1), 107793. [https://doi.org/10.1016/j.agwat.2022.107793] '''Gruda, N.S.''', and J.A. Fernández 2022. Optimising Soilless Culture Systems and Alternative Growing Media to Current Used Materials. Horticulturae 8(4), 292; [https://doi.org/10.3390/horticulturae8040292]. Ashrostaghi, T., S. Aliniaeifard, A. Shomali, S. Azizinia, J.A. Koohpalekani, M. Moosavi-Nezhad, '''N.S. Gruda''' 2022. Light Intensity: The role player in cucumber response to cold stress. Agronomy 12(1), 201. [https://doi.org/10.3390/agronomy12010201]. Zhang, P., H. Zhang, G. Wu, X. Chen, '''N. Gruda''', X. Li, J. Dong, and Z. Duan 2021. Dose-Dependent Application of Straw-Derived Fulvic Acid on Yield and Quality of Tomato Plants Grown in Greenhouse Dose-Dependent Application of Straw-Derived Fulvic Acid on Yield and Quality of Tomato Plants Grown in Greenhouse. Front. Plant Sci., 11 October 2021 | <nowiki>https://doi.org/10.3389/fpls.2021.736613</nowiki> Li, X., J. Dong, '''N. Gruda''', W. Chu, Z. Duan 2021. Does the short-term fluctuation of mineral element concentrations in the closed hydroponic experimental facilities affect the mineral concentrations in cucumber plants exposed to elevated CO₂? Plant and Soil 465(1-2), 125-141. DOI: 10.1007/s11104-021-04993-y Machado, R.M.A., I. Alves-Pereira, R. Ferreira and '''N.S. Gruda''' 2021. Coir an alternative to peat - effects on plant growth, phytochemical accumulation, and antioxidant power of spinach. Horticulturae 7(6), 127; [https://doi.org/10.3390/horticulturae7060127] Hong, J. and '''N. Gruda''' 2020. The potential of introduction of Asian vegetables in Europe. Horticulturae 6(3), 38; [https://doi.org/10.3390/horticulturae6030038]. Giménez, A., J.A. Fernández, J.A. Pascual, M. Ros, J. Saez-Tovar, E. Martinez-Sabater, '''N.S. Gruda''', and C. Egea-Gilabert 2020. Promising composts as growing media for the production of baby leaf lettuce in a floating system. Agronomy 10(10), 1540. [https://doi.org/10.3390/agronomy10101540]. Dong, J., '''N. Gruda''', X. Li, Y. Tang, P. Zhang, Z. Duan 2020. Sustainable vegetable production under changing climate: The impact of elevated CO2 on yield of vegetables and the interactions with environments – A review. J. Cleaner Prod. 253, [https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.119920]. Prasad, M. A. Chrysargyris, N. McDaniel, A. Kavanagh, '''N.S. Gruda''', N. Tzortzakis 2020. Plant nutrient availability and pH of biochars and their fractions, with the possible use as a component in a growing media. Agronomy 10(1), 10; [https://doi.org/10.3390/agronomy10010010]. Dong, J., '''N. Gruda''', X. Li, Y. Tang, Z. Duan 2020. Impacts of elevated CO2 on nitrogen uptake of cucumber plants and nitrogen cycling in greenhouse soil. Applied Soil Ecology. [https://doi.org/10.1016/j.apsoil.2019.08.004]. '''Gruda, N.'''S. 2019. Increasing Sustainability of Growing Media Constituents and Stand-Alone Substrates in Soilless Culture Systems. Agronomy ''9''(6), 298; doi.org/10.3390/agronomy9060298. '''Gruda, N.''', Bisbis, M.B., Tanny, J., 2019. Impacts of protected vegetable cultivation on climate change and adaptation strategies for cleaner production – a review. J. Clean. Prod.  [https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.03.295]. Xing, J., '''N. Gruda''', J. Xiong, W. Liu 2019. Influence of organic substrates on nutrient accumulation and proteome changes in tomato-roots. Scientia Horticul. 192-200. [https://doi.org/10.1016/j.scienta.2019.03.054] '''Gruda, N.''', Bisbis, M.B., Tanny, J., 2019. Influence of climate change on protected cultivation: impacts and sustainable adaptation strategies - a review. J. Clean. Prod. , [https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.03.210]. '''Gruda, N.''', D. Savvas, R. Youssuf, G. Colla 2018. Impacts of genetic material and current technologies on product quality of selected greenhouse vegetables–A review. Eur. J. Hortic. Sci. 83(5), 319–328. [https://doi.org/10.17660/eJHS.2018/83.5.5]. Badr, M.A., W.A. El-Tohamy, S.D. Abou Hussein, '''N. Gruda''' 2018. Tomato yield, physiological response, water and nitrogen use efficiency under deficit and partial root zone drying irrigation in an arid region. Journal of Applied Botany and Food Quality 91, 332 - 340. doi:10.5073/JABFQ.2018.091.042. Savvas,  D., '''Gruda, N.''' 2018. Application of soilless culture technologies in the modern greenhouse industry - A review. Eur. J. Hortic. Sci. 83(5), 280–293.<ref>{{Cite journal|last=Savvas|first=D.|last2=Gruda|first2=N.|date=2018-11-12|title=Application of soilless culture technologies in the modern greenhouse industry – A review|url=https://doi.org/10.17660/eJHS.2018/83.5.2|journal=European Journal of Horticultural Science|language=en|volume=83|issue=5|pages=280–293|doi=10.17660/ejhs.2018/83.5.2|issn=1611-4426}}</ref>. Dong, J., X. Li, '''N. Gruda''', and Z. Duan 2018. Interactive effects of elevated carbon dioxide and nitrogen availability on fruit quality of cucumber (''Cucumis sativus'' L.). J Integ. Agri. 2018, 17(11): 2438-2446. doi: 10.1016/S2095-3119(18)62005-2. Dong J., '''N. Gruda''', S.K. Lam, X. Liu, Z. Duan 2018: Effects of Elevated CO2 on Nutritional Quality of Vegetables – A Review. Front. Plant Sci. | doi: 10.3389/fpls.2018.00924. Bisbis, M.B., '''N. Gruda''', M. Blanke 2018: Potential impacts of climate change on vegetable production and product quality – a review. J Clea. Prod. 170(1), 1602-1620. doi: org/10.1016/j.jclepro.2017.09.224. Baum, C., W. El-Tohamy and '''N. Gruda''' 2015: Increasing the productivity and product quality of vegetable crops using arbuscular mycorrhizal fungi: A review. Scientia Horticulturae 187, 131–141. doi:10.1016/j.scienta.2015.03.002. Eigenbrod, C., and '''N. Gruda''' 2015. Urban vegetable for food security in cities. A review. Agron. Sustain Dev. 35(2), 483-498. doi: 10.1007/s13593-014-0273-y. Hunaefi, D.,'''N. Gruda''', H. Riedel,D.N. Akumo, N.M.M.T. Saw, and I. Smetanska 2013: Improvement of antioxidant activities in red cabbage sprouts by lactic acid bacteria. Food Biotechnology. 27(4), 279-302. doi: 10.1080/08905436.2013.836709. Hunaefi, D., H. Riedel, D. N. Akumo, '''N. Gruda''', and I. Smetanska 2013: The effect of lactic acid fermentation on rosmarinic acid and antioxidant properties of in vitro shoot culture of ''Orthosiphon aristatus'' as a model study. Food Biotechnology 27(2), 152-177. doi:10.1080/08905436.2013.781948. '''Gruda, N.''' 2009: Do soilless culture systems have an influence on product quality of vegetables? J. Appl. Bot. & Food Qual. 82, 141-147. Jackson, B.E., R. D. Wright, and '''N. Gruda''' 2009: Container medium pH in a pine tree substrate amended with peat moss and dolomitic limestone affects plant growth. HortScience 44, 1983-1987. '''Gruda, N.''', B. Rau, and R.D. Wright 2009: Laboratory bioassay and greenhouse evaluation of a pine tree substrate used as a container substrate. Europ. J. Hort. Sci. 74(1), 73–78. '''Gruda, N.''' 2008: The effect of wood fiber mulch on water retention, soil temperature and growth of vegetable plants. J. Sustain. Agr. 32(4), 629-643. DOI: 10.1080/10440040802395049. '''Gruda, N.''', and W.H. Schnitzler 2006: Wood fiber substrates as a peat alternative for vegetable production. European Journal of Wood and Wood Products 64(5), 347-350. '''Gruda, N.''' 2005: Impact of Environmental Factors on Product Quality of Greenhouse Vegetables for Fresh Consumption. Crit. Rev. Plant Sci. 24(3), 227-247. https://doi.org/10.1080/07352680591008628. '''Gruda, N.''', and W.H. Schnitzler 2004: Suitability of wood fiber substrates for production of vegetable transplants. I. Physical properties of wood fiber substrates. Sci. Horticul. 100(1-4), 309-322. DOI: 10.1016/j.scienta.2003.09.004. '''Gruda, N.''', and W.H. Schnitzler 2004: Suitability of wood fiber substrates for production of vegetable transplants. II. The effect of wood fiber substrates and their volume weights on the growth of tomato transplants. Sci. Horticul. 100(1-4), 333-340. doi: 10.1016/j.scienta.2003.09.004.<br /> == Referime == {{reflist}} {{Biografi-cung}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Lindje 1957]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Agronomë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Tirana]] [[Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë]] 9rryraaerjfo2029bkx94k65hs9dedk 0 260855 2976253 2954897 2026-05-02T12:11:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976253 wikitext text/x-wiki '''L'Oréal SA''' është një kompani franceze e kujdesit personal me seli në Clichy, Hauts-de-Seine<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/idUSTRE60P31A20100126|title=Nestlé waits for market pressures to soften Hershey|last=Jones|first=David|date=26 janar 2010|accessdate=31 janar 2010|agency=[[Reuters]]}}</ref> me një zyrë të regjistruar në [[Parisi|Paris]].<ref>" [http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf Statuti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091230012849/http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf |date=30 dhjetor 2009 }} ". L'Oreal. 16 prill 2009. Marrë 3 maj 2010.</ref> Ajo është kompania më e madhe [[Cosmetics|kozmetike]] në botë dhe ka zhvilluar veprimtari në fusha të përqëndruara në ngjyrat e flokëve, kujdesin e lëkurës, mbrojtjen nga dielli, makiazh, parfume, kujdesi për flokët dhe lëkurës për burra<ref>{{cite web|url=http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic|title=Review: L'Oreal Men Expert Hydra Energetic|publisher=The Moisturizer|accessdate=21 nëntor 2018|date=16 nëntor 2018|archive-date=22 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122051730/http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic|url-status=dead}}</ref> . Pas vdekjes së nënës së saj, që ishte aksionerja kryesore Liliane Bettencourt, Françoise Bettencourt Meyers është pronarja aktuale e kompanisë, me 33% të aksioneve në ekzistencën e saj. == Histori == === Themelimi === Në 1909, Eugène Paul Louis Schueller, një [[Chemist|kimist]] i ri francez me prejardhje [[Gjermania|gjermane]],<ref>. [http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/ Këmba e modës.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201106235647/http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/ |date=6 nëntor 2020 }}</ref> zhvilloi një formulë për ngjyrën e flokëve të quajtur ''Oréale''. Schueller formuloi dhe prodhoi produktet e tij, të cilat ai më pas vendosi t'ua shiste parukierëve [[Parisi|parizianë]]. Më 31 korrik 1919, Schueller regjistroi kompaninë e tij,<ref>[https://prezi.com/a2vt6eplmrmn/corporate-financial-reporting/ Raportimi financiar i korporatave nga Amberr Aslamm në Prezi] . Prezi.com. Marrë nga 12 prill 2015.</ref> Société Française de Teintures Inoffensives pour Cheveux (Kompani për Bojra jo të Dëmshme për Flokët nga Franca). Parimet drejtuese të kompanisë, që përfundimisht u bë L'Oréal, ishin kërkimet dhe inovacionet në fushën e bukurisë. Në vitin 1920, kompania kishte tre kimistë. Deri në vitin 1950, ekipi ishte 100 të fortë; nga 1984 ishte 1.000 dhe sot është rreth 82.000. L'Oréal e pati fillimin e saj në biznesin e bojërave të flokëve, por kompania shpejt u degëzua në produkte të tjera të pastrimit dhe të bukurisë. L'Oréal aktualisht tregton mbi 500 lloje dhe mijëra produkte individuale në të gjithë sektorët e biznesit të bukurisë: ngjyra e flokëve, permanente, modelimi i flokëve , kujdesi për trupin dhe lëkurën, pastrues, [[makeup]] dhe [[parfume]]. Produktet e kompanisë gjenden në një shumëllojshmëri të gjerë të kanaleve të shpërndarjes, nga sallonet e flokëve dhe parfumeritë në hipermarkete dhe [[supermarkete]], shitore për shëndetin/bukurinë, farmacitë dhe postën direkte. === Media === Nga viti 1988 deri në vitin 1989, L'Oréal kontrolloi kompaninë filmike Paravision , pronat e të cilave përfshinin bibliotekat Filmation dhe De Laurentiis. StudioCanal fitoi pronat e Paravision në vitin 1994. == Blerjet == Më 17 mars 2006, L'Oréal bleu kompaninë kozmetike The Body Shop për 562 milionë [[Paund sterlina|pound]] . L'Oreal ka si slogan për reklamat "Sepse unë e meritoj ". Në mesin e viteve 2000, kjo u zëvendësua nga "Sepse ti e meriton ". Në fund të vitit 2009, slogani u ndryshua përsëri në "Sepse ne e meritojmë " pas analizës së motivimit dhe punës në psikologjinë e konsumit të Dr. Maxim Titorenko. Zhvendosja në "ne" u bë për të krijuar një përfshirje më të fortë të konsumatorëve në filozofinë dhe stilin e jetës të L'Oréal dhe për të siguruar kënaqësi më të madhe të konsumatorëve me produktet L'Oréal. L'Oréal zotëron gjithashtu një linjë të produkteve të flokëve dhe trupit për fëmijët, të quajtur L'Oréal Kids, slogani për të cilin është "Sepse edhe ne e meritojmë ". == Zëdhënësit == Në vitin 2015 Soo Joo Park u bë e para zëdhënëse aziatiko-amerikan e L'Oréal-it.<ref>Nguyen, Michael D .. (27 Mars 2015) [http://www.nbcnews.com/news/asian-america/soo-joo-park-loreals-first-asian-american-spokesmodel-n331421 Soo Joo Park Është modeli i Parë i Azisë dhe Amerikës Amerikane në L'Oreal] . NBC News. Marrë nga 2015-04-12.</ref> Në vitin 2015, Kristina Bazan u bë zëdhënësja e parë ndërkombëtare e L'Oreal-it. Në korrik 2016, L'Oréal njoftoi se kishte rënë dakord për të blerë IT Cosmetics. === Aksionerët === Si në fund të vitit 2013:<ref name="AR2013">{{cite web|url=http://www.loreal-finance.com/_docs/pdf/rapport-annuel/2013/LOREAL_Document-de-Reference-2013_FR.pdf|title=Annual Report 2013|accessdate=12 mars 2014|publisher=L'Oréal}}</ref> * Ndarja e pronësisë së aksioneve: 33.31% nga familja Bettencourt , 23.29% nga [[Nestlé|Nestle]] , 21.8% nga investitorë institucionalë ndërkombëtarë, 9.3% nga investitorë institucionalë francezë, 5.7% nga aksionerë individualë, 1.9% stoqe të thesarit dhe 0.7% nga punonjësit. [[Skeda:L'Oréal_Group_global_locations.JPG|parapamje| Vende me produkte L'Oréal në dispozicion ]] === Përgjegjësia sociale e korporatave === ==== Plani i qëndrueshmërisë të grupit ==== L'Oreal njoftoi një plan të ri të qëndrueshmërisë në vitin 2013, me të cilin ata shpresojnë të arrijnë qëllimin e 1 miliardë konsumatorëve të rinj deri në vitin 2020 duke prodhuar më shumë produkte me ndikim më të vogël mjedisor dhe duke ndihmuar klientët të bëjnë zgjedhje të qëndrueshme jetese. Angazhimet kryesore për të arritur deri në vitin 2020 përfshijnë: synimin që 100 për qind e produkteve të saj të kenë një përfitim mjedisor ose social; reduktimin e gjurmëve mjedisore të kompanisë me 60 për qind; dhe fuqizimin e konsumatorëve për të bërë zgjedhje të qëndrueshme të konsumit.<ref>{{cite web|url=http://www.marketingweek.co.uk/news/loral-outlines-2020-sustainability-goals/4008356.article|title=L'Oréal Outlines 2020 Sustainability Goals|accessdate=14 nëntor 2013}}</ref> ==== Pozicioni në testimin e kafshëve ==== Që nga vitet '80, L'Oréal ka investuar 900 milionë euro në hulumtimin e [[Alternatives to animal testing|alternativave për testimin e kafshëve]] për sigurinë e produktit, duke përdorur metoda të tilla si modele të rindërtuara të lëkurës, si modeli Episkin<ref>{{cite web|url=http://www.cosmeticsdesign-europe.com/Formulation-Science/L-Oreal-builds-on-skin-testing-capabilities|title=L'Oreal builds on skin testing capabilities|accessdate=12 prill 2013}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> në qendrat e tyre kërkimore në Gerland, [[Francë]] dhe Pudong, [[Kinë]].<ref>{{cite web|url=http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/|title=Our Position|publisher=L'Oréal Answers|accessdate=12 shtator 2013|archive-date=23 tetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023062402/http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/|url-status=dead}}</ref> Megjithatë, kjo është e komplikuar nga tregjet të tilla si Kina,<ref name="bweekchina">{{cite web|url=http://www.businessweek.com/news/2013-08-21/china-animal-testing-complicates-l-oreal-s-expansion-retail|title=China Animal Testing Complicates L'Oreal's Expansion|date=21 gusht 2013|accessdate=12 shtator 2013}}</ref> , ku testimi i kafshëve të gjithë kozmetikës për përdorim njerëzor është i detyrueshëm.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2181468/Big-beauty-brands-dropping-cruelty-free-animal-testing-policies-sell-products-China.html|title=L'Occitane and Yves Rocher: The big-name beauty brands among those ditching cruelty-free animal testing policies to sell their products to China|work=Daily Mail|location=London}}</ref> Kozmetika nga markat e tilla si The Body Shop, e cila refuzon të bëjë testimin e kafshëve, si pasojë nuk shiten në [[Kinë]]. Në vitin 2013, L'Oréal ishte pjesë e një konsorciumi që i bën thirrje BE-së të investojë më shumë në kërkimet mbi alternativat e testimit të kafshëve.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/jul/18/animal-testing-talk-about-medical-research|title=Animal testing – it's time to talk about it again|author=Bibi van der Zee|publisher=The Guardian|date=18 korrik 2013|accessdate=12 shtator 2013}}</ref> == Portofoli i markave == [[Skeda:L'Oreal_Colour_Riche_Lipsticks.jpg|parapamje|256x256px| Buzëkuqët e L'Oréal ]] [[Skeda:Men_Antiregreasing_gel_by_L'oreal_Men.jpg|parapamje|225x225px| Produkt L'Oréal i kujdesit të lëkurës ]] Markat përgjithësisht kategorizohen nga tregjet e tyre të synuara, siç janë tregjet masive, profesionale, luksoze dhe kozmetike aktive. The Body Shop dhe Galderma janë lidhur drejtpërdrejt me zyrën qendrore. L'Oréal gjithashtu zotëron interesa në aktivitete të ndryshme si kimikatet e veçanta, shëndetin, financën, dizajnin, reklamimin dhe sigurimin.<ref>[http://www.loreal.com/_en/_ww/brands-l-oreal.aspx Të gjitha markat e Grupit L'Oréal: Garnier, L'Oréal Paris, Redken, Maybeline, Kerastase] . L'Oreal. (8 dhjetor 2009).</ref> === Produkte profesionale === {{Div col|colwidth=30em}} * L'Oréal Technique * L'Oréal Professionnel, including ARTec and Innate * [[Kérastase]] (created by L'Oreal in 1964) * Kéraskin Esthetics, created by L'Oreal in 2007 and specializing in skin care professionals * Matrix Essentials, founded by Arnie Miller in 1980 and acquired by L'Oreal in 2000 * Mizani, founded in 1991 and bought by L'Oreal in 2001 * [[Pureology|PureOlogy Research]], founded in 2001 and acquired by L'Oreal in 2007 * [[Redken]] 5th Avenue NYC, founded by [[Paula Kent]] and [[Jheri Redding]] in 1960 and acquired by L'Oreal in 1993 * [[Shu Uemura]] Art of Hair * [[Carol's Daughter]] * Carita * Essie, founded in 1981 and acquired by L'Oreal in 2010<ref>[http://fortune.com/2015/07/25/essie-nail-polish/ This woman’s name is in more than 25,000 nail salons]. Fortune.com. Retrieved on 16 July 2017.</ref> * Decléor<ref>[http://www.loreal.com/brands/professional-products-division.aspx L'Oréal's Professional Products brands: L'Oréal Professionnel, Kérastase … - L'Oréal Group]. Loreal.com. Retrieved on 12 April 2015.</ref> * Botanicals Fresh Care<ref>[http://www.loreal.com/media/news/2017/mar/botanicals-fresh-care-launch]. Loreal.com. Retrieved on 1 March 2017.</ref> {{Div col end}} === L'Oreal Luxe === {{Div col|colwidth=30em}} * [[Lancôme]] * [[Yves Saint Laurent (brand)|Yves Saint Laurent Beauté]] * [[Giorgio Armani|Giorgio Armani Beauty]] * [[Kiehl's]] * [[Biotherm]] * [[Cacharel]] * [[Diesel (brand)|Diesel]] * [[Viktor & Rolf]] * [[Ralph Lauren Corporation|Ralph Lauren Fragrances]] * [[Shu Uemura]] * [[Clarisonic]] * [[Guy Laroche]] * [[Paloma Picasso]] * [[Urban Decay (cosmetics)|Urban Decay]] * [[Maison Margiela]] * Yue Sai * [[Helena Rubinstein]] * IT Cosmetics * House 99 * Atelier Cologne * [[Proenza Schouler]] {{Div col end}} === Produkte të konsumit === {{Div col|colwidth=30em}} * L'Oréal Paris * Ombrelle * [[Garnier Fructis|Garnier]] * [[Maybelline]] * [[NYX Cosmetics]] * SoftSheen-Carson * Carol's Daughter * Créateurs de Beauté * [[Essie Weingarten|Essie]] * Magic * Niely Cosméticos * Colorama {{Div col end}} === Kozmetikë aktive === {{Div col|colwidth=30em}} * [[Vichy cosmetics|Vichy]] * La Roche-Posay * [[SkinCeuticals|Skinceuticals]] * [[Roger & Gallet|Roger&Gallet]] * Sanoflore * Dermablend * [[AcneFree]] * Ambi * CeraVe {{Div col end}} == Referime == <references group=""></references> * [[Kategoria:Komuna në Hauts-de-Seine]] [[Kategoria:Pages with unreviewed translations]] cqqj3yhcc563zmbmdpurw2jm285gwhi 0 265825 2976636 2955703 2026-05-03T05:02:50Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976636 wikitext text/x-wiki {{Infobox snooker player | name = Neil Robertson | image = Neil Robertson at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-02-02 24.jpg | caption = Neil Robertson gjatë [[German Masters 2013]] | birth_date = 11 shkurt 1982 | birth_place = [[Melburni]], [[Viktoria]], [[Australia]] | Sport country = {{AUS}} | Nickname = {{nowrap|The Thunder from Down Under}}<br/>The Melbourne Machine | Professional = 1998/1999, 2000–2002, 2003– | High ranking = '''[[Lista e lojtarëve numër një në botë snooker|1]]''' <small>(shtator–dhjetor 2010, qershor 2013 – maj 2014, korrik–gusht 2014, dhjetor 2014 – janar 2015)</small> | Current ranking = 17 (tetor 2024) | High break = 5 | Century break = 960 | Ranking wins = 24 | Minor wins = 4 | Other wins = 6 | World champ = [[Kampionati Botëror Snooker 2010|2010]] }} '''Neil Robertson''' (lindi më 11 shkurt 1982) është lojtar [[Snooker|snooker]] australianë. Ai bëri përparimin e tij të parë në radhët më të mira profesionale në sezonin 2006/2007. Ai fitoi Kampionatin Botëror 2010 dhe ishte numri një botëror më vonë në të njëjtin vit, një renditje që ai e fitoi përsëri në vitin 2013 dhe 2014. Robertson është i vetmi australian që ka fituar një ngjarje në renditje, dhe ishte i pamposhtur në gjashtë finalet e tij të para në televizion.<ref>{{cite web|title=Neil Robertson – Australian Snooker Professional|publisher=Hunter Online|url=http://www.neilrobertson.net/|accessdate=23 janar 2012}}</ref> Robertson është gjithashtu një nga trembëdhjetë lojtarët për të fituar të dy titujt në botë dhe UK, dhe një nga njëmbëdhjetë për të fituar [[Triple Crown (snooker)|Triple Crown]] të Kampionatit Botëror, Kampionatit UK dhe Masters. Sipas 12 gusht 2019, Robertson rradhitet si lojtari i katërt më i mirë.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/rankings/|title=World Rankings}}</ref> Si një krijues i frytshëm, Robertson ka përpiluar më shumë se 600 century break në konkurrencën profesionale. Gjatë sezonit 2013/2014 ai u bë lojtari i parë që bëri 100 [[Century break|century]] në një sezon të vetëm. Robertson konsiderohet lojtari më i mirë snooker i Australisë ndonjëherë, si dhe një nga lojtarët më të mirë nga jashtë Mbretërisë së Bashkuar në historinë e këtij sporti.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/players/Neil-Robertson/|title=Official player profile of Neil Robertson|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|accessdate=29 mars 2010}}</ref> Ai luan me dorën e majtë.<ref>{{cite web|url=http://www.neilrobertson.net/html/profile.htm|title=Australian Snooker Professional|publisher=Neil Robertson|date=11 shkurt 1982|accessdate=1 maj 2014}}</ref> ==Karriera== Robertson filloi karrierën e tij snooker në 14 vjeç, kur ai u bë lojtari më i ri që bëri një [[Century break|century]] në një ngjarje të rangut australian.<ref name="official">{{cite web|url=http://www.neilrobertson.net/html/profile.htm|title=Neil Robertson Profile – Official Site|accessdate=26 gusht 2009|publisher=NeilRobertson.net}}</ref> Ai e filloi karrierën e tij profesionale në sezonin 1998/1999.<ref>{{cite web|url=http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=16&season=1998/1999|title=Neil Robertson – Season 1998/1999|accessdate=14 janar 2013|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220174053/http://www.cuetracker.net/pages/players.php?ID=16&season=1998%2F1999|url-status=dead}}</ref> Pastaj, kur ai ishte 17 vjeç, ai arriti në raundin e tretë kualifikues të Kampionatit Botëror 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.snooker.org/trn/9899/wc99_qual.shtml|title=WWW Snooker: Embassy World Championship 1999: Qualifying|publisher=Snooker.org|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Në korrik 2003, Robertson fitoi Kampionatin Botëror Snooker U-21 në Zelandën e Re.<ref name="official"/> Kjo i fitoi atij një vend të rëndësishëm në një turne kryesor [[World Professional Billiards and Snooker Association|WPBSA]]. Në vitin 2003, ai fitoi turneun kualifikues për një vend të egër në Masters 2004,<ref name="GSC Qualifying">{{cite web|title=2003 Masters Qualifying tournament|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res_03_4/03-4mastersqual.htm|publisher=Global Snooker Centre|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041208054932/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res_03_4/03-4mastersqual.htm|archivedate=8 dhjetor 2004}}</ref> ku më pas humbi 2-6 nga [[Jimmy White]] në raundin e parë. Në sezonin 2004/2005, ai u ngjit në 32 vendet e para të renditjes, duke arritur në fazat e fundit të 6 nga 8 turnet, pavarësisht se duhej të luante të paktën 2 ndeshje kualifikuese për secilën. Ai u kualifikua në fazat e fundit të Kampionatit Botëror 2005, duke humbur 7-10 nga [[Stephen Hendry]] në raundin e parë.<ref>{{cite news|last=Rawcliffe|first=Jonathan|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/4462115.stm|title=Hendry survives Robertson scare|work=BBC News|date=20 prill 2005|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Në sezonin 2005/2006, ai vazhdoi të përparojë, duke u ngjitur në 16 më të mirët e renditjes në fund të sezonit. Ai arriti në 4 çerekfinale të sezonit, përfshirë Kampionatin Botëror 2006, në të cilin ai luftoi mbrapa nga 8–12 poshtë në nivelin në 12–12 kundër kampionit eventual [[Graeme Dott]], përpara se të humbasë kornizën finale duke synuar pa dashje rozën e fundit, të cilën ai i duhej në tryezë në përpjekjet e tij për të ndalur skocezin. Ai bëri përparimin e tij në sezonin 2006/2007.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/7126741.stm|title=Other Sport... &#124; UK Championship 2007: Neil Robertson|work=BBC News|date=4 dhjetor 2007|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Pasi përfundoi kryesimin e grupit të tij në fazën të Grand Prix 2006 (ai humbi vetëm një ndeshje: hapjen e tij kundër [[Nigel Bond]] me 2-3), Robertson pastaj mundi [[Ronnie O'Sullivan]] 5–1 në çerekfinalen e ngjarjes. Kështu ai vazhdoi në gjysmëfinale, duke qenë vetëm australiani i katërt që e ka bërë këtë në një ngjarje të renditjes. Ai e mposhti [[Alan McManus]] 6–2 në gjysmë-finale, për të arritur në finalen e tij të parë të madhe, ku u përball me një finalist të herës së parë, [[Jamie Cope]] të pashoq, të cilin e mundi i qetë me 9–5 për të fituar turneun e tij të parë ndonjëherë të rangut profesional.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/6098722.stm|title=Other Sport... &#124; Robertson hungry for more titles|work=BBC News|date=30 tetor 2006|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Robertson fitoi £60,000, shuma e tij më e lartë e parave të fituara në një turne. Robertson pati dalje të hershme si në [[UK Championship]] ashtu edhe në [[Masters (snooker|Masters]], por e gjeti formën e tij përsëri në rrugën e fundit për në [[Welsh Open]]. Ai mundi [[Stephen Hendry]] 5-3, duke bërë një pushim prej 141 në kornizën e fundit, pastaj u rikuperua nga 4-3 poshtë për të mposhtur [[Ronnie O'Sullivan]] 5-4 në çerekfinalen. Ai mundi [[Steve Davis]] 6-3 në gjysmëfinale, dhe surprizoi finalistin [[Andrew Higginson]] 9–8 në finale për të marrë titullin. Ai udhëhoqi 6-2 pas seancës së parë, pastaj hodhi gjashtë korniza me radhë për të rënë brenda një kornize të humbjes, por mori tre kornizat e mbetura për të fituar ndeshjen. Ai arriti në raundin e dytë të Kampionatit Botëror 2007, duke humbur 10–13 ndaj Ronnie O'Sullivan pavarësisht se në një fazë fitoi gjashtë korniza me radhë.<ref>{{cite web|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/2006-7/2007-888-crucible.htm|title=SNOOKER – Global Snooker Centre|publisher=Web.archive.org|accessdate=1 maj 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070819071852/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/2006-7/2007-888-crucible.htm|archivedate=19 gusht 2007}}</ref> Robertson filloi sezonin 2007/2008 dobët, duke bërë dalje të hershme në tre nga katër ngjarjet e para të renditjes, plus Masters 2008<ref>{{cite news|last=Lyon|first=Sam|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/7189087.stm|title=Other sport... &#124; Masters day three as it happened|work=BBC News|date=16 janar 2008|accessdate=1 maj 2014}}</ref> dhe Kupën e Maltës 2008. Ai arriti në çerekfinalen e Trofeut të Irlandës Veriore 2007 pas fitores ndaj [[Jamie Cope]] dhe [[Ian McCulloch (lojtar snooker)|Ian McCulloch]]. Ai e përfundoi sezonin e renditur në vendin e 10, por jashtë gjashtëmbëdhjetë kryesuesve në listën një vjeçare. ===2008-2010=== Pas një fillimi zhgënjyes të sezonit 2008/2009, Robertson arriti në finalen e Kampionatit Bahrein të vitit 2008, ku luajti [[Matthew Stevens]]. Ndeshja zgjati pothuajse 6 orë gjithsej, me australianin që shkoi 9–7. Gjatë Masters 2009, Robertson dhe kundërshtari [[Stephen Maguire]] vendosën një rekord prej 5 century break radhazi. Robertson bëri 2 centuries, dhe Maguire bëri 3, me 3-të nënshkrimin e një fitoreje 6-3 ndaj australianit. Në Kampionatin Botëror 2009 Robertson mposhti [[Steve Davis]], [[Ali Carter]] dhe [[Stephen Maguire]] për të arritur në gjysmëfinale të Kampionatit Botëror për herë të parë, përpara se të humbiste te [[Shaun Murphy]] 14–17. Në tetor 2009, Robertson shënoi trofeun e Grand Prix 2009 në Glasgow me një fitore 9–4 ndaj [[Ding Junhui]] të Kinës në finale. Ndeshja e tij gjysmëfinale e tij me kampionin mbrojtës [[John Higgins]] u fitua në të zezën e fundit të kornizës vendimtare. Titulli i katërt i Robertson e bëri atë lojtarin më të suksesshëm nga jashtë Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës në renditjen e turneve, megjithëse Ding barazoi totalin e tij në atë sezon në UK Championship.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/snooker/8301780.stm|title=Rampant Robertson sees off Ding|date=11 tetor 2009|work=BBC Sport|accessdate=19 prill 2011|first=Mark|last=Ashenden}}</ref> Ai arriti century të 100-të të karrierës së tij gjatë Grand Prix 2009.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/page/blogsarticle/0,,13165~2235066,00.html|title=Blogs &#124; Tournament blogs|publisher=World Snooker|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Më 1 prill 2010, Robertson bëri [[Maximum break|maximum break]] të parë zyrtar të karrierës së tij në ndeshjen e tij të raundit të dytë në China Open 2010 kundër [[Peter Ebdon]]. Në Kampionatin Botëror 2010, Robertson mposhti [[Fergal O'Brien]] 10–5 në raundin e parë. Në ndeshjen e tij të dytë të raundit kundër [[Martin Gould]] Robertson shënoi 0–6 dhe 5–11 para se të rikuperonte për të fituar ndeshjen 13–12. Në çerekfinale ai mposhti [[Steve Davis]] 13–5. Ai u përball me [[Ali Carter]] në gjysmëfinale, duke fituar 17–12 për të arritur në finale. Atje ai mundi kampionin e vitit 2006 [[Graeme Dott]] 18–13 për tu bërë vetëm lojtari i tretë nga jashtë MB (dhe vetëm i dyti nga jashtë MB dhe Irlanda), dhe australiani i parë, që u bë kampion botëror në epokën moderne të lojës.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/8658510.stm|title=Aussie Neil Robertson beats Dott to win world title|work=[[BBC Sport]]|accessdate=4 maj 2010|date=4 maj 2010|first=Mark|last=Ashenden}}</ref> Fitorja e çoi atë në një renditje të lartë në karrierë të numrit 2 në sezonin vijues. Megjithëse librat e rekordeve tregojnë se australiani [[Horace Lindrum]] triumfoi në vitin 1952, ai ishte viti kur lojtarët kryesorë të sportit organizuan një bojkot dhe sot e kësaj dite në shumë qarqe Lindrum nuk vlerësohet si një kampion i besueshëm botëror.<ref>{{cite web|url=http://www.heraldsun.com.au/sport/neil-robertson-close-to-semi-finals-of-snooker-world-championship/story-e6frf9if-1225859193146|title=Neil Robertson wins world snooker title|work=[[Herald Sun]]|accessdate=6 maj 2010|archive-date=14 qershor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614150507/http://www.heraldsun.com.au/sport/neil-robertson-close-to-semi-finals-of-snooker-world-championship/story-e6frf9if-1225859193146|url-status=dead}}</ref> ===2010-2011=== Robertson filloi sezonin e ri duke humbur në raundin e parë të Shanghai Masters 2010 në [[Peter Ebdon]]. Sidoqoftë, në [[World Open (snooker)|World Open]] Robertson u tërhoq në 64-tën e fundit kundër [[Graeme Dott]] në një përsëritje të finales së tyre botërore, Robertson fitoi 3–1 dhe vazhdoi të mposhte [[David Morris (lojtar snooker)|David Morris]], [[Andrew Higginson]], [[Ricky Walden]] dhe [[Mark Williams (lojtar snooker)|Mark Williams]] përpara se të prodhonte një ekran të siguruar për të mposhtur [[Ronnie O'Sullivan]] 5–1 në finale, për të konfirmuar pozicionin e tij si i teti botëror numër 1 në snooker.<ref name="Neil Robertson beats Ronnie O'Sullivan in World Open">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/snooker/9035008.stm|title=Neil Robertson beats Ronnie O'Sullivan in World Open|work=[[BBC Sport]]|date=26 shtator 2010|accessdate=26 shtator 2010}}</ref> Robertson ishte i ftuar në Premier League Snooker, ku arriti në gjysmëfinale. Ai humbi 1-5 kundër O'Sullivan.<ref>{{cite web|title=2010 Party Casino Premier League|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=46|publisher=WWW Snooker|accessdate=16 prill 2011}}</ref> Robertson arriti në çerekfinalen e UK Championship, ku humbi 7–9 kundër [[Shaun Murphy]].<ref>{{cite web|title=2010 12BET.com UK Championship|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=23|accessdate=16 prill 2011}}</ref> Robertson arriti në çerekfinalen e Masters, por humbi 4–6 kundër Mark Allen.<ref>{{cite web|title=20111 Ladbrokes Mobile Masters|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=29#r7|publisher=WWW Snooker|accessdate=16 prill 2011}}</ref> Robertson humbi në raundin e parë të Mjeshtrave gjermanë 4–5.<ref>{{cite web|title=German Masters|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=24|publisher=WWW Snooker|accessdate=16 prill 2011}}</ref> Në dy turnet e radhës, Robertson humbi në raundin e dytë, 1-4 kundër Graeme Dott në Welsh Open dhe 1-5 kundër Peter Ebdon në China Open.<ref>{{cite web|title=2011 Wyldecrest Park Homes Welsh Open|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=25|publisher=WWW Snooker|accessdate=16 prill 2011}}</ref><ref>{{cite web|title=2011 Bank of Beijing China Open|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=27|publisher=WWW Snooker|accessdate=16 prill 2011}}</ref> Robertson nuk mundi të mbrojë trofeun e tij të Kampionatit Botëror Snooker, pasi humbi 8-10 në raundin e parë kundër finalistit eventual [[Judd Trump]].<ref>{{cite web|title=Betfred.com World Championship (2011)|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?event=28|publisher=WWW Snooker|accessdate=23 shkurt 2011}}</ref> ===2011-2012=== [[File:Neil Robertson 2012 Masters.JPG|thumb|Neil Robertson fitoi trofen Masters në Londër, 2012]] Sezoni i Robertson filloi në një modë zhgënjyese pasi humbi 4–5 ndaj [[Dominic Dale]] në 16-tën e fundit të turneut në [[Australian Goldfields Open 2011]].<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2011/jul/21/neil-robertson-australian-open-snooker|title=Robertson out of his home tournament|work=The Guardian|accessdate=4 dhjetor 2011|location=London|date=21 korrik 2011}}</ref> Sidoqoftë, forma e tij shpejt u përmirësua dhe në ngjarjen tjetër të renditjes botërore, [[Shanghai Masters 2011|Shanghai Masters]], ai hoqi [[Liang Wenbo]], [[Michael Holt]] dhe [[John Higgins]], përpara se të humbiste 5-6 nga [[Mark Williams (lojtar snooker)|Mark Williams]] në një gjysmëfinale të kontestuar fort.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/snooker/14865297.stm|title=Robertson loses to Williams in tense semi|work=BBC Sport|accessdate=4 dhjetor 2011}}</ref> Robertson fitoi titullin e tetë profesional e tij në [[Varshava|Varshavë]] në PTC Event 6, ku ai mundi [[Ricky Walden]] 4–1 në finale.<ref>{{cite web|url=http://snookerhq.com/2011/10/02/robertson-romps-to-warsaw-classic-victory/|title=Robertson wins Warsaw PTC Event 6|accessdate=4 dhjetor 2011}}</ref> Ky sukses u pasua me shpejtësi nga një tjetër titull i PTC në Event 8, ku ai përsëri fitoi me një rezultat 4–1, kësaj here kundër [[Judd Trump]].<ref>{{cite web|url=http://ptckillarney.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=85:derek-kiely|title=Robertson wins PTC Event 8 Killarney|accessdate=4 dhjetor 2011|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220050406/http://ptckillarney.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=85:derek-kiely|url-status=dead}}</ref> Fitorja siguroi që Robertson të ruante rekordin e tij për të mos patur asnjëherë humbje në një finale të një ngjarje renditje. Ai më vonë do të përfundonte i treti në [[Players Tour Championship 2011/2012#Rënditja përfundimtare|Order of Merits]] dhe për këtë arsye të kualifikohej në finalen e PTC-së 2012.<ref>{{cite web|title=PTC Order of Merit after PTC12|url=http://www.worldsnooker.com/staticFiles/ae/98/0,,13165~170158,00.pdf|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|accessdate=29 dhjetor 2011|archive-date=21 janar 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121073318/http://www.worldsnooker.com/staticFiles/ae/98/0%2C%2C13165~170158%2C00.pdf|url-status=dead}}</ref> Forma e tij e shkëlqyer vazhdoi në UK Championship në [[York]], ku mundi [[Tom Ford (lojtar snooker)|Tom Ford]], [[Graeme Dott]] dhe [[Ding Junhui]] gjatë rrugës për në gjysmëfinalen e tij të parë në këtë rast.<ref>{{cite web|url=http://www.yorkpress.co.uk/sport/9411351.UK_Snooker_Championship__Robertson_deflates_Ding/|title=Robertson deflates Ding|accessdate=9 dhjetor 2011}}</ref> Ai luajti [[Judd Trump]] dhe humbi në një takim jashtëzakonisht të ngushtë, 7–9, me asnjëherë më shumë se 2 korniza midis lojtarëve gjatë gjithë ndeshjes.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/snooker/16116320.stm|title=Trump defeats Robertson in semi-final|accessdate=9 dhjetor 2011|work=BBC News}}</ref> Robertson fitoi [[Masters 2012]] duke mposhtur [[Shaun Murphy]] 10–6 në finale. Ai mundi [[Mark Allen (lojtar snooker)|Mark Allen]] dhe [[Mark Williams (lojtar snooker)|Mark Williams]] në hapjen e dy raundeve, para se të përballet me Trump në gjysmëfinale për turneun e dytë të njëpasnjëshëm.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/snooker/16671018.stm|title=Masters snooker: Neil Robertson captures first title|accessdate=22 janar 2012|work=BBC News}}</ref> Ai shënoi hakmarrjen për humbjen e tij në York një muaj më parë duke fituar 6-3 dhe tha pas ndeshjes se ai ishte nxitur nga tifozët që brohorisnin kur Trump goditi gjuajtjet.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/snooker/16666412.stm|title=Masters Snooker: Neil Robertson/Shaun Murphy into final|work=[[BBC Sport]]|date=21 janar 2012|accessdate=23 janar 2012}}</ref> E tillë ishte ndjenja e Robertson se i mungonte mbështetja nga turma vendase, ai ofroi të blinte një pusë birrë për këdo që ndiqte ndeshjet e tij në një kapelë a fanellë australiane,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/16598794|title=Masters snooker: Neil Robertson & John Higgins through to quarter-finals|accessdate=16 maj 2012}}</ref> por vetëm një person e dëgjoi këtë thirrje në ndeshjen e tij gjysmëfinale kundër Mark Williams. Në finalen e tij të parë të Masters ai hapi një epërsi 5-3 ndaj Murphy në seancën e parë dhe, megjithëse humbi kornizën e parë pas rifillimit të lojës, fitoi katër korniza në një rresht për të qëndruar në buzë të titullit. Megjithë një sulm të shkurtër nga anglezi, Robertson siguroi kornizën që i duhej me një pushim prej 70 për t’u bërë njeriu i katërt nga jashtë Mbretërisë së Bashkuar që fitoi ngjarjen.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/snooker/16671018.stm|title=Masters snooker: Neil Robertson captures first title|work=[[BBC Sport]]|date=22 janar 2012|accessdate=23 janar 2012}}</ref> Robertson nuk përparoi përtej raundit të dytë në asnjë nga tre ngjarjet e radhës së tij të radhës dhe më pas pa që përfundimi i tij në finale televizive pa humbje më në fund i erdhi fundi kur u mund 4–0 nga [[Stephen Lee]] në finalet e PTC.<ref name="2011/12">{{cite web|url=http://snooker.org/res/index.asp?player=154&season=2011|title=Neil Robertson 2011/2012|publisher=Snooker.org|accessdate=4 maj 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eurosport.yahoo.com/18032012/58/lee-downs-robertson-end-title-drought.html|title=Lee downs Robertson to end title drought|publisher=[[Eurosport]]|date=18 mars 2012|accessdate=4 maj 2012|archive-date=20 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220162811/http://eurosport.yahoo.com/18032012/58/lee-downs-robertson-end-title-drought.html|url-status=dead}}</ref> Ai humbi në çerekfinalen e China Open 3-5 kundër [[Peter Ebdon]], para se të tërhiqte kampionin e vitit 1997 [[Ken Doherty]] në raundin e parë të [[Kampionati Botëror Snooker 2012|Kampionatit Botëror]].<ref name="2011/12"/> Robertson fitoi ndeshjen 10–4 dhe më pas mundi kualifikuesin [[David Gilbert (lojtar snooker)|David Gilbert]] 13–9 për të vendosur një përplasje çerekfinale me [[Ronnie O'Sullivan]].<ref>{{cite web|title=Betfred.com World Championship (2012)|url=http://snooker.org/res/index.asp?event=102|publisher=Snooker.org|accessdate=4 maj 2012}}</ref> Robertson ishte 5–3 përpara pas seancës së parë, por kundërshtari i tij prodhoi një ndeshje duke përcaktuar ekzekutimin e gjashtë kornizave në një rresht dhe vazhdoi të fitojë 13-10.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2012/may/03/ronnie-osullivan-neil-robertson?newsfeed=true|title=Ronnie O'Sullivan reaches exquisite heights to defeat Neil Robertson|work=[[The Guardian]]|date=3 maj 2012|accessdate=4 maj 2012|location=London}}</ref> Robertson përfundoi sezonin duke u rradhitur në vendin e 7-të në botë.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/staticFiles/1d/b0/0,,13165~176157,00.pdf|title=Official World Ranking List for the 2012/2013 Season|accessdate=23 maj 2012|archive-date=16 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130616125200/http://www.worldsnooker.com/staticFiles/1d/b0/0%2C%2C13165~176157%2C00.pdf|url-status=dead}}</ref> ===2012-2013=== [[Skeda:Daniel Wells and Neil Robertson at Snooker German Masters (DerHexer) 2013-01-30 03.jpg|thumb|Neil Robertson në [[German Masters 2013]]]] Robertson filloi sezonin dobët edhe një herë, pasi humbi në raundin e parë të [[Wuxi Classic 2012|Wuxi Classic]] dhe raundin e dytë të Australian Goldfields Open 2012|Australian Goldfields Open]] dhe [[Shanghai Masters 2012|Shanghai Masters]].<ref name="2012/13">{{cite web|url=http://snooker.org/res/index.asp?player=154&season=2012|title=Neil Robertson 2012/2013|publisher=Snooker.org|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Ai u kthye për t’u formuar në rangun e vogël Gdynia Open në Poloni duke mposhtur [[Jamie Burnett]] 4–3 në finale.<ref>{{cite web|url=http://www.wbj.pl/article-60669-neil-robertson-wins-gdynia-open.html|title=Neil Robertson wins Gdynia Open|work=Warsaw Business Journal|accessdate=11 maj 2013|archive-date=21 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131221183548/http://www.wbj.pl/article-60669-neil-robertson-wins-gdynia-open.html|url-status=dead}}</ref> Në [[Kampionati Ndërkombëtar Snooker 2012|Kampionatin Ndërkombëtar]] inaugurues në [[Chengdu]] të [[Kina|Kinës]], Robertson hoqi [[Ryan Day (lojtar snooker)|Ryan Day]], [[Matthew Stevens]], [[Lyu Haotian]] dhe [[Shaun Murphy]] 9–5 në gjysmëfinale për të arritur në finale.<ref name="2012/13"/> Atje ai luajti kundër [[Judd Trump]] 8–6, por humbi katër korniza radhazi për t’i nënshtruar një humbjeje 8–10.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2012/nov/04/trump-robertson-international-championship-final|title=Judd Trump beats Neil Robertson in International Championship final|work=[[The Guardian]]|accessdate=29 prill 2013|location=London|date=4 nëntor 2012}}</ref> Ai shijoi një kalim të rehatshëm në çerekfinalen e UK Championship me 6-1 dhe 6–2 fitore ndaj [[Tom Ford (lojtar snooker)|Tom Ford]] dhe [[Barry Hawkins]] respektivisht për t’u përballur me [[Mark Selby]].<ref name="2012/13"/> Robertson shkatërroi epërsinë 4–0 për të humbur 4-6 në një ndeshje e cila përfundoi pas mesnatës.<ref>{{cite news|url=http://www1.skysports.com/snooker/news/12243/8314922/UK-Championship-Mark-Selby-comeback-stuns-Neil-Robertson|title=UK Championship: Mark Selby comeback stuns Neil Robertson|publisher=[[Sky Sports]]|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Robertson filloi vitin 2013 duke u përpjekur të mbrojë titullin e tij Masters. Ai prodhoi një rikthim në raundin e parë kundër [[Ding Junhui]] duke marrë tre kornizat e fundit në një triumf 6-5.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/21004665|title=Masters Snooker 2013: Neil Robertson edges Ding Junhui|work=[[BBC Sport]]|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Një tjetër kornizë vendimtare ndoqi në raundin tjetër kundër [[Mark Allen (lojtar snooker)|Mark Allen]], me Robertson duke bërë një pushim në të 105 për të përparuar në gjysmëfinale dhe një fitore më të rehatshme 6–2 kundër [[Shaun Murphy]].<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/21064288|title=Masters snooker 2013: Robertson and Murphy advance|work=[[BBC Sport]]|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Robertson fitoi tre korniza nga 3–8 poshtë për Mark Selby në finale, përpara se Selby të mbajti pengesën duke marrë dy kornizat që ai kërkoi për të fituar 10–6.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2013/jan/20/mark-selby-neil-robertson-masters|title=Mark Selby defeats Neil Robertson to win his third Masters title|work=[[The Guardian]]|accessdate=11 maj 2013|location=London|date=20 janar 2013}}</ref> Robertson u mund në gjysmëfinale të të dy [[German Masters 2013|German Masters]] (2-6 ndaj [[Ali Carter]]) dhe [[World Open 2013 (snooker)|World Open]] (5-6 ndaj [[Matthew Stevens]]).<ref name="2012/13"/> Fitorja e Robertson në Gdynia Open më herët në sezon e ndihmoi atë të përfundojë në vendin e pestë për t'u kualifikuar në [[Players Tour Championship 2013|Finale]].<ref>{{cite web|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?template=10|title=Order of Merit 2012/2013|publisher=Snooker.org|accessdate=11 maj 2013|archive-date=28 prill 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428072211/http://snooker.org/res/index.asp?template=10|url-status=dead}}</ref> Duke fituar kundër [[Jamie Burnett]], [[Barry Hawkins]], [[Xiao Guodong]] dhe [[Tom Ford (lojtar snooker)|Tom Ford]] duke parë që ai të arrinte në finale.<ref name="2012/13"/> Ai u përball me Ding dhe nga 3–0 më përpara vazhdoi të humbasë 3-4 duke nënkuptuar që Robertson i cili fitoi gjashtë finalet e tij të para të rangut kishte humbur tre të fundit.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/othersports/article-2295012/Ding-Junhui-beat-Neil-Robertson-final-Dafabet-Players-Tour-Championship-Grand-Finals.html|title=Ding stages stunning comeback to beat Robertson in Galway|work=[[Daily Mail]]|accessdate=11 maj 2013|location=London|first=Mike|last=Dawes|date=18 mars 2013}}</ref> Robertson u rikthye në mënyrat fituese në China Open duke fituar ngjarjen e tij të shtatë të rangut të karrierës. Ai përparoi në finale duke mposhtur [[Jimmy Robertson (lojtar snooker)|Jimmy Robertson]] 5–0, [[Mark Allen (lojtar snooker)|Mark Allen]] 5–1, [[Marcus Campbell]] 5–2 dhe [[Stephen Maguire]] 6–5 (pasi luftoi përsëri nga 2-4 poshtë).<ref name="2012/13"/><ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/othersports/article-2301496/Neil-robertson-Mark-Selby-reach-snookers-China-Open-final.html|title=Robertson will go head-to-head with world No 1 Selby in China Open final|work=[[Daily Mail]]|accessdate=11 maj 2013|location=London|first=Mike|last=Dawes|date=30 mars 2013}}</ref> Ai shënoi hakmarrjen ndaj Mark Selby për humbjen e tij 10–6 në finale të Masters në janar duke mposhtur anglezin, duke kaluar në numrin dy botëror në proces.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/21988562|title=Neil Robertson beats Mark Selby to win China Open title|work=[[BBC Sport]]|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Përkundër kësaj dukej se ishte në formën më të mirë për [[Kampionati Botëror Snooker 2013|Kampionatin Botëror]] ai humbi ndaj [[Robert Milkins]] 8-10 në raundin e parë, duke thënë më pas se ai duhet të kishte dalë për të fituar ndeshjen në vend se të përfshihej shumë në siguri.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/22299174|title=World Snooker Championship 2013: Milkins beats Robertson|work=[[BBC Sport]]|accessdate=11 maj 2013}}</ref> Robertson përfundoi sezonin e renditur në botë numër dy për herë të dytë në karrierën e tij.<ref name="Ranking history">{{cite web|title=Ranking History|url=http://www.snooker.org/rnk/history.asp|publisher=Snooker.org|accessdate=6 shkurt 2011}}</ref> ===2013-2014=== Në maj të vitit 2013, Robertson bëri [[Maximum break|maximum break]] të dytë zyrtar të karrierës së tij në [[Wuxi Classic 2013|kualifikimin Wuxi Classic]] kundër [[Mohamed Khairy]].<ref>{{cite web|title=Robertson Fires 147|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3193480,00.html|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|accessdate=28 maj 2013|archive-date=8 qershor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130608033254/http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0%2C%2C13165~3193480%2C00.html|url-status=dead}}</ref> Në fazën kryesore të turneut, ai mundi [[John Higgins]] 10–7 në finale për të siguruar titullin e tij të tetë të rangut të ngjarjes. Ai erdhi nga 2-5 kundër Higgins për të udhëhequr 8-5 para se të duronte një sulm për të përfunduar fitoren dhe për të siguruar fitoren e tij të dytë radhazi në Kinë.<ref>{{cite web|title=Robertson Is Wuxi Wonder|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3218055,00.html|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|accessdate=23 qershor 2013}}</ref> Në turneun e tij në Australian Goldfields Open, ai e bëri atë të kalojë raundin e dytë për herë të parë në tre skemat e ngjarjes,<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3233963,00.html|title=Robertson Makes Bendigo Breakthrough|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association|World Snooker]]|accessdate=14 korrik 2013}}</ref> përpara se të vazhdonte garën e tij duke mposhtur [[Joe Perry (lojtar snooker)|Joe Perry]] 5–2 në çerekfinale dhe [[Mark Selby]] 6– 3 në gjysmë-finale.<ref name="2013/14">{{cite web|url=http://snooker.org/res/index.asp?player=154|title=Neil Robertson 2013/2014|publisher=Snooker.org|accessdate=14 korrik 2013}}</ref> Ai do të ishte bërë njeriu i parë që nga [[Ronnie O'Sullivan]] në vitin 2003 për të fituar ngjarjet e rangurt radhazi në të njëjtën sezon, por ai humbi 6-9 ndaj [[Marco Fu]] në finale.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3237685,00.html|title=Fu on Top Down Under|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association|World Snooker]]|accessdate=14 korrik 2013}}</ref> Më 8 dhjetor 2013, Robertson mundi [[Mark Selby]] 10–7 në finalen e [[UK Championship 2013|UK Championship]], duke u bërë lojtari i parë jashtë shtetit që fitoi të gjitha ngjarjet [[Triple Crown (snooker)|Triple Crown]].<ref>{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/othersports/article-2520462/Neil-Robertson-claims-UK-Championship-triple-crown-comeback-win-Mark-Selby.html|title=Robertson claims UK Championship and triple crown with comeback win over Selby|date=8 dhjetor 2013|work=Daily Mail|accessdate=9 dhjetor 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Hafez|first=Shamoon|url=https://www.bbc.com/sport/0/snooker/25292566|title=UK Snooker Championship 2013: Neil Robertson beats Mark Selby|date=8 dhjetor 2013|work=[[BBC Sport]]|accessdate=10 dhjetor 2013}}</ref> Në janar 2014, gjatë [[Liga e Kampionatit 2014|Ligës së Kampionatit]], Robertson arriti 63 century break në një sezon të vetëm profesional, duke thyer rekordin e mëparshëm të 61 centuries të mbajtur nga [[Judd Trump]].<ref>{{cite web|title=Murphy 147 / Robertson Centuries Record|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3611925,00.html|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|date=9 janar 2014|accessdate=11 shkurt 2013}}</ref> Në fillim të shkurtit, Robertson kishte arritur në 78 centuries, një rast që [[Ronnie O'Sullivan]] e quajti "ndoshta rezultati më fenomenal në historinë e lojës".<ref>{{cite web|title=Snooker: Neil Robertson's century-breaking performances 'insane', claims Ronnie O'Sullivan|url=http://www.dailystar.co.uk/sport/other-sports/363526/Snooker-Neil-Robertson-s-century-breaking-performances-insane-claims-Ronnie-O-Sullivan|work=[[Daily Star (Mbretëria e Bashkuar)|Daily Star]]|date=2 shkurt 2014|accessdate=11 shkurt 2013}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në shkurt, ai bëri century e tij të 88-të të sezonit ndërsa luajti [[Mark Williams (lojtar snooker)|Mark Williams]] në 32-të e fundit të Uellsit Open, por vazhdoi të humbë 4-3.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/page/NewsArticles/0,,13165~3688374,00.html|title=Williams Knocks Out World Number One|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association|World Snooker]]|accessdate=30 prill 2014}}</ref> Në World Open, ai e zgjati sezonin e tij të përgjithshëm në 92 centuries, por humbi 4–3 në një të zezë të rishikuar kundër Marco Fu në 32-të e fundit.<ref>{{cite news|title=Haikou World Open: Marco Fu beats Neil Robertson as John Higgins stuns Judd Trump|url=http://www1.skysports.com/snooker/news/12040/9210968/haikou-world-open-marco-fu-beats-neil-robertson-on-re-spotted-black-in-last-16|publisher=[[Sky Sports]]|date=13 mars 2014|accessdate=14 mars 2014}}</ref> Në China Open ai fitoi një treshe kornizash vendimtare para se të mposht [[Graeme Dott]] dhe [[Ali Carter]] për të arritur në finale, ku humbi 10–5 ndaj [[Ding Junhui]].<ref name="2013/14"/><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/26914534|title=Ding Junhui wins China Open to equal Stephen Hendry record|work=[[BBC Sport]]|accessdate=30 prill 2014}}</ref> Ai shtoi edhe një century break më shumë gjatë ngjarjes dhe e zgjeroi totalin në 99 në dy ndeshjet e tij të para të Kampionatit Botëror. Robertson gjithashtu humbi një të zezë në një pushim prej 94 që do ta kishte parë atë të arrijë në 100 moment historik gjatë fitores së tij ndaj Mark Allen.<ref>{{cite news|title=World Snooker Championship 2014: Neil Robertson near century of centuries|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/snooker/10792178/World-Snooker-Championship-2014-Neil-Robertson-near-century-of-centuries.html|work=The Daily Telegraph|date=13 mars 2014|accessdate=14 mars 2014}}</ref> Sidoqoftë, në kornizën e 22-të të përplasjes së tij çerekfinale kundër [[Judd Trump]], Robertson bëri century e tij të 100-të të sezonit, i cili gjithashtu barazoi rezultatet në 11-11. Robertson vazhdoi të fitojë ndeshjen 13–11 (pasi shënoi 6–2 dhe 11–8) për të vendosur një gjysmëfinale kundër Mark Selby.<ref name="BBC (2014)">{{cite news|title=Neil Robertson hits historic 100th century break|date=30 prill 2014|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/0/snooker/27232320|accessdate=30 prill 2014|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924232844/http://www.bbc.com/sport/0/snooker/27232320|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/snooker/27233268|title=World Snooker Championship 2014: Robertson in semi-finals|work=[[BBC Sport]]|accessdate=1 maj 2014}}</ref> Selby, kampioni eventual, mposhti Robertson 17-15 në një ndeshje me cilësi të lartë që pa Robertson të bënte tre century break të tjera për t'i dhënë fund sezonit të tij në 103.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/othersports/article-2619726/Mark-Selby-sets-World-Championship-showdown-Ronnie-OSullivan-thrilling-victory-Neil-Robertson.html|title=Mark Selby sets up World Championship showdown with Ronnie O'Sullivan after thrilling victory over Neil Robertson|newspaper=[[Daily Mail]]|accessdate=6 maj 2014}}</ref> Ai përfundoi sezonin si numri tre botëror.<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/staticFiles/71/c1/0,,13165~180593,00.pdf|title=World Snooker Rankings After the 2014 World Championship|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association|World Snooker]]|accessdate=9 maj 2014}}</ref> ===2016-2017=== Në [[Riga Masters 2016|Riga Master]], Robertson nuk humbi më shumë se një kornizë në asnjë ndeshje pasi arriti në finale. Ai siguroi titullin e tij të 12-të të rangut me një fitore 5–2 ndaj [[Michael Holt (lojtar snooker)|Michael Holt]].<ref>{{cite web|url=http://www.worldsnooker.com/robertson-rules-in-riga/|title=Robertson Rules in Riga|publisher=[[World Professional Billiards and Snooker Association|World Snooker]]|accessdate=2 tetor 2016}}</ref> Robertson arriti në gjysmëfinalen e World Open, por humbi 6-2 ndaj [[Joe Perry (lojtar snooker)|Joe Perry]].<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/snooker/news/12040/10517500/joe-perry-sets-up-world-open-final-against-ali-carter-by-beating-neil-robertson|title=Joe Perry sets up World Open final against Ali Carter by beating Neil Robertson|publisher=[[Sky Sports]]|accessdate=2 tetor 2016}}</ref> Ai gjithashtu luajti në gjysmëfinalen e European Masters, ku u mund 6–0 nga [[Ronnie O'Sullivan]] dhe humbi 6–3 nga [[Peter Lines]] në raundin e parë të UK Championship.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/37598668|title=Ronnie O'Sullivan routs Neil Robertson at European Masters|work=[[BBC Sport]]|accessdate=6 janar 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/38094036|title=UK Championship 2016: Neil Robertson loses to amateur veteran Peter Lines|work=[[BBC Sport]]|accessdate=6 janar 2017}}</ref> Ai u mund 6-3 nga O'Sullivan në çerekfinalen e Masters dhe gjithashtu u zbeh në të njëjtën fazë të World Grand Prix, Gibraltar Open dhe Players Championship.<ref>{{cite web|url=http://www.snooker.org/res/index.asp?player=154&season=2016|title=Neil Robertson 2016/2017|publisher=Snooker.org|accessdate=15 prill 2017}}</ref> Pasi humbi 13–11 ndaj [[Marco Fu]] në raundin e dytë të Kampionatit Botëror në një performancë që ai e përshkroi si mbeturina, Robertson tha që sezonin e ardhshëm ai do të luante me më shumë pasion dhe agresion për të përmirësuar lojën e tij dhe për ta bërë atë më interesant për shikimin publik.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/snooker/39712152|title=World Championship 2017: Neil Robertson needs more 'adrenaline'|work=[[BBC Sport]]|accessdate=29 prill 2017}}</ref> ===2018-2019=== Robertson filloi sezonin në [[Riga Masters 2018]], duke fituar turneun për herë të dytë në tre vjet duke mposhtur [[Stuart Carrington]] në gjysmëfinale dhe më pas [[Jack Lisowski]] 5–2 në finale.<ref>{{Cite web|title=Robertson Rules in Riga|work=World Snooker|accessdate=30 korrik 2018|url=http://www.worldsnooker.com/robertson-rules-in-riga-2018/}}</ref> Robertson gjithashtu arriti në finale në [[Kampionati Ndërkombëtar 2018|Kampionatin Ndërkombëtar 2018]], por humbi kundër [[Mark Allen (lojtar snooker)|Mark Allen]] 5-10. Ai më vonë fitoi [[Welsh Open 2019|Welsh Open]] duke fituar 9–7 kundër [[Stuart Bingham]], pastaj Robertson u bë garues në [[Players Championship 2019 (snooker)|Players Championship]] dhe [[Tour Championship 2019|Tour Chamionship]] te [[Ronnie O'Sullivan]]. Neil gjithashtu arriti në gjysmëfinalen e [[Masters 2019 (snooker)|Masters]] duke humbur ndaj [[Judd Trump]] 6-3. Robertson fitoi [[China Open 2019 (snooker)|China Open]] pasi mposhti Lisowski 11–4 në finale. Robertson përfundoi sezonin e tij në [[Kampionati Botëror Snooker 2019|Kampionatin Botëror të Snooker]]. Ai mundi [[Michael Georgiou]] 10-1, para se të mposhtte [[Shaun Murphy]] 13-6 në raundin e dytë. Robertson luajti kundër [[John Higgins]] në çerekfinalen, ku humbi 10-13. ==Jeta personale== Robertson lindi dhe u rrit në [[Melburni]], [[Victoria (Australi)|Victoria]], por ai tani jeton në [[Kembrixh, Angli]].<ref>{{cite news|first=Nick|last=Harris|url=https://www.independent.co.uk/sport/general/neil-robertson-the-draw-at-the-crucible-is-ridiculous-champions-all-the-way-445872.html|title=Neil Robertson: 'The draw at the Crucible is ridiculous. Champions all the way'|work=[[The Independent]]|accessdate=11 shtator 2010|location=London|date=23 prill 2007|archive-date=7 prill 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100407080825/http://www.independent.co.uk/sport/general/neil-robertson-the-draw-at-the-crucible-is-ridiculous-champions-all-the-way-445872.html|url-status=dead}}</ref> Ai më parë praktikoi në klubin snooker të [[Willie Thorne]] në [[Leicester]]<ref>{{cite news|url=http://www.cambridge-news.co.uk/Sport/Other-Sports/Robertson-will-show-Davis-respect.htm|title=Robertson will show Davis respect|newspaper=[[Cambridge News]]|accessdate=11 shtator 2010|location=Cambridge|date=22 mars 2009|archive-date=4 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120404175930/http://www.cambridge-news.co.uk/Sport/Other-Sports/Robertson-will-show-Davis-respect.htm|url-status=dead}}</ref> dhe Qendrën e Snooker në Kembrixh, por tani është e vendosur në WT's Snooker and Sporting Club në Kembrixh. Robertson ka një djalë, Alexander, me të fejuarën e tij norvegjeze, Mille Fjelldal,<ref>http://www.worldsnooker.com/robertson-into-semis-and-hopes-baby-will-wait/</ref> me të cilën u takua më 2008. Mille kishte për të lindur Alexander kur Robertson ishte duke luajtur në finalen e Kampionatit Botëror,<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2010/may/02/neil-robertson-pregnant-girlfriend|title=Neil Robertson aims to mix World Championship with fatherhood|work=[[The Guardian]]|accessdate=2 maj 2010|location=London|date=2 maj 2010}}</ref> por ai lindi tetë ditë më vonë, më 12 maj 2010.<ref>{{cite news|last=Skilbeck|first=John|title=Robertson out to retain world crown|url=http://news.theage.com.au/breaking-news-sport/robertson-out-to-retain-world-crown-20110408-1d7hp.html|work=[[The Age]]|accessdate=8 prill 2011|location=Melbourne|date=8 prill 2011}}</ref> Më 17 mars 2019, çifti mirëpriti fëmijën e tyre të dytë, vajzën Penelope.<ref>https://www.instagram.com/p/BvFms2LlDx0//{{Lidhje e vdekur}}</ref> Robertson ka qenë vegan që nga viti 2014.<ref>{{cite web|title=Robertson goes vegan ahead of UK Championship defence|url=http://www.espn.co.uk/snooker/sport/story/372549.html|website=ESPN.co.uk|accessdate=12 prill 2018|date=25 nëntor 2014|archive-date=12 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112210847/http://www.espn.co.uk/snooker/sport/story/372549.html|url-status=dead}}</ref> Ai është i vetëdijshëm se disa nga rrobat e tij, përfshirë këpucët e tij snooker, nuk janë plotësisht të përbëra nga materiale vegane.<ref>http://fatgayvegan.com/2015/04/26/vegan-snooker/#more-5885</ref> Robertson është shok me ish-futbollistin anglez [[John Terry]].<ref>{{cite web|last1=Gill|first1=Kieran|title=Chelsea team welcome UK Championship winner Neil Robertson into dressing room after beating Porto in Champions League|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3354453/John-Terry-Diego-Costa-Chelsea-team-welcome-UK-Championship-title-winner-Neil-Robertson-dressing-room-beating-Porto-Champions-League-showdown.html|website=Mail Online|publisher=Daily Mail|accessdate=12 dhjetor 2015}}</ref> Në qershor 2016, au u bë ambasador i një aplikacioni elektronik Snooker Live Pro.<ref>{{Cite web|url=http://dec-cluster.com/gamedesire-snooker-live-pro-hits-app-store-and-google-play/|title=GameDesire Snooker Live Pro hits App Store and Google Play! {{!}} Digital Entertainment Cluster|website=dec-cluster.com|access-date=30 qershor 2016|archive-date=21 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821085009/http://dec-cluster.com/gamedesire-snooker-live-pro-hits-app-store-and-google-play/|url-status=dead}}</ref> Në prill 2017, Robertson pranoi se ishte i varur nga video lojërat.<ref>{{cite news|title=I was hooked on gaming|url=http://m.bbc.com/sport/snooker/39654115|work=BBC Sport|accessdate=21 prill 2017|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019090506/http://m.bbc.com/sport/snooker/39654115|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== *[http://www.neilrobertson.net/ Faqja Zyrtare] [[Kategoria:Lindje 1982]] [[Kategoria:Lojtarë snooker australianë]] [[Kategoria:Kampionë në Masters (snooker)]] [[Kategoria:Kampionë në UK Championship (snooker)]] [[Kategoria:Fituesë të kampionatit botëror të snooker profesional]] iet4ovx37fprjk386jaqkbknjqs0r3j 1 266619 2976600 2164680 2026-05-03T02:23:38Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976600 wikitext text/x-wiki == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Data modeling]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1990088 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120218233448/http://knowledge.fhwa.dot.gov/tam/aashto.nsf/All%2BDocuments/4825476B2B5C687285256B1F00544258/%24FILE/DIGloss.pdf te http://knowledge.fhwa.dot.gov/tam/aashto.nsf/All+Documents/4825476B2B5C687285256B1F00544258/$FILE/DIGloss.pdf *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20081221084613/http://www.matthew-west.org.uk/documents/princ03.pdf te http://www.matthew-west.org.uk/documents/princ03.pdf Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 18:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Modelimi i të dhënave]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976599 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100413142900/http://www.tdan.com/view-book-reviews/5593 për lidhjen http://www.tdan.com/view-book-reviews/5593. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:23 (CEST) q4k3bkvwptf470fvigh679ynrjyqi3a 1 266863 2976324 2262176 2026-05-02T14:57:45Z Leutrim.P 113691 E transferuar ketu nga; https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Dardanxe#ROTSHILD%C3%8BT 2976324 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Familja Rothschild/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} ==ROTSHILDËT == '''''Më jepni të drejtë t’i shtypi paratë e një shteti, e pastaj nuk më intereson se kush i harton ligjet e tij'''''. (Rothshild) [[File:Komplotiboteror20.jpg|thumb|Add caption here]] Natanin, djali i tretë i Majerit dhe themeluesi i dinastisë së Rothshildëve, e pyeti djali i tij më i vogël, sa kombe të ndryshme ekzistojnë në botë? „Vetëm dy janë ato për të cilat duhet të mendosh” - iu përgjigj Natani - „familja hebreje e pastaj të tjerët”. Me togfjalëshin „familja hebreje” ai ka pasur për qëllim „gjininë hebreje” e cila është ndryshe nga ajo e njerëzve tjerë. Themelues i kësaj dinastie të vetme sipas gjinisë është Majer Amshel Rothshildi. Ai u lind në vitin 1743 në [[Frankfurt]] të Majnës (Gjermani). Djali i tij më i madh Anselm Majer Rothshildi (1773-1855) mbeti me babën e vet në Frankfurt. Djali i dytë - Solomon Rothshildi (1774-1855) u shpërngul në Vjenë (Austri). Djali i tretë - Natan Majeri (1777-1836) u vendos në Londër. Djali i katërt - Karl Majeri (1788-1855) u vendos në Napoli. Kurse i pesti - Xhejms Majeri (1792-1868) u vendos në Paris. Filiala e Londrës nën udhëheqjen e Natan Rothshildit ka qenë më e suksesshmja në manevrimet dhe operimet financiare. Të pestë vëllezërit kanë lozur një rol mjaft të rëndësishëm, jo vetëm në botën financiare, por edhe në atë politike. Po qe se historia duhet të bëjë fjalë për dikë, ajo është Dinastia Rothshild. Sikur të fillojmë prej gjysmës së dytë të shekullit XVIII e deri më sot do të shohim se ata janë zotërinj të financave dhe politikës botërore. Qysh para 200 vjetëve e deri më sot ata i financojnë dhe kontrollojnë të gjitha qeveritë e botës. Shumica e krerëve të kurorëzuar janë miq dhe borxhlinj të tyre. Lionel Rothshildi ka qenë hebreu i parë - anëtar i Parlamentit anglez. Djali i tij Natan Majer Rothshildi në vitin 1885 bëhet hebreu u parë - per i Impersisë britanike. Moris Rothshildi bëhet anëtar i Senatit francez. Stërgjyshërit e Majer Rothshildit nga getoja në Frankfurt të Majnës e deri më sot e drejtojnë shtëpinë financiare angleze „Natan Majer Rothshildi dhe bijtë e tij”. Të dhëna të plota historike për jetën private dhe tregtare të kësaj familjeje ndjellakeqe edhe sot e kësaj dite nuk ekzistojnë. Ato të dhëna që i kemi në shfrytëzim fort pak janë të vërteta. Këtë e vërteton fakti se qysh para 230 vjetëve e deri më sot aktivitetet e tyre ruhen plotësisht në fshehtësi dhe askush nuk mund të depërtojë në to. Themeluesi i dinastisë, Majer Rothshildi, ka qenë i dërguar të mësojë për rabin, por pas një kohe të shkurtër punësohet në një shtëpi bankare hebraike në Hanover si nxënës, ku gjatë i studion lojërat financiare. Mirëpo edhe aty nuk qëndron shumë kohë. Kthehet në geto në Frankfurt,ku dy vëllezërit e tij kanë shitur tesha dhe gjëra tjera të vjetra. Ai tek ata, në njërin prej duqaneve, e fillon biznesin e tij me monedha të vjetra. Shumë personalitete të larta në Gjermani si dhe në mbarë Evropën kanë mbledhur monedha të vjetra. Majeri e përpunoi katalogun e vet numizmatik të cilin ua dërgoi disa njerëzve, bile edhe princërve të rrethit. Rezultati i kësaj qe i volitshëm dhe tregtia me monedha të vjetra shpejt lulëzoi. Bile një ditë princi Vilhelm e vizitoi vetë. Majeri me servilitetin dhe me maniret e tij i la përshtypje jashtëzakonisht të mira princit i cili u bë mushteri i tij i rregullt. Kjo ia rriti shumë autoritetin tregtarit të varfër i cili fillon të lozë rolin e furnizuesit oborrtar. Ai e shtoi emrin „Rothshild”, që e ka prejardhjen prej firmës së vogël të kuqe të shtëpisë. Në shekullin XVI shtëpitë në lagjen hebreje në Frankfurt kanë qenë pa numra. Secila derë është dalluar nga të tjerat me njëfarë shenje ose firmë të vogël me ngjyrë të veçantë. Dera e shtëpisë së Majerit qysh më parë ka pasur një tabelë të vogël të kuqe prej së cilës ai e mori mbiemrin e ardhshëm - Rothshild. Drejtor i mallrave dhe pasurive të princit ka qenë njëri prej bijve të tij të paligjshëm, Buderusi. Ai u miqësua me Rothshildin dhe filloi me ndërmjetësimin e tij të ndërrojë valuta të huaja. Në vitin 1785 i ati i princit ndërron jetë dhe ai i trashëgoi titullaret dhe pasuritë e mëdha të tij. Princi i ri i kushtoi kujdes mjaft të madh ushtrisë së tij, jo vetëm asaj që përkon me ushtrimet ushtarake, por edhe asaj që përkon me shkathtësinë dhe rrobet e saj. Rrobet dhe municioni kanë qenë ajo që e kanë bërë atë më të bukur dhe më elegante në atë kohë. Shumë shtete më tepër kanë dashur të marrin me qira njësi të formuara të gatshme ushtarake, e pasi që ato të Vilhelmit kanë qenë më me renome, secili ka synuar që t’i marrë me qira. Kështu, për shembull, [[Anglia]] ka mbajtur qetësi dhe rregull në kolonitë e saj duke i shfrytëzuar „hesët”. Vilhelmi prej Hes-Keseli ka pasur të ardhura të mëdha nga kjo tregti e tij. Për çdo ushtar të vrarë hesian princi ka marrë dëmshpërblime të jashtëzakonshme të cilat kanë hyrë në arkën e tij dhe në këtë mënyrë ai arriti të bëhet sundimtari më i pasur në Evropë. Majer Rothshildi me mjaft shkathtësi e shfrytëzoi plogështinë numizmatike të princit të pasur dhe filloi gjithë e më shpesh ta vizitojë në pallat dhe t’i ofrojë monedha të vjetra sa më interesante edhe atë me çmim të lirë e të volitshëm. Ky qe një taktizim për t’u ofruar sa më shumë me princin dhe për ta fituar besimin e tij. E pasi që e fitoi besimin e sundimatrit lehtë qe që edhe fisnikët e tjerë të interesohen për të, gjë që edhe vërtet ashtu ndodhi. Kah fundi i vitit 1806, kur ushtritë e Napoleonit hyjnë në Gjermani, Vilhelmi ia besoi dukumentacionin e vet më të rëndësishëm, arkivat, bizhuterinë dhe rreth tre milionë dollarë Rothshildit plak i cili i vorrosi në disa vende të ndryshme. Këta para të grabitura kanë qenë bazë e pasurisë së madhe të Rothshildëve. Prej atëherë e deri më sot nuk ekziston asnjë dolar i fituar në mënyrë të ndershme nga pasuria shumë miliardëshe e familjes Rothshild. Borxhet e mbretërve dhe shteteve tjera ndaj Vilhelmit IX kanë qenë shumë të mëdha. Bijtë e Majerit shkuan nëpër të gjitha vendet e botës që t’i mbledhin borxhet. Natani, i biri i tretë i Rothshildit plak u vendos në Londër dhe të gjitha avoaret e princit u koncentruan aty. Nga të hyrat e mëdha prej pasurisë gjigante të Vilhelmit Anglia i paguante Rothshildit dividende kolosale mujore të investicioneve të tij. Nga ana tjetër, sipas një kontrate të fshehur ndërmjet Vilhelmit dhe Rothshildit, Rothshildi ka fituar një pjesë nga borxhet e mbledhura. Napoleoni e ka ditur se sundimtari hesian ka pasuri të mëdha, andaj me këmbëngulësi ka synuar që të vijë deri te ajo pasuri. Regjimente të tëra kanë rrëmuar në oborret e tij, bile edhe në shtëpi dhe duqan të Rothshildit, por nuk gjetën gjë, sepse tashmë e gjithë pasuria ishte dërguar në Londër. Vetëm stolitë e vorrosura u zhdukën në një mënyrë misterioze. Majer Rothshildi disa herë udhëtoi për në [[Danimarkë]], ku ishte strehuar princi, me qëllim që t’i sqarojë atij se si i mundon pushteti i Napoleonit atë dhe bijtë e tij, sepse dyshon në ta. Vazhdimisht e bindte princin se do t’i marrë të gjitha paratë, deri në paranë e fundit. Në atë kohë Natani, duke pasur në disponim të gjithë atë pasuri të madhe, e shfrytëzoi pozitën kritike luftarake në Evropë dhe mungesën e mallrave. Ai blente mallra të ndryshëm: pambuk, prodhime të pambukut, kafe, duhan etj., të cilat i futte përmes rrugëve të rregullta ose të shfercit në tregjet e uritura në [[Gjermani]], në shtetet e Skandinavisë, bile edhe në [[Francë]]. Kështu paratë e Vilhelmit u rritën dhjetëfish më shumë falë Rothshildëve të cilët tashmë kishin mundësi t’ia kthejnë deri në paranë e fundit. Prej vitit 1810 e deri më sot firma Rothshild nuk merret më me shitblerjen e mallrave, por vetëm me shitblerjen e parave. Puna e parë serioze në këtë drejtim ishte blerja e 400 tonëve ari prej kompanisë së njohur të Indisë Lindore. Prej kësaj Rothshildi fitoi katër herë më shumë se sa deponoi. Arin e njëjtë Natani ia shiti menjëherë shtetit anglez për t’i dhënë përkrahje fushatës së Velingtonit. Kah fundi i luftës napoleoniane Perandoria Britanike i subvencionoi shumicën e shteteve aleate siç ishin: Rusia, Austria dhe Prusia. Megjithatë, problem më i madh ishte si të bartet ari. Asnjë firmë e madhe nuk ishte në gjendje të rrezikojë në transportimin e sasive kaq të mëdha të arit. Të vetmit qenë Natani dhe vëllezërit e tij që e morën përsipër ta kryejnë këtë, duke operuar prej bazave të tyre të ndryshme me korrespondencë të shifruar, me korrierët më të shpejtë në atë kohë dhe me pëllumba. Sasitë e mëdha të cilat vetë I kanë pasur në disponim iu kanë mundësuar të hapin filiale në Paris, Vjenë, Berlin dhe Napol, kurse secili prej vëllezërve ka dhënë përgjegjësi për filialën e caktuar. Në këtë mënyrë „Majeri dhe bijtë” krijojnë në mes veti shtëpinë e parë kliringe ndërkombëtare. Pas Napolit në [[Evropë]] filloi zhvillimi i ndërtimit të kulturës dhe artit, gjë që kërkonte mjete të mëdha materiale, pastaj edhe shumë huaja. Shumica e qeverive evropiane drejtoheshin për të marrë huaja te bankierët e vogël duke i ikur kolosit financiar Rothshildit. Shkak kryesor i kësaj ishte materializmi i tyre i varzhdë dhe jodelikatshmëria e tyre. Në atë kohë sallonet e mëdha në Francë, Gjermani dhe Austri lulëzonin dhe temat e përditshme për biseda ishin poezia, arti dhe kulura. Vëllezërit Rothshild ishin të huaj në këtë drejtim. Ata të zënë shumë me punë materiale dhe financiare, nuk kanë pasur kohë të shkollohen për kavalerinë e salloneve, e cila në atë kohë ndodhej në shesh të jetës botërore. Ata bile edhe nuk dinin të vallëzonin, për këtë shkak nuk i pranonin në shoqërinë e lartë. Shumë mirë e kuptuan çka ju mungon dhe se më ishte shumë vonë që ajo të fitohej. Mirëpo, Rothshildët vendosën që ta shfrytëzonin superioritetin e tyre financiar për t’i fituar fituesit. Në vitin 1818 detyrimet shtetërore franceze nga huaja e njohur e vitit 1817 filluan shumë shpejt të bien pas hypjeve kontinuitive njëvjeçare, gjë që i terhoqi edhe letrat tjera me vlerë. Një gjë e këtillë nuk ndodhi vetëm në Paris, por edhe në tërë Evropën ku bursat dështuan. Vëllezërit pronarë të shumë detyrimeve nga mbarë bota në heshtje i blenë shumicën e detyrimeve konkurente dhe në një moment i shitën përnjëherë në tërë Evropën, gjë që shkaktoi shkatërrimin financiar. Tash mbarë bota e kuptoi se nuk duhet larguar nga Rothshildi, kështu që të gjithë politikanët në Evropë filluan të bëjnë gara se kush do të marrë më shumë huaja prej tyre. Sallonet dhe shoqëria e lartë nuk e hetonin më jodelikatshmërinë e tyre. Ky hap ndoshta edhe ishte fillimi i triumfit të tyre politik. Pronari i këtyre pasurive të panumërta, hebreu plak nga Getoja e Frankfurtit, krijoi disa principe themelore për qeverisje dhe mbrojtje. Testamenti i tij është i përpiktë dhe nuk duron kurrfarë ndryshimi ose lëshimi. Të pesë djemtë e tij, si dhe e tërë gjeneza e tij, ishin të detyruar që ta respektojnë. Sankcionet kanë qenë mjaft të ashpra dhe përfundimtare. Më i vjetri të bëhet kreu i familjes dhe të qeverisë me tërë pasurinë: ky ishte princip i parisë, i cili nuk përjashtonte edhe ngritjen e më të aftit, por vetëm me anë të zgjedhjes prej të gjithë anëtarëve të familjes. Martesat të bëhen në familje, ndërmjet kushërinjve. Qëllimi i tyre ka qenë që të ruhen të gjitha pasurite e asgjë të mos del prej familjes. Këtë rregull nuk e kanë respektuar në përpikshmëri, sepse paraqitet një faktor tjetër. Në ndërkohë shumë hebrenj u bënë të pasur dhe martesat e këtilla kontribuan jo vetëm që të mos humbet pasuria, por përkundrazi të rritet. Si pasojë bilologjike e këtyre martesave të një gjaku, shtimi ka qenë i vogël, shumica e fëmijëve kanë lindur femra, në mesin e të cilëve ka pasur edhe prej atyre mentalisht të pazhvilluar. Ruajtja e pasurive të bëhet bashkë dhe në mënyrë të pandashme, ashtu siç është bërë deri më sot. Testamenti i Majer Rothshildit plak assesi të mos tregohet haptazi dhe të mos i bie në dorë asnjë historianit. Të gjithë trashëgimtarët dhe gjeneratat e familjes të jenë përherë lojalë ndaj besimit të vjetër hebraik. Të mos bëhet kurrfarë inventure e haptë dhe të mos udhëhiqen libra trashëgimie e të ngjashme ndërmjet anëtarëve të familjes. Të gjithë ata që nuk e respektojnë këtë e humbin të drejtën e trashëgimisë. Tërë pasuria, e cila në asnjë rast dhe me kurrfarë preteksti nuk duhet të ndahet, të qeveriset gjithmonë vetëm prej meshkujve, ndërmjet anëtarëve të familjes, dhe ata të jenë ortakë. Gratë anëtare të familjes si dhe bashkëshortët e tyre nuk kanë të drejtë të marrin pjesë në qeverisjen e firmës. اdonjëri prej trashëgimtarve që proteston ose i kundërshton rregullat në fjalë automatikisht e humb të drejtën e trashëgimisë. Nga e gjithë kjo shihet se Majer Anselmi plak, i cili ka qenë shumë religjioz, ka pasur për qëllim të themelojë pushtetin e një dinastie hebreje përmes trashëgimtarëve të tij meshkuj. Testamenti i tij edhe sot e kësaj dite jo vetëm që është valid për dinastinë e tij, por edhe për të gjithe hebrenjtë e botës. Paramendohet se testamentin e ka bërë me ndihmën e dy hazidimve - Jakov Zhozefit dhe Jakov Isakut. Ai ka besuar me entuziazëm religjioz se hebrenjtë janë ''popull i zgjedhur'' dhe se Zoti u ka premtuar „ata të qeverisin me botën”. Nuk kam takuar asnjë hebre i cili nuk beson në këtë. Kjo nuk shihet vetëm nga protokolet e cionistëve të urtë, por edhe nga e gjithë ajo çka ndodh sot në botë. Majeri ka qenë hazidim, do të thotë simpatizues dhe ithtar i hazidizmit - lëvizje më e devotshme e judaizmit e cila e ka prejardhjen prej Polonisë Juglindore në shek. XVIII. Kjo lëvizje Izraelin e prezenton si një faktor kosmik, si pikë fokuse në krijimin e botës. Hazidizmi zhvillohet dhe përkryhet prej Jakov Zhozefit dhe Jakov Isakut të cilët kanë qenë bashkëkohanikë të Rothshildit të parë. Klubet e formuara jakobine në Francë, Angli, [[Itali]] dhe në vendet e tjera e marrin emrin prej këtyre dy personave religjiozë judaitë. Teodor Herceli, shok i afërt i zotëri Rothshild dhe themelues i cionizmit modern, rreth vitit 1897 themeloi dy organizata mjaft të rëndësishme të cilat edhe sot e kësaj dite lozin rolin kryesor në botë. E para ka qenë fshehtësi ekskluzive - ka përfshirë 300 vetë, personalitetet e së cilës janë ruajtur plotësisht në fshehtësi dhe ajo ka prezentuar pushtetin suprem të rasës hebreje. E dyta e ka qenë organizatë popullore - religjioze e cila ka përfshirë 450 vetë, përfaqësues të kishës hebreje dhe rabinë. [[Dinastia]] Rothshild ka filluar me pesë djemtë e Majer Amshelit. Natan Rothshildi ka qenë më neqez dhe më i paskrupullt prej vëllezërve të tij. Për të faktor i vetëm që i ka prijë ka qenë logjika dinastike. Ka pasur mendje të rrallë eksploatuese dhe qëndrueshmëri për të korrur sukses. Për të Dizraeli ka pasë thënë: „Ai ka qenë edhe mësues i bursave botërore e pastaj sundues dhe mësues i çdo gjëje tjetër”. Ai ka arritur suksese kryesisht falë fshehtësisë dhe këmbëngultësisë me të cilat ka punuar. Ky ka qenë edhe parimi më i rëndësishëm i qeverisjes dhe suksesit të të gjithë Rothshildëve deri më sot. Njëherë një njeri i cili ia polironte këpucët e pyeti pse bakshishi yt është më i vogël se ai i djalit tënd? Ai iu përgjegj: „Babai i djalit është milioner. Babai im nuk është”. Në një rast tjetër, kur një tregtar i ofroi një fotografi të bukur, Natani i tha: „Ma jep një fotografi prej tridhjetë funtash sterlingë. Nuk më intereson se cilën. Mirupafshim”. Ndonjëherë tregohej edhe arrogant, gjë që është karakteristikë e të fuqishmëve dhe pushtetarëve. Kështu për shembull, në një ballo të baronit të Velingtonit, një baron tjetër i quajtur Monomoranas flitte me entuziazëm për të parët e tij. „Do të thotë, ju jeni baroni i parë i krishter”, iu drejtua Natani me zë të lartë, „unë pra jam baroni i parë hebre, gjë që është më me interes, por nuk paradoj me të”. Pas vdekjes së Natanit, sipas vendimit të katër vëllezërve tjerë skeptri familjar iu dha baronit Xhejms (më të riut prej pesë vëllezërve) me seli në Paris. Për dallim nga vëllai më i vjetër Natani, lavdia e Xhejmsit u bartë në sallonet më të njohura franceze. Përherë i veshur me pedanteri, djaloshi flokëkuq shumë shpejt dhe në mënyrë të pahetueshme hyri në shoqërinë e më fisnikëve në Paris. Në moshën 29 vjeçare bëhet konzul gjeneral i Perandorisë Austriake në Paris. E bleu pallatin më të bukur parisien, „Palatin Fushe”, u martua me kushëriren e tij Beti, vajzën e vëllait të tij Sollomonit nga Vjena, për të cilën Hajnri Hajne e ka shkruar poemën „Engjëlli”. Për një kohë shumë të shkurtët shokë më të afërt të tij bëhen Rosini, Hajne, Onore de Balzak, Zhirzh Sandi, Dilakroa. Ka marrë pjesë në kuvende dhe kurorëzime të të gjithë mbretërve francezë pas Napoleonit. Piktori i njohur Delakroa i propozoi që ta pikturojë si lypës dhe Xhejmsi pranoi. Të nesërmen shkoi dhe i veshur si lypës trokiti në derën e studjos së Delakroas. Derën e hapi një nxënës i tij dhe kur e pa lypësin e mjerë, ia futi një frang në dorë dhe ia mbylli derën. Ditën tjetër një shërbetor i veshur në livra ia dorëzoi nxënësit letrën që vijon: „I dashur zotri, në kovertë do ta gjeni frangun që ma dhatë në derë të studjos së z. Delakroa, me kamatë prej dhjetë mijë frangësh. اekun mund ta argjendoni në bankën time kur të doni Xhejms de Rothshild”. Hajne shpesh herë e ka vizituar Xhejms Rothshildin në kabinetin e tij dhe me interesim i ka vështruar vizitorët dhe servilitetin e tyre për të cilin ky satirik dhe poet i madh konkludon: „Këtu shohim se sa i vogël është njeriu dhe sa i madh është Zoti”. Xhejms Rothshildi i ka financuar burbonët gjatë luftës qytetare spanjole në vitin 1820, për çka fiton dekoratë të lartë „Dekoratë nderi të legjionit”. Në vitin 1830 mbreti Sharl X bie e në pushtet vjen Luj Filipi. Papandehur ai u tregua si mik shumë i afërt i Rothshildit, i cili menjëherë u bë këshilltar financiar i mbretit të ri dhe vëllezërit e fituan monopolin ndaj kredive shtetërore.Në vitin 1848, më 24 shkurt, mbreti e lëshoi Parisin dhe iku. Turma filloi t’i rrënojë oborret mbretërore dhe t’i djegë vilat e të pasurve. Xhejmsi i dha 250 mijë frangë ministrit të punëve të brendshme të revolucionit „për qëllime patriotike”. Menjëherë ditën e dytë pas ikjes së shokut të tij, mbretit, Xhejmsi i shkruajti një letër Qeverisë së përkohshme e cila në të njejtën kohë e botoi në shtypin e atëhershëm. Po ai, Xhejms Rothshildi, propozoi që të jepen 50 mijë frangë për të lënduarit në luftërat e rrugëve. Ai si ndonjë magjistar u tërhoq nga pozita e papërshtatshe në të cilën ndodhej dhe vetëm pas disa javëve sërish u kthye në vendin më të lartë. Bile edhe republikanët më fanatikë erdhën në përfundim se ai ishte njëri ndër më të nevojshmit për Republikën. Pasuritë e tij në atë kohë i tejkalonin 600 milionë frangë. [[File:Komploti.jpg|thumb|Add caption here]] </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 37-43)</ref> ==Solomon Rothshildi (1774-1855)== Në atë kohë i takonte Austrisë antisemite, ku hebrenjve nuk iu lejohej të kenë pasurinë e tyre, të ndajnë drejtësi, të bëhen gjykatës, mësues, të merren me politikë ose të marrin pjesë në qeveri. Ai edhe përkundër këtyre kufizimeve, kohë pas kohe, njësoj si vëllai i tij, arriti me anë të trikave dhe manevrimeve të ndryshme financiare që të bëjë shokë siç ishte diktatori Meternih, bile edhe vetë perandori. Për dallim nga vëllezërit e tjerë ai arriti pozitë të lartë në Austri falë diplomacisë së tij. Kushtet në të cilat filloi ishin shumë më të rënda se ato të vëllezërve të tij. Në fillim e mori me qira një dhomë në hotel sepse, siç thamë më lartë, nuk kishte të drejtë të posedojë mallin e vet. Pastaj mori me qira edhe dhoma tjera, tërë katin, kurse pak më vonë - hotelin. Ai filloi të punojë me firmën e vet. Përderisa autoritarët përmbaheshin, shtetit austriak i dha hua prej 55 milionë guldenë, gjë që kurrë më parë nuk kishte pranuar një shumë të këtillë. Pas një kohe relativisht të shkurtër ai lëshoi detyrime për 35 milionë guldenë. Të gjithë ata që blenë prej tyre fituan shumë, kurse më së shumti - Solomoni. Në vitin 1825 me anë të manevrimeve shumë të përbëra ai e financoi Maria Luizën, bashkëshortja e Napoleonit të internuar dhe vajza e perandorit austriak. Të dy fëmijët e Napoleonit prej Maria Luizës për shkak të ngjarjeve të cilat zhvilloheshin shpejt nuk ishin të regjistruar zyrtarisht si të tij. Gjyshi, perandori austriak, i merr nën përkujdesjen e tij dhe me ndihmën e Solomon Rothshildit atyre ua siguron ardhmërinë. Pas vdekjes së perandorit në vend të tij vjen djali i tij Ferdinandi, i cili për shkak të gjendjes së tij psikike nuk ishte i aftë ta udhëheqë vendin. Megjithatë, falë dorës së shëndoshë që ia shtroi Meternihu dhe shokut më të afërt të tij Solomon Rothshildit, Austria vazhdoi të lulëzojë. Në shkurt të vitit 1848, në Francë u zhvilluan ngjarje të bujshme dhe Luj Filipin e rrëzuan nga froni, gjë që shpejt kjo pati ndikim edhe në Austri. Meternihu iku në Frankfurt, nën mbrojtjen e Rothshildit. Pas disa muajsh edhe Solomoni e lëshoi vendin që të mos kthehet më kurrë në të. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 43)</ref> ==Karl Rothshildi (1788-1855)== Emri i vërtetë i tij ka qenë Kalman, kurse llagapi familjar - ''Mezuzah''. Ai është dalluar pak prej vëllezërve të tij, sepse deri në moshën 35-vjeçe nuk i është dhënë kurrfarë pune e pavarur. Puna e tij kryesore ka qenë që ta organizojë dhe ta udhëheqë shërbimin korier i cili ka pasur rëndësi vendimtare në arritjen e suksesit të dinastisë. Në vitin 1821 u legalizua mbretëria burbone në Napoli. Kështu që Austria kërkoi prej Rothshildëve që të merren me subvencionet luftarake. Vëllezërit e dërguan Kalmanin, personalitet të cilin në Evropë askush nuk e njihte. Ai aty e mori emrin Karl. Vëllai i tij nga Austria e avancoi një borxh të Napoleonit, i cili ishte dashur të mbulohej me harxhime pas okupimit austriak. Në vitin 1827 banka e posahapur e Karlit në Napoli u bë institut i cili zyrtarisht e paguante ushtrinë që e përmbante mbretin në pushtet. Karli njësoj sikur vëllezërit e tij filloi të luajë një rol të rëndësishëm politik. Ai e financoi shumicën e markezëve të Italisë. Edhe pse vëllai i tij Sollomoni ishte shok i afërt me kancelarin e moshuar Meternih, Karli qe ai i cili e përgatiti rënien dhe daljen e tij nga Austria, për ta ndërruar me një tjetër, më të ri. Ai i ringjalli pak qeverisjet e papës edhe përkundër urrejtjes personale dhe familjare që kishte ndaj Vatikanit. Të gjithë këtë e bëri me qëllim. Prej Vatikanit ai kërkoi që të premtojë zyrtarisht se do ta korigjojë politikën e tij antihebreje. E pranoi papa Gregori XVI dhe për dallim nga të tjerët ai ia dha dorën që t’ia puthë, në vend të gishtit të këmbës siç kishte qenë e pëlqyeshme. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44)</ref> ==Amshel Rothshildi (1773-1855)== Ka qenë djali më i madh i Majerit. Pas vdekjes së babait të tij e trashëgoi bankën e Frankfurtit në të cilën kishte punuar me të. Ka qenë shumë religjioz dhe i ka besuar Talmudit, kështu që pjesën më të madhe të kohës e ka kaluar në sinagogë, duke iu lutur Zotit që t’i falë djalë, por lutja nuk iu pranua dhe nuk i lindi djal. Dallohej krejtësisht prej vëllezërve sipas karakterit. Nuk kishte pallate sikur vëllezërit e tjerë, vishej sipas modës së vjetër, në tesha të zeza hebreje. Harxhoi shumë mjete për qëllime bamirëse. Edhe pse nuk kishte jetë shumë të kënaqshme në Frankfurt, aty mbeti deri në fund të jetës së tij. Ruante marrëdhënie të mira me të birin e princit Vilhelm nga i cili familja e tij e fitoi pasurinë. Përderisa ata vite me radhë ishin borxhlinj të tij, tash djali i tij ishte borxhli i tyre. Ka pasur lidhje të ngushta me shumë mbretër dhe kryetarë të qeverive evropiane. Ka qenë shok shumë i afërt me Oto Fon Bizmarkun - kancelar legjendar i Gjermanisë. Edhe përkundër disponimt antisemitian në Gjermani, ai gjithmonë ka arritur t’i qetësojë turmat. Një herë shtëpinë ia rrethoi një turmë e tërbuar antisemite. Në vend që të fshihej, ai doli në ballkon dhe iu drejtua me këto fjalë: „Miq të dashur, ju kërkoni para prej hebreut të pasur. Gjermanët janë 40 milionë banorë. Unë kam aq florinj. Sa për fillim do t’ia hudhi secilit prej jush nga një flori”. Ata i zgjatën duart, i morën paratë dhe u shpërndanë. Të gjithë e karakterizuan si njeri të çuditshëm dhe të moderuar. Nëna e pesë vëllezërve, Gudulla Rothshild përjetoi moshën 96-vjeçe në të njëjtën shtëpi me firmë të vogël e të kuqe ku jetoi me bashkëshortin Majer Rothshildin. Në ato kohë të turbullta shumë fqinjë të saj e pyetnin se a nuk ka dëgjuar diçka prej djemve të saj, a thua vallë do të ketë qetësi apo luftë? Ajo përherë përgjigjej: „Bijtë e mi nuk do të lejojojnë të bëhet luftë!” Prej asaj që do të lexoni në faqet që vijojnë vetë do të vijni në përfundim se cili prej këtyre dy nocioneve „paqe” ose „luftë” do të ishte më adekuat që t’u përshkruhet bijve të saj dhe pasardhësve të tyre. Sipas të dhënave që janë nxjerrë prej enciklopedisë hebreje, të gjitha luftërat napoleoniane i kanë financuar Rothshildët, e në të njejtën kohë i kanë siguruar aleatët dhe mjetet. Të njëjtën gjë e kanë bërë edhe në kohën e revolucionit amerikan dhe të luftërave qytetare. Ata kanë qenë këshilltarë kryesorë të Klemansit dhe Vilsonit pas kontratës së Versajit, e cila ka qenë një ndër shkaqet kryesore për [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore.]] Askush nuk ka qenë në gjendje t’i përcaktojë pasuritë e kësaj dinastie. Në vitin 1925 gjenerali rus اerep Spiridoviqi i ka llogaritë në 300 miliardë dollarë, përderisa të ardhurat e Luftës së Parë Botërore veç e veç, sipas tij, kanë qenë 100 miliardë. Kurse të tjerët kanë menduar se ato kanë qenë shumë më shumë. Rothshildët përmes agjentëve të tyre kanë disponuar me 4/5 prej pasurive të Evropës dhe pothuajse të tërë Amerikës. SHBA-të kanë pasur borxh disa triliona dollarë. Kujt? Kuptohet - atyre, bankave dhe Rezervës federale e cila ka shtypur ambleme të parave. Qysh në shekullin e kaluar shkrimtari i njohur gjerman Ludvig Berne ka shkruar: „A nuk do të ishte më i madh bekimi i botës sikur të gjithë mbretërit të largohen dhe në fronet e tyre të vendoset familja e Rothshildëve. Paramendoni vetëm çfarë përparësie do të kishin ata. Dinastia e re kurrë nuk do të merrte hua, sepse e din më mirë se çdokush tjetër se sa duhej të paguajë për atë hua. Nuk do të mund të bleheshin më ministrat dhe kryetarët e qeverive, sepse askush nuk do të kishte aq mjete që ta blejë një Rothshild”. Rreth 100 vjet pas themelimit të firmës ''Rothshildi dhe bijtë'', ata bëhen bankierët kryesorë të perandorive dhe kontinenteve, të tërë Evropës, të Rusisë dhe Amerikës. Vetëm filiala e tyre e Londrës në atë kohë ka dhënë hua më se 7 mijë milionë dollarë. Mund të paramendoni se sa kanë fituar prej kamatave. Një faktor mjaft me rëndësi për suksesin e tyre ka qenë shërbimi i tyre i mirë e i rregullt informativ dhe korier, shumë më efikas nga shërbimet e njëjta të shteteve tjera. Shumë mbretër e kanë dërguar postën e besueshme përmes kurierëve të tyre, sepse nuk kanë pasur besim në nëpunësit e vet shtetëror. Në atë kohë rreth vitit 1839 interesat e firmës kanë diktuar paqen në Evropë, sepse ende nuk ishin të gjithë të armatosur. Edhe Rothshildët deklaronin haptazi: „Po qe se Austria ndërmerr aksione luftarake kundër Francës, ne, filiala në Angli, do t’i bashkangjitemi Francës dhe anasjelltas, po qe se Franca ndërmerr aksione luftarake kundër Austrisë, ne do t’i bashkangjitemi Austrisë”. Në vitin 1839 mbreti i Belgjikës, Leopoldi ishte i gatshëm që t’i aneksojë me fuqi provincën e Luksemburgut dhe të Limburgut. Solomoni prej filialës së Rothshildëve në Vjenë deklaroi haptazi: „Në një situatë të tillë Shkëlqesia Juaj nuk ka të marrë para prej nesh”, kurse Belgjika kishte nevojë të marrë hua. Mbreti lëshoi pe para Rothshildit dhe fitoi të drejtën të marrë hua. Hajne, pesë vëllezërit i quajti revolucionarë të mëdhenj. „Askush para tyre nuk arriti që ta uzurpojë feudalizmin. A nuk janë ato të cilët e mënjanuan mbërthimin në raport me sundimin e tokës. A nuk janë ato të cilët paramenduan detyrime shtetërore të cilat secili ka mund t’i ketë. Të gjitha këto mënyra të huave dhe të qarkullimit të parave prej letre i kanë paramenduar ato. A nuk janë Rothshildët arhidemonë të progresit?” Ndërtimi dhe lëshimi i hekurudhave në qarkullim në Evropë ka qenë ekskluzivisht vepër e tyre. Shembull për këtë ka qenë proekti Vjenë - Galici, gjatësia e të cilit ka qenë rreth 96 kilometra, në vlerë prej 12 mijë guldenësh, të cilët Rothshildët i kanë lëshuar në formë të aksioneve, duke mbajtur 8 mijë prej tyre për vete, kurse 4 mijë i kanë shitur. Ndërtimi i hekurudhave të para në Evropë ka hasur në kundërshtim të madh te shkencëtarët, mjekët dhe shtypi kanë propaguar se sistemi i frymëmarrjes së njeriut nuk mund ta durojë shpejtësinë prej 25 kilometrave në orë, e po ashtu një shpejtësi e tillë do të shkaktojë gjakderdhje të hundëve, gojës dhe veshëve dhe te njerëzit do të shkaktojë çrregullime psikike, që të mos mund ta kontrollojnë veten e të bëjnë vetëvrasje. ثshtë e vërtetë se udhëtarët nuk arritën ta humbin vetëdijen, përderisa aksionet nuk kërcyen pa pasur kurrfarë kontrolle. Në të njëjtën mënyrë janë ndërtuar edhe hekurudhat franceze: Paris - Sen Zhermen, Paris - Versaj dhe hekurudha veriore. Kjo i ka sjellë shtëpisë franceze të Rothshildëve të ardhura të mëdha dhe njëkohësisht i ka dhënë stimuls të fortë indistrusë e cila zhvillohej me të shpejtë. Themeluesit e parë të superdinastisë në botë filluan ta lëshojnë jetën e kësaj bote. Në vitin 1836 vdiq Natani nga shtëpia e Londrës. Në vitin 1855 u vorrosën edhe tre vëllezërit tjerë - Karli prej Napoli, Solomoni prej Vjene dhe Amsheli prej Frankfurti. Ato të cilët kanë punuar bashkarisht dhe i kanë krijuar me synime të përbashkëta pasuritë e mëdha dhe autoritetin, kanë vdekur pothuajse në të njëjtën kohë. Vdekja e vëllezërve themelues të superdinastisë jo vetëm që nuk shkaktoi rënien e familjes Rothshild, por përkundrazi, mund të thuhet se prej atëherë e këndej filluan sukseset dhe të arriturat e mëdha të saj. Prej atëherë e këndej filloi me të vërtetë fuqia e tyre e cila shprehej me konsekuencë të fortë e të paluhatshme - vazhdoi të realizohej testamenti i patriarkut Majer. Testamentin e tij, i cili edhe sot e kësaj dite mbetet i fshehur, e zbatojnë në përpikshmëri trashëgimtarët për të cilët ai është mbi Talmudin. Majeri plak arriti që të krijojë armën më të fuqishme për të korrur sukses të quajtur „bijtë”. Secila gjeneratë e Rothshildëve edhe sot e kësaj dite e plotëson thirrjen e tij pa kompromis. Pasardhësit e tij filluan ta flasin jo vetëm gjuhën e pastër të vendit në të cilën jetonin, por edhe gjuhën e bujarëve dhe të oborrit përkatës mbretëror. Nuk kishte më kurrfarë akcenti nga getoja frankfurtiane Dinastia e Rothshildëve konsiderohet dinasti mbretërore e hebrenjve edhe atë me plotë të drejtë, sepse deri më sot askush nuk i ka ndihmuar racës hebreje aq sa i ka ndihmuar ajo. Që nga formimi i familjes vëmendje jashtëzakonisht e madhe i është kushtuar edukimit, arsimimit dhe religjionit të gjeneratave të reja. Në secilën filialë të tyre për të rinjtë është caktuar një rabin i cili është marrë me mësime religjioze hebreje të familjes. Në të njëjtën kohë në shumë shtete evropiane kanë ekzistuar shumë kufizime për sa u përket hebrenjve. Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre kufizimeve nuk e ka përfshirë klanin e Rothshildëve. Ka pasur raste, edhe pse të rralla, kur edhe ato vetë me mundime të mëdha është dashur t’u përballojnë ligjeve të vjetra konzervative. Kështu, për shembull, Lionel Natan Majeri është zgjedhur gjashtë herë në [[Parlamenti]]n anglez dhe sapo ka arritur te [[Bibla]] dhe betimi, është larguar sepse ka dashur të japë betimin vetëm para Talmudit të vjetër hebraik. Këmbëngulësia e tij ka vazhduar me vite, deri sa më në fund, me ndihmën e Dizraelit - hebre i kryqëzuar, kryetar i Qeverisë angleze, ndërrohen ligjet e vjetra të Britanisë së Madhe dhe Rothshildi bëhet anëtar i Parlamentit, ku pesëmbëdhjetë vjet nuk e thotë asnjë fjalë dhe as që paraqet ndonjë aktivitet. Gjatë tërë asaj lufte shumëvjeçare parazgjedhore dhe shumë parave që arrinin edhe në skajet më të largëta të perandorisë britanike, emri i tij u bë më i njohur, pas emrit të mbretëreshës. Është indikative se anglezët më konzervativë tërhiqen para superioritetit dhe fuqisë së të keqes. Qysh kur e financonin Kanalin e Suezit, mbretëresha e Britanisë së Madhe, e denjoi djalin e Lionel - Natanail Rothshildit me titullin „per”, të cilin ai e pranoi duke u betuar me të gjitha ritualet e vjetra hebreje. Gjenerata e tretë e Rothshildëve në Angli kanë qenë tre djemtë e Lionelit të quajtur „Trioja Sioniste”. Kjo e trashëgoi jo vetëm bankën e Londrës, por edhe të gjitha pasuritë familjare në Britani të Madhe. Askush para tyre, e as pas tyre, nuk ka qenë aq i pasur. Për dallim nga gjyshi i tyre, Natani, me ide liberale, nipërit e trios janë shquar si tejet konzervativë dhe simpatizues të aristokracisë. Me plotë të drejtë e tërë bota i ka quajtur „Mbretërit e hebrenjve”, sepse ata kanë bërë shumë më shumë për hebrenjtë në botë se cilido mbret hebraik qoftë. Shkollat hebreje ata i financojnë dhe i përmbanë tërësisht, të gjitha harxhimet e miliona emigrantëve nga Rusia dhe vendet e tjera Rothshildët i kanë marrë përsipër. Po qe se diku fillojnë represionet ndaj hebrenjve, menjëherë Rothshildët intervenojnë dhe ua ndërpresin të gjitha huatë atyre vendeve perderisa nuk mënjanohen pasojat. Disa raste të tilla ka pasur me Mbretërinë Ruse. Gjithmonë në vend të parë për ta janë hebrenjtë dhe religjioni i tyre i vjetër hebraik. Ata, pronarë të oborreve më të shtrenjta dhe më të bukura se të mbretit jetonin në luks të papërshkruar, mirëpo shpesh herë janë urdhëruar që t’i lënë mendimet dhe dëshirat individuale kur është fjala për ato religjioze. Kështu, për shembull, edhe pse ndienin dobësi ndaj renesansës së artit piktural nuk kishin përfaqësues të tij në oborret e tyre vetëm për shkak të përmbajtjes së tyre religjioze. Në Francë pas 80-90 vjet revolucionesh dhe luftërash politike burbonët, orleanianët, dhe bonapartistët u shfronësuan, kurse Rothshildët me përfaqësuesin e tyre baron Alfonsin vazhduan ta mbajnë shëndosh skeptarin. Alfons Rothshildi, njëri prej përfaqësuesve të vërtetë të getos, ka jetuar në Francë në kohën e ngjarjeve shumë të vështira: në kohën e rënies së Luj Napoleonit dhe paraqitjes së vrullshme të republikës së tretë. Ai gjithmonë, në çdo moment, ndodhej në vend të caktuar, prapa skene, me njerëzit e vet, i gatshëm të veprojë. Mbretërit dhe burrështetasit evropianë në momentet më kritike e shfrytëzonin ndërmjetësimin dhe kanalet e kësaj familje për lidhje dhe informata. Në vitin 1870 ushtarët gjermanë hyrën në Francë dhe [[Bizmarku]] me gjeneralin e njohur, Moltke, komandën dhe shtabin suprem i vendosën në njërin prej oborreve të Rothshildit. Duke shikuar këto pasuri, kopshte e parqe të rregulluara në mënyrë ideale, Bizmarku haptazi pranoi: „Mbretërit nuk mund t’i lejojnë vetes një luks të këtillë, kjo mund t’i takojë vetëm Rothshildit”. Bizmarku e zgjodhi një shtrat modest, kurse shtrati i baronit pronar mbeti i paprekur. Në ndërkohë ai i urdhëroi edhe të tjerët që askush të mos i prekë stolitë e shtrenjta, si dhe frytet dhe lulet nëpër parqe. Vetë Bizmarkut i erdhi urdhëri që ta kufizojë gjuetinë dhe vrasjen e kafshëve nëpër parqet e Rothshildit. Bzmarku për një dhuratë të majme e detyroi drejtorin e oborrit që t’ia shetë një gajbë me verë, për çka drejtori i dha raport me shkrim zotriut të vet në Paris. Ky dokument ruhet edhe sot e kësaj dite në pallat. Të gjitha këto raste i paraqes me qëllim që të mund lexuesi ta mendojë çfarë fuqie dhe pushteti ka pasur kjo dinasti. Në momentin kur e tërë Evropa u përul para Bizmarkut, vetëm ai duhej të luftojë për verën e vet! Kjo ka qenë fuqia e parave. Paratë kanë qenë dhe do të mbeten superfuqi. Krijimi i Izraelit të sotshëm është i lidhir ngushtë me dinastinë e Rothshildëve. Qysh në vitin 1882 Edmond Rothshildi selia e të cilit ishte në Paris, filloi ta financojë vendosjen e 101 hebrenjve rusë afër Jafës. Ai jo vetëm që i financoi, por krijoi edhe shumë koloni tjera të tilla hebreje në Palestinë. Blente prej arabëve toka dhe lagje të tëra, shtëpitë më të bukura në Jerusalim, në të cilat i vendoste hebrenjtë polakë dhe rusë. Më tepër se njëqind koloni të tilla hebreje filluan të përhapen dhe të zhvillohen. Edmondi nuk iu siguronte vetëm mbjelljen e kulturave bujqësore, por ai vite me radhë e blente tërë prodhimtarinë e tyre me çmime më të larta se të pazarit. Me plotë të drejtë Teodor Herceli, themelues i lëvizjes cioniste, thotë: ''Familja qe forca më efikase që e fituan njerëzit tanë pas shpërthimeve''. Në vitin 1887 perandori Franc Jozefi me dekret special perandorik i shpalli Rothshildët për aristokratë edhe pse nuk ishin pasardhës prej katër gjeneratave të bujarëve më të lartë dhe nuk ishin të krisherizuar. Për shkak të martesave të afërta familjare për nga gjaku pas disa gjeneratave filluan të paraqiten degjenerime. Pasardhësit meshkuj filluan të zhduken ose disa prej tyre të lindin me të meta. Shumica e trashëgimtarëve ishin femra. Kjo, si dhe disa ngjarje politike shkaktuan që të mbyllen të dy filialet - në Itali dhe ajo themelore në Frankfurt. Kështu që mbetën tre nëndegë të Rothshildit: në Angli, në Francë dhe në Austri. Deri në vitin 1918 ata funksionuan shumë mirë, por pas këtij viti çdo gjë në botë ndryshoi, idetë dhe konceptet ishin krejtësisht ndryshe. Bota u nis në drejtim të socializmit. Taksat dhe tatimet u rritën pamasë. U bë gati e pamundshme që të jetohet si Rothshildi. Për të gjitha këto kështjella të shtrenjta dhe pasuri të panumërta tatimet u bënë aq të mëdha sa që për disa vite i gëlltitën. Nga ana tjetër, menjëherë pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] filloi të përhapej disponimi antisemitian. Nuk dihet saktësisht se prej cilit moment, por midis viteve 1920-1930 familja e Rothshildëve vendosi që ta shpërndajë kapitalin në më shumë banka dhe firma që të mos bie më në sy emri Rothshild. Në Evropë mbetën vetëm dy filiala - në Paris dhe Londër, të cilat edhe sot numërohen ndër bankat më të pasura botërore. Pjesa më e madhe e pasurisë së tyre momentalisht ndodhet në [[SHBA]], ku me mjaft shkathtësi fshihet pas qindra bankave e firmave të vogla. Sot ka pak prej atyre njerëzve të cilët e njohin pronarin e vërtetë të botës dhe pasuritë e tij. Dinastia e mëparshme e Rothshildëve tash është më e fuqishme se cilado qoftë tjetër dhe e mban në duar të veta tërë pushtetin financiar dhe politik në botë. Gjatë kohës së okupimit gjerman të Austrisë, Francës dhe pjesës më të madhe të Evropës disa anëtarë të familjes së Rothshildëve janë mbajtur pengjë nga Gestapoja dhe përmes rrugëve shumë misterioze janë liruar. Baroni i njohur, Luisi, drejtor dhe pronar i bankës austriake, qëndroi në Vjenë edhe pse ia tërhoqi vërejtjen Parisi. Qysh ditën e dytë të anshlusit (bashkangjitjes së Austrisë me Gjermaninë) atë e burgosën dhe e futën në [[Gestapo]]. Pas ca kohësh atë e vizitoi vetë Himleri, i cili u interesua se a e kanë maltretuar dhe i ofroi cigare. Pas një bisede të shkurtër me Himlerin baroni Luis Rothshildi u lirua nga burgu, shkoi në [[Zvicër]] dhe prej aty në SHBA, ku edhe u bë shtetas i saj. Në të njëjtën kohë mijëra hebrenjë tjerë u morën në hetime, u privuan nga liria dhe u vranë prej të njëjtit Himler. Për Rothshildin jeta e re në Amerikë nuk ishte e vështirë siç ishte për miliona migrantë të tjerë. Ai edhe këtu tashmë u bë udhëheqës i bankave dhe i kapitalit. Shumë firma, duke punuar meemra tjerë, si Morgan, Kun, Lob, Vartburg etj., kanë qenë dhe janë filialat e tij. Gjithashtu edhe disa hekurudha nëntokësore janë të tij.Gjatë kohës kur Hitleri e okupoi Francën me urdhër të veçantë të firerit të gjitha kolekcionet e Rothshildëve me vlerë prej qindra miliona dollarësh, me kujdes u dërguan në Bavari, në një kështjellë në Alpe. Menjëherë pas luftës, në vitin 1945, të gjitha këto krijime shumë të vlefshme, ndër to: „Tre bukuroshet” vepër e Rubensit, iu kthyen atyre sipas përshkrimit të pronarëve të familjes Rothshild.Një ndër sukseset kryesore të kësaj familje e realizuan pesë djemtë e Majerit plak të cilët u shpërndanë në tërë Evropën, kështu që i përfshinë punktet kryesore të saj - Frankfurtin, Vjenën, Londrën, Parisin dhe Italinë. Ato e shfrytëzuan në një mënyrë mjaft racionale të ashtuquajturin drejtpeshim të forcave. Po qe se ndonjë burrështeti nuk dëshironte t’ua kthejë borxhet ose të lidhë kredi shtetërore me ta, ato menjëherë e praktikonin shantazhin politik, duke i propozuar kredi të mëdha dhe të volitshme shtetit kundërshtar, i cili fillonte të armatosej. Në këtë mënyrë ata i ruanin vazhdimisht shtetet evropiane njërën kundër tjetrës duke iu kërcënuar njëra tjetrës me luftë. Ata duke i financuar të dy palët, realizojnë fitime të mëdha në një mënyrë kaq të pandershme.Në një mënyrë mjaft të pandershme e shfrytëzuan fitoren e gjeneralit anglez, Velingtonit ndaj Napoleonit afër Vaterlos për të vënë dorë në qeverinë angleze. Ata përmes shërbimit të tyre kurier mjaft mirë të rregulluar dy ditë më parë se të tjerët e morën vesh se Napoleoni kishte humbur. Natan Rothshildi i famshëm, në tregun e valutave, me pamje të pikëlluar, filloi t’i shetë detyrimet shtetërore angleze, gjë që ishte sinjalizim për firmat dhe bankat e tjera. U bë panikë dhe të gjithë filluan t’i shesin detyrimet shtetërore angleze të cilat vetëm për disa orë jashtëzakonisht shumë ranë. Të nesërmen, kur arriti lajmi zyrtar se Anglia e kishte fituar betejën afër Vaterlos, Rothshildët e posedonin pjesën më të madhe të detyrimeve të Anglisë. Ky ishte numri i tyre kurorëzues me të cilin pa i shqetësuar kush arritën deri në atë pozitë që ta posedojnë jo vetëm Anglinë, Francën, Evropën dhe Amerikën, por mbarë botën.Është me interes që të njihemi pak edhe me njerëzit që i drejtonin filialet e tyre në Amerikë.Vartburgët konsideroheshin familja e dytë më e njohur ndërkombëtare bankare në shekullin XIX. Zanafillë e tyre ka qenë „Abraham del Banko” prej Venecie. Djemtë e tij u vendosën në Hamburg, në Gjermani, dhe e ndërrouan emrin në Vartburg. Që në vitin 1814 familja Vartburg bëhet filialë e Rothshildit. Më të përmendur nga kjo familje kanë qenë dy vëllezërit: Paveli dhe Maksi, te të cilët dëshiroj të ndalem pak më tepër. Maksi ka qenë ai i cili e ka financuar Gjermaninë në Luftëne Parë Botërore dhe më vonë regjimin nacist. I njëjti në vitin 1918 bëhet drejtor i spiunazhit në Gjermani. Të gjithë kanë dëgjuar për internimet naciste të hebrenjve në Gjermani, përderisa firma Maks Vartburg dhe anëtarët e saj aspak nuk u prekën. Vetë Vartburgu shkoi zyrtarisht për në SHBA. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44-50)</ref> == Fati i përmbajtjes == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], duhet rishikuar përmbajtja e mësipërme në lidhje me përmbajtjen te [[Familja Rothschild]], artikull i cili gjithashtu ka nevojë për ndërhyrje në vetvete. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 02:40 (CEST) lk935tloivm810v76dg5r49wn3sr67x 2976325 2976324 2026-05-02T14:58:41Z Leutrim.P 113691 /* Fati i përmbajtjes */ Përgjigje 2976325 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Familja Rothschild/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} ==ROTSHILDËT == '''''Më jepni të drejtë t’i shtypi paratë e një shteti, e pastaj nuk më intereson se kush i harton ligjet e tij'''''. (Rothshild) [[File:Komplotiboteror20.jpg|thumb|Add caption here]] Natanin, djali i tretë i Majerit dhe themeluesi i dinastisë së Rothshildëve, e pyeti djali i tij më i vogël, sa kombe të ndryshme ekzistojnë në botë? „Vetëm dy janë ato për të cilat duhet të mendosh” - iu përgjigj Natani - „familja hebreje e pastaj të tjerët”. Me togfjalëshin „familja hebreje” ai ka pasur për qëllim „gjininë hebreje” e cila është ndryshe nga ajo e njerëzve tjerë. Themelues i kësaj dinastie të vetme sipas gjinisë është Majer Amshel Rothshildi. Ai u lind në vitin 1743 në [[Frankfurt]] të Majnës (Gjermani). Djali i tij më i madh Anselm Majer Rothshildi (1773-1855) mbeti me babën e vet në Frankfurt. Djali i dytë - Solomon Rothshildi (1774-1855) u shpërngul në Vjenë (Austri). Djali i tretë - Natan Majeri (1777-1836) u vendos në Londër. Djali i katërt - Karl Majeri (1788-1855) u vendos në Napoli. Kurse i pesti - Xhejms Majeri (1792-1868) u vendos në Paris. Filiala e Londrës nën udhëheqjen e Natan Rothshildit ka qenë më e suksesshmja në manevrimet dhe operimet financiare. Të pestë vëllezërit kanë lozur një rol mjaft të rëndësishëm, jo vetëm në botën financiare, por edhe në atë politike. Po qe se historia duhet të bëjë fjalë për dikë, ajo është Dinastia Rothshild. Sikur të fillojmë prej gjysmës së dytë të shekullit XVIII e deri më sot do të shohim se ata janë zotërinj të financave dhe politikës botërore. Qysh para 200 vjetëve e deri më sot ata i financojnë dhe kontrollojnë të gjitha qeveritë e botës. Shumica e krerëve të kurorëzuar janë miq dhe borxhlinj të tyre. Lionel Rothshildi ka qenë hebreu i parë - anëtar i Parlamentit anglez. Djali i tij Natan Majer Rothshildi në vitin 1885 bëhet hebreu u parë - per i Impersisë britanike. Moris Rothshildi bëhet anëtar i Senatit francez. Stërgjyshërit e Majer Rothshildit nga getoja në Frankfurt të Majnës e deri më sot e drejtojnë shtëpinë financiare angleze „Natan Majer Rothshildi dhe bijtë e tij”. Të dhëna të plota historike për jetën private dhe tregtare të kësaj familjeje ndjellakeqe edhe sot e kësaj dite nuk ekzistojnë. Ato të dhëna që i kemi në shfrytëzim fort pak janë të vërteta. Këtë e vërteton fakti se qysh para 230 vjetëve e deri më sot aktivitetet e tyre ruhen plotësisht në fshehtësi dhe askush nuk mund të depërtojë në to. Themeluesi i dinastisë, Majer Rothshildi, ka qenë i dërguar të mësojë për rabin, por pas një kohe të shkurtër punësohet në një shtëpi bankare hebraike në Hanover si nxënës, ku gjatë i studion lojërat financiare. Mirëpo edhe aty nuk qëndron shumë kohë. Kthehet në geto në Frankfurt,ku dy vëllezërit e tij kanë shitur tesha dhe gjëra tjera të vjetra. Ai tek ata, në njërin prej duqaneve, e fillon biznesin e tij me monedha të vjetra. Shumë personalitete të larta në Gjermani si dhe në mbarë Evropën kanë mbledhur monedha të vjetra. Majeri e përpunoi katalogun e vet numizmatik të cilin ua dërgoi disa njerëzve, bile edhe princërve të rrethit. Rezultati i kësaj qe i volitshëm dhe tregtia me monedha të vjetra shpejt lulëzoi. Bile një ditë princi Vilhelm e vizitoi vetë. Majeri me servilitetin dhe me maniret e tij i la përshtypje jashtëzakonisht të mira princit i cili u bë mushteri i tij i rregullt. Kjo ia rriti shumë autoritetin tregtarit të varfër i cili fillon të lozë rolin e furnizuesit oborrtar. Ai e shtoi emrin „Rothshild”, që e ka prejardhjen prej firmës së vogël të kuqe të shtëpisë. Në shekullin XVI shtëpitë në lagjen hebreje në Frankfurt kanë qenë pa numra. Secila derë është dalluar nga të tjerat me njëfarë shenje ose firmë të vogël me ngjyrë të veçantë. Dera e shtëpisë së Majerit qysh më parë ka pasur një tabelë të vogël të kuqe prej së cilës ai e mori mbiemrin e ardhshëm - Rothshild. Drejtor i mallrave dhe pasurive të princit ka qenë njëri prej bijve të tij të paligjshëm, Buderusi. Ai u miqësua me Rothshildin dhe filloi me ndërmjetësimin e tij të ndërrojë valuta të huaja. Në vitin 1785 i ati i princit ndërron jetë dhe ai i trashëgoi titullaret dhe pasuritë e mëdha të tij. Princi i ri i kushtoi kujdes mjaft të madh ushtrisë së tij, jo vetëm asaj që përkon me ushtrimet ushtarake, por edhe asaj që përkon me shkathtësinë dhe rrobet e saj. Rrobet dhe municioni kanë qenë ajo që e kanë bërë atë më të bukur dhe më elegante në atë kohë. Shumë shtete më tepër kanë dashur të marrin me qira njësi të formuara të gatshme ushtarake, e pasi që ato të Vilhelmit kanë qenë më me renome, secili ka synuar që t’i marrë me qira. Kështu, për shembull, [[Anglia]] ka mbajtur qetësi dhe rregull në kolonitë e saj duke i shfrytëzuar „hesët”. Vilhelmi prej Hes-Keseli ka pasur të ardhura të mëdha nga kjo tregti e tij. Për çdo ushtar të vrarë hesian princi ka marrë dëmshpërblime të jashtëzakonshme të cilat kanë hyrë në arkën e tij dhe në këtë mënyrë ai arriti të bëhet sundimtari më i pasur në Evropë. Majer Rothshildi me mjaft shkathtësi e shfrytëzoi plogështinë numizmatike të princit të pasur dhe filloi gjithë e më shpesh ta vizitojë në pallat dhe t’i ofrojë monedha të vjetra sa më interesante edhe atë me çmim të lirë e të volitshëm. Ky qe një taktizim për t’u ofruar sa më shumë me princin dhe për ta fituar besimin e tij. E pasi që e fitoi besimin e sundimatrit lehtë qe që edhe fisnikët e tjerë të interesohen për të, gjë që edhe vërtet ashtu ndodhi. Kah fundi i vitit 1806, kur ushtritë e Napoleonit hyjnë në Gjermani, Vilhelmi ia besoi dukumentacionin e vet më të rëndësishëm, arkivat, bizhuterinë dhe rreth tre milionë dollarë Rothshildit plak i cili i vorrosi në disa vende të ndryshme. Këta para të grabitura kanë qenë bazë e pasurisë së madhe të Rothshildëve. Prej atëherë e deri më sot nuk ekziston asnjë dolar i fituar në mënyrë të ndershme nga pasuria shumë miliardëshe e familjes Rothshild. Borxhet e mbretërve dhe shteteve tjera ndaj Vilhelmit IX kanë qenë shumë të mëdha. Bijtë e Majerit shkuan nëpër të gjitha vendet e botës që t’i mbledhin borxhet. Natani, i biri i tretë i Rothshildit plak u vendos në Londër dhe të gjitha avoaret e princit u koncentruan aty. Nga të hyrat e mëdha prej pasurisë gjigante të Vilhelmit Anglia i paguante Rothshildit dividende kolosale mujore të investicioneve të tij. Nga ana tjetër, sipas një kontrate të fshehur ndërmjet Vilhelmit dhe Rothshildit, Rothshildi ka fituar një pjesë nga borxhet e mbledhura. Napoleoni e ka ditur se sundimtari hesian ka pasuri të mëdha, andaj me këmbëngulësi ka synuar që të vijë deri te ajo pasuri. Regjimente të tëra kanë rrëmuar në oborret e tij, bile edhe në shtëpi dhe duqan të Rothshildit, por nuk gjetën gjë, sepse tashmë e gjithë pasuria ishte dërguar në Londër. Vetëm stolitë e vorrosura u zhdukën në një mënyrë misterioze. Majer Rothshildi disa herë udhëtoi për në [[Danimarkë]], ku ishte strehuar princi, me qëllim që t’i sqarojë atij se si i mundon pushteti i Napoleonit atë dhe bijtë e tij, sepse dyshon në ta. Vazhdimisht e bindte princin se do t’i marrë të gjitha paratë, deri në paranë e fundit. Në atë kohë Natani, duke pasur në disponim të gjithë atë pasuri të madhe, e shfrytëzoi pozitën kritike luftarake në Evropë dhe mungesën e mallrave. Ai blente mallra të ndryshëm: pambuk, prodhime të pambukut, kafe, duhan etj., të cilat i futte përmes rrugëve të rregullta ose të shfercit në tregjet e uritura në [[Gjermani]], në shtetet e Skandinavisë, bile edhe në [[Francë]]. Kështu paratë e Vilhelmit u rritën dhjetëfish më shumë falë Rothshildëve të cilët tashmë kishin mundësi t’ia kthejnë deri në paranë e fundit. Prej vitit 1810 e deri më sot firma Rothshild nuk merret më me shitblerjen e mallrave, por vetëm me shitblerjen e parave. Puna e parë serioze në këtë drejtim ishte blerja e 400 tonëve ari prej kompanisë së njohur të Indisë Lindore. Prej kësaj Rothshildi fitoi katër herë më shumë se sa deponoi. Arin e njëjtë Natani ia shiti menjëherë shtetit anglez për t’i dhënë përkrahje fushatës së Velingtonit. Kah fundi i luftës napoleoniane Perandoria Britanike i subvencionoi shumicën e shteteve aleate siç ishin: Rusia, Austria dhe Prusia. Megjithatë, problem më i madh ishte si të bartet ari. Asnjë firmë e madhe nuk ishte në gjendje të rrezikojë në transportimin e sasive kaq të mëdha të arit. Të vetmit qenë Natani dhe vëllezërit e tij që e morën përsipër ta kryejnë këtë, duke operuar prej bazave të tyre të ndryshme me korrespondencë të shifruar, me korrierët më të shpejtë në atë kohë dhe me pëllumba. Sasitë e mëdha të cilat vetë I kanë pasur në disponim iu kanë mundësuar të hapin filiale në Paris, Vjenë, Berlin dhe Napol, kurse secili prej vëllezërve ka dhënë përgjegjësi për filialën e caktuar. Në këtë mënyrë „Majeri dhe bijtë” krijojnë në mes veti shtëpinë e parë kliringe ndërkombëtare. Pas Napolit në [[Evropë]] filloi zhvillimi i ndërtimit të kulturës dhe artit, gjë që kërkonte mjete të mëdha materiale, pastaj edhe shumë huaja. Shumica e qeverive evropiane drejtoheshin për të marrë huaja te bankierët e vogël duke i ikur kolosit financiar Rothshildit. Shkak kryesor i kësaj ishte materializmi i tyre i varzhdë dhe jodelikatshmëria e tyre. Në atë kohë sallonet e mëdha në Francë, Gjermani dhe Austri lulëzonin dhe temat e përditshme për biseda ishin poezia, arti dhe kulura. Vëllezërit Rothshild ishin të huaj në këtë drejtim. Ata të zënë shumë me punë materiale dhe financiare, nuk kanë pasur kohë të shkollohen për kavalerinë e salloneve, e cila në atë kohë ndodhej në shesh të jetës botërore. Ata bile edhe nuk dinin të vallëzonin, për këtë shkak nuk i pranonin në shoqërinë e lartë. Shumë mirë e kuptuan çka ju mungon dhe se më ishte shumë vonë që ajo të fitohej. Mirëpo, Rothshildët vendosën që ta shfrytëzonin superioritetin e tyre financiar për t’i fituar fituesit. Në vitin 1818 detyrimet shtetërore franceze nga huaja e njohur e vitit 1817 filluan shumë shpejt të bien pas hypjeve kontinuitive njëvjeçare, gjë që i terhoqi edhe letrat tjera me vlerë. Një gjë e këtillë nuk ndodhi vetëm në Paris, por edhe në tërë Evropën ku bursat dështuan. Vëllezërit pronarë të shumë detyrimeve nga mbarë bota në heshtje i blenë shumicën e detyrimeve konkurente dhe në një moment i shitën përnjëherë në tërë Evropën, gjë që shkaktoi shkatërrimin financiar. Tash mbarë bota e kuptoi se nuk duhet larguar nga Rothshildi, kështu që të gjithë politikanët në Evropë filluan të bëjnë gara se kush do të marrë më shumë huaja prej tyre. Sallonet dhe shoqëria e lartë nuk e hetonin më jodelikatshmërinë e tyre. Ky hap ndoshta edhe ishte fillimi i triumfit të tyre politik. Pronari i këtyre pasurive të panumërta, hebreu plak nga Getoja e Frankfurtit, krijoi disa principe themelore për qeverisje dhe mbrojtje. Testamenti i tij është i përpiktë dhe nuk duron kurrfarë ndryshimi ose lëshimi. Të pesë djemtë e tij, si dhe e tërë gjeneza e tij, ishin të detyruar që ta respektojnë. Sankcionet kanë qenë mjaft të ashpra dhe përfundimtare. Më i vjetri të bëhet kreu i familjes dhe të qeverisë me tërë pasurinë: ky ishte princip i parisë, i cili nuk përjashtonte edhe ngritjen e më të aftit, por vetëm me anë të zgjedhjes prej të gjithë anëtarëve të familjes. Martesat të bëhen në familje, ndërmjet kushërinjve. Qëllimi i tyre ka qenë që të ruhen të gjitha pasurite e asgjë të mos del prej familjes. Këtë rregull nuk e kanë respektuar në përpikshmëri, sepse paraqitet një faktor tjetër. Në ndërkohë shumë hebrenj u bënë të pasur dhe martesat e këtilla kontribuan jo vetëm që të mos humbet pasuria, por përkundrazi të rritet. Si pasojë bilologjike e këtyre martesave të një gjaku, shtimi ka qenë i vogël, shumica e fëmijëve kanë lindur femra, në mesin e të cilëve ka pasur edhe prej atyre mentalisht të pazhvilluar. Ruajtja e pasurive të bëhet bashkë dhe në mënyrë të pandashme, ashtu siç është bërë deri më sot. Testamenti i Majer Rothshildit plak assesi të mos tregohet haptazi dhe të mos i bie në dorë asnjë historianit. Të gjithë trashëgimtarët dhe gjeneratat e familjes të jenë përherë lojalë ndaj besimit të vjetër hebraik. Të mos bëhet kurrfarë inventure e haptë dhe të mos udhëhiqen libra trashëgimie e të ngjashme ndërmjet anëtarëve të familjes. Të gjithë ata që nuk e respektojnë këtë e humbin të drejtën e trashëgimisë. Tërë pasuria, e cila në asnjë rast dhe me kurrfarë preteksti nuk duhet të ndahet, të qeveriset gjithmonë vetëm prej meshkujve, ndërmjet anëtarëve të familjes, dhe ata të jenë ortakë. Gratë anëtare të familjes si dhe bashkëshortët e tyre nuk kanë të drejtë të marrin pjesë në qeverisjen e firmës. اdonjëri prej trashëgimtarve që proteston ose i kundërshton rregullat në fjalë automatikisht e humb të drejtën e trashëgimisë. Nga e gjithë kjo shihet se Majer Anselmi plak, i cili ka qenë shumë religjioz, ka pasur për qëllim të themelojë pushtetin e një dinastie hebreje përmes trashëgimtarëve të tij meshkuj. Testamenti i tij edhe sot e kësaj dite jo vetëm që është valid për dinastinë e tij, por edhe për të gjithe hebrenjtë e botës. Paramendohet se testamentin e ka bërë me ndihmën e dy hazidimve - Jakov Zhozefit dhe Jakov Isakut. Ai ka besuar me entuziazëm religjioz se hebrenjtë janë ''popull i zgjedhur'' dhe se Zoti u ka premtuar „ata të qeverisin me botën”. Nuk kam takuar asnjë hebre i cili nuk beson në këtë. Kjo nuk shihet vetëm nga protokolet e cionistëve të urtë, por edhe nga e gjithë ajo çka ndodh sot në botë. Majeri ka qenë hazidim, do të thotë simpatizues dhe ithtar i hazidizmit - lëvizje më e devotshme e judaizmit e cila e ka prejardhjen prej Polonisë Juglindore në shek. XVIII. Kjo lëvizje Izraelin e prezenton si një faktor kosmik, si pikë fokuse në krijimin e botës. Hazidizmi zhvillohet dhe përkryhet prej Jakov Zhozefit dhe Jakov Isakut të cilët kanë qenë bashkëkohanikë të Rothshildit të parë. Klubet e formuara jakobine në Francë, Angli, [[Itali]] dhe në vendet e tjera e marrin emrin prej këtyre dy personave religjiozë judaitë. Teodor Herceli, shok i afërt i zotëri Rothshild dhe themelues i cionizmit modern, rreth vitit 1897 themeloi dy organizata mjaft të rëndësishme të cilat edhe sot e kësaj dite lozin rolin kryesor në botë. E para ka qenë fshehtësi ekskluzive - ka përfshirë 300 vetë, personalitetet e së cilës janë ruajtur plotësisht në fshehtësi dhe ajo ka prezentuar pushtetin suprem të rasës hebreje. E dyta e ka qenë organizatë popullore - religjioze e cila ka përfshirë 450 vetë, përfaqësues të kishës hebreje dhe rabinë. [[Dinastia]] Rothshild ka filluar me pesë djemtë e Majer Amshelit. Natan Rothshildi ka qenë më neqez dhe më i paskrupullt prej vëllezërve të tij. Për të faktor i vetëm që i ka prijë ka qenë logjika dinastike. Ka pasur mendje të rrallë eksploatuese dhe qëndrueshmëri për të korrur sukses. Për të Dizraeli ka pasë thënë: „Ai ka qenë edhe mësues i bursave botërore e pastaj sundues dhe mësues i çdo gjëje tjetër”. Ai ka arritur suksese kryesisht falë fshehtësisë dhe këmbëngultësisë me të cilat ka punuar. Ky ka qenë edhe parimi më i rëndësishëm i qeverisjes dhe suksesit të të gjithë Rothshildëve deri më sot. Njëherë një njeri i cili ia polironte këpucët e pyeti pse bakshishi yt është më i vogël se ai i djalit tënd? Ai iu përgjegj: „Babai i djalit është milioner. Babai im nuk është”. Në një rast tjetër, kur një tregtar i ofroi një fotografi të bukur, Natani i tha: „Ma jep një fotografi prej tridhjetë funtash sterlingë. Nuk më intereson se cilën. Mirupafshim”. Ndonjëherë tregohej edhe arrogant, gjë që është karakteristikë e të fuqishmëve dhe pushtetarëve. Kështu për shembull, në një ballo të baronit të Velingtonit, një baron tjetër i quajtur Monomoranas flitte me entuziazëm për të parët e tij. „Do të thotë, ju jeni baroni i parë i krishter”, iu drejtua Natani me zë të lartë, „unë pra jam baroni i parë hebre, gjë që është më me interes, por nuk paradoj me të”. Pas vdekjes së Natanit, sipas vendimit të katër vëllezërve tjerë skeptri familjar iu dha baronit Xhejms (më të riut prej pesë vëllezërve) me seli në Paris. Për dallim nga vëllai më i vjetër Natani, lavdia e Xhejmsit u bartë në sallonet më të njohura franceze. Përherë i veshur me pedanteri, djaloshi flokëkuq shumë shpejt dhe në mënyrë të pahetueshme hyri në shoqërinë e më fisnikëve në Paris. Në moshën 29 vjeçare bëhet konzul gjeneral i Perandorisë Austriake në Paris. E bleu pallatin më të bukur parisien, „Palatin Fushe”, u martua me kushëriren e tij Beti, vajzën e vëllait të tij Sollomonit nga Vjena, për të cilën Hajnri Hajne e ka shkruar poemën „Engjëlli”. Për një kohë shumë të shkurtët shokë më të afërt të tij bëhen Rosini, Hajne, Onore de Balzak, Zhirzh Sandi, Dilakroa. Ka marrë pjesë në kuvende dhe kurorëzime të të gjithë mbretërve francezë pas Napoleonit. Piktori i njohur Delakroa i propozoi që ta pikturojë si lypës dhe Xhejmsi pranoi. Të nesërmen shkoi dhe i veshur si lypës trokiti në derën e studjos së Delakroas. Derën e hapi një nxënës i tij dhe kur e pa lypësin e mjerë, ia futi një frang në dorë dhe ia mbylli derën. Ditën tjetër një shërbetor i veshur në livra ia dorëzoi nxënësit letrën që vijon: „I dashur zotri, në kovertë do ta gjeni frangun që ma dhatë në derë të studjos së z. Delakroa, me kamatë prej dhjetë mijë frangësh. اekun mund ta argjendoni në bankën time kur të doni Xhejms de Rothshild”. Hajne shpesh herë e ka vizituar Xhejms Rothshildin në kabinetin e tij dhe me interesim i ka vështruar vizitorët dhe servilitetin e tyre për të cilin ky satirik dhe poet i madh konkludon: „Këtu shohim se sa i vogël është njeriu dhe sa i madh është Zoti”. Xhejms Rothshildi i ka financuar burbonët gjatë luftës qytetare spanjole në vitin 1820, për çka fiton dekoratë të lartë „Dekoratë nderi të legjionit”. Në vitin 1830 mbreti Sharl X bie e në pushtet vjen Luj Filipi. Papandehur ai u tregua si mik shumë i afërt i Rothshildit, i cili menjëherë u bë këshilltar financiar i mbretit të ri dhe vëllezërit e fituan monopolin ndaj kredive shtetërore.Në vitin 1848, më 24 shkurt, mbreti e lëshoi Parisin dhe iku. Turma filloi t’i rrënojë oborret mbretërore dhe t’i djegë vilat e të pasurve. Xhejmsi i dha 250 mijë frangë ministrit të punëve të brendshme të revolucionit „për qëllime patriotike”. Menjëherë ditën e dytë pas ikjes së shokut të tij, mbretit, Xhejmsi i shkruajti një letër Qeverisë së përkohshme e cila në të njejtën kohë e botoi në shtypin e atëhershëm. Po ai, Xhejms Rothshildi, propozoi që të jepen 50 mijë frangë për të lënduarit në luftërat e rrugëve. Ai si ndonjë magjistar u tërhoq nga pozita e papërshtatshe në të cilën ndodhej dhe vetëm pas disa javëve sërish u kthye në vendin më të lartë. Bile edhe republikanët më fanatikë erdhën në përfundim se ai ishte njëri ndër më të nevojshmit për Republikën. Pasuritë e tij në atë kohë i tejkalonin 600 milionë frangë. [[File:Komploti.jpg|thumb|Add caption here]] </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 37-43)</ref> ==Solomon Rothshildi (1774-1855)== Në atë kohë i takonte Austrisë antisemite, ku hebrenjve nuk iu lejohej të kenë pasurinë e tyre, të ndajnë drejtësi, të bëhen gjykatës, mësues, të merren me politikë ose të marrin pjesë në qeveri. Ai edhe përkundër këtyre kufizimeve, kohë pas kohe, njësoj si vëllai i tij, arriti me anë të trikave dhe manevrimeve të ndryshme financiare që të bëjë shokë siç ishte diktatori Meternih, bile edhe vetë perandori. Për dallim nga vëllezërit e tjerë ai arriti pozitë të lartë në Austri falë diplomacisë së tij. Kushtet në të cilat filloi ishin shumë më të rënda se ato të vëllezërve të tij. Në fillim e mori me qira një dhomë në hotel sepse, siç thamë më lartë, nuk kishte të drejtë të posedojë mallin e vet. Pastaj mori me qira edhe dhoma tjera, tërë katin, kurse pak më vonë - hotelin. Ai filloi të punojë me firmën e vet. Përderisa autoritarët përmbaheshin, shtetit austriak i dha hua prej 55 milionë guldenë, gjë që kurrë më parë nuk kishte pranuar një shumë të këtillë. Pas një kohe relativisht të shkurtër ai lëshoi detyrime për 35 milionë guldenë. Të gjithë ata që blenë prej tyre fituan shumë, kurse më së shumti - Solomoni. Në vitin 1825 me anë të manevrimeve shumë të përbëra ai e financoi Maria Luizën, bashkëshortja e Napoleonit të internuar dhe vajza e perandorit austriak. Të dy fëmijët e Napoleonit prej Maria Luizës për shkak të ngjarjeve të cilat zhvilloheshin shpejt nuk ishin të regjistruar zyrtarisht si të tij. Gjyshi, perandori austriak, i merr nën përkujdesjen e tij dhe me ndihmën e Solomon Rothshildit atyre ua siguron ardhmërinë. Pas vdekjes së perandorit në vend të tij vjen djali i tij Ferdinandi, i cili për shkak të gjendjes së tij psikike nuk ishte i aftë ta udhëheqë vendin. Megjithatë, falë dorës së shëndoshë që ia shtroi Meternihu dhe shokut më të afërt të tij Solomon Rothshildit, Austria vazhdoi të lulëzojë. Në shkurt të vitit 1848, në Francë u zhvilluan ngjarje të bujshme dhe Luj Filipin e rrëzuan nga froni, gjë që shpejt kjo pati ndikim edhe në Austri. Meternihu iku në Frankfurt, nën mbrojtjen e Rothshildit. Pas disa muajsh edhe Solomoni e lëshoi vendin që të mos kthehet më kurrë në të. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 43)</ref> ==Karl Rothshildi (1788-1855)== Emri i vërtetë i tij ka qenë Kalman, kurse llagapi familjar - ''Mezuzah''. Ai është dalluar pak prej vëllezërve të tij, sepse deri në moshën 35-vjeçe nuk i është dhënë kurrfarë pune e pavarur. Puna e tij kryesore ka qenë që ta organizojë dhe ta udhëheqë shërbimin korier i cili ka pasur rëndësi vendimtare në arritjen e suksesit të dinastisë. Në vitin 1821 u legalizua mbretëria burbone në Napoli. Kështu që Austria kërkoi prej Rothshildëve që të merren me subvencionet luftarake. Vëllezërit e dërguan Kalmanin, personalitet të cilin në Evropë askush nuk e njihte. Ai aty e mori emrin Karl. Vëllai i tij nga Austria e avancoi një borxh të Napoleonit, i cili ishte dashur të mbulohej me harxhime pas okupimit austriak. Në vitin 1827 banka e posahapur e Karlit në Napoli u bë institut i cili zyrtarisht e paguante ushtrinë që e përmbante mbretin në pushtet. Karli njësoj sikur vëllezërit e tij filloi të luajë një rol të rëndësishëm politik. Ai e financoi shumicën e markezëve të Italisë. Edhe pse vëllai i tij Sollomoni ishte shok i afërt me kancelarin e moshuar Meternih, Karli qe ai i cili e përgatiti rënien dhe daljen e tij nga Austria, për ta ndërruar me një tjetër, më të ri. Ai i ringjalli pak qeverisjet e papës edhe përkundër urrejtjes personale dhe familjare që kishte ndaj Vatikanit. Të gjithë këtë e bëri me qëllim. Prej Vatikanit ai kërkoi që të premtojë zyrtarisht se do ta korigjojë politikën e tij antihebreje. E pranoi papa Gregori XVI dhe për dallim nga të tjerët ai ia dha dorën që t’ia puthë, në vend të gishtit të këmbës siç kishte qenë e pëlqyeshme. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44)</ref> ==Amshel Rothshildi (1773-1855)== Ka qenë djali më i madh i Majerit. Pas vdekjes së babait të tij e trashëgoi bankën e Frankfurtit në të cilën kishte punuar me të. Ka qenë shumë religjioz dhe i ka besuar Talmudit, kështu që pjesën më të madhe të kohës e ka kaluar në sinagogë, duke iu lutur Zotit që t’i falë djalë, por lutja nuk iu pranua dhe nuk i lindi djal. Dallohej krejtësisht prej vëllezërve sipas karakterit. Nuk kishte pallate sikur vëllezërit e tjerë, vishej sipas modës së vjetër, në tesha të zeza hebreje. Harxhoi shumë mjete për qëllime bamirëse. Edhe pse nuk kishte jetë shumë të kënaqshme në Frankfurt, aty mbeti deri në fund të jetës së tij. Ruante marrëdhënie të mira me të birin e princit Vilhelm nga i cili familja e tij e fitoi pasurinë. Përderisa ata vite me radhë ishin borxhlinj të tij, tash djali i tij ishte borxhli i tyre. Ka pasur lidhje të ngushta me shumë mbretër dhe kryetarë të qeverive evropiane. Ka qenë shok shumë i afërt me Oto Fon Bizmarkun - kancelar legjendar i Gjermanisë. Edhe përkundër disponimt antisemitian në Gjermani, ai gjithmonë ka arritur t’i qetësojë turmat. Një herë shtëpinë ia rrethoi një turmë e tërbuar antisemite. Në vend që të fshihej, ai doli në ballkon dhe iu drejtua me këto fjalë: „Miq të dashur, ju kërkoni para prej hebreut të pasur. Gjermanët janë 40 milionë banorë. Unë kam aq florinj. Sa për fillim do t’ia hudhi secilit prej jush nga një flori”. Ata i zgjatën duart, i morën paratë dhe u shpërndanë. Të gjithë e karakterizuan si njeri të çuditshëm dhe të moderuar. Nëna e pesë vëllezërve, Gudulla Rothshild përjetoi moshën 96-vjeçe në të njëjtën shtëpi me firmë të vogël e të kuqe ku jetoi me bashkëshortin Majer Rothshildin. Në ato kohë të turbullta shumë fqinjë të saj e pyetnin se a nuk ka dëgjuar diçka prej djemve të saj, a thua vallë do të ketë qetësi apo luftë? Ajo përherë përgjigjej: „Bijtë e mi nuk do të lejojojnë të bëhet luftë!” Prej asaj që do të lexoni në faqet që vijojnë vetë do të vijni në përfundim se cili prej këtyre dy nocioneve „paqe” ose „luftë” do të ishte më adekuat që t’u përshkruhet bijve të saj dhe pasardhësve të tyre. Sipas të dhënave që janë nxjerrë prej enciklopedisë hebreje, të gjitha luftërat napoleoniane i kanë financuar Rothshildët, e në të njejtën kohë i kanë siguruar aleatët dhe mjetet. Të njëjtën gjë e kanë bërë edhe në kohën e revolucionit amerikan dhe të luftërave qytetare. Ata kanë qenë këshilltarë kryesorë të Klemansit dhe Vilsonit pas kontratës së Versajit, e cila ka qenë një ndër shkaqet kryesore për [[Lufta e Dytë Botërore|Luftën e Dytë Botërore.]] Askush nuk ka qenë në gjendje t’i përcaktojë pasuritë e kësaj dinastie. Në vitin 1925 gjenerali rus اerep Spiridoviqi i ka llogaritë në 300 miliardë dollarë, përderisa të ardhurat e Luftës së Parë Botërore veç e veç, sipas tij, kanë qenë 100 miliardë. Kurse të tjerët kanë menduar se ato kanë qenë shumë më shumë. Rothshildët përmes agjentëve të tyre kanë disponuar me 4/5 prej pasurive të Evropës dhe pothuajse të tërë Amerikës. SHBA-të kanë pasur borxh disa triliona dollarë. Kujt? Kuptohet - atyre, bankave dhe Rezervës federale e cila ka shtypur ambleme të parave. Qysh në shekullin e kaluar shkrimtari i njohur gjerman Ludvig Berne ka shkruar: „A nuk do të ishte më i madh bekimi i botës sikur të gjithë mbretërit të largohen dhe në fronet e tyre të vendoset familja e Rothshildëve. Paramendoni vetëm çfarë përparësie do të kishin ata. Dinastia e re kurrë nuk do të merrte hua, sepse e din më mirë se çdokush tjetër se sa duhej të paguajë për atë hua. Nuk do të mund të bleheshin më ministrat dhe kryetarët e qeverive, sepse askush nuk do të kishte aq mjete që ta blejë një Rothshild”. Rreth 100 vjet pas themelimit të firmës ''Rothshildi dhe bijtë'', ata bëhen bankierët kryesorë të perandorive dhe kontinenteve, të tërë Evropës, të Rusisë dhe Amerikës. Vetëm filiala e tyre e Londrës në atë kohë ka dhënë hua më se 7 mijë milionë dollarë. Mund të paramendoni se sa kanë fituar prej kamatave. Një faktor mjaft me rëndësi për suksesin e tyre ka qenë shërbimi i tyre i mirë e i rregullt informativ dhe korier, shumë më efikas nga shërbimet e njëjta të shteteve tjera. Shumë mbretër e kanë dërguar postën e besueshme përmes kurierëve të tyre, sepse nuk kanë pasur besim në nëpunësit e vet shtetëror. Në atë kohë rreth vitit 1839 interesat e firmës kanë diktuar paqen në Evropë, sepse ende nuk ishin të gjithë të armatosur. Edhe Rothshildët deklaronin haptazi: „Po qe se Austria ndërmerr aksione luftarake kundër Francës, ne, filiala në Angli, do t’i bashkangjitemi Francës dhe anasjelltas, po qe se Franca ndërmerr aksione luftarake kundër Austrisë, ne do t’i bashkangjitemi Austrisë”. Në vitin 1839 mbreti i Belgjikës, Leopoldi ishte i gatshëm që t’i aneksojë me fuqi provincën e Luksemburgut dhe të Limburgut. Solomoni prej filialës së Rothshildëve në Vjenë deklaroi haptazi: „Në një situatë të tillë Shkëlqesia Juaj nuk ka të marrë para prej nesh”, kurse Belgjika kishte nevojë të marrë hua. Mbreti lëshoi pe para Rothshildit dhe fitoi të drejtën të marrë hua. Hajne, pesë vëllezërit i quajti revolucionarë të mëdhenj. „Askush para tyre nuk arriti që ta uzurpojë feudalizmin. A nuk janë ato të cilët e mënjanuan mbërthimin në raport me sundimin e tokës. A nuk janë ato të cilët paramenduan detyrime shtetërore të cilat secili ka mund t’i ketë. Të gjitha këto mënyra të huave dhe të qarkullimit të parave prej letre i kanë paramenduar ato. A nuk janë Rothshildët arhidemonë të progresit?” Ndërtimi dhe lëshimi i hekurudhave në qarkullim në Evropë ka qenë ekskluzivisht vepër e tyre. Shembull për këtë ka qenë proekti Vjenë - Galici, gjatësia e të cilit ka qenë rreth 96 kilometra, në vlerë prej 12 mijë guldenësh, të cilët Rothshildët i kanë lëshuar në formë të aksioneve, duke mbajtur 8 mijë prej tyre për vete, kurse 4 mijë i kanë shitur. Ndërtimi i hekurudhave të para në Evropë ka hasur në kundërshtim të madh te shkencëtarët, mjekët dhe shtypi kanë propaguar se sistemi i frymëmarrjes së njeriut nuk mund ta durojë shpejtësinë prej 25 kilometrave në orë, e po ashtu një shpejtësi e tillë do të shkaktojë gjakderdhje të hundëve, gojës dhe veshëve dhe te njerëzit do të shkaktojë çrregullime psikike, që të mos mund ta kontrollojnë veten e të bëjnë vetëvrasje. ثshtë e vërtetë se udhëtarët nuk arritën ta humbin vetëdijen, përderisa aksionet nuk kërcyen pa pasur kurrfarë kontrolle. Në të njëjtën mënyrë janë ndërtuar edhe hekurudhat franceze: Paris - Sen Zhermen, Paris - Versaj dhe hekurudha veriore. Kjo i ka sjellë shtëpisë franceze të Rothshildëve të ardhura të mëdha dhe njëkohësisht i ka dhënë stimuls të fortë indistrusë e cila zhvillohej me të shpejtë. Themeluesit e parë të superdinastisë në botë filluan ta lëshojnë jetën e kësaj bote. Në vitin 1836 vdiq Natani nga shtëpia e Londrës. Në vitin 1855 u vorrosën edhe tre vëllezërit tjerë - Karli prej Napoli, Solomoni prej Vjene dhe Amsheli prej Frankfurti. Ato të cilët kanë punuar bashkarisht dhe i kanë krijuar me synime të përbashkëta pasuritë e mëdha dhe autoritetin, kanë vdekur pothuajse në të njëjtën kohë. Vdekja e vëllezërve themelues të superdinastisë jo vetëm që nuk shkaktoi rënien e familjes Rothshild, por përkundrazi, mund të thuhet se prej atëherë e këndej filluan sukseset dhe të arriturat e mëdha të saj. Prej atëherë e këndej filloi me të vërtetë fuqia e tyre e cila shprehej me konsekuencë të fortë e të paluhatshme - vazhdoi të realizohej testamenti i patriarkut Majer. Testamentin e tij, i cili edhe sot e kësaj dite mbetet i fshehur, e zbatojnë në përpikshmëri trashëgimtarët për të cilët ai është mbi Talmudin. Majeri plak arriti që të krijojë armën më të fuqishme për të korrur sukses të quajtur „bijtë”. Secila gjeneratë e Rothshildëve edhe sot e kësaj dite e plotëson thirrjen e tij pa kompromis. Pasardhësit e tij filluan ta flasin jo vetëm gjuhën e pastër të vendit në të cilën jetonin, por edhe gjuhën e bujarëve dhe të oborrit përkatës mbretëror. Nuk kishte më kurrfarë akcenti nga getoja frankfurtiane Dinastia e Rothshildëve konsiderohet dinasti mbretërore e hebrenjve edhe atë me plotë të drejtë, sepse deri më sot askush nuk i ka ndihmuar racës hebreje aq sa i ka ndihmuar ajo. Që nga formimi i familjes vëmendje jashtëzakonisht e madhe i është kushtuar edukimit, arsimimit dhe religjionit të gjeneratave të reja. Në secilën filialë të tyre për të rinjtë është caktuar një rabin i cili është marrë me mësime religjioze hebreje të familjes. Në të njëjtën kohë në shumë shtete evropiane kanë ekzistuar shumë kufizime për sa u përket hebrenjve. Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre kufizimeve nuk e ka përfshirë klanin e Rothshildëve. Ka pasur raste, edhe pse të rralla, kur edhe ato vetë me mundime të mëdha është dashur t’u përballojnë ligjeve të vjetra konzervative. Kështu, për shembull, Lionel Natan Majeri është zgjedhur gjashtë herë në [[Parlamenti]]n anglez dhe sapo ka arritur te [[Bibla]] dhe betimi, është larguar sepse ka dashur të japë betimin vetëm para Talmudit të vjetër hebraik. Këmbëngulësia e tij ka vazhduar me vite, deri sa më në fund, me ndihmën e Dizraelit - hebre i kryqëzuar, kryetar i Qeverisë angleze, ndërrohen ligjet e vjetra të Britanisë së Madhe dhe Rothshildi bëhet anëtar i Parlamentit, ku pesëmbëdhjetë vjet nuk e thotë asnjë fjalë dhe as që paraqet ndonjë aktivitet. Gjatë tërë asaj lufte shumëvjeçare parazgjedhore dhe shumë parave që arrinin edhe në skajet më të largëta të perandorisë britanike, emri i tij u bë më i njohur, pas emrit të mbretëreshës. Është indikative se anglezët më konzervativë tërhiqen para superioritetit dhe fuqisë së të keqes. Qysh kur e financonin Kanalin e Suezit, mbretëresha e Britanisë së Madhe, e denjoi djalin e Lionel - Natanail Rothshildit me titullin „per”, të cilin ai e pranoi duke u betuar me të gjitha ritualet e vjetra hebreje. Gjenerata e tretë e Rothshildëve në Angli kanë qenë tre djemtë e Lionelit të quajtur „Trioja Sioniste”. Kjo e trashëgoi jo vetëm bankën e Londrës, por edhe të gjitha pasuritë familjare në Britani të Madhe. Askush para tyre, e as pas tyre, nuk ka qenë aq i pasur. Për dallim nga gjyshi i tyre, Natani, me ide liberale, nipërit e trios janë shquar si tejet konzervativë dhe simpatizues të aristokracisë. Me plotë të drejtë e tërë bota i ka quajtur „Mbretërit e hebrenjve”, sepse ata kanë bërë shumë më shumë për hebrenjtë në botë se cilido mbret hebraik qoftë. Shkollat hebreje ata i financojnë dhe i përmbanë tërësisht, të gjitha harxhimet e miliona emigrantëve nga Rusia dhe vendet e tjera Rothshildët i kanë marrë përsipër. Po qe se diku fillojnë represionet ndaj hebrenjve, menjëherë Rothshildët intervenojnë dhe ua ndërpresin të gjitha huatë atyre vendeve perderisa nuk mënjanohen pasojat. Disa raste të tilla ka pasur me Mbretërinë Ruse. Gjithmonë në vend të parë për ta janë hebrenjtë dhe religjioni i tyre i vjetër hebraik. Ata, pronarë të oborreve më të shtrenjta dhe më të bukura se të mbretit jetonin në luks të papërshkruar, mirëpo shpesh herë janë urdhëruar që t’i lënë mendimet dhe dëshirat individuale kur është fjala për ato religjioze. Kështu, për shembull, edhe pse ndienin dobësi ndaj renesansës së artit piktural nuk kishin përfaqësues të tij në oborret e tyre vetëm për shkak të përmbajtjes së tyre religjioze. Në Francë pas 80-90 vjet revolucionesh dhe luftërash politike burbonët, orleanianët, dhe bonapartistët u shfronësuan, kurse Rothshildët me përfaqësuesin e tyre baron Alfonsin vazhduan ta mbajnë shëndosh skeptarin. Alfons Rothshildi, njëri prej përfaqësuesve të vërtetë të getos, ka jetuar në Francë në kohën e ngjarjeve shumë të vështira: në kohën e rënies së Luj Napoleonit dhe paraqitjes së vrullshme të republikës së tretë. Ai gjithmonë, në çdo moment, ndodhej në vend të caktuar, prapa skene, me njerëzit e vet, i gatshëm të veprojë. Mbretërit dhe burrështetasit evropianë në momentet më kritike e shfrytëzonin ndërmjetësimin dhe kanalet e kësaj familje për lidhje dhe informata. Në vitin 1870 ushtarët gjermanë hyrën në Francë dhe [[Bizmarku]] me gjeneralin e njohur, Moltke, komandën dhe shtabin suprem i vendosën në njërin prej oborreve të Rothshildit. Duke shikuar këto pasuri, kopshte e parqe të rregulluara në mënyrë ideale, Bizmarku haptazi pranoi: „Mbretërit nuk mund t’i lejojnë vetes një luks të këtillë, kjo mund t’i takojë vetëm Rothshildit”. Bizmarku e zgjodhi një shtrat modest, kurse shtrati i baronit pronar mbeti i paprekur. Në ndërkohë ai i urdhëroi edhe të tjerët që askush të mos i prekë stolitë e shtrenjta, si dhe frytet dhe lulet nëpër parqe. Vetë Bizmarkut i erdhi urdhëri që ta kufizojë gjuetinë dhe vrasjen e kafshëve nëpër parqet e Rothshildit. Bzmarku për një dhuratë të majme e detyroi drejtorin e oborrit që t’ia shetë një gajbë me verë, për çka drejtori i dha raport me shkrim zotriut të vet në Paris. Ky dokument ruhet edhe sot e kësaj dite në pallat. Të gjitha këto raste i paraqes me qëllim që të mund lexuesi ta mendojë çfarë fuqie dhe pushteti ka pasur kjo dinasti. Në momentin kur e tërë Evropa u përul para Bizmarkut, vetëm ai duhej të luftojë për verën e vet! Kjo ka qenë fuqia e parave. Paratë kanë qenë dhe do të mbeten superfuqi. Krijimi i Izraelit të sotshëm është i lidhir ngushtë me dinastinë e Rothshildëve. Qysh në vitin 1882 Edmond Rothshildi selia e të cilit ishte në Paris, filloi ta financojë vendosjen e 101 hebrenjve rusë afër Jafës. Ai jo vetëm që i financoi, por krijoi edhe shumë koloni tjera të tilla hebreje në Palestinë. Blente prej arabëve toka dhe lagje të tëra, shtëpitë më të bukura në Jerusalim, në të cilat i vendoste hebrenjtë polakë dhe rusë. Më tepër se njëqind koloni të tilla hebreje filluan të përhapen dhe të zhvillohen. Edmondi nuk iu siguronte vetëm mbjelljen e kulturave bujqësore, por ai vite me radhë e blente tërë prodhimtarinë e tyre me çmime më të larta se të pazarit. Me plotë të drejtë Teodor Herceli, themelues i lëvizjes cioniste, thotë: ''Familja qe forca më efikase që e fituan njerëzit tanë pas shpërthimeve''. Në vitin 1887 perandori Franc Jozefi me dekret special perandorik i shpalli Rothshildët për aristokratë edhe pse nuk ishin pasardhës prej katër gjeneratave të bujarëve më të lartë dhe nuk ishin të krisherizuar. Për shkak të martesave të afërta familjare për nga gjaku pas disa gjeneratave filluan të paraqiten degjenerime. Pasardhësit meshkuj filluan të zhduken ose disa prej tyre të lindin me të meta. Shumica e trashëgimtarëve ishin femra. Kjo, si dhe disa ngjarje politike shkaktuan që të mbyllen të dy filialet - në Itali dhe ajo themelore në Frankfurt. Kështu që mbetën tre nëndegë të Rothshildit: në Angli, në Francë dhe në Austri. Deri në vitin 1918 ata funksionuan shumë mirë, por pas këtij viti çdo gjë në botë ndryshoi, idetë dhe konceptet ishin krejtësisht ndryshe. Bota u nis në drejtim të socializmit. Taksat dhe tatimet u rritën pamasë. U bë gati e pamundshme që të jetohet si Rothshildi. Për të gjitha këto kështjella të shtrenjta dhe pasuri të panumërta tatimet u bënë aq të mëdha sa që për disa vite i gëlltitën. Nga ana tjetër, menjëherë pas [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]] filloi të përhapej disponimi antisemitian. Nuk dihet saktësisht se prej cilit moment, por midis viteve 1920-1930 familja e Rothshildëve vendosi që ta shpërndajë kapitalin në më shumë banka dhe firma që të mos bie më në sy emri Rothshild. Në Evropë mbetën vetëm dy filiala - në Paris dhe Londër, të cilat edhe sot numërohen ndër bankat më të pasura botërore. Pjesa më e madhe e pasurisë së tyre momentalisht ndodhet në [[SHBA]], ku me mjaft shkathtësi fshihet pas qindra bankave e firmave të vogla. Sot ka pak prej atyre njerëzve të cilët e njohin pronarin e vërtetë të botës dhe pasuritë e tij. Dinastia e mëparshme e Rothshildëve tash është më e fuqishme se cilado qoftë tjetër dhe e mban në duar të veta tërë pushtetin financiar dhe politik në botë. Gjatë kohës së okupimit gjerman të Austrisë, Francës dhe pjesës më të madhe të Evropës disa anëtarë të familjes së Rothshildëve janë mbajtur pengjë nga Gestapoja dhe përmes rrugëve shumë misterioze janë liruar. Baroni i njohur, Luisi, drejtor dhe pronar i bankës austriake, qëndroi në Vjenë edhe pse ia tërhoqi vërejtjen Parisi. Qysh ditën e dytë të anshlusit (bashkangjitjes së Austrisë me Gjermaninë) atë e burgosën dhe e futën në [[Gestapo]]. Pas ca kohësh atë e vizitoi vetë Himleri, i cili u interesua se a e kanë maltretuar dhe i ofroi cigare. Pas një bisede të shkurtër me Himlerin baroni Luis Rothshildi u lirua nga burgu, shkoi në [[Zvicër]] dhe prej aty në SHBA, ku edhe u bë shtetas i saj. Në të njëjtën kohë mijëra hebrenjë tjerë u morën në hetime, u privuan nga liria dhe u vranë prej të njëjtit Himler. Për Rothshildin jeta e re në Amerikë nuk ishte e vështirë siç ishte për miliona migrantë të tjerë. Ai edhe këtu tashmë u bë udhëheqës i bankave dhe i kapitalit. Shumë firma, duke punuar meemra tjerë, si Morgan, Kun, Lob, Vartburg etj., kanë qenë dhe janë filialat e tij. Gjithashtu edhe disa hekurudha nëntokësore janë të tij.Gjatë kohës kur Hitleri e okupoi Francën me urdhër të veçantë të firerit të gjitha kolekcionet e Rothshildëve me vlerë prej qindra miliona dollarësh, me kujdes u dërguan në Bavari, në një kështjellë në Alpe. Menjëherë pas luftës, në vitin 1945, të gjitha këto krijime shumë të vlefshme, ndër to: „Tre bukuroshet” vepër e Rubensit, iu kthyen atyre sipas përshkrimit të pronarëve të familjes Rothshild.Një ndër sukseset kryesore të kësaj familje e realizuan pesë djemtë e Majerit plak të cilët u shpërndanë në tërë Evropën, kështu që i përfshinë punktet kryesore të saj - Frankfurtin, Vjenën, Londrën, Parisin dhe Italinë. Ato e shfrytëzuan në një mënyrë mjaft racionale të ashtuquajturin drejtpeshim të forcave. Po qe se ndonjë burrështeti nuk dëshironte t’ua kthejë borxhet ose të lidhë kredi shtetërore me ta, ato menjëherë e praktikonin shantazhin politik, duke i propozuar kredi të mëdha dhe të volitshme shtetit kundërshtar, i cili fillonte të armatosej. Në këtë mënyrë ata i ruanin vazhdimisht shtetet evropiane njërën kundër tjetrës duke iu kërcënuar njëra tjetrës me luftë. Ata duke i financuar të dy palët, realizojnë fitime të mëdha në një mënyrë kaq të pandershme.Në një mënyrë mjaft të pandershme e shfrytëzuan fitoren e gjeneralit anglez, Velingtonit ndaj Napoleonit afër Vaterlos për të vënë dorë në qeverinë angleze. Ata përmes shërbimit të tyre kurier mjaft mirë të rregulluar dy ditë më parë se të tjerët e morën vesh se Napoleoni kishte humbur. Natan Rothshildi i famshëm, në tregun e valutave, me pamje të pikëlluar, filloi t’i shetë detyrimet shtetërore angleze, gjë që ishte sinjalizim për firmat dhe bankat e tjera. U bë panikë dhe të gjithë filluan t’i shesin detyrimet shtetërore angleze të cilat vetëm për disa orë jashtëzakonisht shumë ranë. Të nesërmen, kur arriti lajmi zyrtar se Anglia e kishte fituar betejën afër Vaterlos, Rothshildët e posedonin pjesën më të madhe të detyrimeve të Anglisë. Ky ishte numri i tyre kurorëzues me të cilin pa i shqetësuar kush arritën deri në atë pozitë që ta posedojnë jo vetëm Anglinë, Francën, Evropën dhe Amerikën, por mbarë botën.Është me interes që të njihemi pak edhe me njerëzit që i drejtonin filialet e tyre në Amerikë.Vartburgët konsideroheshin familja e dytë më e njohur ndërkombëtare bankare në shekullin XIX. Zanafillë e tyre ka qenë „Abraham del Banko” prej Venecie. Djemtë e tij u vendosën në Hamburg, në Gjermani, dhe e ndërrouan emrin në Vartburg. Që në vitin 1814 familja Vartburg bëhet filialë e Rothshildit. Më të përmendur nga kjo familje kanë qenë dy vëllezërit: Paveli dhe Maksi, te të cilët dëshiroj të ndalem pak më tepër. Maksi ka qenë ai i cili e ka financuar Gjermaninë në Luftëne Parë Botërore dhe më vonë regjimin nacist. I njëjti në vitin 1918 bëhet drejtor i spiunazhit në Gjermani. Të gjithë kanë dëgjuar për internimet naciste të hebrenjve në Gjermani, përderisa firma Maks Vartburg dhe anëtarët e saj aspak nuk u prekën. Vetë Vartburgu shkoi zyrtarisht për në SHBA. </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 44-50)</ref> == Fati i përmbajtjes == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], duhet rishikuar përmbajtja e mësipërme në lidhje me përmbajtjen te [[Familja Rothschild]], artikull i cili gjithashtu ka nevojë për ndërhyrje në vetvete. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 02:40 (CEST) :E transferova këtu për përditësim më të lehtë. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 16:58 (CEST) sbtw2wctu5zo55o7g6ic22gokamx8af 1 267739 2976254 2823982 2026-05-02T12:11:30Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976254 wikitext text/x-wiki == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[L'Oréal]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993361 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20091230012849/http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf te http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170853 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131023062402/http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/ për lidhjen http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177455 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181122051730/http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic për lidhjen http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 02:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2823981 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201106235647/http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/ për lidhjen http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 gusht 2025 20:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976253 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.cosmeticsdesign-europe.com/Formulation-Science/L-Oreal-builds-on-skin-testing-capabilities. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 14:11 (CEST) a5qsztf8843oa3mnl0ln4mdr9ena1g8 2976597 2976254 2026-05-03T02:17:04Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976597 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:L&#39;Oréal/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[L'Oréal]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993361 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20091230012849/http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf te http://www.loreal-finance.com/_docs/fichiers_contenu/0000000346/Statuts_LOreal_FR.pdf Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170853 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131023062402/http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/ për lidhjen http://answers.loreal.com/animaltesting/en/our-position/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:05 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177455 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181122051730/http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic për lidhjen http://imthemoisturizer.com/review-loreal-men-expert-hydra-energetic. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 02:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2823981 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201106235647/http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/ për lidhjen http://thefashionfoot.com/2013/02/18/eugene-schueller-founder-of-loreal/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 gusht 2025 20:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[L'Oréal]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976253 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.cosmeticsdesign-europe.com/Formulation-Science/L-Oreal-builds-on-skin-testing-capabilities. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 14:11 (CEST) 99e5dl8ao5f1exyjcaaquhav32r4zk1 1 267799 2976313 2276754 2026-05-02T14:34:07Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976313 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Linda Maria Baros/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linda Maria Baros]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976312 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110819193824/http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html për lidhjen http://www.primavarapoetilor.ro/newsletter2009.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:34 (CEST) e2o7xz3s5gc07vqe9sxpk27xbx6lmhc 1 267888 2976388 1993809 2026-05-02T17:55:45Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976388 wikitext text/x-wiki == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Luan Përzhita]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993808 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20170405103022/http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/ia.html te http://www.akti.gov.al/kerkimishkencor/institucione_ash/ia.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 03:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luan Përzhita]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976387 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.sot.com.al/kultura/luan-p%C3%ABrzhita-instituti-i-arkeologjis%C3%AB-n%C3%AB-kushte-mjerane-punojm%C3%AB-30-vet%C3%AB-n%C3%AB-4-zyra. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:55 (CEST) ed8ybgevikxdmg7gtfv80iarzqswj9d 1 267898 2976401 1993838 2026-05-02T18:55:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976401 wikitext text/x-wiki == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Lugina e Aostës]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993837 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20070614080742/http://www.italy-weather-and-maps.com/maps/italy/valledaosta.gif te http://www.italy-weather-and-maps.com/maps/italy/valledaosta.gif Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 03:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lugina e Aostës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976400 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190801194703/https://www.lovevda.it/en për lidhjen https://www.lovevda.it/en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 20:55 (CEST) jwns4cb0pi6qj2zofwoa6w9hbmzp0kj 1 268126 2976613 2529379 2026-05-03T03:15:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976613 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Muhammed bin Najef/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Muhammed bin Najef]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976612 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130629111828/http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176787 për lidhjen http://www.datarabia.com/royals/famtree.do?id=176787. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 05:15 (CEST) 1ijlczigpeblgpinlof4w3bowlywkwv 1 268170 2976635 2272460 2026-05-03T04:58:16Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976635 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:NeXT/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[NeXT]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976634 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20060908030014/http://www.nextcomputers.org/ për lidhjen http://www.nextcomputers.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:58 (CEST) dciqbv4opn4pvm5b8d4ufbfdxaw0aw6 1 268232 2976654 2969947 2026-05-03T06:35:01Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976654 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Novosibirsku/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Novosibirsku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2969946 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080211122744/http://allsiberia.com/novosibirsk/ për lidhjen http://www.allsiberia.com/novosibirsk/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2026 14:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Novosibirsku]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976653 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110426174351/http://ksonline.ru/ për lidhjen http://www.ksonline.ru/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:35 (CEST) ka8z5iqkkitsqq7szoge3olg0vqzu3l 1 268261 2976675 2696945 2026-05-03T07:39:53Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976675 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Operation Overlord/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Operacioni Overlord]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2605269 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090130043328/http://normandie44.net/ për lidhjen http://www.normandie44.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 tetor 2023 11:42 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Operacioni Overlord]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2692291 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090508001557/http://www.debarquement.com/ për lidhjen http://www.debarquement.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 shtator 2024 22:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Operacioni Overlord]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2696944 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200806214942/http://www.americandday.org/ për lidhjen http://www.americandday.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 shtator 2024 10:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Operacioni Overlord]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976674 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090315135410/http://www.arromanches360.com/ për lidhjen http://www.arromanches360.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:39 (CEST) g3x0ocmgvea12p805vwnvmjop6i8x5y 1 269411 2976449 2691770 2026-05-02T22:02:34Z Leutrim.P 113691 /* Flamujt ne stampë */ pjesë e re 2976449 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Beteja e Koshares/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Flamujt ne stampë == @[[Përdoruesi:Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]], përshëndetje Adhurim, në të gjitha versionet e Wikipedias përdoren flamujt për të prezantuar palët ndërluftuese, prandaj dhe ne bëjmë njëjtë, kurse emblema përdoret në uniforma. Shih [https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_War stampën 1], [https://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II stampën 2]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:02 (CEST) 0vnye9bb0l178n7ypi5pc5wknnisfu4 2976450 2976449 2026-05-02T22:02:43Z Leutrim.P 113691 /* Flamujt ne stampë */ 2976450 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Beteja e Koshares/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Flamujt në stampë == @[[Përdoruesi:Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]], përshëndetje Adhurim, në të gjitha versionet e Wikipedias përdoren flamujt për të prezantuar palët ndërluftuese, prandaj dhe ne bëjmë njëjtë, kurse emblema përdoret në uniforma. Shih [https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_War stampën 1], [https://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II stampën 2]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:02 (CEST) htl4znbnha3rvcu7xc60958qa66jt00 2976451 2976450 2026-05-02T22:04:13Z Leutrim.P 113691 /* Flamujt në stampë */ 2976451 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Beteja e Koshares/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Flamujt në stampë == @[[Përdoruesi:Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]], përshëndetje Adhurim, në të gjitha versionet e Wikipedias përdoren flamujt për të prezantuar palët ndërluftuese, prandaj dhe ne bëjmë njëjtë, kurse emblema përdoret në uniforma të ushtarakëve. Shih [https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_War stampën 1], [https://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II stampën 2], [https://en.wikipedia.org/wiki/Bosnian_War stampën 3]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:02 (CEST) aue7w383ug6joof60mvft54bycepjxv 2976458 2976451 2026-05-02T22:19:26Z Leutrim.P 113691 /* Flamujt në stampë */ sqarim shtese.. 2976458 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Beteja e Koshares/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Flamujt në stampë == @[[Përdoruesi:Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]], përshëndetje Adhurim, në të gjitha versionet e Wikipedias përdoren flamujt për të prezantuar palët ndërluftuese, prandaj dhe ne bëjmë njëjtë, kurse emblema përdoret në uniforma të ushtarakëve. Shih [https://en.wikipedia.org/wiki/Korean_War stampën 1], [https://en.wikipedia.org/wiki/World_War_II stampën 2], [https://en.wikipedia.org/wiki/Bosnian_War stampën 3]. Pra i njëjti parim vlen edhe në të gjithë artikujt e tjerë ushtarakë ose biografikë ku përdoren emblemat në stampa, ato mund ti zëvendësosh me flamuj, kurse në raste kur mungon flamur edhe mund të përdoret emblema si alternativë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:02 (CEST) l1i9iucxjcbovtnjmxcc0drxf8g4bcc 1 271011 2976271 2875905 2026-05-02T13:07:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976271 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lazim Destani/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lazim Destani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976270 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.faktiditor.ch/ecolog-investon-85-mije-euro-ne-shkollen-liria-ne-tetove/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:07 (CEST) 67mlz5ysrhsifllu95qu7lfpreawgpo 1 271012 2976275 2170886 2026-05-02T13:14:55Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976275 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Ledina Mandia]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037386 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170617164954/http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/mandia-ledina për lidhjen http://www.kryeministria.al/al/qeveria/ministrat/mandia-ledina. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 01:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ledina Mandia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170885 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170712020020/http://www.kohajone.com/2017/05/21/ledina-mandia-zv-kryeministrja-e-re/ për lidhjen http://www.kohajone.com/2017/05/21/ledina-mandia-zv-kryeministrja-e-re/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ledina Mandia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976274 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.albaniannews.com/index.php?idm=13081&mod=2. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:14 (CEST) m1je0v58vbjxlhtppdbt849lzvch1b7 1 271311 2976691 2038442 2026-05-03T09:00:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976691 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Panasonic]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2038441 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071012175758/http://www.robots.com/movies.php?sb=pa për lidhjen http://www.robots.com/movies.php?sb=pa. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 07:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Panasonic]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976690 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.panasonic.co.uk/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.panasonic.fr/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:00 (CEST) lnzmavkk1o6cwqrrhu5l36lp6dd071g 3 273955 2976482 2876798 2026-05-02T22:57:29Z Klein Muçi 52109 /* Vëmendje */ Përgjigje 2976482 wikitext text/x-wiki == Hysen Aliu Tërpeza == "Ju përshendes te gjithve për angazhimet qe keni bër,respekte nga gjyshi im si trashigimtar me emer hyseni! Une personalisht ne familjen tone qe jemi 4 nipat e hysen tërpezes unë si nje trashigimëtar qe e gezoj emrin e gjyshit tim hysen tërpezës jam i lindur me 25.05.1969 që shkollen fillore kam mbaruar ne vitin 1982 ne fsh.tërpezë emri im ishte i trashiguar nga nëna e hysen tërpezës qe ishte gjithmonë ne mallë te djalit te vete qe kishte lëne kosovën gjat viteve 1945 nje kontekst: une hyseni si ne femijërin time ku ne moshen 14 vjeqare gjyshi im hysen tërpeza kishte qëllim te me mirrte ne stamboll te turqis ku ishte ai ne ate kohë aty une ne rinin time nuk e kisha njohur apo nuk e kisha pare ne ndonje foto qe ta njihsha gjyshim tim, pastaj kalova dhe shkova tek gjyshi ne stamboll qe ne ate kohe.me kishte derguar tek gjyshi nje person nga fshati greme nga komuna e ferizajit dhe me takoi sebashku me gjyshin tim une ne ate kohe isha shum i ri me vite por mu dha rasti te rrija me të plot 8 vite ndërkohe filloi te me tregonte nga fillimi tmerret qe kishte perjetuar si ai si mbar familja jone, si pik e pare me tregoi se nuk kishte dëshiren qe une te vazhdoj nje shkollim qe e kishim te padrejte qe të na mësonin shkollimin, ish komunist, ishte i lumtur qe me kishte pran vetes qdo dite dhe natë me kshillonte dhe me tregonte per tmerret e popullit ne kosove si dhe per familjen tonë me trengonte edhe mallin per kosovën keto ishin mes nesh dhe jo me ndonjë liber.unë nuk mundëm ta kuptoi kët tmerr në gjitha keto vuajtje nga regjimi serb nga keta sllav,nga viti 1945 që ishim pos (4) antarë ne ket shtepi arritem te bëhemi (19) veta për (74) vite.mirpo më erdhi rasti mua si nip i hysen tërpezes qe ta takoi ne stamboll edhe disa kusherinj.kishëm takuar ahmet tërpezën edhe haki tërpëzen qe qëndruan 10 ditë aty me gjyshin tim,ishin luftetar te perbashkët dhe bisedonin per lufterat qe kishin bër,gjat vitev 1945,unë ndegjova boll nga gjyshi im dhe shokët e tij,për masakrat dhe luftrat te polullit shqipëtar më shekuj,nuk luftuam per nji pasuri, por luftuam per qeshtjen kombëtare për nji popull të bashkuar ethnikisht të pastër kosovë e shqiperi të perbashkët.dhe u munduam plot (54) vite, jashtë atdheut nuk dallova as kënd nga familja ime, porë gjith kosova ishte nji familje per mua,se eshte derdhur gjak ne ato toka shqiptare.si ne mbar kosovën.edhe hotë grut plav guci tetov kumanov preshev kercov bujanovc leskovc deri ne nish.qe mbetën tokat e shprazura edhe varrezat e stergjysherve e gjyersherve tanë në ato vise,mirpo fati ynë ashtu kaloi.toka nuk perfaqson njerzi.por njerzit perfaqsoin token.bëhen ne tri lloj luftrash,ai qe kap pushkën kurse ai qe kontribon tjetra ai qe jep gjakun per kombë,kurse te ne ne kosovë gjitha keto vende ishin lar me gjak.ne ket familje qe ështe djali i hysen tërpezës.para kesaj shtepie qe eshte ndertuar ne vitin 1970 deri me sot ështe kjo shtepi.kishte lenë nji amanet gjyshi im, kishte thanë ( kom dy fjal nji porosi edhe nese vdes ne mërgim ne dheun e huaj i apeloi rinis te kosovës qe eshrat e mi mos te mi lanë ne dheun e huaj por let mi sjellin ne kosov apo në shqiperi)vazhdim. Një kontest të dhenë përsonalisht nga nipi i hysen tërpezes.nuk me vretë ndergjegjëja ime pse shenoi nji realitet apo me deshmi.pas te gjitha ketyre vujtjev, qe kaluan me dekada te tëra jon deshmit edhe videot qe,e vlerson historia shum ikan par nga njerzit.te tera keto qe ndoshta edhe sikan ditur jon deshmi dhe dalin ne shenj puplike dhe ne medjat te terat.që lete ndegjoin gjith opinjoni për nji.hero qe kushtoi ter jeten per qeshtjen kombëtare.edim qe sot ka arrit mes nesh nji diplomaci mes nesh ku njerzit kan arrit me shkollim te lart ku kemi maxhistra historianta njerzi intelektual.kan arritur me nji diplomaci te mir ne kosovë.kurse shpifjet msheftësirat qe bëjn ne ditet e liris te vendit.kjo eshte nji mos durim tek un.un nuk jom i shkolluar as nuk jom intelektual as historiant as magjister por jom njeri i thjesht me (8)vite shkollim. Mirpo keto ishin disa tema apo shenime te vuajtjeve tona familjare,edini qe hysen tërpeza eshte kthyer ne vendlindje ne vitin 1999 pas ( 54) vitev ne kosovën e lirë.fal ushtëris qlirimtëare te kosoves dhe forcav te armatusura te shtetev te bashkuara te amerikes.ai arriti qellimin qe te kthehej ne kosovë qe kishte djegur malli per token e kosovës fakti qe ishte derdhur gjaku per lirin e vendit ton jo pos sot por me qindra vite vetum te jemi te lirë ne kosovën te shtrejt.hysen tërpeza ishte i vetum qe erdhi ne kosovë pas sa vitesh por jo me shoket te cilet ishin vrar apo shumica te egzekutuar me terror serbisllav.pjesa tjetër e shokve te luftes kishin vdekur rrugve te mërgimit qe kan derdhur eshrat e tyre ne tokat e huaja.kurse edhe ketu nuk arriti te shifte dikand qe kishte mbetur nga vitet 1945 te mbar njerzit si nga te gjitha vendet e ndryshme erdhen per ta vizituar hysen tërpezen.sikur edhe nëna edhe gruja ti qe kishin vdekur nëna kishte vdekur ne vitin 1983 kurse gruja kishte vdekur ne vitin 1992.mirpo edhe pse erdhi ne kosovën e lir kosovën e shtrejt.nuk ishte ne atë vend ku ishin, djegur shtepit tona, por me nji shtepi tjeter ku kishim marr at koh.por ne fund erdhi te familja sa ishim shum apo pak.gjyshi erdhi te djali vet sahiti edhe te (4) nipat e ti ku ishim pos (8 )veta ne shtepi ishte nji gezim i jashtë zakonshum te jetës te kthehet prindi pas (54) vitesh.mirpo kuptohet lotet ishin mes nesh pa ndalur.sa qe i perket disa fetyrav apo disa instucionev apo ndonji lloj subjekti partiak,qe ne nuk kishim ber luften per partit politike.por per nji kosovë te lir.per keta njerzi dote jet shenimi ne vijim qe sa kontribuan për hysen tërpezën.vazhdon.(9)në vijimë kohen e vdekjes së heroit te kombit hysen tërpeza me 23 qershor 2002 hysen tërpeza.si kaloi jeta tij nga ardhja ne kosovë 1999 deri në vdekje 2002!edhe pse shifni ket tubim madhështor të vdekjës të hysen tërpezes me 23 qershor 2002 hysen tërpeza erdhi në vendlindje pas (54) vitesh erdhi nga shqipëria per kosovë të cilët e sollen ne vendlindje "u-q-k-ja forcat tona heroit qe derdhën gjakun për kosovën e lir.si me aleatet te sh.b.a-ja n-a-t-o.ja.që keta deshmor jon mesin e zemrav tona, si ata qe dhan jeten si te tjeret qe sot jon te gjall.realiteti-apo drejtsia kan nji d.m.th.un nuk po shenoi pse mundem por me nji realitet.erdhen mbajten te gjith nji tubim madhështor nga gjitha vendet e kosovës dhe nga diaspora.për të gjithë keta porsonalitete kemi nji nderë qe pritën me mijra njerzi.hysen tërpeza nuk ishte pos i familjes tonë por ishte nji figur te nji heroi të mbarë popullit shqipetar.vdekja hysen tërpezes ishte ne vitin (2002) me urdhera te luftetarve te u-q-k.vendosen që ta vorrosin ne varrezat e deshmorve ne qytetin e vitis.me urdhresa nga prishtina si dhe nga ushtaret e u-q-k-s ishte selami dhe gani neziri.kjo eshtë merita tyre.kush nuk i ka ditur leti din tash te gjitha.hysen tërpeza kishin menduar se ka ardhur me gjith ameriken ketu.jo hysen tërpeza është ardhur ne kosovë me (700 fr) zvicrrane nuk i,kishte interesuar pasuria pos atdheu qe te jemi te lir.hysen tëpeza ndrroi jet me nji odë ton te vjetër.pse mos te me lejon ndergjegjëja ta thom kët.se shum e nipa e sternipa e daj u bëren te hysen tërpezës.pos per qeshtjen e interesev.anuk ështe nji turpë qe shenoi ket edhe mjeket edhe barnat te cilet ju kan dashtë kem pagu me pare.anu keshtë turpi me i madh që sot qe bahen (19) vite pas vdekjes nuk lan nji emër të nji rruge ne komunen e vitisë anuk turprohen që nji penzion te ja ndajn personal familjes te hysen tërpezës anuk ështe nji turpë qe kishte leter shkrim me vulën e ushtris qlirimtare te kosovës qe nuk duhet te nderpritet rryma ne odën e keti heroi.sot ja kan nderpreh që mos të ken rrym.nuk ështe nji turpë per ne me vite eshtë bër e keqja për nji emër të shkollës në tërpez.gjith zurën vende toka kush ka mujtur.kush pergjegjet për nji vorrë te heroit ne viti-së pse ndan te gjithve toka pse anashkaluan vorrin e hysen tëpezës.ne nuk luftuam për uzurpime te tokav ne luftuam për nji qlirim kombëtar.anuk ështe nji turp nji nip ti.mos te marrin me nji pun ta punësoin.un nuk di per kënd luftuam apo shkriu jeten (54) vite.por si ne fund ket kontest qe shenoi falë njerziv që ishin ne diaspor ku ishte hysen tëpeza qe kan nderu kan rrespektu shum.se mos te ishin ata njerzi.nuk dote munde te jetonte as (tri) dit jasht atdheut.pra besoi se ky shenim per shum njerzi nuk vlen.por ky eshte realiteti!(7) unë nuk mundëm ta kuptoi kët tmerr në gjitha keto vuajtje nga regjimi serb nga keta sllav,nga viti 1945 që ishim pos (4) antarë ne ket shtepi arritëm te bëhemi (19) veta për (74) vite.mirpo më erdhi rasti mua si nip i hysen tërpezës qe ta takoi ne stamboll edhe disa kusherinj.kishëm takuar ahmet tërpezën edhe haki tërpezën qe qëndruan 10 ditë aty me gjyshin tim,ishin luftetar te perbashkët dhe bisedonin per luftërat qe kishin bër,gjat vitev 1945,unë ndegjova boll nga gjyshi im dhe shokët e tij,për masakrat dhe luftrat te polullit shqipetar më shekuj,nuk luftuam per nji pasuri, por luftuam per qeshtjen kombëtare për nji popull të bashkuar ethnikisht të pastër kosovë e shqipri të perbashkët.dhe u munduam plot (54) vite, jashtë atdheut nuk dallova as kend nga familja ime, porë gjith kosova ishte nji familje per mua,se eshte derdhur gjak ne ato toka shqipetare.si ne mbar kosoven.edhe hotë grut plav guci tetov kumanov preshev kercov bujanovc leskovc deri ne nish.qe mbeten tokat e shprazura edhe varrezat e stergjysherve e gjyershrve tanë në ato vise,mirpo fati ynë ashtu kaloi.toka nuk perfaqson njerzi.por njerzit perfaqsoin token.bëhen ne tri lloj luftrash,ai qe kap pushkën kurse ai qe kontribon tjetra ai qe jep gjakun per kombë,kurse te ne ne kosov gjitha keto vende ishin lar me gjak.ne ket familje qe ështe djali hysen tërpezes.para kesaj shtepie qe eshte ndertuar ne vitin 1970 deri me sot eshte kjo shtepi.kishte lenë nji amanet gjyshi im, kishte than ( kom dy fjal nji porosi edhe nese vdes ne mërgim ne dheun e huaj i apeloi rinis te kosovës qe eshrat e mi mos te mi lini ne dheun e huaj por let mi sjellin ne kosovë apo shqiperi)vazhdim.hysen aliu.(6) pasi qe kaluam nje kohë ne ate vend per nje strehim te rend me 2 femijet filloi pak situata te normalizohej me ish serbo sllavet por shtepi tona nuk kishim sepse i kishin djegur edhe ozurpuar tokat tona prandaj me rrefente gjyshi se per djalin isufin pasi ishim ne itali 4 vite mora vesh se e kishin egzekutuar por prap u perpiqte te me thoshte se nuk ishim pos ne ashtu me tortura por gjith populli ishte ne mjerim ku kishin egzekutuar shum ne vende te kosovës apo nga fshatrat e aferta ku jetonim ne por gjeja me e rend ishte qe pos nje mashkull kishim ne shtepi pos djalin sahitin si femij.u perpoqën qe ta ruajn si syt e ballit ate djal qe mos te shuhet e ter familja jon qe i ruajten nëna dhe gruaja e tij djalin dhe vajzen me tregonte mua nuk dishim me per familjen se ku gjendën ne kishim leshuar kosovën ne vitin 1945 ku na transformuan ne qdo vende si nga greqia italia pastaj ne amerik ku jetova aty 29 vite mirpo pse ishte nje stabilitet ne komunizem te rrejshëm ne si familje nuk kishim te drejta si nga punsimi apo shkollimi e me shum kontrollime te shumta familjës djali ishte rritur nen mjerime ne copa buke kishte mbushur vite per martes ishte tmerr qe dikush te jepte robin ne kete familje ashtu te ndjekur politikisht familja kundër regjimit serbo sllav mirpo djali qe ishtr martuar nga nje fis i fhatit koshare te ferizajit qe kishin dhenë robin e familjes bujare nga sef kosharja ishte martuar ne vitin 1965 mbas nje kohe morra vesh ashtu per djal edhe me mundesit mora aty ne tërpeze nje oborr, per familje dikun nga viti 1966 qe te stabilizohën nena e gruja dhe dy femit djali sahiti dhe vajza nazlia pos 4 veta ishin ne ate shtepi nuk dua te permendi njerzi me emra edhe pse i di keta se kush ishte nga shqiptarët qe punonin per komunizem dhe ishin kunder nesh.nejse u ktheva nga amerika per ne stamboll me nje takim te par me familje pas 27 vitev ku per here te pare takova nanen djalin dhe vajzen me disa kusherinj gruas nuk ju kishte lejuar nje dokument te ishte e lir te me takon mua pas disa vitesh takova edhe gruan por ishte nje tmerr kur tregonte rrefimet torturat te medha nuk mundësha te jam i qet nuk mundesha te flija i qet pos kujtimeve dhe mjerimeve te familjës une e dija këte te pret burrin 40 vite eshte tmerr per te qe tja ruante djalin filloi gruaja nderkoh te mosë te verbohet me dy sytë te lotuar dy grat ne shpi nëna dhe gruaja pos djali qe u martua femij qe eshte shtuar ne kete familje kur e perkunde djepin e nje femije te djalit gruaja pos qante me lot te saj filloi qe edhe buken kur e ngrente ne vend te prekte ne pijat per tu ushqyher prekte ne sofer se nuk shifte nga syt vazhdim.(6) pasi qe kaluam nje kohe ne ate vend per nje strehim te rend me 2 femijet filloi pak situata te normalizohej me ish serbo sllavet por shtepi tona nuk kishim sepse i kishin djegur edhe ozurpuar tokat tona prandaj me rrefente gjyshi se per djalin isufin pasi ishim ne itali 4 vite mora vesh se e kishin egzekutuar por prap u perpiqte te me thoshte se nuk ishim pos ne ashtu me tortura por gjith populli ishte ne mjerim ku kishin egzekutuar shum ne vende te kosoves apo nga fshatrat e aferta ku jetonim ne por gjeja me e rend ishte qe pos nje mashkull kishim ne shtepi pos djalin sahitin si femij.u perpoqen qe ta ruajn si syt e ballit ate djal qe mos te shuhet e ter familja jon qe i ruajten nena dhe gruaja e tij djalin dhe vajzen me tregonte mua nuk dishim me per familje se ku gjenden ne kishim leshuar kosoven ne vitin 1945 ku na transformuan ne qdo vende si nga greqia italia pastaj ne amerik ku jetova aty 29 vite mirpo pse ishte nje stabilitet ne komunizem te rrejshem ne si familje nuk kishim te drejta si nga punsimi apo shkollimi e me shum kontollime te shumta familjes djali ishte rritur nen mjerime ne copa buke kishte mbushur vite per martes ishte tmerr qe dikush te jepte robin ne kete familje ashtu te ndjekur politikisht familja kunder regjimit serbo sllav mirpo djali qe ishtr martuar nga nje fis i fhatit koshare te ferizajit qe kishin dhene robin e familjes bujare nga sef kosharja ishte martuar ne vitin 1965 mbas nje kohe morra vesh ashtu per djal edhe me mundsit mora aty ne terpeze nje oborr per familje dikun nga viti 1966 qe te stabilizohen nena e gruja dhe dy femit djali sahiti dhe vajza nazlia pos 4 veta ishin ne ate shtepi nuk dua te permendi njerzi me emra edhe pse i di keta se kush ishte nga shqiptaret qe punonin per komunizem dhe ishin kunder nesh.nejse u ktheva nga amerika per ne stamboll me nje takim te par me familje pas 27 vitev ku per here te pare takova nanen djalin dhe vajzen me disa kusherinj gruas nuk ju kishte lejuar nje dokument te ishte e lir te me takon mua pas disa vitesh takova edhe gruan por ishte nje tmerr kur tregonte rrefimet torturat te medha nuk mundesha te jam i qet nuk mundesha te flija i qet pos kujtimeve dhe mjerimeve te familjes une e dija kete te pret burrin 40 vite eshte tmerr per te qe tja ruante djalin filloi gruaja nderkoh te mos shihte te verbohet me dy syte te lotuar dy grat ne shpi nana dhe gruaja pos djali qe u martua femij qe eshte shtuar ne kete familje kur e perkunde djepin e nje femije te djalit gruaja pos qante me lot te saj filloi qe edhe buken kur e ngrente ne vend te prekte ne pjat per tu ushqyher prekte ne sofer se nuk shihte nga syt,vazhdim.(5) pasi nje nate qe pushoi kufoma e isufut 12 vjeqar qe e ruanin disa kusheri ne shtepin e bafti fazliut te nesermen moren ta vorrosin djalin pasi e vorrosen pas 4 dite erdhi udb-ja serbo qetnike nga gjilani dhe deshten ta nxjerrin kufomen e te riut 12 vjeqar.nena e hysen terpezes nje grua trimresh e cila nuk kishte frike nga ata barbar serb qe ishin te shoqeruar me disa shqipetar qe punonin per sllavet te pamoralshem u tha kjo nuk ka nevoj ta nxjerni djalin nga dheu.ju jeni ata te cilet ja moret jeten keti femiu prandaj nuk e nxoren se keto ishin sekretet e udb -se jugosllave edhe pse ishim ne shtepi te huaja 12 vite ku 4 vite qendruam ne shtepin e ali arifit kurse t vite ne shtepin e bafti fazlis dhe 4 vite ne shtepin e jakup azizit ne terpeze plot 12 vite ne nje rrefim te jetes te rend ne shtepin e jakup azizit ku rrinim aty si ne kohet me te veshtira ai nie burr i cili ka qene dinjitet kombtar dhe trim mirrte buk per ne qe te na ushqente por kishte hasur ne qetniket e paftyr e pamoralshem dhe e ndaluan ne rrug i than se ku e qoni kete ushqim thot per te ngren familja ata i than se ti buk i qon familjes se ballistit hysen terpezes dhe i bien me kondakun e pushkes ne gjoks qe shum nje koh kishte ankuar nga dhimbja ku nxirrte edhe gjak nga goja nuk harrohen kta njerz patriota ishte koh e veshtir te mbanin te mbanin dikend nga robet e nje ballisti si hysen terpeza.ishte nje koh e ftoht dimri ku u leshua gruaja e hysen terpezes nga burgu ishte nje grya fisnike trimresh qe ishte nga sllatina motra apo bija e shaipit e sinan sllatines se frangve ajo u lirua me djalin 5 vjeqar sahitin kishte lene edhe vajzen 9 vjeqare nazlien ne shtepi erdhi ne terpeze po sa erdhi ishte dhene fjale nga udb-ja serbe qe mos ta linin aty kjo grua e hysen terpezes qe ishte e lodhur e rraskapitur nga burgjet ter kohen e lodhur me trishtimet qe pat ajo kjo grua qe se kishte par ma isufin qe ja kishin mbytur ne spitalin e gjilanit me lotet esaj mori sahitin dhe vajzen nazlien qe nje kohe prap se prap mos te guxonte te rrinte ne terpeze por morri rruge ne at dimer te dhjetorit ne ate bore te madhe e veshur me tesha me grima nje kemb mbath e nje zbath qe keshtu edhe femit i kishte qe kishin thene se do te shkonte ne ballanc te nje familje gjeja te sigurt ti shpetonte vetem dy femijet mori rrugen dhe shkoi ne ballanc mirpo nuk e pranuan brenda thoshte se mora rrugen per sllakofc edhe aty nuk e pranuan filloi te ecte ne fshatin zllatar edhe aty nuk e kishin pranuar se gruaja e hysen terpezes.emra nuk dua te ceku se kush jan kta njerz te ktyre fshatrav qe nuk e lan mbrenda ishte kthyer prap ne terpeze qe ishte lodhur me sa kilometra duke ecur ne kemb kishte lene femijet sepse ishte lodhur duke i bartur ne krah njeri nga fshati nuk kishte vend ne shtepi ai ishte rexhepi rrahmanit por e kishte pranuar dhe e futi ne ahur ku mbante lopet thot se kur hyra aty nga i ftohtu madh qe ishtr jasht mu duk vetja si te kisha pas hyr ne pallat. Vazhdim.hysen aliu(4) pasi qe më tregoi per at bunar ku kishte kufoma te vdekurve shqiptar qe kishin ber serbosllavet.unë u largov dhe mora 2 fmit pran vetes qe i mbashum ne prehnin tim.nder koh pas disa ditesh,djalin tim isufin ma morri nga dora nji truproje shqiptar kriminel gjakpirs i shqiptarve qe punonte per udben jugusllave.nuk dua ta cekë me emer por nga fshati ishte i rrethit ferizajit fshati pleshin.mori djalin dhe per 2 kambet me kok te posht per ta gjuajtur ne at bunar,djali nga friga nga trishtimi si nji fmi rreth 12 vjeqar mori traum shum te rand qe edhe u smua shum.zemra ime vajtonte si per evladin.njeri nga te burgosurit shkoi ja nxorr nga dora ati gjakpirsit.mirpo ati i ran me kondakun e pushkes edhe qe e pergjaken atë, nder koh edhe e kishin egzekutuar krejt at burr.nga friga djali isufi qe kishte marr traum ishte smurë dhan nji urdher qe ta dergonin ne gjilan kinse per nji sherim.kur ma morren djalin nga duart e mija mu kput zemra edhe shpresat e jetes si nena per evladin.e derguan ne gjilan.pa i mbushur plot 1 muaj kishte marr djali nji leter dhe nji laps qe te shkruante nënes se vet.kur e pan barbaret serbë qetnik ashtu djalin edhe ikan bertit,udhan nji urdher qe ta ekzekutonin ket djal te ballistit se eshte djali hysen terpezes.nder koh kishin dhen nji enikcion per ekzekutim.dhe isufi ndrroi jet 12 vjeqar.ju than qe ta mirrte dikush kufomen e djalit mirpo disa burra qe ishin gjithmon te pa friguar dhe nuk dote harrohen keta trima edhe pse sjon ma ket jet por kan len brezat e tyre.shkuan me kuaj me kerr edhe e morren djalin isufin kufomen e ti 12 vjeqar.e prun ne terpez te nëna hysen terpezes.edhe pse nuk kishim shtepi tonen jetonim ne shpija te huja.morem kufomen shtinem me nji dhom dhe mbuluam djalin.qe kishte mbet pos djali tjeter sahiti 4 vjeqar.kjo shtepi, eshte ne foto me nji x te kuq ku eshte egzekutuar isufi.vazhdim!3.. Pasi që u bë nji luftë e rrept ne kosov.me shokë qe ishim per te drejtat tona.si shkurt u detyruam ta lshoim kosoven, qe kishte te vrar por edhe ishim te vrar nga ne.me keta shokë te karadak llap e gollak.nga thuja gjitha viset shqiptare,u arratisem te gjith ne greqi fakti se ishte rand per ne ishte synimi yn te jemi ne shqipri.ku ishte ajo e mir ne tokat shqiptare por fati ynë,qe armet tona gjat gjith kohes i derzuam ne greqi.prap se prap te nji shtet qe nuk ishim te knaqur.se ashtu ishin lidhjet si greqia edhe jugosllavija.nji rezhim te ndyr,un si i ri qe isha bera nji pytje qe nuk dishum ashtu.kur ju morret at rrug per drejta kombtare ne vitet 1945 me gjitha ato tmerre vuajtje ishim ne pos, 5 antar ne shpi,kur se deri me tani ne ket vit 1984 jemi pos 9 antar ishte baba i im, nana gjyshja 3 vllezer dhe 3 motra.gjithsej 9 antar.mirpo filloi te me tregonte se lufta eshte luft,nuk jeni pos ju me tha biri im po te gjith shoket e luftes jon ashtu.por filloi te me tregonte morrem rrugen jasht tokav shqiptare,shtepit naj kishin djegur vllaun mbulova me dheun e zi ne bjeshket e dernagllaves.ketu naj morren robet qe ishim 5 antar dhe nder ta disa nga kusherinj dhe shum tjer.i internuan ne burgun e gjilanit.ku aty i burgosen 5 muaj me malltretime pa buk pa veshje pa uj te gjitha tmerret si bon udba serbe.pas kesaj kohe i liruan dhe qe te shkoin ne shpit e tyre, ku ne mes rruges te tjeret i liruan kurse gruen time me 2 fmit isufin dhe sahitin i transformuan ne burgun e feeizajit.ku aty ishte nji tmerr shum i rand ne mesin e 60 burrav te burgosur ishim pos 2 gra aty njera ishte nga rrethina e ferizajit por ajo nga nji smundje apo ishte ne ditet e veta ate e liruan kurse un mbeta e vetmuar me 2 fmit plot 6 muaj,sahiti ishte at koh dikund 4 vjeqar kurse isufi dikund 11 vjeqar.nga disa nga te burgosurit me njofshin qe jom gruja e hysen terpezes mirpo ishte nji tmerr per mua shum ishte ftoft shum veshje jo fmija nga ftofti shum keq kishin te ftoft buk jo nuk kishim copa te bukes fjetje jo ishte beton si burg i diktaturantav serbosllav ishte gjeja me e rand se vuajshin nga smundjet na mbulonin edhe morrat ne at burg.u dashke ti pastroja fmit uj nuk kishte se ku ishte nji bunar aty edhe nji litar me nji enë apo si lloj tazav dashta te mbushi pak uj qe fmit ishin keq.kur u afrova te marr uj nji nga ata burrat qe me njofke mua u afrua dhe me tha mos mbush uj ketu se nuk mundesh se i ter ky bunar eshte me njerz e gjak.vazhdim!2. Gjdo koh qe me fliste keto ngjarje te jetes son,ndegjoja më vemendje,mirpo nder koh ardhëshin shok te ti nga gjitha viset si edhe nga kosova,ata bisedonin per qeshtjen kombtare per nji ideal kombtar se si te jet nji bashkim kombetar.un nuk munedhesha ti kuptoi te gjitha ku ishte synimi i tyre per bashkimin e trojev shqiptare.edhe pse flisnim ne gjuhen ton tradicionale besoi se e kuptoni, jo si ne gjuhen e sotme te re.mirpo kishem nji keshill nga gjyshi, që te gjitha mi tregonte por mos te flas apo te permendi njerzi me inciale apo me emer e mbi emer,si pik e par me tregonte per vuajtjet tona familjare nga viti 1945.ku pushka e par e ti kishte krisur ne kullen ku kishim jetuar atë kohë.me tregonte se nuk kishte pajtuar me rezhimin komunist,dhe ashtu qe te gjith shoket te cilet ishin aktiv per qeshtje kombtare u bashkuan.un gjdo dit ka ndegjoja gjyshin me keto fjal,zura te emocionhem shum se nuk e kishem ditur vuajtjet tona.per te gjitha luftrat te me hershme qe mi tregoi.me tregonte ne vitet 1945 kur ishin djegur shtepit tona 5 her nga turqit nga bullgarer si serbia e 1 si e dyda.dhe internimet te familjes nga 1918 nga kosova qe kishin internu.(pozhoravec)ne (leskovc) si deri ne.( edirne) të turqis.por nga koha kur kishim filluar luftren ne kosov kunder rezhimit serb nga diktatura serbo qetnike dhe me disa shqiptar heronj te tyre.pa emer.nuk na lan vend as kund.se kishin ber nder 1456 fshatra shqiptare ne kosov vrasje egzekutime mnyra ma barbare.ne shtepin ton me rrefente gjyshi ishin pos nëna gruja me 3 fmit.qe kishte 2 djemt sahitin isufin dhe vajzen nazlien.gjithsej 5 antar.per vllaun e qe ja kishin vra ne malet e dernagllaves.ne vitin 1945,vllau ishte ademi.kurse keta 5 antaret te tjer vuajten shum nga ishkumunistet.mirpo kishim vendos me tregonte gjyshi o vdekje o liri.vazhdim!1. Une personalisht ne familjen tone qe jemi 4 nipat e hysen terpezes une si nje trashigimtar qe e gezoj emrin e gjyshit tim hysen terpezes jam i lindur me 25.05.1969 qe shkollen fillore kam mbaruar ne vitin 1982 ne fsh.terpeze emri im ishte i trashiguar nga nena e hysen terpezes qe ishte gjithmone ne mall te djalit te vete qe kishte lene kosoven gjat viteve 1945 nje kontekst: une hyseni si ne femijerin time ku ne moshen 14 vjeqare gjyshi im hysen terpeza kishte qellim te me merrte ne stamboll te turqis ku ishte ai ne ate kohr aty une ne rinin time nuk e kisha njohur apo nuk e kisha pare ne ndonje foto qe ta njihsha gjyshim tim pastaj kalova dhe shkova tek gjyshi ne stamboll qe ne ate kohe me.pat derguar tek gjyshi nje person nga fshati greme nga komuna e ferizajit dhe me takoi sebashku me gjyshin tim une ne ate kohe isha shum i ri me vite por mu dha rasti te rrija me te plot 8 vite nderkohe filloi tr me ttegonte nga fillimi tmerret qe kishte perjetuar si ai si mbar familja jone si pik e pare me ttregoi se nuk kishte deshiren qe une tr vazhdoj nje shkollim qe e kishim te padrejte qe te na mesonin shkollimin ish komunist ishte i lumtur qe me kishte pran vetes qdo dite dhe nate me kshillonte dhe me tregonte per tmerret e popullit ne kosove si dhe per familjen tone me ttrengonte edhe mallin per kosoven keto ishin mes nesh dhe jo ne ndonje liber.me respekt nipi i hysen tërpezes. ''''== Hysen Aliu Tërpeza == "Kjo faqe eshte konfirmuar mes Hysen Aliu Tërpez respekt per komunitetin dhe per shenimet ne ket faqe zyrtare! == Hysen Aliu Tërpeza == Loti Shqipës [[Përdoruesi:Hysen Aliu Tërpeza|Hysen Aliu Tërpeza]] ([[Përdoruesi diskutim:Hysen Aliu Tërpeza|diskutimet]]) 20 shkurt 2020 23:29 (CET) Hysen Aliu Tërpeza [[Përdoruesi:Hysen Aliu Tërpeza|Hysen Aliu Tërpeza]] ([[Përdoruesi diskutim:Hysen Aliu Tërpeza|diskutimet]]) 20 shkurt 2020 23:46 (CET) Lotët e Shqipës Hysen Aliu Terpeza 25 shkurt 2020 17:34 (CET) == Hysen Aliu == Tërpeza gjatë viteve 1910-1945-2019 Hysen Aliu Terpeza 25 shkurt 2020 17:33 (CET) == Vëmendje == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], duhet rishikuar kjo përmbajtje. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 13:54 (CET) :Çfarë të bëjmë konkretisht?, paska përmbajtje për të shkruar një libër, nëse veç nuk është marrë nga një libër. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 21:59 (CET) ::@[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], mbase mund të ndihmosh me rastin. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:57 (CEST) ijyunw6szbckriepj9l02co7ylsen1y 0 274851 2976489 2956016 2026-05-02T23:09:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976489 wikitext text/x-wiki Në 25 maj 1995, ushtria e [[Republika Serbe|Republikës Serbe]] sulmoi me artileri qytetin e [[Tuzlla|Tuzlës]], sulm ky që solli 71 viktima dhe 240 të plagosur. Kjo ngjarje historike njihet ndryshe si '''masakra e Tuzlës'''. [[File:MemorijalniKompleksSlanaBanja.jpg|thumb|Memoriali kushtuar viktimave "Slana Banja"]] Midis 25 dhe 28 majit 1995 një numër predhash u hodhën në qytetin e Tuzlës nga ushtria e Republikës Serbe pranë fshatit të Panjikut në malin [[Ozren]], rreth 25 km në perëndim të Tuzlës. Në 25 maj 1995 (gjatë datëlindjes së [[Tito|Titos]]) rreth orës 20:55 një predhë eksplozive shpërtheu pranë zonës së qytetit të quajtur Kapija. Nga ky shpërthim u regjistruan 71 viktima dhe 240 të plagosur.<ref name="bbc">{{cite news|title=Bosnian Serb jailed for massacre|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8097918.stm|newspaper=BBC|date=12 qershor 2009}}</ref><ref>{{cite news|title=Djukic: Regaining Faith in Bosnia Justice|url=http://www.balkaninsight.com/en/main/news/19068/|newspaper=Balkan Investigative Reporting Network|date=19 maj 2009}}</ref><ref>{{cite news|title=Bosnian War Crimes Charges Upheld|url=http://www.balkaninsight.com/en/main/news/7229/|newspaper=Balkan Investigative Reporting Network|date=4 janar 2008}}</ref> Pjesa më e madhe e viktimave i përkisnin grupmoshës 18-25 vjeç. Kryetari i bashkisë së Tuzlës, Selim Bešlagić bëri një deklaratë drejtuar Këshillit të Sigurisë së [[Kombet e Bashkuara|Kombeve të Bashkuara]], duke i cilësuar si fashiste trupat ushtarake të Republikës Serbe, si dhe nxiti për marrjen e masave të menjëhershme. Në 25 dhe 26 maj, [[NATO]] realizoi sulme ajrore ndaj municioneve të Republikës Serbe, pas sulmimit të Zonave të sigurta të OKB. Novak Đukić, një ish- oficer i ushtrisë së Republikës Serbe u arrestua në [[Banja Luka]] në 7 nëntor 2007. Gjatë sulmimit të Tuzlës, Đukić ishte komandant i të ashtuquajturit grupim ''Tactical Group Ozren''.Gjyqi i tij nisi në 11 mars 2008. Në 12 qershor 2009 Đukić u shpall fajtor dhe u dënua me 25 vite heqje lirie.<ref>{{cite news|title=Novak Đukić sentenced to 25 years imprisonment|url=http://www.sudbih.gov.ba/?id=1281&jezik=e|accessdate=12 maj 2009|newspaper=The Court of Bosnia and Herzegovina}}</ref> Në 10 shtator 2010, Đukić iu refuzua apelimi i bërë nga ana e tij, duke e cilësuar të pabazë.<ref>{{cite web|url=http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/912/%C4%90uki%C4%87-(Novak)/|title=Novak Đukić appeal dismissed|website=internationalcrimesdatabase.org|access-date=2 dhjetor 2019|archive-date=1 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601230614/http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/912/%C4%90uki%C4%87-(Novak)/|url-status=dead}}</ref> Në 2009 kryeministri i Republikës Serbe [[Milorad Dodik]] u shpreh se sulmi ishte i orkestruar dhe e vuri në pikëpyetje masakrën në [[Sarajeva|Sarajevë]]. Bashkia e Tuzlës apeloi mbi deklaratat e bëra nga Dodik. Qyteti i Sarajevës ngriti akuza ndaj Dodik për abuzim me pushtetin dhe nxitje të urrejtjes me bazë etnike, religjioze dhe racore. Gjykata e Lartë në [[Bosnje dhe Hercegovinë]] deklaroi se Dodik ka mohuar krimet e luftës.<ref>{{cite news|title=OHR slams Dodik statements|url=http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796|newspaper=B92|date=16 shtator 2009|access-date=2 dhjetor 2019|archive-date=28 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728011844/http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796|url-status=deviated|archivedate=28 korrik 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728011844/http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Bosnja dhe Hercegovina]] mfyo2oztk0hl203qhidw1j637u3pr5z 1 276619 2976374 2263903 2026-05-02T17:04:41Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976374 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Living]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2070996 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171116175217/http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne/ për lidhjen http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2020 17:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Living]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263902 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171116175217/http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne/ për lidhjen http://libratqedua.com/ne-stenden-e-living-aty-ku-te-gjithe-njohin-titujt-e-mezi-presin-ti-lexojne. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 23:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Living]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976373 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200108001317/http://www.revistawho.com/libri/botimet-living-per-here-te-pare-ne-panair-etleva-cepele-ja-sugjerimet-tona/ për lidhjen http://www.revistawho.com/libri/botimet-living-per-here-te-pare-ne-panair-etleva-cepele-ja-sugjerimet-tona. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:04 (CEST) iu67dijkagsn2a5qs0ddmv86leeqzie 0 278611 2976694 2956492 2026-05-03T09:07:48Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 2 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976694 wikitext text/x-wiki {{Fatkeqësi aktuale|name=COVID-19|event=pandemi}} {{Infobox pandemi | name = Pandemia e COVID-19 në Evropë | width = | image = | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | map1 = Persons died due to coronavirus COVID-19 per capita in Europe.svg | legend1 = Numri i vdekjeve për milion banorë nga COVID-19 në Evropë. | map2 = Red COVID-19 Outbreak Cases per capita in Europe.svg | map3 = | legend3 = | map4 = | legend4 = | map5 = | legend5 = | disease = [[Sëmundja koronavirus 2019|COVID-19]] | virus_strain = [[SARS-CoV-2]] | location = [[Evropë]] | first_case = [[Bordo]], [[Francë]] | arrival_date = 21 janar 2020 | origin = [[Vuhani|Wuhan]], [[Kinë]] | confirmed_cases = 2,717,490 | suspected_cases = | recovery_cases = 1,622,886 | deaths = 200,147 | territories = 57 | total_ili = | website = }} Ky artikull dokumenton shtetet në [[Evropë]] që janë të prekura me [[Pandemia e koronavirusit 2019–20|COVID-19]], sëmundje e cila së pari u shfaq në [[Vuhani|Wuhan]], [[Kinë]]. Pasi është pandemi në përhapje e sipër, mund të mos përfshihen të dhënat më të fundit dhe masat e marra. Deri më 13 mars 2020, të gjithë shtetet në Evropë me përjashtim të [[Mali i Zi|Malit të Zi]] kanë raportuar të paktën një rast me COVID-19, dhe 18 shtete kanë raportuar të paktën një vdekje. Evropa tani konsiderohet epiqëndra e virusit COVID-19 sipas [[Organizata Botërore e Shëndetësisë|Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH)]].<ref>{{cite web|url=http://top-channel.tv/2020/03/13/evropa-eshte-epiqendra-e-re-e-koronavirusit-paralajmerimi-i-vrazhde-i-obsh-kontinenti-ka-me-shume-raste-ditore-se-kina/|title=Evropa epiqendra e re e koronavirusit, paralajmërimi i vrazhdë i OBSH: Kontinenti ka më shumë raste ditore se Kina|publisher=Top-Channel.tv|language=sq|date=13 mars 2020|accessdate=16 mars 2020}}</ref> == Pandemia sipas shteteve == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;" |+Tabela paraqet rastet e konfirmuara në Evropë (deri më 4 prill 2020)<ref>{{cite web|url=https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/|title=Tracking SARS-CoV-2: Map, data and timeline|last=News|first=B. N. O.|date=18 shkurt 2020|website=BNO News|access-date=4 mars 2020|language=en}}</ref> !Shteti !Të konfirmuara !Të vdekur !Të shëruar !Ref |- |{{Flagicon|ESP}} [[Pandemia e COVID-19 në Spanjë|Spanja]] |126,168 |11,947 |34,219 |<ref>{{cite web|url=https://www.rtve.es/noticias/20200311/mapa-del-coronavirus-espana/2004681.shtml|title=Coronavirus - El mapa del coronavirus en España: más de 2.200 casos, casi la mitad en la Comunidad de Madrid|date=11 mars 2020|website=RTVE.es|language=es|access-date=11 mars 2020}}</ref> |- |{{Flagicon|ITA}} [[Pandemia e COVID-19 në Itali|Italia]] |124,632 |15,362 |20,996 |<ref name="salute">{{cite web|url=http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&id=5351&area=nuovoCoronavirus&menu=vuoto|title=Covid-19 - Situazione in Italia|last=Salute|first=Ministero della|website=www.salute.gov.it|language=It|access-date=11 mars 2020|archive-date=2 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302103810/http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&id=5351&area=nuovoCoronavirus&menu=vuoto|url-status=dead}}</ref> |- |{{flamuri|Gjermania}} [[Pandemia e COVID-19 në Gjermani|Gjermania]] |96,108 |1,446 |14,361 |<ref>{{cite web|url=https://interaktiv.tagesspiegel.de/lab/karte-sars-cov-2-in-deutschland-landkreise/|title=Corona-Karte: Deutschlandweite Fallzahlen in Echtzeit|website=www.tagesspiegel.de|language=de|access-date=2 prill 2020}}</ref> |- |{{Flagicon|FRA}} [[Pandemia e COVID-19 në Francë|Franca]] |68,605 |7,560 |14,008 |<ref>{{cite web|url=https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde|title=Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde|website=www.santepubliquefrance.fr|language=fr|access-date=11 mars 2020|archive-date=21 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321143945/https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|UK}} [[Pandemia e COVID-19 në Mbretërinë e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]] |41,903 |4,313 | |<ref>{{cite web|title=Total UK COVID-19 Cases Update|url=https://www.gov.uk/government/publications/coronavirus-action-plan|publisher=Public Health England|accessdate=25 mars 2020|language=en}}</ref> |- |{{Flagicon|TUR}} <!---deleting from Europe will be considered vandalism and will lead to blocking of account and IP---> [[Pandemia e COVID-19 në Turqi|Turqia]] |23,394 |501 |786 |<ref>{{cite web|url=https://covid19.tubitak.gov.tr/turkiyede-durum|title=Türkiye'de Durum|website=covid19.tubitak.gov.tr/|access-date=27 mars 2020|language=tr|archive-date=26 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326162202/https://covid19.tubitak.gov.tr/turkiyede-durum|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|CHE}} [[Pandemia e COVID-19 në Zvicër|Zvicra]] |20,505 |666 |6,415 |<ref>{{cite web|url=https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/krankheiten/ausbrueche-epidemien-pandemien/aktuelle-ausbrueche-epidemien/novel-cov.html|title=New coronavirus|website=www.bag.admin.ch|language=en|access-date=11 mars 2020|archive-date=22 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322055941/https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/krankheiten/ausbrueche-epidemien-pandemien/aktuelle-ausbrueche-epidemien/novel-cov.html|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|BEL}} [[Pandemia e COVID-19 në Belgjikë|Belgjika]] |18,431 |1,283 |3,247 |<ref>{{cite web|url=https://www.info-coronavirus.be/nl/news/|title=Coronavirus COVID-19|website=www.info-coronavirus.be|language=fr|access-date=11 mars 2020|archive-date=19 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319151913/https://www.info-coronavirus.be/nl/news/|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|NED}} [[Pandemia e COVID-19 në Holandë|Holanda]] |16,627 |1,651 | |<ref>{{cite web|url=https://www.rivm.nl/nieuws/actuele-informatie-over-coronavirus|title=Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19) {{!}} RIVM|website=www.rivm.nl|access-date=11 mars 2020|language=nl|archive-date=21 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321131517/https://www.rivm.nl/nieuws/actuele-informatie-over-coronavirus|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|AUT}} [[Pandemia e COVID-19 në Austri|Austria]] |11,679 |186 |2,507 |<ref>{{cite web|url=https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html|title=Neuartiges Coronavirus (2019-nCov)|website=www.sozialministerium.at|access-date=11 mars 2020|language=de|archive-date=22 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322120037/https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|POR}} [[Pandemia e COVID-19 në Portugali|Portugalia]] |10,524 |266 |75 |<ref>{{cite web|url=https://covid19.min-saude.pt/ponto-de-situacao-atual-em-portugal/|title=Ponto de Situação Atual em Portugal|website=Direcção Geral de Saúde|url-status=dead|access-date=2020-03-30|language=pt|archive-date=17 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317191526/https://covid19.min-saude.pt/ponto-de-situacao-atual-em-portugal/}}</ref> |- |{{Flagicon|SWE}} [[Pandemia e COVID-19 në Suedi|Suedia]] |6,588 |391 |205 |<ref name="SVT_livefeed">{{cite web|url=https://www.svt.se/datajournalistik/the-spread-of-the-coronavirus/|title=The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden|publisher=[[Sveriges Television]] (Swedish Television)|language=En|work=SVT Datajournalistik|access-date=2020-03-15}}</ref><ref name="arcgis">{{cite web|url=https://experience.arcgis.com/experience/09f821667ce64bf7be6f9f87457ed9aa|title=Totalt antal laboratoriebekräftade|publisher=Experience.arcgis.com|language=Sv|accessdate=2020-03-31}}</ref> |- |{{Flagicon|NOR}} [[Pandemia e COVID-19 në Norvegji|Norvegjia]] |5,553 |62 | |<ref>{{cite web|url=https://www.vg.no/spesial/2020/corona-viruset/|title=Live-oppdatering: coronavirusets spredning i Norge og verden|last=Nilsen|first=Av Sondre|last2=Skjetne|first2=Oda Leraan|website=VG Nett|access-date=11 mars 2020|last3=Sfrintzeris|first3=Yasmin|last4=Røset|first4=Hanna Haug|last5=breaking-avdeling|first5=Carina Hunshamar og VGs|language=no}}</ref><ref name="VG">{{cite web|url=https://www.vg.no/spesial/2020/corona/|title=Corona-viruset: Slik spres viruset i Norge og verden. Kart og statistikk|publisher=Vg.no|accessdate=2020-03-30|language=no}}</ref> |- |{{Flagicon|RUS}} [[Pandemia e COVID-19 në Rusi|Rusia]] |4,731 |43 |333 | |- |{{Flagicon|Ireland}} [[Pandemia e COVID-19 në Irlandë|Irlanda]] |4,604 |137 |10 |<ref>{{cite web|url=https://www.gov.ie/en/news/6c3762-statement-from-the-health-protection-surveillance-centre-saturday-14/|title=Statement from the National Public Health Emergency Team|website=www.gov.ie|access-date=14 mars 2020|language=en|archive-date=19 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319091125/https://www.gov.ie/en/news/6c3762-statement-from-the-health-protection-surveillance-centre-saturday-14/|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|CZE}} [[Pandemia e COVID-19 në Republikën Çeke|Republika Çeke]] |4,362 |59 |78 |<ref name="CZE">{{cite web|url=https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19|title=Přehled situace v ČR: COVID-19|date=27 mars 2020|website=mzcr.cz|language=cs|url-status=dead|access-date=27 mars 2020|archive-date=22 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322121846/https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19}}</ref> |- |{{flamuri|Danimarka}} [[Pandemia e COVID-19 në Danimarkë|Danimarka]] |4,077 |161 |1,283 | |- |{{Flagicon|POL}} [[Pandemia e COVID-19 në Poloni|Polonia]] |3,627 |79 |116 |<ref name="Poland_stats_3april">{{cite news|url=https://twitter.com/MZ_GOV_PL/status/1246178679241297921|title=(Tweet)|date=3 prill 2020|access-date=3 prill 2020|archiveurl=https://archive.today/20200403205249/https://twitter.com/MZ_GOV_PL/status/1246178679241297921|archivedate=3 prill 2020|language=en|quote=[3383/71(total lab-confirmed/total deaths)]|website=Twitter|url-status=live}}</ref> |- |{{Flagicon|ROU}} [[Pandemia e COVID-19 në Rumani|Rumania]] |3,613 |146 |329 |<ref>{{cite web|url=https://www.digi24.ro/stiri/actualitate/informatii-oficiale-despre-coronavirus-ministerul-de-interne-26-de-persoane-sunt-in-carantina-2077-sunt-monitorizate-la-domiciliu-1266261|title=Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)|website=Digi24|access-date=13 mars 2020|language=en}}</ref> |- |{{Flagicon|LUX}} [[Pandemia e COVID-19 në Luksemburg|Luksemburgu]] |2,729 |31 |190 |<ref>{{cite web|url=https://msan.gouvernement.lu/en/dossiers/2020/corona-virus.html|title=Coronavirus: COVID-19|language=en}}</ref> |- |{{Flagicon|FIN}} [[Pandemia e COVID-19 në Finlandë|Finlanda]] |1,882 |25 | |<ref>{{cite web|url=https://thl.fi/fi/web/infektiotaudit-ja-rokotukset/ajankohtaista/ajankohtaista-koronaviruksesta-covid-19/tilannekatsaus-koronaviruksesta|title=Tilannekatsaus koronaviruksesta - Infektiotaudit ja rokotukset THL|website=Terveyden ja hyvinvoinnin laitos|language=fi|access-date=3 prill 2020|archive-date=2 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200402131332/https://thl.fi/fi/web/infektiotaudit-ja-rokotukset/ajankohtaista/ajankohtaista-koronaviruksesta-covid-19/tilannekatsaus-koronaviruksesta|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|SRB}} [[Pandemia e COVID-19 në Serbi|Serbia]]<!-- Please only include the figures for Serbia excluding Kosovo here, as reported by WHO, since figures for Kosovo are in a separate row below --> |1,624 |44 |54 |<ref>{{cite web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200323-sitrep-63-covid-19.pdf?sfvrsn=d97cb6dd_2|author=World Health Organization|website=www.who.int|language=en|access-date=24 mars 2020|title=Coronavirus disease 2019 (COVID-19)Situation Report –63}}</ref> |- |{{flamuri|Greqia}} [[Pandemia e COVID-19 në Greqi|Greqia]] |1,613 |67 |53 |<ref>{{cite web|url=https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/6985-enhmerwsh-diapisteymenwn-syntaktwn-ygeias-apo-ton-yfypoyrgo-politikhs-prostasias-kai-diaxeirishs-krisewn-niko-xardalia-kai-ton-ekproswpo-toy-ypoyrgeioy-ygeias-gia-to-neo-koronoio-kathhghth-swthrh-tsiodra-30-3-2020|title=Ενημέρωση διαπιστευμένων συντακτών υγείας από τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκο Χαρδαλιά και τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας για το νέο κορονοϊό, Καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα|date=2020-03-30|website=Ministry of Health|language=el|url-status=live|access-date=2020-03-30}}</ref> |- |{{Flagicon|ISL}} [[Pandemia e COVID-19 në Islandë|Islanda]] |1,417 |4 |396 |<ref>{{cite web|url=https://www.covid.is/data|title=covid.is/data|last=Ss|date=2 prill 2020|website=Mbl|language=En|access-date=3 prill 2020|archive-date=3 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403102907/https://www.covid.is/data|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|CRO}} [[Pandemia e COVID-19 në Kroaci|Kroacia]] |1,126 |12 |119 |<ref>{{cite web|title=Official government website for accurate and verified information on Coronavirus|url=https://www.koronavirus.hr/en|publisher=Government of the Republic of Croatia|accessdate=27 mars 2020|language=En|archive-date=26 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326135722/https://www.koronavirus.hr/en|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|UKR}} [[Pandemia e COVID-19 në Ukrainë|Ukraina]] |1,096 |28 |23 |<ref>{{cite web|url=https://moz.gov.ua/article/news/moz-povidomljae-pro-dva-novih-pidtverdzhenih-vipadki-koronavirusu-v-ukraini|title=МОЗ повідомляє про два нових підтверджених випадки коронавірусу в Україні|access-date=14 mars 2020|language=uk}}</ref> |- |{{Flagicon|EST}} [[Pandemia e COVID-19 në Estoni|Estonia]] |1,018 |13 |59 |<ref>{{cite web|title=Koroonaviirusesse on Eestis nakatunud 135 inimest|url=https://www.err.ee/1064218/koroonaviirusesse-on-eestis-nakatunud-135-inimest|publisher=ERR|accessdate=15 mars 2020|language=et|trans-title=135 people have already been diagnosed with coronavirus in Estonia}}</ref><ref name="terviseamet">{{cite web|url=https://www.terviseamet.ee/et/uuskoroonaviirus|title=Koroonaviiruse haigus COVID-19 &#124; Terviseamet|language=et|publisher=Terviseamet.ee|accessdate=2020-03-31|archive-date=30 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330141010/https://www.terviseamet.ee/et/uuskoroonaviirus|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|SLO}} [[Pandemia e COVID-19 në Slloveni|Sllovenia]] |934 |20 |10 |<ref>[https://www.gov.si/teme/koronavirus/ Koronavirus COVID-19] ''www.gov.si'', accessed 12 March 2020</ref> |- |{{Flagicon|LTU}} [[Pandemia e COVID-19 në Lituani|Lituania]] |771 |10 |7 |<ref name="LR0330">{{cite web|url=https://www.lrytas.lt/sveikata/medicinos-zinios/2020/03/30/news/lietuvoje-jau-484-uzsikretimo-koronavirusu-atvejai-14254628/|title=Lietuvoje nustatyti 7 nauji koronaviruso atvejai, pranešama apie 6 pasveikusius Iš viso – 491 atvejai|publisher=Lrytas.lt|accessdate=2020-03-30|language=lt}}</ref> |- |{{Flagicon|MDA}} [[Pandemia e COVID-19 në Moldavi|Moldavia]] |752 |12 |29 | |- |{{Flagicon|HUN}} [[Pandemia e COVID-19 në Hungari|Hungaria]] |733 |34 |58 |<ref>{{cite web|title=Tájékoztató oldal a koronavírusról|url=https://koronavirus.gov.hu/|publisher=Cabinet Office of the Prime Minister|language=hu|date=25 mars 2020|access-date=25 mars 2020|archive-date=17 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317001549/https://koronavirus.gov.hu/|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|BIH}} [[Pandemia e COVID-19 në Bosnjë dhe Hercegovinë|Bosnja dhe Hercegovina]] |624 |21 |30 | |- |{{Flagicon|LVA}} [[Pandemia e COVID-19 në Letoni|Letonia]] |509 |1 |1 |<ref>{{cite web|author=SPKC.gov.lv (Verified account)|url=https://twitter.com/SPKCentrs/status/1244624229552848896/photo/1|title=SPKC.gov.lv on Twitter: "Informācija par COVID-19 saslimšanas gadījumiem Latvijā|publisher=Twitter.com|accessdate=2020-03-30|language=lv}}</ref><ref>{{cite web|author=SPKC.gov.lvVerified account|url=https://twitter.com/SPKCentrs|title=SPKC.gov.lv (@SPKCentrs)|publisher=Twitter|accessdate=2020-03-30|language=en}}</ref> |- |{{Flagicon|BUL}} [[Pandemia e COVID-19 në Bullgari|Bullgaria]] |522 |18 |37 |<ref>{{Cite web|url=http://www.mh.government.bg/bg/informaciya-za-grazhdani/potvrdeni-sluchai-na-koronavirus-na-teritoriyata-na-r-blgariya/|title=Потвърдени случаи на коронавирус COVID-19 в България|date=1 pri 2020|website=mh.government.bg|language=Bg|trans-title=Confirmed COVID-19 cases in Bulgaria|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401012703/http://www.mh.government.bg/bg/informaciya-za-grazhdani/potvrdeni-sluchai-na-koronavirus-na-teritoriyata-na-r-blgariya/|archive-date=1 prill 2020|access-date=1 pri 2020}}</ref> |- |{{Flagicon|MKD}} [[Pandemia e COVID-19 në Maqedoninë e Veriut|Maqedonia e Veriut]] |483 |17 |20 |<ref>{{cite web|title=Уште шест лица позитивни на коронавирус, вкупно 18|url=https://makfax.com.mk/makedonija/%d0%b2%d0%b8%d0%b4%d0%b5%d0%be-%d1%83%d1%88%d1%82%d0%b5-%d1%88%d0%b5%d1%81%d1%82-%d0%bb%d0%b8%d1%86%d0%b0-%d0%bf%d0%be%d0%b7%d0%b8%d1%82%d0%b8%d0%b2%d0%bd%d0%b8-%d0%bd%d0%b0-%d0%ba%d0%be%d1%80%d0%be/|website=Makfax|accessdate=14 mars 2020|language=mk|date=14 mars 2020}}</ref> |- |{{Flagicon|SVK}} [[Pandemia e COVID-19 në Sllovaki|Sllovakia]] |471 |0 |8 | |- |{{Flagicon|AND}} [[Pandemia e COVID-19 në Andorrë|Andorra]] |466 |17 |21 | |- |{{Flagicon|BLR}} [[Pandemia e COVID-19 në Bjellorusi|Bjellorusia]] |440 |5 |41 |<ref>{{cite web|url=https://spkc.gov.lv/lv/aktualitates/get/nid/757|title=Aktualitātes - Slimību profilakses un kontroles centrs|website=spkc.gov.lv|access-date=11 mars 2020|language=lv}}</ref> |- |{{Flagicon|CYP}} <!---deleting from Europe will be considered vandalism and will lead to blocking of account and IP---> [[Pandemia e COVID-19 në Qipro|Qipro]] |386 |10 |18 | |- |{{Flagicon|ALB}} [[Pandemia e COVID-19 në Shqipëri|Shqipëria]] |333 |18 |99 | |- |{{Flagicon|SMR}} [[Pandemia e COVID-19 në San Marino|San Marino]] |251 |32 |26 |<ref>{{cite web|url=http://www.iss.sm/on-line/home/articolo49014186.html|title=Gruppo coordinamento emergenze - aggiornamento 27 marzo|website=Istituto per la Sicurezza Sociale|date=2020-03-27|access-date=2020-03-27|language=it|archive-date=27 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327134149/http://www.iss.sm/on-line/home/articolo49014186.html|url-status=dead}}</ref> |- |{{Flagicon|Malta}} [[Pandemia e COVID-19 në Maltë|Malta]] |213 |0 |2 | |- |{{Flagicon|MNE}} [[Pandemia e COVID-19 në Mal të Zi|Mali i Zi]] |197 |2 |0 | |- |{{Flagicon|KOS}} [[Pandemia e COVID-19 në Kosovë|Kosova]] |132 |1 |16 |<ref>{{Citation|title=2020 coronavirus pandemic in Kosovo|date=2020-03-25|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=2020_coronavirus_pandemic_in_Kosovo&oldid=947299455|work=Wikipedia|language=en|access-date=2020-03-25}}</ref> |- |{{Flagicon|LIE}} [[Pandemia e COVID-19 në Lihtenshtajn|Lihtenshtajni]] |77 |1 |0 |<ref>{{cite web|url=https://www.volksblatt.li/default.aspx|title=Aktuelle Nachrichten aus Liechtenstein - volksblatt.li|website=Liechtensteiner Volksblatt|language=de|access-date=11 mars 2020|archive-date=17 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217222906/https://www.volksblatt.li/default.aspx|url-status=dead}}</ref> |- |{{flamuri|Monako}} [[Pandemia e COVID-19 në Monako|Monako]] |66 |1 |2 | |- |{{flamuri|Vatikani}} [[Pandemia e COVID-19 në Vatikan|Vatikani]] |7 |0 | |<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2020-03/coronavirus-pope-positive-vatican-santa-marta-holy-see.html|title=Covid-19: 2 new cases in the Vatican, another 170 people tested - Vatican News|publisher=Vaticannews.va|date=2020-03-26|accessdate=2020-03-30|language=en}}</ref> |- class="sortbottom" |'''Total''' |'''578,794''' |'''42,507''' |'''92,023''' | |} == Rastet e konfirmuara == == Rastet dhe vdekjet e përditshme == == Shiko edhe == * [[Pandemia e Koronavirusit në Itali 2020]] * [[Pandemia e Koronavirusit në Shqipëri 2020]] * [[Pandemia e Koronavirusit në Kosovë 2020]] * [[Pandemia e koronavirusit 2019–20]] == Referime == {{reflist|3}} == Lidhje të jashtme == * [https://corona.arrangy.com Worldwide Coronavirus Map, confirmed Cases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200217020934/https://corona.arrangy.com/ |date=17 shkurt 2020 }} – Map the route paths of coronavirus confirmed cases. [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 në Evropë]] [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 sipas kontinentit]] {{DEFAULTSORT:Evropë}} {{Pandemia e COVID-19}} abqd6hnmi7wcps0w8s75c1bf0yc4rab 0 278677 2976696 2436975 2026-05-03T09:07:51Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976696 wikitext text/x-wiki {{Fatkeqësi aktuale|name=COVID-19|event=pandemi}} {{Infobox pandemi | name = Pandemia e COVID-19 në Francë | map1 = COVID-19 Outbreak Cases in France 13 Regions & DomTom.svg | legend1 = Harta e rajoneve të raportuara me rastet e koronavirusit (deri më 13 mars): {{legend|#FCEED3|1–9 raste}}{{legend|#F2A88D|10–99 raste}}{{legend|#E36654|100–499 raste}}{{legend|#E5354B|500–999 raste}}{{legend|#87353F|1000–9999 raste}}<!--{{legend|#630606|≥10000 raste}}--> | map2 = | legend2 = | map3 = | legend3 = | disease = [[Sëmundja koronavirus 2019|COVID-19]] | virus_strain = [[SARS-CoV-2]] | location = {{FRA}} | first_case = [[Bordo]] | arrival_date = 24 janar 2020 | origin = [[Vuhani|Wuhan]], [[Kinë]] | recovery_cases = 78,820 | deaths = 31,539 | confirmed_cases = 173,304 | total_ili = | website = }} [[Pandemia e koronavirusit 2019–20|Pandemia e koronavirusit 2019-2020]] u konfirmua se ishte përhapur në [[Franca|Francë]] në 24 janar 2020, kur rasti i parë COVID-19 në Evropë dhe Francë u konfirmua në [[Bordo]]. Ajo përfshinte një shtetas francez 48-vjeçar që mbërriti në Francë nga Kina. Dy raste të tjera u konfirmuan deri në fund të ditës; të gjithë individët u kthyen kohët e fundit nga Kina.<ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.lefigaro.fr/sciences/coronavirus-trois-premiers-cas-confirmes-en-france-20200124|title=Coronavirus: trois premiers cas confirmés en France|last=Jacob|first=Etienne|date=24 janar 2020|work=Le Figaro.fr|language=fr}}</ref> Një turist kinez u pranua në një spital në [[Parisi|Paris]] më 28 janar dhe vdiq më 14 shkurt, duke shënuar vdekjen e parë nga COVID-19 në Evropë dhe Francë.<ref name=":5">{{Cito web|url=https://www.straitstimes.com/world/europe/france-confirms-fourth-case-of-coronavirus-in-elderly-chinese-tourist|title=Wuhan virus: France confirms fourth case of coronavirus in elderly Chinese tourist|date=29 janar 2020|website=The Straits Times|accessdate=26 shkurt 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200220191811/https://www.straitstimes.com/world/europe/france-confirms-fourth-case-of-coronavirus-in-elderly-chinese-tourist|archivedate=20 shkurt 2020|language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-51514837|title=First coronavirus death confirmed in Europe|date=2020-02-15|work=BBC News|access-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219204410/https://www.bbc.com/news/world-europe-51514837|archive-date=19 shkurt 2020|language=en-GB}}</ref> Deri më 15 mars 2020, janë regjistruar 5 423 raste, 127 vdekje and të paktën 12 të rikuperuar në Francë.<ref>{{Cito web|url=https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde|title=Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde|accessdate=15 mars 2020|language=fr|archive-date=21 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321143945/https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde|url-status=dead}}</ref> == Sipas kohës == === Rastet e konfirmuara së pari === Më 24 janar, çështja e parë COVID-19 në Francë - dhe Evropë - u konfirmua në [[Bordo]]. Një shtetas 48-vjeçar francez nga Kina, i cili mbërriti në Francë në 22 janar, u shtrua në spital në Center Hospitalier Universitaire de Bordeaux. Shërbimi d'Aide Médicale Urgente mori përsipër dhe pacienti u izolua në spital. Autoritetet u përpoqën të konfirmonin nëse ai kishte infektuar njerëz që ishin në kontakt me të.<ref>{{Cite news|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-en-france-le-parcours-des-trois-patients_3799837.html|title=Coronavirus en France : le parcours des trois patients|date=24 janar 2020|work=France Info|access-date=26 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221231826/https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-en-france-le-parcours-des-trois-patients_3799837.html|archive-date=21 shkurt 2020|language=fr}}</ref> == Statistikat == == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 në Evropë]] [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 sipas shteteve dhe territoreve]] {{DEFAULTSORT:Francë}} {{Pandemia e COVID-19}} ext3zvaat15ahb2n9tdgp5qujk0tsse 0 278960 2976595 2956530 2026-05-03T02:16:55Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976595 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = beige | name = Mjellmë | fossil_range = [[Mioceni i Vonshëm]]-[[Holoceni]]<ref name="Northcote 1981">{{cite journal|last=Northcote|first=E. M.|year=1981|title=Size difference between limb bones of recent and subfossil Mute Swans (''Cygnus olor'')|journal=J. Archaeol. Sci.|language=en|volume=8|issue=1|pages=89–98|doi=10.1016/0305-4403(81)90014-5}}</ref><ref>{{cite web|title=Fossilworks Cygnus Garsault 1764 (waterfowl) Reptilia – Anseriformes – Anatidae PaleoDB taxon number: 83418 Parent taxon: Anatidae according to T. H. Worthy and J. A. Grant-Mackie 2003 See also Bickart 1990, Howard 1972, Parmalee 1992 and Wetmore 1933|language=en|url=http://fossilworks.org/?a=taxonInfo&taxon_no=83418|access-date=16 janar 2021|archive-date=22 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122040730/http://fossilworks.org/?a=taxonInfo&taxon_no=83418|url-status=dead}}</ref> | image = Cygnus olor 2 (Marek Szczepanek).jpg | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordate]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Anseriformes]] | familia = [[Anatidae]] | subfamilia = [[Anserinae]] | genus = '''Cygnus''' | genus_authority = [[François Alexandre Pierre de Garsault|Garsault]], 1764 }} '''Mjellmat''' janë shpend të [[Familja (biologji)|familjes]] [[Anatidae]] brenda gjinisë '''Cygnus'''. Familjarët më të afërt të mjellmave përfshijnë [[Pata|patat]] dhe [[Rosa|rosat]]. Mjellmat janë grupuar me patat e lidhura ngushtë në [[Nënfamilja|nënfamiljen]] [[Anserinae]] ku formojnë [[Fisi (biologji)|fisin]] '''Cygnini'''. Ndonjëherë, ato konsiderohen si një nënfamilje e veçantë, '''Cygninae'''. Ka gjashtë specie të gjalla dhe shumë të zhdukura të mjellmave; përveç kësaj, ekziston një specie e njohur si [[Mjellma e kozkorobës|mjellma e kozkorobës]] e cila nuk konsiderohet më një nga mjellmat e vërteta. Mjellmat zakonisht bashkohen për gjithë jetën, megjithëse divorci nganjëherë ndodh, veçanërisht pas dështimit të folezimit, dhe nëse një bashkëshort vdes, mjellma e mbetur do të marrë një tjetër. Numri i vezëve në secilën tufë shkon nga tre në tetë.<ref>{{cite web|title=Swan Breeding Profile: Pairing, Incubation, Nesting / Raising of Young|url=https://www.beautyofbirds.com/swanbreeding.html|language=en|access-date=5 korrik 2018|archive-date=6 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706021904/https://www.beautyofbirds.com/swanbreeding.html|url-status=dead}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Shpendë]] [[Kategoria:Shpend ujorë]] [[Kategoria:Kafshë ujore]] mvdkm5xuguskaa146dbckbuypm1clb8 0 281214 2976378 2956724 2026-05-02T17:22:03Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976378 wikitext text/x-wiki [[Skeda:2019 European Games Logo.svg|parapamje]] '''Lojërat Evropiane''' janë një ngjarje ndërkombëtare multi-sportive në traditën [[Lojërat Olimpike|Lojërave Olimpike]] e ku marrin pjesë sportistët nga vendet [[Evropa|evropiane]]. Lojërat organizohen dhe qeverisen nga [[Komiteti Olimpik Evropian|Komitetet Olimpik Evropian]] (European Olympic Comittee - EOC), të cilat njoftuan nisjen e tyre në Asamblenë e 41-të të Përgjithshme në Romë, më 8 dhjetor 2012.<ref>{{Cito web|url=http://www.eurolympic.org/en/news/589-eoc-launches-european-games.html|title=EOC LAUNCHES EUROPEAN GAMES|website=eurolympic.org|date=8 dhjetor 2012|accessdate=28 korrik 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150612055200/http://www.eurolympic.org/en/news/589-eoc-launches-european-games.html|archivedate=12 qershor 2015}}</ref> == Historiku == Lojërat Evropiane 2015, edicioni i parë i ngjarjes, u zhvilluan në [[Baku]], [[Azerbajxhani|Azerbajxhan]] në qershor 2015, ndërsa organizime të mëtejshme janë planifikuar çdo katër vjet pas kësaj. Edicioni 2019 u mbajt në [[Minsku|Minsk]], [[Bjellorusia|Bjellorusi]] nga 21 deri në 30 qershor. Edicioni i vitit 2023 do të mbahet në [[Krakovi|Kraków]], [[Polonia|Poloni]] Lojërat Evropiane janë Lojërat e 5-ta kontinentale në traditën e [[Lojërat Olimpike|Lojërave Olimpike]] që do të inicohen, pas [[Lojërat Aziatike|Lojërave Aziatike]], Lojërave Pan Amerikane, Lojrave të Paqësorit dhe Lojërave Afrikane. Që nga viti 2015, çdo kontinent sportiv<ref>Although the Pacific Games takes in all of Oceania/Australasia, the two largest countries in the region, Australia and New Zealand, did not participate because of the danger they would, though their wealth and size relative to other members, excessively dominate the event. They were however provisionally admitted to the Games in 4 sports in which other nations were consistently competitive - rugby sevens, weightlifting, sailing and taekwondo - in 2014.</ref> ka nga një organizim të lojërave kontinentale.<ref>{{Cito web|url=http://www.baku2015.com/news/article/baku-2015-glance.html|title=Baku 2015 at a glance|website=baku2015.org|date=1 qershor 2015|accessdate=4 shtator 2015|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924045715/http://www.baku2015.com/news/article/baku-2015-glance.html|url-status=dead}}</ref> Lojërat Evropiane nuk kanë lidhje me Kampionatin Evropian, një ngjarje e veçantë multi sportive e organizuar nga federatat individuale sportive evropiane, duke bashkuar Kampionatin Evropian individual të [[Atletika|atletikës]], [[noti|notit]], [[ Gjimnastikë artistike |gjimnastikës artistike]], [[çiklizëm|çiklizmit]], [[ kanotazh |kanotazhit]], [[ golf |golfit]] dhe [[ Triathlon |triathlonit]] nën një markë të vetme në një cikël katërvjeçar që fillon në vitin 2018, dhe transmetohet në marrëveshje me [[Bashkimi Evropian i Radio-Televizioneve|Bashkimin Evropian të Radio Televizioneve - EBU]].<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/scotland/32057678 Scotland to host 2018 European Sports Championships]</ref> == Lista e Lojërave Evropiane == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;" ! Organizimi ! viti ! Qyteti pritës ! Vendi mikpritës ! Hapur nga ! Data e fillimit ! Data e përfundimit ! Vende ! Konkurrentë ! Sporte ! Ngjarje ! Ekipi më i mirë ! Ref. |- | I | 2015 | align="left" | [[Baku]] | align="left" |{{AZE}}  | align="left" | Presidenti Ilham Aliyev | align="left" | 12 qershor | align="left" | 28 qershor | 50 | 5898 | 30 | 253 | align="left" |{{RUS}} |<ref>{{Cito web|title=1st EG Baku 2015|url=http://www.european-games.org/baku-and-the-games|publisher=EOC|accessdate=12 qershor 2015|archive-date=26 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026162439/https://www.european-games.org/baku-and-the-games/|url-status=dead}}</ref> |- | II | 2019 | align="left" | [[Minsku|Minsk]] | align="left" | {{BLR}} | align="left" | [[Aljeksandr Llukashenka|Presidenti Aleksandër Lukashenko]] | align="left" | 21 qershor | align="left" | 30 qershor | 50 | 4082 | 15 | 200 | align="left" |{{RUS}} |<ref>{{Cito web|title=2nd EG Minsk 2019|url=http://www.european-games.org/2019-minsk|publisher=EOC|accessdate=21 tetor 2016|archive-date=8 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208174123/http://www.european-games.org/2019-minsk/|url-status=dead}}</ref> |- | III | 2023 | align="left" | [[Krakovi|Kraków]] | align="left" | {{POL}} | align="left" | Presidenti i Polonisë (i pritur) | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | TBA | |<ref name="A">{{Cito web|title=Malopolska region and the city of Krakow to host 3rd European Games in 2023|url=http://www.eurolympic.org/malopolska-region-and-the-city-of-krakow-to-host-3rd-european-games-in-2023/|website=The European Games|accessdate=22 qershor 2019}}</ref> |} == Sportet == Programi Sportiv i Lojërave Evropiane në Minsk 2019 do të përfshijë 15 sporte, 23 disiplina, 10 sporte kualifikuese në Tokio 2020, 4 Kampionate Sportive Evropiane, për një total prej 4082 garuesish për 201 medalje. Shifrat në secilën qelizë tregojnë numrin e ngjarjeve për secilin sport garues në Lojërat përkatëse. {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto;font-size:90%;line-height:1.25;text-align:center" ! colspan="2" rowspan="2" style="width:15em" |Sport (Discipline) ! colspan="2" |Body ! rowspan="2" style="width:1.80em" |2015 ! rowspan="2" style="width:1.80em" |2019 ! rowspan="2" style="width:1.80em" |2023 |- ! style="width:5.5em" |World ! style="width:5.5em" |Europe |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="7" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- bgcolor="#F0F8FF" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Diving |[[File:Diving_pictogram.svg|17x17px]] | rowspan="4" |[[FINA]] | rowspan="4" |[[Liga Evropiane e Notit - LEN|LEN]] |8 |0 | |- bgcolor="#F0F8FF" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Swimming |[[File:Swimming_pictogram.svg|17x17px]] |42 |0 | |- bgcolor="#F0F8FF" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Synchronised swimming |[[File:Synchronized_swimming_pictogram.svg|17x17px]] |4 |0 | |- bgcolor="#F0F8FF" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Water polo |[[File:Water_polo_pictogram.svg|17x17px]] |2 |0 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Archery |[[File:Archery_pictogram.svg|17x17px]] |WA |WAE |5 |8 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Athletics |[[File:Athletics_pictogram.svg|17x17px]] |IAAF |[[Shoqata Evropiane e Atletikës|EAA]] |1 |10 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Badminton |[[File:Badminton_pictogram.svg|17x17px]] |BWF |BE |5 |5 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Basketball (3x3) |[[File:Basketball_pictogram.svg|17x17px]] |FIBA |FIBAE |2 |2 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Beach soccer |[[File:Beach_soccer_pictogram.svg|17x17px]] |[[FIFA]] |[[UEFA]] |1 |1 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Boxing |[[File:Boxing_pictogram.svg|17x17px]] |AIBA |EBC |15 |15 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Canoe sprint |[[File:Canoeing_pictogram.svg|17x17px]] |ICF |ECA |15 |16 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- bgcolor="#F5F5DC" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |BMX racing |[[File:Cycling_(BMX)_pictogram.svg|17x17px]] | rowspan="4" |UCI | rowspan="4" |UEC |2 |0 | |- bgcolor="#F5F5DC" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Mountain biking |[[File:Cycling_(mountain_biking)_pictogram.svg|17x17px]] |2 |0 | |- bgcolor="#F5F5DC" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Road cycling |[[File:Cycling_(road)_pictogram.svg|17x17px]] |4 |4 | |- bgcolor="#F5F5DC" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Track cycling |[[File:Cycling_(track)_pictogram.svg|17x17px]] |0 |20 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Fencing |[[File:Fencing_pictogram.svg|17x17px]] |FIE |EFC |12 |0 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- bgcolor="#FFF0F5" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Acrobatic gymnastics |[[File:Gymnastics_(acrobatic)_pictogram.svg|17x17px]] | rowspan="5" |FIG | rowspan="5" |[[Unioni Evropian i Gjimnastikës|UEG]] |6 |6 | |- bgcolor="#FFF0F5" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Aerobic gymnastics |[[File:Gymnastics_(aerobic)_pictogram.svg|17x17px]] |2 |2 | |- bgcolor="#FFF0F5" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Artistic gymnastics |[[File:Gymnastics_(artistic)_pictogram.svg|17x17px]] |14 |12 | |- bgcolor="#FFF0F5" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Rhythmic gymnastics |[[File:Gymnastics_(rhythmic)_pictogram.svg|17x17px]] |8 |8 | |- bgcolor="#FFF0F5" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Trampoline |[[File:Gymnastics_(trampoline)_pictogram.svg|17x17px]] |4 |4 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Judo |[[File:Judo_pictogram.svg|17x17px]] |[[Federata Ndërkombëtare e Xhudos|IJF]] |[[Unioni Evropian i Xhudos|EJU]] |18 |15 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Karate |[[File:Karate_pictogram.svg|17x17px]] |WKF |[[Federata Evropiane e Karatesë|EKF]] |12 |12 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Sambo |[[File:Sambo_pictogram.svg|17x17px]] |FIAS |ESF |8 |18 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Shooting |[[File:Shooting_pictogram.svg|17x17px]] |ISSF |[[Konfederata Evropiane e Shenjëtarisë|ESC]] |19 |19 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Table tennis |[[File:Table_tennis_pictogram.svg|17x17px]] |ITTF |ETTU |4 |5 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Taekwondo |[[File:Taekwondo_pictogram.svg|17x17px]] |WTF |[[Federata Evropiane e Taekwondos|ETU]] |8 |0 | |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Triathlon |[[File:Triathlon_pictogram.svg|17x17px]] |ITU |ETU |2 |0 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- bgcolor="#FFFFE0" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Beach volleyball |[[File:Volleyball_(beach)_pictogram.svg|17x17px]] | rowspan="2" |FIVB | rowspan="2" |[[Konfederata Evropiane e Volejbollit|CEV]] |2 |0 | |- bgcolor="#FFFFE0" | style="text-align:left;white-space:nowrap" |Volleyball |[[File:Volleyball_(indoor)_pictogram.svg|17x17px]] |2 |0 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- | style="text-align:left;white-space:nowrap" | Wrestling |[[File:Wrestling_pictogram.svg|17x17px]] |UWW |CELA |24 |18 | |- bgcolor="#DDDDDD" | colspan="30" style="font-size:0.2em;line-height:1" |  |- | colspan="4" |Total events |253 |200 | |} == Tabela e medaljeve == {{:All-time European Games medal table}} == Shiko gjithashtu == * [[Lojërat Olimpike|Lojra Olimpike]] * [[ Lojërat Botërore |Lojërat Botërore]] * [[Lojërat Aziatike]] * [[Lojërat Olimpike antike]] * [[Lojërat Olimpike Verore]] * [[Lojërat olimpike dimërore]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.european-games.org/ Uebfaqja zyrtare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190721211240/http://www.european-games.org/ |date=21 korrik 2019 }} 19fw600cozl68rzl2ipvs9czt5ek16f 1 288060 2976725 2489695 2026-05-03T11:18:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976725 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Phishing]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2116518 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.yourbank.example.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 10:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Phishing]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2489694 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150419220258/https://www.staysafeonline.org/stay-safe-online/keep-a-clean-machine/spam-and-phishing për lidhjen https://www.staysafeonline.org/stay-safe-online/keep-a-clean-machine/spam-and-phishing. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 tetor 2022 02:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Phishing]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976724 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.webopedia.com/TERM/P/phishing.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:18 (CEST) g17f7xmxafpc8bfbex5me8u3c01dn0l 3 289083 2976457 2364444 2026-05-02T22:15:44Z Leutrim.P 113691 /* Njoftim! */ pjesë e re 2976457 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Adhurim Jakupi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 5 qershor 2020 17:58 (CEST) Shumë faleminderit për punën tënde mbi artikuj në lidhje me luftën e Kosovës. Më mirë (në të ardhmen) të fillosh artikuj të rinj në livadhin. Sepse nëse krijon një faqe pa përmbajtje, ti rrezikon grisjen e saj. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Beteja_e_Pashtrikut&oldid=2195036 Ja dhe gjendja siç e gjeta faqen për Betejën e Pashtrikut]. Ia kërkova Klein Muçit që të largohet kutia e kërkimit të grisjes [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Përdoruesi_diskutim:Klein_Muçi&diff=prev&oldid=2195559]. Të dëshiroj shumë dëfrim në vazhdim. Një artikull t’ri mund të krijosh duke shtypur nalt mbi “Livadhi personal” ose këtu: [[Përdoruesi:Adhurim Jakupi/Livadhi personal]] - në fund zhvendose. Shumë nderime. Tung--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 27 shkurt 2021 20:21 (CET) == Isa == Adhurim, meqe ia aprovon ndryshimet ip-se {{@|37.26.97.90}}, uroj mos te fshihesh pas saj dhe te hedhesh gurin dhe fshehesh doren si skuth. Por nese je ndrysho, ose kur nuk je dakord, diskuto si njeri i lire, jo si katundar qe do t'i ece vetem e vetja. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 1 dhjetor 2021 21:00 (CET) == Njoftim! == Përshëndetje Adhurim, kam vënë re se bën një punë të mirë në redaktimin e artikujve në lidhje me [[Historia e Kosovës|Historinë e Kosovës]], sot po të shkruaj se të etiketova [https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Beteja_e_Koshares#Flamujt_n%C3%AB_stamp%C3%AB këtu] në lidhje me flamujt dhe emblemat në stampa të artikujve por nuk jam i sigurtë nëse more një njofim, punë të mbarë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:15 (CEST) i0ejg2mxoih9y6inel6tt227nxiyyem 1 289293 2976647 2974824 2026-05-03T06:01:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976647 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Ana-Malit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2123722 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120301112424/http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=2181&idr=19&idq=10&l=a për lidhjen http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=2181&idr=19&idq=10&l=a. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2020 21:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Ana-Malit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2257867 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120301112424/http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=2181&idr=19&idq=10&l=a për lidhjen http://www.aac-al.org/komuna_info.php?idk=2181&idr=19&idq=10&l=a. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 tetor 2021 20:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Ana e Malit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2974823 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250414204125/http://pop-stat.mashke.org/albania-census1989.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/albania-census1989.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 prill 2026 04:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Njësia administrative Ana e Malit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976646 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://pop-stat.mashke.org/albania-census1950.htm. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://pop-stat.mashke.org/albania-comm1979.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:01 (CEST) p6sofqkek7skaszjsfwmw426ubvgsvw 1 289885 2976695 2882905 2026-05-03T09:07:49Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976695 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Pandemia e COVID-19 në Evropë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pandemia e COVID-19 në Evropë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976694 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200321143945/https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde për lidhjen https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200319151913/https://www.info-coronavirus.be/nl/news/ për lidhjen https://www.info-coronavirus.be/nl/news/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:07 (CEST) 2sk53y0pbx386njzxrnewkvj42u2zng 0 289892 2976452 2919217 2026-05-02T22:04:20Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 3) #IABot (v2.0.9.5 2976452 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Republikë Çeke-Kosovë | party1 = Republika Çeke | party2 = Kosova | map = Czech Republic Kosovo Locator.png | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''Marrëdhëniet çeko-kosovare''' janë marrëdhënie të jashtme midis [[Republika Çeke|Republikës Çeke]] dhe [[Kosova|Kosovës]]. Kosova e [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës|shpalli pavarësinë e saj]] nga [[Serbia]] më 17 shkurt 2008 dhe Republika Çeke e [[Njohja ndërkombëtare e Kosovës|njohu]] atë më 21 maj 2008.<ref name="recognition">{{Cito web|url=http://www.mzv.cz/wwwo/mzv/default.asp?id=58430&ido=6569&idj=2&amb=1|title=The Czech Republic has recognized independence of Kosovo|date=2008-05-21|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic|accessdate=2008-05-21|language=en}}</ref> Republika Çeke hapi një ambasadë në [[Prishtina|Prishtinë]] më 16 korrik 2008.<ref>{{Cite news|url=http://zpravy.idnes.cz/cesko-otevrelo-sve-velvyslanectvi-v-kosovu-fzs-/zahranicni.asp?c=A080716_164308_zahranicni_jw|title=Česko otevřelo své velvyslanectví v Kosovu|date=2008-07-16|access-date=2008-07-16|publisher=iDNES.cz|language=cs}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.kosovapress.com/ks/index.php?cid=2,2,49802|title=Czech Republic opens its embassy to Pristina|date=2008-07-16|access-date=2008-07-16|archive-url=https://archive.today/20090122050011/http://www.kosovapress.com/ks/index.php?cid=2,2,49802|archive-date=2009-01-22|publisher=Kosovapress|language=en}}</ref> == Reagimi ndaj pavarësisë == Kur [[Kosova]] e shpalli pavarësinë nga [[Serbia]] më 17 shkurt 2008, qeveria çeke fillimisht deklaroi se ata nuk do ta njohin menjëherë Kosovën si një shtet të pavarur, përkundrazi Republika Çeke do të presë që [[Bashkimi Evropian]] të dilte me një qëndrim të përbashkët ndaj deklaratës. Pas kësaj u bë e qartë se BE-ja nuk do të kishte qëndrim të përbashkët për njohjen e Kosovës për shkak të kundërshtimeve nga anëtarët si [[Spanja]], [[Rumania]], [[Greqia]] dhe [[Sllovakia]]. Ministri i Jashtëm Karel Schwarzenberg njoftoi më pas se Republika Çeke do të presë dhe ta shohë qasjen; ata do të vëzhgonin [[Njohja ndërkombëtare e Kosovës|se sa kombe]] e njohin Kosovën dhe mënyrën në të cilën sillet qeveria e Kosovës.<ref name="declaration">{{Cite news|url=http://www.radio.cz/en/article/101026|title=Czech government hesitates to recognise Kosovo|date=2008-02-19|access-date=2008-06-28|publisher=Radio Praha|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Para deklaratës së 17 shkurtit, Partia Socialdemokrate Çeke dhe Partia Komuniste e Bohemisë dhe Moravia sinjalizuan kundërshtimin e tyre për të njohur çdo deklaratë të njëanshme nga Kosova.<ref>{{Cite news|url=http://www.radio.cz/en/article/99376|title=Czech Parliament may reject an independent Kosovo|date=2008-01-08|access-date=2008-06-28|publisher=Radio Praha|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Menjëherë pas deklaratës ata qëndruan të vërtetë me fjalët e tyre të paradeklarimit, me të dy palët duke shpallur një ngjashmëri midis deklaratës së Kosovës dhe Marrëveshjes së Mynihut të vitit 1938. Presidenti [[Václav Klaus]] gjithashtu simpatizoi palën serbe, duke thënë se Republika Çeke "duhet të marrë parasysh marrëdhëniet tradicionale miqësore midis kombeve çeke dhe serbe" dhe se kombi serb "gjithmonë ka anuar me ne në kohën e provave të vështira historike".<ref>{{Cite news|url=http://www.ceskenoviny.cz/news/index_view.php?id=298381|title=Czech President Klaus concerned about development in Kosovo|date=2008-02-22|access-date=2008-06-28|publisher=ČeskéNoviny.cz|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ndërkohë, përkrahësit e hershëm të njohjes së Kosovës si një shtet të pavarur përfshinë Alexandr Vondra, Ministrin e Çështjeve Evropiane. Vondra parashikoi që qeveria çeke përfundimisht do ta njohë Kosovën, duke thënë "është një lloj si vallëzimi në guaskë veze, është si të trajtosh një tavë pluhuri. Në situata si kjo, unë mendoj se është më mirë të jesh vërtet i kujdesshëm. Do të presim, do ta vlerësojmë situatën; nuk ka nxitim. Padyshim që nuk do të ndodhë këtë javë por le të jemi realistë, me siguri nuk do të presim për gjashtë muaj." Si Kryeministri [[Mirek Topolanek|Mirek Topolánek]] ashtu edhe Ministri i Jashtëm Karel Schwarzenberg përfundimisht deklaruan mbështetjen e tyre për njohjen e Kosovës.<ref>{{Cite news|url=http://www.radio.cz/en/article/102507|title=PM pushes for Kosovo recognition ahead of NATO summit|date=2008-03-31|access-date=2008-06-28|publisher=Radio Praha|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.neurope.eu/articles/86713.php|title=Czech Republic is not a risk factor…|date=2008-05-19|access-date=2008-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722032952/http://www.neurope.eu/articles/86713.php|archive-date=22 korrik 2011|publisher=The European Weekly|language=en|url-status=dead}}</ref> Topolánek u përpoq të merrte njohjen përmes kabinetit të qeverisë çeke pak para samitit të NATO-s në Bukuresht. Sidoqoftë, përpjekja e tij ishte e pasuksesshme sepse një pjesë e rëndësishme e Partisë qeverisëse Civile Demokratike kundërshtuan njohjen.<ref>{{Cite news|url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b260308_e.html#N10|title=GOVERNMENT NOT TO RECOGNISE KOSOVO FOR TIME BEING, TOPOLANEK|date=2008-03-26|access-date=2008-06-28|publisher=The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia|language=en|archive-date=7 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307094528/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b260308_e.html#N10|url-status=dead}}</ref> Sipas një sondazhi të opinionit të publikuar në fillim të prillit 2008, 53% e popullatës së anketuar besonin se deklarata e pavarësisë kundër dëshirave të Serbisë do të kishte pasoja negative për stabilitetin në [[Gadishulli Ballkanik|Ballkan]], ndërsa 67% e tyre nuk mendojnë se pavarësia do të ndihmonte në normalizimin e marrëdhënieve midis [[Serbët|serbëve]] dhe [[Shqiptarët|shqiptarëve]], por përkundrazi do t'i acarojnë ata më tej. Më në fund, 36% kundërshtuan deklaratën e njëanshme të pavarësisë së Kosovës, 34% e përkrahën atë, ndërsa 30% të mbetur ishin të pavendosur.<ref>{{Cite news|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=04&dd=04&nav_id=49109|title=Czechs believe Kosovo independence "undermines stability"|date=2008-04-04|access-date=2008-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080410170612/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=04&dd=04&nav_id=49109|archive-date=2008-04-10|publisher=B92|language=en}}</ref> Të inkurajuar nga rezultatet e zgjedhjeve parlamentare të majit 2008 në Serbi, në të cilat koalicioni Për një Serbi Evropiane doli shumë më mirë sesa pritej, ministrat më parë skeptikë të qeverisë çeke rishqyrtuan qëndrimet e tyre dhe filluan të mbështesin njohjen e Kosovës.<ref>{{Cite news|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=05&dd=13&nav_id=50208|title=Prague encouraged by Serbia vote, rethinks Kosovo|date=2008-05-13|access-date=2008-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513210114/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2008&mm=05&dd=13&nav_id=50208|archive-date=2008-05-13|publisher=B92|language=en}}</ref> Është e rëndësishme të theksohet se Koalicioni Për një Serbi Evropiane është kundër deklaratës së njëanshme nga qeveria e Kosovës, megjithatë dëshiron që Serbia të anëtarësohet në BE. Pas tre muajsh debat, më 21 maj Republika Çeke e njohu Kosovën si një komb të pavarur sepse njohja do të forcojë "stabilitetin e përgjithshëm në rajon", tha qeveria. Pasi njohja u njoftua nga qeveria Çeke, Serbia u përgjigj duke tërhequr ambasadorin e saj nga [[Praga]].<ref>{{Cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/world/2008-05/23/content_6707648.htm|title=Serbia recalls ambassador to Czech|date=2008-05-23|access-date=2008-06-28|publisher=China Daily|language=en}}</ref> Kjo nuk ishte një veprim i pazakontë pasi, si akt proteste, Serbia kishte tërhequr të gjithë ambasadorët e tyre nga kombet që njohën Kosovën.<ref>{{Cite news|url=http://en.rian.ru/world/20080724/114855044.html|title=Serbia to reinstate EU ambassadors recalled over Kosovo|date=2008-07-24|access-date=2008-07-30|publisher=RIA Novosti|language=en|archive-date=12 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012023150/http://en.rian.ru/world/20080724/114855044.html|url-status=dead}}</ref> Para se ambasadori serb të largohej nga Praga, ai u takua me Presidentin [[Václav Klaus]]. Pas takimit Klaus tha se ai ishte veçanërisht i alarmuar nga fjalët e ambasadorit serb Vladimir Vereš se serbët nuk e kishin marrë atë personalisht kur Kosova u njoh nga vendet si [[Finlanda]] dhe [[Holanda]], por që ata ishin dëmtuar nga veprimi i qeverisë çeke. Klaus gjithashtu tha se ai ndihej i turpëruar për shkak të vendimit të qeverisë çeke.<ref>{{Cite news|url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b260508_e.html#N8|title=KLAUS FEELS ASHAMED BECAUSE OF CZECH RECOGNITION OF KOSOVO|date=2008-05-26|access-date=2008-06-28|publisher=The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia|language=en|archive-date=12 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312123851/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b260508_e.html#N8|url-status=dead}}</ref> Sa i përket opozitës, anëtarët e tyre ende insistuan që njohja "është një turp dhe një shkelje e ligjit ndërkombëtar". Ministri i Jashtëm, Karel Schwarzenberg, ndërsa pranoi se vendimi është jopopullor në disa tremujorë, mbrojti vendimin e qeverisë duke thënë se Kosova e pavarur ishte një realitet dhe diplomacia çeke tani do të jetë në gjendje të ndjekë politika aktive jo vetëm ndaj Kosovës, por edhe ndaj Serbisë.<ref>{{Cite news|url=http://www.ceskenoviny.cz/news/index_view.php?id=314686|title=Czech Foreign Minister defends recognition of Kosovo|date=2008-05-26|access-date=2008-06-28|publisher=ČeskéNoviny.cz|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Një muaj pasi njohu Kosovën si shtet të pavarur, kjo ishte ende një çështje e nxehtë politike dhe qeveria ende po mbronte vendimin e tyre nga kritika e kundërshtarëve.<ref>{{Cite news|url=http://www.praguepost.com/articles/2008/06/25/kosovo-autonomy-dispute-rages.php|title=Kosovo autonomy dispute rages|date=2008-06-25|access-date=2008-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080628074839/http://www.praguepost.com/articles/2008/06/25/kosovo-autonomy-dispute-rages.php|archive-date=2008-06-28|publisher=The Prague Post|language=en}}</ref> Më 16 korrik 2008, qeveria çeke zëvendësoi zyrën e tyre ndërlidhëse në Prishtinë me një ambasadë të udhëhequr nga një chargé d'affaires.<ref>{{Cite news|url=http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b170708_e.html#N13|title=CZECH REPUBLIC OPENS EMBASSY IN PRISHTINA|date=2008-07-16|access-date=2008-07-30|publisher=The Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Serbia|language=en|archive-date=11 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311120604/http://www.mfa.gov.rs/Bilteni/Engleski/b170708_e.html#N13|url-status=dead}}</ref> Beogradi njoftoi gjithashtu se ambasadorët e tij do të kthehen në vendet e BE-së që njohën Kosovën. Ambasadori në Republikën Çeke u kthye më 3 gusht 2008.<ref>{{Cite news|url=http://www.ceskenoviny.cz/news/index_view.php?id=326708|title=Serbian ambassador back in Prague after protest|date=2008-08-06|access-date=2008-08-06|publisher=Czech Press Agency|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Sipas një sondazhi të publikuar në korrik 2008, 30% e popullsisë së anketuar ishin dakord me vendimin e qeverisë për ta njohur Kosovën e pavarur, 31% e kundërshtuan atë dhe 39% ishin të pavendosur.<ref name="Czech Republic may de-recognize Kosovo 1">{{Cito web|url=http://emportal.rs/en/news/serbia/83632.html|title=New Czech Gov't could withdraw recognition of Kosovo|publisher=Emportal|accessdate=2009-03-27|language=en|archive-date=17 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200617103826/http://emportal.rs/en/news/serbia/83632.html|url-status=dead}}</ref> Sidoqoftë, më 31 mars 2009, zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Republikës Çeke, Zuzana Opletalová, mohoi çdo veprim të tillë të "çnjohjes" dhe përsëriti qëndrimin zyrtar çek se njohja e Kosovës është një veprim i përfunduar dhe i pakthyeshëm.<ref>[http://www.telegrafi.com/?id=2&a=3933 "Çekia e ka pranuar Kosovën dhe kjo nuk ndryshon"] ''telegrafi.com''. Link published March 31, 2009. Link Accessed March 31, 2009.</ref> === 2013 === Presidenti i sapozgjedhur çek Miloš Zeman ka një qasje edhe më kritike ndaj pavarësisë së Kosovës sesa paraardhësi i tij; ai njoftoi ta mbajë qëndrimin se asnjë ambasadë çeke nuk do të hapet në Prishtinë, por që oficeri çek ndërlidhës do të tërhiqet. Ai qëndron për tërheqjen e njohjes së pavarësisë dhe e ka quajtur Kosovën "një regjim terrorist të financuar nga mafiet narco".<ref>https://www.economist.com/blogs/easternapproaches/2013/04/czech-politics</ref> Në të njëjtën intervistë, ai gjithashtu pohoi se do t'i linte të gjitha vendet e Ballkanit jashtë BE-së, përveç Kroacisë dhe Serbisë. === 2018 === Në maj të vitit 2018, qeveria çeke njoftoi mbështetjen e saj për zgjerimin e BE-së për të gjashtë vendet e Ballkanit në samitin e ardhshëm të BE-së, me iniciativën e Kryeministrit [[Andrej Babis]]. === 2019 === Në një vizitë shtetërore në Serbi në shtator 2019, Presidenti çek Miloš Zeman deklaroi se do të donte që Republika Çeke ta tërheqë njohjen e saj për Kosovën si një shtet të pavarur, dhe se ai do ta diskutojë çështjen me ligjvënësit çekë.<ref>{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/czech-president-zeman-kosovo-recognition-serbia-withdrawal/30159152.html|title=Czech President Tells Serbia He Will Seek To Withdraw Kosovo Recognition|date=2019-09-11|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|access-date=2019-09-12|language=en}}</ref> == Ushtria == Republika Çeke aktualisht ka 411 trupa që shërbejnë në Kosovë si paqeruajtës në [[Kosovo Force|Forcën e Kosovës]], të udhëhequr nga [[NATO]].<ref>[http://www.nato.int/kfor/structur/nations/placemap/kfor_placemat.pdf "Kosovo Force (KFOR)"] www.nato.int Link accessed 21-07-09</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Republikës Çeke]] * [[Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës]] == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Çekisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Kosovës]] rv40ms4kyq7aky7e3cvam0knpop8mgn 1 289931 2976453 2955200 2026-05-02T22:04:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976453 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Çekisë/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Çekisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976452 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.radio.cz/en/article/101026. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.radio.cz/en/article/99376. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.radio.cz/en/article/102507. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:04 (CEST) 6xj4k4q206qgn0cr2lady3fqu8lda00 0 289998 2976445 2957490 2026-05-02T21:52:37Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976445 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Kosovë-Arabi Saudite | party1 = Kosova | party2 = Arabia Saudite | map = Kosovo Saudi Arabia Locator.svg | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''Marrëdhëniet Kosovë-Arabi Saudite''' janë marrëdhënie të jashtme midis [[Kosova|Kosovës]] dhe [[Arabia Saudite|Arabisë Saudite]]. Si Arabia Saudite, edhe Kosova ka një popullsi kryesisht [[Myslimani|myslimane]]. == Historia == [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Krahina Autonome Socialiste e Kosovës]] ishte një krahinë autonome e [[Republika Socialiste e Serbisë|Republikës së Serbisë]] gjatë [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikës Federale Socialiste të Jugosllavisë]] (1946–92), dhe më pas të Serbisë gjatë [[Konfederata Serbia dhe Mali i Zi|Republikës Federale të Jugosllavisë]]. Gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99), [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) pranoi mercenarë të huaj, ndër të tjerë, nga Arabia Saudite.<ref>{{Cito web|last=John Pike|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/para/kla.htm|title=Kosovo Liberation Army [KLA]|publisher=Globalsecurity.org|date=maj 1999|language=en}}</ref> Gjatë [[Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë|administrimit të KB]], organizatat arabe u përpoqën të krijojnë një themel kulturor në Kosovë.<ref>{{Cite book|last=Lyubov Grigorova Mincheva|last2=Ted Robert Gurr|title=Crime-Terror Alliances and the State: Ethnonationalist and Islamist Challenges to Regional Security|url=https://books.google.com/books?id=c9qW8LPiY38C&pg=PA34|date=3 janar 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-13210-1|pages=34–|language=en}}</ref> Kosova e [[Shpallja e Pavarësisë së Kosovës|shpalli pavarësinë e saj]] nga [[Serbia]] më 17 shkurt 2008 dhe Arabia Saudite e [[Njohja ndërkombëtare e Kosovës|njohu]] atë më 20 prill 2009.<ref>{{Cite news|url=http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html|title=Saudi Arabia recognizes Kosovo|date=2009-04-20|access-date=2009-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html|archive-date=22 prill 2009|publisher=New Kosova Report|language=en|url-status=deviated|archivedate=22 prill 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348|title=Saudi Arabia announces recognition of the Republic of Kosovo|date=2009-04-20|access-date=2009-04-20|publisher=Saudi Press Agency|language=en|archive-date=30 dhjetor 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230231805/http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348|url-status=dead}}</ref> Arabia Saudite ka një Zyrë Ndërlidhëse në Prishtinë<ref name="list">{{Cite web|url=http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html|title=Foreign representations – Directory in Pristina|access-date=19 qershor 2020|archive-date=23 korrik 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080723233822/http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html|url-status=dead}}</ref> dhe Kosova planifikoi të hapte një ambasadë në Riad më vonë.<ref>[http://www.arabnews.com/?page=1&section=0&article=121826&d=23&m=4&y=2009&pix=kingdom.jpg&category=Kingdom "Kosovo plans Riyadh embassy"] ''arabnews.com'' 23 April 2009 Link accessed 23 April 2009</ref> Më 22 dhjetor 2009, Ambasadori Saudit Abdullah Abdulaziz (i cili është edhe ambasador në [[Shqipëria|Shqipëri]] dhe në [[Maqedonia e Veriut|Republikën e Maqedonisë së Veriut]]) paraqiti letrat kredenciale të tij për Presidentin kosovar Fatmir Sejdiu.<ref>[http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador "Saudi Arabia to encourage other Muslim countries to recognise Kosovo – ambassador"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160901211726/http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador |date=1 shtator 2016 }} 22-12-09 Link received 23-12-09</ref> Më 25 maj 2009, në sesionin e 36-të të [[Organizata e Bashkëpunimit Islam|Organizatës së Bashkëpunimit Islam]] të Këshillit të Ministrave të Jashtëm në [[Damasku|Damask]], 57 vendet anëtare miratuan një rezolutë që shënoi shpalljen e pavarësisë së Kosovës, mbështeti rolin e Kombeve të Bashkuara në Kosovë, riafirmoi interesi i fortë i OIC në lidhje me myslimanët në Ballkan, mirëpriti bashkëpunimin e Kosovës me institucionet ekonomike dhe financiare të OIC dhe i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar që të vazhdojë të kontribuojë në nxitjen e ekonomisë së Kosovës.<ref>{{Cito web|url=http://www.oic-oci.org/36cfm/w/en/res/36CFM-POL-RES-FINAL.pdf|title=Resolution no. 14/36-POL on the Situation in Kosovo|date=2009-05-25|website=Resolutions on Political Affairs adopted by the 36th session of the Council of Foreign Ministers|publisher=Organisation of the Islamic Conference|accessdate=2009-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151123043535/http://www.oic-oci.org/36cfm/w/en/res/36CFM-POL-RES-FINAL.pdf|archivedate=2015-11-23|language=en}}</ref> Arabia Saudite ishte një nga shtetet kryesore islamike që mbështeti këtë rezolutë dhe është raportuar se një draft i hershëm i rezolutës (paraqitur nga Arabia Saudite) kishte bërë thirrje për njohjen e Kosovës nga vendet islamike, por kjo ishte refuzuar nga disa shtete anëtare, përfshirë Sirinë, Egjiptin dhe Azerbajxhanin.<ref>{{Cite news|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2009&mm=05&dd=24&nav_id=59349|title=Saudi Kosovo proposal fails at OIC|date=2009-05-24|access-date=2009-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904044402/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2009&mm=05&dd=24&nav_id=59349|archive-date=2009-09-04|publisher=B92|language=en}}</ref> Arabia Saudite foli në mbështetje të Kosovës në [[Vendimi për Kosovën nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë|debatin]] oral të [[Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë|Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë]] [[Vendimi për Kosovën nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë|mbi ligjshmërinë]] e pavarësisë së Kosovës në 2009.<ref>[http://www.balkaninsight.com/en/main/news/22733/ "ICJ Sets Agenda for Kosovo Hearing "] balkaninsight.com 08-10-09 Link retrieved 09-10-09</ref> == Ekstremizmi islamik == Si Arabia Saudite, edhe Kosova ka një popullsi kryesisht [[Myslimani|myslimane]]. Islami tradicional në Kosovë është shkolla Hanafi, e përshkruar si 'liberale' dhe 'e moderuar'. == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës]] * [[Marrëdhëniet e jashtme të Arabisë Saudite|Foreign relations of Saudi Arabia]] == Referime == {{Reflist}} == Referime == * {{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/05/22/world/europe/how-the-saudis-turned-kosovo-into-fertile-ground-for-isis.html|title=How Kosovo Was Turned Into Fertile Ground for ISIS|last=Testa|first=Andrew|date=2016-05-21|access-date=2016-05-01|publisher=New York Times|language=en}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Kosovës]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Kosovës]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]] ikhp9qhr5s5vzez9jpug36bjkpfr50i 1 290004 2976446 2663101 2026-05-02T21:52:38Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976446 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2126594 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 qershor 2020 15:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080723233822/http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html për lidhjen http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 03:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2449292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160901211726/http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador për lidhjen http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2022 06:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663100 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976445 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131230231805/http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348 për lidhjen http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 23:52 (CEST) 5cpeh8ed8oo71yikbztxvi4tz6zzwsz 2976593 2976446 2026-05-03T02:16:44Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976593 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2126594 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 qershor 2020 15:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080723233822/http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html për lidhjen http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 03:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2449292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160901211726/http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador për lidhjen http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2022 06:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663100 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976445 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131230231805/http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348 për lidhjen http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 23:52 (CEST) hlbo96i08bpqlzwl2ehtqdbltsbfcia 2976619 2976593 2026-05-03T04:20:41Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite/Arkivi 1]] 2976619 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976445 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131230231805/http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348 për lidhjen http://www.spa.gov.sa/English/details.php?id=656348. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 23:52 (CEST) 0lrck46qw7pdnuxm57xyip7do9irgif 1 290050 2976283 2126939 2026-05-02T13:48:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976283 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LibreOffice Calc]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2126938 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20131001035953/http://www.infoworld.com/print/151716 për lidhjen http://www.infoworld.com/print/151716/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 qershor 2020 18:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[LibreOffice Calc]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976282 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130128213057/https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/3-3-new-features-and-fixes/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131124100155/https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/3-5-new-features-and-fixes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:48 (CEST) q5npjshi25c70mc54je6otphyzz7dcm 0 290694 2976438 2957585 2026-05-02T20:54:03Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976438 wikitext text/x-wiki {{Shteti në ESC|Flag=Flag of North Macedonia.svg|Televizioni Transmetues={{nowrap|[[Radio Televizioni Maqedonas]]}}|Eventi Përzgjedhës={{Collapsible list | title = '''Finalja kombëtare''' | '''[[Skopje Fest]]''' | 1996 | 1998 | 2000 | 2002 | 2005 | 2008–2011 | 2015 | '''Nacionalen Evrosong''' | 2006–2007 | '''Za Evrosong 2022''' | 2022 }} {{Collapsible list | title = '''Përzgjedhje e brendshme''' | 2004 | 2012–2014 | 2016–2021 }}|Webfaqa=https://web.archive.org/web/20071105063925/http://www.mrt.com.mk/en/images/EVROSONG%202007%20ang/index.html|bgcolour=#BFDFFF|Emri=Maqedonia e Veriut|Paraqitjet=21 (9 finale)|Paraqitja e Parë=[[Festivali Evropian i Këngës 1998|1998]]|Rezultatet më të Mira=Vendi i 7-të: [[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]]}} '''Maqedonia e Veriut''', e prezantuar më parë në festival si I'''sh-Republika Jugosllave e Maqedonisë''' (I.R.J. e Maqedonisë), ka marrë pjesë në '''Festivalin Evropian të Këngës''' 19 herë që nga debutimi i saj zyrtar më [[Festivali Evropian i Këngës 1998|1998]]. Vendi kishte provuar të marrë pjesë më 1996, por nuk arriti të kualifikohej në raundin kualifikues të vetëm audio. Shefi aktual i Delegacionit është Meri Popova. Para vitit 2019, rezultati më i mirë i Maqedonisë së Veriut ishte një përfundim i vendit të 12-të me [[Elena Risteska]] më [[Festivali Evropian i Këngës 2006|2006]]. Pasi u kualifikua në raundin gjysmëfinal vetëm një herë në dhjetë nga njëmbëdhjetë garat e mëparshme (2008–18), [[Maqedonia e Veriut]] arriti rezultatin e saj më të mirë deri më sot në vitin [[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]], kur [[Tamara Todevska]] u kualifikua dhe përfundoi në vendin e shtatë në finale pasi fitoi votat e jurisë. == Historia == Para shpalljes së pavarësisë më 1991, si një shtet përbërës i [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSF Jugosllavisë]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë]] mori pjesë në përzgjedhjen jugosllave të vlefshme midis njësive të tjera federale jugosllave.<ref name="Yu-local-selection">[http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm '''Opatijo, oh Fabulous''' - Yugoslavian selection for the Eurovision Song Contest - statistics by year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226123401/http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm |date=26 shkurt 2008 }} , ''Eurodalmatia'' official ESC fan club, [[Dalmacia|Dalmatia]], [[Kroacia|Croatia]]</ref> Gjithashtu, kompozitorët maqedonas kanë shkruar këngë për kandidatë nga pjesë të tjera të Jugosllavisë.<ref name="macogae">[http://www.macedonia.ogae.net Official Site] of [[OGAE]] Macedonia, see section: ''Jugovizija''.</ref> Sidoqoftë, hyrjet në Maqedoni kurrë nuk arritën të fitojnë, dhe RS Maqedonia ishte i vetmi shtet federal që kurrë nuk dërgoi një hyrje jugosllave në Festivalin Evropian të Këngës. Një përjashtim ndodhi kur [[Maja Odzaklievska|Maja Odžaklievska]] fitoi konkursin jugosllav më 1979, por ajo nuk performoi në [[Festivali Evropian i Këngës 1979|Festivalin Evropian të Këngës 1979]] për shkak të vendimit [[Jugosllavia në Festivalin Evropian të Këngës|jugosllav]] për të mos marrë pjesë atë vit. Si Ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë (IRJ e Maqedonisë), vendi paraqiti hyrjen e parë, "Samo ti" (Само ти) kënduar nga [[Kaliopi]], për [[Festivali Evropian i Këngës 1996|edicionin e vitit 1996]]. Sidoqoftë, vendi nuk arriti të kualifikohej përmes raundit para-përzgjedhës jo-transmetues. Përpjekjet e saj për të hyrë në konkurs u penguan përsëri më [[Festivali Evropian i Këngës 1997|1997]], kur u prezantua një sistem tjetër i ri ku vendet me rezultatet më të ulët mesatare gjatë katër viteve të mëparshme u përjashtuan nga pjesëmarrja. Vendi bëri debutimin e tij më 1998, me "Ne zori, zoro" të [[ Vlado Janevski |Vlado Janevskit]]. Rezultati më i mirë i vendit para vitit 2019 (dhe rezultati më i mirë me emrin e tij të vjetër) ishte në [[Festivali Evropian i Këngës 2006|vitin 2006]], kur [[Elena Risteska]] këndoi "Ninanajna" (Нинанајна) në [[Athina|Athinë]], [[Greqia|Greqi]] dhe doli e 12-ta. Është i vetmi vend që është kualifikuar nga çdo gjysmëfinale nga 2004 deri më 2007 (vendet e tjera janë kualifikuar për çdo finale, por për shkak se ata përfunduan në 10 më të mirët vitin e kaluar, nuk u duhej të garonin në gjysmëfinale). Pavarësisht se nuk përfunduan kurrë në top 10, rekordi i tyre i kualifikimit për çdo finale u thye vetëm në [[Festivali Evropian i Këngës 2008|vitin 2008]], kur vota e jurisë e përdorur në gjysmëfinale zgjodhi [[Suedia në Festivalin Evropian të Këngës|Suedinë]] si finaliste, megjithëse [[Tamara Todevska|Tamara]], [[Vrçak|Vrčak]] dhe [[Adrian Gaxha]] kishin dalë të 10-it në televotim. Që atëherë, vetëm në vitin 2012 ata mbërrinë deri në finale. [[Radio Televizioni Maqedonas]], i cili transmeton festivalin, ka përdorur festivalin [[Skopje Fest]] për ta përzgjedhur hyrjen kombëtare që nga debutimi i shtetit, megjithëse bëri disa ndryshime në formatin përfundimtar kombëtar, kështu që finalet kombëtare 2004, 2005, 2006, 2007 dhe 2012 u organizuan jashtë Festivalit të Shkupit. Për vitin [[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]], vendi garoi për herë të parë me emrin e ri, [[Maqedonia e Veriut]].<ref>{{Cito web|url=https://eurovoix.com/2019/03/06/north-macedonia-ebu-confirms-name/|title=North Macedonia: EBU Confirms Name Change|first=Emily|last=Herbert|date=6 mars 2019|accessdate=9 prill 2019|language=en}}</ref> RTM përzgjodhi [[Tamara Todevska]] si përfaqësuesen e tyre të zgjedhur, duke realizuar këngën "Proud". Kënga arriti të kualifikohej në gjysmëfinalen e dytë, dhe arriti në vendin e shtatë në finale, duke fituar votën e jurisë ndërkombëtare. Kjo është vendosja e parë e shtetit në top 10-she, dhe gjithashtu theu rekordin si vendi më i lartë ndonjëherë për Maqedoninë e Veriut në historinë e festivalit. == Pjesëmarrësit == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |+ Treguesi i tabelës | bgcolor="silver" width="15px" |{{Center|2}} | Vendi i dytë |- | style="background:#A4EAA9" |{{Center|'''X'''}} | Kënga u zgjodh, por nuk konkurroi |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%" ! width="30px" |Viti !Artisti !Gjuha !Titulli ! width="50px" |Finalja ! width="50px" |Pikë ! width="50px" |Gjysmë ! width="50px" |Pikë |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 1996|1996]] |[[Kaliopi]] |[[Gjuha maqedonase|Maqedonisht]] |"Samo ti" {{small|(Само ти)}} |colspan="2" {{Ska|Nuk u kualifikua}} | align="center" |26 | align="center" |14 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 1998|1998]] |[[Vlado Janevski]] |Maqedonisht |"Ne zori, zoro" {{small|(Не зори, зоро)}} | align="center" |19 | align="center" |16 |rowspan="3" colspan="2" {{Ska|Pa gjysmëfinale}} |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2000|2000]] |[[XXL (grup)|XXL]] |Maqedonisht, [[Gjuha angleze|Anglisht]] |"100% te ljubam" {{small|(100% те љубам)}} | align="center" |15 | align="center" |29 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2002|2002]] |[[Karolina Goceva|Karolina]] |Maqedonisht |"Od nas zavisi" {{small|(Од нас зависи)}} | align="center" |19 | align="center" |25 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2004|2004]] |[[Toše Proeski]] |Anglisht |"Life" | align="center" |14 | align="center" |47 | align="center" |10 | align="center" |71 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2005|2005]] |[[Martin Vučić]] |Anglisht |"Make My Day" | align="center" |17 | align="center" |52 | align="center" |9 | align="center" |97 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2006|2006]] |[[Elena Risteska]] |Anglisht, Maqedonisht |"Ninanajna" {{small|(Нинанајна)}} | align="center" |12 | align="center" |56 | align="center" |10 | align="center" |76 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2007|2007]] |[[Karolina Goceva|Karolina]] |Maqedonisht, Anglisht |"Mojot svet" {{small|(Мојот свет)}} | align="center" |14 | align="center" |73 | align="center" |9 | align="center" |97 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2008|2008]] |[[Tamara Todevska|Tamara]], [[Vrçak|Vrčak]] dhe [[Adrian Gaxha]] |Anglisht |"Let Me Love You" |colspan="2" rowspan="4" {{Ska|Nuk u kualifikua}} | align="center" |10 | align="center" |64 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2009|2009]] |[[Next Time]] |Maqedonisht |"Nešto što kje ostane" {{small|(Нешто што ќе остане)}} | align="center" |10 | align="center" |45 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2010|2010]] |[[Gjoko Taneski]], [[Billy Zver]] & [[Damjan Pejčinoski|Pejčin]] |Maqedonisht |"[[Jas ja imam silata]]" {{small|(Јас ја имам силата)}} | align="center" |15 | align="center" |37 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2011|2011]] |[[Vlatko Ilievski]] |Maqedonisht, Anglisht |"Rusinka" {{small|(Русинкa)}} | align="center" |16 | align="center" |36 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2012|2012]] |[[Kaliopi]] |Maqedonisht |"Crno i belo" {{small|(Црно и бело)}} | align="center" |13 | align="center" |71 | align="center" |9 | align="center" |53 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2013|2013]] |[[Esma Rexhepova|Esma]] & [[Vlatko Lozanoski|Lozano]] |Maqedonisht, [[Gjuha rome|Romani]] |"Pred da se razdeni" {{small|(Пред да се раздени)}} |colspan="2" rowspan="6" {{Ska|Nuk u kualifikua}} | align="center" |16 | align="center" |28 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2014|2014]] |[[Tijana Todevska-Dapcevic|Tijana]] |Anglisht |"To the Sky" | align="center" |13 | align="center" |33 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2015|2015]] |[[Daniel Kajmakoski]] |Anglisht |"Autumn Leaves" | align="center" |15 | align="center" |28 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2016|2016]] |[[Kaliopi]] |Maqedonisht |"Dona" {{small|(Дона)}} | align="center" |11 | align="center" |88 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2017|2017]] |[[Jana Burçeska|Jana Burčeska]] |Anglisht |"Dance Alone" | align="center" |15 | align="center" |69 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2018|2018]] |[[Eye Cue]] |Anglisht |"Lost and Found" | align="center" |18 | align="center" |24 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]] |[[Tamara Todevska]] |Anglisht |"Proud" | align="center" |7 | align="center" |305 | align="center" bgcolor="silver" |2 | align="center" bgcolor="silver" |239 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2020|2020]] |[[Vasil Garvanliev|Vasil]] |Anglisht |"You" |colspan="4" {{Ska|Festivali u anulua}} |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2021|2021]] |Vasil |Anglisht |"Here I Stand" |colspan="2" rowspan="2" {{Ska|Nuk u kualifikua}} | align="center" |15 | align="center" |23 |- ! scope="row" |[[Festivali Evropian i Këngës 2022|2022]] |Andrea |Anglisht |"Circles" | align="center" |11 | align="center" |76 |} == Çmimi == === Çmimi Barbara Dex === {| class="wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%;" ! Viti ! Interpretues ! Qyteti pritës ! {{abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" | 2005 | Martin Vuçiq |{{Flagicon|Ukraina}} [[Kievi|Kiev]] |{{Center|<ref>{{cite web|url=https://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/|title=Poll: Who was the worst dressed Barbara Dex Award winner?|language=en|publisher=[[Wiwibloggs]]|date=9 korrik 2015|accessdate=8 dhjetor 2019|first=William Lee|last=Adams|archive-date=10 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710042257/http://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/|url-status=dead}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2018 | Eye Cue |{{Flagicon|Portugal}} [[Lisbona|Lisbonë]] |{{Center|<ref>{{cite web|url=https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/|title=Barbara Dex Award 2018: F.Y.R Macedonia’s Eye Cue win Eurovision’s Worst Dressed|language=en|publisher=[[Wiwibloggs]]|date=20 maj 2018|accessdate=8 dhjetor 2019|first=Aline|last=van Rossem|archive-date=19 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819035856/https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/|url-status=dead}}</ref>}} |} == Përfshirje të lidhura == === Komentuesit dhe zëdhënësit === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="font-size:90%;" ! Viti ! Komentatori ! Zëdhënësi ! class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" | 1992 | John Ilija Apelgren ||rowspan="6" {{Ska|Nuk mori pjesë}} | |- ! scope="row" | 1993 | Antonio Dimitrievski dhe Ivan Mircevski | |- ! scope="row" | 1994 | Milanka Rašik | |- ! scope="row" | 1995 | rowspan="2" | Vlado Janevski | |- ! scope="row" | 1996 | |- ! scope="row" | 1997 | Dragan B. Kostik | |- ! scope="row" | 1998 | Milanka Rašik | Evgenija Teodosievska | |- ! scope="row" | 1999 | Ivan Mircevski ||{{Ska|Nuk mori pjesë}} | |- ! scope="row" | 2000 | rowspan="4" | Milanka Rašik | Sandra Todorovska | |- ! scope="row" | 2001 |{{Ska|Nuk mori pjesë}} | |- ! scope="row" | 2002 | Biljana Debarlieva | |- ! scope="row" | 2003 |{{Ska|Nuk mori pjesë}} | |- ! scope="row" | 2004 | rowspan="2" | Ivan Mircevski | Karolina Petkovska | |- ! scope="row" | 2005 | [[Karolina Goceva|Karolina Gočeva]] | |- ! scope="row" | 2006 | Karolina Petkovska | Martin Vuçiq |{{Center|<ref name="Petkovska">{{cite web|url=https://eurovoix.com/2018/04/08/macedonia-karolina-petkovska-returns-to-commentary-booth-for-tenth-eurovision-song-contest/|title=FYR Macedonia: Karolina Petkovska Returns To Commentary Booth for Tenth Eurovision Song Contest|language=en|website=eurovoix.com|date=8 prill 2018|accessdate=4 janar 2020|first=Anthony|last=Granger}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2007 | rowspan="2" | Milanka Rašik | [[Elena Risteska]] | |- ! scope="row" | 2008 | Ognen Janeski | |- ! scope="row" | 2009 | rowspan="2" | Karolina Petkovska | Frosina Josifovska | |- ! scope="row" | 2010 | Milica Roštikjl | |- ! scope="row" | 2011 | Eli Tanaskovska | rowspan="2" | Kristina Talevska | |- ! scope="row" | 2012 | rowspan="7" | Karolina Petkovska |{{Center|<ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120618135712/http://www.eurovision.tv/page/news?id=running_order_for_the_voting_tonight|archivedate=18 qershor 2012|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=running_order_for_the_voting_tonight|date=26 maj 2012|accessdate=4 janar 2020|title=Running order for the voting tonight|language=en|website=eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|first=Gordon|last=Roxburgh}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2013 | Dimitar Atanasovski |{{Center|<ref>{{cite web|archiveurl=https://archive.today/20130519092059/http://www.eurovision.tv/page/news?id=good_evening_malmoe_-_jury_order_revealed|archivedate=19 maj 2013|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=good_evening_malmoe_-_jury_order_revealed|date=18 maj 2013|accessdate=4 janar 2020|title="Good evening Malmö" - Voting order revealed|language=en|website=eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|first=Gordon|last=Roxburgh}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2014 | rowspan="2" | Marko Marku |{{Center|<ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181006201127/https://eurovoix.com/2014/05/10/esc14-voting-order-announced/|archivedate=6 tetor 2018|url=https://eurovoix.com/2014/05/10/esc14-voting-order-announced/|date=10 maj 2014|accessdate=4 janar 2020|title=ESC’14: Voting Order Announced|language=en|website=eurovoix.com|first=Anthony|last=Granger|url-status=live}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2015 |{{Center|<ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150524061128/https://eurovision.tv/page/news?id=good_evening_vienna_-_voting_order_revealed|archivedate=24 maj 2015|url=https://eurovision.tv/page/news?id=good_evening_vienna_-_voting_order_revealed|date=23 maj 2015|accessdate=4 janar 2020|title="Good evening Vienna" - Voting order revealed|language=en|website=eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|first=Gordon|last=Roxburgh}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2016 | Dijana Gogova |{{Center|<ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160515124723/https://eurovision.tv/page/news?id=the_42_spokespersons_for_the_2016_grand_final|archivedate=15 maj 2016|url=https://eurovision.tv/page/news?id=the_42_spokespersons_for_the_2016_grand_final|date=14 maj 2016|title=The 42 spokespersons for the 2016 Grand Final|language=en|accessdate=4 janar 2020|website=eurovision.tv|publisher=[[European Broadcasting Union|EBU]]|first=Gordon|last=Roxburgh}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2017 | Ilija Grujoski |{{Center|<ref>{{cite web|url=https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/|title=Voting order and spokespeople for Grand Final 2017|language=en|website=eurovisionary.com|date=13 maj 2017|accessdate=4 janar 2020|first=Charlotte|last=Jensen|archive-date=5 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/|url-status=dead}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2018 | Jana Burčeska |{{Center|<ref>{{cite web|url=https://eurovoix.com/2018/05/11/fyr-macedonia-jana-burceska-announced-as-spokesperson/|title=FYR Macedonia: Jana Burceska Announced as Spokesperson|language=en|date=11 maj 2018|accessdate=4 janar 2020|website=eurovoix.com|first=Neil|last=Farren}}</ref>}} |- ! scope="row" | 2019 | Toni Cifrovski | Nikolla Trajkovski |{{Center|<ref>{{Cite news|url=https://www.novamakedonija.com.mk/zivot/magazin/%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0-%D1%81%D0%BE-proud-%D0%BD%D0%B8-%D0%B3%D0%BE-%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B5-%D0%BD%D0%B0%D1%98%D0%B4%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82/|title=Тамара со "Proud" ни го донесе најдобриот евровизиски пласман досега|language=mk|last=Taušanska|first=Marija|date=20 maj 2019|work=Nova Makedonija}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eurovisionworld.com/esc/eurovision-2019-spokespersons-who-will-announce-the-points|title=Eurovision 2019 Spokespersons – Who will announce the points?|language=en|date=18 maj 2019|accessdate=4 janar 2020|website=eurovisionworld.com}}</ref>}} |} * Nga viti 1961 deri më 1991, Maqedonia e Veriut garoi si pjesë e shtetit {{Esccnty|Jugosllavia}}. == Fotogaleria == <gallery class="center"> Skeda:Projeski Eurovision 2004.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Toše Proeski]] në [[Istanbul|Stamboll]] ( [[Eurovision Song Contest 2004|2004]] ) Skeda:Goceva-ESC2007.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Karolina Gočeva]] në [[Helsinki]] ( [[Eurovision Song Contest 2007|2007]] ) Skeda:Tamara Todevska - ESC 2008.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Tamara Todevska|Tamara]], [[Vrčak]] dhe [[Adrian Gaxha|Adrian]] në [[Belgrade|Beograd]] ( [[Eurovision Song Contest 2008|2008]] ) Skeda:Next time eurovision 2009.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Next Time|Herën tjetër]] në [[Moscow|Moskë]] ( [[Eurovision Song Contest 2009|2009]] ) Skeda:Vlatko ilievski eurosong 2011.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Vlatko Ilievski]] në [[Düsseldorf]] ( [[Eurovision Song Contest 2011|2011]] ) Skeda:ESC2013 - Macedonia 06.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Esma Redžepova]] dhe [[Vlatko Lozanoski]] në [[Malmö]] ( [[Eurovision Song Contest 2013|2013]] ) Skeda:ESC2014 - Macedonia 01.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Tijana Dapčević|Tijana]] në [[Copenhagen|Kopenhagë]] ( [[Eurovision Song Contest 2014|2014]] ) Skeda:20150515 ESC 2015 Daniel Kajmakoski 7113.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Daniel Kajmakoski]] në [[Vienna|Vjenë]] ( [[Eurovision Song Contest 2015|2015]] ) Skeda:ESC2016 - Macedonia 15.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Kaliopi]] në [[Stockholm|Stokholm]] ( [[Eurovision Song Contest 2016|2016]] ) Skeda:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 198.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Jana Burčeska]] në [[Kiev]] ( [[Eurovision Song Contest 2017|2017]] ) Skeda:Eye Cue (FYR Macedonia 2018).jpg|<nowiki> </nowiki>[[Eye Cue|Sy Cue]] në [[Lisbon|Lisbonë]] ( [[Eurovision Song Contest 2018|2018]] ) Skeda:Eurovision 2019 North Macedonia.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Tamara Todevska]] në [[Tel Aviv]] ( [[Eurovision Song Contest 2019|2019]] ) </gallery> == Shiko edhe == * [[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës për Fëmijë]] == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm Pika për dhe nga Maqedonia e Veriut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629204414/http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm |date=29 qershor 2012 }} ''eurovisioncovers.co.uk'' * [https://web.archive.org/web/20131214000822/http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija Eurovizion Maqedonia e Veriut] [[Kategoria:Vende në Festivalin Evropian të Këngës]] [[Kategoria:Maqedoni e Veriut]] {{Festivali Evropian i Këngës}} 8et5bpghnvzkrp3netwjw3hawfyfe9h 1 290697 2976439 2894064 2026-05-02T20:54:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976439 wikitext text/x-wiki {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2135617 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080226123401/http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm për lidhjen http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131214000822/http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija për lidhjen http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 korrik 2020 23:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2419814 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120629204414/http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm për lidhjen http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2022 11:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892300 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200819035856/https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 05:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2894063 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180710042257/http://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2026 15:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976438 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/ për lidhjen https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:54 (CEST) 4uo2tclhk8chfq94jgclawk0gjxm1n5 2976592 2976439 2026-05-03T02:16:34Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976592 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2135617 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080226123401/http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm për lidhjen http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131214000822/http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija për lidhjen http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 korrik 2020 23:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2419814 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120629204414/http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm për lidhjen http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2022 11:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892300 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200819035856/https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 05:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2894063 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180710042257/http://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2026 15:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976438 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/ për lidhjen https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:54 (CEST) o3lq0ia2eoxio4of2erwmjlsmafz8jp 2976621 2976592 2026-05-03T04:21:01Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës/Arkivi 1]] 2976621 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976438 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/ për lidhjen https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:54 (CEST) 1kpsi1bthe7l81htlvteyyfwozlg08u 1 291802 2976418 2528603 2026-05-02T19:35:55Z Leutrim.P 113691 arkivim dorazi 2976418 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Kongresi i Manastirit]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037184 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110106021311/http://historiaemanastirit.webs.com/ për lidhjen http://historiaemanastirit.webs.com/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 23 shtator 2019 23:57 (CEST) == Me ka bere shume përshtypje për kongresin e Manastirit == teper bukur [[Speciale:Kontributet/185.171.62.210|185.171.62.210]] 20 nëntor 2022 14:16 (CET) == Koment == kjo faqe esht shum cool ok?deri ktu ne rregull por ama ka gjera qe mungojne ose gjera qe nuk kan lidhje te parendesishme ok?u futa nje dite per te kerkuar te dhena per kongresin e manastirit dhe ca me del?asgje gjera jo m lidhje.un dua formimin e kongresit p.sh sepse vet faqja kete emer ka jo KONGRESI I MANASTIRIT por qe nuk flet per te.ca behet kshu njrez?do vini informacione apo jo?nese jo na i thoni te pakten mos te lodhemi kot duke kerkuar ok? ciao == Koment 2 == ::Nëse keni vërejtur në fillim të artikullit ka informacion i cili tregon qartë se artikulli është i pa formuar mirë, nuk ka referenca dhe i nevojitet përmirësim. Gjithashtu në atë tabelën sipër jeni të njoftuar se gjersa këto përmirësime të mos bëhen artikulli nuk mund të merret i sakt. ::Sa i përket plotësimit dhe përmirësimit të atikullit , këtu askush asgjë nuk ka përsipës. Të gjithë punojnë vullnetarisht, pra gjersa ndokujt nuk i kujtohet të e përmirësojë dhe të e plotësojë me referenca atëherë për kush e di se sa kohë do të mbetet si i till, ose mund të ndodh edhe ky material i pa rregulluar të griset. [[Përdoruesi:Puntori|Puntori]] 17 Nëntor 2008 21:46 (CET) thoo22xxndn2mkwo9henyb3cp90x77o 0 292132 2976391 2562201 2026-05-02T18:15:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976391 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|label=[[Universal Music|Universal Music Germany]]|foto=2018-05-13 ZDF Fernsehgarten Luca Hänni-7826.jpg|lindja=8 tetor 1994 në [[Bern]], {{flagicon|Switzerland}} [[Zvicër]]|zhanri=[[Muzika pop|Pop]], eurodance|profesioni=Këngëtar, tekstshkrues, model, valltar|instrument=Vokal, kitarë, piano, bateri|vite aktiv=2012-sot|webfaqja={{url|lucamusic.ch/en}}|titulli=Hänni në ''ZDF Fernsehgarten'' në maj, 2018.|bgcolour=#f0e68c}} '''Luca Hänni''' (lindur më 8 tetor 1994) është një këngëtar, tekstshkrues, kërcimtar, model dhe personazh televiziv zviceran. Ai u bë i famshëm në vitin 2012 pasi fitoi sezonin e nëntë të ''[[ Deutschland sucht den Superstar |Deutschland sucht den Superstar]]'', versioni gjerman i serisë ''Idol''.<ref name="WinnerHMP">{{Cite news|url=http://www.mopo.de/dsds/herzschlag-finale-luca-haenni-ist-neuer--superstar-,5645386,15039764.html|title=Luca Hänni ist neuer "Superstar"|last=Bernd Peters|date=28 prill 2012|work=Hamburger Morgenpost|access-date=28 prill 2012|last2=Denise Kylla|language=de|archive-date=28 prill 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120428214156/http://www.mopo.de/dsds/herzschlag-finale-luca-haenni-ist-neuer--superstar-,5645386,15039764.html|url-status=dead}}</ref> Ai ishte i pari jogjerman që e bëri këtë dhe gjithashtu fituesi më i ri i shfaqjes.<ref name="WinnerAA">{{Cite news|url=http://www.augsburger-allgemeine.de/panorama/Luca-Haenni-gewinnt-DSDS-2012-id19815626.html|title=Luca Hänni gewinnt DSDS 2012|last=Stich|first=Juliane|date=28 prill 2012|work=Augsburger Allgemeine|access-date=28 prill 2012|language=de}}</ref> Debutimi i parë i Hänni-t, "[[Don't Think About Me]]", kryesoi në listat e këngëve teke në [[Austria|Austri]], [[Gjermania|Gjermani]] dhe [[Zvicra|Zvicër]]. Ajo u pasua nga publikimi i albumit të tij debutues, ''My Name Is Luca'' (2012), i cili debutoi sipër Listave të Albumeve austriake dhe zvicerane dhe u bë një bestseller në të dyja vendet. Albumi i tij i dytë në studio, ''Living the Dream'', publikuar më 2013, u bë albumi i tij i dytë radhazi numër një në Zvicër.<ref name="WinnerWelt">{{Cite news|url=https://www.welt.de/vermischtes/article106236683/Ein-Schweizer-ist-Deutschlands-neuer-Superstar.html|title=Ein Schweizer ist Deutschlands neuer Superstar|date=28 prill 2012|work=Die Welt|access-date=28 prill 2012|language=de}}</ref> Në vitin 2019, Hänni përfaqësoi Zvicrën në [[Festivali Evropian i Këngës 2019|Festivalin Evropian të Këngës 2019]] me këngën "[[ Ajo më mori mua |She Got Me]]", duke përfunduar në vendin e katërt. == Jeta personale == Hänni lindi në [[Berna|Bern]], [[Zvicra|Zvicër]].<ref name="Haennibio">{{Cito web|title=DSDS 2012: Kandidat Luca Hänni|url=http://www.rtl.de/cms/sendungen/superstar/dsds-kandidaten/luca-haenni.html|publisher=RTL|accessdate=21 prill 2012|language=de}}</ref> Gjatë [[Kopshti i fëmijëve|kopshtit]] ai mori mësime në bateri. Në moshën nëntë vjeçare, ai mësoi të luante kitarë dhe piano.<ref name="eurovision2019">{{Cito web|title=Switzerland sends Luca Hänni with 'She Got Me' to Tel Aviv|url=https://eurovision.tv/story/luca-haenni-she-got-me-switzerland|website=eurovision.tv|publisher=Eurovision|accessdate=19 maj 2019|date=7 mars 2017|language=en}}</ref> Pas mbarimit të shkollës, ai filloi të stërvitej si murator, i cili më vonë u ndal në vitin 2012, për dy vjet, në favor të karrierës së tij muzikore. Që nga viti 2020 ai është në një lidhje me partneren e tij të vallëzimit ''Let's Dance,'' Christina Luft. == Karriera == === 2012–2013: ''DSDS'' dhe suksesi pasues === Në vitin 2012, Hänni aplikoi në sezonin e nëntë të RTL show talentesh ''Deutschland sucht den Superstar'', adaptimi gjerman i ekskluzivitetit të ''Idol''. Më 28 prill 2012, ai arriti në finale. Atje ai garoi kundër Daniele Negronit dhe fitoi shfaqjen me 52.85 përqind të votave të audiencës.<ref name="nzz2012">{{Cito web|url=https://www.nzz.ch/schweizer-ist-deutschlands-neuer-superstar-1.16670064|title=Schweizer ist Deutschlands neuer Superstar|website=nzz.ch|publisher=Neue Zürcher Zeitung|date=29 prill 2012|accessdate=19 maj 2019|language=de}}</ref> Në atë kohë, Hänni u bë i mituri i vetëm, për më tepër i pari jo-gjerman ''DSDS''-fitues. Si çmim ai mori 500,000 euro dhe një kontratë regjistrimi me Universal Music Group. Për më tepër, ai dhe kontrabandisti Negroni morën kurse për arsimimin e makinave dhe shoferëve. Kënga e parë dhe koronimi debutues i Hänni "Don't Think About Me" u publikua më 2 maj 2012. Një sukses i menjëhershëm, kënga arriti statusin e artë në Zvicër brenda katër ditëve të para të lëshimit dhe debutoi në krye të listave të vetme në [[Austri]], [[Gjermani]] dhe [[Zvicër]]. Kjo bëri që Hänni të ishte qytetari i parë zviceran që arriti numrin një në Listat e Këngëve Gjermane pas 52 vjetësh. "Don't Think About Me" shiti më shumë se 100,000 kopje gjatë gjithë skemës së saj. === 2017–sot: Festivali Evropian i Këngës, ''Dance, Dance, Dance'' dhe ''Let's Dance'' === [[Skeda:ESC2019_-_Switzerland_05.jpg|djathtas|parapamje|230x230px| Hänni që përfaqëson Zvicrën me këngën "She Got Me" në [[Festivali Evropian i Këngës 2019|Festivalin Evropian të Këngës 2019]] në [[Tel Aviv]]. ]] Në vitin 2017, Hänni shërbeu si zëdhënës i votimit të Zvicrës në [[Festivali Evropian i Këngës 2017|Festivalin Evropian të Këngës 2017]] që u mbajt në [[Kievi|Kiev, Ukrainë]].<ref>{{Cito web|last=Jensen|first=Charlotte|title=Voting order and spokespeople for Grand Final 2017|url=https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/|website=eurovisionary.com|publisher=Eurovisionary|accessdate=19 maj 2019|date=13 maj 2017|language=en|archive-date=5 gusht 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/|url-status=dead}}</ref> Në të njëjtin vit, ai u shfaq si një garues në sezonin e dytë të shfaqjes së talenteve konkurruese të [[ Televizioni RTL |RTL]] ''Dance Dance Dance'', partner me fituesin e ''Deutschland sucht den Superstar'' [[ Princ Damien |Prince Damien]]. I konsideruar si një nga pararendësit e shfaqjes përgjatë gjithë konkursit, ai përfundimisht u vendos i pari në konkurs në tetor 2017.<ref>{{Cito web|title=So war das Finale von "Dance Dance Dance" 2017|url=https://rp-online.de/panorama/fernsehen/dance-dance-dance-auf-rtl-luca-haenni-und-prince-damien-gewinnen-das-finale_bid-17699689|website=rp-online.de|publisher=RP-Online|accessdate=19 maj 2019|language=de}}</ref> Në dhjetor 2018, ai publikoi këngën "Bei mir" të cilën e promovoi me një shfaqje vallëzimi në ''[[Helene Fisher|Helene Fischer Show]]'' në të njëjtin muaj.<ref name="beimir">{{Cito web|title=Bei mir|url=https://www.amazon.de/Bei-mir-Luca-H%C3%A4nni/dp/B07LBZ9X3G|website=amazon.de|publisher=Amazon|accessdate=19 maj 2019|language=de}}</ref> Kënga dështoi të futej në tabela. Në mars 2019, Hanni u shpall si përfaqësuesi i Zvicrës në [[Festivali Evropian i Këngës 2019|Festivalin Evropian të Këngës 2019]] në [[Tel Aviv|Tel-Aviv]], [[Izraeli|Izrael]]. Zgjedhur nga transmetuesi zviceran SRG SSR përmes një procesi të përzgjedhjes së brendshme, ai performoi këngën "[[ Ajo më mori mua |She Got Me]]", një këngë pop-dance, e cila ndërthur elemente ritmike dhe të Lindjes së Mesme dhe u shënua së bashku me një ekip kompozitorësh kombëtarë dhe ndërkombëtarë në një kamp zviceran të shkrimeve të këngëve. Më 16 maj 2019, Hänni mori pjesë në gjysmëfinalen e dytë të Festivalit Evropian të Këngës, duke u vendosur në vendin e katërt në gjysmëfinale me 232 pikë dhe duke u kualifikuar në finale më 18 maj. Në finale, ai u vendos në vendin e pestë me televotim dhe i shtati me juritë ndërkombëtare, duke mbledhur gjithsej 364 pikë dhe duke dalë në vendin e katërt.<ref name="aaragau">{{Cito web|title=Platz 4: Luca Hänni holt die Schweiz aus dem ESC-Sumpf|url=https://www.aargauerzeitung.ch/kultur/musik/platz-4-luca-haenni-holt-die-schweiz-aus-dem-esc-sumpf-134496638|website=aargauerzeitung.ch|publisher=Aargauer Zeitung|accessdate=19 maj 2019|date=19 maj 2019|language=de|archive-date=19 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190519024222/https://www.aargauerzeitung.ch/kultur/musik/platz-4-luca-haenni-holt-die-schweiz-aus-dem-esc-sumpf-134496638|url-status=dead}}</ref> Kjo shënoi rezultatin më të lartë të Zvicrës që nga "Moi, tout simplement" i [[Annie Cotton]] në [[Festivali Evropian i Këngës 1993|Festivalin Evropian të Këngës 1993]]. Gjithashtu, "She Got Me" u bë hiti i dytë numër një nga Hänni në Zvicër. == Diskografia == * ''My Name Is Luca'' (2012) * ''Living the Dream'' (2013) * ''Dance Until We Die'' (2014) * ''When We Wake Up'' (2015) == Referime == {{Reflist|2}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.facebook.com/LucaHaenniOfficial Faqja e Facebook të Luca Hänni] {{Start box}}{{Succession box|before=[[Zibbz]]<br>me "[[Stones (Zibbz song)|Stones]]"|title=[[Zvicra në Festivalin Evropian të Këngës]]|years=[[Festivali Evropian i Këngës 2019|2019]]|after=[[Gjon's Tears]]<br>me "[[Répondez-moi]]"}} {{s-end}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1994]] [[Kategoria:Këngëtarë zviceranë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2019]] 9cwc4v7rkbnx7l11b9gj9oouln6gjye 0 292141 2976483 2957718 2026-05-02T22:58:33Z Leutrim.P 113691 2976483 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Anton Quni | native_name = | native_name_lang = | honorific_suffix = | image = Anton Quni.jpg | image_size = 230px | alt = | order = | office = Ministër i Mbrojtjes | termstart = [[3 Shkurt]] [[2020]] | termend = [[22 Mars]] [[2021]] | president = [[Hashim Thaçi]] | primeminister = [[Albin Kurti]] | deputy = | predecessor = [[Rrustem Berisha]] | successor = [[Armend Mehaj]] | order2 = | office2 = Deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] | termstart2 = Që nga viti [[2010]] | birth_name = | birth_date = 9 Qershor 1967 | birth_place = Fshaj, [[Gjakovë]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Kosova]]) | nationality = [[Shqiptarë]] | party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (LDK) | spouse = | children = 4 | residence = | education = | alma_mater = | occupation = Politikan dhe Oficer Ushtarak | profession = | cabinet = | nickname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | branch = [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br />[[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]]<br />[[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998 – Aktiv | rank = | unit = Brigada e Reagimit të Shpejtë të FSK-së | commands = | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Kosharës]] }} '''Anton Quni''' (i lindur më [[9 qershor]] [[1967]]) është politikan [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptar i Kosovës]]. Ai ishte Ministër i Mbrojtjes së Kosovës dhe i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcave të Sigurisë së Kosovës]] (FSK-së), nga data [[3 Shkurt]] [[2020]] deri më [[22 Mars]] [[2021]].<ref>{{Cite web|title=Turkish, Kosovar officials discuss regional security|url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkish-kosovar-officials-discuss-regional-security/1989583|access-date=2021-03-12|website=www.aa.com.tr}}</ref> Ai ishte edhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]].<ref name="bio">{{Cite web|title=Anton Quni - Minister of Defence|url=https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-url=https://web.archive.org/web/20201226224555/https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-date=26 dhjetor 2020|website=mod-rks.gov.net}}</ref> == Karriera == Ai studioi në Akademinë Ushtarake në Beograd dhe me notat më të larta u gradua oficer karriere në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]] .<ref name="bio" /> Me shpërbërjen e Jugosllavisë, ai shkoi të jetonte në Zvicër dhe Kroaci. Kur shpërtheu lufta në Kosovë në vitin 1998, Antoni u largua [[Zvicra|nga Zvicra]] për të marrë pjesë. Ai iu bashkua [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) nën komandën e ministrit të luftës, kolonel Ahmet Krasniqi.<ref name="bio" /> Me njësinë e tij kreu operacione të suksesshme ushtarake në thyerjen e kufirit jugosllavo-shqiptar, në Koshare. Quni së bashku me komandantët [[Agim Ramadani]], [[Sali Çekaj]], Xhemajl Fetahu dhe ushtarë të tjerë morën pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]] . Që nga viti 2010, Quni është zëri i fuqishëm i qytetarëve në Kuvendin e Kosovës. Pas luftës ka shërbyer në Trupat Mbrojtëse të Kosovës dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2010 deri në vitin 2017 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrje të Forcave të Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2017 deri në vitin 2019 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Mbikëqyrjen e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës.<ref name="bio"/> Ai ka qenë kryetar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] për Prizrenin nga 9 shtatori 2017 deri më 14 mars 2021.  == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] [[Kategoria:Personeli ushtarakë shqiptarë në shekullin XX]] 7sf6t79wghhs6s838ptxhpnh5t0qb90 2976492 2976483 2026-05-02T23:16:54Z Leutrim.P 113691 2976492 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Anton Quni | native_name = | native_name_lang = | honorific_suffix = | image = Anton Quni.jpg | image_size = 230px | alt = | order = | office = Ministër i Mbrojtjes | termstart = [[3 Shkurt]] [[2020]] | termend = [[22 Mars]] [[2021]] | president = [[Hashim Thaçi]] | primeminister = [[Albin Kurti]] | deputy = | predecessor = [[Rrustem Berisha]] | successor = [[Armend Mehaj]] | order2 = | office2 = Deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] | termstart2 = Që nga viti [[2010]] | birth_name = | birth_date = 9 Qershor 1967 | birth_place = Fshaj, [[Gjakovë]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Kosova]]) | nationality = [[Shqiptarë]] | party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (LDK) | spouse = | children = 4 | residence = | education = | alma_mater = | occupation = Politikan dhe Oficer Ushtarak | profession = | cabinet = | nickname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | branch = [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br />[[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]]<br />[[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998 – Aktiv | rank = | unit = Brigada e Reagimit të Shpejtë të FSK-së | commands = | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Kosharës]] }} '''Anton Quni''' (i lindur më [[9 qershor]] [[1967]]) është politikan [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptar i Kosovës]]. Ai ishte Ministër i Mbrojtjes së Kosovës dhe i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcave të Sigurisë së Kosovës]] (FSK-së), nga data [[3 Shkurt]] [[2020]] deri më [[22 Mars]] [[2021]].<ref>{{Cite web|title=Turkish, Kosovar officials discuss regional security|url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkish-kosovar-officials-discuss-regional-security/1989583|access-date=2021-03-12|website=www.aa.com.tr}}</ref> Ai ishte edhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]].<ref name="bio">{{Cite web|title=Anton Quni - Minister of Defence|url=https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-url=https://web.archive.org/web/20201226224555/https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-date=26 dhjetor 2020|website=mod-rks.gov.net}}</ref> == Karriera == Ai studioi në Akademinë Ushtarake në Beograd dhe me notat më të larta u gradua oficer karriere në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]] .<ref name="bio" /> Me shpërbërjen e Jugosllavisë, ai shkoi të jetonte në Zvicër dhe Kroaci. Kur shpërtheu lufta në Kosovë në vitin 1998, Antoni u largua [[Zvicra|nga Zvicra]] për të marrë pjesë. Ai iu bashkua [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) nën komandën e ministrit të luftës, kolonel Ahmet Krasniqi.<ref name="bio" /> Me njësinë e tij kreu operacione të suksesshme ushtarake në thyerjen e kufirit jugosllavo-shqiptar, në Koshare. Quni së bashku me komandantët [[Agim Ramadani]], [[Sali Çekaj]], Xhemajl Fetahu dhe ushtarë të tjerë morën pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]] . Që nga viti 2010, Quni është zëri i fuqishëm i qytetarëve në Kuvendin e Kosovës. Pas luftës ka shërbyer në Trupat Mbrojtëse të Kosovës dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2010 deri në vitin 2017 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrje të Forcave të Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2017 deri në vitin 2019 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Mbikëqyrjen e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës.<ref name="bio"/> Ai ka qenë kryetar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] për Prizrenin nga 9 shtatori 2017 deri më 14 mars 2021.  == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] [[Kategoria:Personeli ushtarakë shqiptarë në shekullin XX]] 32p69w3mix8tycaa4947limaaqy4feh 2976517 2976492 2026-05-02T23:38:08Z Leutrim.P 113691 ± 2 categories using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976517 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Anton Quni | native_name = | native_name_lang = | honorific_suffix = | image = Anton Quni.jpg | image_size = 230px | alt = | order = | office = Ministër i Mbrojtjes | termstart = [[3 Shkurt]] [[2020]] | termend = [[22 Mars]] [[2021]] | president = [[Hashim Thaçi]] | primeminister = [[Albin Kurti]] | deputy = | predecessor = [[Rrustem Berisha]] | successor = [[Armend Mehaj]] | order2 = | office2 = Deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] | termstart2 = Që nga viti [[2010]] | birth_name = | birth_date = 9 Qershor 1967 | birth_place = Fshaj, [[Gjakovë]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Kosova]]) | nationality = [[Shqiptarë]] | party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (LDK) | spouse = | children = 4 | residence = | education = | alma_mater = | occupation = Politikan dhe Oficer Ushtarak | profession = | cabinet = | nickname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | branch = [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br />[[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]]<br />[[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998 – Aktiv | rank = | unit = Brigada e Reagimit të Shpejtë të FSK-së | commands = | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Kosharës]] }} '''Anton Quni''' (i lindur më [[9 qershor]] [[1967]]) është politikan [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptar i Kosovës]]. Ai ishte Ministër i Mbrojtjes së Kosovës dhe i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcave të Sigurisë së Kosovës]] (FSK-së), nga data [[3 Shkurt]] [[2020]] deri më [[22 Mars]] [[2021]].<ref>{{Cite web|title=Turkish, Kosovar officials discuss regional security|url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkish-kosovar-officials-discuss-regional-security/1989583|access-date=2021-03-12|website=www.aa.com.tr}}</ref> Ai ishte edhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]].<ref name="bio">{{Cite web|title=Anton Quni - Minister of Defence|url=https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-url=https://web.archive.org/web/20201226224555/https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-date=26 dhjetor 2020|website=mod-rks.gov.net}}</ref> == Karriera == Ai studioi në Akademinë Ushtarake në Beograd dhe me notat më të larta u gradua oficer karriere në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]] .<ref name="bio" /> Me shpërbërjen e Jugosllavisë, ai shkoi të jetonte në Zvicër dhe Kroaci. Kur shpërtheu lufta në Kosovë në vitin 1998, Antoni u largua [[Zvicra|nga Zvicra]] për të marrë pjesë. Ai iu bashkua [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) nën komandën e ministrit të luftës, kolonel Ahmet Krasniqi.<ref name="bio" /> Me njësinë e tij kreu operacione të suksesshme ushtarake në thyerjen e kufirit jugosllavo-shqiptar, në Koshare. Quni së bashku me komandantët [[Agim Ramadani]], [[Sali Çekaj]], Xhemajl Fetahu dhe ushtarë të tjerë morën pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]] . Që nga viti 2010, Quni është zëri i fuqishëm i qytetarëve në Kuvendin e Kosovës. Pas luftës ka shërbyer në Trupat Mbrojtëse të Kosovës dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2010 deri në vitin 2017 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrje të Forcave të Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2017 deri në vitin 2019 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Mbikëqyrjen e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës.<ref name="bio"/> Ai ka qenë kryetar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] për Prizrenin nga 9 shtatori 2017 deri më 14 mars 2021.  == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] fokgouja63bo29y2675shes873tc00x 2976530 2976517 2026-05-02T23:54:59Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976530 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Anton Quni | native_name = | native_name_lang = | honorific_suffix = | image = Anton Quni.jpg | image_size = 230px | alt = | order = | office = Ministër i Mbrojtjes | termstart = [[3 Shkurt]] [[2020]] | termend = [[22 Mars]] [[2021]] | president = [[Hashim Thaçi]] | primeminister = [[Albin Kurti]] | deputy = | predecessor = [[Rrustem Berisha]] | successor = [[Armend Mehaj]] | order2 = | office2 = Deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] | termstart2 = Që nga viti [[2010]] | birth_name = | birth_date = 9 Qershor 1967 | birth_place = Fshaj, [[Gjakovë]], ish–[[Jugosllavia]], (sot [[Kosova]]) | nationality = [[Shqiptarë]] | party = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (LDK) | spouse = | children = 4 | residence = | education = | alma_mater = | occupation = Politikan dhe Oficer Ushtarak | profession = | cabinet = | nickname = | allegiance = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> *[[File:Flag of Kosova (1991–1999).svg|30px]] [[Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës (1998-1999)|Forcat e Armatosura të Republikës së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | branch = [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br />[[Trupat Mbrojtëse të Kosovës]]<br />[[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998 – Aktiv | rank = | unit = Brigada e Reagimit të Shpejtë të FSK-së | commands = | battles = [[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Kosharës]] }} '''Anton Quni''' (i lindur më [[9 qershor]] [[1967]]) është politikan [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptar i Kosovës]]. Ai ishte Ministër i Mbrojtjes së Kosovës dhe i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcave të Sigurisë së Kosovës]] (FSK-së), nga data [[3 Shkurt]] [[2020]] deri më [[22 Mars]] [[2021]].<ref>{{Cite web|title=Turkish, Kosovar officials discuss regional security|url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkish-kosovar-officials-discuss-regional-security/1989583|access-date=2021-03-12|website=www.aa.com.tr}}</ref> Ai ishte edhe komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) gjatë [[Beteja e Koshares|Betejës së Koshares]].<ref name="bio">{{Cite web|title=Anton Quni - Minister of Defence|url=https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-url=https://web.archive.org/web/20201226224555/https://mod.rks-gov.net/?page=2,700|archive-date=26 dhjetor 2020|website=mod-rks.gov.net}}</ref> == Karriera == Ai studioi në Akademinë Ushtarake në Beograd dhe me notat më të larta u gradua oficer karriere në [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrinë Popullore Jugosllave]] .<ref name="bio" /> Me shpërbërjen e Jugosllavisë, ai shkoi të jetonte në Zvicër dhe Kroaci. Kur shpërtheu lufta në Kosovë në vitin 1998, Antoni u largua [[Zvicra|nga Zvicra]] për të marrë pjesë. Ai iu bashkua [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) nën komandën e ministrit të luftës, kolonel Ahmet Krasniqi.<ref name="bio" /> Me njësinë e tij kreu operacione të suksesshme ushtarake në thyerjen e kufirit jugosllavo-shqiptar, në Koshare. Quni së bashku me komandantët [[Agim Ramadani]], [[Sali Çekaj]], Xhemajl Fetahu dhe ushtarë të tjerë morën pjesë në [[Beteja e Koshares|Betejën e Koshares]] . Që nga viti 2010, Quni është zëri i fuqishëm i qytetarëve në Kuvendin e Kosovës. Pas luftës ka shërbyer në Trupat Mbrojtëse të Kosovës dhe Forcat e Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2010 deri në vitin 2017 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Punë të Brendshme, Siguri dhe Mbikëqyrje të Forcave të Sigurisë së Kosovës. Nga viti 2017 deri në vitin 2019 ka qenë anëtar i Komisionit Parlamentar për Mbikëqyrjen e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës.<ref name="bio"/> Ai ka qenë kryetar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] për Prizrenin nga 9 shtatori 2017 deri më 14 mars 2021.  == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë në shekullin e XX]] [[Kategoria:Lindje 1967]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] sptd2tl2282n9hlgi1rbpfdrd2f3jjh 0 293034 2976717 2932434 2026-05-03T10:46:45Z Mitrovica02 128863 /* Referime */ 2976717 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Samu Castillejo | image = | image_size = | caption = | fullname = Samuel Castillejo Azuaga | birth_date = {{birth date and age|18|1|1995|df=yes}} | birth_place = [[Malaga]], Spain | height = {{convert|1.82|m|ftin|abbr=on}}<ref>{{cite web|url=https://www.villarrealcf.es/en/first-team/villarreal-cf/squad/player/776-Samuel+Castillejo+Azuaga|title=S. Castillejo|publisher=Villarreal CF|accessdate=7 prill 2018|lang=en|archive-date=7 prill 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407182650/https://www.villarrealcf.es/en/first-team/villarreal-cf/squad/player/776-Samuel+Castillejo+Azuaga|url-status=dead}}</ref> | position = [[Sulmues]] | currentclub = [[A.C. Milan|Milan]] | clubnumber = 7 | youthyears1 = 2004–2006 | youthclubs1 = Explanada FS | youthyears2 = 2006–2007 | youthclubs2 = UD Mortadelo | youthyears3 = 2007–2012 | youthclubs3 = [[Málaga CF|Málaga]] | years1 = 2011–2014 | clubs1 = [[Atlético Malagueño|Málaga B]] | caps1 = 75 | goals1 = 22 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[Málaga CF|Málaga]] | caps2 = 34 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2018 | clubs3 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps3 = 91 | goals3 = 9 | years4 = 2018– | clubs4 = [[A.C. Milan|Milan]] | caps4 = 53 | goals4 = 6 | nationalyears1 = 2011 | nationalteam1 =Spanja U16 | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2011–2012 | nationalteam2 = Spanja U17 | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2015 | nationalteam3 = Spanja U21 | nationalcaps3 = 4 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 20:38, 1 August 2020 (UTC) | nationalteam-update = }} '''Samuel Castillejo Azuaga''' (lindur me 18 Janar 1995) është një futbollist spanjoll i cili luan si sulmues anësor në [[Serie A]] per klubin AC Milan. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1995]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Sportistë nga Malaga]] [[Kategoria:Futbollistë spanjollë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle]] [[Kategoria:Futbollistë në Málaga CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] 4pzdzshlaposuipvrub88epdtfcej13 0 293710 2976662 2957880 2026-05-03T06:58:36Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976662 wikitext text/x-wiki {{Infobox libër | emri = Oh | foto = | titulli_i_fotos = | autori = Anton Pashku | illustratori = | artisti_kopertinës = | shteti = | gjuha = [[shqip]] | subjekti = | zhnari = roman | botuesi = [[Rilindja (OPGBG)|Rilindja]] | data_e_botimit = 1971 | faqe = | isbn = }} '''Oh''' është roman i shkrimtarit [[Anton Pashku]] botuar në vitin [[1971]]. == Përmbajtja == Formula strukturore e romanit është: ×{× [ y () y ] ×} ×<ref name="Hamiti2013">{{harvnb|Hamiti|2013|p=124-126}}</ref> Heronjtë e "Oh"-it janë Ai dhe Ajo.<ref>{{harvnb|Rrahmani|2019|p=143}}.</ref> Ngjarjet në romanin “Oh” ndodhin të gjitha brenda harkut kohor të një dite.<ref name="Braho28">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=28}}.</ref> Romani hapet me një rrëfimtar mashkull, Ai, që rrëfen në vetën e parë botën e tij jetësore dhe fizike, në shikim të parë të pakuptimtë. Ai, na rrëfen se si shkoi në banjë, si ishte bërë kaps, si hutohet duke vështruar jargët, si mbetet duke bërë disa veprime pakuptim dhe që i përkasin botës thjesht biologjike, por që në fakt flasin për gjendjen e njeriut të vetmuar modern dhe problemet e tij gati absurde. Që në rreshtat e parë kapet absurditeti i situatës dhe vetmia e personazhit.<ref name="Braho18">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=18-20}}.</ref><ref name="Braho28"/> Heronjtë e Oh-ut, Ai dhe Ajoi, si arketipe gjinore humane, japin habitshëm dy pole njerëzore të natyrave të ndryshme , dy qenie fare të ndryshme që grinden me njëri-tjetrin.<ref>{{harvnb|Rrahmani|2019|p=143}}.</ref> Mënyra e kalimit të rrëfimit nga Ai tek personazhi tjetër, që del më vonë - Plaku, bëhet në sajë të rastësisë, Ai rrëfen në vetën e tretë duke iu referuar shfaqjes së Plakut që ngjan me një shfaqje [[epifania|epifanike]]<ref name="Braho18"/> Në këtë pjesë të romanit ndryshon krejt fryma e rrëfimit, këtu është historik dhe simbolik, pasi ndërtohet nëpërmjet simboleve të njëpasnjëshme.<ref>{{harvnb|Brahaj|2017|pages=21}}.</ref> Rrëfimi kalon nga Ai tek Plaku, i cili del edhe si simbol i dijes, i kujtesës historike, duke e vlerësuar të kaluarën. Plakut diçka i mungon dhe ajo është diçka esenciale, që e shtyn drejt një kërkimi tej kohor. Plaku ka 100 dele dhe gjithmonë i humbet një, gjithmonë mbetet në kërkim të njërës dhe pikërisht gjatë kërkimit të saj i humb tjetra. Kjo është e gjithë jeta e tij.<ref name="Braho18"/> Ky personazh i afrohet figurës së [[Sizifi|Sizifit]] të dënuar përjetësisht, që me një shkëmb në krah t'i ngjitet malit dhe para se të arrijë në majë rrokulliset poshtë për t'u ngjitur përsëri.<ref name="letërsia">[http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Anton_Pashku/oh_fragment.php Letërsia]{{Lidhje e vdekur}}</ref> Historia e deles se humbur dhe e barkës del, si histori kurrë e përfunduar e (mos)përmbushjes së ëndrrës së individit apo edhe të bashkësisë.<ref>{{harvnb|Rrahmani|2019|p=139}}.</ref> Pas dialogut që bën me dy personazhet (mashkullin Ai dhe femrën Ajo), Plaku vazhdon rrëfimin e tij i cili është një kujtesë që në rastin konkret është shumë e madhe, shekullore. Me anë të Plakut, që merr rolin e rrëfimtarit, bëhet kalimi e ndërrimi i kohëve, nga bashkëkohësia në antikitet (Iliri), në kohën e kryengritjes së madhe ilire në vitin 9 të erës sonë.<ref name="Braho18"/>. Këtu rrëfimi kalon nga Plaku tek rrëfimtarë të tretë, të cilët janë Breuku dhe Disidiati, ngjarjet rrëfehen dhe shpalosen me anë të dialogut që zhvillohet ndërmjet tyre, ndonëse brenda kujtesës së Plakut. Këtu kemi një hallkë tjetër të analepsës, thellimit të kohës, të një retrospektive tjetër brenda asaj të parës, që na kohën e pushtimit të Ilirisë nga romakët. Ngjarjet historike pavarësisht rrejdhin në tekstin e romanit nëpërmjet bisedave të Breukut dhe Desidiatit, të cilët me anë të këndvështrimit të tyre i raportojnë për njëri – tjetrin dhe për lexuesin njëkohësisht. Ata të krijojnë përshtypjen e disa vëzhguesve të terrenit, që nuk përfshihen në atë që ndodh. Vëzhgimi është ngajashtë dhe e gjithë ngjarja historike, ndërtohet nëpërmjet simbolesh dhe detajesh simbolike, paralelizmash me natyrën dhe botën përrreth, për të nxjerrë në fund edhe shkatërrimin përfundimtar dhe dorëzimin e Ilirisë në duart e Romakëve.<ref name="Braho79">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=79}}.</ref> Shkaktar për këtë bëhet tradhëtia dhe vëllavrasja mes dy vllezërve, mbretit ilir Gentit dhe vëllait të tij Platorit për ambicie personale për pushtet dhe për Etlevën e bukur, që duke e dhënë në prizmin e një mëkati fillestar, çka pashmangshëm të kujton tradhëtinë fillestare mes Abelit dhe Kainit, i jep veprës në këtë rast vlerat e rrezatimit universal të idesë. Me këtë vëllavrasje, shkatërrohet ekulibri dhe harmonia familjare. Shkatërrohet një sistem i brendshëm për zotërimin dhe zhvillimin e një sistemi tjetër, tejpersonal. Është ky “mëkat” fillestar i cili vulos fatin e të ardhmes, të gjithë bashkësisë, të cilën e pret i njejti fat sipas Pashkut, sepse mëkati “fillestar” ka ndodhur dhe përsëritja e tij është e pashmangashme si një lloj mallkimi.<ref name="Braho22"/><ref name="Braho88"/> Në rastin e dytë, në dialogun e Breukut dhe Disidiadit jepet tradhëtia e Batos së Breukëve, i joshur nga pasuria që i premtojnë romakët. Në këtë rast kemi vrasjen e Batos se breukve prej Batos se desidiatëve sepse ai tradhëton, fisin dhe vendin. Tradhëti e cila simbolikisht paraqitet me anë të pasqyrave me dy faqe që kishte sjellë gjenerali romak [[Tiberius|Tiberi]] nga Roma për t'i mashtruar ilirët.<ref name="Braho88">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=88-90}}</ref> Sipas Breukut, pylli shkatërrohet sepse jep bishta për sëpata, një simbolikë që lehtë kuptohet: kur pylli ia jep mundësinë sëpatës që t’i sjellë atij shkatërrimin. Nënvizohet lufta brenda llojit, me tëndin, duke sjellë kështu edhe idenë për bashkësinë e vet, që vetëm nga i veti i vijnë rreziqet, tradhëtitë dhe shkatërrimi. Duke aluduar për tradhëtinë që vjen nga brenda, në rastin fillestar në Iliri, e cila ishte brenda familjes dhe më vonë edhe në mes princave (tradhëtia e Batos së Breukëve ndaj Batos së Desidiatëve), autori arrin të theksojë për çdo lloj tradhëtie të tillë, por sidomos për atë që i bëhet vendit të vet.<ref name="Braho22">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=22-23}}.</ref> Rrëfimi kthehet prapë tek Plaku i cili tregon pasojat e tradhëtisë në lashtësi.<ref name="Braho22"/> Bëhet edhe një kapërcim në kohë. Në këtë pjesë të romanit vazhdohet teknika e vënies përballë e dy alternativave, dy botëve, dy ideve, dy problematikave dhe dy mënyrave të zgjidhjes. Nëse në fillim kishim dyshen Ai – Ajo, pastaj dyshen Breuk – Desidiat, tash kemi dyshen Atë – Bir. Në këtë dyshe përballja dhe konflikti, qoftë i ideve, qoftë i veprimeve është i pranishëm dhe bëhet i ditur me anë të rrëfimit të Birit. Ati krijohet si personazh me anë të ligjërimit të Birit, që gjatë gjithë kohës i referohet atij.<ref name="Braho24"/> Ati don tokën, dheun, vendin e vet, rrjedhimisht edhe kulturën, traditën, familjen, të vetin, të afërmin. Dhe njëkohësisht, është i gatshëm të sakrifikohet për të, për idealin dhe jetën që mbron. Biri nga ana tjetër don qiellin, urren dheun, urren familjen, martesën dhe shtëpinë e tij.<ref name="Braho90">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=90}}.</ref> Autori prek konfliktin e gjithëkohshëm mes brezave, duke i dhënë veprës së Pashkut në këtë rast praninë e ideve shqetësuase dhe gjithëkohore që e shoqërojnë individin pavarësisht epokave të cilave ai u përket.<ref name="Braho24">{{harvnb|Brahaj|2017|pages=24-25}}.</ref> Këtu rrëfimi merr natyrë retorike, propaganduese dhe parashtruese sepse është monolog që shpaloset në formën e një fjalimi të mbajtur në publik,<ref name="Braho24"/> në një sallë të madhe vezake, të cilën të pranishmit e stolisin me balona shumëngjyrëshe. Biri flet pa ndalur për projektin e tij për një Utopi, ndërsa turma e ndëgjon dhe i brohorit. Këtë utopi Pashku e lufton në romanin Oh nëpërmjet tekstit ironik, të groteskës e satirës fshikulluese.<ref name="Hamiti2013"/> Krejt lufta propaganduese e Birit bëhet për idenë e tij, për një botë unike, ku çdo gjë të funksiononte e udhëhequr nga një dorë e vetme, një botë homogjene, e njëjtë në funksionim, duke nënkuptuar natyrisht për një botë të mbyllur dhe totalitare, e cila të sugjeron njejtësimin dhe ekzistimin e gjërave njëshe. <blockquote>“...vetëm nji libër leximi, vetëm nji libër të historisë, vetëm nji libër të filozofisë, vetëm nji tregim, vetëm nji novelë, vetëm nji roman, vetëm nji dramë, vetëm nji sonet, vetëm nji baladë, vetëm nji gazetë të përditshme, vetëm nji revistë, do të ketë vetëm nji radiotelevizion...”<ref>{{harvnb|Brahaj|2017|pages=48}}.</ref></blockquote> Në fjalimin e Birit, i cili paraqitet si mizogam, insistohet në prishjen e institucionit të familjes. Kërkohen prishjet e kufijve shtetërorë dhe kombëtarë, kontinentalë, madje utopia e tij s’ka të ndalur dhe kalon edhe kufijtë e Tokës e Diellit. Në këtë totalitarizëm edhe ekonomia do të jetë e organizuar ashtu që çdo kënd i Kozmosit do të prodhojë vetëm një prodhim, p.sh. Toka do të prodhojë vetëm "''gropa të nevojtoreve, kunja dhe shtupa''". Numërohen me radhë gjitha fabrikat që do të prodhojnë vetëm një produkt të vetëm një prodhim.<ref name="Hamiti2013"/> Në hovin e pandalshëm të radhitjes së fabrikave të Kosmosit e bën një gabim: “''Vetëm nji karrigë''”. Pra shqipton, kërkesën e vet për pushtet të pakufizuar, mbi të gjithë. Po kërkesa më tragjike është të fshihet trashëgimia, birësia dhe identiteti kombëtar. Ky fjalaman, është i pari kundër babait të vet, dhe do t’ia thente përmendoren sepse: “''Mue më pëlqente të shikojsha kah qielli, atij i pëlqente të shikonte kah toka''”. E babai që e donte më shumë tokën dhe botën ta shikonte nga çatia e shtëpisë së vet përdhecke, e ka leçitur. Sepse baba “.''.. ishte i gatshëm të bahej dhé, dhé për atë dhé''”.<ref name="Hamiti2013"/> Biri gjen si rrugëdalje arratisjen, largimin nga i ati, nga toka, dheu dhe çdo gjë që e përfaqëson Atin që na vjen nëpërmjet këtyre detajeve simbolike siç janë duhma e dheut dhe byku. Fakti që biri refuzon erën e dheut të atit të tij dhe preferon bykun e kumbarës, është edhe këtu devijimi dhe ikja nga udha tradicionale e dashurisë ndaj vendit dhe ndaj asaj që i përket. Në këtë mënyrë autori nënvizon, jo vetëm përplasjen e fortë mes brezash dhe botësh të ndryshme kundërta, por edhe idenë e fshehur se e reja, brezi i ri, ndonëse lindin në një dhe, ushqehen në atë tokë, po ikin, po e braktisin dhe ati është ai që mbetet vetëm dhe i braktisur nga i biri, i cili nuk e kupton. Me këtë personazh, jo vetëm nënvizon temën e përplasejeve mes kohëve dhe brezave, por na sjell një personazh që lidhet për nga realizimi dhe funksionimi i tij me modelin e birit plangprishës.”<ref>{{harvnb|Brahaj|2017|pages=28}}.</ref> Në fund të romanit kthehemi edhe një herë aty ku romani ka zënë fill, tek rrëfimtari fillestar, Ai, i cili na tregon dhe parashtron një situatë gati të njejtë me atë të fillimit. Në fillim Ai kishte praninë e femrës, në fund nuk e ka, Ajo ikën gjithë poterë, duke e lënë në vetmi totale; vetmia e tij totale sugjerohet nga mbijetesa e vetëm një peshku në akuarium, nga i cili vetëm sa vërehej një pinë; pra, po mbetej gjallë me zor dhe “''s’dukej as i mjerë e as i lumtur, as i hutuam e as i habitun''”.<ref>{{harvnb|Rrahmani|2019|p=139}}.</ref> == Rëndësia == KY roman ka rendesi te madhe sepse tregon,periudhen e se kaluares sone ,me thjeshte te Jezu Krishtit duke u Marr nga Bibla dhe duke u perquar me ndryshime ==Botime == *Oh, “[[Rilindja (OPGBG)|Rilindja]]”, Prishtinë, 1971 *Oh, “Rilindja”, Prishtinë, 1979 *Oh, “Rilindja”, Prishtinë, 1986, *Oh, “Rilindja”, Prishtinë, 1990 *Oh, “Pipaj-Camaj”, Shkodër, 2002 == Referime == {{reflist}} == Literatura == * {{cite book|title=Letërsia e Kosovës 1953-2000|last1=Krasniqi|first1=Nysret|publisher=AIKD|year=2016|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite book|title=Kënaqësia e leximit|last1=Aliu|first1=Ali|publisher=ASHAK|year=2012|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Rrahmani|first1=Kujtimt|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 25|title=Habia e Anton Pashkut: Oh|year=2019|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite book|last1=Brahaj|first1=Manjola|title=''PROZA E ANTON PASHKUT MES MODERNES DHE EKSPERIMENTALES''' - punim doktorature|accessdate=23 gusht 2020|location=Tiranë|language=sq|format=PDF|url=http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2017/10/PUNIMI-FINAL.pdf|date=2017|ref=harvn|archive-date=23 gusht 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823231942/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2017/10/PUNIMI-FINAL.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|title=Utopia letrare|last1=Hamiti|first1=Sabri|publisher=ASHAK|year=2013|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Rrahmani|first1=Kujtimt|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 25|title=Habia e Anton Pashkut: Oh|year=2019|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Krasniqi|first1=Nysret|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 25|title=A/Z|year=2019|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Gashi|first1=Agron|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 26|title=ANTON PASHKU: TREGIMI I PARË, RRËFIMI I FUNDIT|year=2020|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Hamiti|first1=Muhamet|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 26|title=TOPOSI I VENDIT TË PËLQYESHËM (LOCUS AMOENUS) KARSHI BOTËS SË PËRMBYSUR TE OHU I ANTON PASHKUT|year=2020|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} * {{cite journal|last1=Çitaku|first1=Muhamet|journal=STUDIME: Revistë për studime filologjike, numër 24|title=Romani simbolist i Kosovës|year=2018|publisher=[[ASHAK]]|place=Prishtinë|language=sq}} [[Kategoria:Romane nga Anton Pashku]] [[Kategoria:Romane shqiptare të shekullit XX]] p8aixa4uy42p7zw25c1epfqsrk3an8z 0 295765 2976699 2600245 2026-05-03T09:14:28Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976699 wikitext text/x-wiki {{Infobox pandemi | name = Pandemia e COVID-19 në Zelandë të Re | map1 = COVID-19 Outbreak Cases in New Zealand (DHB Totals).svg | legend1 = | map2 = | legend2 = | map3 = | legend3 = | disease = [[COVID-19]] | virus_strain = [[SARS-CoV-2]] | location = [[Zelanda e Re]] | first_case = [[Auckland]] | arrival_date = 28 shkurt 2020 | first_outbreak = [[Auckland]] | confirmed_cases = 1,147 | suspected_cases = 350 | recovery_cases = 1,411 | deaths = 21 | active_cases = 65 | total_ili = | website = {{URL|https://www.covid19.govt.nz}} }} Rasti i parë i [[COVID-19]] në [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]] gjatë pandemisë [[Pandemia e COVID-19|COVID-19]] u raportua më 28 shkurt 2020. Vendi ka gjithsej 1,497 raste, nga të cilat 65 janë aktualisht aktive dhe 21 persona kanë vdekur nga virusi.<ref name="current cases">{{Cito web|url=https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-cases|title=COVID-19 – current cases|date={{#time:Y-m-d}}|publisher=Ministry of Health|language=en}}</ref> == Veprimet == Të gjithë kufijtë dhe portet hyrëse të Zelandës së Re ishin të mbyllura për të gjithë jorezidentët në 11:59&nbsp;pasdite më 19 mars 2020, me qytetarët dhe banorët që kthehen u kërkohet [[Izolimi (shëndetësi)|të vetizolohen]]. Që nga 10 Prilli, të gjithë zelandasit që kthehen nga përtej detit duhet të kalojnë në dy javë [[Karantina|karantinë]]. == Përgjigje == Një sistem me katër nivele alarmi u shtua më 21 mars për të menaxhuar shpërthimin brenda Zelandës së Re. Më 16 mars, Kryeministrja [[Xhasinda Ardern|Jacinda Ardern]] bëri thirrje për t'u dhënë fund mbledhjeve publike të më shumë se 500 njerëzve dhe paralajmëroi që shpërthimi mund të çojë në një recesion më të madh se kriza financiare globale e vitit 2008.<ref>{{Cite news|url=https://www.rnz.co.nz/news/political/411898/coronavirus-uncertainty-over-details-of-mass-gatherings-ban-and-stimulus-package|title=Coronavirus: Uncertainty over details of mass gatherings ban and stimulus package|last=Moir|first=Jo|date=16 mars 2020|work=Radio New Zealand|access-date=17 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317051922/https://www.rnz.co.nz/news/political/411898/coronavirus-uncertainty-over-details-of-mass-gatherings-ban-and-stimulus-package|archive-date=17 mars 2020|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12317127|title=Coronavirus: Gatherings of more than 500 people should be cancelled – Ardern|last=Walls|first=Jason|date=16 mars 2020|work=The New Zealand Herald|access-date=17 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200316165820/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12317127|archive-date=16 mars 2020|last2=Cheng|first2=Derek|language=en}}</ref> == Rastet == Më 4 mars, një grua nga Zelanda e Re rreth të 30-ave e cila ishte kthyer nga Italia Veriore më 25 shkurt u konfirmua si rasti i dytë i virusit në Zelandën e Re.<ref>{{Cite news|url=https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/second-case-covid-19-confirmed-nz|title=Second Case of COVID-19 Confirmed in NZ|date=4 mars 2020|work=Ministry of Health, New Zealand|access-date=4 mars 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304003940/https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/second-case-covid-19-confirmed-nz|archive-date=4 mars 2020|language=en}}</ref> Më 1 prill, u raportuan 61 raste të reja (47 të konfirmuara dhe 14 të mundshme), duke e çuar totalin në 708 (647 të konfirmuar dhe 61 të mundshëm).<ref>{{Cito web|url=https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-situation/covid-19-current-cases|title=COVID-19 – current cases|website=Health.govt.nz|date=1 prill 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200401155711/https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-situation/covid-19-current-cases|archivedate=1 prill 2020|accessdate=29 mars 2020|language=en}}</ref><ref name="April1">{{Cite news|url=https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/confirmed-coronavirus-cases-rise-61-bringing-total-708|title=Confirmed coronavirus cases rise by 61, bringing total to 708|date=1 prill 2020|work=1 News|access-date=1 prill 2020|publisher=TVNZ|language=en|archive-date=2 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200402034652/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/confirmed-coronavirus-cases-rise-61-bringing-total-708|url-status=dead}}</ref> Po atë ditë, u raportua se Ishujt Chatham, të cilët janë pjesë e Zelandës së Re, po përballeshin me një mungesë ushqimi për shkak të blerjes në panik.<ref>{{Cite news|url=https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/chatham-islands-without-vital-food-supplies-after-coronavirus-panic-buying-in-nz|title=Chatham Islands without vital food supplies after coronavirus panic buying in NZ|date=1 prill 2020|work=[[1 News]]|access-date=1 prill 2020|language=en|archive-date=2 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200402121124/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/chatham-islands-without-vital-food-supplies-after-coronavirus-panic-buying-in-nz|url-status=dead}}</ref> Më 1 maj, u raportuan 3 raste të reja (të gjitha të konfirmuara), duke e çuar totalin në 1,479 (1,132 të konfirmuar dhe 347 të mundshëm) dhe u raportuan 11 rikuperime të reja, duke sjellë gjithsej 1,252. Gjashtë persona ishin në spital.<ref>{{Cito web|url=https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-situation/covid-19-current-cases|title=COVID-19 – current cases|website=Health.govt.nz|publisher=New Zealand Government|date=1 maj 2020|accessdate=1 maj 2020|archivedate=1 maj 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200501010955/https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-situation/covid-19-current-cases|language=en}}</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 sipas shteteve dhe territoreve]] [[Kategoria:Pandemia e COVID-19 në Oqeani]] {{Pandemia e COVID-19}} tjkdf5urttc1anierr8e0lx34l1dag2 1 296615 2976304 2777333 2026-05-02T14:18:10Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976304 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lili Elbe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170919 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191218150249/http://transmediawatch.org/timeline.html për lidhjen http://www.transmediawatch.org/timeline.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150328194132/https://oii.org.au/789/book-review-man-woman/ për lidhjen https://oii.org.au/789/book-review-man-woman/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150803154601/http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm për lidhjen http://www.lgbthistorymonth.org.uk/history/lilielbe.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 23:58 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lili Elbe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2777332 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190327130001/http://www.vintage-movie-poster.com/Paintings/Fine_art.htm për lidhjen http://www.vintage-movie-poster.com/Paintings/Fine_art.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 mars 2025 19:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lili Elbe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976303 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150803152942/http://www.politietsregisterblade.dk/index.php?option=com_sfup&controller=politregisterblade&task=viewRegisterblad&id=1923045&limitstart=20 për lidhjen http://www.politietsregisterblade.dk/index.php?option=com_sfup&controller=politregisterblade&task=viewRegisterblad&id=1923045&limitstart=20. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:18 (CEST) i67dwv9pcboshwtzj6aiykgwhrt25x4 1 296738 2976637 2694556 2026-05-03T05:02:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976637 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Neil Robertson/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neil Robertson]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976636 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.dailystar.co.uk/sport/other-sports/363526/Snooker-Neil-Robertson-s-century-breaking-performances-insane-claims-Ronnie-O-Sullivan. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 07:02 (CEST) 6yb266d2vuorvrmspzkcqfekre7x9sz 1 298023 2976379 2522167 2026-05-02T17:22:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976379 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojërat Evropiane]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177579 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924045715/http://www.baku2015.com/news/article/baku-2015-glance.html për lidhjen http://www.baku2015.com/news/article/baku-2015-glance.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 05:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojërat Evropiane]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2522166 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211026162439/https://www.european-games.org/baku-and-the-games/ për lidhjen http://www.european-games.org/baku-and-the-games. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211208174123/http://www.european-games.org/2019-minsk/ për lidhjen http://www.european-games.org/2019-minsk. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 shkurt 2023 10:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lojërat Evropiane]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976378 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190721211240/http://www.european-games.org/ për lidhjen http://www.european-games.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:22 (CEST) 8xgxdd3kuufcmeopufg6eqh8vqm8caz 1 298170 2976561 2177962 2026-05-03T00:06:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976561 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Medreseja e Vogël]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177961 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx për lidhjen https://dtk.rks-gov.net/default.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 07:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Medreseja e Vogël]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976560 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gjakovaportal.com/al/trashegimia/medreseja-e-vog235l-e-vitit-1770. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 02:06 (CEST) 73dg098bg2265subkgi3n7027fdgyb9 0 299021 2976485 2181198 2026-05-02T23:00:58Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976485 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|emri=Martin Österdahl|image=Martin Österdahl söndag lunch i Storängen 2016.jpg|alt=|website=|datëlindja={{Birth date and age|12|10|1973|df=yes}}|vendlindja=[[Sollentuna]], [[Suedi]]|kombësia=Suedez|profesioni=Producent televiziv, shkrimtar}}'''Erik ''Martin'' Österdahl''', (lindur më 12 tetor 1973 në Sollentuna) është një autor suedez dhe producent televiziv. Nga 2008 deri në 2014 ai ka punuar në transmetimet e ''Mästarnas mästare'', ''Allt för Sverige'' dhe ''Skavlan'' për SVT. Libri i tij i parë, ''Be inte om nåd'', u botua në vitin 2016.<ref>[https://www.bokus.com/bok/9789175036663/be-inte-om-nad/ Be inte om nåd - Martin Österdahl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517085503/https://www.bokus.com/bok/9789175036663/be-inte-om-nad/ |date=17 maj 2021 }} Bokus Retrieved 20 January 2020</ref> Ai aktualisht është Mbikëqyrësi Ekzekutiv i [[Bashkimi Evropian i Radio-Televizioneve|Bashkimit Evropian të Transmetimeve]] për [[Festivali Evropian i Këngës|Festivalin Evropian të Këngës]], një pozicion që ai e ka mbajtur që nga maji i vitit 2020. == Festivali Evropian i Këngës == Në janar 2020, u njoftua nga [[Bashkimi Evropian i Radio-Televizioneve|Bashkimi Evropian i Transmetimeve]] (EBU) se Österdahl do të zëvendësonte [[Jon Ola Sand]] si Mbikëqyrësi Ekzekutiv i [[Festivali Evropian i Këngës]] pas finales së konkursit {{Escyr|2020}}, i cili do të ishte zhvilluar në [[Roterdami|Roterdam]] në maj 2020.<ref name="Eurovision">[https://eurovision.tv/story/martin-osterdahl-new-eurovision-song-contest-executive-supervisor Martin Österdahl new Eurovision Song Contest Executive Producer] Eurovision.tv Retrieved 20 January 2020</ref> Sidoqoftë, konkursi i vitit 2020 u anulua për shkak të [[Pandemia e COVID-19 në Evropë|pandemisë së COVID-19]]; Österdahl do të pasonte Sand si Mbikëqyrësi i ri Ekzekutiv i Konkursit pas shfaqjes së zëvendësimit të njëhershëm, ''[[Eurovision: Europe Shine a Light|Eurovision: Europe Shine A Light]]'' u transmetua. Österdahl më parë ka qenë producent ekzekutiv i {{Escyr|2013}} dhe {{Escyr|2016}} konkurseve (së bashku me Johan Bernhagen në vitin 2016), në [[Malmö]] dhe [[Stokholmi|Stokholm]] respektivisht dhe ishte anëtar i Grupit të Referimeve të Festivalit Evropian të Këngës nga 2012 në 2018. == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == * {{Imdb emri|1970938}} {{Start box}} {{s-bef|before=[[Jon Ola Sand]]}} {{s-ttl|title=[[Festivali Evropian i Këngës#Votimi|Producent ekzekutiv i Festivalit Evropian të Këngës]]|years=2020&ndash;sot}} {{S-inc}} {{s-bef|before=[[Jon Ola Sand]]}} {{s-ttl|title=[[Festivali Evropian i Këngës për Fëmijë#Organizimi|Producent ekzekutiv i Festivalit Evropian të Këngës për Fëmijë]]|years=2020&ndash;sot}} {{S-inc}} {{s-end}} [[Kategoria:Shkrimtarë suedezë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1973]] 1r22sqa89obxk320k98yhjtdzoctma3 1 299263 2976382 2723263 2026-05-02T17:33:07Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976382 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Vendbanimi romak në Qerim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2182354 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160326033858/http://dtk.rks-gov.net/default.aspx për lidhjen https://dtk.rks-gov.net/default.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 janar 2021 16:02 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lokaliteti tumular në Qerim]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976381 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gjakovaportal.com/gjakovaportal.com/en/Culture/memorials. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gjakovaportal.com/al/qyteti/arkeologjia-e-gjakoves. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:33 (CEST) k3wj7xlffvn3x9fki70en5fhz1zvfem 1 299663 2976392 2562202 2026-05-02T18:15:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976392 wikitext text/x-wiki {{Projekti Eurovision}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Hänni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2226494 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120428214156/http://www.mopo.de/dsds/herzschlag-finale-luca-haenni-ist-neuer--superstar-,5645386,15039764.html për lidhjen http://www.mopo.de/dsds/herzschlag-finale-luca-haenni-ist-neuer--superstar-,5645386,15039764.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 qershor 2021 04:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Hänni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562201 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190519024222/https://www.aargauerzeitung.ch/kultur/musik/platz-4-luca-haenni-holt-die-schweiz-aus-dem-esc-sumpf-134496638 për lidhjen https://www.aargauerzeitung.ch/kultur/musik/platz-4-luca-haenni-holt-die-schweiz-aus-dem-esc-sumpf-134496638. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 qershor 2023 15:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Hänni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976391 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170805180632/https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/ për lidhjen https://www.eurovisionary.com/voting-order-for-grand-final-2017/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 20:15 (CEST) 4ww7p8xkp6z0phqbysxlqfmogsnzdeo 0 300845 2976447 2973323 2026-05-02T21:55:17Z Adhurim Jakupi 124618 /* */ Të mos hiqet emblema e lavdishme e UÇK-së 2976447 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Operacioni Shigjeta | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:Camp Prizren 2002-01-20.jpg|350px]] | caption = '''Pamja e Malit të Pashtrikut nga [[Prizreni]] pas Luftës''' | date = 26 Maj – 10 Qershor 1999 | place = [[Pashtriku|Pashtrik]], [[Komuna e Prizrenit]], [[Kosovë]]<br>Kufiri Shqipëri – Kosovë | coordinates = | map_type = | map_size = | map_caption = | map_label = | result = [[Marrëveshja e Kumanovës]] *Fitorja e UÇK-së dhe NATO-s *UÇK-ja e çliroi malin e [[Pashtriku|Pashtrikut]] dhe fshatrat përreth tij *Tërheqja e Ushtrisë Jugosllave nga Pashtriku *Ngecje Taktike | combatant1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>'''Mbështetur nga:'''<br>[[File:Flag of Albania (1992–2002).svg|25px|border]] [[Shqipëria]]<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[NATO]]<br>'''Mbështetje mjekësore:'''<br>{{flag|Norvegjia}} | combatant2 = [[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Jugosllave]] *[[File:Flag of Russia.svg|25px|border]] Mercenarë rusë | units1 = *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] Brigada 121 "Ismet Jashari" *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] Brigada 123 *[[File:Emblem of the Albanian mod.svg|25px]] Divizioni i Kukësit<ref name="Prointegra2017">{{cite web|last=Hajra|first=Hajro|date=8 mars 2017|title=Agim Sylejmani: Operativa e Shtabit të operacionit "SHIGJETA" Maj -Qershor 1999|trans-title=Agim Sylejmani: person in charge of the staff of Operation Arrow, May-June 1999|url=https://prointegra.ch/agim-sylejmani/|access-date=21 shkurt 2022|website=Prointegra.ch|language=sq|quote=Divizioni i Kukësit dhe gjeneral Kudusi Lama ishin bartësit kryesor të luftës që zhvillohej në gjithë atë front të gjerë, aq sa ishte edhe vija kufitare Shqipëri-Kosovë.|trans-quote=The Kukës Division and General Kudusi Lama were the main bearers of the war that took place throughout that wide front, as much as the Albania-Kosovo border line.}}</ref> | units2 = *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] Brigada e Motorizuar 549 *[[File:72.Бригада За Специјалне Операције.png|28px|border|72nd Brigade for Special operations]] [[Brigada e 72-të për Operacione Speciale (Serbi)|Brigada e 72-të për Operacione Speciale]] | commander1 = [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Agim Çeku]]<br> [[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Ekrem Rexha]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Beqir Sadiku]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Tahir Sinani]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Bilall Syla]]<br>[[Skeda:UCK KLA.svg|25px|border]] [[Sadik Halitjaha]]<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[Wesley Clark]] | commander2 = [[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Nebojsha Pavkoviç]]<br>[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Vladimir Lazareviç]]<br>[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Bozhidar Deliç]]<br>[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Boshko Lemiç]]{{KIA}}<br>[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px|border]] [[Stojan Konjikovac]] | strength1 = *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] 160 luftëtarë (në fillim) *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] 1,800 luftëtarë (në Maj) *[[File:Flag of USA.svg|28px]] Avionë amerikanë [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]], [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] dhe [[Lockheed AC-130]] *[[File:Emblem of the Albanian mod.svg|25px]] Mbështetje artilerie nga [[Ushtria shqiptare|Ushtria Shqiptare]] | strength2 = *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 450 ushtarë (në fillim) *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 2,000 ushtarë (në Maj) *[[File:Flag of Russia.svg|25px]] Qindra mercenarë rusë | casualties1 = *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] 16 të vrarë<ref>https://web.archive.org/web/20130824010238/https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans</ref> *[[Skeda:UCK KLA.svg|25px]] 40 të plagosur | casualties2 = *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 87 të vrarë *[[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 126 të plagosur ----- '''Sipas NATO-s:'''<br /> 32 topa artilerie, 9 automjete personeli të blinduara, 6 automjete të blinduara, 4 automjete të tjera ushtarake, 8 pozicione mortajash dhe një raketë tokë-ajër SA-6.<ref name="priest"/> }} '''Beteja e Pashtrikut''' ose '''Operacioni Shigjeta''' ishte një betejë dy-javëshe e cila u zhvillua nga [[26 Maj]]i [[1999]] deri më [[10 Qershor]] [[1999]] ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) e cila ishte e mbështetur nga forca ajrore e [[NATO]]-s, kundër [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]]. Objektivi kryesor i forcave të UÇK-së, ishte hapja e një rruge përmes lumit [[Drini i Bardhë]] dhe malit të [[Pashtriku|Pashtrikut]] në mënyrë që të sigurohej kalimi i sigurt i armëve dhe vullnetarëve përmes kufirit [[Shqipëria|Shqipëri]]–[[Kosova|Kosovë]]. Para betejës, [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Jugosllave]] dhe [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] kishin kryer një fushatë [[spastrimi etnik]] të fshatrave shqiptare në shpatet e Malit të [[Pashtriku|Pashtrikut]] dhe i kishin shndërruar ato në baza ushtarake.<ref>{{Citation|title=Battle of Paštrik|date=2023-02-12|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Pa%C5%A1trik&oldid=1138948159|work=Wikipedia|language=en|access-date=2023-02-20}}</ref> ==Afati Kohor== Luftëtarët e UÇK-së arritën ta pushtojnë Malin e [[Pashtriku|Pashtrikut]], shpatet e tij veriore dhe fshatin Milaj, në bregun verior të lumit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] deri në fund të Majit 1999. Përkundër mbështetjes së rëndë ajrore të NATO-s, e cila përfshinte përdorimin e avionëve bombardues "USAF B-52", Ushtria Jugosllave përsëri e mbajti vijën në anën e lumit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]], ku ata ndërtonin ura të përkohshme për të mbajtur linjat e tyre të furnizimit të hapura, të mbështetura nga mortaja të rënda dhe artileria. UÇK-ja i pushtoi fshatrat Pllaneja, Buçare, Lumbardha dhe një pjesë të zonës kufitare në veriperëndim të Prizrenit, por nuk ishte në gjendje të bënte fitime të mëtejshme deri në kohën e nënshkrimit të [[Marrëveshja e Kumanovës|Marrëveshjes së Kumanovës]] më 10 qershor 1999, që rezultoi në tërheqjen e forcave jugosllave nga Kosova. == Prapaskena == Në Prill të vitit 1999 një muaj para betejës, refugjatët shqiptarë nga fshatrat Gorozhup, Milaj, Gjonaj dhe Pllaneja në shpatet e Malit të Pashtrikut raportuan se ata ishin rrahur, vrarë dhe dëbuar me forcë nga fshatrat e tyre nga ushtria jugosllave dhe policia serbe. Terreni midis Kosovës dhe Shqipërisë i cili është malor lejon vetëm disa kalime. Ushtria Jugosllave u përpoq të krijonte zinxhir mbrojtës për të cilin ata besonin se do të zmbrapste një sulm tokësor nga UÇK-ja. Zona e Pashtrikut ishte veçanërisht e prekshme nëse sulmohej nga këmbësoria e lehtë, Ushtria Jugosllave ishte e vetëdijshme për këtë dhe vendosi një seri kullash vrojtimi dhe pikash vëzhgimi në pikat strategjike pranë kufirit shqiptar. UÇK-ja kishte marrë trajnim dhe armë nga Ushtria e Shqipërisë dhe agjensitë perëndimore, gjatë kësaj periudhe UÇK-ja gjithashtu u përqëndrua në rekrutimin e veteranëve shqiptarë nga lufta në Kroaci dhe Bosnjë. [[Agim Çeku]] komandanti më i shquar i UÇK-së gjatë betejës ishte një oficer në Ushtrinë Kroate gjatë operacionit Stuhia. Komanda e lartë e UÇK-së ishte e qartë në deklaratat e tyre rreth operacionit. Qëllimi i tyre zyrtar ishte të kapnin Malin e Pashtrikut dhe bazat e operacionit përpara atje. Media perëndimore raportoi se qëllimi i UÇK-së ishte kapja e autostradës që lidh Pejën dhe Prizrenin disa kilometra në veri të Pashtrikut dhe disa raporte edhe më ambicioze e vendosën kapjen e Prizrenit si qëllim. Këto skenarë dhe raporte mediatike janë vlerësuar si joreale pasi UÇK-ja mund të kishte kapur Prizrenin vetëm me sulme të zgjatura tokësore dhe sulme ajrore. Qëllimet politike të UÇK-së ishin sigurimi i një fitore ushtarake dhe largimin e forcave jugosllave nga Pashtriku si dhe dërgimi i një mesazhi se kjo ishte një parathënie e një pushtimi shumë më të madh tokësor të NATO-s. Forca e UÇK-së u raportua të ishte e lartë deri në 4000 burra nga disa burime perëndimore. Televizioni Shqiptar vetëm deklaroi se njësitë e përfshira të UÇK-së ishin Brigada 121 "Ismet Jashari" dhe Brigada 123. Të dyja ishin pjesë e Zonës Operative të Pashtrikut. Gjenerali i NATO-s [[Wesley Clark]] vuri në dukje numrin e luftëtarëve të UÇK-së ndërmjet 1800–2000. UÇK-ja u mbështet nga zjarri i tankeve dhe artilerisë nga [[Ushtria shqiptare|Ushtria Shqiptare]] dhe mbështetja e fortë ajrore nga [[NATO]]. == Fillimi i Betejës == ===26–29 Maj: Sulmi fillestar i UÇK-së=== Ofensiva e UÇK-së filloi në orën 04:00 të mëngjesit, UÇK-ja sulmoi në të gjithë një front dhjetë milje nga zonat e tyre operative, ata u mbështetën nga breshëria e [[Ushtria shqiptare|Ushtrisë Shqiptare]] dhe mbështetja ajrore e [[NATO]]-s. UÇK-ja shpejt kapërceu pikat e vëzhgimit dhe kullave të vrojtimit jugosllav. Sapo kaluan kufirin, disa njësi duket se kanë shkuar në anën veriore të malit nga i cili vëzhgojnë ftohtë qytetin e Gjakovës. Njësi të tjera shkuan mbi mal ose në pyjet në jug të tij. Kur komandanti serb [[Bozhidar Deliç]] kuptoi se një ofensivë ishte në zhvillim e sipër, ai urdhëroi trupat e tij që të futeshin në forcë dhe iu përgjigj sulmit me avionë dhe mortaja. Ai urdhëroi artilerinë e tij të vinte në shënjestër rrugët që të çonin në mal. Këto breshëri kompromentuan aftësitë sulmuese të UÇK-së për dy ditët e ardhshme. Pavarësisht përdorimit të gjerë të sulmeve ajrore të NATO-s, ata bënë shumë pak për të ndaluar artilerinë jugosllave të sulmonte linjat e furnizimit të UÇK-së brenda Shqipërisë. Ndërsa luftimet vazhdonin në vendbanimet kufitare, burimet e UÇK-së raportuan se ata kishin tejkaluar fshatin Pllaneja dhe po lëviznin drejt fshatit Gjonaj. ===1 Qershor: Shtohen sulmet ajrore të NATO-s=== Më 1 Qershor avionët e NATO-s hodhën rreth 150 bomba në objektivat e Ushtrisë Jugosllave. NATO pretendoi të ketë goditur 32 copa artilerie, 9 transportues personeli të blinduar, 6 automjete të blinduara, 4 automjete të tjera ushtarake, 8 pozicione mortaje dhe një raketë tokë-ajër SA6. NATO gjatë gjithë fushatës e mbajti UÇK-në në një gjatësi të armëve. Ofensiva e UÇK-së kishte arritur një ngërç. Ushtria Jugosllave dukej se po organizonte një kundërsulm. NATO duke u frikësuar se Millosheviçi do të merrte një pozitë më të mirë në negociata nëse ata rimerrnin fitimet e bëra nga UÇK-ja, shtonin fushatën e tyre të bombardimeve. Sipas gazetares amerikane Diana, Gjenerali [[Wesley Clark]] u tha oficerëve të tij: "Ai mal nuk do të humbasë. Unë nuk do të kem serbë në atë mal. Ne do të paguajmë për atë kodër me gjak amerikan nëse nuk e ndihmojmë UÇK-në". Disa sulme ajrore të NATO-s goditën pozicionet e UÇK-së, megjithatë UÇK-ja nuk pësoi asnjë viktimë nga zjarri miqësor i NATO-s në atë kohë. Këto sulme ajrore i dhanë mundësi UÇK-së të sulmonte. Ushtria Jugosllave iu përgjigj kësaj duke granatuar vendbanimet në kufi me Shqipërinë duke përfshirë vendbanimet Pergolaj, Golaj dhe Krumë. Këto sulme nuk goditën asnjë civil, por rritën fluksin e refugjatëve në Kukës dhe ushtruan presion mbi administratën. Shqipëria iu përgjigj kësaj duke mobilizuar ushtrinë e saj në kufi dhe duke zhvilluar një stërvitje të zjarrit të profilit të lartë. ===6–9 Qershor: Ngecja Taktike=== Më 6 Qershor, Ushtria Jugosllave nisi një kundërsulm afër fshatit Pllaneja. Ndërsa ushtarët serbë përparuan drejt Pllanejës, ata u goditën nga 82 bomba hekuri të drejtuara M-82 nga dy avionë të modelit amerikan B-52 dhe B-1B. Ka llogari kontradiktore rreth viktimave të pësuara nga trupat serbe. Sipas disa dëshmive nga luftëtarët e UÇK-së, ata pësuan humbje serioze, por sipas raporteve të tjera të UÇK-së shumica ishin në gjendje të hynin në siguri përpara ndikimit. Një inspektim tokësor nga trupat gjermane të KFOR-it pas përfundimit të luftimeve nuk gjeti rrënoja të ndonjë automjeti apo tanku. Më 7 Qershor, bombardimet dhe luftimet vazhduan rreth Pashtrikut. Më 9 Qershor, Ushtria Jugosllave u tërhoq nga Pashtriku dhe u nënshkrua [[Marrëveshja e Kumanovës]] për tërheqjen e të gjitha forcave jugosllave nga Kosova. == Pasojat == Përkundër suksesit të UÇK-së për arritjen e objektivit të saj operativ, ajo është konsideruar si një nga faktorët më të rëndësishëm në vendimin e [[Sllobodan Millosheviçi]]t për të nënshkruar [[Marrëveshja e Kumanovës|Traktatin e Kumanovës]]. Sipas gjeneralit të Ushtrisë Amerikane Teodor Stroup: "Millosheviçi humbi nervat e tij kur fuqia tokësore, në formën e ofensivës shqiptare dhe aftësinë e Task Force Hawk për të përfituar nga ofensiva dhe për të ndriçuar fushën e betejës me mjetet e tij të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit, së pari zhbllokuan aftësinë e plotë të fuqisë ajrore". == Referime == *{{Cite journal|last=Forage|first=Paul C.|date=2001-12-01|title=The battle for mount Pastrik: A preliminary study|url=https://doi.org/10.1080/13518040108430498|journal=The Journal of Slavic Military Studies|volume=14|issue=4|pages=57–80|doi=10.1080/13518040108430498|s2cid=143238207|issn=1351-8046}} * {{Cite book|last=Смиљанић|first=Спасоје|url=https://books.google.com/books?id=It3rSAAACAAJ|title=Војска Југославије у одбрани од агресије 1999. године|edition=I|year=2009|publisher=Клуб генерала и адмирала Србије|location=Београд|isbn=978-86-912285-0-7}} * {{Cite news|last=Steele|first=Jonathan|title=Ghost village marks the battle that ended the war|work=The Guardian|location=London|date=17 korrik 1999|url=https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans|ref={{harvid|Steele|1999}}}} {{DEFAULTSORT:Pastrik}} [[Kategoria:Beteja e Pashtrikut]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë]] [[Kategoria:1999 në Kosovë]] [[Kategoria:1999 në Serbi]] [[Kategoria:Konflikte në 1999]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Maj 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Qershor 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Ndërhyrja e NATO-s në ish-Jugosllavi]] [[Kategoria:Sulme me bomba thërrmuese]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] fqkg23uod1jpzsg45xsxvptz6v1ed8w 2976454 2976447 2026-05-02T22:06:52Z Leutrim.P 113691 U kthye versioni 2976447 i bërë nga [[Special:Contributions/Adhurim Jakupi|Adhurim Jakupi]] ([[User talk:Adhurim Jakupi|diskutimet]])-- https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Beteja_e_Koshares#Flamujt_n%C3%AB_stamp%C3%AB 2976454 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Operacioni Shigjeta | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:Camp Prizren 2002-01-20.jpg|350px]] | caption = '''Pamja e Malit të Pashtrikut nga [[Prizreni]] pas Luftës''' | date = 26 Maj – 10 Qershor 1999 | place = [[Pashtriku|Pashtrik]], [[Komuna e Prizrenit]], [[Kosovë]]<br>Kufiri Shqipëri – Kosovë | coordinates = | map_type = | map_size = | map_caption = | map_label = | result = [[Marrëveshja e Kumanovës]] *Fitorja e UÇK-së dhe NATO-s *UÇK-ja e çliroi malin e [[Pashtriku|Pashtrikut]] dhe fshatrat përreth tij *Tërheqja e Ushtrisë Jugosllave nga Pashtriku me humbje *Ngecje Taktike | combatant1 = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[NATO]]<br>'''Mbështetje artilerie:'''<br /> {{flag|Shqipëria}} '''Mbështetje mjekësore:'''<br /> {{flag|Norvegjia}} | combatant2 = [[File:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Jugosllave]]<br> *[[File:Flag of Russia.svg|25px|border]] Mercenarë rusë | units1 = *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] Brigada 121 "Ismet Jashari"<br> *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] Brigada 123<br> *[[File:Emblem of the Albanian mod.svg|22px]] Divizioni i Kukësit<ref name="Prointegra2017">{{cite web|last=Hajra|first=Hajro|date=8 mars 2017|title=Agim Sylejmani: Operativa e Shtabit të operacionit "SHIGJETA" Maj -Qershor 1999|trans-title=Agim Sylejmani: person in charge of the staff of Operation Arrow, May-June 1999|url=https://prointegra.ch/agim-sylejmani/|access-date=21 shkurt 2022|website=Prointegra.ch|language=sq|quote=Divizioni i Kukësit dhe gjeneral Kudusi Lama ishin bartësit kryesor të luftës që zhvillohej në gjithë atë front të gjerë, aq sa ishte edhe vija kufitare Shqipëri-Kosovë.|trans-quote=The Kukës Division and General Kudusi Lama were the main bearers of the war that took place throughout that wide front, as much as the Albania-Kosovo border line.}}</ref> | units2 = *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës *[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] Brigada e Motorizuar 549 *[[File:72.Бригада За Специјалне Операције.png|28px|border|72nd Brigade for Special operations]] [[Brigada e 72-të për Operacione Speciale (Serbi)|Brigada e 72-të për Operacione Speciale]] | commander1 = [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Agim Çeku]]<br> [[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Ekrem Rexha]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Beqir Sadiku]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Tahir Sinani]]<br>[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|25px|border]] [[Bilall Syla]]<br>[[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[Wesley Clark]] | commander2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Nebojsha Pavkoviç]]<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Vladimir Lazareviç]]<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Bozhidar Deliç]]<br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Boshko Lemiç]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Stojan Konjikovac]] | strength1 = *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] 156 luftëtarë (në fillim)<br> *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] 1,800 luftëtarë (në maj)<br> *[[File:Flag of USA.svg|30px]] Avionë [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]], [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] dhe [[Lockheed AC-130]] [[File:Emblem of the Albanian mod.svg|22px]] Mbështetje artilerie | strength2 = *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 450 ushtarë (në fillim)<br> *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 2,000 ushtarë (në maj)<br> *[[File:Flag of Russia.svg|27px]] Qindra mercenarë rusë | casualties1 = *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] 16 të vrarë<ref>https://web.archive.org/web/20130824010238/https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans</ref> *[[Skeda:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|27px]] 40 të plagosur | casualties2 = *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 87 të vrarë *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 126 të plagosur ----- '''Sipas NATO-s:'''<br /> 32 topa artilerie, 9 automjete personeli të blinduara, 6 automjete të blinduara, 4 automjete të tjera ushtarake, 8 pozicione mortajash dhe një raketë tokë-ajër SA-6.<ref name="priest"/> }} '''Beteja e Pashtrikut''' ose '''Operacioni Shigjeta''' ishte një betejë dy-javëshe e cila u zhvillua nga [[26 Maj]]i [[1999]] deri më [[10 Qershor]] [[1999]] ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) e cila ishte e mbështetur nga forca ajrore e [[NATO]]-s, kundër [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]]. Objektivi kryesor i forcave të UÇK-së, ishte hapja e një rruge përmes lumit [[Drini i Bardhë]] dhe malit të [[Pashtriku|Pashtrikut]] në mënyrë që të sigurohej kalimi i sigurt i armëve dhe vullnetarëve përmes kufirit [[Shqipëria|Shqipëri]]–[[Kosova|Kosovë]]. Para betejës, [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtria Jugosllave]] dhe [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] kishin kryer një fushatë [[spastrimi etnik]] të fshatrave shqiptare në shpatet e Malit të [[Pashtriku|Pashtrikut]] dhe i kishin shndërruar ato në baza ushtarake.<ref>{{Citation|title=Battle of Paštrik|date=2023-02-12|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Pa%C5%A1trik&oldid=1138948159|work=Wikipedia|language=en|access-date=2023-02-20}}</ref> ==Afati Kohor== Luftëtarët e UÇK-së arritën ta pushtojnë Malin e [[Pashtriku|Pashtrikut]], shpatet e tij veriore dhe fshatin Milaj, në bregun verior të lumit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]] deri në fund të Majit 1999. Përkundër mbështetjes së rëndë ajrore të NATO-s, e cila përfshinte përdorimin e avionëve bombardues "USAF B-52", Ushtria Jugosllave përsëri e mbajti vijën në anën e lumit të [[Drini i Bardhë|Drinit të Bardhë]], ku ata ndërtonin ura të përkohshme për të mbajtur linjat e tyre të furnizimit të hapura, të mbështetura nga mortaja të rënda dhe artileria. UÇK-ja i pushtoi fshatrat Pllaneja, Buçare, Lumbardha dhe një pjesë të zonës kufitare në veriperëndim të Prizrenit, por nuk ishte në gjendje të bënte fitime të mëtejshme deri në kohën e nënshkrimit të [[Marrëveshja e Kumanovës|Marrëveshjes së Kumanovës]] më 10 qershor 1999, që rezultoi në tërheqjen e forcave jugosllave nga Kosova. == Prapaskena == Në Prill të vitit 1999 një muaj para betejës, refugjatët shqiptarë nga fshatrat Gorozhup, Milaj, Gjonaj dhe Pllaneja në shpatet e Malit të Pashtrikut raportuan se ata ishin rrahur, vrarë dhe dëbuar me forcë nga fshatrat e tyre nga ushtria jugosllave dhe policia serbe. Terreni midis Kosovës dhe Shqipërisë i cili është malor lejon vetëm disa kalime. Ushtria Jugosllave u përpoq të krijonte zinxhir mbrojtës për të cilin ata besonin se do të zmbrapste një sulm tokësor nga UÇK-ja. Zona e Pashtrikut ishte veçanërisht e prekshme nëse sulmohej nga këmbësoria e lehtë, Ushtria Jugosllave ishte e vetëdijshme për këtë dhe vendosi një seri kullash vrojtimi dhe pikash vëzhgimi në pikat strategjike pranë kufirit shqiptar. UÇK-ja kishte marrë trajnim dhe armë nga Ushtria e Shqipërisë dhe agjensitë perëndimore, gjatë kësaj periudhe UÇK-ja gjithashtu u përqëndrua në rekrutimin e veteranëve shqiptarë nga lufta në Kroaci dhe Bosnjë. [[Agim Çeku]] komandanti më i shquar i UÇK-së gjatë betejës ishte një oficer në Ushtrinë Kroate gjatë operacionit Stuhia. Komanda e lartë e UÇK-së ishte e qartë në deklaratat e tyre rreth operacionit. Qëllimi i tyre zyrtar ishte të kapnin Malin e Pashtrikut dhe bazat e operacionit përpara atje. Media perëndimore raportoi se qëllimi i UÇK-së ishte kapja e autostradës që lidh Pejën dhe Prizrenin disa kilometra në veri të Pashtrikut dhe disa raporte edhe më ambicioze e vendosën kapjen e Prizrenit si qëllim. Këto skenarë dhe raporte mediatike janë vlerësuar si joreale pasi UÇK-ja mund të kishte kapur Prizrenin vetëm me sulme të zgjatura tokësore dhe sulme ajrore. Qëllimet politike të UÇK-së ishin sigurimi i një fitore ushtarake dhe largimin e forcave jugosllave nga Pashtriku si dhe dërgimi i një mesazhi se kjo ishte një parathënie e një pushtimi shumë më të madh tokësor të NATO-s. Forca e UÇK-së u raportua të ishte e lartë deri në 4000 burra nga disa burime perëndimore. Televizioni Shqiptar vetëm deklaroi se njësitë e përfshira të UÇK-së ishin Brigada 121 "Ismet Jashari" dhe Brigada 123. Të dyja ishin pjesë e Zonës Operative të Pashtrikut. Gjenerali i NATO-s [[Wesley Clark]] vuri në dukje numrin e luftëtarëve të UÇK-së ndërmjet 1800–2000. UÇK-ja u mbështet nga zjarri i tankeve dhe artilerisë nga [[Ushtria shqiptare|Ushtria Shqiptare]] dhe mbështetja e fortë ajrore nga [[NATO]]. == Fillimi i Betejës == ===26–29 Maj: Sulmi fillestar i UÇK-së=== Ofensiva e UÇK-së filloi në orën 04:00 të mëngjesit, UÇK-ja sulmoi në të gjithë një front dhjetë milje nga zonat e tyre operative, ata u mbështetën nga breshëria e [[Ushtria shqiptare|Ushtrisë Shqiptare]] dhe mbështetja ajrore e [[NATO]]-s. UÇK-ja shpejt kapërceu pikat e vëzhgimit dhe kullave të vrojtimit jugosllav. Sapo kaluan kufirin, disa njësi duket se kanë shkuar në anën veriore të malit nga i cili vëzhgojnë ftohtë qytetin e Gjakovës. Njësi të tjera shkuan mbi mal ose në pyjet në jug të tij. Kur komandanti serb [[Bozhidar Deliç]] kuptoi se një ofensivë ishte në zhvillim e sipër, ai urdhëroi trupat e tij që të futeshin në forcë dhe iu përgjigj sulmit me avionë dhe mortaja. Ai urdhëroi artilerinë e tij të vinte në shënjestër rrugët që të çonin në mal. Këto breshëri kompromentuan aftësitë sulmuese të UÇK-së për dy ditët e ardhshme. Pavarësisht përdorimit të gjerë të sulmeve ajrore të NATO-s, ata bënë shumë pak për të ndaluar artilerinë jugosllave të sulmonte linjat e furnizimit të UÇK-së brenda Shqipërisë. Ndërsa luftimet vazhdonin në vendbanimet kufitare, burimet e UÇK-së raportuan se ata kishin tejkaluar fshatin Pllaneja dhe po lëviznin drejt fshatit Gjonaj. ===1 Qershor: Shtohen sulmet ajrore të NATO-s=== Më 1 Qershor avionët e NATO-s hodhën rreth 150 bomba në objektivat e Ushtrisë Jugosllave. NATO pretendoi të ketë goditur 32 copa artilerie, 9 transportues personeli të blinduar, 6 automjete të blinduara, 4 automjete të tjera ushtarake, 8 pozicione mortaje dhe një raketë tokë-ajër SA6. NATO gjatë gjithë fushatës e mbajti UÇK-në në një gjatësi të armëve. Ofensiva e UÇK-së kishte arritur një ngërç. Ushtria Jugosllave dukej se po organizonte një kundërsulm. NATO duke u frikësuar se Millosheviçi do të merrte një pozitë më të mirë në negociata nëse ata rimerrnin fitimet e bëra nga UÇK-ja, shtonin fushatën e tyre të bombardimeve. Sipas gazetares amerikane Diana, Gjenerali [[Wesley Clark]] u tha oficerëve të tij: "Ai mal nuk do të humbasë. Unë nuk do të kem serbë në atë mal. Ne do të paguajmë për atë kodër me gjak amerikan nëse nuk e ndihmojmë UÇK-në". Disa sulme ajrore të NATO-s goditën pozicionet e UÇK-së, megjithatë UÇK-ja nuk pësoi asnjë viktimë nga zjarri miqësor i NATO-s në atë kohë. Këto sulme ajrore i dhanë mundësi UÇK-së të sulmonte. Ushtria Jugosllave iu përgjigj kësaj duke granatuar vendbanimet në kufi me Shqipërinë duke përfshirë vendbanimet Pergolaj, Golaj dhe Krumë. Këto sulme nuk goditën asnjë civil, por rritën fluksin e refugjatëve në Kukës dhe ushtruan presion mbi administratën. Shqipëria iu përgjigj kësaj duke mobilizuar ushtrinë e saj në kufi dhe duke zhvilluar një stërvitje të zjarrit të profilit të lartë. ===6–9 Qershor: Ngecja Taktike=== Më 6 Qershor, Ushtria Jugosllave nisi një kundërsulm afër fshatit Pllaneja. Ndërsa ushtarët serbë përparuan drejt Pllanejës, ata u goditën nga 82 bomba hekuri të drejtuara M-82 nga dy avionë të modelit amerikan B-52 dhe B-1B. Ka llogari kontradiktore rreth viktimave të pësuara nga trupat serbe. Sipas disa dëshmive nga luftëtarët e UÇK-së, ata pësuan humbje serioze, por sipas raporteve të tjera të UÇK-së shumica ishin në gjendje të hynin në siguri përpara ndikimit. Një inspektim tokësor nga trupat gjermane të KFOR-it pas përfundimit të luftimeve nuk gjeti rrënoja të ndonjë automjeti apo tanku. Më 7 Qershor, bombardimet dhe luftimet vazhduan rreth Pashtrikut. Më 9 Qershor, Ushtria Jugosllave u tërhoq nga Pashtriku dhe u nënshkrua [[Marrëveshja e Kumanovës]] për tërheqjen e të gjitha forcave jugosllave nga Kosova. == Pasojat == Përkundër suksesit të UÇK-së për arritjen e objektivit të saj operativ, ajo është konsideruar si një nga faktorët më të rëndësishëm në vendimin e [[Sllobodan Millosheviçi]]t për të nënshkruar [[Marrëveshja e Kumanovës|Traktatin e Kumanovës]]. Sipas gjeneralit të Ushtrisë Amerikane Teodor Stroup: "Millosheviçi humbi nervat e tij kur fuqia tokësore, në formën e ofensivës shqiptare dhe aftësinë e Task Force Hawk për të përfituar nga ofensiva dhe për të ndriçuar fushën e betejës me mjetet e tij të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit, së pari zhbllokuan aftësinë e plotë të fuqisë ajrore". == Referime == *{{Cite journal|last=Forage|first=Paul C.|date=2001-12-01|title=The battle for mount Pastrik: A preliminary study|url=https://doi.org/10.1080/13518040108430498|journal=The Journal of Slavic Military Studies|volume=14|issue=4|pages=57–80|doi=10.1080/13518040108430498|s2cid=143238207|issn=1351-8046}} * {{Cite book|last=Смиљанић|first=Спасоје|url=https://books.google.com/books?id=It3rSAAACAAJ|title=Војска Југославије у одбрани од агресије 1999. године|edition=I|year=2009|publisher=Клуб генерала и адмирала Србије|location=Београд|isbn=978-86-912285-0-7}} * {{Cite news|last=Steele|first=Jonathan|title=Ghost village marks the battle that ended the war|work=The Guardian|location=London|date=17 korrik 1999|url=https://www.theguardian.com/world/1999/jul/17/balkans|ref={{harvid|Steele|1999}}}} {{DEFAULTSORT:Pastrik}} [[Kategoria:Beteja e Pashtrikut]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë]] [[Kategoria:1999 në Kosovë]] [[Kategoria:1999 në Serbi]] [[Kategoria:Konflikte në 1999]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Maj 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Qershor 1999 në Evropë]] [[Kategoria:Ndërhyrja e NATO-s në ish-Jugosllavi]] [[Kategoria:Sulme me bomba thërrmuese]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] 3bai9fr9ftgt1sv4q5clca7xntv41ci 1 300860 2976444 2195187 2026-05-02T21:36:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976444 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mark Gurakuqi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2195186 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029140137/http://www.kulturserver-hamburg.de/home/shkodra/phoenix_11_12/phoenix_11_12_art12.html për lidhjen http://www.kulturserver-hamburg.de/home/shkodra/phoenix_11_12/phoenix_11_12_art12.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 shkurt 2021 17:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mark Gurakuqi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976443 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/kultura/zbulohen-p%C3%ABr-publikun-n%C3%AB-origjinal-dramat-e-para-shqiptare-t%C3%AB-kol-gurakuqit. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 23:36 (CEST) i9ws3mxnsqy85067noqfav15fr0ywp8 0 301907 2976441 2958549 2026-05-02T21:19:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976441 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|image=Marie-Louise Coleiro Preca.jpg}}'''Marie-Louise Coleiro Preca''', (lindur më 7 dhjetor 1958) është politikane malteze që shërbeu si Presidente e 9 -të e Maltës nga 2014 në 2019. Aktualisht, Coleiro Preca është presidente e Eurochild. Më parë, si anëtare e Partisë së Punës, ajo ishte Anëtare e Parlamentit në Dhomën e Përfaqësuesve të Maltës nga 1998 në 2014,<ref>{{Cite news|date=26 mars 2011|title=PL motion calls for setting up of permanent committee for family affairs|language=en|work=Malta Independent|url=http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=122453|url-status=deviated|access-date=8 prill 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315083638/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=122453|archive-date=15 mars 2012|archivedate=15 mars 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315083638/http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=122453}}</ref> dhe shërbeu si Ministre e Familjes dhe Solidaritetit Social nga Mars 2013 deri në Mars 2014. == Jeta e hershme dhe karriera == E lindur në Qormi, Coleiro Preca studioi në Universitetin e Maltës ku u diplomua me një BA në Studime Ligjore dhe Humanistike (Studime Ndërkombëtare) dhe një diplomë noteri publik.<ref>{{Cito web|title=Office of the President|url=http://www.pfws.org.mt/en/office-of-the-president|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304104729/http://www.pfws.org.mt/en/office-of-the-president|archive-date=2016-03-04|access-date=2016-02-28|website=Pfws.org.mt|language=en|archivedate=4 mars 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304104729/http://www.pfws.org.mt/en/office-of-the-president}}</ref> Brenda Partisë së Punës, Coleiro Preca shërbeu brenda ekzekutivit të saj.<ref>{{Cite news|title=Coleiro Preca could run for MEP after President's term ends in 2019|language=en|work=MaltaToday.com.mt|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/82769/coleiro_preca_could_run_for_mep_after_presidents_term_ends_in_2019#.WsSQ34jOVdg|access-date=2018-04-04}}</ref> Ajo ishte anëtare e Ekzekutivit Kombëtar, Ndihmëse Sekretare e Përgjithshme,  dhe Sekretare e Përgjithshme.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fjQqAAAAYAAJ&q=Malta+|title=Who's Who of Women in World Politics|date=1991|publisher=Bowker-Saur|isbn=9780862916275|page=51|language=en}}</ref> Ajo ishte e vetmja grua që kishte shërbyer në një post kaq të lartë të një partie politike malteze.  Përveç këtyre postimeve, Coleiro Preca ishte gjithashtu një anëtare e Byrosë Kombëtare të Rinisë Socialiste (tani Forumi i Rinisë së Punës), Presidente e Seksionit të Grave të Partisë (1996-2001), anëtare themeluese e Ġużè Fondacioni Ellul Mercer dhe botuese e gazetës së përjavshme të Partisë ''Il-Ħelsien'' (tani e shuar).<ref>{{Cito web|date=25 qershor 2016|title=Marie Louise Coleiro Preca hakkında - NeOlaKi.net - Bilgi Kaynağınız!|url=http://neolaki.net/kimdir-nedir/Marie-Louise-Coleiro-Preca-hakk%C4%B1nda.html|url-status=deviated|archive-url=https://archive.today/20160625013516/http://neolaki.net/kimdir-nedir/Marie-Louise-Coleiro-Preca-hakk%C4%B1nda.html|archive-date=25 qershor 2016|access-date=5 qershor 2017|website=Archive.is|language=en|archivedate=25 qershor 2016|archiveurl=https://archive.today/20160625013516/http://neolaki.net/kimdir-nedir/Marie-Louise-Coleiro-Preca-hakk%C4%B1nda.html}}</ref> Ajo shërbeu si deputete në [[Parlamenti i Maltës|Parlamentin Maltez]] nga 1998 në 2014. Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2008 ajo ishte deputetja e parë e zgjedhur. Si deputete e opozitës Coleiro Preca shërbeu si Ministre e Hijes për Politikën Sociale dhe si anëtare e Komitetit të Përhershëm Parlamentar për Çështjet Sociale duke filluar në vitin 1998. Pasi Alfred Sant dha dorëheqjen si Drejtuese e Partisë së Punës në 2008, Coleiro Preca garoi pa sukses në zgjedhjet e Lidershipit.<ref>{{Cito web|date=1958-12-07|title=Marie Louise Coleiro Preca|url=http://www.vassallomalta.com/Presidents/P10.htm|url-status=deviated|access-date=2016-02-28|website=Vassallomalta.com|language=en|archive-date=18 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518072658/http://www.vassallomalta.com/Presidents/P10.htm|archivedate=18 maj 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210518072658/http://www.vassallomalta.com/Presidents/P10.htm}}</ref> Ajo shërbeu në delegacionin maltez në [[Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës|Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës]] nga 2008 në 2013. [http://www.assembly.coe.int/nw/xml/AssemblyList/MP-Details-EN.asp?MemberID=6372] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191220235155/http://assembly.coe.int/nw/xml/AssemblyList/MP-Details-EN.asp?MemberID=6372 |date=20 dhjetor 2019 }} Pas përfundimit të mandatit të saj si Presidente e Maltës në Prill 2019, Coleiro Preca, nën Zyrën e sapo ngritur të Presidentit Emeritus Coleiro Preca, do të vazhdojë të shërbejë si Kryetare për Fondacionin e Maltës për Mirëqenien e Shoqërisë, The Emanuele Cancer Research Fondacioni Malta, dhe i Fondacionit të Mirëbesimit Malta. Për më tepër, Coleiro Preca u emërua Presidente e Eurochild, gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Eurochild në Bruksel. Marie-Louise Coleiro Preca është Ambasadore e Vullnetit të Mirë për Organizatën e Zhvillimit Industrial të Kombeve të Bashkuara (UNIDO), Kampione për Dekadën e Tretë të Zhvillimit Industrial të UNIDO për Afrikën (IDDAIII) dhe Ambasadore Speciale për [[Organizata Botërore e Turizmit|Organizatën Botërore të Turizmit të Kombeve të Bashkuara (UNWTO)]] . Për më tepër, Marie-Louise Coleiro Preca është anëtare e Bordit Këshillëdhënës të Forumit Global të Grave Liderë Politikë dhe drejton fushatën e saj # Girl2Leader. Ajo është gjithashtu Kryetare e Bordit të Lartë Këshillëdhënës të Fondacionit të Bamirësisë Blockchain (BCF). == Presidenca == [[Skeda:Marie_Louise_Coleiro_Preca_signing_MCCF_books_at_the_MCC.jpg|parapamje| Coleiro Preca, si Presidente, duke nënshkruar libra në MCC në [[Valeta|Valetë]]]] Më 1 Mars 2014, Coleiro Preca pranoi nominimin për presidente. Duke pasur sukses George Abela, ajo u betua si Presidente në 4 Prill 2014.<ref>{{Cito web|title=Marie Louise Coleiro Preca accepts nomination for President|url=http://www.maltatoday.com.mt/en/newsdetails/news/national/Marie-Louise-Coleiro-Preca-accepts-nomination-for-President-20140301|url-status=deviated|access-date=1 mars 2014|publisher=MaltaToday|language=en|archive-date=5 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305020920/http://www.maltatoday.com.mt/en/newsdetails/news/national/Marie-Louise-Coleiro-Preca-accepts-nomination-for-President-20140301|archivedate=5 mars 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305020920/http://www.maltatoday.com.mt/en/newsdetails/news/national/Marie-Louise-Coleiro-Preca-accepts-nomination-for-President-20140301}}</ref> Coleiro Preca është personi më i ri që ka marrë detyrën e Presidentes, e betuar në moshën 55 vjeçare dhe është gruaja e dytë që mban postin pas [[Agatha Barbara]] .<ref>{{Cito web|title=Coleiro Preca to be named as President within days|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20140301/local/marie-louise.508800|url-status=live|access-date=1 mars 2014|publisher=Times of Malta|language=en}}</ref> Menjëherë pasi mori detyrën, Coleiro Preca krijoi një numër entitetesh për të ushqyer dialogun dhe për të nxitur unitetin dhe një kulturë të paqes pozitive midis njerëzve. === Fondacioni i Maltës për Mirëqenien e Shoqërisë === Fondacioni u themelua më 25 qershor 2014. Fondacioni, është i pari i këtij lloji në Maltë. Ai synon të krijojë një hapësirë të sigurt për dialog mbi mirëqenien sociale, duke tejkaluar mençurinë popullore me kërkimin akademik. Përmes këtij procesi, Fondacioni punon drejt përmirësimit të marrëdhënieve njerëzore. Fondacioni operon përmes një procesi konsultimi, përmes një numri të krijuar, përfshirë; Fëmijët, Familjen, Komunitetin, Transkulturalizmin, Personat me Aftësi të Kufizuara dhe kryen kërkime shkencore përmes Entiteve të mëposhtme Kërkimore: * Instituti Kombëtar për Fëmijërinë * Qendra Kombëtare për Kërkime Familjare * Observatori Kombëtar për të Jetuar me Dinjitet * Qendra Kombëtare për Lirinë nga Varësitë * Qendra Kombëtare për Kërkime Etnobotanike === Fondacioni i Mirëbesimit Maltë === Coleiro Preca themeloi Malta Trust Foundation më 14 maj 2015.  Qëllimi i këtij Fondacioni është të inkurajojë të rinjtë e pambrojtur, duke përjetuar vështirësi në jetë, të tilla si papunësia, të qenit në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social, për të përmirësuar jetën e tyre përmes arsimit dhe trajnimit. === Kopshti Sekret i Presidentit === Kopshti Sekret i Presidentit siguroi një hapësirë të sigurt, ndërvepruese dhe krijuese në Kopshtet Private Presidenciale në Pallatin Sant 'Anton, duke u dhënë fëmijëve Maltezë mundësinë për të zhvilluar personalitetin e tyre, të shprehin mendimet e tyre dhe të ndjehen të fuqishëm, përmes arsimit joformal. Ai synon të nxisë dialogun midis brezave, si dhe pjesëmarrjen, dhe përfshirjen e fëmijëve me aktivitete që përqendrohen në fushat kryesore vijuese, duke përfshirë vetë-shprehjen, ushqimin e shëndetshëm, arsimin, edukimin, diversitetin dhe artin. Në të ardhmen, koncepti i Kopshtit Sekret do të eksportohet në shkollat dhe komunitetet lokale. === Arraiolos Group === Në 2015, Coleiro Preca ishte Presidentja e parë Malteze që u bashkua me Arraiolos Group të Presidentëve jo-ekzekutivë të Bashkimit Evropian. Presidentët takohen çdo vit për të diskutuar gjendjen aktuale të punëve dhe zhvillimin e ardhshëm të Bashkimit Evropian. Coleiro Preca priti Arraiolos 2017 në Maltë dhe ftoi Presidentët e shteteve që nuk ishin anëtare, të merrnin pjesë. === Fuqizimi === Shtatëmbëdhjetë organizata të grave u bashkuan për të siguruar një zë më të fortë në debatin për barazinë që do të jehojë mes grave dhe vajzave për t'i frymëzuar ato të marrin role drejtuese. E quajtur ''Empower'', kjo platformë e re u frymëzua nga Presidentja Marie-Louise Coleiro Preca dhe u lançua gjatë ngjarjeve që shënonin Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve Vajza 2017. === Fondacioni Emanuele i Kërkimit për Kancerin === Ky Fondacion u krijua me qëllimin e zvogëlimit të ndikimit dhe barrës së kancerit për njerëzit e Maltës, Rajonit Mesdhetar dhe globalisht përmes mbështetjes dhe promovimit të kërkimit, zhvillimit dhe arsimit të kancerit të klasit botëror. Fondacioni i Kërkimit të Kancerit Emanuele Malta (ECRFM) u themelua nga Presidenti i Trustit, ''Fondazione Terzo Pilastro, Italia e Mediterraneo'' dhe Universiteti i Maltës . ECRFM synon të lehtësojë përsosmërinë në kërkimin dhe bashkëpunimin e kancerit midis disiplinave shkencore, klinike dhe psikosociale. Mori rolin udhëheqës në hulumtimet multi-hulumtuese dhe multi-disiplinore të kancerit dhe u bë pika kryesore për futjen e provave klinike të kancerit. ECRFM gjithashtu siguroi informacionin dhe edukimini në lidhje me kancerin për publikun dhe përfaqësuesit e tij. Përmes bashkëpunimeve kërkimore ndërkombëtare, fondacioni do të jetë në gjendje të shndërrohet në një qendër kërkimore për kancerin rajonal, Mesdhetar.  Fondacioni është akomoduar në Ndërtesën e Shkencave Biomjekësore në Universitetin e Maltës, mbështetur nga ''Fondazione Terzo Pilastro, Italia e Mediterraneo'' .  Presidentja tha se "kjo sipërmarrje e re dhe më e rëndësishme do të sigurojë kërkimin, zhvillimin dhe edukimin aq të nevojshëm për kancerin, për të mirën e individëve, familjeve, komuniteteve dhe shoqërive, në të gjithë Ishujt Maltezë dhe Rajonin Mesdhe".  == Nderimet dhe çmimet == === Nderimet === ==== Nderime kombëtare ==== *  Maltë: Former Grand Master Grand Cross with Collar of the Order of Merit<ref>{{Cito web|date=2014-04-04|title=Marie Louise Coleiro Preca sworn in as Malta's ninth President - The Malta Independent|url=http://www.independent.com.mt/articles/2014-04-04/news/live-coleiro-precas-presidential-journey-kicks-off-4502945792/|url-status=live|access-date=2016-02-28|website=Independent.com.mt|language=en}}</ref><ref name="gov.mt">{{Cito web|title=Honours|url=https://www.marielouisecoleiropreca.com/en/the-president/honours/|url-status=dead|access-date=24 shtator 2019|website=marielouisecoleiropreca.com|language=en|archive-date=23 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923234345/https://www.marielouisecoleiropreca.com/en/the-president/honours/}}</ref> *  Algjeri: Grand Cross with Collar of the Order of Merit (20 January 2016)<ref name="gov.mt"/><ref>{{Cito web|title=Libya situation tops agenda in President Coleiro Preca's meetings in Algeria - The Malta Independent|url=https://www.independent.com.mt/articles/2016-01-21/local-news/Libya-situation-tops-agenda-in-President-Coleiro-Preca-s-meetings-in-Algeria-6736152071|url-status=live|access-date=2020-07-02|website=www.independent.com.mt|language=en}}</ref> *  Bullgari: Grand Cross of the Order of the Balkan Mountains (2 November 2016) *  Bullgari: Member with Collar of the Order of Cyril and Methodius (5 February 2018) *  Gjermani: Grand Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany, Special Class (29 April 2015) *  Itali: Grand Cross with Collar of the Order of Merit of the Italian Republic (7 September 2017) * Urdhri Sovran Ushtarak i Maltës: Knight Grand Cross with Collar of the Order of Merit (21 April 2015) *  Portugali: Grand Cross with Collar of the Order of Infante Henry (15 May 2018) * Familja Perandorake Ruse: Dame of the Imperial Order of Saint Anastasia, 1st Class (21 June 2017)<ref name="RussianHonours">{{Cito web|title=The Head of the House of Romanov visits the Republic of Malta, 13-17 June 2017|url=http://www.imperialhouse.ru/en/allnews-en/news/the-head-of-the-house-of-romanoff-visits-the-republic-of-malta-13-17-june-2017.html|url-status=live|access-date=24 shtator 2019|website=imperialhouse.ru|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> * Familja Perandorake Ruse: Recipient of the 400th Anniversary Medal of the House of Romanov *  Tunizia: Grand Cross of the Order of the Republic (5 February 2019) *  Ukraina: Grand Cross with Collar of the Order of Prince Yaroslav the Wise (15 May 2017) * Britania e Madhe: Honorary Knight Grand Cross with Collar of the Order of St Michael and St George (26 November 2015)<ref>{{Cito web|title=Honorary awards|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/509363/2015_Honorary_Awards_-_Final.pdf|url-status=live|access-date=5 qershor 2017|website=Gov.uk|language=en}}</ref> === Çmime === * Çmimi i Agjentit të Ndryshimit të KB të Grave dhe Forumit të Partneritetit Global<ref>{{Cito web|title=Archived copy|url=http://www.timesofmalta.com/mobile/view/20160922/local/coleiro-preca-receives-un-award-for-inspiring-change.625722|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923055340/http://www.timesofmalta.com/mobile/view/20160922/local/coleiro-preca-receives-un-award-for-inspiring-change.625722|archive-date=2016-09-23|access-date=2016-09-22|language=en}}</ref> * Crans Montana Prix de la Fondation 2014 * Çmimi Mirëqenia dhe Parandalimi i Dhunës së Studentëve nga Universiteti Flinders, Australia e Jugut * Çmimi WPL 2017 nga Gratë Liderë Politikë Forumi Global * Personi Ndërkombëtar i Vitit të Ukrainës 2017 - Për Aktivitetin Politik dhe Social * Medalja e Artë ISESCO, për kontributin e shquar dhe të palodhur të Presidentit Coleiro Preca, në promovimin e paqes, në Maltë, në të gjithë Mesdheun dhe globalisht. * Çmimi Ndërkombëtar Virdimura 2018 * Premio Margutta - Fuqizimi i Sezione ==== Tituj nderi ==== * Profesor Nderi i Politikës dhe Studimeve Ndërkombëtare, Universiteti i Warwick, 2015<ref>{{Cito web|title=Maltese President appointed Honorary Professor by the University of Warwick|url=http://www2.warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/maltese_president_appointed/|url-status=live|access-date=11 maj 2015|website=University of Warwick|language=en}}</ref> * Doktor Nderi i Ligjeve, Universiteti i Leicester, 2019<ref>{{Cito web|title=President Coleiro Preca receives honorary degree of doctor of laws from the University of Leicester|url=http://www.independent.com.mt/articles/2019-01-19/local-news/President-Coleiro-Preca-receives-honorary-degree-of-doctor-of-laws-from-the-University-of-Leicester-6736202300|url-status=live|website=Independent.com.mt|language=en}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1958]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 8jad012rd4y3i0sixpokzywp79cmel6 1 302360 2976442 2692539 2026-05-02T21:19:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976442 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marie-Louise Coleiro Preca/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marie-Louise Coleiro Preca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976441 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.imperialhouse.ru/en/allnews-en/news/the-head-of-the-house-of-romanoff-visits-the-republic-of-malta-13-17-june-2017.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 23:19 (CEST) jnii6867obrohv51fexpavqau8u2kv4 1 302532 2976663 2219855 2026-05-03T06:58:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976663 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Oh (roman)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2219854 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200823231942/http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2017/10/PUNIMI-FINAL.pdf për lidhjen http://www.doktoratura.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2017/10/PUNIMI-FINAL.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2021 20:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Oh (roman)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976662 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Anton_Pashku/oh_fragment.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:58 (CEST) q1ix42prqxiharg6cd5wog5pmkful4c 0 303628 2976266 2958733 2026-05-02T12:32:39Z Fallbackintoreality 102113 shumica e tekstit është plagjiaturë 2976266 wikitext text/x-wiki == Lista me emrat e Perandorëve romakë me prejardhje nga Iliria == * Decius – 249-251 * Hostilianus – 251 * Claudius II “Gothicus” 268-270 * Quintillus – 270 * Aurelian – 270-275 * Probus – 276-282 * Diokleciani – 284-305 * Maximianus “Herculius” – 286-305 * Galeriusi – 305-311 * Konstandini I – 306-337 * Maximinus Daia – 308-313 * Jovian – 363-364 * Valentinianus I – 364-375 * Valens – 364-378 * Gratian – 375-383 * Valentinianus II – 375-392 * Marcianus – 450-457 * Anastasius I – 491-518 * Justin I – 518-527 * Justinian I – 527-56<ref>{{Cite web|title=Perandorët romakë me prejardhje nga Iliria/ Kush ishin perandorët ilirë që drejtuan botën|url=https://www.botasot.info/historia-lajme/899188/perandoret-romake-me-prejardhje-nga-iliria-kush-ishin-perandoret-ilire-qe-drejtuan-boten/|access-date=2021-06-09|website=Bota Sot|language=en}}</ref> == Të veçantat e Perandorit Justinian == Justiniani dallohet për dijet e thella, vullnetin e jashtëzakonshëm për punë dhe kulturën e nevojshme për ripërtëritjen e idesë perandorake romake. Duke marrë arsimim të plotë, Ai mundi të ishte kompetent në shumë fusha: teologji, politikë, strategji ushtarake, art, arkitekturë, shkencë.U përgatit shumë gjatë për në fron, më me kujdes se të gjithë sunduesit e tjerë të Perandorisë Bizantine.Ishte Perandori i fundit që bëri përpjekje për t’i bashkuar pjesët lindore dhe perëndimore të Perandorisë. Justiniani dhe ilirët Justiniani ka qenë shumë i lidhur me vendlindjen dhe popullin që i përkiste. Kjo nuk ishte thjeshtë lidhje shpirtërore dhe nostalgji për prejardhjen. Ai u mbështet shumë në rrethin e vet familjar dhe bashkëkombasit e vet ilirë, që përbënin një forcë kryesore në ushtri dhe në aparatin shtetëror. Në një nga mbishkrimet e gjetura në Itali bëhet fjalë për numrin e madh të ilirëve (numerius felix Illyrianorum), që shërbenin në ushtrinë perandorake. Kujtojmë edhe rolin e madh të tre gjeneralëve ilirë: Belisari, Mundi dhe Germani (kushëri i tij) për mbrojtjen e Perandorisë dhe realizimin e ambicieve të Perandorit. Por ndryshe nga perandorë të tjerë ilirë, Justiniani nuk u mjaftua me ilirizimin e kastës perandorake dhe u përpoq që Iliria të kishte një status të veçantë dhe të ishte më i privilegjuar se rajonet e tjera.Justiniani ndërtoi vetëm në Dardani tetë qytete të reja dhe meremetoi pesëdhjetë e një qytete të tjera. Po kështu në Epirin e Ri, që i përkiste Shqipërisë së Mesme, Perandori ndërtoi tridhjetë e dy kështjella të reja dhe meremetoi tridhjetë e gjashtë ekzistuese. Ndërsa në territorin e Epirit të Vjetër, që i përket territorit të Shqipërisë së Jugut u ndërtuan dymbëdhjetë kështjella të reja dhe u meremetuan dyzet e shtatë kështjella të tjera. Perandori rindërtoi krejtësisht qytetin e Singidinumit dhe e rrethoi me fortesa shumë të rëndësishme. Po kështu ngriti një fortesë të madhe në afërsi të këtij qyteti.Me emrin e vet, Justinianopolis, Perandori pagëzoi edhe qytetin Adrianopolis në Epir. Gjithashtu pranë Justinianës së Dytë, u ndërtua një qytet i ri, i quajtur Justinopolis, për nder të dajës së Augustit, themeluesit të dinastisë, Perandorit Justin I.Justinani u kujdes që Iliriku të ndihej i sigurtë dhe e bëri mbrojtjen e territoreve ilire prej sulmeve të barbarëve një çështje personale. Në territoret ilire u ndërtuan 43 fortesa të reja dhe u riparuan 50 fortesa të tjera. Kur në vitin 540 hordhitë bullgare dhe sllave sulmuan Ilirikun, Justiniani ndërtoi,ose meremetoi rreth 400 vendfortifikime, shumica prej të cilave shumë larg kufijve. [[Dante Aligieri|Dante]] e percepton Justinianin si përfaqësuesin e denjë të Perandorisë së Romës. Si përfundim, shekulli VI mbizotërohet nga personaliteti i Justinianit, kurse sundimi i tij shënon pikën kulmore të Perandorisë Romake të Lindjes. Justiniani i Madh është njëri ndër personalitetet më të shquara historikë të Kohës së Vjetër dhe padyshim sunduesi më i lavdishëm i Perandorisë njëmijë e njëqindvjeçare të Bizantit.<ref>{{Cite web|date=2019-01-07|title=Perandorët ilirë të Bizantit|url=https://telegrafi.com/perandoret-ilire-te-bizantit/|access-date=2021-06-09|website=Telegrafi|language=en-US}}</ref> == Referime == <references /> djfzvpjsxj6rxu5i21i3ghgh9jxa8jq 0 303799 2976395 2958756 2026-05-02T18:25:25Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976395 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|Background=non_vocal_instrumentalist|instrument=Piano, synthesizer, keyboard, guitar|label=[[Decca Records]], [[Universal Music Group]]<br>Ponderosa Music and Art (US, FR)}} '''Ludovico Maria Enrico Einaudi''' OMRI (Italian: [ludoˈviːko eiˈnaudi]; i lindur më 23 nëntor 1955), është një pianist dhe [[Kompozimi|kompozitor]] italian. I trajnuar në Conservatorio Verdi në Milano, Einaudi filloi karrierën e tij si një kompozitor klasik, duke përfshirë më vonë stile dhe zhanre të tjera të tilla si [[Muzika pop|pop]], [[rock]], folk dhe muzikë botërore .<ref name="telegraph">{{Cito web|last=Sweeting|first=Adam|date=16 korrik 2012|title=BT River of Music: Ludovico Einaudi interview for London 2012|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/worldfolkandjazz/9403722/BT-River-of-Music-Ludovico-Einaudi-interview-for-London-2012.html|access-date=12 janar 2012|publisher=The Telegraph}}</ref> Einaudi ka kompozuar partiturat për një numër filmash dhe prodhimesh televizive, duke përfshirë ,''[[:en:This_Is_England_(film_series)|This Is England]]'', ''[[:en:The_Intouchables|The Intouchables]]'', ''[[:en:I'm_Still_Here_(2010_film)|I'm Still Here]]'' miniseriet televizive ''[[:en:Doctor_Zhivago_(TV_miniseries)|Doctor Zhivago]]'', dhe Acquario (1996), për të cilat ai fitoi Grolla d'oro. Muzika e tij u përdor si partitura për filmat e vlerësuar Nomadland dhe The Father. Ai gjithashtu ka publikuar koleksione të ndryshme solo për piano dhe instrumente të ndryshëm, ''[[:en:I_Giorni|I Giorni]]'' në 2001, ''[[:en:Nightbook|Nightbook]]'' në 2009 dhe ''[[:en:In_a_Time_Lapse|In a Time Lapse]]'' në 2013. Në 1 mars 2019, Einaudi raportoi një projekt me shtatë seksione të quajtur S, i ''[[:en:Seven_Days_Walking|Seven Days Walking]]'', i cili u publikua gjatë gjithë shtatë muajve në 2019. Në vitin 2020, muzika e tij u përdor në filmat ''[[Nomadland]]'' dhe ''[[The Father]].''<ref>{{Cite web|date=2021-05-23|title=Interview with Ludovico Einaudi on writing music scores for Academy Award-winning films|url=https://the-shortlisted.co.uk/ludovico-einaudi-interview/|access-date=2022-01-16|website=The Shortlisted|language=en-GB}}</ref> == Jeta dhe edukimi i hershëm == Einaudi lindi në [[:en:Turin|Turin]], [[:en:Piedmont|Piedmont]]. Babai i tij,[[:en:Giulio_Einaudi|Giulio Einaudi]] i, ishte një botues që punonte me autorë përfshirë Italo Calvino dhe Primo Levi, dhe themelues i [[:en:Giulio_Einaudi_Editore|Giulio Einaudi Editore]],<ref>[https://www.nytimes.com/1999/04/07/arts/giulio-einaudi-italian-author-and-publisher-is-dead-at-87.html Wolfgang Saxon. "Giulio Einaudi, Italian Author And Publisher, Is Dead at 87"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210319072955/https://www.nytimes.com/1999/04/07/arts/giulio-einaudi-italian-author-and-publisher-is-dead-at-87.html|date=19 March 2021}}, ''The New York Times'' (Archives), April 7, 1999. Retieved 2020-11-02.</ref> ndërsa gjyshi i tij nga babai, [[:en:Luigi_Einaudi|Luigi Einaud]], ishte President i Italisë midis 1948 dhe 1955. Nëna e tij, Renata Aldrovandi, luajti pianoja tek ai si fëmijë. Babai i saj Waldo Aldrovandi ishte një pianist, dirigjent opera dhe kompozitor i cili migroi në [[:en:Australia|Australi]]<nowiki/>i pas Luftës së Dytë Botërore. Einaudi filloi të krijonte muzikën e tij si i ri, kompozimi i parë duke luajtur një kitarë . Ai filloi trajnimin e tij muzikor në [[:en:Milan_Conservatory|Conservatorio Verdi]]<nowiki/>i në Milano, duke fituar kështu një diplomë në kompozicion në 1982. Po atë vit ai mori mësime orkestrimi nga [[:en:Luciano_Berio|Luciano Berio]] dhe iu dha një bursë studimi për .[[:en:Tanglewood_Music_Festival|Tanglewood Music Festival]]. Sipas Einaudit, "[Luciano Berio] përfundoi një punë interesante me muzikë vokale afrikane dhe bëri disa plane lojërash me meloditë e Beatles, dhe ai më udhëzoi që ka një lloj krenarie brenda muzikës. == Karriera muzikore == === Vitet 1980 === Pasi studioi në konservatorin në [[Milano]] dhe më pas me Berio, Einaudi kaloi disa vjet duke kompozuar në forma tradicionale, duke përfshirë disa kompozime dhome dhe orkestrale.<ref name="cn">{{Cito web|title=Ludovico Einaudi|url=http://www.chesternovello.com/Default.aspx?TabId=2431&State_2905=2&composerId_2905=414#Full|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080417045413/http://www.chesternovello.com/Default.aspx?TabId=2431&State_2905=2&composerId_2905=414#Full|archive-date=17 prill 2008|access-date=12 janar 2012|publisher=Chester Novello}}</ref> Ai mori vëmendjen ndërkombëtare dhe muzika e tij u interpretua në vende të tilla si [[:en:Teatro_alla_Scala|Teatro alla Scala]], the [[:en:Tanglewood_Music_Festival|Tanglewood Music Festival]], [[:en:Lincoln_Center|Lincoln Center]], and the [[:en:UCLA|UCLA]] Center për performimin e arteve.<ref name="minderovic">{{Cito web|last=Minderovic|first=Zoran|title=Ludovico Einaudi|url=http://www.allmusic.com/artist/ludovico-einaudi-mn0000083707|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319073004/https://www.allmusic.com/artist/ludovico-einaudi-mn0000083707|archive-date=19 mars 2021|access-date=12 janar 2012|publisher=Allmusic}}</ref> Në mesin e viteve 1980, ai filloi të kërkonte për shprehje më personale në një seri punimesh për vallëzim dhe [[multimedia]],<ref name="minderovic"/> dhe më vonë për piano.<ref name="cn"/> Një pjesë e bashkëpunimeve të tij në teatër, video dhe vallëzim përfshinin kompozita për Sul filo d'Orfeo në 1984, Time Out në 1988, një pjesë teatri vallëzimi e bërë me autorin [[:en:Andrea_De_Carlo|Andrea De Carlo]], Njeriu i egër në 1990 dhe Sundimtari në 1991. Më vonë, bashkëpunimet e tij përfshijnë ''Salgari'' (''Per terra e per mare'')(1995), një shfaqje / vallëzim artistik i vlerësuar nga [[:en:Arena_di_Verona|Arena di Verona]] me shkrime nga [[:en:Emilio_Salgari|Emilio Salgari]], [[:en:Rabindranath_Tagore|Rabindranath Tagore]]<nowiki/>dhe Charles Duke Jr, dhe EA Poe (1997), i cili konsiderohej si kolonë zanore për filma të qetë. === Soundtracks === Einaudi filloi të përdorte stilin e tij për të krijuar muzikë filmash gjatë viteve 1990. Ai filloi me dy filma nga Michele Sordillo, ''Da qualche parte in citta'' në 1994 dhe Acquario në 1996, për të cilat fitoi [[:en:Grolla_d'oro|Grolla d'oro]] për muzikën më të mirë. Në vitin 1998, ai bëri muzikë të Treno di panna dhe rezultatin për Giorni dispari nga Dominick Tambasco. Në vitin 2000, ai punoi së bashku me [[:en:Antonello_Grimaldi|Antonello Grimaldi]] në ''Un delitto impossibile,'' dhe ai gjithashtu krijoi muzikën për ''Fuori del mondo,'' i cili u nominua për Oscar dhe për të cilin ai fitoi cmimin [[:en:Echo_Klassik|Echo Klassik]] në Gjermani në 2002. Pas publikimeve së albumit të tij i , disa ekstrakte u përfshine në filmin ''[[:en:Aprile|Aprile]]'' nga Nanni Moretti. Në 2002, kolona zanore e tij për ''Luce dei miei occhi'' u emërua kolona zanore më e mirë në 2002 [[:en:Italian_Music_Awards|Italian Music Awards]].. Në 2002, Einaudi fitoi një çmim Italian për Rezultatin më të Mirë të Filmit për ''[[:en:Luce_dei_miei_occhi|Luce dei miei occhi]]''.<ref name="cn"/> Allmusic dha rezultatin e tij për serialin televiziv 2002 ''[[:en:Doctor_Zhivago_(TV_miniseries)|Doctor Zhivago]]'' 4,5 / 5 yje dhe publikoi një përmbledhje të shkëlqyeshme, duke e krahasuar atë në aftësi me rezultatin e [[:en:Maurice_Jarre|Maurice Jarre]] te adaptimit të mëparshëm të filmit.<ref>{{Cito web|title=Doctor Zhivago: Review|url=http://www.allmusic.com/album/doctor-zhivago-mw0001036280|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319073005/https://www.allmusic.com/search/albums/doctor+zhivago|archive-date=19 mars 2021|access-date=12 janar 2012|publisher=Allmusic}}</ref> Në 2004, muzika e tij për ''[[:en:Sotto_falso_nome|Sotto falso nome]]''mori çmimin për muzikën më të mirë të filmit në [[:en:Avignon_Film_Festival|Avignon Film Festival]]. Në vitin 2010, Einaudi kompozoi muzikën për trailerin e ''[[:en:Black_Swan_(film)|Black Swan]]''. "Due Tramonti" i tij u theksua në filmin ''[[:en:I'm_Still_Here_(2010_film)|I'm Still Here]]'' (2010), drejtuar nga [[:en:Casey_Affleck|Casey Affleck]].. Pjesa e tij "Nuvole Bianche" u përfshi në filmin ''[[:en:Insidious_(film)|Insidious]]'' (2010), të drejtuar nga [[:en:James_Wan|James Wan]], drama televizive angleze ''[[:en:This_Is_England_86|This Is England 86]]'', dhe në serine televizive ''[[:en:Derek_(pilot_episode)|Derek]]'' (2012), i drejtuar dhe me[[:en:Ricky_Gervais|Ricky Gervais]]. Tek The Intouchables (2011), filmi më i madh i industrisë së filmit në historinë franceze, ai kontribuoi në këngët "Fly", "Writing Poems", "L'origine nascosta", "Cache-cache", "Una Mattina" dhe "Primavera" " Filmi ''[[:en:This_Is_England|This Is England]]'' përfshinte ''Fuori dal mondo'' dhe ''Dietro'' ''casa''. Marrëveshja për dramatizimin e televizionit anglez ''[[:en:This_Is_England_'88|This Is England '88]]'' gjithashtu përmbante pjesët "Fuori Dalla Notte", "Solo" (një këngë nga ''Nightbook''), "Berlin Song" dhe "Distacco". Në vitin 2016, Einaudi morri pjesë në fushatën e Greenpeace për të shpëtuar Arktikun.<ref>{{Cite news|last=Jiménez|first=Elvira|last2=Tellnes|first2=Erlend|date=2016-06-20|title=Ludovico Einaudi performs with 8 million voices to save the Arctic|work=greenpeace.org|url=http://www.greenpeace.org/international/en/news/Blogs/makingwaves/Ludovico-Einaudi-grand-piano-Arctic-ocean-8-million-voices/blog/56808/|access-date=2016-01-21}}</ref><ref>{{Cito web|date=2016-09-12|title=A pianist's elegy for the Arctic » Yale Climate Connections|url=https://yaleclimatemediaforum.org/2016/09/a-pianists-elegy-for-the-arctic/|access-date=2020-10-27|website=Yale Climate Connections|language=en-US}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Publikimet solo === Einaudi është nënshkruar në Decca Records dhe është botuar nga Chester Music Limited, pjesë e Grupit të Shitjeve të Muzikës të Kompanive. [[Skeda:Ludovico_Einaudi3.jpg|majtas|parapamje|270x270px| Ludovico Einaudi në Pallatin Quirinal në 2008]] Pas Time Out ,ë 1988, në 1992 ai lansoi ''[[:en:Stanze_(album)|Stanze]]'', të cilën ai kishte formuar për harpë . Albumi u interpretua nga [[:en:Cecilia_Chailly|Cecilia Chailly]] një nga artistet e para e cila ka përdorur një harpë elektrike. Einaudi dha albumin e tij të parë të performancës në piano, ''[[:en:Le_Onde|Le Onde]]'' në 1996, nën [[:en:Bertelsmann_Music_Group|BMG]]Koleksioni varet nga romani ''[[:en:The_Waves|The Waves]]'' e autores angleze [[:en:Virginia_Woolf|Virginia Woolf]] dhe i kënaqur me arritjet standarde, veçanërisht në Itali dhe Mbretërinë e Bashkuar. Publikimi i tij i ardhshëm solo në piano, ''[[:en:I_Giorni|I Giorni]]'' (2001) u fymëzua nga udhëtimet e tij në Afrikë. Pjesa solo e pianos "I Giorni" u paraqit në një promovim të [[:en:BBC|BBC]] për programet e artit dhe kulturës dhe tërhoqi shumë interes për shkak të transmetimit të pjesës nga [[:en:Greg_James_(DJ)|Greg James]]' në [[:en:BBC_Radio_1|BBC Radio 1]] në Qershor 2011. James u referua se ai gjente pjesën si relaksuese kur po mësonte në universitet. Për shkak të transmetimeve të përsëritura atë muaj, pjesa solo hyri në [[:en:UK_Singles_Chart|UK Singles Chart]] në # 32 në 12 Qershor 2011.{{Listen}} Në vitin 2003, Einaudi publikoi albumin e drejtpërdrejtë ''[[:en:La_Scala_Concert_03.03.03|La Scala Concert 03.03.03]]'', i cili u regjistrua në shtëpinë e famshme të operës [[:en:La_Scala|La Scala]] në Milano. Albumii i tij i vitit 2003 ''[[:en:Diario_Mali|Diario Mali]]'' është një tjetër bashkëpunim, me Einaudin në piano dhe artistinMali është një tjetër bashkëpunim, me Einaudi në piano dhe artistin [[:en:Ballaké_Sissoko|Ballaké Sissoko]] në kora. Në vitin 2004, Einaudi publikoi albumin ''[[:en:Una_Mattina|Una Mattina]]'' në [[:en:Decca_Records|Decca Records]].Albumi i vitit 2006 ''[[:en:Divenire|Divenire]]'' përmban piano nga orkestra, ku gjithashtu përmban kompozitën e vlerësuar në mënyrë kritike "Primavera". Në tetor 2009, u publikua ''[[:en:Nightbook|Nightbook]]'' . Albumi pa që Einaudi merrte një tjetër titull me muzikën e tij ndërsa ai konsolidonte tingujt e integruar afër pianos së tij. Albumi u konsiderua dhe u regjistrua në pe pikërgjigjen e piktorit gjerman dhe skulpëtorit [[:en:Anselm_Kiefer|Anselm Kiefe]], gjithashtu ashtu si një hapësirë ​​shfaqjeje ku Einaudi performoi për një hapje të galerisë për Kiefer.. Ajo u frymëzua gjithashtu nga daullet dhe elektronika e Projektit Whitetree, një treshe performuese Einaudi e formuar me Robert dhe Ronald Lippok të To Rococo Rot, një grup elektronik gjerman.<ref name="bluefat">{{Cito web|title=History and Mystery The piano spheres of Ludovico Einaudi: Interview|url=http://www.bluefat.com/1007/Ludovico_Einaudi.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110324121247/http://www.bluefat.com/1007/Ludovico_Einaudi.htm|archive-date=24 mars 2011|access-date=12 janar 2012|publisher=Bluefat}}</ref> Në Itali, albumi doli Gold me më shumë se 35,000 kopje të shitura. Albumi i Einaudi ''In a Time Lapse'' u publikua në 21 Janar 2013,<ref>{{Cito web|title=In a Time Lapse|url=http://www.allmusic.com/album/release/in-a-time-lapse-mr0003856950|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919121659/https://www.allmusic.com/album/release/in-a-time-lapse-mr0003856950|archive-date=19 shtator 2020|access-date=12 prill 2013|publisher=AllMusic}}</ref> me turne mbështetës në SH.B.A. Ai gjithashtu u shfaq në KCRW në Los Anxhelos. Më 17 Shtator 2013, Einaudi interpretoi këngë të ndryshme nga ''In a Time Lapse'', së bashku me një ansambël të ri, në Festivalin vjetor iTunes të mbajtur në Roundhouse në Londër. Grupi provoi nga afër këtë performancë në hambarin e shtëpisë së Einaudi.<ref>{{Cite news|title=Traditional compositions|language=en|work=Classic FM|url=http://www.classicfm.com/composers/einaudi/guides/facts/ludovico-einaudi/|access-date=2017-08-31}}</ref> Në Mars 2016, u zhvillua në Orkestrën Filarmonike Mbretërore Liverpool Liverpool, premiera botërore e një koncerti të ri për piano, "Domino".<ref>{{Cite news|last=Jones|first=Catherine|date=2016-03-02|title=Einaudi's Domino effect at Liverpool's Philharmonic Hall|work=liverpoolecho|url=http://www.liverpoolecho.co.uk/whats-on/music-nightlife-news/einaudis-domino-effect-liverpools-philharmonic-10929782|access-date=2017-08-31}}</ref> [[Skeda:Ludovico_Einaudi4.jpg|djathtas|parapamje|260x260px| Einaudi në 2008]] === Albumet e studios === * ''Time Out'' (instrumente të ndryshëm; eksperimental) (1988) * ''Stanze'' (harpa) (1992) * ''Salgari'' (instrumente të ndryshëm; balet) (1995) * ''Le Onde'' (piano) (1996) * ''Eden Roc'' (piano dhe tela) (1999) * ''I Giorni'' (piano) (2001) * ''Diario Mali'' (piano, kora) (2003) * ''Una Mattina'' (piano, violonçel) (2004) * ''Divenire'' (piano, orkestër harqesh, elektronike) (2006) * ''Libri i natës'' (piano, elektronike) (2009) * ''In a Time Lapse''<ref>{{Cito web|title=In a Time Lapse|url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10151288655722156|access-date=2 shkurt 2013|publisher=Facebook}}</ref><ref>{{Cito web|title=welcome « In A Time Lapse|url=http://inatimelapse.pushexp.com/home/|access-date=2 shkurt 2013|publisher=Inatimelapse.pushexp.com|archive-date=26 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121226213101/http://inatimelapse.pushexp.com/home/|url-status=dead}}</ref> (piano, elektronike) (2013) * ''Taranta Project'' (piano, elektronike, orkestër, violonçel, kora) (2015) * ''Elements'' (piano, elektronike, orkestër) (2015) * ''Seven Days Walking'' (piano, violinë, violë, violonçel) (2019) * ''12 Songs from Home'' (piano) (2020) *''Einaudi Undiscovered'' (piano) (2020) *''Cinema'' (piano) 2021 === Albumet e drejtpërdrejta === * ''Koncerti La Scala 03.03.03'' (2003) * ''Jetojnë në Berlin'' (2007) * ''Festivali iTunes: Londër 2007'' (2007) * ''Jetojnë në Pragë'' (2009) * ''Koncert Royal Hall Hall'' (2010) * ''La notte della Taranta 2010'' (2011) * ''Festivali iTunes: Londër 2013'' (2013) * ''In a Time Lapse Tour'' (2014) * ''Elements, Special Tour Edition'' (2016) === Përmbledhje === * ''Echoes: The Einaudi Collection'' (2003) * ''I primi capolavori'' (2010) * ''Islands: Essential Einaudi'' (2011) * ''Einaudi Essentiel'' (2012) * ''I pazbuluar'' (2020)<ref>{{Cito web|last=Kelly|first=Sharon|date=2020-08-14|title=Ludovico Einaudi Announces New Collection: 'Einaudi Undiscovered' {{!}}|url=https://www.udiscovermusic.com/classical-news/ludovico-einaudi-undiscovered/|access-date=2020-08-30|website=uDiscover Music|language=en-US}}</ref><ref>{{Cito web|title=Album Undiscovered, Various Composers by Ludovico Einaudi {{!}} Qobuz: download and streaming in high quality|url=http://www.qobuz.com/us-en/album/undiscovered-ludovico-einaudi/xsimkawro19hc|access-date=2020-08-30|website=Qobuz|language=en-US}}</ref> * ''Kinema'' (2021)<ref>{{Cito web|date=23 prill 2021|title=Ludovico Einaudi Announces New Album 'Cinema'|url=https://www.udiscovermusic.com/classical-news/ludovico-einaudi-announces-cinema/|access-date=4 qershor 2021|website=udiscovermusic.com}}</ref> * ''Tabela Vs Ludovico Einaudi'' (2002) * ''Elements, Remixes'' (2016) === Kompozimet solo === * "Ultimi Fuochi" (1998) * "Blusound" (2001) * "Nata" (2015) * "Elementet" (2015) * "Drop" (2015) * "Elegji për Arktikun"<ref>{{Cito web|title=Elegy For The Arctic|url=https://www.youtube.com/watch?v=2DLnhdnSUVs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421055527/https://www.youtube.com/watch?v=2DLnhdnSUVs|archive-date=21 prill 2018|access-date=21 prill 2018|language=en}}</ref> (2016) === me Whitetree === * ''Cloudland''<ref>{{Cito web|title=Cloudland|url=http://www.ponderosa.it/it/albums/42|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430163003/http://www.ponderosa.it/it/albums/42|archive-date=30 prill 2009|access-date=5 mars 2009|language=it}}</ref> (2009) === Rezultatet e filmit dhe televizionit === [[Skeda:Ludovico_Einaudi.jpg|djathtas|parapamje|270x270px| Einaudi në një performancë solo në vitin 2008]] * ''Treno di panna'' (Regjisori: Andrea De Carlo) (1988) * ''Da qualche parte in città'' (Regjisori: Michele Sordillo) (1994) * ''Acquario'' (Regjisori: Michele Sordillo) (1996) * ''Aprile'' (Regjisori: Nanni Moretti ) (1998) * ''Giorni dispari'' (Regjisori: Dominick Tambasco) (1998) * ''Fuori dal mondo'' (Regjisori: Giuseppe Piccioni) (1999) * ''La vita altrui'' (Regjisori: Michele Sordillo) (2000) * ''Pamundësia un delitto'' (Regjisori: Antonio Luigi Grimaldi) (2000) * ''Le parole di mio padre'' (Regjisori: Francesca Comencini) (2001) * ''Alexandreia'' (Regjia: Maria Iliou) (2001) * ''Luce dei miei occhi'' (Regjisori: Giuseppe Piccioni) - Çmim i muzikës italiane për rezultatin më të mirë të filmit (2002) * ''Doctor Zhivago'' (Mini-serial televiziv, Regjisor: Giacomo Campiotti) (2002) * ''Sotto falso nome'' (Regjisori: Roberto Andò) - Çmimi për muzikën më të mirë të filmit në Avignon Film Festival 2004 (2004) * ''Misioni: Saturn'' (2004) * ''This Is England'' (Regjisori: Shane Meadows )<ref name="Dietro casa & Fuori dal mondo">Including ''Dietro casa'' and ''Fuori dal mondo''.</ref> (2006) * ''This Is England '86'' (Regjisori: Shane Meadows ) (2010) * ''Stargate Universe - Pathogen'' (2010) * ''Sangandaan - Landas ng Buhay'' (2010) * ''Unë jam akoma këtu'' (Regjisori: Casey Affleck) (2010) * ''[[Fundi është fillimi im|Das Ende ist mein Anfang]]'' - Filmi gjerman (2010) * ''Rimorkio Black Swan'' (Regjisori: Darren Aronofsky ) (2010) * ''This Is England '88'' (Regjisori: Shane Meadows )<ref>Including ''Berlin Song''.</ref> (2011) * ''Intouchables'' - (Regjisori: Olivier Nakache & Eric Toledano) (2011) * ''Primavera'' - (Dokumentari Rip Speed RIP: Sport Wales ) (2011) * ''J. Edgar'' - (Regjisori: [[Clint Eastwood]] ) (2012) * ''Derek (episod pilot)'' - (Regjisori: Ricky Gervais) (2012) * ''[[The Water Diviner]]'' - (Regjisori: [[Russell Crowe]] ) (2014) * ''Mami'' - (Regjisori: Xavier Dolan) (2014) * ''This Is England '90'' - (Regjisori: Shane Meadows) (2015) * ''Vrasja e Tretë'' - (Regjisori: Hirokazu Koreeda ) (2017) * ''The Father'' - (Regjisori: Florian Zeller ) (2020) * ''Nomadland'' - (Regjisori: Chloé Zhao ) (2020) === Reklama, të tjera === [[Skeda:Ludovico_Einaudi_2014.jpg|djathtas|parapamje| Einaudi në një koncert në [[Moska|Moskë]], 12 shtator 2014]] * [[BBC]] - muzikë në sfond për një minutë heshtje për vdekjet e fundit të garave para Formula 1 Airtel Grand Prix të Indisë (30 tetor). (2011) * Reklamë TV Airtel India {{YouTube|_BR0JB3z6gI|Endless Goodbye}} - fragment nga "I Giorni". (2011) * Reklama televizive Procter & Gamble "Puna më e mirë" për Lojërat Olimpike 2012 ( {{YouTube|FLeFfJ1XuEk|excerpt from "Divenire"}} ). (2012) * Episode të shumta të ''Top Gear të'' BBC-së përfshirë Special Bolivia 2009. * Viti i krijimit i panjohur: Shoqata Kombëtare e Basketbollit (NBA) e Amerikës, {{YouTube|Where Will Amazing Happen This Year (Magic Johnson Sky Hook)}} . * Historitë e lodrave të James May Special Christmas, fragment nga "Divenire". (2012) * "The Snow Prelude N. 03 in C Major" muzikë sfond në reklamat e Nationwide Building Society. (2012) * Vodafone RED, fragment nga "Ecni". (2013) * BBC - The Apprentice - Episodi 7: Karvanët (Labirinti i Zonjës dhe Vallja e Vinçit).<ref>{{Cito web|title=Caravans, Series 9, The Apprentice – BBC One|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b02x9vg7}}</ref> (2013) * Shpallja e British Airways: {{YouTube|NOfnC2sjCEA|Today, Tomorrow}} , "Përvoja (Starkey Remix)" për reklamë (2013) * 'É 'BIRTHDAY', dokumentar belg nga fotografi [[:nl:Lieve Blancquaert|Lieve Blancquaert (nl.wikipedia)]] - 9 episode.<ref>[https://web.archive.org/web/20131231000057/http://www.birth-day.be/en/tv "The TV series" (2013)], ''birth-day.be/en/tv''.</ref> - "Jeta" si pista intro dhe outro * Traileri ndërkombëtar "The Book Thief" - "Jeta" - {{YouTube|hEnLF-pCybw|The Book Thief: Official Trailer #1 HD (2014), 20centuryfox}} . * "Moving Art" Louie Schwartzberg, seri Netflix. (2013) * Rimorkio me pamje të parë "Valiant Hearts: The Great War" - "Fly" {{YouTube|Khl02WOSfXQ|Valiant Hearts: The Great War official trailer (UK)}} . (2013) * Reklamë televizive Procter & Gamble për Olimpiadën e Sochi 2014 - "Primavera". (2014) * Udhëzues shpirtëror Alan Watts, Zgjedhje - {{YouTube|D7CH9cRN8Rg}} . (2014) * Reklama e Nike Golf, homazhe nga Rory Mcilroy për Tiger Woods - "Nuvole Bianche". (2015) * ANZ Australia: {{YouTube|1kB1EoEwrG8|Welcome to Your World, Your Way}} , "Përvoja" për reklama. (2015) * Video Promovuese UFC 193: UFC 193: Rousey vs. Holly Holm - {{YouTube|F7_aMZM5xuc|Revolution}} , "Përvoja". (2015) * BBC: "Fly" përdoret si temë muzikore në serinë televizive Doctor Foster . (2015) * RTVE: "Nuvole Bianche" përdoret si temë muzikore e reklamës Spanjolle të Lotarisë 2015. (2015) * BBC MasterChef: Profesionistët, "Jeta" u përdor kur u shpall një fitues. (2015) * SKY Sports, muzikë "Përvoja" për tipare komerciale dhe karakteristika të tjera për Golf Open 2016 . (2016) * Reklamë TV Procter & Gamble E {{YouTube|rdQrwBVRzEg|Strong}} për Lojërat Olimpike Rio 2016, muzikë "Përvoja" për reklama. (2016) * Amazon Prime - Një Prift dhe Imam takohen për një filxhan çaj. Fragment nga "I Giorni". (2016) * Finalja e serive të Sense8 "Amor Vincit Omnia", "Përvoja" u luajt gjatë skenës përmbyllëse. (2018) == Shiko gjithashtu == * Lista e artistëve të muzikës në ambient == Referime == == Leximi më tej == * [https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/classical/reviews/album-ludovico-einaudi-nightbook-decca-1803348.html Albumi i Rishikimit të Pavarur '': Ludovico Einaudi, Libri i natës (Decca)''] (16 tetor 2009) * [http://www.bluefat.com/1007/Ludovico_Einaudi.htm Histori dhe mister: Sferat e pianos së Ludovico Einaudi, intervistë me ''Bluefat''] * (in Italian) [https://web.archive.org/web/20110522093322/http://www.voceditalia.it/articolo.asp?id=46072&titolo=Ludovico%20Einaudi%20The%20Nightbook%20Tour%20torna%20a%20Milano Voce di Italia përmbledhje e ''Ludovico Einaudi - Tour Nightbook''] nga Daniele Orlandi (13 Shkurt 2010) * (in Italian) [https://web.archive.org/web/20110722051503/http://www.romagnanoi.it/Cultura/Ravenna/articoli/127266/Ludovico-Einaudi-allAlighieri.asp Romagna Noi përmbledhje ''Ravenna - Ludovico Einaudi all'Alighieri''] nga Daniele Orlandi (8 Shkurt 2010) * [https://www.theaureview.com/music/the-au-interview-ludovico-einaudi-italy/ "intervista e AU: Ludovico Einaudi (Itali)"], ''përmbledhja e AU'', postuar më 7 shkurt 2014 nga Larry Heath. == Linqe te jashtme == * {{Official website|http://www.ludovicoeinaudi.com/}} * [http://www.evolutionpromotion.com/ludovicoeinaudi/ Uebfaqja në Promovimin e Evolucionit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510050706/http://evolutionpromotion.com/ludovicoeinaudi/ |date=10 maj 2021 }} * [http://www.chesternovello.com/Default.aspx?TabId=2431&State_2905=2&composerId_2905=414 Biografia e Chester Novello] * [https://soundcloud.com/ludovicoeinaudi Ludovico Einaudi] në SoundCloud * [https://www.facebook.com/ludovicoeinaudi Ludovico Einaudi] në [[Facebook]] * [https://twitter.com/LudovicoEinaud Ludovico Einaudi] në [[Twitter]] * [https://web.archive.org/web/20140714165116/http://www.vilarmonia.com/?q=node%2F41 Ludovico Einaudi - Filarmonia Ndërkombëtare Virtuale] * {{Imdb emri|0251801}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1955]] cjmwp8svuhe6jxzkun92ypazuuvbla7 0 303852 2976345 2975989 2026-05-02T15:30:15Z Nimmzo 186559 /* Villarreal */ Fixed "Burimi journal ka nevojë për |journal=": [[Stampa:Cite journal]] → [[Stampa:Cite news]]. Split long |title= with |quote= 2976345 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Giuseppe Rossi|caps9=7|nationalyears2=2003–2004|nationalgoals1=3|nationalcaps1=5|nationalteam1=[[Italy national under-16 football team|Italy U16]]|nationalyears1=2003|goals9=1|clubs9=[[Real Salt Lake]]|nationalcaps2=14|years9=2020|goals8=1|caps8=9|clubs8=[[Genoa C.F.C.|Genoa]]|years8=2017–2018|goals7=4|caps7=18|nationalteam2=[[Italy national under-17 football team|Italy U17]]|nationalgoals2=6|years7=2016–2017|nationalteam5=Italy Olympic team|club-update=7 September 2020 (UTC)|nationalgoals6=7|nationalcaps6=30|nationalteam6=[[Italy national football team|Italy]]|nationalyears6=2008–2014|nationalgoals5=6|nationalcaps5=6|nationalyears5=2008|nationalyears3=2004–2005|nationalgoals4=5|nationalcaps4=16|nationalteam4=[[Italy national under-21 football team|Italy U21]]|nationalyears4=2006–2008|nationalgoals3=0|nationalcaps3=3|nationalteam3=[[Italy national under-18 football team|Italy U18]]|clubs7=→ [[Celta de Vigo|Celta]] (loan)|goals6=6|image=Giuseppe Rossi - RC Celta de Vigo.jpg|youthyears1=1996–1999|clubs1=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|years1=2004–2007|youthclubs3=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|youthyears3=2004|youthclubs2=[[Parma F.C.|Parma]]|youthyears2=2000–2004|youthclubs1=[[New Jersey Stallions|Clifton Stallions]]|clubnumber=|goals1=1|currentclub=|position=[[Forward (association football)|Forward]]|height=1.73 m<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi |language=en}}</ref>|birth_place=[[Teaneck, New Jersey|Teaneck]], [[New Jersey]], United States|birth_date={{birth date and age|1987|2|1|df=y}}<ref name="Hugman2007-08">{{Cite book|editor-first=Barry J.|editor-last=Hugman|title=The PFA Footballers' Who's Who 2007–08|url=https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3|year=2007|publisher=Mainstream Publishing|isbn=978-1-84596-246-3|page=[https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3/page/n356 355] |language=en}}</ref>|fullname=Giuseppe Rossi<ref>{{cite web|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|title=Acta del Partido celebrado el 09 de abril de 2017, en Vigo|trans-title=Minutes of the Match held on 9 April 2017, in Vigo|publisher=Royal Spanish Football Federation|access-date=31 dhjetor 2020|language=es|archive-date=31 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201231171921/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|url-status=dead}}</ref>|caption=Rossi with [[Celta de Vigo|Celta]] in 2017|caps1=5|years2=2006|caps6=17|caps4=136|clubs6=→ [[Levante UD|Levante]] (loan)|years6=2016|goals5=16|caps5=34|clubs5=[[ACF Fiorentina|Fiorentina]]|years5=2013–2017|goals4=54|clubs4=[[Villarreal CF|Villarreal]]|clubs2=→ [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] (loan)|years4=2007–2013|goals3=9|caps3=19|clubs3=→ [[Parma F.C.|Parma]] (loan)|years3=2007|goals2=0|caps2=11|ntupdate= }} '''Giuseppe Rossi''' (Shqiptimi në italisht: [dʒuˈzɛppe ˈrossi] ; i lindur më 1 shkurt 1987) është një [[Futbolli|futbollist]] profesionist italian që luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] . Ai lindi në Shtetet e Bashkuara, ku edhe kaloi pjesën më të madhe të karrierës së tij në Evropë me [[Villarreal CF|Villarreal]] dhe [[ACF Fiorentina|Fiorentina]], përveç magjisë me klube të tjera në Angli, Itali dhe Spanjë, para se të kthehej në vendin e tij të lindjes për t'u bashkuar me Real Salt Lake për një sezon të vetëm në vitin 2020. Rossi përfaqësoi [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në nivelin ndërkombëtar në Lojërat Olimpike Verore 2008 dhe në Kupën e Konfederatave FIFA 2009, duke mbledhur tridhjetë paraqitje dhe duke shënuar shtatë gola në nivelin e të moshuarve midis 2008 dhe 2014. Së bashku me [[Mario Balotelli]] dhe [[Daniele De Rossi]], ai është shënuesi më i mirë i të gjitha kohërave në Itali në Kupën e Konfederatave FIFA, me 2 gola.<ref>{{Cito web|title=Confederations Cup: Gol Fatti|url=http://www.italia1910.com/statistiche-tabelle-giocatori.asp?cmp=Confederations%20Cup&ogg=Gol%20fatti|access-date=3 maj 2016|publisher=Italia1910|language=it}}</ref> Për shkak të paraqitjeve të tij të plota dhe suksesit që arriti në [[La Liga]] Spanjolle, Rossi fitoi pseudonimin ''Pepito'' Rossi, një referencë për të ''njëjtin'' [[Paolo Rossi|emër Paolo Rossi]], i cili u mbiquajt Pablito pas performancave të tij golshënuese në [[1982 FIFA Kupa e Botës|fushatën fituese të Italisë në FIFA 1982]] në Spanjë.<ref>{{Cito web|last=Giovanni Capuano|date=8 maj 2014|title=Rossi, Mondiale a rischio. Ma Prandelli si ricordi di Pablito...|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/prandelli-giuseppe_rossi-paolo_rossi-mondiale-italia/|access-date=13 prill 2015|website=panorama.it|publisher=Panorama|language=it}}</ref><ref name="ilgiornale.it">{{Cite news|date=13 nëntor 2013|title=Da Pablito a Pepito stesso fiuto del gol ma lui è più potente|language=it|trans-title=From Pablito to Pepito the same eye for goal but he's more powerful|work=Il Giornale|url=http://www.ilgiornale.it/news/sport/pablito-pepito-stesso-fiuto-gol-lui-pi-potente-966816.html|access-date=13 prill 2015}}</ref> == Jeta personale == Rossi është një amerikan italian, i lindur nga prindër emigrantë italianë në Teaneck, [[Nju Xhersi|New Jersey]] . Babai i tij, Fernando Rossi nga Fraine, [[Abruco|Abruzzo]], ishte trajner i futbollit dhe jepte mësime në Italisht dhe Spanjisht në Shkollën e Mesme Clifton . Nëna e tij, Cleonilde Rossi nga Acquaviva d'Isernia, [[Molize|Molise]], ishte poashtu një mësuese gjuhe në Clifton, motra e tij, Tina, tani jeton në Shtetet e Bashkuara.<ref>{{Cite news|last=Longman|first=Jeré|date=9 qershor 2009|title=Young Soccer Star Is Close to Completing His Italian Dream|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/06/10/sports/soccer/10rossi.html|access-date=31 janar 2011 |language=en}}</ref> Pasi babai i tij vdiq në 2010, Rossi filloi të mbante numrin 49, pasi që ishte viti i lindjes së babait të tij, ndërsa në vitin 2014, ai u kthye në fanellën me numër 22.<ref>https://lozitofuneralhome.com/tribute/details/198/Fernando-Rossi/obituary.html</ref><ref>{{Cito web|last=Matteo Dovellini|date=14 korrik 2014|title=Per Rossi la maglia numero 22, con dedica al padre|url=http://firenze.repubblica.it/cronaca/2014/07/14/news/per_rossi_la_maglia_numero_22_con_dedica_al_padre-91562119/|access-date=10 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref> == Karriera e klubit == === Karriera e hershme === Pasi që iu ofrua një vend në ekipin e të rinjve të Parma, Rossi (në atë kohë 12 vjeç) dhe babai i tij u transferuan në Itali derisa [[Manchester United F.C.|Manchester United]] bleu kontratën e tij kur ishte 17 vjeç.<ref>{{Cite news|last=Canales|first=Andrea|date=30 nëntor 2005|title=My Country, 'Tis of Thee|work=ESPNsoccernet|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|access-date=9 korrik 2011|archive-date=17 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017203255/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> Debutimi i tij për ekipin e parë erdhi në 20 nëntor 2004, në shtëpi me Crystal Palace në raundin e pestë të Kupës së Ligës, si zëvendësues në minutën e 84-të për David Bellion .<ref>{{Cite news|date=10 nëntor 2004|title=Man Utd 2-0 Crystal Palace|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/3988411.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Për debutimin e tij në Ligën premierë më 15 tetor 2005, ai hyri në lojë në minutën e 78-të për Ruud van Nistelrooy, dhe nëntë minuta më vonë shënoi golin e fundit në një fitore 3–1 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] në Stadiumin e Dritës .<ref>{{Cite news|date=15 tetor 2005|title=Sunderland 1-3 Man Utd|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4322116.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Më 18 Janar 2006, në një përsëritje të raundit të tretë të Kupës FA, shënoi dy herë ndërsa United mundi jo-ligën Burton Albion 5-0.<ref>{{Cite news|date=18 janar 2006|title=Man Utd 5-0 Burton Albion|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4612320.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Edhe pse Rossi nuk luajti në finalen e Kupës së Ligës kundër Wigan Athletic, [[Nemanja Vidiq|Nemanja Vidić]] (i cili bëri një kameo shtatë minutëshe në fund të lojës) i dha Rossit medaljen e tij në shenjë vlerësimi të kontributit të tij në suksesin e skuadrës në raundet e hershme.<ref>{{Cite news|last=Thompson|first=Gemma|date=21 janar 2014|title=Vida's Cup revelation|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2014/Jan/nemanja-vidic-reveals-he-gave-his-cup-medal-to-rossi.aspx|access-date=21 janar 2014 |language=en}}</ref> Në fillim të sezonit 2006-07, Rossi u transferua në Newcastle United si huazim deri në 1 Janar të vitit 2007, ku pritej të fitonte përvojën e ekipit të parë. Ai bëri debutimin e tij në shtëpi më 24 shtator 2006.<ref>{{Cite news|last=Hughes|first=Ian|date=20 shtator 2006|title=Liverpool 2-0 Newcastle|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të vetëm në Newcastle në fillimin e tij të parë në 25 Tetor të vitit 2006 kundër Portsmouth në një barazim të raundit të tretë të Kupës së Ligës në St James 'Park .<ref>{{Cite news|date=25 tetor 2006|title=Newcastle 3-0 Portsmouth|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/league_cup/6072622.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Për gjysmën e dytë të sezonit, ai u huazua përsëri, këtë herë tek ish-klubi i tij Parma,<ref>{{Cite news|date=18 janar 2007|title=Man Utd agree Parma loan deal for Rossi|publisher=ESPN|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|access-date=3 prill 2009|archive-date=22 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120722121927/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> duke shënuar nëntë gola në 19 paraqitje të kampionatit.<ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|access-date=3 prill 2009|publisher=ESPN|archive-date=14 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214202923/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> === Villarreal === [[Skeda:Giuseppe_Rossi_-_2009_-_Villarreal_CF.jpg|majtas|parapamje| Giuseppe Rossi luajti për Villarreal për pesë vjet e gjysmë pasi u bashkua nga Manchester United në vitin 2007.]] Më 31 korrik të vitit 2007, Manchester United konfirmoi se Rossi ishte shitur për klubin spanjoll [[Villarreal CF|Villarreal]] për një tarifë të pazbuluar, thuhet se rreth [[Paund sterlina|£]] 6.6&nbsp;milion (10 [[Euro|€)]]&nbsp;milion)<ref>{{Cite news|last=Hibbs|first=Ben|date=7 korrik 2007|title=Rossi to join Villarreal|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={B4CEE8FA-9A47-47BC-B069-3F7A2F35DB70}&newsid=449090|access-date=1 gusht 2007 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=31 korrik 2007|title=El Villarreal ficha al delantero Giuseppe Rossi|language=es|publisher=Villarreal CF|url=http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|access-date=1 gusht 2007|archive-date=28 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928004204/http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për Villarreal në debutimin e tij kundër [[Valencia CF|Valencia]] më 26 gusht 2007.<ref>{{Cite news|date=26 gusht 2007|title=Barcelona held by ten-man Racing|publisher=UEFA|url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=575344.html|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Në sezonin e tij të dytë me Villarreal, Rossi shënoi 12 gola në 30 paraqitje në kampionat, së bashku me tre gola në tetë paraqitje të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve.]]<ref>[https://archive.today/20120911170202/http://www.statbunker.com/football/btb/index.php?PL=player&PlayerID=18480&PlayerCompType=2008&StatType=bySeason Giuseppe Rossi Football Stats]</ref> Në janar 2011, ai nënshkroi një zgjatje të kontratës me Villarreal deri në 2016.<ref>{{Cite news |last=MacDonald |first=Paul |title=Official: Villarreal Striker Giuseppe Rossi Signs Contract Extension Until 2016 |language=en |quote=However Rossi has been subject to a move to Tottenham Hotspur, and a fee has been agreed on deadline day.|url=http://www.goal.com/en/news/11/transfer-zone/2011/01/25/2322436/official-villarreal-striker-giuseppe-rossi-signs-contract |publisher=goal.com |date=25 janar 2011 |access-date=25 janar 2011}}</ref> Sezoni 2010–11 ishte sezoni i tij i rëndësishëm, pasi ai shënoi 32 gola në 56 paraqitje në të gjitha garat, duke ndihmuar klubin të përfundonte në vendin e katërt në La Liga, duke shënuar 18 gola, të cilët i kualifikuan ata për UEFA 2011–12 Champions League, duke ndihmuar gjithashtu Villarreal në gjysmë-finale të UEFA Europa League 2010–11 atë sezon, duke shënuar 11 gola, dhe çerekfinalet e Copa del Rey . Një dëmtim i ligamentit të kryqëzuar në gjurin e djathtë të Rossi që ai mori në humbjen 3–0 kundër Real Madrid në 26 Tetor 2011 bëri që Rossi të mos ishte për gjashtë muaj.<ref>{{Cite news|date=27 tetor 2011|title=Rossi out for six months|publisher=ESPN|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/975680/villarreal%27s-giuseppe-rossi-out-for-six-months?cc=5739|access-date=19 qershor 2021|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120715010125/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/975680/villarreal's-giuseppe-rossi-out-for-six-months?cc=5739|url-status=dead |language=en}}</ref> Rossi dëmtoi ligamentin e tij të përparmë kryq të gjurit të djathtë në stërvitje në 13 Prill 2012 dhe ishte jashtë për 10 muaj të tjerë.<ref>{{Cite news|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi reinjures knee|publisher=ESPN|url=http://espn.go.com/sports/soccer/story/_/id/7809365/villarreal-giuseppe-rossi-reinjures-knee-another-6-months |language=en}}</ref> === Fiorentina === Më 4 janar 2013, [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] erdhi në një marrëveshje me [[Villarreal CF|Villarreal]] për transferimin e Rossi për një tarifë prej rreth 11.8 €&nbsp;milion<ref>{{Cito web|last=Iacopo Barlotti|title=BILANCIO ACF, Ecco il costo di Gomez e Rossi|url=http://www.firenzeviola.it/notizie-di-fv/bilancio-acf-ecco-il-costo-di-gomez-e-rossi-161550|access-date=3 gusht 2014|publisher=Firenze Viola|language=it}}</ref> .Më 7 janar, Fiorentina mbajti një konferencë për shtyp duke zbuluar Rossi, ku u zbulua se lojtari kishte nënshkruar një kontratë katër-vjeçare që përmbante 35 €&nbsp;klauzolë milioni lirimi.<ref>{{Cito web|last=Adam Digby|date=7 janar 2013|title=Rossi delighted with Viola switch|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|access-date=9 janar 2013|publisher=ESPN FC|archive-date=16 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130216032533/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|url-status=dead |language=en}}</ref> Më 21 maj, dita e fundit e [[2012–13 Serie A|sezonit 2012–13 Serie A]], Rossi bëri debutimin e tij për Fiorentina si zëvendësues në një fitore 5–1 kundër [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] .<ref>{{Cite news|date=22 maj 2013|title=Rossi Finally Back on the Field|work=The New York Times|url=http://goal.blogs.nytimes.com/2013/05/22/rossi-finally-back-on-the-field/ |language=en}}</ref> Më 26 gusht, Rossi shënoi golin e tij të parë në 23 muaj në ndeshjen hapëse të Fiorentinës të sezonit 2013–14 Serie A - një humbje 2–1 të [[Calcio Catania|Catania]] .<ref>{{Cite news|date=27 gusht 2013|title=Giuseppe Rossi scores first goal in 23 months as Fiorentina wins Serie A opener (Video)|work=NBC|url=http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/08/27/giuseppe-rossi-scores-first-goal-in-23-months-as-fiorentina-wins-serie-a-opener-video/ |language=en}}</ref> Më 20 tetor, Rossi frymëzoi Fiorentinën në një fitore 4–2 pas rivalit [[Juventus F.C.|Juventus]], duke shënuar një hat-trick 14 minutësh që dënoi Juve në humbjen e tyre të parë në Firence për 15 vjet.<ref>{{Cito web|date=20 tetor 2013|title=Fiorentina 4-2 Juventus|url=http://espnfc.com/us/en/report/377234/report.html?soccernet=true&cc=5901|access-date=20 tetor 2013|publisher=ESPNFC |language=en}}</ref> Më 5 janar 2014, Rossi u zëvendësua në ndeshjen e Fiorentina kundër [[A.S. Livorno Calcio|Livorno]] ndërsa ai pësoi një shtrembërim të shkallës së dytë të ligamentit të tij kolateral medial në gjurin e tij të djathtë.<ref name="confirm">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Fiorentina confirm Rossi injury|work=football-italia|url=http://www.football-italia.net/43455/fiorentina-confirm-rossi-injury|access-date=10 mars 2014 |language=en}}</ref> Goditja u dha nga Leandro Rinaudo, i cili e trajtoi Rossin nga prapa në një mënyrë kaq të ndyrë sa ai tërhoqi dënimin ndërkombëtar.<ref name="goal.com">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Rinaudo deserves to be banned until Rossi returns|work=Goal.com|url=http://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2014/01/06/4524001/rinaudo-deserves-to-be-banned-until-rossi-returns-from|access-date=26 gusht 2015 |language=en}}</ref> Deri në këtë pikë Rossi kishte qenë golashënuesi kryesor në Serie A me 14 gola në 18 paraqitje të kampionatit.<ref name="Wahl">{{Cite news|last=Wahl|first=Grant|date=11 shkurt 2014|title=SI Now: Giuseppe Rossi|work=SI Now|url=http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated|access-date=22 shkurt 2014|archive-date=19 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219180322/http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated/|url-status=dead |language=en}}</ref> Rossi u kthye nga dëmtimi si një zëvendësues në minutën e 69-të në humbjen finale të [[S.S.C. Napoli|Fiorentina 3–1 të Coppa Italia ndaj Napoli]] në 3 maj.<ref>{{Cite news|date=4 maj 2014|title=Napoli defeat Fiorentina after fan is shot to win their fifth Coppa Italia|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/03/napoli-fiorentina-coppa-italia-match-report|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 6 maj, ai shënoi në kthimin e tij në Serie A - një humbje 4–3 ndaj [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]] .<ref>{{Cite news|date=6 maj 2014|title=Pushing for Italy: Giuseppe Rossi scores in second game back from injury|work=Sports Illustrated|url=http://soccer.si.com/2014/05/06/giuseppe-rossi-fiorentina-italy-goal/|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 14 gusht 2014, Rossi dëmtoi meniskun e tij mesor të gjurit të djathtë në stërvitje. Më 5 shtator 2014 Fiorentina konfirmoi se Rossi do të ishte për 4-5 muaj.<ref name="Football Italia staff">{{Cite news|date=5 shtator 2014|title=Rossi out for four-five months|work=Football Italia|url=http://www.football-italia.net/55549/rossi-out-four-five-months|access-date=6 shtator 2014 |language=en}}</ref> Rossi u kthye në fushë më 30 gusht 2015, në një humbje 3–1 kundër [[Torino F.C.|Torinos]] ; më vonë atë javë ai gjithashtu ra dakord me klubin e tij për të marrë një ulje të pagave.<ref>{{Cito web|date=11 shtator 2015|title=Giuseppe Rossi agrees to reduced Fiorentina salary|url=http://www.espnfc.us/fiorentina/story/2606124/giuseppe-rossi-agrees-to-cut-fiorentina-salary|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Më 1 tetor, ai shënoi golin e tij të parë që kur u kthye nga dëmtimi i tij në fitoren 4–0 të Fiorentinës ndaj Belenenses në Ligën e Evropës .<ref>{{Cito web|date=1 tetor 2015|title=Giuseppe Rossi's goal icing on top as Fiorentina dominate Belenenses|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/match/434392/belenenses-fiorentina/report|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> ==== Kredi për Levante ==== Më 22 janar 2016, Rossi u kthye në [[La Liga]] duke nënshkruar një marrëveshje huazimi deri në fund të sezonit me Levante, në mënyrë që të fitonte kohën e lojës dhe një vend në ekipin kombëtar italian në Euro 2016.<ref>{{Cito web|last=Dermot Corrigan|date=22 janar 2016|title=Giuseppe Rossi agrees Levante loan from Fiorentina for rest of season|url=http://www.espnfc.us/story/2791490/giuseppe-rossi-agrees-levante-loan-transfer-from-fiorentina|access-date=23 janar 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub në 31 janar, duke shënuar në një humbje 3–1 kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] .<ref>{{Cito web|date=31 janar 2016|title=Ronaldo scores hat trick as Real crushes Espanyol|url=http://www.sportsnet.ca/soccer/gameiro-leads-sevilla-to-win-over-lowly-levante/|access-date=1 shkurt 2016|publisher=Sportsnet.ca |language=en}}</ref> Më 13 Mars në Estadi Ciutat de València, ai shënoi golin e vetëm për një fitore ndaj rivalëve të qytetit [[Valencia CF]], të menaxhuar nga ish-bashkëlojtari i tij i United Gary Neville .<ref>{{Cite news|date=13 mars 2016|title=Levante's Giuseppe Rossi sinks Gary Neville and Valencia|work=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/levante-s-giuseppe-rossi-sinks-gary-neville-and-valencia-1.2571435|access-date=13 mars 2016 |language=en}}</ref> Më 8 maj, ai shënoi një fitues të vonë në një fitore 2–1 në shtëpi ndaj pretendentëve për titull [[Atlético Madrid]], megjithëse rezultati nuk ishte i mjaftueshëm për të parandaluar që skuadra të hiqej.<ref>{{Cito web|last=Harry De Cosemo|date=8 maj 2016|title=Atletico's title hopes ended by relegated Levante|url=http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2016/05/08/572f709222601d16158b4623.html|access-date=9 maj 2016|publisher=Marca.com |language=en}}</ref> ==== Kredi për Celta Vigo ==== Më 29 gusht 2016, Rossi nënshkroi një kontratë një vjeçare me Celta de Vigo, me një mundësi për një vit tjetër.<ref>{{Cito web|date=29 gusht 2016|title=Giuseppe Rossi signs for RC Celta|url=http://celtavigo.net/en/first-team/news/11372-giuseppe-rossi-signs-for-rc-celta|access-date=31 gusht 2016|publisher=Celta Vigo|language=en}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për klubin në debutimin e tij, i cili erdhi në një barazim 1–1 kundër [[Standard Liège]] në ndeshjen e parë të grupeve të Celta të Ligës së Evropës.<ref>{{Cito web|date=15 shtator 2016|title=Man United lose Europa League opener while Inter stumble to defeat at home|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/story/2951347/man-united-lose-europa-league-opener-while-inter-stumble-at-home|access-date=16 shtator 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në kampionat me klubin më 18 shtator, duke ardhur si zëvendësues në një barazim 0–0 kundër [[CA Osasuna|Osasuna]] .<ref>{{Cito web|date=19 shtator 2016|title=Made in Italy: Sansone scores stunner whilst Sirigu makes Sevilla debut|url=http://vivoazzurro.it/en/news/made-in-italy-gol-da-antologia-per-sansone-debutto-di-sirigu-col-siviglia/|access-date=19 shtator 2016|publisher=Vivoazzurro.it |language=en}}</ref> Më 3 Prill 2017, Rossi shënoi një hat-trick (tre gola brenda një loje) në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Las Palmas në La Liga; ky ishte goli i tij i parë që kur shënoi kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] më 25 shtator 2016 dhe hat-trick i tij i parë që nga 20 tetori 2013, kur shënoi tre gola për Fiorentina në një fitore në shtëpi 4–2 kundër Juventusit.<ref>{{Cito web|date=4 prill 2017|title=Rossi hat-trick masterminds Celta Vigo win|url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/04/04/rossi-hat-trick-masterminds-celta-vigo-win|access-date=7 prill 2017|publisher=SBS |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 prill 2017|title=Giuseppe Rossi torna al gol: prima tripletta in quasi 4 anni|language=it|work=La Gazzetta dello Sport|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Liga/03-04-2017/liga-tripletta-giuseppe-rossi-pepito-celta-vigo-las-palmas-juventus-190487833366.shtml|access-date=7 prill 2017}}</ref> Më 9 Prill 2017, Rossi pësoi dëmtimin e pestë të rëndë në karrierën e tij kur shpërtheu ACL në gjurin e tij të majtë në një lojë kundër SD Eibar, dhe si pasojë ai u përjashtua nga veprimi për të paktën 6 muaj.<ref>{{Cito web|date=10 prill 2017|title=Official: Rossi suffers further ACL tear|url=http://www.football-italia.net/100920/official-rossi-suffers-further-acl-tear|access-date=10 prill 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=ESPN Staff|date=10 prill 2017|title=Celta Vigo's Giuseppe Rossi faces six months out with another knee injury|url=http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422022016/http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|archive-date=2017-04-22|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> Rossi u bë një agjent i lirë në korrik pasi Fiorentina lejoi skadimin e kontratës së tij dhe ai më pas refuzoi një ofertë nga Celta për të qëndruar me palën spanjolle deri në janar 2018.<ref>{{Cito web|last=Garcia|first=Adriana|date=6 korrik 2017|title=Giuseppe Rossi leaves Celta Vigo to be free agent as recovery continues|url=http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805180050/http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|archive-date=2017-08-05|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> === Genova === Më 4 dhjetor 2017, Rossi u nënshkrua nga [[Genoa C.F.C.|Genoa]] në një transferim falas.<ref>{{Cito web|date=4 dhjetor 2017|title=Official: Genoa sign Giuseppe Rossi|url=https://www.football-italia.net/113773/official-genoa-sign-giuseppe-rossi|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij për klubin më 20 dhjetor, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në një humbje 2–0 kundër Juventusit në raundin e 16 të Coppa Italia .<ref>{{Cito web|date=20 dhjetor 2017|title=Rossi given Genoa debut|url=https://www.football-italia.net/114607/rossi-given-genoa-debut|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Sergio Baldini|date=20 dhjetor 2017|title=Coppa Italia, Juventus-Genoa 2-0: Dybala e Higuain si regalano i quarti con il Torino|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/coppa-italia/2017/12/20-35903480/coppa_italia_juventus-genoa_2-0_dybala_e_higuain_si_regalano_i_quarti_con_il_torino/|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Tutto Sport|language=it}}</ref> Ai u largua nga Genoa në fund të sezonit 2017–18.<ref>{{Cite news|last=Matt Davis|date=19 korrik 2018|title=Giuseppe Rossi: Ex-Manchester United forward on his injury nightmare|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44193845|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> Më 12 maj 2018, Rossi dështoi në një test droge pas një ndeshje të Serie A kundër [[Benevento Calcio|Benevento]], duke rezultuar pozitiv për substancën e ndaluar dorzolamide . Megjithëse prokurori anti-doping i vendit donte që Rossi të përballej me një ndalim një vjeçar për këtë vepër, pas një seance dëgjimore që u zhvillua në 1 Tetor, Rossi përfundimisht iu dha një paralajmërim; më pas, avokati i Rossi, Sergio Puglisi pohoi: "Ne nuk e kuptojmë se si kjo substancë përfundoi në mesin e ushqimeve të Rossi, nuk kishte qëllimshmëri - mbizotëronte linja e mirëbesimit dhe qëndrueshmërisë". Rossi më vonë [[Twitter|shkroi në Twitter]] : "Një makth prej katër muajsh ka mbaruar. Unë dua të mendoj vetëm për futbollin. "<ref>{{Cite news|date=1 tetor 2018|title=Giuseppe Rossi: Former Manchester United striker avoids doping ban|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/football/45711539|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> === Agjencia falas 2018-2019 === Në janar 2019, Rossi filloi stërvitjen me ish-klubin e tij, Manchester United.<ref>{{Cite news|last=Higgins|first=Adam|date=14 janar 2019|title=Solskjaer confirms Rossi is training with United|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ole-gunnar-solskjaer-on-giuseppe-rossi-training-with-the-club|access-date=17 janar 2019 |language=en}}</ref> Në shkurt të po atij viti, Rossi u raportua të ishte ftuar të stërvitej me Los Anxheles FC në MLS .<ref>{{Cito web|last=Baxter|first=Kevin|date=27 shkurt 2019|title=Giuseppe Rossi's connection with Bob Bradley leads to LAFC training invite|url=https://www.latimes.com/sports/soccer/la-sp-giuseppe-rossi-lafc-20190227-story.html|access-date=27 shkurt 2019|website=Los Angeles Times |language=en}}</ref> Më 14 tetor, ish-klubi i tij Villarreal njoftoi se Rossi do të fillonte stërvitjen me ekipin e tyre të parë.<ref>{{Cito web|date=14 tetor 2019|title=OFFICIAL ANNOUNCEMENT|url=http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|access-date=14 tetor 2019|website=villarrealcf.es|archive-date=3 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103001858/http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|url-status=dead |language=en}}</ref> Në një intervistë për gazetën e përditshme ''italiane Corriere della Sera'' në dhjetor 2019, ai deklaroi se ishte "i gatshëm të ndihmonte çdo skuadër të [[Serie A|Serie A".]]<ref>{{Cito web|last=ITASportPress|first=Redazione|title=Giuseppe Rossi non-si arrende: "Pronto a rialzarmi per l'ennesima volta. Posso aiutare chiunque in Serie A…"|url=https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|access-date=2020-02-04|website=ITA Sport Press|language=it|archive-date=24 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202450/https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|url-status=dead}}</ref> === Real Salt Lake === Pas një gjykimi me klubin e MLS, Rossi u njoftua si një lojtar i Real Salt Lake më 27 Shkurt 2020.<ref>{{Cito web|date=27 shkurt 2020|title=RSL Inks Giuseppe Rossi|url=https://www.rsl.com/post/2020/02/27/rsl-inks-giuseppe-rossi|access-date=7 prill 2020|publisher=rsl.com |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub më 29 shkurt, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në fund të barazimit 0–0 kundër Orlando City në MLS.<ref>{{Cito web|last=Rosano|first=Nick|date=29 shkurt 2020|title=Orlando City SC 0, Real Salt Lake 0 – 2020 MLS Match Recap|url=https://www.mlssoccer.com/post/2020/02/29/orlando-city-sc-0-real-salt-lake-0-2020-mls-match-recap|access-date=7 prill 2020|publisher=mlssoccer.com |language=en}}</ref> Opsioni i tij i kontratës u refuzua nga Salt Lake pas sezonit të tyre 2020.<ref>https://www.rsl.com/post/2020/11/30/rsl-retains-22-players-2020-roster</ref> == Karriera ndërkombëtare == Rossi përfaqësoi Italinë në pothuajse çdo nivel të të rinjve nga nivelet nën 16 deri në nivelet nën 21.<ref name="history">{{Cito web|last=JEFF BRADLEY|date=10 korrik 2012|title=GIUSEPPE ROSSI COULD MAKE HISTORY AT THE WORLD CUP. IF ONLY HE WERE MAKING IT FOR THE U.S.|url=http://www.espn.com/espn/magazine/archives/news/story?page=magazine-20100517-article21|access-date=26 nëntor 2017|website=ESPN.com |language=en}}</ref> Në 2006, ai u ftua në një kamp trajnimi para Kupës së Botës me [[Kombëtarja amerikane e futbollit|ekipin kombëtar të Shteteve të Bashkuara]] nga trajneri Bruce Arena por nuk pranoi, duke deklaruar dëshirën e tij për të luajtur për [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] .<ref>{{Cite news|date=31 maj 2016|title=Giuseppe Rossi should have chosen USA over Italy, agent admits|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/31/giuseppe-rossi-italy-usa-international-football-agent|access-date=31 maj 2016 |language=en}}</ref> Ai u thirr për Kampionatin Evropian Nën 21-të nga 2007 nga trajneri italian nën-21 vjeç Pierluigi Casiraghi .<ref>{{Cito web|date=30 maj 2007|title=Casiraghi: fantasia!|url=http://it.eurosport.com/calcio/europei-under-21/2007/casiraghi-fantasia_sto1197586/story.shtml|access-date=26 nëntor 2017|publisher=Eurosport.com|language=it}}</ref> Vitin pasues, ai shënoi katër gola në Lojërat Olimpike Verore 2008, duke e bërë atë shënuesin më të mirë të turneut,<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> pavarësisht se arriti vetëm çerekfinalen me Italinë, pas një humbjeje 3–2 ndaj Belgjikës në 16 Gusht, në të cilën ai shënoi dy herë nga pika e bardhë e penalltisë;<ref>{{Cito web|title=Italy-Belgium 2-3|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250022/match=300051810/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> dy golat e tij të tjerë erdhën në ndeshjen hapëse të konkursit - një fitore 3–0 kundër Honduras më 7 gusht, në të cilën ai shënoi golin e dytë të lojës nga një penallti<ref>{{Cito web|date=7 gusht 2008|title=Honduras - Italy|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051807/report.html|access-date=3 nëntor 2016|publisher=fifa.com |language=en}}</ref> - dhe në ndeshjen e dytë të Italisë në grup më 10 gusht - një fitore 3–0 kundër Republikës së Koresë - në të cilën ai shënoi golin e parë.<ref>{{Cito web|title=Italy-Korea Republic 3-0|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051804/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> Menaxheri i ekipit kombëtar të futbollit italian [[Marcello Lippi]] deklaroi se po të ishte Rossi i aftë, ai do të kishte marrë një thirrje për [[Kualifikueset e Kupës së Botës 2010|kualifikimet e Kupës së Botës 2010]] në shtator 2008.<ref>{{Cite news|last=Gozzini|first=Alessandra|date=2 shtator 2008|title=Lippi: "Un'altra Berlino? Dipende anche da Cipro"|language=it|work=Gozzini|publisher=Gazzetta.it|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/09/02/lippi.shtml|access-date=2 gusht 2007}}</ref> Rossi u thirr në skuadrën e Italisë në Tetor 2008,<ref>{{Cite news|date=5 tetor 2008|title=Maggio, Pepe, Rossi e Santacroce sono quattro i nomi nuovi di Lippi|language=it|work=La Repubblica|url=http://www.repubblica.it/2008/10/sezioni/sport/calcio/nazionale/convocati-ottobre/convocati-ottobre/convocati-ottobre.html|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> duke bërë debutimin e tij për të moshuarit për ekipin kombëtar si zëvendësues i pjesës së dytë në një barazim 0–0 kundër [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgarisë]] në 11 Tetor, në një kualifikues të Kupës së Botës 2010.<ref>{{Cite news|date=12 tetor 2008|title=Pari d'oro per l'Italia in Bulgaria Lippi promuove l'esordio di Pepe|language=it|work=Il Messaggero|url=http://ricerca.gelocal.it/messaggeroveneto/archivio/messaggeroveneto/2008/10/12/PP_03_PRI7.html?ref=search|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të parë për ekipin kombëtar italian në 6 qershor 2009, në një lojëmiqësore kundër [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlandës së Veriut]], në Arena Garibaldi të [[Piza|Pizës]] .<ref>{{Cite news|date=6 qershor 2009|title=Italy 3-0 Northern Ireland|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/8087413.stm|access-date=7 qershor 2009 |language=en}}</ref> Ai gjithashtu shënoi dy gola në një fitore 3–1 kundër vendit të tij të lindjes, Shteteve të Bashkuara, në ndeshjen hapëse të Italisë të Kupës së Konfederatave FIFA 2009 në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]] më 15 qershor 2009,<ref>{{Cite news|last=Ashenden|first=Mark|date=15 qershor 2009|title=USA 1-3 Italy|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8095626.stm|access-date=17 qershor 2009 |language=en}}</ref> megjithëse Italia më pas humbi dy ndeshjet e tyre të ardhshme dhe pësoi një eliminim të raundit të parë.<ref>{{Cite news|last=Duncan White|date=21 qershor 2009|title=Confederations Cup: Brazil and Kaka humiliate Italy|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/5596826/Confederations-Cup-Brazil-and-Kaka-humiliate-Italy.html|access-date=21 tetor 2015 |language=en}}</ref> Rossi u përfshi në skuadrën provizore të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës FIFA 2010]] me 28 vetë, e cila ishte njoftuar në maj,<ref>{{Cite news|date=18 maj 2010|title=Grosso misses out for Italy|work=Sky Sports|url=http://www.skysports.com/football/world-cup-2010/story/0,27032,12098_6161419,00.html|access-date=2010-06-01 |language=en}}</ref> por dështoi të bënte prerjen për skuadrën përfundimtare me 23 persona.<ref>{{Cite news|date=1 qershor 2010|title=Pronta la squadra azzurra: ecco la lista dei 23 per il Mondiale|language=it|work=FIGC|url=http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|url-status=dead|access-date=1 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604003655/http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|archive-date=4 qershor 2010}}</ref> Më 17 nëntor 2010, për kapak e tij 18 për Italinë, Rossi u kap nga trajneri italian [[Cesare Prandelli]] të veshin [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] emblema 's për herë të parë përpara ekipi miqësore kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] .<ref>{{Cite news|date=17 nëntor 2010|title=Giuseppe Rossi to captain Italy|url=http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5817892/american-giuseppe-rossi-captain-italy-romania |language=en}}</ref> Pas një mungese dy-vjeçare nga ekipi kombëtar për shkak të dëmtimit, i cili e pa atë të humbasë një vend në [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], Rossi u shfaq në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës 2014 në 15 Tetor 2013, ndërsa Italia barazoi 2–2 kundër [[Kombëtarja armene e futbollit|Armenisë]] në shtëpi .<ref>{{Cito web|date=6 tetor 2013|title=Nazionale, torna Giuseppe Rossi. Per Danimarca e Armenia anche Balzaretti e Balotelli|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/10/06/news/convocati_italia_rossi_balotelli-68041620/|access-date=13 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref><ref>{{Cito web|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi, niente Europei: rottura del legamento|url=https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|access-date=7 prill 2020|publisher=sport.sky.it|language=it|archive-date=7 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407190300/https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2014, Rossi u emërua në skuadrën provizore të Italisë me 30 vetë për [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën Botërore FIFA 2014]],<ref>{{Cite news|date=13 maj 2014|title=World Cup 2014: Striker Giuseppe Rossi in Italy's provisional squad|work=BBC|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27402363|access-date=15 maj 2014 |language=en}}</ref> megjithatë në 1 Qershor, u njoftua se Rossi nuk kishte bërë skuadrën e fundit të Kupës së Botës me 23 burra.<ref>{{Cite news|date=2 qershor 2014|title=Italy World Cup squad: Giuseppe Rossi 'saddened and disappointed' by snub|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/02/giuseppe-rossi-italy-world-cup-2014-squad-fiorentina|access-date=3 qershor 2014 |language=en}}</ref> Më 24 maj 2016, pasardhësi i Prandelli si menaxher i Italisë, [[Antonio Conte]], lëshoi listën e tij të ngushtë me 30 vetë për listën e [[UEFA Euro 2016]] ; Rossi nuk u zgjodh.<ref>{{Cite news|date=23 maj 2016|title=Toronto FC's Giovinco left off Italy's Euro 2016 roster|work=The Toronto Star|url=https://www.thestar.com/sports/tfc/2016/05/23/toronto-fcs-giovinco-left-off-italys-euro-2016-roster.html|access-date=25 maj 2016 |language=en}}</ref> == Stili i lojës == [[Sulmuesi (futboll)|Një sulmues i]] shpejtë dhe i lëvizshëm me këmbë të majta, Rossi është i njohur për stilin e tij të përgjithshëm sulmues dhe të lojës, si dhe shkallën e tij të punës, lëvizjen jashtë topit, aftësinë e tij të fuqishme dhe të saktë goditëse dhe instiktet në kutinë e tij. Konsiderohet si një nga lojtarët më premtues italianë të brezit të tij në rininë e tij, stili i tij i lojës shpesh është krahasuar me atë të bashkatdhetarit [[Alessandro Del Piero]], për shkak të përshpejtimit të tij, aftësive të forta teknike, diapazonit të kalimit, talenteve të driblimit dhe aftësisë së tij ose të shënojë gola ose të zgjedhë një pasim dhe të krijojë shanse për shokët e ekipit;<ref name="history"/><ref>{{Cito web|last=Stefan Coerts|date=4 korrik 2011|title=Villarreal's Giuseppe Rossi could be the heir to Juventus' Alessandro Del Piero - agent|url=http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2011/07/04/2560158/agent-villarreals-giuseppe-rossi-could-be-the-heir-to|access-date=3 tetor 2015|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> ai gjithashtu është krahasuar me adashin e tij, [[Sulmuesi (futboll)|sulmuesin]] [[Paolo Rossi|fitues të Kupës së Botës 1982 Paolo Rossi]], për shkak të oportunizmit, ritmit, shkathtësisë dhe syrit për gol.<ref name="ilgiornale.it"/><ref name="Rossi: Kalinic better than Bacca">{{Cito web|date=21 shtator 2016|title=Rossi: Kalinic better than Bacca|url=http://www.football-italia.net/91805/rossi-kalinic-better-bacca|access-date=9 janar 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Në vitin 2013, ish- playmaker i Fiorentinës, Giancarlo Antognoni, e krahasoi Rossin me ish-numrin e dhjetë të Fiorentinës, [[Roberto Baggio]], "Për sa i përket prekjes dhe krijimtarisë së tij".<ref>{{Cito web|last=Fenn|first=Alec|date=29 dhjetor 2013|title=Rossi reminds me of Baggio - Italy legend Antognoni|url=https://www.goal.com/en-sg/news/3881/italy/2013/12/29/4510312/rossi-reminds-me-of-baggio-italy-legend-antognoni|access-date=16 maj 2020|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> Giuseppe Rossi është i njohur për aftësinë e tij për të përfunduar shanset dhe për t'u lidhur mirë me mesfushorët; për shkak të aftësive të tij, ai shpesh bie thellë midis rreshtave dhe është i përfshirë në ndërtimin e shfaqjeve. Për shkak të kësaj, Rossi është në gjendje të luajë në një larmi pozicionesh sulmuese, përfshirë [[Sulmuesi (futboll)|krahët]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues mbështetës]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i vetëm]] dhe në një rol [[Mesfushori (futboll)|sulmues në mesfushë.]]<ref>{{Cito web|title=Archived copy|url=http://www.giusepperossi.azplayers.com/biography.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201094121/http://giusepperossi.azplayers.com/biography.html|archive-date=1 shkurt 2009|access-date=2012-02-13 |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://www.giusepperossi.net/|access-date=19 qershor 2021|archive-date=25 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425155701/https://www.giusepperossi.net/|url-status=dead |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Villarreal striker Giuseppe Rossi to decide future next week as Barcelona transfer talk intensifies|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3277/la-liga/2011/05/21/2497052/villarreal-striker-giuseppe-rossi-to-decide-future-next-week|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Best forward left - why Giuseppe Rossi is the right man for Barcelona|url=http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2011/05/15/2487398/best-forward-left-why-giuseppe-rossi-is-the-right-man-for|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Cox|first=Michael|date=13 dhjetor 2013|title=Why Giuseppe Rossi is currently Serie A's deadliest striker|url=https://www.fourfourtwo.com/features/why-giuseppe-rossi-currently-serie-deadliest-striker|access-date=7 prill 2020|publisher=FourFourTwo |language=en}}</ref> Ai është gjithashtu një i saktë dënim konsumues.<ref>{{Cito web|date=7 tetor 2014|title=Eden Hazard the new penalty taker king; Julio Cesar the best stopper|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2075094/who-is-the-best-penalty-taker-and-saver-in-europe|access-date=26 nëntor 2017|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Pavarësisht talentit, aftësisë dhe aftësisë së tij për të shënuar gola, koha e lojës e Rossi ka qenë e kufizuar në sezonet e fundit për shkak të disa problemeve të përsëritura të dëmtimit.<ref>{{Cito web|date=8 tetor 2013|title=After 2 years of injuries and 3 surgeries, Giuseppe Rossi relishing return to Italy's roster|url=http://www.foxnews.com/sports/2013/10/08/after-2-years-injuries-and-3-surgeries-giuseppe-rossi-relishing-return-to-italy.html|access-date=3 tetor 2015|publisher=Fox News Sports |language=en}}</ref> == Statistikat e karrierës == === Klub === {{Përditësuar|7 September 2020}}<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=69741/profile/index.html|title=Giuseppe Rossi|publisher=UEFA |language=en}}</ref><ref name="SW-GR">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/giuseppe-rossi-scurto/2921/|title=G. Rossi|publisher=Soccerway|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref><ref name="GR-MLS-Profile">{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/players/giuseppe-rossi|title=Giuseppe Rossi|publisher=mlssoccer.com|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref>   == Nderime == '''Individual''' * Jimmy Murphy Lojtari i Ri i Vitit : 2004–05<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=Award joy for Keane|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105164425/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|archive-date=5 nëntor 2013 |language=en}}</ref> * Denzil Haroun Lojtari i Ekipit Rezervë të Vitit : 2005–06<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=De Laet's delight|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013055232/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|archive-date=13 tetor 2012 |language=en}}</ref> * Çizme e Artë Olimpike : 2008<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=3 dhjetor 2013|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> * [[Pallone d'Argento]] : 2013–14<ref>{{Cito web|title=Pallone d'argento a Giuseppe Rossi durante Fiorentina vs Torino|url=http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|access-date=21 janar 2015|website=libero.it|language=it|archive-date=21 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121093828/http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|url-status=dead}}</ref> == Shënime == <references group="nb" /> == Referime == <references/> == Linqe te jashtme == * {{Official website|http://www.gr22.it}} * [http://it.violachannel.tv/player_18222.html Profili Zyrtar i Fiorentina] * [http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 Profili Zyrtar i FIGC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222053212/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 |date=22 dhjetor 2017 }} (in <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since March 2019">lidhje e vdekur</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup>Italian)  [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë amerikanë]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Celta de Vigo]] [[Kategoria:Futbollistë në Levante UD]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Genoa C.F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në ACF Fiorentina]] [[Kategoria:Futbollistë në Parma F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Newcastle United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] rbn95gqzkmr7o8t4o5ef7le2bpga7e0 2976358 2976345 2026-05-02T15:50:51Z Nimmzo 186559 /* Villarreal */ Normalize <ref>[...]</ref> → [[Stampa:Cite news]]. Why warning in Preview? "kjo referencë ka mesazhe mirëmbajtjeje" https://archive.today is redirected to https://archive.ph [[en:Country_code_top-level_domain#:~:text=.ph]] stands for Philippines. archive.today or archive.ph are not recognized as standard Top Level Domain like .com or .org: they cannot be replaced with archive.org 2976358 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Giuseppe Rossi|caps9=7|nationalyears2=2003–2004|nationalgoals1=3|nationalcaps1=5|nationalteam1=[[Italy national under-16 football team|Italy U16]]|nationalyears1=2003|goals9=1|clubs9=[[Real Salt Lake]]|nationalcaps2=14|years9=2020|goals8=1|caps8=9|clubs8=[[Genoa C.F.C.|Genoa]]|years8=2017–2018|goals7=4|caps7=18|nationalteam2=[[Italy national under-17 football team|Italy U17]]|nationalgoals2=6|years7=2016–2017|nationalteam5=Italy Olympic team|club-update=7 September 2020 (UTC)|nationalgoals6=7|nationalcaps6=30|nationalteam6=[[Italy national football team|Italy]]|nationalyears6=2008–2014|nationalgoals5=6|nationalcaps5=6|nationalyears5=2008|nationalyears3=2004–2005|nationalgoals4=5|nationalcaps4=16|nationalteam4=[[Italy national under-21 football team|Italy U21]]|nationalyears4=2006–2008|nationalgoals3=0|nationalcaps3=3|nationalteam3=[[Italy national under-18 football team|Italy U18]]|clubs7=→ [[Celta de Vigo|Celta]] (loan)|goals6=6|image=Giuseppe Rossi - RC Celta de Vigo.jpg|youthyears1=1996–1999|clubs1=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|years1=2004–2007|youthclubs3=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|youthyears3=2004|youthclubs2=[[Parma F.C.|Parma]]|youthyears2=2000–2004|youthclubs1=[[New Jersey Stallions|Clifton Stallions]]|clubnumber=|goals1=1|currentclub=|position=[[Forward (association football)|Forward]]|height=1.73 m<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi |language=en}}</ref>|birth_place=[[Teaneck, New Jersey|Teaneck]], [[New Jersey]], United States|birth_date={{birth date and age|1987|2|1|df=y}}<ref name="Hugman2007-08">{{Cite book|editor-first=Barry J.|editor-last=Hugman|title=The PFA Footballers' Who's Who 2007–08|url=https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3|year=2007|publisher=Mainstream Publishing|isbn=978-1-84596-246-3|page=[https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3/page/n356 355] |language=en}}</ref>|fullname=Giuseppe Rossi<ref>{{cite web|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|title=Acta del Partido celebrado el 09 de abril de 2017, en Vigo|trans-title=Minutes of the Match held on 9 April 2017, in Vigo|publisher=Royal Spanish Football Federation|access-date=31 dhjetor 2020|language=es|archive-date=31 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201231171921/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|url-status=dead}}</ref>|caption=Rossi with [[Celta de Vigo|Celta]] in 2017|caps1=5|years2=2006|caps6=17|caps4=136|clubs6=→ [[Levante UD|Levante]] (loan)|years6=2016|goals5=16|caps5=34|clubs5=[[ACF Fiorentina|Fiorentina]]|years5=2013–2017|goals4=54|clubs4=[[Villarreal CF|Villarreal]]|clubs2=→ [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] (loan)|years4=2007–2013|goals3=9|caps3=19|clubs3=→ [[Parma F.C.|Parma]] (loan)|years3=2007|goals2=0|caps2=11|ntupdate= }} '''Giuseppe Rossi''' (Shqiptimi në italisht: [dʒuˈzɛppe ˈrossi] ; i lindur më 1 shkurt 1987) është një [[Futbolli|futbollist]] profesionist italian që luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] . Ai lindi në Shtetet e Bashkuara, ku edhe kaloi pjesën më të madhe të karrierës së tij në Evropë me [[Villarreal CF|Villarreal]] dhe [[ACF Fiorentina|Fiorentina]], përveç magjisë me klube të tjera në Angli, Itali dhe Spanjë, para se të kthehej në vendin e tij të lindjes për t'u bashkuar me Real Salt Lake për një sezon të vetëm në vitin 2020. Rossi përfaqësoi [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në nivelin ndërkombëtar në Lojërat Olimpike Verore 2008 dhe në Kupën e Konfederatave FIFA 2009, duke mbledhur tridhjetë paraqitje dhe duke shënuar shtatë gola në nivelin e të moshuarve midis 2008 dhe 2014. Së bashku me [[Mario Balotelli]] dhe [[Daniele De Rossi]], ai është shënuesi më i mirë i të gjitha kohërave në Itali në Kupën e Konfederatave FIFA, me 2 gola.<ref>{{Cito web|title=Confederations Cup: Gol Fatti|url=http://www.italia1910.com/statistiche-tabelle-giocatori.asp?cmp=Confederations%20Cup&ogg=Gol%20fatti|access-date=3 maj 2016|publisher=Italia1910|language=it}}</ref> Për shkak të paraqitjeve të tij të plota dhe suksesit që arriti në [[La Liga]] Spanjolle, Rossi fitoi pseudonimin ''Pepito'' Rossi, një referencë për të ''njëjtin'' [[Paolo Rossi|emër Paolo Rossi]], i cili u mbiquajt Pablito pas performancave të tij golshënuese në [[1982 FIFA Kupa e Botës|fushatën fituese të Italisë në FIFA 1982]] në Spanjë.<ref>{{Cito web|last=Giovanni Capuano|date=8 maj 2014|title=Rossi, Mondiale a rischio. Ma Prandelli si ricordi di Pablito...|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/prandelli-giuseppe_rossi-paolo_rossi-mondiale-italia/|access-date=13 prill 2015|website=panorama.it|publisher=Panorama|language=it}}</ref><ref name="ilgiornale.it">{{Cite news|date=13 nëntor 2013|title=Da Pablito a Pepito stesso fiuto del gol ma lui è più potente|language=it|trans-title=From Pablito to Pepito the same eye for goal but he's more powerful|work=Il Giornale|url=http://www.ilgiornale.it/news/sport/pablito-pepito-stesso-fiuto-gol-lui-pi-potente-966816.html|access-date=13 prill 2015}}</ref> == Jeta personale == Rossi është një amerikan italian, i lindur nga prindër emigrantë italianë në Teaneck, [[Nju Xhersi|New Jersey]] . Babai i tij, Fernando Rossi nga Fraine, [[Abruco|Abruzzo]], ishte trajner i futbollit dhe jepte mësime në Italisht dhe Spanjisht në Shkollën e Mesme Clifton . Nëna e tij, Cleonilde Rossi nga Acquaviva d'Isernia, [[Molize|Molise]], ishte poashtu një mësuese gjuhe në Clifton, motra e tij, Tina, tani jeton në Shtetet e Bashkuara.<ref>{{Cite news|last=Longman|first=Jeré|date=9 qershor 2009|title=Young Soccer Star Is Close to Completing His Italian Dream|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/06/10/sports/soccer/10rossi.html|access-date=31 janar 2011 |language=en}}</ref> Pasi babai i tij vdiq në 2010, Rossi filloi të mbante numrin 49, pasi që ishte viti i lindjes së babait të tij, ndërsa në vitin 2014, ai u kthye në fanellën me numër 22.<ref>https://lozitofuneralhome.com/tribute/details/198/Fernando-Rossi/obituary.html</ref><ref>{{Cito web|last=Matteo Dovellini|date=14 korrik 2014|title=Per Rossi la maglia numero 22, con dedica al padre|url=http://firenze.repubblica.it/cronaca/2014/07/14/news/per_rossi_la_maglia_numero_22_con_dedica_al_padre-91562119/|access-date=10 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref> == Karriera e klubit == === Karriera e hershme === Pasi që iu ofrua një vend në ekipin e të rinjve të Parma, Rossi (në atë kohë 12 vjeç) dhe babai i tij u transferuan në Itali derisa [[Manchester United F.C.|Manchester United]] bleu kontratën e tij kur ishte 17 vjeç.<ref>{{Cite news|last=Canales|first=Andrea|date=30 nëntor 2005|title=My Country, 'Tis of Thee|work=ESPNsoccernet|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|access-date=9 korrik 2011|archive-date=17 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017203255/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> Debutimi i tij për ekipin e parë erdhi në 20 nëntor 2004, në shtëpi me Crystal Palace në raundin e pestë të Kupës së Ligës, si zëvendësues në minutën e 84-të për David Bellion .<ref>{{Cite news|date=10 nëntor 2004|title=Man Utd 2-0 Crystal Palace|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/3988411.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Për debutimin e tij në Ligën premierë më 15 tetor 2005, ai hyri në lojë në minutën e 78-të për Ruud van Nistelrooy, dhe nëntë minuta më vonë shënoi golin e fundit në një fitore 3–1 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] në Stadiumin e Dritës .<ref>{{Cite news|date=15 tetor 2005|title=Sunderland 1-3 Man Utd|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4322116.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Më 18 Janar 2006, në një përsëritje të raundit të tretë të Kupës FA, shënoi dy herë ndërsa United mundi jo-ligën Burton Albion 5-0.<ref>{{Cite news|date=18 janar 2006|title=Man Utd 5-0 Burton Albion|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4612320.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Edhe pse Rossi nuk luajti në finalen e Kupës së Ligës kundër Wigan Athletic, [[Nemanja Vidiq|Nemanja Vidić]] (i cili bëri një kameo shtatë minutëshe në fund të lojës) i dha Rossit medaljen e tij në shenjë vlerësimi të kontributit të tij në suksesin e skuadrës në raundet e hershme.<ref>{{Cite news|last=Thompson|first=Gemma|date=21 janar 2014|title=Vida's Cup revelation|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2014/Jan/nemanja-vidic-reveals-he-gave-his-cup-medal-to-rossi.aspx|access-date=21 janar 2014 |language=en}}</ref> Në fillim të sezonit 2006-07, Rossi u transferua në Newcastle United si huazim deri në 1 Janar të vitit 2007, ku pritej të fitonte përvojën e ekipit të parë. Ai bëri debutimin e tij në shtëpi më 24 shtator 2006.<ref>{{Cite news|last=Hughes|first=Ian|date=20 shtator 2006|title=Liverpool 2-0 Newcastle|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të vetëm në Newcastle në fillimin e tij të parë në 25 Tetor të vitit 2006 kundër Portsmouth në një barazim të raundit të tretë të Kupës së Ligës në St James 'Park .<ref>{{Cite news|date=25 tetor 2006|title=Newcastle 3-0 Portsmouth|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/league_cup/6072622.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Për gjysmën e dytë të sezonit, ai u huazua përsëri, këtë herë tek ish-klubi i tij Parma,<ref>{{Cite news|date=18 janar 2007|title=Man Utd agree Parma loan deal for Rossi|publisher=ESPN|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|access-date=3 prill 2009|archive-date=22 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120722121927/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> duke shënuar nëntë gola në 19 paraqitje të kampionatit.<ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|access-date=3 prill 2009|publisher=ESPN|archive-date=14 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214202923/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> === Villarreal === [[Skeda:Giuseppe_Rossi_-_2009_-_Villarreal_CF.jpg|majtas|parapamje| Giuseppe Rossi luajti për Villarreal për pesë vjet e gjysmë pasi u bashkua nga Manchester United në vitin 2007.]] Më 31 korrik të vitit 2007, Manchester United konfirmoi se Rossi ishte shitur për klubin spanjoll [[Villarreal CF|Villarreal]] për një tarifë të pazbuluar, thuhet se rreth [[Paund sterlina|£]] 6.6&nbsp;milion (10 [[Euro|€)]]&nbsp;milion)<ref>{{Cite news|last=Hibbs|first=Ben|date=7 korrik 2007|title=Rossi to join Villarreal|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={B4CEE8FA-9A47-47BC-B069-3F7A2F35DB70}&newsid=449090|access-date=1 gusht 2007 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=31 korrik 2007|title=El Villarreal ficha al delantero Giuseppe Rossi|language=es|publisher=Villarreal CF|url=http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|access-date=1 gusht 2007|archive-date=28 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928004204/http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për Villarreal në debutimin e tij kundër [[Valencia CF|Valencia]] më 26 gusht 2007.<ref>{{Cite news|date=26 gusht 2007|title=Barcelona held by ten-man Racing|publisher=UEFA|url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=575344.html|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Në sezonin e tij të dytë me Villarreal, Rossi shënoi 12 gola në 30 paraqitje në kampionat, së bashku me tre gola në tetë paraqitje të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve.]]<ref>{{Cite news |title=Giuseppe Rossi Football Stats |trans-title=Statistikat e Futbollit të Giuseppe Rossit |language=en |url=https://archive.ph/20120911170202/http://www.statbunker.com/football/btb/index.php?PL=player&PlayerID=18480&PlayerCompType=2008&StatType=bySeason |publisher=statbunker |date=2012-09-11 |access-date=2026-05-02}}</ref> Në janar 2011, ai nënshkroi një zgjatje të kontratës me Villarreal deri në 2016.<ref>{{Cite news |last=MacDonald |first=Paul |title=Official: Villarreal Striker Giuseppe Rossi Signs Contract Extension Until 2016 |language=en |quote=However Rossi has been subject to a move to Tottenham Hotspur, and a fee has been agreed on deadline day.|url=http://www.goal.com/en/news/11/transfer-zone/2011/01/25/2322436/official-villarreal-striker-giuseppe-rossi-signs-contract |publisher=goal.com |date=25 janar 2011 |access-date=25 janar 2011}}</ref> Sezoni 2010–11 ishte sezoni i tij i rëndësishëm, pasi ai shënoi 32 gola në 56 paraqitje në të gjitha garat, duke ndihmuar klubin të përfundonte në vendin e katërt në La Liga, duke shënuar 18 gola, të cilët i kualifikuan ata për UEFA 2011–12 Champions League, duke ndihmuar gjithashtu Villarreal në gjysmë-finale të UEFA Europa League 2010–11 atë sezon, duke shënuar 11 gola, dhe çerekfinalet e Copa del Rey . Një dëmtim i ligamentit të kryqëzuar në gjurin e djathtë të Rossi që ai mori në humbjen 3–0 kundër Real Madrid në 26 Tetor 2011 bëri që Rossi të mos ishte për gjashtë muaj.<ref>{{Cite news|date=27 tetor 2011|title=Rossi out for six months|publisher=ESPN|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/975680/villarreal%27s-giuseppe-rossi-out-for-six-months?cc=5739|access-date=19 qershor 2021|archive-date=15 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120715010125/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/975680/villarreal's-giuseppe-rossi-out-for-six-months?cc=5739|url-status=dead |language=en}}</ref> Rossi dëmtoi ligamentin e tij të përparmë kryq të gjurit të djathtë në stërvitje në 13 Prill 2012 dhe ishte jashtë për 10 muaj të tjerë.<ref>{{Cite news|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi reinjures knee|publisher=ESPN|url=http://espn.go.com/sports/soccer/story/_/id/7809365/villarreal-giuseppe-rossi-reinjures-knee-another-6-months |language=en}}</ref> === Fiorentina === Më 4 janar 2013, [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] erdhi në një marrëveshje me [[Villarreal CF|Villarreal]] për transferimin e Rossi për një tarifë prej rreth 11.8 €&nbsp;milion<ref>{{Cito web|last=Iacopo Barlotti|title=BILANCIO ACF, Ecco il costo di Gomez e Rossi|url=http://www.firenzeviola.it/notizie-di-fv/bilancio-acf-ecco-il-costo-di-gomez-e-rossi-161550|access-date=3 gusht 2014|publisher=Firenze Viola|language=it}}</ref> .Më 7 janar, Fiorentina mbajti një konferencë për shtyp duke zbuluar Rossi, ku u zbulua se lojtari kishte nënshkruar një kontratë katër-vjeçare që përmbante 35 €&nbsp;klauzolë milioni lirimi.<ref>{{Cito web|last=Adam Digby|date=7 janar 2013|title=Rossi delighted with Viola switch|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|access-date=9 janar 2013|publisher=ESPN FC|archive-date=16 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130216032533/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|url-status=dead |language=en}}</ref> Më 21 maj, dita e fundit e [[2012–13 Serie A|sezonit 2012–13 Serie A]], Rossi bëri debutimin e tij për Fiorentina si zëvendësues në një fitore 5–1 kundër [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] .<ref>{{Cite news|date=22 maj 2013|title=Rossi Finally Back on the Field|work=The New York Times|url=http://goal.blogs.nytimes.com/2013/05/22/rossi-finally-back-on-the-field/ |language=en}}</ref> Më 26 gusht, Rossi shënoi golin e tij të parë në 23 muaj në ndeshjen hapëse të Fiorentinës të sezonit 2013–14 Serie A - një humbje 2–1 të [[Calcio Catania|Catania]] .<ref>{{Cite news|date=27 gusht 2013|title=Giuseppe Rossi scores first goal in 23 months as Fiorentina wins Serie A opener (Video)|work=NBC|url=http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/08/27/giuseppe-rossi-scores-first-goal-in-23-months-as-fiorentina-wins-serie-a-opener-video/ |language=en}}</ref> Më 20 tetor, Rossi frymëzoi Fiorentinën në një fitore 4–2 pas rivalit [[Juventus F.C.|Juventus]], duke shënuar një hat-trick 14 minutësh që dënoi Juve në humbjen e tyre të parë në Firence për 15 vjet.<ref>{{Cito web|date=20 tetor 2013|title=Fiorentina 4-2 Juventus|url=http://espnfc.com/us/en/report/377234/report.html?soccernet=true&cc=5901|access-date=20 tetor 2013|publisher=ESPNFC |language=en}}</ref> Më 5 janar 2014, Rossi u zëvendësua në ndeshjen e Fiorentina kundër [[A.S. Livorno Calcio|Livorno]] ndërsa ai pësoi një shtrembërim të shkallës së dytë të ligamentit të tij kolateral medial në gjurin e tij të djathtë.<ref name="confirm">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Fiorentina confirm Rossi injury|work=football-italia|url=http://www.football-italia.net/43455/fiorentina-confirm-rossi-injury|access-date=10 mars 2014 |language=en}}</ref> Goditja u dha nga Leandro Rinaudo, i cili e trajtoi Rossin nga prapa në një mënyrë kaq të ndyrë sa ai tërhoqi dënimin ndërkombëtar.<ref name="goal.com">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Rinaudo deserves to be banned until Rossi returns|work=Goal.com|url=http://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2014/01/06/4524001/rinaudo-deserves-to-be-banned-until-rossi-returns-from|access-date=26 gusht 2015 |language=en}}</ref> Deri në këtë pikë Rossi kishte qenë golashënuesi kryesor në Serie A me 14 gola në 18 paraqitje të kampionatit.<ref name="Wahl">{{Cite news|last=Wahl|first=Grant|date=11 shkurt 2014|title=SI Now: Giuseppe Rossi|work=SI Now|url=http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated|access-date=22 shkurt 2014|archive-date=19 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219180322/http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated/|url-status=dead |language=en}}</ref> Rossi u kthye nga dëmtimi si një zëvendësues në minutën e 69-të në humbjen finale të [[S.S.C. Napoli|Fiorentina 3–1 të Coppa Italia ndaj Napoli]] në 3 maj.<ref>{{Cite news|date=4 maj 2014|title=Napoli defeat Fiorentina after fan is shot to win their fifth Coppa Italia|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/03/napoli-fiorentina-coppa-italia-match-report|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 6 maj, ai shënoi në kthimin e tij në Serie A - një humbje 4–3 ndaj [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]] .<ref>{{Cite news|date=6 maj 2014|title=Pushing for Italy: Giuseppe Rossi scores in second game back from injury|work=Sports Illustrated|url=http://soccer.si.com/2014/05/06/giuseppe-rossi-fiorentina-italy-goal/|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 14 gusht 2014, Rossi dëmtoi meniskun e tij mesor të gjurit të djathtë në stërvitje. Më 5 shtator 2014 Fiorentina konfirmoi se Rossi do të ishte për 4-5 muaj.<ref name="Football Italia staff">{{Cite news|date=5 shtator 2014|title=Rossi out for four-five months|work=Football Italia|url=http://www.football-italia.net/55549/rossi-out-four-five-months|access-date=6 shtator 2014 |language=en}}</ref> Rossi u kthye në fushë më 30 gusht 2015, në një humbje 3–1 kundër [[Torino F.C.|Torinos]] ; më vonë atë javë ai gjithashtu ra dakord me klubin e tij për të marrë një ulje të pagave.<ref>{{Cito web|date=11 shtator 2015|title=Giuseppe Rossi agrees to reduced Fiorentina salary|url=http://www.espnfc.us/fiorentina/story/2606124/giuseppe-rossi-agrees-to-cut-fiorentina-salary|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Më 1 tetor, ai shënoi golin e tij të parë që kur u kthye nga dëmtimi i tij në fitoren 4–0 të Fiorentinës ndaj Belenenses në Ligën e Evropës .<ref>{{Cito web|date=1 tetor 2015|title=Giuseppe Rossi's goal icing on top as Fiorentina dominate Belenenses|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/match/434392/belenenses-fiorentina/report|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> ==== Kredi për Levante ==== Më 22 janar 2016, Rossi u kthye në [[La Liga]] duke nënshkruar një marrëveshje huazimi deri në fund të sezonit me Levante, në mënyrë që të fitonte kohën e lojës dhe një vend në ekipin kombëtar italian në Euro 2016.<ref>{{Cito web|last=Dermot Corrigan|date=22 janar 2016|title=Giuseppe Rossi agrees Levante loan from Fiorentina for rest of season|url=http://www.espnfc.us/story/2791490/giuseppe-rossi-agrees-levante-loan-transfer-from-fiorentina|access-date=23 janar 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub në 31 janar, duke shënuar në një humbje 3–1 kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] .<ref>{{Cito web|date=31 janar 2016|title=Ronaldo scores hat trick as Real crushes Espanyol|url=http://www.sportsnet.ca/soccer/gameiro-leads-sevilla-to-win-over-lowly-levante/|access-date=1 shkurt 2016|publisher=Sportsnet.ca |language=en}}</ref> Më 13 Mars në Estadi Ciutat de València, ai shënoi golin e vetëm për një fitore ndaj rivalëve të qytetit [[Valencia CF]], të menaxhuar nga ish-bashkëlojtari i tij i United Gary Neville .<ref>{{Cite news|date=13 mars 2016|title=Levante's Giuseppe Rossi sinks Gary Neville and Valencia|work=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/levante-s-giuseppe-rossi-sinks-gary-neville-and-valencia-1.2571435|access-date=13 mars 2016 |language=en}}</ref> Më 8 maj, ai shënoi një fitues të vonë në një fitore 2–1 në shtëpi ndaj pretendentëve për titull [[Atlético Madrid]], megjithëse rezultati nuk ishte i mjaftueshëm për të parandaluar që skuadra të hiqej.<ref>{{Cito web|last=Harry De Cosemo|date=8 maj 2016|title=Atletico's title hopes ended by relegated Levante|url=http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2016/05/08/572f709222601d16158b4623.html|access-date=9 maj 2016|publisher=Marca.com |language=en}}</ref> ==== Kredi për Celta Vigo ==== Më 29 gusht 2016, Rossi nënshkroi një kontratë një vjeçare me Celta de Vigo, me një mundësi për një vit tjetër.<ref>{{Cito web|date=29 gusht 2016|title=Giuseppe Rossi signs for RC Celta|url=http://celtavigo.net/en/first-team/news/11372-giuseppe-rossi-signs-for-rc-celta|access-date=31 gusht 2016|publisher=Celta Vigo|language=en}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për klubin në debutimin e tij, i cili erdhi në një barazim 1–1 kundër [[Standard Liège]] në ndeshjen e parë të grupeve të Celta të Ligës së Evropës.<ref>{{Cito web|date=15 shtator 2016|title=Man United lose Europa League opener while Inter stumble to defeat at home|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/story/2951347/man-united-lose-europa-league-opener-while-inter-stumble-at-home|access-date=16 shtator 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në kampionat me klubin më 18 shtator, duke ardhur si zëvendësues në një barazim 0–0 kundër [[CA Osasuna|Osasuna]] .<ref>{{Cito web|date=19 shtator 2016|title=Made in Italy: Sansone scores stunner whilst Sirigu makes Sevilla debut|url=http://vivoazzurro.it/en/news/made-in-italy-gol-da-antologia-per-sansone-debutto-di-sirigu-col-siviglia/|access-date=19 shtator 2016|publisher=Vivoazzurro.it |language=en}}</ref> Më 3 Prill 2017, Rossi shënoi një hat-trick (tre gola brenda një loje) në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Las Palmas në La Liga; ky ishte goli i tij i parë që kur shënoi kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] më 25 shtator 2016 dhe hat-trick i tij i parë që nga 20 tetori 2013, kur shënoi tre gola për Fiorentina në një fitore në shtëpi 4–2 kundër Juventusit.<ref>{{Cito web|date=4 prill 2017|title=Rossi hat-trick masterminds Celta Vigo win|url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/04/04/rossi-hat-trick-masterminds-celta-vigo-win|access-date=7 prill 2017|publisher=SBS |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 prill 2017|title=Giuseppe Rossi torna al gol: prima tripletta in quasi 4 anni|language=it|work=La Gazzetta dello Sport|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Liga/03-04-2017/liga-tripletta-giuseppe-rossi-pepito-celta-vigo-las-palmas-juventus-190487833366.shtml|access-date=7 prill 2017}}</ref> Më 9 Prill 2017, Rossi pësoi dëmtimin e pestë të rëndë në karrierën e tij kur shpërtheu ACL në gjurin e tij të majtë në një lojë kundër SD Eibar, dhe si pasojë ai u përjashtua nga veprimi për të paktën 6 muaj.<ref>{{Cito web|date=10 prill 2017|title=Official: Rossi suffers further ACL tear|url=http://www.football-italia.net/100920/official-rossi-suffers-further-acl-tear|access-date=10 prill 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=ESPN Staff|date=10 prill 2017|title=Celta Vigo's Giuseppe Rossi faces six months out with another knee injury|url=http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422022016/http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|archive-date=2017-04-22|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> Rossi u bë një agjent i lirë në korrik pasi Fiorentina lejoi skadimin e kontratës së tij dhe ai më pas refuzoi një ofertë nga Celta për të qëndruar me palën spanjolle deri në janar 2018.<ref>{{Cito web|last=Garcia|first=Adriana|date=6 korrik 2017|title=Giuseppe Rossi leaves Celta Vigo to be free agent as recovery continues|url=http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805180050/http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|archive-date=2017-08-05|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> === Genova === Më 4 dhjetor 2017, Rossi u nënshkrua nga [[Genoa C.F.C.|Genoa]] në një transferim falas.<ref>{{Cito web|date=4 dhjetor 2017|title=Official: Genoa sign Giuseppe Rossi|url=https://www.football-italia.net/113773/official-genoa-sign-giuseppe-rossi|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij për klubin më 20 dhjetor, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në një humbje 2–0 kundër Juventusit në raundin e 16 të Coppa Italia .<ref>{{Cito web|date=20 dhjetor 2017|title=Rossi given Genoa debut|url=https://www.football-italia.net/114607/rossi-given-genoa-debut|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Sergio Baldini|date=20 dhjetor 2017|title=Coppa Italia, Juventus-Genoa 2-0: Dybala e Higuain si regalano i quarti con il Torino|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/coppa-italia/2017/12/20-35903480/coppa_italia_juventus-genoa_2-0_dybala_e_higuain_si_regalano_i_quarti_con_il_torino/|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Tutto Sport|language=it}}</ref> Ai u largua nga Genoa në fund të sezonit 2017–18.<ref>{{Cite news|last=Matt Davis|date=19 korrik 2018|title=Giuseppe Rossi: Ex-Manchester United forward on his injury nightmare|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44193845|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> Më 12 maj 2018, Rossi dështoi në një test droge pas një ndeshje të Serie A kundër [[Benevento Calcio|Benevento]], duke rezultuar pozitiv për substancën e ndaluar dorzolamide . Megjithëse prokurori anti-doping i vendit donte që Rossi të përballej me një ndalim një vjeçar për këtë vepër, pas një seance dëgjimore që u zhvillua në 1 Tetor, Rossi përfundimisht iu dha një paralajmërim; më pas, avokati i Rossi, Sergio Puglisi pohoi: "Ne nuk e kuptojmë se si kjo substancë përfundoi në mesin e ushqimeve të Rossi, nuk kishte qëllimshmëri - mbizotëronte linja e mirëbesimit dhe qëndrueshmërisë". Rossi më vonë [[Twitter|shkroi në Twitter]] : "Një makth prej katër muajsh ka mbaruar. Unë dua të mendoj vetëm për futbollin. "<ref>{{Cite news|date=1 tetor 2018|title=Giuseppe Rossi: Former Manchester United striker avoids doping ban|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/football/45711539|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> === Agjencia falas 2018-2019 === Në janar 2019, Rossi filloi stërvitjen me ish-klubin e tij, Manchester United.<ref>{{Cite news|last=Higgins|first=Adam|date=14 janar 2019|title=Solskjaer confirms Rossi is training with United|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ole-gunnar-solskjaer-on-giuseppe-rossi-training-with-the-club|access-date=17 janar 2019 |language=en}}</ref> Në shkurt të po atij viti, Rossi u raportua të ishte ftuar të stërvitej me Los Anxheles FC në MLS .<ref>{{Cito web|last=Baxter|first=Kevin|date=27 shkurt 2019|title=Giuseppe Rossi's connection with Bob Bradley leads to LAFC training invite|url=https://www.latimes.com/sports/soccer/la-sp-giuseppe-rossi-lafc-20190227-story.html|access-date=27 shkurt 2019|website=Los Angeles Times |language=en}}</ref> Më 14 tetor, ish-klubi i tij Villarreal njoftoi se Rossi do të fillonte stërvitjen me ekipin e tyre të parë.<ref>{{Cito web|date=14 tetor 2019|title=OFFICIAL ANNOUNCEMENT|url=http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|access-date=14 tetor 2019|website=villarrealcf.es|archive-date=3 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103001858/http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|url-status=dead |language=en}}</ref> Në një intervistë për gazetën e përditshme ''italiane Corriere della Sera'' në dhjetor 2019, ai deklaroi se ishte "i gatshëm të ndihmonte çdo skuadër të [[Serie A|Serie A".]]<ref>{{Cito web|last=ITASportPress|first=Redazione|title=Giuseppe Rossi non-si arrende: "Pronto a rialzarmi per l'ennesima volta. Posso aiutare chiunque in Serie A…"|url=https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|access-date=2020-02-04|website=ITA Sport Press|language=it|archive-date=24 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202450/https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|url-status=dead}}</ref> === Real Salt Lake === Pas një gjykimi me klubin e MLS, Rossi u njoftua si një lojtar i Real Salt Lake më 27 Shkurt 2020.<ref>{{Cito web|date=27 shkurt 2020|title=RSL Inks Giuseppe Rossi|url=https://www.rsl.com/post/2020/02/27/rsl-inks-giuseppe-rossi|access-date=7 prill 2020|publisher=rsl.com |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub më 29 shkurt, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në fund të barazimit 0–0 kundër Orlando City në MLS.<ref>{{Cito web|last=Rosano|first=Nick|date=29 shkurt 2020|title=Orlando City SC 0, Real Salt Lake 0 – 2020 MLS Match Recap|url=https://www.mlssoccer.com/post/2020/02/29/orlando-city-sc-0-real-salt-lake-0-2020-mls-match-recap|access-date=7 prill 2020|publisher=mlssoccer.com |language=en}}</ref> Opsioni i tij i kontratës u refuzua nga Salt Lake pas sezonit të tyre 2020.<ref>https://www.rsl.com/post/2020/11/30/rsl-retains-22-players-2020-roster</ref> == Karriera ndërkombëtare == Rossi përfaqësoi Italinë në pothuajse çdo nivel të të rinjve nga nivelet nën 16 deri në nivelet nën 21.<ref name="history">{{Cito web|last=JEFF BRADLEY|date=10 korrik 2012|title=GIUSEPPE ROSSI COULD MAKE HISTORY AT THE WORLD CUP. IF ONLY HE WERE MAKING IT FOR THE U.S.|url=http://www.espn.com/espn/magazine/archives/news/story?page=magazine-20100517-article21|access-date=26 nëntor 2017|website=ESPN.com |language=en}}</ref> Në 2006, ai u ftua në një kamp trajnimi para Kupës së Botës me [[Kombëtarja amerikane e futbollit|ekipin kombëtar të Shteteve të Bashkuara]] nga trajneri Bruce Arena por nuk pranoi, duke deklaruar dëshirën e tij për të luajtur për [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] .<ref>{{Cite news|date=31 maj 2016|title=Giuseppe Rossi should have chosen USA over Italy, agent admits|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/31/giuseppe-rossi-italy-usa-international-football-agent|access-date=31 maj 2016 |language=en}}</ref> Ai u thirr për Kampionatin Evropian Nën 21-të nga 2007 nga trajneri italian nën-21 vjeç Pierluigi Casiraghi .<ref>{{Cito web|date=30 maj 2007|title=Casiraghi: fantasia!|url=http://it.eurosport.com/calcio/europei-under-21/2007/casiraghi-fantasia_sto1197586/story.shtml|access-date=26 nëntor 2017|publisher=Eurosport.com|language=it}}</ref> Vitin pasues, ai shënoi katër gola në Lojërat Olimpike Verore 2008, duke e bërë atë shënuesin më të mirë të turneut,<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> pavarësisht se arriti vetëm çerekfinalen me Italinë, pas një humbjeje 3–2 ndaj Belgjikës në 16 Gusht, në të cilën ai shënoi dy herë nga pika e bardhë e penalltisë;<ref>{{Cito web|title=Italy-Belgium 2-3|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250022/match=300051810/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> dy golat e tij të tjerë erdhën në ndeshjen hapëse të konkursit - një fitore 3–0 kundër Honduras më 7 gusht, në të cilën ai shënoi golin e dytë të lojës nga një penallti<ref>{{Cito web|date=7 gusht 2008|title=Honduras - Italy|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051807/report.html|access-date=3 nëntor 2016|publisher=fifa.com |language=en}}</ref> - dhe në ndeshjen e dytë të Italisë në grup më 10 gusht - një fitore 3–0 kundër Republikës së Koresë - në të cilën ai shënoi golin e parë.<ref>{{Cito web|title=Italy-Korea Republic 3-0|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051804/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> Menaxheri i ekipit kombëtar të futbollit italian [[Marcello Lippi]] deklaroi se po të ishte Rossi i aftë, ai do të kishte marrë një thirrje për [[Kualifikueset e Kupës së Botës 2010|kualifikimet e Kupës së Botës 2010]] në shtator 2008.<ref>{{Cite news|last=Gozzini|first=Alessandra|date=2 shtator 2008|title=Lippi: "Un'altra Berlino? Dipende anche da Cipro"|language=it|work=Gozzini|publisher=Gazzetta.it|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/09/02/lippi.shtml|access-date=2 gusht 2007}}</ref> Rossi u thirr në skuadrën e Italisë në Tetor 2008,<ref>{{Cite news|date=5 tetor 2008|title=Maggio, Pepe, Rossi e Santacroce sono quattro i nomi nuovi di Lippi|language=it|work=La Repubblica|url=http://www.repubblica.it/2008/10/sezioni/sport/calcio/nazionale/convocati-ottobre/convocati-ottobre/convocati-ottobre.html|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> duke bërë debutimin e tij për të moshuarit për ekipin kombëtar si zëvendësues i pjesës së dytë në një barazim 0–0 kundër [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgarisë]] në 11 Tetor, në një kualifikues të Kupës së Botës 2010.<ref>{{Cite news|date=12 tetor 2008|title=Pari d'oro per l'Italia in Bulgaria Lippi promuove l'esordio di Pepe|language=it|work=Il Messaggero|url=http://ricerca.gelocal.it/messaggeroveneto/archivio/messaggeroveneto/2008/10/12/PP_03_PRI7.html?ref=search|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të parë për ekipin kombëtar italian në 6 qershor 2009, në një lojëmiqësore kundër [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlandës së Veriut]], në Arena Garibaldi të [[Piza|Pizës]] .<ref>{{Cite news|date=6 qershor 2009|title=Italy 3-0 Northern Ireland|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/8087413.stm|access-date=7 qershor 2009 |language=en}}</ref> Ai gjithashtu shënoi dy gola në një fitore 3–1 kundër vendit të tij të lindjes, Shteteve të Bashkuara, në ndeshjen hapëse të Italisë të Kupës së Konfederatave FIFA 2009 në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]] më 15 qershor 2009,<ref>{{Cite news|last=Ashenden|first=Mark|date=15 qershor 2009|title=USA 1-3 Italy|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8095626.stm|access-date=17 qershor 2009 |language=en}}</ref> megjithëse Italia më pas humbi dy ndeshjet e tyre të ardhshme dhe pësoi një eliminim të raundit të parë.<ref>{{Cite news|last=Duncan White|date=21 qershor 2009|title=Confederations Cup: Brazil and Kaka humiliate Italy|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/5596826/Confederations-Cup-Brazil-and-Kaka-humiliate-Italy.html|access-date=21 tetor 2015 |language=en}}</ref> Rossi u përfshi në skuadrën provizore të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës FIFA 2010]] me 28 vetë, e cila ishte njoftuar në maj,<ref>{{Cite news|date=18 maj 2010|title=Grosso misses out for Italy|work=Sky Sports|url=http://www.skysports.com/football/world-cup-2010/story/0,27032,12098_6161419,00.html|access-date=2010-06-01 |language=en}}</ref> por dështoi të bënte prerjen për skuadrën përfundimtare me 23 persona.<ref>{{Cite news|date=1 qershor 2010|title=Pronta la squadra azzurra: ecco la lista dei 23 per il Mondiale|language=it|work=FIGC|url=http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|url-status=dead|access-date=1 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604003655/http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|archive-date=4 qershor 2010}}</ref> Më 17 nëntor 2010, për kapak e tij 18 për Italinë, Rossi u kap nga trajneri italian [[Cesare Prandelli]] të veshin [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] emblema 's për herë të parë përpara ekipi miqësore kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] .<ref>{{Cite news|date=17 nëntor 2010|title=Giuseppe Rossi to captain Italy|url=http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5817892/american-giuseppe-rossi-captain-italy-romania |language=en}}</ref> Pas një mungese dy-vjeçare nga ekipi kombëtar për shkak të dëmtimit, i cili e pa atë të humbasë një vend në [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], Rossi u shfaq në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës 2014 në 15 Tetor 2013, ndërsa Italia barazoi 2–2 kundër [[Kombëtarja armene e futbollit|Armenisë]] në shtëpi .<ref>{{Cito web|date=6 tetor 2013|title=Nazionale, torna Giuseppe Rossi. Per Danimarca e Armenia anche Balzaretti e Balotelli|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/10/06/news/convocati_italia_rossi_balotelli-68041620/|access-date=13 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref><ref>{{Cito web|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi, niente Europei: rottura del legamento|url=https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|access-date=7 prill 2020|publisher=sport.sky.it|language=it|archive-date=7 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407190300/https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2014, Rossi u emërua në skuadrën provizore të Italisë me 30 vetë për [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën Botërore FIFA 2014]],<ref>{{Cite news|date=13 maj 2014|title=World Cup 2014: Striker Giuseppe Rossi in Italy's provisional squad|work=BBC|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27402363|access-date=15 maj 2014 |language=en}}</ref> megjithatë në 1 Qershor, u njoftua se Rossi nuk kishte bërë skuadrën e fundit të Kupës së Botës me 23 burra.<ref>{{Cite news|date=2 qershor 2014|title=Italy World Cup squad: Giuseppe Rossi 'saddened and disappointed' by snub|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/02/giuseppe-rossi-italy-world-cup-2014-squad-fiorentina|access-date=3 qershor 2014 |language=en}}</ref> Më 24 maj 2016, pasardhësi i Prandelli si menaxher i Italisë, [[Antonio Conte]], lëshoi listën e tij të ngushtë me 30 vetë për listën e [[UEFA Euro 2016]] ; Rossi nuk u zgjodh.<ref>{{Cite news|date=23 maj 2016|title=Toronto FC's Giovinco left off Italy's Euro 2016 roster|work=The Toronto Star|url=https://www.thestar.com/sports/tfc/2016/05/23/toronto-fcs-giovinco-left-off-italys-euro-2016-roster.html|access-date=25 maj 2016 |language=en}}</ref> == Stili i lojës == [[Sulmuesi (futboll)|Një sulmues i]] shpejtë dhe i lëvizshëm me këmbë të majta, Rossi është i njohur për stilin e tij të përgjithshëm sulmues dhe të lojës, si dhe shkallën e tij të punës, lëvizjen jashtë topit, aftësinë e tij të fuqishme dhe të saktë goditëse dhe instiktet në kutinë e tij. Konsiderohet si një nga lojtarët më premtues italianë të brezit të tij në rininë e tij, stili i tij i lojës shpesh është krahasuar me atë të bashkatdhetarit [[Alessandro Del Piero]], për shkak të përshpejtimit të tij, aftësive të forta teknike, diapazonit të kalimit, talenteve të driblimit dhe aftësisë së tij ose të shënojë gola ose të zgjedhë një pasim dhe të krijojë shanse për shokët e ekipit;<ref name="history"/><ref>{{Cito web|last=Stefan Coerts|date=4 korrik 2011|title=Villarreal's Giuseppe Rossi could be the heir to Juventus' Alessandro Del Piero - agent|url=http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2011/07/04/2560158/agent-villarreals-giuseppe-rossi-could-be-the-heir-to|access-date=3 tetor 2015|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> ai gjithashtu është krahasuar me adashin e tij, [[Sulmuesi (futboll)|sulmuesin]] [[Paolo Rossi|fitues të Kupës së Botës 1982 Paolo Rossi]], për shkak të oportunizmit, ritmit, shkathtësisë dhe syrit për gol.<ref name="ilgiornale.it"/><ref name="Rossi: Kalinic better than Bacca">{{Cito web|date=21 shtator 2016|title=Rossi: Kalinic better than Bacca|url=http://www.football-italia.net/91805/rossi-kalinic-better-bacca|access-date=9 janar 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Në vitin 2013, ish- playmaker i Fiorentinës, Giancarlo Antognoni, e krahasoi Rossin me ish-numrin e dhjetë të Fiorentinës, [[Roberto Baggio]], "Për sa i përket prekjes dhe krijimtarisë së tij".<ref>{{Cito web|last=Fenn|first=Alec|date=29 dhjetor 2013|title=Rossi reminds me of Baggio - Italy legend Antognoni|url=https://www.goal.com/en-sg/news/3881/italy/2013/12/29/4510312/rossi-reminds-me-of-baggio-italy-legend-antognoni|access-date=16 maj 2020|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> Giuseppe Rossi është i njohur për aftësinë e tij për të përfunduar shanset dhe për t'u lidhur mirë me mesfushorët; për shkak të aftësive të tij, ai shpesh bie thellë midis rreshtave dhe është i përfshirë në ndërtimin e shfaqjeve. Për shkak të kësaj, Rossi është në gjendje të luajë në një larmi pozicionesh sulmuese, përfshirë [[Sulmuesi (futboll)|krahët]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues mbështetës]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i vetëm]] dhe në një rol [[Mesfushori (futboll)|sulmues në mesfushë.]]<ref>{{Cito web|title=Archived copy|url=http://www.giusepperossi.azplayers.com/biography.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201094121/http://giusepperossi.azplayers.com/biography.html|archive-date=1 shkurt 2009|access-date=2012-02-13 |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://www.giusepperossi.net/|access-date=19 qershor 2021|archive-date=25 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425155701/https://www.giusepperossi.net/|url-status=dead |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Villarreal striker Giuseppe Rossi to decide future next week as Barcelona transfer talk intensifies|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3277/la-liga/2011/05/21/2497052/villarreal-striker-giuseppe-rossi-to-decide-future-next-week|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Best forward left - why Giuseppe Rossi is the right man for Barcelona|url=http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2011/05/15/2487398/best-forward-left-why-giuseppe-rossi-is-the-right-man-for|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Cox|first=Michael|date=13 dhjetor 2013|title=Why Giuseppe Rossi is currently Serie A's deadliest striker|url=https://www.fourfourtwo.com/features/why-giuseppe-rossi-currently-serie-deadliest-striker|access-date=7 prill 2020|publisher=FourFourTwo |language=en}}</ref> Ai është gjithashtu një i saktë dënim konsumues.<ref>{{Cito web|date=7 tetor 2014|title=Eden Hazard the new penalty taker king; Julio Cesar the best stopper|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2075094/who-is-the-best-penalty-taker-and-saver-in-europe|access-date=26 nëntor 2017|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Pavarësisht talentit, aftësisë dhe aftësisë së tij për të shënuar gola, koha e lojës e Rossi ka qenë e kufizuar në sezonet e fundit për shkak të disa problemeve të përsëritura të dëmtimit.<ref>{{Cito web|date=8 tetor 2013|title=After 2 years of injuries and 3 surgeries, Giuseppe Rossi relishing return to Italy's roster|url=http://www.foxnews.com/sports/2013/10/08/after-2-years-injuries-and-3-surgeries-giuseppe-rossi-relishing-return-to-italy.html|access-date=3 tetor 2015|publisher=Fox News Sports |language=en}}</ref> == Statistikat e karrierës == === Klub === {{Përditësuar|7 September 2020}}<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=69741/profile/index.html|title=Giuseppe Rossi|publisher=UEFA |language=en}}</ref><ref name="SW-GR">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/giuseppe-rossi-scurto/2921/|title=G. Rossi|publisher=Soccerway|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref><ref name="GR-MLS-Profile">{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/players/giuseppe-rossi|title=Giuseppe Rossi|publisher=mlssoccer.com|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref>   == Nderime == '''Individual''' * Jimmy Murphy Lojtari i Ri i Vitit : 2004–05<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=Award joy for Keane|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105164425/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|archive-date=5 nëntor 2013 |language=en}}</ref> * Denzil Haroun Lojtari i Ekipit Rezervë të Vitit : 2005–06<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=De Laet's delight|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013055232/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|archive-date=13 tetor 2012 |language=en}}</ref> * Çizme e Artë Olimpike : 2008<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=3 dhjetor 2013|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> * [[Pallone d'Argento]] : 2013–14<ref>{{Cito web|title=Pallone d'argento a Giuseppe Rossi durante Fiorentina vs Torino|url=http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|access-date=21 janar 2015|website=libero.it|language=it|archive-date=21 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121093828/http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|url-status=dead}}</ref> == Shënime == <references group="nb" /> == Referime == <references/> == Linqe te jashtme == * {{Official website|http://www.gr22.it}} * [http://it.violachannel.tv/player_18222.html Profili Zyrtar i Fiorentina] * [http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 Profili Zyrtar i FIGC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222053212/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 |date=22 dhjetor 2017 }} (in <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since March 2019">lidhje e vdekur</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup>Italian)  [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë amerikanë]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Celta de Vigo]] [[Kategoria:Futbollistë në Levante UD]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Genoa C.F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në ACF Fiorentina]] [[Kategoria:Futbollistë në Parma F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Newcastle United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] lqx7hw3vmjbdc1xb6wrnokh1hg6jxs0 2976360 2976358 2026-05-02T16:00:38Z Nimmzo 186559 /* Villarreal */ [[Stampa:Cite news]]: most URL disappear after a decade. They could be available using |url=archive.today → archive.ph +|trans-title= 2976360 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Giuseppe Rossi|caps9=7|nationalyears2=2003–2004|nationalgoals1=3|nationalcaps1=5|nationalteam1=[[Italy national under-16 football team|Italy U16]]|nationalyears1=2003|goals9=1|clubs9=[[Real Salt Lake]]|nationalcaps2=14|years9=2020|goals8=1|caps8=9|clubs8=[[Genoa C.F.C.|Genoa]]|years8=2017–2018|goals7=4|caps7=18|nationalteam2=[[Italy national under-17 football team|Italy U17]]|nationalgoals2=6|years7=2016–2017|nationalteam5=Italy Olympic team|club-update=7 September 2020 (UTC)|nationalgoals6=7|nationalcaps6=30|nationalteam6=[[Italy national football team|Italy]]|nationalyears6=2008–2014|nationalgoals5=6|nationalcaps5=6|nationalyears5=2008|nationalyears3=2004–2005|nationalgoals4=5|nationalcaps4=16|nationalteam4=[[Italy national under-21 football team|Italy U21]]|nationalyears4=2006–2008|nationalgoals3=0|nationalcaps3=3|nationalteam3=[[Italy national under-18 football team|Italy U18]]|clubs7=→ [[Celta de Vigo|Celta]] (loan)|goals6=6|image=Giuseppe Rossi - RC Celta de Vigo.jpg|youthyears1=1996–1999|clubs1=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|years1=2004–2007|youthclubs3=[[Manchester United F.C.|Manchester United]]|youthyears3=2004|youthclubs2=[[Parma F.C.|Parma]]|youthyears2=2000–2004|youthclubs1=[[New Jersey Stallions|Clifton Stallions]]|clubnumber=|goals1=1|currentclub=|position=[[Forward (association football)|Forward]]|height=1.73 m<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi |language=en}}</ref>|birth_place=[[Teaneck, New Jersey|Teaneck]], [[New Jersey]], United States|birth_date={{birth date and age|1987|2|1|df=y}}<ref name="Hugman2007-08">{{Cite book|editor-first=Barry J.|editor-last=Hugman|title=The PFA Footballers' Who's Who 2007–08|url=https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3|year=2007|publisher=Mainstream Publishing|isbn=978-1-84596-246-3|page=[https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_i4n3/page/n356 355] |language=en}}</ref>|fullname=Giuseppe Rossi<ref>{{cite web|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|title=Acta del Partido celebrado el 09 de abril de 2017, en Vigo|trans-title=Minutes of the Match held on 9 April 2017, in Vigo|publisher=Royal Spanish Football Federation|access-date=31 dhjetor 2020|language=es|archive-date=31 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201231171921/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=41185|url-status=dead}}</ref>|caption=Rossi with [[Celta de Vigo|Celta]] in 2017|caps1=5|years2=2006|caps6=17|caps4=136|clubs6=→ [[Levante UD|Levante]] (loan)|years6=2016|goals5=16|caps5=34|clubs5=[[ACF Fiorentina|Fiorentina]]|years5=2013–2017|goals4=54|clubs4=[[Villarreal CF|Villarreal]]|clubs2=→ [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] (loan)|years4=2007–2013|goals3=9|caps3=19|clubs3=→ [[Parma F.C.|Parma]] (loan)|years3=2007|goals2=0|caps2=11|ntupdate= }} '''Giuseppe Rossi''' (Shqiptimi në italisht: [dʒuˈzɛppe ˈrossi] ; i lindur më 1 shkurt 1987) është një [[Futbolli|futbollist]] profesionist italian që luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] . Ai lindi në Shtetet e Bashkuara, ku edhe kaloi pjesën më të madhe të karrierës së tij në Evropë me [[Villarreal CF|Villarreal]] dhe [[ACF Fiorentina|Fiorentina]], përveç magjisë me klube të tjera në Angli, Itali dhe Spanjë, para se të kthehej në vendin e tij të lindjes për t'u bashkuar me Real Salt Lake për një sezon të vetëm në vitin 2020. Rossi përfaqësoi [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] në nivelin ndërkombëtar në Lojërat Olimpike Verore 2008 dhe në Kupën e Konfederatave FIFA 2009, duke mbledhur tridhjetë paraqitje dhe duke shënuar shtatë gola në nivelin e të moshuarve midis 2008 dhe 2014. Së bashku me [[Mario Balotelli]] dhe [[Daniele De Rossi]], ai është shënuesi më i mirë i të gjitha kohërave në Itali në Kupën e Konfederatave FIFA, me 2 gola.<ref>{{Cito web|title=Confederations Cup: Gol Fatti|url=http://www.italia1910.com/statistiche-tabelle-giocatori.asp?cmp=Confederations%20Cup&ogg=Gol%20fatti|access-date=3 maj 2016|publisher=Italia1910|language=it}}</ref> Për shkak të paraqitjeve të tij të plota dhe suksesit që arriti në [[La Liga]] Spanjolle, Rossi fitoi pseudonimin ''Pepito'' Rossi, një referencë për të ''njëjtin'' [[Paolo Rossi|emër Paolo Rossi]], i cili u mbiquajt Pablito pas performancave të tij golshënuese në [[1982 FIFA Kupa e Botës|fushatën fituese të Italisë në FIFA 1982]] në Spanjë.<ref>{{Cito web|last=Giovanni Capuano|date=8 maj 2014|title=Rossi, Mondiale a rischio. Ma Prandelli si ricordi di Pablito...|url=http://www.panorama.it/sport/calcio/prandelli-giuseppe_rossi-paolo_rossi-mondiale-italia/|access-date=13 prill 2015|website=panorama.it|publisher=Panorama|language=it}}</ref><ref name="ilgiornale.it">{{Cite news|date=13 nëntor 2013|title=Da Pablito a Pepito stesso fiuto del gol ma lui è più potente|language=it|trans-title=From Pablito to Pepito the same eye for goal but he's more powerful|work=Il Giornale|url=http://www.ilgiornale.it/news/sport/pablito-pepito-stesso-fiuto-gol-lui-pi-potente-966816.html|access-date=13 prill 2015}}</ref> == Jeta personale == Rossi është një amerikan italian, i lindur nga prindër emigrantë italianë në Teaneck, [[Nju Xhersi|New Jersey]] . Babai i tij, Fernando Rossi nga Fraine, [[Abruco|Abruzzo]], ishte trajner i futbollit dhe jepte mësime në Italisht dhe Spanjisht në Shkollën e Mesme Clifton . Nëna e tij, Cleonilde Rossi nga Acquaviva d'Isernia, [[Molize|Molise]], ishte poashtu një mësuese gjuhe në Clifton, motra e tij, Tina, tani jeton në Shtetet e Bashkuara.<ref>{{Cite news|last=Longman|first=Jeré|date=9 qershor 2009|title=Young Soccer Star Is Close to Completing His Italian Dream|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/06/10/sports/soccer/10rossi.html|access-date=31 janar 2011 |language=en}}</ref> Pasi babai i tij vdiq në 2010, Rossi filloi të mbante numrin 49, pasi që ishte viti i lindjes së babait të tij, ndërsa në vitin 2014, ai u kthye në fanellën me numër 22.<ref>https://lozitofuneralhome.com/tribute/details/198/Fernando-Rossi/obituary.html</ref><ref>{{Cito web|last=Matteo Dovellini|date=14 korrik 2014|title=Per Rossi la maglia numero 22, con dedica al padre|url=http://firenze.repubblica.it/cronaca/2014/07/14/news/per_rossi_la_maglia_numero_22_con_dedica_al_padre-91562119/|access-date=10 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref> == Karriera e klubit == === Karriera e hershme === Pasi që iu ofrua një vend në ekipin e të rinjve të Parma, Rossi (në atë kohë 12 vjeç) dhe babai i tij u transferuan në Itali derisa [[Manchester United F.C.|Manchester United]] bleu kontratën e tij kur ishte 17 vjeç.<ref>{{Cite news|last=Canales|first=Andrea|date=30 nëntor 2005|title=My Country, 'Tis of Thee|work=ESPNsoccernet|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|access-date=9 korrik 2011|archive-date=17 tetor 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017203255/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=350666&root=us&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> Debutimi i tij për ekipin e parë erdhi në 20 nëntor 2004, në shtëpi me Crystal Palace në raundin e pestë të Kupës së Ligës, si zëvendësues në minutën e 84-të për David Bellion .<ref>{{Cite news|date=10 nëntor 2004|title=Man Utd 2-0 Crystal Palace|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/3988411.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Për debutimin e tij në Ligën premierë më 15 tetor 2005, ai hyri në lojë në minutën e 78-të për Ruud van Nistelrooy, dhe nëntë minuta më vonë shënoi golin e fundit në një fitore 3–1 kundër [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] në Stadiumin e Dritës .<ref>{{Cite news|date=15 tetor 2005|title=Sunderland 1-3 Man Utd|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/4322116.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Më 18 Janar 2006, në një përsëritje të raundit të tretë të Kupës FA, shënoi dy herë ndërsa United mundi jo-ligën Burton Albion 5-0.<ref>{{Cite news|date=18 janar 2006|title=Man Utd 5-0 Burton Albion|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4612320.stm|access-date=8 dhjetor 2013 |language=en}}</ref> Edhe pse Rossi nuk luajti në finalen e Kupës së Ligës kundër Wigan Athletic, [[Nemanja Vidiq|Nemanja Vidić]] (i cili bëri një kameo shtatë minutëshe në fund të lojës) i dha Rossit medaljen e tij në shenjë vlerësimi të kontributit të tij në suksesin e skuadrës në raundet e hershme.<ref>{{Cite news|last=Thompson|first=Gemma|date=21 janar 2014|title=Vida's Cup revelation|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2014/Jan/nemanja-vidic-reveals-he-gave-his-cup-medal-to-rossi.aspx|access-date=21 janar 2014 |language=en}}</ref> Në fillim të sezonit 2006-07, Rossi u transferua në Newcastle United si huazim deri në 1 Janar të vitit 2007, ku pritej të fitonte përvojën e ekipit të parë. Ai bëri debutimin e tij në shtëpi më 24 shtator 2006.<ref>{{Cite news|last=Hughes|first=Ian|date=20 shtator 2006|title=Liverpool 2-0 Newcastle|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/5351794.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të vetëm në Newcastle në fillimin e tij të parë në 25 Tetor të vitit 2006 kundër Portsmouth në një barazim të raundit të tretë të Kupës së Ligës në St James 'Park .<ref>{{Cite news|date=25 tetor 2006|title=Newcastle 3-0 Portsmouth|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/league_cup/6072622.stm|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Për gjysmën e dytë të sezonit, ai u huazua përsëri, këtë herë tek ish-klubi i tij Parma,<ref>{{Cite news|date=18 janar 2007|title=Man Utd agree Parma loan deal for Rossi|publisher=ESPN|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|access-date=3 prill 2009|archive-date=22 korrik 2012|archive-url=https://archive.today/20120722121927/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=400387&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> duke shënuar nëntë gola në 19 paraqitje të kampionatit.<ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|access-date=3 prill 2009|publisher=ESPN|archive-date=14 shkurt 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214202923/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=46051&cc=5901|url-status=dead |language=en}}</ref> === Villarreal === [[Skeda:Giuseppe_Rossi_-_2009_-_Villarreal_CF.jpg|majtas|parapamje| Giuseppe Rossi luajti për Villarreal për pesë vjet e gjysmë pasi u bashkua nga Manchester United në vitin 2007.]] Më 31 korrik të vitit 2007, Manchester United konfirmoi se Rossi ishte shitur për klubin spanjoll [[Villarreal CF|Villarreal]] për një tarifë të pazbuluar, thuhet se rreth [[Paund sterlina|£]] 6.6&nbsp;milion (10 [[Euro|€)]]&nbsp;milion)<ref>{{Cite news|last=Hibbs|first=Ben|date=7 korrik 2007|title=Rossi to join Villarreal|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={B4CEE8FA-9A47-47BC-B069-3F7A2F35DB70}&newsid=449090|access-date=1 gusht 2007 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=31 korrik 2007|title=El Villarreal ficha al delantero Giuseppe Rossi|language=es|publisher=Villarreal CF|url=http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|access-date=1 gusht 2007|archive-date=28 shtator 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928004204/http://www.villarrealcf.es/principal.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=5205&idseccion=7&idmenu=4&idsubmenu=35|url-status=dead}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për Villarreal në debutimin e tij kundër [[Valencia CF|Valencia]] më 26 gusht 2007.<ref>{{Cite news|date=26 gusht 2007|title=Barcelona held by ten-man Racing|publisher=UEFA|url=http://www.uefa.com/footballeurope/news/kind=2/newsid=575344.html|access-date=3 prill 2009 |language=en}}</ref> Në sezonin e tij të dytë me Villarreal, Rossi shënoi 12 gola në 30 paraqitje në kampionat, së bashku me tre gola në tetë paraqitje të [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligës së Kampionëve.]]<ref>{{Cite news |title=Giuseppe Rossi Football Stats |trans-title=Statistikat e Futbollit të Giuseppe Rossit |language=en |url=https://archive.ph/20120911170202/http://www.statbunker.com/football/btb/index.php?PL=player&PlayerID=18480&PlayerCompType=2008&StatType=bySeason |publisher=statbunker |date=2012-09-11 |access-date=2026-05-02}}</ref> Në janar 2011, ai nënshkroi një zgjatje të kontratës me Villarreal deri në 2016.<ref>{{Cite news |last=MacDonald |first=Paul |title=Official: Villarreal Striker Giuseppe Rossi Signs Contract Extension Until 2016 |language=en |quote=However Rossi has been subject to a move to Tottenham Hotspur, and a fee has been agreed on deadline day.|url=http://www.goal.com/en/news/11/transfer-zone/2011/01/25/2322436/official-villarreal-striker-giuseppe-rossi-signs-contract |publisher=goal.com |date=25 janar 2011 |access-date=25 janar 2011}}</ref> Sezoni 2010–11 ishte sezoni i tij i rëndësishëm, pasi ai shënoi 32 gola në 56 paraqitje në të gjitha garat, duke ndihmuar klubin të përfundonte në vendin e katërt në La Liga, duke shënuar 18 gola, të cilët i kualifikuan ata për UEFA 2011–12 Champions League, duke ndihmuar gjithashtu Villarreal në gjysmë-finale të UEFA Europa League 2010–11 atë sezon, duke shënuar 11 gola, dhe çerekfinalet e Copa del Rey . Një dëmtim i ligamentit të kryqëzuar në gjurin e djathtë të Rossi që ai mori në humbjen 3–0 kundër Real Madrid në 26 Tetor 2011 bëri që Rossi të mos ishte për gjashtë muaj.<ref>{{Cite news |title=Rossi out for six months |trans-title=Rossi jashtë për gjashtë muaj |language=en |publisher=ESPN|url=https://archive.ph/20120715010125/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/975680/villarreal's-giuseppe-rossi-out-for-six-months?cc=5739 |date=27 tetor 2011 |access-date=2026-05-02}}</ref> Rossi dëmtoi ligamentin e tij të përparmë kryq të gjurit të djathtë në stërvitje në 13 Prill 2012 dhe ishte jashtë për 10 muaj të tjerë.<ref>{{Cite news|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi reinjures knee|publisher=ESPN|url=http://espn.go.com/sports/soccer/story/_/id/7809365/villarreal-giuseppe-rossi-reinjures-knee-another-6-months |language=en}}</ref> === Fiorentina === Më 4 janar 2013, [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] erdhi në një marrëveshje me [[Villarreal CF|Villarreal]] për transferimin e Rossi për një tarifë prej rreth 11.8 €&nbsp;milion<ref>{{Cito web|last=Iacopo Barlotti|title=BILANCIO ACF, Ecco il costo di Gomez e Rossi|url=http://www.firenzeviola.it/notizie-di-fv/bilancio-acf-ecco-il-costo-di-gomez-e-rossi-161550|access-date=3 gusht 2014|publisher=Firenze Viola|language=it}}</ref> .Më 7 janar, Fiorentina mbajti një konferencë për shtyp duke zbuluar Rossi, ku u zbulua se lojtari kishte nënshkruar një kontratë katër-vjeçare që përmbante 35 €&nbsp;klauzolë milioni lirimi.<ref>{{Cito web|last=Adam Digby|date=7 janar 2013|title=Rossi delighted with Viola switch|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|access-date=9 janar 2013|publisher=ESPN FC|archive-date=16 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130216032533/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1291512/giuseppe-rossi:-fiorentina-playing-best-football-in-italy?cc=3436|url-status=dead |language=en}}</ref> Më 21 maj, dita e fundit e [[2012–13 Serie A|sezonit 2012–13 Serie A]], Rossi bëri debutimin e tij për Fiorentina si zëvendësues në një fitore 5–1 kundër [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] .<ref>{{Cite news|date=22 maj 2013|title=Rossi Finally Back on the Field|work=The New York Times|url=http://goal.blogs.nytimes.com/2013/05/22/rossi-finally-back-on-the-field/ |language=en}}</ref> Më 26 gusht, Rossi shënoi golin e tij të parë në 23 muaj në ndeshjen hapëse të Fiorentinës të sezonit 2013–14 Serie A - një humbje 2–1 të [[Calcio Catania|Catania]] .<ref>{{Cite news|date=27 gusht 2013|title=Giuseppe Rossi scores first goal in 23 months as Fiorentina wins Serie A opener (Video)|work=NBC|url=http://prosoccertalk.nbcsports.com/2013/08/27/giuseppe-rossi-scores-first-goal-in-23-months-as-fiorentina-wins-serie-a-opener-video/ |language=en}}</ref> Më 20 tetor, Rossi frymëzoi Fiorentinën në një fitore 4–2 pas rivalit [[Juventus F.C.|Juventus]], duke shënuar një hat-trick 14 minutësh që dënoi Juve në humbjen e tyre të parë në Firence për 15 vjet.<ref>{{Cito web|date=20 tetor 2013|title=Fiorentina 4-2 Juventus|url=http://espnfc.com/us/en/report/377234/report.html?soccernet=true&cc=5901|access-date=20 tetor 2013|publisher=ESPNFC |language=en}}</ref> Më 5 janar 2014, Rossi u zëvendësua në ndeshjen e Fiorentina kundër [[A.S. Livorno Calcio|Livorno]] ndërsa ai pësoi një shtrembërim të shkallës së dytë të ligamentit të tij kolateral medial në gjurin e tij të djathtë.<ref name="confirm">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Fiorentina confirm Rossi injury|work=football-italia|url=http://www.football-italia.net/43455/fiorentina-confirm-rossi-injury|access-date=10 mars 2014 |language=en}}</ref> Goditja u dha nga Leandro Rinaudo, i cili e trajtoi Rossin nga prapa në një mënyrë kaq të ndyrë sa ai tërhoqi dënimin ndërkombëtar.<ref name="goal.com">{{Cite news|date=6 janar 2014|title=Rinaudo deserves to be banned until Rossi returns|work=Goal.com|url=http://www.goal.com/en/news/1717/editorial/2014/01/06/4524001/rinaudo-deserves-to-be-banned-until-rossi-returns-from|access-date=26 gusht 2015 |language=en}}</ref> Deri në këtë pikë Rossi kishte qenë golashënuesi kryesor në Serie A me 14 gola në 18 paraqitje të kampionatit.<ref name="Wahl">{{Cite news|last=Wahl|first=Grant|date=11 shkurt 2014|title=SI Now: Giuseppe Rossi|work=SI Now|url=http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated|access-date=22 shkurt 2014|archive-date=19 shkurt 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219180322/http://sportsillustrated.cnn.com/video/soccer/20140211/2014-02-11-clip1.sportsillustrated/|url-status=dead |language=en}}</ref> Rossi u kthye nga dëmtimi si një zëvendësues në minutën e 69-të në humbjen finale të [[S.S.C. Napoli|Fiorentina 3–1 të Coppa Italia ndaj Napoli]] në 3 maj.<ref>{{Cite news|date=4 maj 2014|title=Napoli defeat Fiorentina after fan is shot to win their fifth Coppa Italia|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/may/03/napoli-fiorentina-coppa-italia-match-report|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 6 maj, ai shënoi në kthimin e tij në Serie A - një humbje 4–3 ndaj [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolo]] .<ref>{{Cite news|date=6 maj 2014|title=Pushing for Italy: Giuseppe Rossi scores in second game back from injury|work=Sports Illustrated|url=http://soccer.si.com/2014/05/06/giuseppe-rossi-fiorentina-italy-goal/|access-date=11 maj 2014 |language=en}}</ref> Më 14 gusht 2014, Rossi dëmtoi meniskun e tij mesor të gjurit të djathtë në stërvitje. Më 5 shtator 2014 Fiorentina konfirmoi se Rossi do të ishte për 4-5 muaj.<ref name="Football Italia staff">{{Cite news|date=5 shtator 2014|title=Rossi out for four-five months|work=Football Italia|url=http://www.football-italia.net/55549/rossi-out-four-five-months|access-date=6 shtator 2014 |language=en}}</ref> Rossi u kthye në fushë më 30 gusht 2015, në një humbje 3–1 kundër [[Torino F.C.|Torinos]] ; më vonë atë javë ai gjithashtu ra dakord me klubin e tij për të marrë një ulje të pagave.<ref>{{Cito web|date=11 shtator 2015|title=Giuseppe Rossi agrees to reduced Fiorentina salary|url=http://www.espnfc.us/fiorentina/story/2606124/giuseppe-rossi-agrees-to-cut-fiorentina-salary|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Më 1 tetor, ai shënoi golin e tij të parë që kur u kthye nga dëmtimi i tij në fitoren 4–0 të Fiorentinës ndaj Belenenses në Ligën e Evropës .<ref>{{Cito web|date=1 tetor 2015|title=Giuseppe Rossi's goal icing on top as Fiorentina dominate Belenenses|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/match/434392/belenenses-fiorentina/report|access-date=1 tetor 2015|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> ==== Kredi për Levante ==== Më 22 janar 2016, Rossi u kthye në [[La Liga]] duke nënshkruar një marrëveshje huazimi deri në fund të sezonit me Levante, në mënyrë që të fitonte kohën e lojës dhe një vend në ekipin kombëtar italian në Euro 2016.<ref>{{Cito web|last=Dermot Corrigan|date=22 janar 2016|title=Giuseppe Rossi agrees Levante loan from Fiorentina for rest of season|url=http://www.espnfc.us/story/2791490/giuseppe-rossi-agrees-levante-loan-transfer-from-fiorentina|access-date=23 janar 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub në 31 janar, duke shënuar në një humbje 3–1 kundër [[Sevilla FC|Sevilla]] .<ref>{{Cito web|date=31 janar 2016|title=Ronaldo scores hat trick as Real crushes Espanyol|url=http://www.sportsnet.ca/soccer/gameiro-leads-sevilla-to-win-over-lowly-levante/|access-date=1 shkurt 2016|publisher=Sportsnet.ca |language=en}}</ref> Më 13 Mars në Estadi Ciutat de València, ai shënoi golin e vetëm për një fitore ndaj rivalëve të qytetit [[Valencia CF]], të menaxhuar nga ish-bashkëlojtari i tij i United Gary Neville .<ref>{{Cite news|date=13 mars 2016|title=Levante's Giuseppe Rossi sinks Gary Neville and Valencia|work=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/levante-s-giuseppe-rossi-sinks-gary-neville-and-valencia-1.2571435|access-date=13 mars 2016 |language=en}}</ref> Më 8 maj, ai shënoi një fitues të vonë në një fitore 2–1 në shtëpi ndaj pretendentëve për titull [[Atlético Madrid]], megjithëse rezultati nuk ishte i mjaftueshëm për të parandaluar që skuadra të hiqej.<ref>{{Cito web|last=Harry De Cosemo|date=8 maj 2016|title=Atletico's title hopes ended by relegated Levante|url=http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2016/05/08/572f709222601d16158b4623.html|access-date=9 maj 2016|publisher=Marca.com |language=en}}</ref> ==== Kredi për Celta Vigo ==== Më 29 gusht 2016, Rossi nënshkroi një kontratë një vjeçare me Celta de Vigo, me një mundësi për një vit tjetër.<ref>{{Cito web|date=29 gusht 2016|title=Giuseppe Rossi signs for RC Celta|url=http://celtavigo.net/en/first-team/news/11372-giuseppe-rossi-signs-for-rc-celta|access-date=31 gusht 2016|publisher=Celta Vigo|language=en}}</ref> Ai shënoi golin e tij të parë për klubin në debutimin e tij, i cili erdhi në një barazim 1–1 kundër [[Standard Liège]] në ndeshjen e parë të grupeve të Celta të Ligës së Evropës.<ref>{{Cito web|date=15 shtator 2016|title=Man United lose Europa League opener while Inter stumble to defeat at home|url=http://www.espnfc.us/uefa-europa-league/story/2951347/man-united-lose-europa-league-opener-while-inter-stumble-at-home|access-date=16 shtator 2016|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në kampionat me klubin më 18 shtator, duke ardhur si zëvendësues në një barazim 0–0 kundër [[CA Osasuna|Osasuna]] .<ref>{{Cito web|date=19 shtator 2016|title=Made in Italy: Sansone scores stunner whilst Sirigu makes Sevilla debut|url=http://vivoazzurro.it/en/news/made-in-italy-gol-da-antologia-per-sansone-debutto-di-sirigu-col-siviglia/|access-date=19 shtator 2016|publisher=Vivoazzurro.it |language=en}}</ref> Më 3 Prill 2017, Rossi shënoi një hat-trick (tre gola brenda një loje) në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Las Palmas në La Liga; ky ishte goli i tij i parë që kur shënoi kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]] më 25 shtator 2016 dhe hat-trick i tij i parë që nga 20 tetori 2013, kur shënoi tre gola për Fiorentina në një fitore në shtëpi 4–2 kundër Juventusit.<ref>{{Cito web|date=4 prill 2017|title=Rossi hat-trick masterminds Celta Vigo win|url=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/04/04/rossi-hat-trick-masterminds-celta-vigo-win|access-date=7 prill 2017|publisher=SBS |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=3 prill 2017|title=Giuseppe Rossi torna al gol: prima tripletta in quasi 4 anni|language=it|work=La Gazzetta dello Sport|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Liga/03-04-2017/liga-tripletta-giuseppe-rossi-pepito-celta-vigo-las-palmas-juventus-190487833366.shtml|access-date=7 prill 2017}}</ref> Më 9 Prill 2017, Rossi pësoi dëmtimin e pestë të rëndë në karrierën e tij kur shpërtheu ACL në gjurin e tij të majtë në një lojë kundër SD Eibar, dhe si pasojë ai u përjashtua nga veprimi për të paktën 6 muaj.<ref>{{Cito web|date=10 prill 2017|title=Official: Rossi suffers further ACL tear|url=http://www.football-italia.net/100920/official-rossi-suffers-further-acl-tear|access-date=10 prill 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=ESPN Staff|date=10 prill 2017|title=Celta Vigo's Giuseppe Rossi faces six months out with another knee injury|url=http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422022016/http://www.espnfc.com/celta-vigo/story/3100602/celta-vigos-giuseppe-rossi-faces-six-months-out-with-knee-injury|archive-date=2017-04-22|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> Rossi u bë një agjent i lirë në korrik pasi Fiorentina lejoi skadimin e kontratës së tij dhe ai më pas refuzoi një ofertë nga Celta për të qëndruar me palën spanjolle deri në janar 2018.<ref>{{Cito web|last=Garcia|first=Adriana|date=6 korrik 2017|title=Giuseppe Rossi leaves Celta Vigo to be free agent as recovery continues|url=http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805180050/http://www.espnfc.com/story/3153837/giuseppe-rossi-leaves-celta-vigo-to-become-free-agent-as-recovery-continues|archive-date=2017-08-05|access-date=17 shtator 2017 |language=en}}</ref> === Genova === Më 4 dhjetor 2017, Rossi u nënshkrua nga [[Genoa C.F.C.|Genoa]] në një transferim falas.<ref>{{Cito web|date=4 dhjetor 2017|title=Official: Genoa sign Giuseppe Rossi|url=https://www.football-italia.net/113773/official-genoa-sign-giuseppe-rossi|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij për klubin më 20 dhjetor, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në një humbje 2–0 kundër Juventusit në raundin e 16 të Coppa Italia .<ref>{{Cito web|date=20 dhjetor 2017|title=Rossi given Genoa debut|url=https://www.football-italia.net/114607/rossi-given-genoa-debut|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Sergio Baldini|date=20 dhjetor 2017|title=Coppa Italia, Juventus-Genoa 2-0: Dybala e Higuain si regalano i quarti con il Torino|url=http://www.tuttosport.com/news/calcio/coppa-italia/2017/12/20-35903480/coppa_italia_juventus-genoa_2-0_dybala_e_higuain_si_regalano_i_quarti_con_il_torino/|access-date=20 dhjetor 2017|publisher=Tutto Sport|language=it}}</ref> Ai u largua nga Genoa në fund të sezonit 2017–18.<ref>{{Cite news|last=Matt Davis|date=19 korrik 2018|title=Giuseppe Rossi: Ex-Manchester United forward on his injury nightmare|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44193845|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> Më 12 maj 2018, Rossi dështoi në një test droge pas një ndeshje të Serie A kundër [[Benevento Calcio|Benevento]], duke rezultuar pozitiv për substancën e ndaluar dorzolamide . Megjithëse prokurori anti-doping i vendit donte që Rossi të përballej me një ndalim një vjeçar për këtë vepër, pas një seance dëgjimore që u zhvillua në 1 Tetor, Rossi përfundimisht iu dha një paralajmërim; më pas, avokati i Rossi, Sergio Puglisi pohoi: "Ne nuk e kuptojmë se si kjo substancë përfundoi në mesin e ushqimeve të Rossi, nuk kishte qëllimshmëri - mbizotëronte linja e mirëbesimit dhe qëndrueshmërisë". Rossi më vonë [[Twitter|shkroi në Twitter]] : "Një makth prej katër muajsh ka mbaruar. Unë dua të mendoj vetëm për futbollin. "<ref>{{Cite news|date=1 tetor 2018|title=Giuseppe Rossi: Former Manchester United striker avoids doping ban|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/football/45711539|access-date=25 nëntor 2018 |language=en}}</ref> === Agjencia falas 2018-2019 === Në janar 2019, Rossi filloi stërvitjen me ish-klubin e tij, Manchester United.<ref>{{Cite news|last=Higgins|first=Adam|date=14 janar 2019|title=Solskjaer confirms Rossi is training with United|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ole-gunnar-solskjaer-on-giuseppe-rossi-training-with-the-club|access-date=17 janar 2019 |language=en}}</ref> Në shkurt të po atij viti, Rossi u raportua të ishte ftuar të stërvitej me Los Anxheles FC në MLS .<ref>{{Cito web|last=Baxter|first=Kevin|date=27 shkurt 2019|title=Giuseppe Rossi's connection with Bob Bradley leads to LAFC training invite|url=https://www.latimes.com/sports/soccer/la-sp-giuseppe-rossi-lafc-20190227-story.html|access-date=27 shkurt 2019|website=Los Angeles Times |language=en}}</ref> Më 14 tetor, ish-klubi i tij Villarreal njoftoi se Rossi do të fillonte stërvitjen me ekipin e tyre të parë.<ref>{{Cito web|date=14 tetor 2019|title=OFFICIAL ANNOUNCEMENT|url=http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|access-date=14 tetor 2019|website=villarrealcf.es|archive-date=3 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103001858/http://www.villarrealcf.es/en/news/item/25741-official-announcement|url-status=dead |language=en}}</ref> Në një intervistë për gazetën e përditshme ''italiane Corriere della Sera'' në dhjetor 2019, ai deklaroi se ishte "i gatshëm të ndihmonte çdo skuadër të [[Serie A|Serie A".]]<ref>{{Cito web|last=ITASportPress|first=Redazione|title=Giuseppe Rossi non-si arrende: "Pronto a rialzarmi per l'ennesima volta. Posso aiutare chiunque in Serie A…"|url=https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|access-date=2020-02-04|website=ITA Sport Press|language=it|archive-date=24 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202450/https://www.itasportpress.it/calcio/giuseppe-rossi-non-si-arrende-pronto-a-rialzarmi-per-lennesima-volta-posso-aiutare-chiunque-in-serie-a/|url-status=dead}}</ref> === Real Salt Lake === Pas një gjykimi me klubin e MLS, Rossi u njoftua si një lojtar i Real Salt Lake më 27 Shkurt 2020.<ref>{{Cito web|date=27 shkurt 2020|title=RSL Inks Giuseppe Rossi|url=https://www.rsl.com/post/2020/02/27/rsl-inks-giuseppe-rossi|access-date=7 prill 2020|publisher=rsl.com |language=en}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në klub më 29 shkurt, duke ardhur si zëvendësues i pjesës së dytë në fund të barazimit 0–0 kundër Orlando City në MLS.<ref>{{Cito web|last=Rosano|first=Nick|date=29 shkurt 2020|title=Orlando City SC 0, Real Salt Lake 0 – 2020 MLS Match Recap|url=https://www.mlssoccer.com/post/2020/02/29/orlando-city-sc-0-real-salt-lake-0-2020-mls-match-recap|access-date=7 prill 2020|publisher=mlssoccer.com |language=en}}</ref> Opsioni i tij i kontratës u refuzua nga Salt Lake pas sezonit të tyre 2020.<ref>https://www.rsl.com/post/2020/11/30/rsl-retains-22-players-2020-roster</ref> == Karriera ndërkombëtare == Rossi përfaqësoi Italinë në pothuajse çdo nivel të të rinjve nga nivelet nën 16 deri në nivelet nën 21.<ref name="history">{{Cito web|last=JEFF BRADLEY|date=10 korrik 2012|title=GIUSEPPE ROSSI COULD MAKE HISTORY AT THE WORLD CUP. IF ONLY HE WERE MAKING IT FOR THE U.S.|url=http://www.espn.com/espn/magazine/archives/news/story?page=magazine-20100517-article21|access-date=26 nëntor 2017|website=ESPN.com |language=en}}</ref> Në 2006, ai u ftua në një kamp trajnimi para Kupës së Botës me [[Kombëtarja amerikane e futbollit|ekipin kombëtar të Shteteve të Bashkuara]] nga trajneri Bruce Arena por nuk pranoi, duke deklaruar dëshirën e tij për të luajtur për [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]] .<ref>{{Cite news|date=31 maj 2016|title=Giuseppe Rossi should have chosen USA over Italy, agent admits|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2016/may/31/giuseppe-rossi-italy-usa-international-football-agent|access-date=31 maj 2016 |language=en}}</ref> Ai u thirr për Kampionatin Evropian Nën 21-të nga 2007 nga trajneri italian nën-21 vjeç Pierluigi Casiraghi .<ref>{{Cito web|date=30 maj 2007|title=Casiraghi: fantasia!|url=http://it.eurosport.com/calcio/europei-under-21/2007/casiraghi-fantasia_sto1197586/story.shtml|access-date=26 nëntor 2017|publisher=Eurosport.com|language=it}}</ref> Vitin pasues, ai shënoi katër gola në Lojërat Olimpike Verore 2008, duke e bërë atë shënuesin më të mirë të turneut,<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> pavarësisht se arriti vetëm çerekfinalen me Italinë, pas një humbjeje 3–2 ndaj Belgjikës në 16 Gusht, në të cilën ai shënoi dy herë nga pika e bardhë e penalltisë;<ref>{{Cito web|title=Italy-Belgium 2-3|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250022/match=300051810/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> dy golat e tij të tjerë erdhën në ndeshjen hapëse të konkursit - një fitore 3–0 kundër Honduras më 7 gusht, në të cilën ai shënoi golin e dytë të lojës nga një penallti<ref>{{Cito web|date=7 gusht 2008|title=Honduras - Italy|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051807/report.html|access-date=3 nëntor 2016|publisher=fifa.com |language=en}}</ref> - dhe në ndeshjen e dytë të Italisë në grup më 10 gusht - një fitore 3–0 kundër Republikës së Koresë - në të cilën ai shënoi golin e parë.<ref>{{Cito web|title=Italy-Korea Republic 3-0|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/matches/round=250016/match=300051804/report.html|access-date=26 nëntor 2017|publisher=FIFA.com |language=en}}</ref> Menaxheri i ekipit kombëtar të futbollit italian [[Marcello Lippi]] deklaroi se po të ishte Rossi i aftë, ai do të kishte marrë një thirrje për [[Kualifikueset e Kupës së Botës 2010|kualifikimet e Kupës së Botës 2010]] në shtator 2008.<ref>{{Cite news|last=Gozzini|first=Alessandra|date=2 shtator 2008|title=Lippi: "Un'altra Berlino? Dipende anche da Cipro"|language=it|work=Gozzini|publisher=Gazzetta.it|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/09/02/lippi.shtml|access-date=2 gusht 2007}}</ref> Rossi u thirr në skuadrën e Italisë në Tetor 2008,<ref>{{Cite news|date=5 tetor 2008|title=Maggio, Pepe, Rossi e Santacroce sono quattro i nomi nuovi di Lippi|language=it|work=La Repubblica|url=http://www.repubblica.it/2008/10/sezioni/sport/calcio/nazionale/convocati-ottobre/convocati-ottobre/convocati-ottobre.html|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> duke bërë debutimin e tij për të moshuarit për ekipin kombëtar si zëvendësues i pjesës së dytë në një barazim 0–0 kundër [[Kombëtarja bullgare e futbollit|Bullgarisë]] në 11 Tetor, në një kualifikues të Kupës së Botës 2010.<ref>{{Cite news|date=12 tetor 2008|title=Pari d'oro per l'Italia in Bulgaria Lippi promuove l'esordio di Pepe|language=it|work=Il Messaggero|url=http://ricerca.gelocal.it/messaggeroveneto/archivio/messaggeroveneto/2008/10/12/PP_03_PRI7.html?ref=search|access-date=26 nëntor 2017}}</ref> Rossi shënoi golin e tij të parë për ekipin kombëtar italian në 6 qershor 2009, në një lojëmiqësore kundër [[Kombëtarja irlandezoveriore e futbollit|Irlandës së Veriut]], në Arena Garibaldi të [[Piza|Pizës]] .<ref>{{Cite news|date=6 qershor 2009|title=Italy 3-0 Northern Ireland|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/8087413.stm|access-date=7 qershor 2009 |language=en}}</ref> Ai gjithashtu shënoi dy gola në një fitore 3–1 kundër vendit të tij të lindjes, Shteteve të Bashkuara, në ndeshjen hapëse të Italisë të Kupës së Konfederatave FIFA 2009 në [[Republika Jugafrikane|Afrikën e Jugut]] më 15 qershor 2009,<ref>{{Cite news|last=Ashenden|first=Mark|date=15 qershor 2009|title=USA 1-3 Italy|work=BBC Sport|publisher=British Broadcasting Corporation|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8095626.stm|access-date=17 qershor 2009 |language=en}}</ref> megjithëse Italia më pas humbi dy ndeshjet e tyre të ardhshme dhe pësoi një eliminim të raundit të parë.<ref>{{Cite news|last=Duncan White|date=21 qershor 2009|title=Confederations Cup: Brazil and Kaka humiliate Italy|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/5596826/Confederations-Cup-Brazil-and-Kaka-humiliate-Italy.html|access-date=21 tetor 2015 |language=en}}</ref> Rossi u përfshi në skuadrën provizore të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës FIFA 2010]] me 28 vetë, e cila ishte njoftuar në maj,<ref>{{Cite news|date=18 maj 2010|title=Grosso misses out for Italy|work=Sky Sports|url=http://www.skysports.com/football/world-cup-2010/story/0,27032,12098_6161419,00.html|access-date=2010-06-01 |language=en}}</ref> por dështoi të bënte prerjen për skuadrën përfundimtare me 23 persona.<ref>{{Cite news|date=1 qershor 2010|title=Pronta la squadra azzurra: ecco la lista dei 23 per il Mondiale|language=it|work=FIGC|url=http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|url-status=dead|access-date=1 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604003655/http://www.figc.it/it/204/24864/2010/06/News.shtml|archive-date=4 qershor 2010}}</ref> Më 17 nëntor 2010, për kapak e tij 18 për Italinë, Rossi u kap nga trajneri italian [[Cesare Prandelli]] të veshin [[Kapiteni (futboll)|kapiten]] emblema 's për herë të parë përpara ekipi miqësore kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] .<ref>{{Cite news|date=17 nëntor 2010|title=Giuseppe Rossi to captain Italy|url=http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5817892/american-giuseppe-rossi-captain-italy-romania |language=en}}</ref> Pas një mungese dy-vjeçare nga ekipi kombëtar për shkak të dëmtimit, i cili e pa atë të humbasë një vend në [[UEFA Euro 2012|Euro 2012]], Rossi u shfaq në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës 2014 në 15 Tetor 2013, ndërsa Italia barazoi 2–2 kundër [[Kombëtarja armene e futbollit|Armenisë]] në shtëpi .<ref>{{Cito web|date=6 tetor 2013|title=Nazionale, torna Giuseppe Rossi. Per Danimarca e Armenia anche Balzaretti e Balotelli|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/nazionale/2013/10/06/news/convocati_italia_rossi_balotelli-68041620/|access-date=13 prill 2015|website=repubblica.it|publisher=La Repubblica|language=it}}</ref><ref>{{Cito web|date=13 prill 2012|title=Giuseppe Rossi, niente Europei: rottura del legamento|url=https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|access-date=7 prill 2020|publisher=sport.sky.it|language=it|archive-date=7 prill 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407190300/https://sport.sky.it/calcio-estero/2012/04/13/giuseppe_rossi_nuovo_infortunio_legamento_crociato_stop_sei_mesi.html|url-status=dead}}</ref> Më 13 maj 2014, Rossi u emërua në skuadrën provizore të Italisë me 30 vetë për [[2014 FIFA Kupa e Botës|Kupën Botërore FIFA 2014]],<ref>{{Cite news|date=13 maj 2014|title=World Cup 2014: Striker Giuseppe Rossi in Italy's provisional squad|work=BBC|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27402363|access-date=15 maj 2014 |language=en}}</ref> megjithatë në 1 Qershor, u njoftua se Rossi nuk kishte bërë skuadrën e fundit të Kupës së Botës me 23 burra.<ref>{{Cite news|date=2 qershor 2014|title=Italy World Cup squad: Giuseppe Rossi 'saddened and disappointed' by snub|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/02/giuseppe-rossi-italy-world-cup-2014-squad-fiorentina|access-date=3 qershor 2014 |language=en}}</ref> Më 24 maj 2016, pasardhësi i Prandelli si menaxher i Italisë, [[Antonio Conte]], lëshoi listën e tij të ngushtë me 30 vetë për listën e [[UEFA Euro 2016]] ; Rossi nuk u zgjodh.<ref>{{Cite news|date=23 maj 2016|title=Toronto FC's Giovinco left off Italy's Euro 2016 roster|work=The Toronto Star|url=https://www.thestar.com/sports/tfc/2016/05/23/toronto-fcs-giovinco-left-off-italys-euro-2016-roster.html|access-date=25 maj 2016 |language=en}}</ref> == Stili i lojës == [[Sulmuesi (futboll)|Një sulmues i]] shpejtë dhe i lëvizshëm me këmbë të majta, Rossi është i njohur për stilin e tij të përgjithshëm sulmues dhe të lojës, si dhe shkallën e tij të punës, lëvizjen jashtë topit, aftësinë e tij të fuqishme dhe të saktë goditëse dhe instiktet në kutinë e tij. Konsiderohet si një nga lojtarët më premtues italianë të brezit të tij në rininë e tij, stili i tij i lojës shpesh është krahasuar me atë të bashkatdhetarit [[Alessandro Del Piero]], për shkak të përshpejtimit të tij, aftësive të forta teknike, diapazonit të kalimit, talenteve të driblimit dhe aftësisë së tij ose të shënojë gola ose të zgjedhë një pasim dhe të krijojë shanse për shokët e ekipit;<ref name="history"/><ref>{{Cito web|last=Stefan Coerts|date=4 korrik 2011|title=Villarreal's Giuseppe Rossi could be the heir to Juventus' Alessandro Del Piero - agent|url=http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2011/07/04/2560158/agent-villarreals-giuseppe-rossi-could-be-the-heir-to|access-date=3 tetor 2015|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> ai gjithashtu është krahasuar me adashin e tij, [[Sulmuesi (futboll)|sulmuesin]] [[Paolo Rossi|fitues të Kupës së Botës 1982 Paolo Rossi]], për shkak të oportunizmit, ritmit, shkathtësisë dhe syrit për gol.<ref name="ilgiornale.it"/><ref name="Rossi: Kalinic better than Bacca">{{Cito web|date=21 shtator 2016|title=Rossi: Kalinic better than Bacca|url=http://www.football-italia.net/91805/rossi-kalinic-better-bacca|access-date=9 janar 2017|publisher=Football Italia |language=en}}</ref> Në vitin 2013, ish- playmaker i Fiorentinës, Giancarlo Antognoni, e krahasoi Rossin me ish-numrin e dhjetë të Fiorentinës, [[Roberto Baggio]], "Për sa i përket prekjes dhe krijimtarisë së tij".<ref>{{Cito web|last=Fenn|first=Alec|date=29 dhjetor 2013|title=Rossi reminds me of Baggio - Italy legend Antognoni|url=https://www.goal.com/en-sg/news/3881/italy/2013/12/29/4510312/rossi-reminds-me-of-baggio-italy-legend-antognoni|access-date=16 maj 2020|publisher=Goal.com |language=en}}</ref> Giuseppe Rossi është i njohur për aftësinë e tij për të përfunduar shanset dhe për t'u lidhur mirë me mesfushorët; për shkak të aftësive të tij, ai shpesh bie thellë midis rreshtave dhe është i përfshirë në ndërtimin e shfaqjeve. Për shkak të kësaj, Rossi është në gjendje të luajë në një larmi pozicionesh sulmuese, përfshirë [[Sulmuesi (futboll)|krahët]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues mbështetës]], si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues i vetëm]] dhe në një rol [[Mesfushori (futboll)|sulmues në mesfushë.]]<ref>{{Cito web|title=Archived copy|url=http://www.giusepperossi.azplayers.com/biography.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201094121/http://giusepperossi.azplayers.com/biography.html|archive-date=1 shkurt 2009|access-date=2012-02-13 |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Giuseppe Rossi|url=http://www.giusepperossi.net/|access-date=19 qershor 2021|archive-date=25 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425155701/https://www.giusepperossi.net/|url-status=dead |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Villarreal striker Giuseppe Rossi to decide future next week as Barcelona transfer talk intensifies|url=http://www.goal.com/en-gb/news/3277/la-liga/2011/05/21/2497052/villarreal-striker-giuseppe-rossi-to-decide-future-next-week|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Best forward left - why Giuseppe Rossi is the right man for Barcelona|url=http://www.goal.com/en-us/news/88/spain/2011/05/15/2487398/best-forward-left-why-giuseppe-rossi-is-the-right-man-for|website=Goal.com |language=en}}</ref><ref>{{Cito web|last=Cox|first=Michael|date=13 dhjetor 2013|title=Why Giuseppe Rossi is currently Serie A's deadliest striker|url=https://www.fourfourtwo.com/features/why-giuseppe-rossi-currently-serie-deadliest-striker|access-date=7 prill 2020|publisher=FourFourTwo |language=en}}</ref> Ai është gjithashtu një i saktë dënim konsumues.<ref>{{Cito web|date=7 tetor 2014|title=Eden Hazard the new penalty taker king; Julio Cesar the best stopper|url=http://www.espnfc.com/blog/espn-fc-united-blog/68/post/2075094/who-is-the-best-penalty-taker-and-saver-in-europe|access-date=26 nëntor 2017|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref> Pavarësisht talentit, aftësisë dhe aftësisë së tij për të shënuar gola, koha e lojës e Rossi ka qenë e kufizuar në sezonet e fundit për shkak të disa problemeve të përsëritura të dëmtimit.<ref>{{Cito web|date=8 tetor 2013|title=After 2 years of injuries and 3 surgeries, Giuseppe Rossi relishing return to Italy's roster|url=http://www.foxnews.com/sports/2013/10/08/after-2-years-injuries-and-3-surgeries-giuseppe-rossi-relishing-return-to-italy.html|access-date=3 tetor 2015|publisher=Fox News Sports |language=en}}</ref> == Statistikat e karrierës == === Klub === {{Përditësuar|7 September 2020}}<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/player/_/id/46051/giuseppe-rossi?cc=5901|title=Giuseppe Rossi|publisher=ESPN FC |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=69741/profile/index.html|title=Giuseppe Rossi|publisher=UEFA |language=en}}</ref><ref name="SW-GR">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/giuseppe-rossi-scurto/2921/|title=G. Rossi|publisher=Soccerway|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref><ref name="GR-MLS-Profile">{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/players/giuseppe-rossi|title=Giuseppe Rossi|publisher=mlssoccer.com|access-date=7 prill 2020 |language=en}}</ref>   == Nderime == '''Individual''' * Jimmy Murphy Lojtari i Ri i Vitit : 2004–05<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=Award joy for Keane|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105164425/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/Award-joy-for-Keane.aspx|archive-date=5 nëntor 2013 |language=en}}</ref> * Denzil Haroun Lojtari i Ekipit Rezervë të Vitit : 2005–06<ref>{{Cite news|last=Bostock|first=Adam|date=4 maj 2010|title=De Laet's delight|work=ManUtd.com|publisher=Manchester United|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|url-status=dead|access-date=11 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013055232/http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/May/De-Laets-delight.aspx|archive-date=13 tetor 2012 |language=en}}</ref> * Çizme e Artë Olimpike : 2008<ref>{{Cito web|title=Argentina's Midas touch|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|access-date=3 dhjetor 2013|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|archive-date=19 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019060002/http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/beijing2008/index.html|url-status=dead |language=en}}</ref> * [[Pallone d'Argento]] : 2013–14<ref>{{Cito web|title=Pallone d'argento a Giuseppe Rossi durante Fiorentina vs Torino|url=http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|access-date=21 janar 2015|website=libero.it|language=it|archive-date=21 janar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121093828/http://247.libero.it/rfocus/20438564/1/pallone-d-argento-a-giuseppe-rossi-durante-fiorentina-vs-torino/|url-status=dead}}</ref> == Shënime == <references group="nb" /> == Referime == <references/> == Linqe te jashtme == * {{Official website|http://www.gr22.it}} * [http://it.violachannel.tv/player_18222.html Profili Zyrtar i Fiorentina] * [http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 Profili Zyrtar i FIGC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222053212/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2663&squadra=1 |date=22 dhjetor 2017 }} (in <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since March 2019">lidhje e vdekur</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup>Italian)  [[Kategoria:Futbollistë në Major League Soccer]] [[Kategoria:Futbollistë amerikanë]] [[Kategoria:Amerikanë me prejardhje italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Celta de Vigo]] [[Kategoria:Futbollistë në Levante UD]] [[Kategoria:Futbollistë në Villarreal CF]] [[Kategoria:Futbollistë në Genoa C.F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në ACF Fiorentina]] [[Kategoria:Futbollistë në Parma F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Newcastle United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1987]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 04rr6ajxnvtn4r2pra3k87aizk95x8u 0 304251 2976668 2958839 2026-05-03T07:20:27Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976668 wikitext text/x-wiki '''Fation Pustina''', i njohur si Oni Pustina është një model shqiptar gjithashtu me përvojë kinematografike në filmin [[Lindje, perëndim, lindje]]<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/albanian_film_production_2015-2017/92|title=Kopje e arkivuar|access-date=29 qershor 2021|archive-date=24 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424174808/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/albanian_film_production_2015-2017/92|url-status=dead}}</ref>. Ai ka qenë gjithashtu një figurë e pranishme në disa spektakle televizive në Itali dhe Shqipëri, ku mund të veçohet emisioni italian [https://it.wikipedia.org/wiki/C%27%C3%A8_posta_per_te_(programma_televisivo) C'e posta per te (programma televisivo)] në të cilin Fationi ka pasur rolin e posterit, rol të cilin e ka replikuar së fundmi edhe në emisionin shqiptar Dua të të bëj të lumtur.<ref>{{Cite web |url=https://www.revistawho.com/oni-pustina-rikthehet-ne-ekran-kete-sezon-ne-dua-te-te-bej-te-lumtur/ |title=Kopje e arkivuar |access-date=29 qershor 2021 |archive-date=29 qershor 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629191351/https://www.revistawho.com/oni-pustina-rikthehet-ne-ekran-kete-sezon-ne-dua-te-te-bej-te-lumtur/ |url-status=dead }}</ref> == Jeta Personale == Fationi është i martuar me modelen Linda Poga, dhe janë prindër të një vajze të vogël.<ref>https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/1126355/oni-pustina-tregon-te-bijen-portreti-i-rralle-familjar/</ref> Jeta personale dhe lidhjet romantike të Fationit kane qenë në vëmendjen e medias, ku marrëdhënia e tij e mëparshme me balerinën shqiptare [[Anbeta Toromani]] është mbuluar mediatikisht edhe për shkak të konfliktit në ndarjen e tyre.<ref>https://www.proletari.com/2010/07/04/oni-pustina-paditet-ne-gjykate-nga-anbeta-toromani-dhe-e-motra/</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:WikiFilmat SQ]] tic9lkqanyvss1o18jcbgz8vzx623cy 0 304531 2976505 2880188 2026-05-02T23:24:34Z Leutrim.P 113691 2976505 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Rrahman Rama | image = [[File:Minister of the Kosovo Security Force and Commander of the KSF lay a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery (25937035434) (cropped).jpg|290px]] | office = Komandant i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës]] | term_start = [[18 Mars]] [[2015]] | term_end = [[30 Nëntor]] [[2021]] | predecessor = [[Kadri Kastrati]] | successor = [[Bashkim Jashari]] | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 5 Qershor 1967 | birth_place = [[Akrashtica|Akrashticë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], ish–[[Jugosllavi]], (tani [[Kosovë]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Oficer Ushtarak | education = | branch = [[File:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) <br> [[File:TMK KPC.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]] (TMK) <br> [[File:KSF logo.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] (FSK) | serviceyears = 1998–1999 <br> 2000–2009 <br> 2009–2021 | party = | partner = | spouse = | children = | website = | signature = | signature_madhësia= | signature_përshkrim= | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = }} '''Rrahman Rama''' (i lindur më [[5 Qershor]] [[1967]]) në fshatin [[Akrashtica|Akrashticë]] të [[Vushtrri|Komunës së Vushtrrisë]], është një oficer ushtarak [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. Ai ishte Komandant i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]] që nga [[18 Mars]]i i vitit [[2015]] deri më [[30 Nëntor]] të vitit [[2021]]. Në vitin 2015, Rrahman Rama u bë Komandanti i ri i Forcës së Sigurisë së Kosovës me Dekretin Presidencial, të lëshuar nga Presidentja [[Atifete Jahjaga]]. Në vitin 2020, Rrahman Rama u takua me Presidentin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] [[Stevo Pendarovski]] në [[Shkup]]. Rama mbështeti anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO duke pretenduar se ajo do të kishte një ndikim pozitiv në stabilitetin dhe prosperitetin e të gjithë rajonit. Gjatë një interviste me Radio "Kosovën e Lirë", Rrahman Rama tha se transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës është një proces që ka filluar në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë. Më 30 Nëntor 2021, Rrahman Rama dha dorëheqje nga posti i Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke u zëvendësuar nga nipi i ish–Komandantit Legjendar të UÇK-së [[Adem Jashari]]t, [[Bashkim Jashari]]. == Shiko edhe == * [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] * [[Bashkim Jashari]] == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Ushtarakë kosovarë]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Forcave të Armatosura të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 7tre8dnqaazf1942iiwmc33vlohy2b1 2976519 2976505 2026-05-02T23:43:19Z Leutrim.P 113691 + 2 categories; ±[[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]→[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976519 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Rrahman Rama | image = [[File:Minister of the Kosovo Security Force and Commander of the KSF lay a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery (25937035434) (cropped).jpg|290px]] | office = Komandant i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës]] | term_start = [[18 Mars]] [[2015]] | term_end = [[30 Nëntor]] [[2021]] | predecessor = [[Kadri Kastrati]] | successor = [[Bashkim Jashari]] | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 5 Qershor 1967 | birth_place = [[Akrashtica|Akrashticë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], ish–[[Jugosllavi]], (tani [[Kosovë]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Oficer Ushtarak | education = | branch = [[File:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) <br> [[File:TMK KPC.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]] (TMK) <br> [[File:KSF logo.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] (FSK) | serviceyears = 1998–1999 <br> 2000–2009 <br> 2009–2021 | party = | partner = | spouse = | children = | website = | signature = | signature_madhësia= | signature_përshkrim= | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = }} '''Rrahman Rama''' (i lindur më [[5 Qershor]] [[1967]]) në fshatin [[Akrashtica|Akrashticë]] të [[Vushtrri|Komunës së Vushtrrisë]], është një oficer ushtarak [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. Ai ishte Komandant i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]] që nga [[18 Mars]]i i vitit [[2015]] deri më [[30 Nëntor]] të vitit [[2021]]. Në vitin 2015, Rrahman Rama u bë Komandanti i ri i Forcës së Sigurisë së Kosovës me Dekretin Presidencial, të lëshuar nga Presidentja [[Atifete Jahjaga]]. Në vitin 2020, Rrahman Rama u takua me Presidentin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] [[Stevo Pendarovski]] në [[Shkup]]. Rama mbështeti anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO duke pretenduar se ajo do të kishte një ndikim pozitiv në stabilitetin dhe prosperitetin e të gjithë rajonit. Gjatë një interviste me Radio "Kosovën e Lirë", Rrahman Rama tha se transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës është një proces që ka filluar në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë. Më 30 Nëntor 2021, Rrahman Rama dha dorëheqje nga posti i Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke u zëvendësuar nga nipi i ish–Komandantit Legjendar të UÇK-së [[Adem Jashari]]t, [[Bashkim Jashari]]. == Shiko edhe == * [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] * [[Bashkim Jashari]] == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Ushtarakë kosovarë]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Forcave të Armatosura të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] 8088uxtaccreogsrdwbew09aj0pzan5 2976562 2976519 2026-05-03T00:07:43Z Leutrim.P 113691 2976562 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Rrahman Rama | image = [[File:Minister of the Kosovo Security Force and Commander of the KSF lay a wreath at the Tomb of the Unknown Soldier in Arlington National Cemetery (25937035434) (cropped).jpg|290px]] | office = Komandant i [[FSK|Forcës së Sigurisë së Kosovës]] | term_start = [[18 Mars]] [[2015]] | term_end = [[30 Nëntor]] [[2021]] | predecessor = [[Kadri Kastrati]] | successor = [[Bashkim Jashari]] | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | office4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | Detaje Personale = | birth_date = 5 Qershor 1967 | birth_place = [[Akrashtica|Akrashticë]], [[Komuna e Vushtrrisë]], ish–[[Jugosllavi]], (tani [[Kosovë]]) | death_date = | death_place = | nationality = Shqiptar | profession = Oficer Ushtarak | education = | branch = [[File:Flag of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Protection Corps.svg|30px]] [[Trupat e Mbrojtjes së Kosovës]]<br> [[File:Flag of the Kosovo Security Force.svg|30px]] [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] | serviceyears = 1998–1999 <br> 2000–2009 <br> 2009–2021 | party = | partner = | spouse = | children = | website = | signature = | signature_madhësia = | signature_përshkrim = | Emblema = | Emblema_madhësia = | Emblema_përshkrim = }} '''Rrahman Rama''' (i lindur më [[5 Qershor]] [[1967]]) në fshatin [[Akrashtica|Akrashticë]] të [[Vushtrri|Komunës së Vushtrrisë]], është një oficer ushtarak [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Kosova]]. Ai ishte Komandant i [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK)]] që nga [[18 Mars]]i i vitit [[2015]] deri më [[30 Nëntor]] të vitit [[2021]]. Në vitin 2015, Rrahman Rama u bë Komandanti i ri i Forcës së Sigurisë së Kosovës me Dekretin Presidencial, të lëshuar nga Presidentja [[Atifete Jahjaga]]. Në vitin 2020, Rrahman Rama u takua me Presidentin e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]] [[Stevo Pendarovski]] në [[Shkup]]. Rama mbështeti anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në NATO duke pretenduar se ajo do të kishte një ndikim pozitiv në stabilitetin dhe prosperitetin e të gjithë rajonit. Gjatë një interviste me Radio "Kosovën e Lirë", Rrahman Rama tha se transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës është një proces që ka filluar në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë. Më 30 Nëntor 2021, Rrahman Rama dha dorëheqje nga posti i Komandantit të Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke u zëvendësuar nga nipi i ish–Komandantit Legjendar të UÇK-së [[Adem Jashari]]t, [[Bashkim Jashari]]. == Shiko edhe == * [[Forca e Sigurisë së Kosovës]] * [[Bashkim Jashari]] == Burime == {{Reflist}} [[Kategoria:Ushtarakë kosovarë]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Forcave të Armatosura të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1967]] 1gk9kx8w86a73ddx74smks0bxnl1q9t 0 304600 2976577 2958885 2026-05-03T00:40:13Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976577 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict= Beteja e Gllogjanit |partof= [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] |caption= |date= '''Beteja e Parë:''' 24 Mars 1998 <br> '''Beteja e Dytë:''' 11–12 Gusht 1998 |place= [[Gllogjani|Gllogjan]], [[Komuna e Deçanit]], [[Kosovë]] |result= '''Beteja e Parë:''' Fitorja e UÇK-së <br> '''Beteja e Dytë:''' Fitore Jugosllave <br> *Rikthehet prania e UÇK-së<ref>{{cite news|publisher=Ademjashari.com|url=https://www.ademjashari.com/index.aspx?SID=37&LID=2&ACatID=11&AID=178&Ctype=1|date=13 gusht 1998|access-date=8 tetor 2012|location=Prishtina,Kosovo|title=Kopje e arkivuar|archive-date=29 tetor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029035202/http://www.ademjashari.com/index.aspx?SID=37&LID=2&ACatID=11&AID=178&Ctype=1|url-status=dead}}</ref> |combatant1= [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|28px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] |combatant2= *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px]] [[Jugosllavia|Ushtria e Jugosllavisë]]<br> *[[File:Flag of Serbia.svg|30px]] [[Policia e Serbisë]] |commander1= [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|23px]] [[Ramush Haradinaj]]<br>[[File:UCK KLA.svg|23px]] [[Shkëlzen Haradinaj]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|23px]] [[Bekim Berisha]]<br>[[File:UCK KLA.svg|23px]] [[Xhezair Shaqiri]] |commander2= [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Sreten Lukiç]]<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Bozhidar Deliç]] |strength1= [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|23px]] 250 luftëtarë |strength2= [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 500 ushtarë dhe policë |casualties1= *[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|23px]] 7 luftëtarë të vrarë<br> *[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|23px]] 49 të plagosur |casualties2= *[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 5 policë të vrarë<br> *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 2 ushtarë të vrarë<br> *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 40 policë të plagosur }} '''Beteja e Gllogjanit''' u zhvillua gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] në fshatin [[Gllogjan]] të [[Deçani|Deçanit]] fillimisht më [[24 Mars]] [[1998]] dhe përsëri më vonë më [[11]] dhe [[12 Gusht]] [[1998]] ndërmjet [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Jugosllave]] (JNA), e mbështetur nga [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] (MUP). Përleshjet përfaqësuan një seri ofensivash ushtarake të nisura nga Ushtria Jugosllave dhe Policia Serbe për të adresuar një prani në rritje të UÇK-së brenda fshatrave shqiptare të Kosovës. Përkundër sulmeve të Ushtrisë Jugosllave dhe Policisë Serbe, rezistenca e UÇK-së mbeti e pamposhtur.<ref>{{Citation|title=Battle of Glođane|date=2022-12-18|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Glo%C4%91ane&oldid=1128040580|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-19}}</ref> == Prapaskenat == Në Kosovë, forcat e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]] morën forcë dhe tentuan të kontrollonin fshatrat larg rrugëve kryesore ndërsa Forcat ushtarake Jugosllave ishin të pozicionuara në kodrat përreth [[Liqeni i Radoniqit|Liqenit të Radoniqit]]. Gjatë gjithë verës së vitit 1998, forcat jugosllave bombardonin fshatrat shqiptare përreth Liqenit të Radoniqit çdo ditë. ==Përleshjet e 24 Marsit 1998== Pas [[Sulmi në Prekaz|Sulmit në Prekaz]] dhe vrasjes së liderëve të UÇK-së [[Adem Jashari]] dhe vëllait të tij [[Hamëz Jashari]], sëbashku me afro 60 anëtarë të tjerë të familjes, forcat serbo-jugosllave planifikuan një sulm të ngjashëm në fshatin Gllogjan, ku atje ishte shtëpia e Familjes Haradinaj. Më 24 Mars 1998, qindra forca serbo-jugosllave rrethuan Gllogjanin. Sulmi filloi disa orë më vonë, ndërsa forcat policore kishin monitoruar lëvizjet e Grupit Haradinaj. Forcat jugosllave sulmuan fillimisht Shtëpinë e Familjes Haradinaj dhe arritën të avancojnë në oborr, por u detyruan të tërhiqen për shkak të rezistencës së fortë të UÇK-së. Forcat e UÇK-së filluan të zinin pozicione në fshat dhe kundërsulmuan forcat serbe që rezultoi me një tërheqje të forcave serbe nga fshati Gllogjan. Gjatë betejës u vranë 2 luftëtarë të UÇK-së dhe 1 oficer serb, ndërsa u plagosën 3 oficerë serbë dhe [[Ramush Haradinaj]]. ==Përleshjet e 11–12 Gushtit 1998== Forcat jugosllave së pari depërtuan në linjat e UÇK-së dhe hyrën në Gllogjan rreth 10–11 gushtit 1998 siç raportohet nga korrespondenti i BBC Jeremey Cooke i cili ishte në skenë. Ai njoftoi se serbët "e dinin se kishin epërsinë" dhe kishin "granatuar dhe mitralizuar" fshatin Gllogjan duke i nënshtruar. Jeremey Cooke raportoi se kishte parë shtëpi të djegura dhe bagëti të therura për të parandaluar luftëtarët e UÇK-së që të hynin në fshat. Policia paramilitare serbe ishte e përfshirë në operacion. Ofensiva tjetër ushtarake që përfshinte Gllogjanin ndodhi në fillim të Shtatorit. Forcat e UÇK-së ishin rigrupuar edhe në shtator, ndërsa Ushtria jugosllave lëvizi nëpër fshatrat përreth liqenit në mënyrë që të sulmonte dhe dëbonte UÇK-në. Koloneli John Crosland një oficer ushtarak anglez i bashkangjitur në Ushtrinë Jugosllave, dëshmoi se kjo dorë e parë komentoi për shkatërrimin e shkaktuar nga ato forca. Ai vuri në dukje se ai personalisht ishte dëshmitar i plaçkitjes dhe djegies së shtëpive nga forcat jugosllave dhe se fshati Prilep u rrafshua në 18 inç rreth tokës. Ai deklaroi se forcat e Ushtrisë Jugosllave, forcat e Policisë Serbe dhe forcat paramilitare të policisë përfshirë (MUP, PJP, SAJ) dhe JSO (djemtë e Frenkit) ishin të përfshirë në ofensivë. Gjatë operacionit, luftëtari i UÇK-së Idriz Gashi vrau një grua e cila dyshohej për bashkëpunim me policinë serbe. Trupi i saj u hodh në Liqenin e Radonjiçit, ku së bashku me trupat e tjerë, u gjet në shtator 1998. Idriz Gashi u shpall fajtor dhe u dënua me 14 vjet burg nga Gjykata Supreme e Kosovës në vitin 2010. ==Shiko më shumë== *[[Lufta e Kosovës]]<br> *[[Beteja e Koshares]]<br> *[[Beteja e Pashtrikut]]<br> == Referime == [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja në Kosovë]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] ibpq9lly4qeqerq52w9cqu1d0p709cr 1 304877 2976396 2389978 2026-05-02T18:25:26Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976396 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ludovico Einaudi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2235825 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://yaleclimatemediaforum.org/2016/09/a-pianists-elegy-for-the-arctic/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 korrik 2021 17:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ludovico Einaudi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2389977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210510050706/http://evolutionpromotion.com/ludovicoeinaudi/ për lidhjen http://www.evolutionpromotion.com/ludovicoeinaudi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2022 00:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ludovico Einaudi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976395 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121226213101/http://inatimelapse.pushexp.com/home/ për lidhjen http://inatimelapse.pushexp.com/home/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 20:25 (CEST) 7h7rlizl6cmhr3pzwb0o9r9do57b9ws 0 305196 2976545 2958969 2026-05-02T23:55:03Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976545 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = Përparim Rama |image = Perparim Rama (cropped2).jpg |office = [[Kryetari i Prishtinës]] |term_start = 7 dhjetor 2022 |predecessor = [[Shpend Ahmeti]] |birth_date = 20 janar 1976 |birth_place = [[Prishtinë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSF Jugosllavia]] |spouse = Kristale Ivezaj |children = 3 |alma_mater = [[London South Bank University]]<br />{{nowrap|[[Royal Institute of British Architects]]}}<br />[[Universiteti i Londrës Lindore]] |occupation = Arkitekt, Urbanist }} [[Skeda:Perparim Rama.jpg|parapamje|Përparim Rama]] '''Përparim Rama''' (u lind më 20 janar 1976) është [[Arkitekti|arkitekt]] dhe [[Urbanistika|urbanist]] i njohur shqiptar – i vlerësuar me çmime ndërkombëtare.<ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=Përparim Rama, kandidat i LDK-së për kryetar të Prishtinës|url=https://www.albinfo.ch/perparim-rama-kandidat-i-ldk-se-per-kryetar-te-prishtines/|access-date=2021-08-06|website=Albinfo|language=sq}}</ref> Puna e tij është botuar në disa revista ndërkombëtare të dizajnit, përfshirë “London Building Design Magazine”<ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=BBC e CNN shkruajnë për të, kush është Përparim Rama, kandidati i LDK-së për Prishtinën|url=https://kosova.info/bbc-e-cnn-shkruajne-per-te-kush-eshte-perparim-rama-kandidati-i-ldk-se-per-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=Kosova.Info|language=en-US|archive-date=3 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203150241/https://kosova.info/bbc-e-cnn-shkruajne-per-te-kush-eshte-perparim-rama-kandidati-i-ldk-se-per-prishtinen/|url-status=dead}}</ref>. Veprimtaria arkitekturale e Ramës është shtrirë në shumë vende: [[Prishtina|Prishtinë]], [[Kosovë]]; [[Nju Jork|New York]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]]; [[Turks dhe Kaikos|Ujdhesat Turks dhe Caicos]]; [[Londra|Londër]], [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|BM]]; [[Udine|Udinë]], [[Italia|Itali]]; [[Kotorri|Kotor]], [[Mali i Zi|Mal i Z]]<nowiki/>i; [[Lagos]], [[Nigeri]]; [[Bazeli|Bazel]], [[Zvicra|Zvicërr]]; [[Praga|Pragë]], [[Republika Çeke]]; [[Damasku|Damask]], [[Siria|Siri]] dhe [[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]].<ref>{{Cite web|last=3805226|title=Nr 48|url=https://issuu.com/shkrimtar/docs/nr._48/4|access-date=2021-08-06|website=Issuu|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ==Jetëshkrimi== Përparim Rama u lind në [[Prishtina|Prishtinë]], më 20 janar 1976.<ref>{{Cite web|date=2021-05-31|title=Gara për Prishtinën – këta janë tre kandidatët zyrtar nga LDK, AAK dhe AKR|url=https://fakteplus.net/gara-per-prishtinen-keta-jane-tre-kandidatet-zyrtar-nga-ldk-aak-dhe-akr/|access-date=2021-08-06|website=FaktePlus|language=en-US|archive-date=6 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806155659/https://fakteplus.net/gara-per-prishtinen-keta-jane-tre-kandidatet-zyrtar-nga-ldk-aak-dhe-akr/|url-status=dead}}</ref>Babai i tij ishte piktor i njohur shqiptar, i cili ndër vite ka pasur ekspozita të ndryshme rreth botës duke u vlerësuar për punën e tij dhe shpërblyer me çmime.<ref>{{Cite web|title=Kadrush Rama, Artist Portfolio at Albanian Arts|url=http://www.albanianarts.com/aart/artists_portfolio.php?id=0000000104|access-date=2021-08-06|website=www.albanianarts.com|language=en-US}}</ref> Në vitin 1992, kur Përparim Rama ishte vetëm 16-të vjeç, u shpërngul në [[Mbretëria_e_Bashkuar_e_Britanisë_së_Madhe_dhe_Irlandës_së_Veriut|Britani të Madhe]].<ref>{{Cite web|date=2015-09-19|title=Historia e Përparim Ramës në CNN: Dikur refugjat nga Kosova, tash sipërmarrës i suksesshëm (Video)|url=https://telegrafi.com/historia-e-perparim-rames-ne-cnn-dikur-refugjat-nga-kosova-tash-sipermarres-i-suksesshem-video/|access-date=2021-08-06|website=Telegrafi|language=en-US}}</ref> Në atë kohë, [[Kosova]] u bë pjesë e luftës për autonomi brenda ish-[[Republika_Socialiste_Federative_e_Jugosllavisë|Jugosllavisë]]. Me përkeqësimin e situatës politike mes [[Kosova|Kosovës]] dhe Serbisë dhe vurjes së sanksioneve të shtetit të atëhershëm jugosllav ndaj shqiptarëve të [[Kosova|Kosovës]], të gjithë punëtorët shqiptarë u larguan nga postet publike; si rezultat edhe prindërit e Përparimit mbetën të pa punë, pasi që të dy ishin mësimdhënës. Djem të rinj rekrutoheshin nga paramilitarët serbë dhe policia, për t'i dërguar në luftë kundër kroatëve, sllovenëve ose boshnjakëve. Në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britani të Madhe]] kërkoi azil i cili iu pranua menjëherë shkaku i situatës së rënduar politike.<ref>{{Cite web|title=CNN sjell kujtimet e dhimbshme të shqiptarit Përparim Rama|url=https://www.botasot.info/lajme/455343/cnn-sjell-kujtimet-e-dhimbshme-te-shqiptarit-perparim-rama/|access-date=2021-08-06|website=Bota Sot|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-09-19|title=Historia e emigrantit kosovar, Përparim Rama në CNN (VIDEO)|url=https://klankosova.tv/historia-e-emigrantit-kosovar-perparim-rama-ne-cnn-video/|access-date=2021-08-06|website=Klan Kosova|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=Për të shkruajnë mediat e botës: Kush është Përparim Rama që LDK-ja e zyrtarizoi kandidat për kryetar të Prishtinës|url=https://botapress.info/per-te-shkruajne-mediat-e-botes-kush-eshte-perparim-rama-qe-ldk-ja-e-zyrtarizoi-kandidat-per-kryetar-te-prishtines/|access-date=2021-08-06|website=BotaPress|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=PERPARIM RAMA-arkitekt me famë në Angli|url=http://shqiptaretangli.blogspot.com/2016/05/perparim-rama-arkitekt-me-fame-ne-angli.html|access-date=2021-08-06|language=en}}</ref> ==Edukimi== Rama vazhdoi jetën e tij në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Britani të Madhe]], atje dhe përfundoi studimet. Pjesën e parë të studimeve universitare Bachelor i ka filluar në vitin 1995, në [[London South Benk Juniverziti|SBU London Bank University]] për arkitekturë dhe i ka përfunduar në vitin 1998. Nga viti 2001 deri në vitin 2003 vazhdoi pjesën e dytë të studimeve në Institutin Mbretëror të Arkitektëve Britanik. Pas studimeve bachelor, nga viti 2003 vazhdoi studimet për master DipArch në “University of East London”. Nga CECA (Centre for Evolutionary Computing in Architecture) u shpall Master i dalluar.<ref>{{Cite web|title=Arkitekti Përparim Rama emërohet kurator për përfaqësimin e Republikës së Kosovës ne Bienalen e Venezias - Lajmet - Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit|url=https://www.mkrs-ks.org/?page=1,6,277#.YPA50-gzbDc|access-date=2021-08-06|website=www.mkrs-ks.org|language=sq}}</ref> Gjatë studimeve të tij ka pasur profesorë si Paul Coates, Christian Derix, Robert Thum e Jeffrey Turko.<ref>{{Cite web|title=PERPARIM RAMA-arkitekt me famë në Angli|url=http://shqiptaretangli.blogspot.com/2016/05/perparim-rama-arkitekt-me-fame-ne-angli.html|access-date=2021-08-06|language=en}}</ref> Rama ka përvojë mbi 20 vjet në projekte të ndryshme në banesa e hotele, ndërkaq më parë ka punuar si këshilltar në Aeroportin e Southampton. Ai ka përvojë si mentor në [[Arkitektura|Shkollën e Arkitekturës]] në Universitetin Nottingham dhe bashkë-mbikëqyr Doktoraturat në Arkitekturën Gjeneruese dhe dizajnimin SMART të ndërtesave në programin MA dhe PHD në institutin SmartLab Media.<ref>{{Cite web|date=2021-05-20|title=Për të shkruajnë CNN e Bloomberg: Kush është Përparim Rama që LDK’ja pritet ta kandidojë për Prishtinën|url=https://www.gazetaexpress.com/per-te-shkruajne-cnn-e-bloomberg-kush-eshte-perparim-rama-qe-ldkja-pritet-ta-kandidoje-per-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=Gazeta Express|language=sq}}</ref> [[File:Cmimi.jpg|thumb|"World Interiors News Annual Award 2013"]] ==Karriera, çmimet dhe shpërblimet== Në vitin 2012, në Bienalen e Arkitekturës në Venecia, Rama përfaqësoi Kosovën për herë të parë në histori me Pavilionin ‘Filigree Maker’’ ose ‘’Punuesi i filigranit’’, i cili u mirëprit pozitivisht nga mediat ndërkombëtare e posaçërisht nga Presidenti i Bienales Paulo Barata, i cili e quajti këtë projekt "Architecture Democracy".<ref>{{Cite web|title=Rrugëtimi i mërgimtarit nga Kosova, sot arkitekt i njohur në botë|url=https://akademia.kosovajob.com/rrugetimi-i-mergimtarit-nga-kosova-sot-arkitekt-i-njohur-ne-bote-1|access-date=2021-08-06|website=Kosovajob.com|language=sq}}</ref> Rama konsulton Fondin e hulumtimeve Kombëtare të Shtetit te Katarit në projektet urbane dhe arkitekturale aktuale dhe të së ardhmes në Katar. Ai po ashtu është edhe udhëheqës i ekipit të projektit të masterplanit për zhvillimin e fshatit të qëndrueshëm “[[Dhërmiu|Dhërmi]]”, 10ha në jug të [[Shqipëria|Shqipërisë]], në detin Jon. Përparim Rama ishte këshilltar specialist në zhvillimin e veglave për planifikim hapësinor dhe arkitekturë për Newham Council dhe Tower Hamlets, në Londër. Ai ishte udhëheqës në projektim të planit rregullativ për kryeqytetin e [[Kosova|Kosovës]], [[Prishtina|Prishtinën]]. Ai po ashtu është këshilltar/ kritik periodik në Universitetin Lindor si dhe është kritik periodik në Architectural Association. Rama dhe ndërmarrja e tij kanë fituar disa mirënjohje me projektet e tyre inovative. Veprat e tij janë publikuar në disa revista dizajni, duke përfshirë London Building Design Magazine si dhe ka qenë i intervistuar nga [[BBC]], RAI, Gazeta The Times në temat që kanë të bëjnë me [[Arkitektura|Arkitekturë]] dhe [[Urbanistika|Urbanizëm]].<ref>{{Cite web|title=Arkitekti Përparim Rama emërohet kurator për përfaqësimin e Republikës së Kosovës ne Bienalen e Venezias - Lajmet - Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit|url=https://www.mkrs-ks.org/?page=1,6,277#.YPA50-gzbDc|access-date=2021-08-06|website=www.mkrs-ks.org|language=sq}}</ref> Në vitin 2013 Përparim Rama bashkë me ekipin e tij në "World Interiors News Annual Award 2013" morën çmimin e parë duke mposhtur 1,600 kandidatë nga mbarë bota.<ref>{{Cite web|last=Kosova|first=Friends of|title=Përparim Rama|url=https://friendsofkosovo.wordpress.com/tag/perparim-rama/|access-date=2021-08-06|website=Friends of Kosovo|language=en}}</ref> [[File:Zebrano-In-The-City.jpg|thumb|Zebrano in The City, Londër]] ==Projektet== Në vitin 2017 Rama dhe ekipi i tij ishin caktuar të rregullojnë Oatlands Park Hotel, një hapësirë me vlera historike. Në këtë lokacion dikur ekzistonte Pallati i Madh Tudor.<ref>{{Cite web|last=Kosova|first=Friends of|title=Përparim Rama|url=https://friendsofkosovo.wordpress.com/tag/perparim-rama/|access-date=2021-08-06|website=Friends of Kosovo|language=en}}</ref> Restauranti i njohur Zebrano in The City, në [[Londra|Londër]] është dizajnuar nga ai.<ref>{{Cite web|last=Dec 6|first=Toplica {{!}}|last2=English {{!}} 0 {{!}}|first2=2015 {{!}}|date=2015-12-06|title=Another slick interior in the heart of London by renowned Albanian architect Perparim Rama.|url=https://ukalbanians.net/another-slick-interior-in-the-heart-of-london-by-renowned-albanian-architect-perparim-rama/|access-date=2021-08-06|website=UK (British) Albanians Network|language=en-GB|archive-date=6 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806165949/https://ukalbanians.net/another-slick-interior-in-the-heart-of-london-by-renowned-albanian-architect-perparim-rama/|url-status=dead}}</ref> Kompania britaniko-shqiptare 4M group, me drejtor ekzekutiv Përparim Ramën ka qenë në mesin e finalistëve për shpërblimin SBID International Design Awards.<ref>{{Cite web|last=Aug 2|first=Toplica {{!}}|last2=English|first2=2017 {{!}}|last3=Featured|last4=News {{!}} 0 {{!}}|date=2017-08-02|title=Voto: Kompania Britaniko-Shqiptare 4M Group, në mesin e finalistëve për shpërblimin SBID International Design Awards|url=https://ukalbanians.net/voto-kompania-britaniko-shqiptare-4m-group-ne-mesin-e-finalisteve-per-shperblimin-sbid-international-design-awards/|access-date=2021-08-06|website=UK (British) Albanians Network|language=en-GB|archive-date=6 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806142742/https://ukalbanians.net/voto-kompania-britaniko-shqiptare-4m-group-ne-mesin-e-finalisteve-per-shperblimin-sbid-international-design-awards/|url-status=dead}}</ref> Ky është njëri nga çmimet më prestigjioze në Kalendarin Global për Dizajn.<ref>{{Cite web|title=SBID International Design Excellence Awards|url=https://www.sbidawards.com/|access-date=2021-08-06|website=SBID Awards|language=en-GB}}</ref> Përparim Rama ishte pjesë e jurisë për çmimet e dizajnit të enterierit WIN Awards 2018.<ref>{{Cite web|last=Media|first=Ndertimi|date=2018-06-07|title=Përparim Rama pjesë e jurisë për çmimet e dizajnit të enterierit WIN Awards 2018|url=https://ndertimi.info/arkiva/perparim-rama-pjese-e-jurise-per-cmimet-e-dizajnit-te-enterierit-win-awards-2018/|access-date=2021-08-06|website=Media Ndertimi|language=en-US|archive-date=6 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806141241/https://ndertimi.info/arkiva/perparim-rama-pjese-e-jurise-per-cmimet-e-dizajnit-te-enterierit-win-awards-2018/|url-status=dead}}</ref> Ai është fituesi i çmimit më të mirë për dizajnim të kafenesë në botë në kuadër të garës “World Interior News” në galerinë Saatchi në vitin 2013.<ref>{{Cite web|last=Media|first=Ndertimi|date=2021-05-31|title=Kush është arkitekti Përparim Rama që synon ta drejtojë Prishtinën?|url=https://ndertimi.info/kush-eshte-arkitekti-perparim-rama-qe-synon-ta-drejtoje-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=Media Ndertimi|language=en-US|archive-date=6 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806155801/https://ndertimi.info/kush-eshte-arkitekti-perparim-rama-qe-synon-ta-drejtoje-prishtinen/|url-status=dead}}</ref> Njihet për angazhimin e tij në planifikim hapësinor të [[Lojërat Olimpike|Lojërave Olimpike]] në [[Londra|Londër]], në vitin 2012; për angazhimin e tij në ndërtimin e vizionit të [[Doha|Doha’s]], kryeqytetit të [[Katari|Katarit]]; për projekte madhore në [[Nju Jork|New York]], [[Dublini|Dublin]], [[Bazeli|Bazel]], [[Praga|Pragë]] e deri në [[Damasku|Damask]] të [[Siris|Sirisë]].<ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=Kush është Përparim Rama, me të cilin LDK garon për Prishtinën|url=https://sinjali.com/kush-eshte-perparim-rama-me-te-cilin-ldk-garon-per-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=Sinjali|language=sq}}</ref> ==Kandidatura për Kryetar Komune == Kryetari i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]], [[Lumir Abdixhiku]] e ka prezantur Përparim Ramën si kandidatin e kësaj partie për të parin e Prishtinës në zgjedhjet lokale që do të mbahen në vjeshtë të vitit 2021. Abdixhiku përmes një njoftimi në Facebook ka konfirmuar se Rama, i cili ka jetuar e punuar në [[Londra|Londër]], do të jetë kandidati me të cilin LDK-ja do të synojë ta kthejë në qeverisje [[Prishtina|Prishtinën]].<ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=Përparim Rama, kandidat i LDK-së për Prishtinën|url=https://www.koha.net/metro/273143/perparim-rama-kandidat-i-ldk-se-per-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=KOHA.net|language=sq-AL}}</ref> ==Jeta Personale== Përparim Rama është i martuar me Kristale Ivezaj dhe kanë tre fëmijë, Arra Serafinë Rama, Tigër Rok Rama dhe Bron Nduë Rama.<ref>{{Cite web|date=2014-02-05|title=Kristale e Përparim Rama: Çifti shqiptar që tërheq vëmendjen e botës|url=https://rajonipress.com/kristale-e-perparim-rama-cifti-shqiptar-qe-terheq-vemendjen-e-botes/|access-date=2021-08-06|website=Rajonipress.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-05-29|title=Kush është Përparim Rama, me të cilin LDK garon për Prishtinën|url=https://sinjali.com/kush-eshte-perparim-rama-me-te-cilin-ldk-garon-per-prishtinen/|access-date=2021-08-06|website=Sinjali|language=sq}}</ref> == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1976]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] kbta0kva0z3hnl8q14a5mfseues2ytt 1 305666 2976490 2663262 2026-05-02T23:09:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976490 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Masakra e Tuzlës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2242665 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110728011844/http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796 për lidhjen http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 gusht 2021 03:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Masakra e Tuzlës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663261 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110728011844/http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796 për lidhjen http://www6.b92.net/eng/news/region-article.php?yyyy=2009&mm=09&dd=16&nav_id=61796. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 20:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Masakra e Tuzlës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976489 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210601230614/http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/912/%C4%90uki%C4%87-(Novak)/ për lidhjen http://www.internationalcrimesdatabase.org/Case/912/%C4%90uki%C4%87-(Novak)/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 01:09 (CEST) awmzkm3jsnk2ag6id5or69scdhx5qfk 0 305807 2976570 2625456 2026-05-03T00:34:23Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976570 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Operacioni Feniks | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | date = 30 Shtator 1998 | image = | caption = | place = Kufiri [[Shqipëri]]–[[Kosovë]], afër [[Kosharja|Koshares]], rajoni i [[Gjakova|Gjakovës]] | combatant1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|32px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtria Jugosllave]] | commander1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Agim Ramadani]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Rrustem Berisha]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Nasim Haradinaj]] <br> [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Xhezair Shaqiri]] <br> [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Anton Quni]] | commander2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Nebojsha Pavkoviç]]<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Vidoje Kovaçeviç]]<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Dragutin Dimçevski]] <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Vladimir Radojçiç]]{{KIA}} <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Ilija Pavlloviç]]{{KIA}} <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Milladin Gobeliç]]{{KIA}} <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Mirosllav Jociq]]{{KIA}} <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Millosh Pavlloviç]]{{KIA}} <br> | result = Fitorja e UÇK-së | units1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Njësiti "KOBRA" nga Grupi i 3-të Operativ GO-3 (më vonë u quajt Brigada 138 "Agim Ramadani") | units2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] Brigada 549 e Motorizuar <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] Batalioni i 53-të Kufitar | strength1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Nuk dihet | strength2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 20 ushtarë<br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 1 tank<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 2 autoblinda<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 1 Pinzgauer <br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 2 helikopterë | casualties1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Asnjë humbje | casualties2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 6 ushtarë të vrarë <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 8 të plagosur <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 1 tank i shkatërruar <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 1 Pinzgauer i shkatërruar <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 1 autoblind i shkatërruar }} '''Operacioni Feniks''' ishte një operacion i kryer nga luftëtarët e Njësitit "KOBRA" të UÇK-së më [[30 Shtator]] [[1998]], i cili kreu dy prita jashtë territorit shqiptar pranë postës kufitare të Koshares ndaj forcave serbo–jugosllave. Gjatë operacionit u vranë 6 ushtarë serbë të Ushtrisë Jugosllave. UÇK-ja nuk pësoi viktima, dhe kapi municione, pajisje jugosllave dhe grabiti sendet personale nga trupat e ushtarëve të vdekur. ==Prapaskena== Në vitin 1989, Beogradi hoqi vetëqeverisjen në dy krahinat autonome të Serbisë, Vojvodina dhe Kosovë. Kosova, një krahinë e banuar kryesisht nga shqiptarët, ishte me rëndësi të madhe historike dhe kulturore për serbët. Para mesit të shekullit të 19-të ata kishin formuar një shumicë në provincë, por deri në vitin 1990 përfaqësonin vetëm rreth 10 përqind të popullsisë. Të alarmuar nga numri i tyre në rënie, serbët e krahinës filluan të kenë frikë se po "shtyheshin" nga shqiptarët, me të cilët tensionet etnike kishin filluar që nga fillimi i viteve 1980. Sapo u shfuqizua autonomia e Kosovës, një qeveri e pakicës e drejtuar nga serbët dhe malazezët u caktua nga Presidenti serb [[Sllobodan Millosheviç]] për të mbikëqyrur krahinën, e zbatuar nga mijëra paramilitarë të armatosur rëndë nga Serbia. Kultura shqiptare u shtyp sistematikisht dhe qindra mijëra shqiptarë që punonin në ndërmarrjet shtetërore humbën punën. Në vitin 1996, një grup nacionalistësh shqiptarë që e quanin veten [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) filloi të sulmonte Ushtrinë Jugosllave dhe Policinë Serbe në Kosovë. Qëllimi i tyre ishte ndarja e krahinës nga pjesa tjetër e Jugosllavisë, e cila pas shkëputjes së Sllovenisë, Kroacisë, Maqedonisë dhe Bosnjë–Hercegovinës në 1991–1992, u bë një federatë e përbërë nga Serbia dhe Mali i Zi. Në fillim UÇK-ja kreu sulme të goditura dhe të drejtuara: 31 në 1996, 55 në 1997 dhe 66 në Janar dhe Shkurt 1998. Grupi shpejt fitoi popullaritet në mesin e të rinjve shqiptarë të Kosovës, shumë prej të cilëve favorizuan një qasje më agresive dhe refuzuan rezistencën jo të dhunshme të politikanit [[Ibrahim Rugova]]. Ai mori një nxitje të konsiderueshme në 1997 kur trazirat civile në Shqipërinë fqinje çuan në plaçkitjen e mijëra armëve nga depot e Ushtrisë Shqiptare. Shumë nga këto armë përfunduan në duart e UÇK-së. Popullariteti i grupit u rrit pasi Ushtria Jugosllave dhe Policia Serbe sulmuan kompleksin e udhëheqësit të UÇK-së Adem Jasharit në mars 1998, duke e vrarë atë, bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë dhe shumicën e familjes së tij të gjerë. Sulmi motivoi mijëra të rinj shqiptarë të Kosovës për t'u bashkuar me UÇK-në, duke nxitur kryengritjen kosovare që shpërtheu përfundimisht në pranverën e vitit 1998. == Beteja == Burrat një pjesë e njësitit "KOBRA" të UÇK-së së pari u përgaditën për aksion duke vendosur mina anti–tank. Më vonë një tank jugosllav erdhi dhe shkeli në një nga minat antitank. Shpërthimi vrau një ushtar serb dhe plagosi 4 të tjerë. Një helikopter i Ushtrisë Jugosllave u dërgua për të gjetur ushtarët e mbijetuar. Kur mbërriti u qëllua nga luftëtarët e UÇK-së. Një sulm i dytë ndodhi pak pas kësaj kohe shumë afër postës kufitare të Koshares. Luftëtarët e UÇK-së i vunë pritë një automjeti të Ushtrisë jugosllave. Ata hapën zjarr mbi automjetin dhe i hodhën granata dore. Kjo vrau 6 ushtarë serbë dhe plagosi dy të tjerë. Ata më pas mblodhën municionin dhe pajisjet nga automjeti dhe nga trupat e ushtarëve të vdekur u grabitën sendet personale të tyre. Më pas ata hapën zjarr ndaj një helikopteri tjetër i cili erdhi për të evakuuar të plagosurit. == Pasojat == Gjykata më e lartë në qytetin jugor serb të Nishit më 17 shkurt 2016 shpalli fajtorë Shaqir Malokun, Xhafer Gashin, Demush Gacaferrin, Demë Malokun, Agron Isufin, Anton Qunin, Rabit Alijën dhe Rrustem Berishën për akte terroriste dhe urdhëroi secilin prej tyre të dënohen me 15 vjet burg për përfshirjen e tyre në dy sulme ndaj trupave të Ushtrisë Jugosllave në Koshare në të njëjtën ditë në 1998. Rrustem Berisha aktualisht është një politikan dhe oficer ushtarak kosovar. Ai aktualisht është Ministër i Mbrojtjes i Kosovës. Ai iu përgjigj dënimit duke thënë këtë: ''"Ne kishim uniforma. Ne ishim ushtarë dhe luftonim kundër ushtarëve. Ata (ushtarët serbë) vranë civilë, përfshirë të moshuar, fëmijë dhe gra"''. Ish-kryeministri i Kosovës [[Isa Mustafa]] tha se vendimi i gjykatës serbe për të dënuar tetë ish-luftëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për vrasjen e trupave të Ushtrisë Jugosllave në shtator 1998 ishte një farsë. Mustafa tha se gjykatat në Serbi nuk kanë të drejtë të gjykojnë qytetarët e Kosovës dhe aq më pak të gjykojnë ish-luftëtarët e UÇK-së të cilët ishin përfshirë në atë që ai e quajti luftë çlirimtare dhe respektuan ligjet dhe zakonet e luftës. Asnjë nga ish-ushtarët e UÇK-së nuk e ka kryer dënimin që iu dha. ==Referencat== [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] eev27v3li7s37p6bb70og6ckwxg6chf 0 305811 2976564 2889195 2026-05-03T00:28:19Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976564 wikitext text/x-wiki {{Pa referenca|data=prill 2025}}{{Infobox military conflict | partof = [[Lufta e Kosovës]] | place = [[Jeshkova]], [[Kosova]] | date = 11 mars 1999 | result = Fitorja e UÇK-se | combatant1 = [[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[UÇK]] | combatant2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ushtria Jugosllavë]] | commander1 = [[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Samidin Xhezairi<br>[[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Hysen Rexhepi<br>[[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Ymer Shala<br>[[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Nuredin Shala<br>[[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Hajdar Shala | casualties1 = [[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]]18 te vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]]80 te vrar | units1 = [[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] Brigada 125 | strength1 = [[Skeda:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] rreth 40 luftëtar nga Njesia Speciale dhe Njësia Vërrinit | strength2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 3,500 ushtar 270 automjete të motorizuara 20 tanke | commander2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Božidar Delić<br>[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Stojan Konjikovac | units2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Brigada 549 e Motorizuar | conflict = Beteja e Jeshkovës }} Më 11 mars 1999, u zhvillua '''Beteja e Jeshkovës''' që në historinë tonë do të jetë simbol i qëndresës dhe heroizmit. == Ushtarët e Vrarë të UQK-së == Në betejën e drejtpërdrejtë të 11 marsit, në altarin e lirisë ranë dëshmorët: Hysen Rexhepi, Bashkim Suka, Hajdar Shala, Ymredin Çengaj, Alajdin, Xhezairi, Hamit Thaqi, Tahir Gashi, Skënder Latifi, dhe Feriz Susuri. == Ushtarët e Zhdukur të UQK-së == Në këtë betejë u zhdukën 9 ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe për fatin e tyre ende nuk dihet asgjë. Ata janë:Ymer Shala, Nuredin Shala, Musli Gashi, Bajram Shala, Hylmi Shala, Liman Shala, Shahadin Gashi, Besnik Kastrati, Rexhep Buduri. == Shiko edhe == * [[Lufta e Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] jtx77ynfierbixly1p975l5kll9322y 1 305820 2976369 2894590 2026-05-02T16:30:07Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976369 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e shteteve sipas prodhimit të xehes së bakrit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2243859 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180327140027/http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/statistics/worldStatistics.html për lidhjen http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/commodity/world/home.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180327140027/http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/statistics/worldStatistics.html për lidhjen http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/commodity/world/home.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 gusht 2021 02:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e vendeve sipas prodhimit të mineraleve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976368 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240621192304/https://worldsteel.org/wp-content/uploads/World-Steel-in-Figures-2024.pdf për lidhjen https://worldsteel.org/wp-content/uploads/World-Steel-in-Figures-2024.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 18:30 (CEST) 1xbtguajx7fo8aj50egxvz7ktpexy3c 0 305866 2976572 2959022 2026-05-03T00:35:07Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976572 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Rahovecit | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:WK402 WikipediaWeekendTirana2015 Rahovec 099.JPG|340px]] | caption = '''Pamja e [[Rahoveci]]t''' | date = 17 – 20 Korrik 1998<br>(4 ditë) | place = [[Rahovec]], [[Kosovë]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | territory = | result = Tërheqja e UÇK-së nga Rahoveci | status = | combatant1 = [[File:UCK KLA.svg|30px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = *[[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|30px]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtria Jugosllave]] *[[File:Badge of the Serbian Police (1997–2002).png|30px]] [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] | commander1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Agim Çelaj]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Xhelal Hajda]]–Toni<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Selajdin Mullabazi]]–Mici | commander2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Bozhidar Deliç]] <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Stojan Konjikovac]] <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] [[Veljko Radenoviç]] | strength1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] 60 luftëtarë | units1 = *[[File:UCK KLA.svg|25px]] Njësiti "Shqiponjat e Zeza" *[[File:UCK KLA.svg|25px]] Brigada 121 "Kumanova" *[[File:UCK KLA.svg|25px]] Brigada 124 | units2 = *[[File:Seal of the Yugoslav Army (1992–2003).svg|27px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Forcat e Armatosura Serbe]] *[[File:Badge of the Serbian Police (1997–2002).png|27px]] [[Policia e Serbisë|Forcat Policore Serbe]] *[[File:Специјална Антитерористичка Јединица.png|27px]] [[Njësia Speciale Kundër-Terroriste (Serbi)|Njësia Speciale e Serbisë]] | strength2 = [[File:Badge of the Serbian Police (1997–2002).png|27px]] 500 policë | casualties1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] 8 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Serbia.svg|27px]] 10 policë të vrarë<br> [[File:Flag of Serbia.svg|27px]] 6 policë të plagosur <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|27px]] 2 ushtarë të plagosur | casualties3 = *[[File:Flag of Serbia.svg|28px]] 7 Civilë Serbë u vranë gjatë luftimeve *[[File:Flag of Albania.svg|28px]] 79 Civilë Shqiptarë u vranë gjatë pushtimit të qytetit nga policia serbe | notes = }} '''Sulmi në Rahovec''' ishte një përleshje 4 ditore midis 17 dhe 20 korrikut 1998 e cila u zhvillua midis forcave të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së) dhe [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]], e mbështetur nga [[Policia e Serbisë]]. UÇK-ja i rrethoi fshatrat serbe me qëllim që të krijonte autoritetin për qeverinë e përkohshme shqiptare të Kosovës duke marrë kontrollin e një qyteti dhe duke krijuar një korridor midis vatrës së UÇK-së në [[Drenicë]] dhe kufirit shqiptar në rajon. Rreth 8 luftëtarë të UÇK-së dhe 10 policë serbë u vranë në përleshje si dhe 7 civilë serbë gjatë sulmit. Gjatë pushtimit të qytetit nga policia speciale serbe, u vranë 79 civilë shqiptarë.<ref>{{Citation|title=Attack on Orahovac|date=2022-11-30|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Attack_on_Orahovac&oldid=1124759408|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-19}}</ref> == Ngjarjet == Midis 17 dhe 20 korrikut 1998 pati një konflikt të armatosur në Rahovec në Kosovën perëndimore midis Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), Policisë Serbe dhe Ushtrisë Jugosllave. Ky ishte sulmi i parë i UÇK-së ndaj një qyteti. Deri atëherë UÇK-ja kishte luftuar vetëm në fshatrat ku gëzonte mbështetje të fortë të vendasve. Ajo erdhi pas transformimit të UÇK-së në një forcë guerile që udhëhoqi një kryengritje kundër sundimit serb në perëndim dhe veriperëndim të Kosovës në pranverën e vitit 1998. Në fund të qershorit, pas vendosjes së pengesave në rrugët rreth qendrave urbane, UÇK-ja kontrollonte mbi 50% të territorit të Kosovës. Autoritetet jugosllave u përqëndruan në ruajtjen e qyteteve dhe qytezave dhe lidhjeve të tyre të komunikimit në vend që të përpiqen të kundërshtojnë përhapjen e UÇK-së. Për të pohuar autoritetin për qeverinë e përkohshme shqiptare të Kosovës, UÇK-së i duhej të kapte një qytet, dhe në përputhje me rrethanat e sulmoi Rahovecin. Ishte përgaditur shumë mirë. Nuk kishte trupa jugosllavë në Rahovec, ndërsa popullsia ishte 80% shqiptare. UÇK-ja kishte dislokuar trupa në fshatrat e afërta nga baza e tyre në Malishevë. Disa e morën situatën seriozisht, kryetari i bashkisë kishte folur për të përditshmen Politika Ekspres rreth pritjes së një "sulmi të madh terrorist". Shumë vendas u evakuuan gratë dhe fëmijët e tyre para sulmit. Marrja do t'i jepte UÇK-së përparësi të madhe strategjike pasi do të formonte një korridor midis Drenicës (vatra e UÇK-së) dhe rajonit kufitar jugosllavo–shqiptar në jugperëndim. Sulmi filloi të Premten, 17 Korrik, me sulme të njëkohshme mbi objektet strategjike të qytetit (selia e policisë, zyra postare, spitali dhe hoteli). Luftimet ishin më intensive më 18 korrik. Rreth 8 luftëtarë të UÇK-së dhe 10 policë serbë të MUP-it u vranë. Shtatë civilë serbë u vranë në Rahovec gjatë sulmit. Më 18 korrik 1998, forcat speciale të policisë serbe nga stacioni i Prizrenit arritën në Rahovec. Të nesërmen, më 19 korrik, ata kryen operacione në qytet, duke vënë në shënjestër shtëpitë e banorëve shqiptarë në kërkim të armëve. Gjatë këtyre operacioneve, ata gjuajtën me armë zjarri, hodhën granata dore në bodrume, plaçkitën prona dhe u vunë flakën shtëpive shqiptare. Në të njëjtën kohë, ushtarët serbë të brigadës së motorizuar 549 bombarduan qytetin nga fshati Landovicë dhe Rogovë. Këto veprime vazhduan deri më 22 korrik 1998, kur policia serbe rimori kontrollin e Rahovecit. Megjithatë, u raportua se gjatë kësaj periudhe, 79 civilë shqiptarë u vranë në vende të ndryshme, duke përfshirë shtëpitë e tyre, rrugët, vendet e punës dhe zona të tjera. Pas vrasjeve të civilëve shqiptarë, policia serbe urdhëroi strukturat komunale që të varrosnin viktimat në një lokacion të njohur si "gropa e plehrave". Njëkohësisht me sulmin, UÇK-ja sulmoi fshatrat fqinje serbe. Civilët serbë u dëbuan nga fshatrat Opterusha dhe Retimlje. Me artileri të lehtë dhe mitralozë, UÇK-ja sulmoi për 45 minuta Manastirin e Zoshishtit ku ishin strehuar 30 serbë të moshuar, së bashku me 7 murgj dhe një murgeshë, dhe dëmtuan shtëpinë komunale me dy granata. Serbët lokalë i thanë HRW-së se murgjit rezistuan me katër pushkë për dy orë para se të dorëzoheshin. UÇK-ja mbeti e pamposhtur. Më vonë ata u larguan përtej Malishevës. Gazetarët u lejuan të hynin në qytet më 22 korrik, duke raportuar se 15 ndërtesa ishin shkatërruar, shumica e popullsisë ishte larguar dhe shtëpitë dhe dyqanet ishin plaçkitur. == Pasojat dhe trashëgimia == Në përgjigje të ofensivës së UÇK-së në Rahovec, një ofensivë e madhe me armaturë dhe mbështetje ajrore e detyroi UÇK-në të hynte në kodra dhe të braktiste territorin e saj. Dhjetëra mijëra shqiptarë, sëbashku me luftëtarët e UÇK-së, ikën nga sulmet ushtarake serbe të cilat shkatërruan fshatrat e tyre. Në prill të vitit 1999, dëshmitarët romë pohuan se forcat serbe i vranë rreth 50 civilë shqiptarë, duke përfshirë gra, fëmijë dhe pleq. Forcat serbe i vranë 79 civilë shqiptarë kur rifituan kontrollin e zonës. Trupat e civilëve shqiptarë u varrosën në një “gropë plehrash”. Koloneli serb Bozhidar Deliç pretendoi se të gjithë ata që ishin varrosur në gropë ishin terroristë. Megjithatë, kjo u kundërshtua më vonë pasi u identifikuan disa trupa. Një rast i tillë ishte ai i Sabrije Mullabazit, një gruaje 90 vjeçare shqiptare e vrarë nga forcat serbe në oborrin e shtëpisë së saj. Nga 5,200 banorë serbë të Rahovecit të paraluftës, që nga viti 2012 kanë mbetur vetëm 500. Manastiri i Zoçishtës u shkatërrua më 13–14 shtator 1999. Të gjithë 300 serbët e Zoçishtës që jetonin atje në qershor 1999 e kanë lënë fshatin dhe pronat e tyre të sekuestruara nga shqiptarët. Sot në manastir kanë mbetur vetëm 3 murgj ortodoksë serbë. Kthimi i 200 serbëve në 44 shtëpi të rinovuara në Zoçishtë u ndalua nga shqiptarët vendas disa vite më parë. Në Retimlje, shtëpitë dhe tokat e serbëve shfrytëzohen ilegalisht nga shqiptarët, nëse nuk shkatërrohen dhe braktisen, ndërsa kisha ortodokse dhe varrezat janë shkatërruar, një parking i ndërtuar në vendin e kishës. Kur një serb vendas i pyeti organizatat ndërkombëtare dhe Zyrën për Kosovën në Serbi nëse kishte plane për rinovimin e shtëpive në Retimlje dhe Opterushë në mënyrë që serbët të ktheheshin, u tha se nuk kishte plane dhe se ishte shumë e rrezikshme. Që nga viti 2017, nuk ka asnjë komunitet serb në Zoçishtë, Opterushë, Retimlje, Smaq, Zojiq, Krushë e Vogël, Skënderaj i Poshtëm dhe Skënderaj i Epërm. Një enklavë serbe ekziston në Hoçën e Madhe. Gjithsej 950 persona vdiqën ose u zhdukën në Rahovec gjatë luftës. Prej tyre 826 ishin [[shqiptarë]], 87 [[serbë]], 23 [[ashkali]], 9 [[romë]], 3 [[malazezët|malazezë]], 1 [[turqit|turk]] dhe 1 [[boshnjak]]. Një shërbim përkujtimor fetar për viktimat u mbajt në kishën e Shën Prokopijes në Beograd në vitin 2012. Rasti i Rahovecit u hetua nga ICTY por nuk u ngrit asnjë akuzë. Më pas iu dorëzua UNMIK-ut, dhe më pas EULEX-it, pas së cilës filloi një hetim në shtator 2010 që çoi në arrestimin e 2 shqiptarëve të Kosovës në prill 2011. Të arrestuarit janë në gjyq për dëbimin e civilëve joshqiptarë nga Rahoveci. Në nderim të Xhelal Hajda–Tonit dhe Selajdin Mullabazi–Micit u ndërtua një përmendore. == Shiko edhe == * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] == Referime == [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] == Referime == *{{cite book|last=Čupić|first=Mirko|title=Oteta zemlja: Kosovo i Metohija|url=https://books.google.com/books?id=KLEtAQAAIAAJ|year=2006|publisher=Nolit|isbn=9788619023924}} <!--Тек после три дана, 19/20. јула, јаке полицијске и војне снаге ослободиле су Ораховац. У тој борби убијено је око 60 терориста, погинула су и два полицајца - Горан Тиосављевић, из Бољевца на Ибру и Душан Трифуновић из ... Истовремено док су шиптарски бандити харали Ора- ховцем, извршен је напад на оближња српска села ...--> *{{cite news|last=Jevtić|first=Đorđe|title=Orahovac – kobna greška|publisher=Novosti|date=29 shtator 2002|url=http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:275922-Orahovac--kobna-greska|ref={{harvid|Novosti 2002-10-29}}}} {{in lang|sr}} *{{cite book|last=Krieger|first=Heike|title=The Kosovo Conflict and International Law: An Analytical Documentation 1974-1999|url=https://books.google.com/books?id=-OhPTJn8ZWoC&pg=PA109|year=2001|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-80071-6|page=109}} *{{cite book|last=Pavkovic|first=A.|title=The Fragmentation of Yugoslavia: Nationalism and War in the Balkans|url=https://books.google.com/books?id=u3paCwAAQBAJ&pg=PA191|year=2000|publisher=Springer|isbn=978-0-230-28584-2|page=191}} *{{cite news|last=Ristic|first=Marija|title=Belgrade Remembers Victims from Orahovac|publisher=BIRN; Balkan Insight|website=balkaninsight.com|date=19 korrik 2012|url=http://www.balkaninsight.com/en/article/belgrade-remembers-victims-from-orahovac/1460/3|ref={{harvid|BI 2012-07-19}}}} *{{cite news|title=Potraga za braćom: "Pitala sam se koje kosti da poljubim"|publisher=B92|date=2 nëntor 2017|url=http://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2017&mm=11&dd=02&nav_category=640&nav_id=1321166|ref={{harvid|B92 2017-11-02}}}} {{in lang|sr}} *{{cite news|title=On the spot: The battle of Orahovac|publisher=Transitions Online|location=Prague|date=25 korrik 1998|website=tol.org|url=http://www.tol.org/client/article/18444-on-the-spot-the-battle-of-orahovac.html|ref={{harvid|TOL 1998-07-25}}}} ==Lidhje të jashtme== ;Artikuj të ri *{{cite news|script-title=sr:Ораховац, 18 година од масовног киднаповања Срба|publisher=RTS|url=http://www.rts.rs/page/stories/ci/story/124/drustvo/2389339/orahovac-18-godina-od-masovnog-kidnapovanja-srba.html|language=sr}} *{{cite news|script-title=sr:Обележена 19. годишњица масовне отмице Срба у Ораховцу|publisher=Politika|date=18 korrik 2017|url=http://www.politika.rs/scc/clanak/385140/Obelezena-19-godisnjica-masovne-otmice-Srba-u-Orahovcu|language=sr}} *{{cite news|title=Monks testify in trial of Orahovac KLA group|publisher=B92|date=19 dhjetor 2007|url=http://www.b92.net/eng/news/crimes.php?yyyy=2007&mm=12&dd=19&nav_id=46296}} *{{cite news|title=Orahovačka golgota|publisher=Glas javnosti|date=3 nëntor 1999|url=http://www.glas-javnosti.rs/node/20039|language=sr|access-date=3 nëntor 2017|archive-date=7 nëntor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107010029/http://www.glas-javnosti.rs/node/20039|url-status=dead}} ;Videot *{{cite web|title=AP Archive: KOSOVO: HEAVY FIGHTING RESUMES AROUND TOWN OF ORAHOVA|publisher=Associated Press|date=21 korrik 2015|website=YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=daxhG0akkx8}} *{{cite web|title=AP Archive: KOSOVO: SERB FORCES ATTEMPT TO REGAIN CONTROL OF ORAHOVAC|publisher=Associated Press|date=21 korrik 2015|website=YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=AOh8NM-RXV8}} *{{cite web|script-title=sr:Генерал Божидар Делић - Битка за Ораховац (Косово), 1998.|publisher=Школа гусала Сандић|date=1 shkurt 2014|website=YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=KRGi-kx3TJ8|language=sr}} nqjpaopi6wwvu2rd0582cp7wvbiuk8l 0 305867 2976571 2959023 2026-05-03T00:34:37Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976571 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2020}} {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Junikut | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = [[Skeda:Kulla e Brahim Hoxhës, Junik.jpg|340px]] | caption = '''Një rrugë në [[Junik]] në vitin 2013''' | date = 29 Maj – 16 Gusht 1998<br>(4 muaj, 2 javë dhe 5 ditë) | place = [[Junik]], rajoni i [[Gjakova|Gjakovës]], [[Kosovë]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | territory = Qeveria Jugosllave rimerr kontrollin e Junikut | result = Fitore Jugosllave | status = | combatant1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtria Jugosllave]]<br>[[File:Badge of the Serbian Police (1997–2002).png|25px|border]] [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] | commander1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Bekim Berisha]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Bedri Shala]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Elton Zherka]]<br>[[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] [[Përmet Vula]] | commander2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Millorad Ulemek]] <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Sretan Lukiç]] <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Bozhidar Deliç]] <br> [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragan Zhivanoviç]] | strength1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] 1,000 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 3,000 ushtarë dhe policë | casualties1 = [[File:Coat of arms of the Kosovo Liberation Army.svg|25px]] 13 të vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Serbia and Montenegro; Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 6 të vrarë | casualties3 = [[File:Flag of Albania.svg|25px|border]] 8 Civilë [[Shqiptarë]] të vrarë<br>[[File:Flag of Albania.svg|25px|border]] 12,000 Civilë të shpërngulur | notes = }} '''Beteja e Junikut''' ishte një betejë që u zhvillua gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Jugosllave]] (JNA), e mbështetur nga [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] (MUP) mbi qytetin e [[Juniku|Junikut]] në [[Kosova|Kosovën]] perëndimore. Juniku u pushtua nga UÇK-ja në fillim të luftës dhe u bë një qendër e kontrabandës së armëve nga [[Shqipëria]] veriore për shkak të vendndodhjes së saj strategjike. Qyteti u rrethua nga [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtria Jugosllave]] (JNA) dhe [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] (MUP) më 28 korrik 1998, dhe ishte vendi i përplasjeve intensive për gati tre javë më pas. Më 16 gusht 1998, Juniku u sulmua nga [[:en:Special_Anti-Terrorist_Unit_(Serbia)|Njësia Speciale Antiterroriste e Serbisë]], komponenti i operacioneve speciale të policisë serbe, duke i detyruar luftëtarët e mbetur të UÇK-së të tërhiqeshin në kodrat dhe pyjet përreth. Gjatë betejës u vranë 4 policë serbë të MUP-it dhe dy ushtarë serbë të [[Ushtria Popullore Jugosllave|Ushtrisë Jugosllave]], sipas raporteve bashkëkohore, ndërsa në anën e UÇK-së u vranë 13 luftëtarë shqiptarë. Përveç kësaj, u vranë edhe 8 civilë shqiptarë të Kosovës ndërsa 12,000 civilë shqiptarë të Kosovës u shpërngulën. Pas rënies së Junikut, [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] shprehën shqetësimin se forcat qeveritare serbe kishin vendosur mina tokësore rreth qytetit. Në përgjigje të drejtpërdrejtë të kapjes së qytetit, [[Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara|Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara]] miratoi [[:en:United_Nations_Security_Council_Resolution_1199|Rezolutën 1199]] më 23 shtator 1998, duke bërë thirrje për përfundimin e armiqësive në Kosovë.<ref>{{Citation|title=Battle of Junik|date=2022-10-29|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Junik&oldid=1118834502|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-19}}</ref> == Shiko edhe == == Referime == [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] 0zmkvvsz0w3n52gzhn47jaunri95nif 0 306668 2976567 2534671 2026-05-03T00:31:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976567 wikitext text/x-wiki '''Merimanga Meksikane këmbëkuqe''' (''Brachypelma boehmei'') është një tarantulë me origjinë nga [[Meksika]] në shtetin Guerrero.<ref>[https://web.archive.org/web/20111104200003/http://www.travelamap.com/mexico/guerrero_I.htm Map]{{failed verification|date=October 2020}}</ref> Këto tarantula jetojnë gjatë dhe preferojnë të gërmojnë dhe të fshihen në shkurre të thata. Ashtu si me të gjitha llojet e tarantulave të lidhura ngushtë, ata mbrohen me qime urtikues kur provokohen. == Pamja dhe karakteristikat == [[Skeda:B._boehmei.jpg|djathtas|parapamje|Femër e rritur.]] Merimanga meksikane këmbëkuqe i ngjan të afërmit të saj më të njohur, tarantulës meksikane të kuqe (''Brachypelma hamorii'', e ngatërruar më parë me ''Brachypelma smithi''), në ngjyrën e saj dramatike portokalli dhe të zezë, edhe pse të rriturit e specieve variojnë nga 12-15 centimetra në madhësi. Kjo specie e tarantulës rritet më ngadalë se shumë nga speciet më të mëdha të tarantulave të Amerikës së Jugut. [[Femuri i njeriut|Femora]] е zezë (këmbët e sipërme) siguron një brez ndarës të errët midis ngjyrës së pasur portokalli të karapakut dhe këmbëve të poshtme. Ndryshe nga nyjet portokalli të ''Brachypelma hamorii'', këmbët e kësaj specie janë të kuqe të ndezura, të zjarrta në patella (ose gjunjë), duke u zbehur gradualisht në një portokalli më të zbehtë më poshtë dhe të majtë nga tarsi (ose këmbët) e zeza.<ref name="Locht">{{Cite journal|last=Locht, A.|last2=Yáñez, M.|last3=Vázquez, I.|year=1999|title=Distribution and natural history of Mexican species of Brachypelma and Brachypelmides (Theraphosidae, Theraphosinae) with morphological evidence to support their synonymy|journal=The Journal of Arachnology|language=en|volume=27|issue=1|pages=196–200}}</ref> Edhe pse nuk është veçanërisht mbrojtëse, kjo specie merimange mund të ketë një temperament nervoz, ku merimanga mund të lëvizë qimet urtikuese kur ndihet e kërcënuar. == Gama dhe habitati == Merimanga Meksikane këmbëkuqe është vendase në [[Meksika|Meksikën]] jugore dhe ndonjëherë në Meksikën perëndimore, ku gjendet përgjatë bregut qendror të Paqësorit në shtetin perëndimor Guerrero,<ref name="West 2005">{{Cite journal|last=West, R.|year=2005|title=The Brachypelma of Mexico|journal=Journal of the British Tarantula Society|language=en|volume=20|issue=4|pages=108–119}}</ref> ku preferon shkurre të thata, dhe gjendet në strofka që i ndërtojnë vetë ose në stofka të braktisura, zakonisht nën [[Shkëmbi|shkëmbinj]] ose [[Trungu|trungje]] të rënë. == Biologji == Tarantulat e këtij lloji janë jetëgjatë, me meshkujt që arrijnë pjekurinë në shtatë deri në tetë vjet, femrat në nëntë deri në dhjetë. Ndërsa meshkujt jetojnë vetëm një vit pasi ndërrojnë lëkurën e tyre përfundimtare, femrat mund të jetojnë edhe për dhjetë vite të tjera. Të vegjlit dhe të rriturit ndërrojnë lëkurën në fund të sezonit të thatë (nëntor deri në qershor), pas së cilës meshkujt fillojnë kërkimin e tyre për femra për tu çiftëzuar. Femrat e çiftëzuara do të prodhojnë një qese veze e cila, nëse është e suksesshme, në përgjithësi do të çelë tre deri në katër javë para fillimit të sezonit të shiut.<ref name="Locht"/> Tarantulat meksikane këmbëkuqe kanë tendencë të jenë aktive në errësirë, por gjithashtu herë pas here mund të jenë aktive gjatë ditës, veçanërisht në mëngjes dhe në mbrëmje. [[Skeda:Tarantula_Image_002.jpg|parapamje|250x250px| Merimanga Meksikane këmbëkuqe ( ''Brachypelma boehmei'') në robëri në kopshtin zoologjik të [[Louisville]].]] == Konservimi == Ashtu si me speciet e tjera të merimangës këmbëkuqe nga bregu perëndimor i Meksikës,kjo specie është një kafshë shtëpiake e njohur për shkak të bindjes dhe ngjyrave të gjalla, gjë që çon në mbledhjen e tepërt të saj në natyrë. Tregtia ilegale e kafshëve shtëpiake, së bashku me shkatërrimin e vazhdueshëm të habitatit natyror dhe shkallën e lartë të vdekshmërisë së tij para pjekurisë seksuale, shkakton shqetësim të konsiderueshëm për të ardhmen e kësaj merimange. Për të rregulluar tregtinë e saj tregtare përtej kufijve, kjo specie është renditur në Shtojcën II të Konventës për Tregtinë Ndërkombëtare të Llojeve të Rrezikuara (CITES). Në Meksikë, kërkohen leje për të mbledhur ose hequr çdo merimangë të familjes së tarantulave, Theraphosidae, dhe tarantula meksikane këmbëkuqe tani shumohet në izolim duke reduktuar nevojën për ta mbledhur atë nga natyra. Megjithatë, një numër i madh i tarantulave të kapura në natyrë vazhdojnë të kontrabandohen nga Meksika. == Si kafshë shtëpiake == Kjo specie zakonisht mbahet si kafshë shtëpiake dhe së bashku me anëtarët e tjerë të llojit të saj konsiderohet si e përshtatshme për fillestarët. Në izolim, merimanga meksikane këmbëkuqe zakonisht ushqehen me brumbuj, krimba, dhe zogj. Merimangat e reja zakonisht ushqehen me krimba, brumbuj, miza frutash pa krahë dhe çdo insekt tjetër të vogël. Kur mbani tarantulat si një hobi, vini re se këmbëkuqja meksikane dhe shumë tarantula të tjera janë specie të rrezikuara dhe duhet të mbahen vetëm tarantula të rritura në izolim (të rritura në fermë ose të shumuara në shtëpi) sesa ato të kapura në natyrë.  == Referime == {{Referencat}} == Linqe te jashtme == * {{Citation|last1=Hijmensen|first1=Eddy|date=2011|title=''Brachypelma boehmei''|url=http://mantid.nl/tarantula/boehmei.html|accessdate=2021-09-30|website=mantid.nl|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}  – fotografi të marra në të egra [[Kategoria:Tarantulat]] bzy18hatt9vlpe2j503rwfpjd8ykdqw 0 308354 2976644 2959251 2026-05-03T05:38:39Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976644 wikitext text/x-wiki [[File:Nicolas René le Jeune Jollain, Pyrrhus enfant présenté à Glaucias.jpg|thumb|[[Pirro i Epirit|Mbreti Pirro si foshnje]] prezentohet para [[Glauku|Mbretit Glauku]] dhe bashkëshortes së tij [[Beroia e Epirit|Mbretëreshës Beroja]] - Nicolas René le Jeune Jollain]] '''Nicolas-René Jollain''', i njohur edhe me mbiemrin shtesë "Le Jeune", (1732 - [[1804]]), është një piktor [[Franca|francez.]] Njëra ndër pikturat e tij është edhe piktura në të cilën shihet [[Pirro i Epirit|Mbreti Pirro]] si i vogël teksa prezantohet para [[Glauku|Mbretit Glauku]] dhe bashkëshortes së tij, [[Beroia e Epirit|Mbretëreshës Beroja]].<ref>''Louis XIV, roi de France (1638-1715), tenant le plan de la maison royale de Saint-Cyr'', musée du château de Versailles — {{Cite web|title=Réunion des Musées Nationaux-Grand Palais - Search Result|url=http://www.photo.rmn.fr/C.aspx?VP3=SearchResult&VBID=2CO5PC7ZHFHFH|access-date=2016-03-20|website=www.photo.rmn.fr|language=fr}}.</ref><ref>[http://collections.chateauversailles.fr/#b5e773b9-861d-438f-81fb-be314f8965cf Notice du catalogue général des collections du Château de Versailles], mentionnant la réattribution.</ref><ref>[http://salons.musee-orsay.fr/index/exposant/16234 Fiche exposant Salon 1789] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109232056/http://salons.musee-orsay.fr/index/exposant/16234 |date=9 nëntor 2021 }}, base salons du musée d'Orsay.</ref><ref>{{Cite web|title=Notice du tableau intitulé "L'Hospitalité" (sujet tiré de "Paul et Virginie") consultable|url=https://www.alienor.org/collections-des-musees/fiche-objet-82473-l-hospitalite-sujet-tire-de-paul-et-virginie|access-date=20 prill 2021|website=Alienor.org|lang=fr}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shih edhe == * [[Glauku]] * [[Pirro i Epirit]] * [[Beroia e Epirit]] == Referime == [[Kategoria:Vdekje 1804]] [[Kategoria:Lindje 1732]] [[Kategoria:Artikuj të WikiProjektit Franca]] khswaok1ad2xazfdfytd8pvxwx35vtb 0 308863 2976322 2463969 2026-05-02T14:56:54Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976322 wikitext text/x-wiki '''Liri Lubonja''' ([[Durrësi|Durrës]], [[5 Gusht|5 gusht]] [[1925]] - [[18 tetor]] [[2021]]) ka qenë pjesëmarrëse në [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Lëvizjen Nacional-Çlirimtare]], pas [[Çlirimi i Shqipërisë|çlirimit]] qe gazetare dhe më pas punonjëse në [[Instituti i Historisë - Tiranë|Institutin e Historisë]], pas 1973 u përndoqën familjarisht së pari me dëbim dhe më tej me internim. Është autore e tre titujve ''Larg dhe mes njerëzve'', ''Kujtime internimi 1973-1990'' dhe ''Kohët e reja, kujtimet e vjetra.'' == Biografia == U lind më 5 gusht 1925 në Durrës, e bija e Ibrahim Shehut nga [[Fterra]] dhe Hatinasë,<ref>{{Cite web|last=Zeneli|first=Guro|date=1999|title=Fiqret Ibrahim Fterra (Shehu) 1916-1997|url=https://fteriotet.tripod.com/id32.html|url-status=live|website=fteriotet.tripod.com|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|title=Liri Ibrahim Fterra (Lubonja)|url=https://fteriotet.tripod.com/id29.html|url-status=live|website=fteriotet.tripod.com|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> e motra e [[Pertef Pogoni]],<ref>{{Cite web|last=Myftaraj|first=Kastriot|date=2 gusht 2013|title=Dosja më sekrete e Fatos Lubonjës|url=https://telegraf.al/opinion/kastriot-myftaraj-dosja-me-sekrete-e-fatos-lubonjes/|url-status=live|website=telegraf.al|language=sq}}</ref> e bija e Mehmed Avni [[Efendiu|efendi]] Hoxhës, [[Kadiu (Perandoria Osmane)|kadi]] në [[Selaniku|Selanik]].<ref>{{Cite book|last=Özdalga|first=Elisabeth|title=Late Ottoman Society: The Intellectual Legacy|publisher=Routledge|year=2013|isbn=9781134294732|pages=322|language=en}}</ref> == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Lindje 1925]] [[Kategoria:Vdekje 2021]] [[Kategoria:Njerëz nga Durrësi]] [[Kategoria:Të burgosur dhe të përndjekur në komunizëm]] [[Kategoria:Memuaristë shqiptarë]] 1gtqvgcn3t3f76pdtjku9rxtq2wpuce 1 310507 2976436 2374130 2026-05-02T20:37:30Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976436 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maltin Korkuti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374129 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://shqiptarja.com/Aktualitet/2731/maltin-korkuti-z--vendin-e-santos-em-rohet-n--krye-t--bank-s-credins-222915.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.linkedin.com/in/maltin-korkuti-740659137/?ppe=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 02:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maltin Korkuti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976435 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160925224355/http://bankacredins.com/index.php/rreth-nesh/fjala-e-drejtorit-te-pergjithshem/ për lidhjen http://bankacredins.com/index.php/rreth-nesh/fjala-e-drejtorit-te-pergjithshem/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:37 (CEST) fvt900fyl9jws9r9h54ini96i50xyp6 1 310591 2976596 2787095 2026-05-03T02:16:56Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976596 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mjellmë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374592 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210122040730/http://fossilworks.org/?a=taxonInfo&taxon_no=83418 për lidhjen http://fossilworks.org/?a=taxonInfo&taxon_no=83418. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 06:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mjellmat]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976595 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180706021904/https://www.beautyofbirds.com/swanbreeding.html për lidhjen https://www.beautyofbirds.com/swanbreeding.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:16 (CEST) brqaq3a363wp79f9zxwbexinano47o4 3 311260 2976477 2900908 2026-05-02T22:50:29Z Klein Muçi 52109 /* Përmbajtja */ pjesë e re 2976477 wikitext text/x-wiki AVNI SELMANI – FOTOGRAF Avni Selmani lindi ne Podujevë me 16 mars 1964. Është fotograf profesionist me një karierë të suksesshme, realizues i shume projekteve artistike dhe komerciale brenda dhe jashtë Kosovës. Avniu ka qenë pjesë e një mori ngjarjesh kulturore dhe të showbizit në përgjithësi, siç janë: “Fashion tv“, “Miss Universe“, “Miss Globe“, “Miss Kosova“, “Miss Shqipëria“, “Supermodel of Albania“, “Mis Grand Kosovo“, “Albania Next top model“, “Miss Shqiptarja në Botë“, “Miss Diaspora“, “PriFilmFest“ (Prishtina Intenationaal film Festival). Është autor i ballinave (cover), por edhe fotografive në brendinë e tyre, të disa prej revistave më prestigjioze që kanë përfaqësuar kulturën e modës dhe artit ne përgjithësi, siç janë: “Select“, “Klan“, “Kult“, “Harmony“, “Madame ,mapo“, “Kosovarja“, “VIP Albania“, “Grazzi magazine“, “Imedica“, “ Flatra“,“Femra Moderne, “Revista CLASS“, etj. Ka bashkëpunuar me mediume të njohura nga fusha elektronike: “gazetaexpress.com“, “telegrafi.com“, “gazetablic.com“,“botasot.info“,“opinion.al“, “visit-ulcinj.com“, “prive.al“, “panorama.com.al“.“classlifestyle.com“ Ishte pjesë e projekteve artistike brenda të cilave përfshihen emra të përveçëm të kulturës muzikore shqiptare,si: Nexhmije Pagarusha, Ismet Bogujevci, Sabri Fejzullahu, Leonora Jakupi, Genta Ismajli, Sinan Vllasliu, Eda Zari, Aurela Gaçe, Dafina Zeqiri, Vesa Luma, Mc Kresha, Meda, Mc Beka, Eneda Tarifa,JehonaSopi,Dren Abazi, Flori Mumajesi, Grupi“Fisnikët“, grupi “Trix“, Mihrije Braha, Lori, Nysret Muçiqi, Hekuran Krasniqi, Nikollë Nikprelaj, Shyhrete Behluli, Shkurte Fejza, Edona Llalloshi, Zanfina Ismajli, Golg AG (Arian Mavriqi) Lori, Korab Shaqiri, Shpat Kasapi, Blero, Albatrit Muçiqi, Olgera Lleshaj, grupi “Pro Bend“ Viola, Afërdita Demaku, Gino, Shkumbin Ismaili, Shkelzen Jetishi - Xeni etj. Ka bashkëpunuar me Institucione të rëndësishme kulturore siç janë: Teatri Kombëtar i Kosovës, Teatri “Dodona“, Teatri “Avdush Hasani“-Podujevë, “ Teatri i Babës“-Prishtinë, Teatri i Kumanovës, “EtnoTeatri“ Kukaj, Filharmonia e Kosovës, Radiotelevizioni Shqiptar-TVSH, TV Klan, Ansmbli Kombëtar i Këngëve dhe Valleve “Shota“, Baleti Kombëtar i Kosovës, Java e modës “Kosova International Fashion Week“, “Tirana Fashion Week“, “ Pre Foto“, Konkursi Ndërkombëtar i fotografisë në Preshevë (Serbia)… Renditja kronologjike e disa prej ktyre ngjarjeve: • 2007 – 2019 Java e modës - “Kosova International Fashion Week” Organizator: Agjencioni i modës ”Gecjan Fashion Group”. • 2007 – Teatrii Babës,shfaqja: “Te Mallkuarit“ Teksti & regjia Enver Petrovci. • 2007 – Romani “Rrëfimet e Idhullit“ Autor: Esat Kamberi • 2007–2011 – Kreatori -(Dizajner) më i mirë shqiptar,organizator: Agjencioni i modës ”Gecjan Fashion Group”. • 2007 – Ismet Bogujevci, projekti: ”Dritë e Perendisë” • 2007 – Edona Llalloshi, projekti: ”Hymni I Dashurisë” • 2008–2015 “PriFilmFest“ Prishtina Intenationaal film Festival. • 2008 –”Miss Unierse Kosovo” Konkursi Kombëtar i Bukurisë. Organizur: ”FAB” Fituese: Zana Krasniqi. • 2008 “PriFilmFest“ Prishtina Intenationaal film Festival. Vanessa Redgrave ( Kryetare e Bordit të Nderit të Festivalit) • 2008 - ”Fashion TV party in Prishtina” pjesë e koleksionit të dizajnerit të famshëm Michel Adam. • 2008 – Sabri Fejzullahu, projekti: ”Po Më Lëshon Takati” • 2009 – ”Miss Globe” konkursi global i Bukurisë. Organizator: ”Deliart Association” Fituese Samah Gahfaz ( Algeria) • 2009 – Nysret Muçiqi, projekti: ”Ishim Të Ri” • 2009 – Teatri Dodona, shfaqja: ”Stjuardesat” Teksti: Marc Camllotti,regjia: Armond Morina. • 2009 – Sinan Vllasaliu, projekti: ”Vajza E Klubeve Të Natës” • 2009 – 2013 ”Shpija e Kosovës” Reality TV show (TV 21) • 2009 – Ganimete Jashanica – Projekti ”Po E Ndjej” • 2009 – Korab Shaqiri, projekti: ”Të Kam Gjetur” • 2010 – PriFilmFest“ Filmi ”Angelus Hiroshimae” Regjia: Giancarlo Planta, Aktori Franco Nero. • 2010 – ”Albania Next Top Model” Reality Tv show,realizuar nga ”AA Film Company” Tiranë. • 2010 –Sinan Vllasaliu, projekti: ”Një Arsye” • 2010 – Shkurte Fejza & Gresa Behluli, projekti: ”Këngë Dasmash” • 2010 – PriFilmFest“ Filmi ”Der Albaner” Skeniri & regjia: Johannes Naber. • 2010 – Edona Llalloshi, projekti: ”Romnca” • 2010 – Blero, projekti ”Tara” • 2010 – Tetri Kombëtar, shfaqja: ”Heshtje” Teksti: Refet Abazi, Regjia: Arta Kallaba • 2010 – Ryva Kajtazi, projekti: ”Hipnotizon” • 2010 – ”Miss Kosova” – Konkursi Kombëtar i Bukurisë. Fituese, Morena Taraku. • 2010 – Lori, Projekti ”Nuk Je Ti” • 2010 – Shpat Kasapi, projekti: ”Medikament” • 2010 – Remzije Osmani & Nexhat Osmani, projekti: ”Çkaka Shkoj Dje Nuk Kthehet Sot ” • 2011 –“PriFilmFest“ Prishtina Intenationaal film Festival, filmi: ”Falje Gjaku” Skenari: Joshua Marston & Andamion Murataj, Regjisor: Joshua Marston, • 2011 – Eventi ”Supermodel of Albania” Organizator: ”Joni Peci Fashion Group”(Tv Klan) • 2011 2011 –“PriFilmFest“ Prishtina Intenationaal film Festival,filmi: ”Prtljag” Skenari: Izudin Bajrovic,regjia: Danis Tanovic. • 2011 – Shkodran Toljaj, projekti: ”Hape Zemrën” • 2011 – Albatrit Muçiqi, projekti: ”Boll” • 2011 -”Tirana Fashion week” ” Organizator: ”Joni Peci Fashion Group” • 2011 – Viola – Ptojekti: ”Per Ty Po Vuaj” • 2012 – ”Miss Kosova” – Konkursi kombëtar i Bukurisë. Fituese, Ajshe Babatinca. • 2012 “ Pre Foto“, Konkursi Ndërkombëtar i fotografisë në Preshevë (Serbia) Fitues i Konkursit fotofrafi, Fahredin Spahia. • 2012 – Romani ”Hijet e Natës” Autor: Esat Kamberi • 2012 – ”Miss Diaspora”- Düsseldorf Germany.Organizar nga ”MalboraGurra” • 2012 – Golg AG, projekti: ”Urime Shqipëri” • 2012 Teatri Kombëtar, shfaqja: ”Lidhje Gjaku” Teksti & regjia: Fadil Hysa • 2012 – Aurela Gaçe, projekti: Paraprakisht” • 2012 - Sfilata kuq e zi – ”Mbrëmjet e Shekullit në Diasporën Shqiptare” (Zurich,Dyseldorf,Frankfurt) Organizator: Agjencioni i modës ”Gecjan Fashion Group”. • 2012 – Eda Zari, projekti: “Toka Incognita”. • 2012 - Teatri Kombëtar, shfaqja: “Rock’n Roll” tekst:Tom Stoppard, Regjia: Dino Mustafić. • 2012 – Sinan Vllasaliu, projekti:“Tetuazh“ • 2012 – Teatri Kombëtar, shfaqja: ” Fluturimi Mbi Teatrin e Kosovës” teksti: Jeton Neziraj,regjia: Blerta Rrustemi Neziraj. • 2012 – Zanfina Ismajli, projekti: ”Live” • 2012 –“PriFilmFest“ Prishtina Intenationaal film Festival, filmi: ”Agnus Dei” Skenari & Regjia: Agim Sopi. • 2012 – Afërdita Demaku, projekti: ”Dashnor Pa Dashuri” • 2012 – Viola, projekti: “Ki Kujdes Se Nuk Pres“ • 2012 - Java e modës “Kosova International Fashion Week” Modele: Diellza Kolgeci. • 2013 – Teatri Kombëtar, shfaqja: “Më Afër“ Teksti: Patrik Marber, Regjia: Kushtrim Koliqi. • 2013 – Nexhmije Pagarusha, projekti: “Baresha“ • 2013 – Etno Teatri Kukaj, shfaqja: “Kohë pa Ngjarje“ teksti Arta Arifi,regjia Iliriana Arifi. • 2013 – Shyhreye Behluli, Ptojekti:“Je si Rrush“ • 2013 – Meda, projekti: “Llokum“ • 2013 – Lori, projekti: “Kalle Mjeshtër“ • 2014 - Shënimi i 50 vjetorit - Ansambli kombëtar i këngëve dhe valleve “Shota“ • 2014 - “Eurovision Song Contest“ përfaqësuese Hersi Matmuja. • 2014 -Teatri Kombëtar, shfaqja: 'Shembja e Kulles se Ajfelit'' Teksti: Jeton Neziraj, Regjia: BlertaRrustemi. • 2014 - Lori, projekti:''Bravo'' • 2014 - TeatriDodona , shfaqja: ''Ku...Cka'' Teksti & regjia Elmaze Nura • 2014 – Grupi ''Pro Bend'' projekti: ''1 Minut'' • 2015 – Himni për Nënë Terezën ”Lamtumirë” Inva Mula,autor Genc Tukiqi. • 2015 – Monografia – Ansambli kombëtar i këngëve dhe valleve “Shota“ • 2015 – Eventi “Miss Grand Kosovo“ Fituese Ekelejda Lajçi – organizuar nga Lens Production. • 2015 – Vesa Luma, projekti: “ E Diela Me Vesën“ KTV. • 2015 – Hekuran Krasniqi, projekti: “Syn“ • 2015 – Filharmonia e Kosovës, projekti: projekti:“Himni për Nënë Terezën“ • 2015 – Teatri Dodona, shfaqja: “Oh,Karmella...!“Teksti: Jose SanchisSinisterra, regjia: Ekrem Sopi • 2015 – Shkelzen Jetishi – Xeni, projekti: “Live“ • 2015 – Olgera Lleshaj, projekti: “Shpirti Im“ • 2015 - Teatri Kombëtar, shfaqja: ''Shopping and Fucking'' Teksti: Mark Ravenhill Regjia : Fatos Berisha. • 2015 - Mihrije Braha,projekti: ''Dhimje e Mall'' • 2016 - Monografia, ''Morava e Epërme – Ndër Shekuj'' Autor: Esat Kamberi. • 2016 - Teatri Kombëtar, shfaqja: "Të Mallkuarit e Ballkanit" Teksti & regjia Enver Petrovci. • 2016 - Teatri Kombëtar, shfaqja: “Grafitët“ Teksti & regjia Fadil Hysa. • 2016 – Eventi “Miss Shqiptarja ne Botë“. Zurich, Zvicer. Organizuar nga Agjencioni i modës ”GECJAN fashion GROUP”. • 2016 - Teatri Kombëtar, shfaqja: ”Aritmi” Teksti: Arta Arifi, Regjia: Iliriana Arifi. • 2016 - ”Eurovision Song Contest”, përfaqësuese Eneda Tarifa. • 2016 - Teatri Kombëtar, shfaqja: "Tregtari i Venedikut" Teksti: William Shekspir, Regjia: Matthew Lentom. • 2016 – Miranda Hashani, projekti: "Live" • 2016 – Gino, projekti: "Kengë të paharruara" • 2016 - Teatri Kombëtar, shfaqja: “PërtejKufijvetëPushtetit“Teksti: AlbriBrahushaj, regjia: EsatBrajshori. • 2016 – Fahrush Azemi, projekti: ”Ti Je e Vetmja” • 2016 – Teatri Dodona, shfaqja: ”Foll For Love” Teksti: Sam Shepard, regjia: KastriotSaqipi. • 2016 – Ganja & Pro Band, projekti: ”U Knaqëm Tu Knaq” • 2016 – Grupi Fisniket & Hekuran Krasniqi, projekti: ” Ajo me Mbyti” • 2016 – ”Miss Shqipëria“ Organizator: Deliart Association. • 2017 - Monografia ”Baleti Kombëtar i Kosovës”, autor Naser Shatrolli. • 2017 - Teatri Kombëtar, shfaqja: ”Ballkan Bordel” Teksti: Jeton Neziraj, Regjia: BlertaRrustemi– Neziraj • 2017 - Shkunbin Ismaili, projekti: ”Nuk Ta Fal” • 2017 Libri ”Zemra e Akilit” Autore: Etleva Tafa. • 2018 Shfaqja “KUMT”( Koreodramë kushtuar Gjergj Kastriotit – Skendërbeu) Ansambli "Shota", Koreografia & Regjia: GjergjPrevazi. • 2018 - Teatri Kombëtar, shfaqja: "Njeriu që mungonte" Teksti: Zymber Kelmendi,regjia: Isa Qosja. • 2018 - "Miss shqiptarja në Botë" Tiranë, organizuar nga Agjencioni i modës "Gecjan fashion Group”. • 2018 –Nikollë Nikprelaj"Zemrën Ma Ke Thy" • 2018 – Diana Toska Libri,"Maqedonia në Gazetarin Time" • 2018 – Mentor Mripa, projekti: " Dua Të Të Them Nje Fjalë" • 2018 – Dritëro Shaqiri, projekti: "Të Dua" • 2018 –"Ballkan Best Model" Organizuar nga Agjencioni i modës ”Gecjan fashion Group”. • 2018 – "Teatri i Kumanovës" shfaqja: ”As andej as këndej” regjia: Kastriot Abdyli • 2018 – Artir Gjikokaj, projekti: ”Live” • 2019 - "Libri i luftës" Autor: gazetari, Nuhi Bytyqi. • 2019 – Teatri Dodona, shfaqja: “Tango” Teksti: Albana Muja, regjia: EkremSopi • 2019 – Libri, "Portrete të Skenderbeut gjatë shekujve" Autor: Luan Tashi. • 2021 – Romani, “DashuritëPaprekura – Saga e njëfrymetëheshtur” Autor: Vilson Culaj. • 2021 – Posta e Kosovës, Autor i pullës postare "Leze Qena". • 2021 – Lule Elezi, projekti: “ Piano Works“ Beethoven & Chopin – Wiena. == Fushata "Wiki Loves Earth in Albania & Kosovo 2023" == @[[Përdoruesi:AvniSelmani|AvniSelmani]] Përshëndetje Avni! Në datat 1-31 korrik zhvillohet fushata e fotografisë "Wiki Loves Earth in Albania and Kosovo". Meqë ju jeni fotograf, mund të merrni pjesë për të kapur dhe dokumentuar peizazhet mahnitëse të Shqipërisë dhe Kosovës. Për më shumë informacion, lexoni informacionin te [[c:Commons:Wiki_Loves_Earth_in_Albania_&_Kosovo_2023|ky linku]]. Rrofsh! [[Përdoruesi:Vyolltsa|Vyolltsa]] ([[Përdoruesi diskutim:Vyolltsa|diskutimet]]) 30 qershor 2023 11:13 (CEST) :{{u|Vjollca}} Përshëndetje. Jam pronari i llogarisë Përdoruesi:AvniSelmani, por nuk po marr email për rivendosje fjalëkalimi. E kam përdorur këtë llogari prej vitesh dhe faqja ekziston. A mund të më udhëzoni si të rikthej qasjen, ose kujt t’i drejtohem? Faleminderit. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-10366-08|&#126;2026-10366-08]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-10366-08|talk]]) 16 shkurt 2026 19:26 (CET) == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të kesh interes për përmbajtjen këtu dhe në faqen e përdoruesit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 00:50 (CEST) 5gniaf25tnoznw7u73anznv5wy2570l 0 312549 2976547 2819165 2026-05-02T23:55:04Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976547 wikitext text/x-wiki '''Xhafer Tahiri''' (lindi më 15 gusht 1983) është një politikan kosovar. Ai ishte deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Republikës së Kosovës]] nga viti 2013 deri në vitin 2014 dhe ishte kryetar i komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]] nga viti 2017 deri në vitin 2021. Tahiri është deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK). ==Jeta e hershme dhe karriera== Tahiri u lind në fshatin Stanoc i Poshtëm në komunën e [[Vushtrria|Vushtrrisë]]. Ai u diplomua në Fakultetin Juridik të [[Universiteti i Prishtinës|Universitetit të Prishtinës]] në vitin 2004, fitoi një [[Master|diplomë master]] vitin e ardhshëm në [[Universiteti i Bolonjës|Universitetin e Bolonjës]] në [[Itali]] dhe ka punuar për të [[Doktor i Filozofisë|doktoruar]] në fakultetin juridik të [[Universiteti i Gracit|Universitetit të Gracit]] në [[Austri]]. Tahiri ka ligjëruar në [[Universiteti "Haxhi Zeka" në Pejë|Universitetin Haxhi Zeka]] në [[Pejë]] dhe tani punon si ligjërues në Universitetin e Prishtinës. Ai ishte drejtor i Departamentit për Çështje Juridike dhe Marrëdhënie Ndërkombëtare në zyrën e Presidencës së Kosovës ndërmjet viteve 2006 dhe 2016 dhe ishte anëtar i bordit mbikëqyrës për Agjencinë Kundër Korrupsionit të Kosovës nga viti 2007 deri në vitin 2009.<ref>[https://kk.rks-gov.net/vushtrri/staff/kryetari/ PROFILI I KRYETARIT], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420065354/https://kk.rks-gov.net/vushtrri/staff/kryetari/ |date=2021-04-20}}, Komuna e Vushtrrisë.</ref> Pas shpalljes së njëanshme të pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, ai shërbeu në një komitet që shqyrtonte çështjet e demarkacionit të kufirit ndërmjet Kosovës dhe Maqedonisë (tani Maqedonia e Veriut).<ref>"Joint committee on Kosovo-Macedonia border demarcation begins talks," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 3 April 2008 (Source: Text of report by Kosovo Albanian privately-owned newspaper Koha Ditore on 2 April).</ref> Ai ishte gjithashtu përfaqësues i zyrës së presidentit të Kosovës në Këshillin Konsultativ për Minoritetet.<ref>"Kosovo: Ethnic leaders say president abused office over their representatives," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 8 March 2010 (Source: Text of report by Kosovo Albanian privately-owned newspaper Express on 7 March).</ref> ==Politikan== Tahiri u aktivizua me organizatën rinore të LDK-së në vitet 2000 dhe shërbeu si kryetar i saj nga viti 2009 deri në vitin 2012.<ref>[https://telegrafi.com/xhafer-tahiri-u-zgjodh-kryetar-i-fr-te-ldk-se/ "Xhafer Tahiri u zgjodh kryetar i FR të LDK-së"], ''Telegrafi'', 12 korrik 2009.</ref> Partia përjetoi ndarje serioze në fund të vitit 2011; Si përkrahës i ish-presidentit të partisë [[Fatmir Sejdiu]], Tahiri për një kohë të shkurtër e pa rënien e tij në parti dhe nuk u rizgjodh në forumin rinor të saj në Vushtrri.<ref>"Paper says ex-president supporters purged from Kosovo party," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 4 November 2011 (Source: Text of report by Kosovo Albanian privately-owned newspaper Express on 3 November).</ref> ===Asambleist=== Për shkak të pozitës së tij si kryetar i krahut rinor të LDK-së, Tahirit iu dha pozita e tridhjetë e pestë në listën zgjedhore të partisë në [[Zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2010|zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2010]]..<ref>[https://www.kqz-ks.org/wp-content/uploads/2018/04/Broshura-per-Kuvend-te-Kosoves-2010.pdf ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2010 – Lista e kandidatëve të subjekteve politike], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.</ref> Zgjedhjet u mbajtën me listë të hapur proporcionale dhe Tahiri përfundoi në vendin e tridhjetë e një në mesin e kandidatëve të LDK-së. Meqenëse lista fitoi njëzet e shtatë vende, ai nuk u zgjodh fillimisht. Megjithatë, ai mori një mandat më 26 dhjetor 2013 si zëvendësues për një anëtar tjetër partie.<ref>[https://radio-sharri.info/hatim-baxhaku-zyrtarisht-deputet-ne-kuvendin-e-kosoves/ "Hatim Baxhaku, zyrtarisht deputet në Kuvendin e Kosovës"], ''Radio Sharri'', 26 nëntor 2013.</ref> Në kuvend, Tahiri ishte anëtar i komisionit për mbikëqyrjen e financave publike.<ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=4&secid=110 Periudha e katërt Legjislative (12.12.2010 - 07.05.2014)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220123000913/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=4&secid=110 |date=23 janar 2022 }}, Kuvendi i Republikës së Kosovës.</ref> LDK-ja gjatë kësaj kohe shërbeu në opozitë. Tahiri u përfshi sërish në listën e LDK-së në [[Zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2014|zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2014]], këtë herë në pozitën e gjashtëdhjetë e shtatë.<ref>[https://www.kqz-ks.org/wp-content/uploads/2018/04/143_2014-Broshura_sq-sr-tr.pdf ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2014 – Lista e kandidatëve të subjekteve politike], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, faqe 32.</ref> Ai përfundoi në vendin e pesëdhjetë e gjashtë në mesin e kandidatëve të partisë; lista fitoi tridhjetë mandate dhe ai nuk u rizgjodh.<ref>ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2014 – REZULTATET PËRFUNDIMTARE NGA QNR KONAČNI REZULTATI IZ CPR-a, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, faqe 31. Shih gjithshtu [https://telegrafi.com/tahiri-i-ldk-se-nuk-fiton-mandatin-e-deputetit-gjen-ngushellim-ne-kuran/ "Tahiri i LDK-së nuk fiton mandatin e deputetit, gjen ngushëllim në Kuran"], ''Telegrafi''.</ref> ===Kryetar i komunës së Vushtrrisë=== Tahiri u zgjodh kryetar i komunës së Vushtrrisë në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2017|zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2017]], duke mposhtur Ferit Idrizin nga [[Partia Demokratike e Kosovës]] (PDK) në raundin e dytë. Ai shërbeu si kryetar i komunës për katër vitet e ardhshme. Në vitin 2020, Tahiri kundërshtoi vendimin e LDK-së për largimin e [[Vjosa Osmani]]t nga kryesia e partisë.<ref>[https://prishtinainsight.com/ldk-remove-vjosa-osmani-from-party-leadership/ "LDK remove Vjosa Osmani from party leadership"], ''Prishtina Insight'', 20 qershor 2020.</ref> Ai u mund nga Idrizi në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2017|zgjedhjet lokale të 2021]] në një revansh të katër viteve më parë. ==Referimet== {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1983]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë nga Vushtrria]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Vushtrrisë]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] 6nb8x80vdyvv5stvj5oxq5tasva1juz 0 314863 2976569 2959842 2026-05-03T00:33:46Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Beteja]]; added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976569 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Podujevës | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | image = | image_size = | caption = | date = 23 – 27 Dhjetor 1998 | place = [[Podujevë]], [[Kosovë]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = | result = Fitore e UÇK-së | combatant1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Jugosllavia]] | strength1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] 25 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 250 policë <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 13 automjete të blinduara | casualties1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] 10 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[File:SAJ emblem.png|25px]] 7 policë të vrarë <br> [[File:SAJ emblem.png|25px]] 9 të plagosur | commander1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Bedri Ahmeti]] | commander2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Sreten Lukiç]] | units1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] Brigada 111 tigrat e zi | units2 = [[File:SAJ emblem.png|25px]] [[Serbia|Njësia Speciale e Serbisë]] | notes = | campaignbox = }} '''Beteja e Podujevës''' apo '''Beteja e Tabeve të Llapashticës''' ([[Gjuha serbe|Serbisht]]: ''Bitka kod Podujeva'') u zhvillua gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] ndërmjet [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) dhe [[Njësia Speciale Antiterroriste (Serbi)|Njësisë Speciale Antiterroriste]] (CAJ) në fshatin [[Llapashtica e Epërme (Besianë)|Llapashticë e Epërme]], [[Komuna e Podujevës]]. Këto ngjarje nisën pas vrasjes së një [[Policia e Serbisë|polici serb]] nga luftëtarët e UÇK-së në atë zonë.<ref>{{Citation|title=Battle of Podujevo|date=2022-11-20|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Podujevo&oldid=1122970572|work=Wikipedia|language=en|access-date=2022-12-19}}</ref><ref>{{Cite web|title=BBC News {{!}} Europe {{!}} Serb policeman killed in Kosovo|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/239779.stm|access-date=2023-02-20|website=news.bbc.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-12-24|title=23 vjet nga beteja e Llapashticës|url=https://inlajmi.com/2021/12/24/23-vjet-nga-beteja-e-llapashtices/|access-date=2023-03-04|website=InLajmi|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=llapi.info|date=2015-12-24|title=17 vjet nga beteja e Llapashticës (Foto)|url=https://www.llapi.info/17-vjet-nga-beteja-e-llapashtices-foto/|access-date=2023-03-04|website=Llapi.info|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jehona e Betejës së Tabeve të Llapashticës ishte jehonë e lirisë|url=https://www.botasot.info/libra-sporti/628800/jehona-e-betejes-se-tabeve-te-llapashtices-ishte-jehone-e-lirise/|access-date=2023-03-04|website=Bota Sot|language=en}}</ref> == Beteja == Beteja ndodhi mes 23–27 Dhjetor 1998. Forcat jugosllave kishin si qëllim shkatërrimin e selisë të Z.O.LL (Zona Operative e Llapit) të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK]]-së.<ref>{{Cite web|last=Rama|first=Arton|date=2020-12-24|title=22 vjet nga beteja e Tabeve të Llapashticës, betejë në të cilën ranë heroikisht 10 dëshmorë të Llapit|url=https://www.llapi.info/22-vjet-nga-beteja-e-tabeve-te-llapashtices-beteje-ne-te-cilen-rane-heroikisht-10-deshmore-te-llapit/|access-date=2024-04-16|website=Llapi.info|language=en-US}}</ref> Para se të arrinin në fshatin e selisë së ZOLL-it, forcat jugosllave u përballën me një rezistencë të fortë nga UÇK në Tabe.<ref>{{Cite web|last=Rama|first=Arton|date=2020-12-24|title=22 vjet nga beteja e Tabeve të Llapashticës, betejë në të cilën ranë heroikisht 10 dëshmorë të Llapit|url=https://www.llapi.info/22-vjet-nga-beteja-e-tabeve-te-llapashtices-beteje-ne-te-cilen-rane-heroikisht-10-deshmore-te-llapit/|access-date=2024-04-16|website=Llapi.info|language=en-US}}</ref> Luftimet në Podujevë vazhduan deri më 27 Dhjetor, kur forcat e [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]] (VJ) siguruan qytetin pas tërheqjes së [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK).<ref>{{Cite web|date=1998-12-28|title=Kosovo Diplomatic Observer Mission Daily Report; 28 Dec. - Serbia {{!}} ReliefWeb|url=https://reliefweb.int/report/serbia/kosovo-diplomatic-observer-mission-daily-report-28-dec|access-date=2024-09-28|website=reliefweb.int|language=en|quote=In an increasingly familiar on-again, off-again pattern, the cease-fire held today as the two sides returned to apparent compliance with the OSCE Verification Agreement. Podujevo was again the focus: KLA forces reportedly withdrew a significant distance from yesterday's contested positions, and police and VJ units displayed limited disengagement there. No attack or fighting by either party was reported in the area today. The Serbian side again voiced their commitment to abide by the Agreement.}}</ref> Në të njëjtën ditë, [[Policia e Serbisë|policia jugosllave]] përpiqej të kapte Llapashticën, por ranë në një pritë nga luftëtarët e UÇK-së gjatë rrugës.<ref name=":02">{{Cite web|last=O'Connor|first=Mike|date=28 dhjetor 1998|title=Rebels Attack Serb Police Post in Kosovo|url=https://www.nytimes.com/1998/12/28/world/rebels-attack-serb-police-post-in-kosovo.html|website=New York Times|quote=While the police fought ethnic-Albanian rebels along the road, other police units tried to enter rebel-controlled territory nearby and were caught in ambushes that left two armored personnel carriers destroyed and three officers wounded, Government officials said. The officials said rebels used a 120-millimeter mortar in the ambushes. Diplomats said the rebels conceded that the report about the size of the mortar was true, which means the rebels have much larger weapons than had been known. Smaller mortars were used in the combat on the main road, though it was unclear which side was using them. Heavy machine-gun fire poured from police units that commandeered a motel near the road. The police appeared to push back the attackers after about a half-hour. Diplomats said the rebels were in a mood to negotiate but remained in their positions.}}</ref> UÇK raportoi se përdori mortaja, duke shkatërruar dy [[Transportues personeli i blinduar|automjete të blinduara]] (APC) dhe duke plagosur tre oficerë.<ref name=":02" /> Megjithëse policia jugosllave e shpërtheu pritën, UÇK mbajti pozitat e tyre në fshat.<ref name=":02" /> Diplomatë të ndryshëm treguan se UÇK në Llapashticë ishte gjithashtu e hapur për negociata.<ref name=":02" /> Sipas monitoruesve ndërkombëtarë që kontribuan në [[Operacioni Eagle Eye (1999)|Operacionin Syri i Shqiponjës]] Eagle, kjo betejë shkatërroi një armëpushim të shpallur nga forcat e huaja. Në përfundim të luftimeve, [[Misioni Vëzhgues Diplomatik i Kosovës|Misioni Diplomatik i Vezhguesve të Kosovës]] monitoroi një konvoj të automjeteve të Ushtrisë Jugosllave.<ref name="reliefweb28dec2">{{cite web|work=reliefweb|url=https://reliefweb.int/report/serbia/kosovo-diplomatic-observer-mission-daily-report-28-dec|title=Kosovo Diplomatic Observer Mission Daily Report; 28 Dec.|date=28 dhjetor 1998|access-date=15 qershor 2022}}</ref> == Shiko edhe == * [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] * [[Lufta e Kosovës]] * [[Zahir Pajaziti]] == Referime == [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Podujevë]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] lykjq7tvwznwpyylfmc2xwkn1pee0p6 0 314867 2976580 2959845 2026-05-03T00:42:36Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976580 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Sulmet në Likoshan dhe Qirez | image = | caption = | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | date = 28 Shkurt – 7 Mars 1998 | place = [[Likoshan]] dhe [[Qirez]], rajoni i [[Drenica|Drenicës]], [[Kosovë]] | combatant1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | result = Fitorja e Jugosllavisë | combatant2 = [[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] | commander1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Adem Jashari]] | commander2 = [[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Goran Radosllavjeviç]] | strength1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] 16 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] 30 autoblinda <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 20 helikopterë | casualties1 = [[File:UCK KLA.svg|25px]] 4 luftëtarë të vrarë | casualties2 = [[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] 4 policë të vrarë<br>[[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] 2 të plagosur | casualties3 = [[File:Flag of Albania.svg|25px|border]] 26 Civilë [[Shqiptarë]] të vrarë }} '''Sulmet në Likoshan dhe Qirez''' ishin sulme policore në shkallë të gjerë që ndodhën në fillim të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] në fshatrat [[Likoshan]] dhe [[Qirez]]. Më 28 Shkurt 1998, [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) i zuri pritë një njësie të policisë serbe afër Likoshanit, duke vrarë 4 policë serbë dhe duke plagosur dy të tjerë. Kjo nxiti operacione policore në shkallë të gjerë në fshatrat Likoshan dhe Qirez të nesërmen, duke çuar në vrasjen e 26 civilëve shqiptarë të Kosovës në të dy fshatrat. Sulmi ndaj Likoshanit dhe Qirezit u pasua nga [[Sulmi në Prekaz]] në ditët në vijim. Sulmet në Likoshan dhe Qirez, si dhe në Prekaz, shënuan fillimin e [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. ==Prapaskena== ===Sipas Human Rights Watch (1998)=== Më 28 Shkurt 1998, sipas policisë serbe, shqiptarë të armatosur sulmuan një patrullë policie pranë fshatit Likoshan, duke vrarë katër policë dhe duke plagosur rëndë dy. Një raport pro-qeveritar tha se kishte tre sulme të njëkohshme ndaj patrullave të policisë. Shqiptarët nga Likoshani informuan Organizatën Human Rights Watch (HRW) se dëgjuan të shtëna afër fshatit rreth orës 23:00 dhe disa dëgjuan se policia kishte rënë në pritë atje. Raporte të pakonfirmuara tregojnë se shqiptarë të armatosur sulmuan fabrikën e municionit me bazë policinë pranë Prekazit të Poshtëm më 27 shkurt dhe se policia u zu në pritë në Likoshan pas një ndjekjeje policore. ===Sipas Amnesty International (1999)=== Dëshmitarët shqiptarë deklaruan se ngjarjet filluan në mbrëmjen e 27 shkurtit, "kur UÇK-ja qëlloi në një shkollë që strehonte refugjatë serbë, boshnjakë ose kroatë në qytetin e afërt të Skënderajit". Sipas Amnesty International: Automjeti me burra të UÇK-së u ndoq nga policia në drejtim të Likoshanit dhe pasoi një përleshje e shkurtër. Policia solli përforcime dhe mund ta ketë bërë edhe UÇK-ja. Në luftimet që pasuan, me sa duket kryesisht më 28 shkurt, policia përdori forcë të rëndë duke përfshirë automjete të blinduara dhe helikopterë dhe UÇK-ja me sa duket u tërhoq. Amnesty International beson se shumica e civilëve shqiptarë që vdiqën u vranë pasi UÇK-ja ishte tërhequr ndërsa policia serbe u zhvendos në fshatra. ==Ngjarjet== ===Vrasjet në Likoshan=== Policia mbërriti në Likoshan nga ora 11:30 deri në 12:00, me një helikopter policor në lëvizje dhe me shumë automjete të blinduara dhe policë specialë të armatosur që rrethuan shtëpinë e familjes Ahmeti. Familja ishte më e pasura në fshat. Fshatarët i thanë HRW-së se nuk kishte pjesëtarë të UÇK-së të pranishëm, edhe pse është e mundur që të ketë të shtëna në drejtim të policisë. Në mënyrë të shpejtë dhe të mirëorganizuar, duke lënë të kuptohet se sulmi ishte i planifikuar, policia serbe u përqendrua në dy familje shqiptare, familjet Gjeli dhe Ahmeti. Ka spekulime nëse ndonjë pjesëtar i UÇK-së ka hyrë dhe dalë nga shtëpia e Ahmetit. Rreth orës 15:30 policia ka hyrë në kompleksin e Ahmetit. Dhjetë anëtarë meshkuj të familjes dhe një mysafir, nga mosha 16 deri në 50 vjeç, u rrahën dhe më pas u ekzekutuan pa gjyq. Vëllai i vetëm Ahmeti që mbijetoi ishte larguar në atë kohë, duke u kthyer në Likoshan pasi dëgjoi incidentin; Sipas tij, siç i tha HRW, kur arriti në orën 08:00 të mëngjesit të 1 marsit, duke parë nga një kodër, ai pa "një autoblind në kompleksin tonë dhe një tjetër jashtë". Një i tretë ishte prapa. Kishte artileri gjithandej dhe policia gjuante kudo”. Sipas tij, policia u largua nga ora 15:30, ai më pas shkoi në shtëpinë e tij dhe iu tha se 10 anëtarë meshkuj të familjes dhe një mysafir ishin arrestuar. Ai gjithashtu i tha HRW-së se mobiljet ishin shkatërruar dhe sendet me vlerë ishin vjedhur. Familja Ahmeti mësoi për vdekjen e burrave të tyre të nesërmen, kur një fqinj i familjes Gjeli, pa kufomat e tyre në morg teksa po merrte kufomat e dy anëtarëve të familjes së tij të vrarë. Më 3 mars trupat u varrosën, së bashku me 15 viktima të tjera nga Likoshani dhe Qirezi. Një gazetar amerikan i tha HRW-së se trupat e Ahmetit kishin shenja të qarta torture. ===Vrasjet e Qirezit=== Sipas të pranishmëve në atë kohë, Policia serbe ka mbërritur në orën 12:30 pasi ka qëlluar 6 trungje lisi. Dëshmitarët i thanë HRW-së se shtatë autoblinda, së bashku me një helikopter që rrëzohej në çati, ishin të pranishëm në fshat. Së pari ata u ngjitën te familja Nebihu. Ata vranë Rubika Nebihun, një grua 27 vjeçare, e cila ishte në muajin e shtatë të shtatzënisë. Ata vranë edhe djalin e madh, Xhemilin. Sefer Nebihu, babai i familjes, i tha HRW-së: "Policia ma shkatërroi portën e përparme me dy tanke dhe doli te dritaret e shtëpisë sime. Rreth 17 policë dolën nga tanket. Ata mbanin kamuflazh ushtarak, jeshile dhe të verdhë, me një shenjë policie në gjoks. Asnjë maskë. Rezervuari u ngjit në dritare. Një polic theu dritaren me kondakun e armës dhe filloi të bërtiste. Ata thanë: “Çohu” dhe unë i thashë “mos gjuaj se këtu ka vetëm gra dhe fëmijë”. Më shanë dhe më pas njëri më qëlloi". Një tjetër familje që u sulmua nga Policia serbe ishte familja Sejdiu. Në Qirez u vranë katër djemtë e familjes Sejdiu, Bekimi, Nazmiu, Bedriu dhe Beqiri. Abdia Sejdiu, nëna e familjes, i tha HRW-së: "Ata djemtë e mi erdhën në fushë dhe ne u ulëm në një dhomë. Nusja ime, dy fëmijët dhe djali im. Kemi dëgjuar përleshje në Likoshan rreth mesditës. Djemtë e mi u vranë rreth orës 16:00. Tanket erdhën në kopsht, thyen portat dhe dy tanke ishin jashtë qitjes. Rreth shtatë deri në dhjetë policë hynë në shtëpi dhe në dhomën tonë. Unë dola para policisë dhe shtriva duart përpara djemve të mi. Na morën të gjithëve në kopsht. Na thanë shtrihuni në tokë. E goditën Bekimin dhe unë bërtita “Mos e godit, a ke djalë ti!”. Më goditën me fundin e armës në kokë. Ata morën të gjithë djemtë e mi, pastaj unë i futa fëmijët brenda..." Të 26 të vrarët në Likoshan dhe Qirez u varrosën në një fushë pranë dy fshatrave. Rreth 30,000 njerëz morën pjesë në ceremoni. Pikat e kontrollit të policisë në rrugën kryesore ndaluan të bashkohen më shumë. ==Akuzat e Natasha Kandiqit== Natasha Kandiq nga Fondi për të Drejtën Humanitare të Beogradit, akuzoi Danica Marinkoviqin, ish-gjyqtare hetuese e Gjykatës së Qarkut të Prishtinës, si përgjegjëse për vrasjet e familjes Ahmeti. Kandiq deklaroi se disa ish-policë serbë dëshmuan se "Danica Marinkoviç personalisht urdhëroi që disa anëtarë të plagosur të familjes Ahmeti të pushkatoheshin më 28 shkurt 1998 në fshatin Likoshan". Sipas pretendimeve, Marinkoviq ka ardhur si gjyqtar hetues për të kryer një hetim në terren. Jashtë shtëpisë së Ahmetit kishte një grumbull trupash në të cilin disa burra ende jepnin shenja jete. Në prani të rreth 30 pjesëtarëve të Njësisë Speciale Serbe, ajo dyshohet se ka thënë: "Nuk po i marr – vritni" dhe burrat u ekzekutuan me armë. Në përgjigje, Marinkoviq akuzoi Kandiqin për gënjeshtër. ==Pasojat== * [[Sulmi në Prekaz]] ==Shiko më shumë== *[[Krimet e Luftës në Kosovë]] *[[Masakrat e Drenicës]] == Literatura == *{{cite book|first=Heike|last=Krieger|title=The Kosovo Conflict and International Law: An Analytical Documentation 1974-1999|url=https://books.google.com/books?id=-OhPTJn8ZWoC&pg=PA94|year=2001|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-80071-6|pages=93–94}} *{{cite book|first1=Fred|last1=Abrahams|first2=Elizabeth|last2=Andersen|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|url=https://books.google.com/books?id=vELQpx1U9EcC&pg=PA19|year=1998|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-194-7|pages=19–26}}{{unreliable source|date=February 2016}} *{{cite book|author=Amnesty International|title=Kosovo: January 1998 to March 1999|url=https://books.google.com/books?id=oyO5AAAAIAAJ|year=1999|publisher=Amnesty International|quote=<!--Reports from ethnic Albanian witnesses contradicted this, saying that the events began on the evening of 27 February when the KLA fired at a school housing Bosnian or Croatian Serb refugees in the nearby town of Srbica (Skenderaj in Albanian). The vehicle carrying KLA men was chased by police towards Likoshan and a short firefight ensued. Police brought in reinforcements and the KLA may also have done so. In the fighting which followed, apparently mainly on 28 February, the police used heavy force including armoured vehicles and helicopters and the KLA apparently withdrew. Amnesty International believes that most of the ethnic Albanians who died were killed after the KLA had withdrawn as the police moved into the villages.-->}} ==Lidhje të jashtme== *{{cite journal|author=Stefan Troebst|title=THE KOSOVO CONFLICT, 1998|journal=Information zur Sicherheitspolitik|issue=17|date=qershor 1999|url=http://www.bundesheer.at/pdf_pool/publikationen/01_kse1_02_tck.pdf|quote=<!-- On 28 February, a battle-like clash between UÇK fighters on the one side and heavily armed SAJ, JNPJ and PJM units on the other, equipped with 20 helicopter gunships and 30 armoured personnel carriers, took place near the Drenica village of Likoshan (Likošan). The incident was triggered off by the killing of four Serbian policemen in an UÇK ambush. During the next three days, more than 16 Albanian guerrillas were killed. -->}} {{DEFAULTSORT:Likosane massacre}} [[Kategoria:Krime serbe në Luftën e Kosovës]] [[Kategoria:Masakra në Luftën e Kosovës]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:1998 në Kosovë]] [[Kategoria:Lufta e Kosovës]] [[Kategoria:Masakra në Kosovë]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] kohqfw8dwnlz7elwqj87kpmdx4lw336 0 315024 2976413 2959879 2026-05-02T19:32:12Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976413 wikitext text/x-wiki '''MREN''' ([[Gjuha malazeze]] : ''Crnogorska istraživačka i obrazovna mreža''; {{lang-en|Montenegrin Research and Education Network}}; {{lang-sq|Rrjeti i Kërkimit dhe Arsimit në Mal të Zi}}) është një koleksion i të gjitha shërbimeve dhe lehtësive të rrjetit që mbështesin kërkesat e informacionit dhe komunikimit të komunitetit të arsimit dhe hulumtimit në Mal të [[Mali i Zi|Zi]] . Qëllimi i vetëm i MREN është të krijojë, promovojë, ofrojë, të marrë pjesë dhe të ruajë bazat e nevojshme për përdorimin e teknologjive moderne të informacionit dhe komunikimit në komunitetin arsimor dhe kërkimor në [[Mali i Zi|Mal të Zi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.geant.org/|title=GÉANT|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.era-learn.eu/network-information/networks/seera-ei|title=SEERA-EI|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page|title=EGI-InSpire|lang=en|access-date=21 prill 2022|archive-date=1 prill 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401051451/https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page|url-status=dead}}</ref> == Përmbledhje == Një nga misionet kryesore të MREN është lidhja e Rrjetit Akademik me GÉANT dhe mbështetja e përdorimit të konsiderueshëm të rrjeteve kërkimore pan-evropiane dhe botërore nga studiues, shkencëtarë, pedagogë dhe studentë malazezë. Përveç GÉANT, MREN është i përfshirë në projekte të tjera kyçe evropiane: SEERA-EI, EGI-InSPIRE dhe HP-SEE. Projektet e përfunduara në të cilat mori pjesë MREN ishin: SEE-GRID-SCI, SEEREN dhe SEE-GRID . MREN ka objektiva të qarta në përmbushjen e qëllimit të tij për të mbështetur TIK në komunitetin arsimor dhe kërkimor, dhe që përfshin: * Krijimi dhe mirëmbajtja e portaleve të internetit për shkëmbimin e ideve dhe informacionit ndërmjet përdoruesve të rrjeteve kërkimore, si dhe ndërmjet grupeve të gjera shoqërore që përdorin teknologjitë e reja të informacionit dhe komunikimit; * Mbështetje dhe pjesëmarrje në projekte dhe iniciativa për zhvillimin e teknologjive të informacionit në Mal të Zi dhe jashtë saj; * Organizimi i seminareve dhe trajnimeve informative për grupe të ndryshme sociale, përfshirë mësimin në distancë; * Mbështetja e arsimimit dhe kualifikimit të studentëve dhe specialistëve, që punojnë në fushën e teknologjisë së informacionit; * Optimizimi teknologjik, administrativ dhe financiar i lidhjeve të organizatave dhe personave malazezë të fushave shkencore dhe informative me rrjetet kërkimore; * Ofrimi i mbështetjes për shkollat dhe institucionet arsimore që ofrojnë trajnime për TIK; * Organizimi i seminareve edukative, konferencave, simpoziumeve, ekspozitave dhe ngjarjeve të tjera publike të dedikuara për promovimin e teknologjive të avancuara të informacionit dhe shërbimeve të informacionit multimedial; * Konsulencë për zgjidhjet teknologjike për Projektet e TIK-ut, si dhe pjesëmarrjen në nisma kombëtare dhe ndërkombëtare që synojnë zhvillimin e TIK-ut në vendet evropiane. Sipas objektivave të përcaktuara, MREN ka disa aktivitete në përmbushjen e këtyre objektivave dhe ato janë: * Përfaqësimi i [[Mali i Zi|Malit]] të Zi në fushën e rrjeteve kërkimore * Promovimi i praktikave dhe teknologjive të e-biznesit. * Menaxhimi i Rrjetit Kombëtar të Kërkimit dhe Edukimit * Planifikimi, hartimi dhe zbatimi i projekteve teknologjike dhe zhvillimore me theks në fushat e Rrjetit Kërkimor dhe Rrjetit Për menaxhimin teknik dhe monitorimin e Rrjetit Kombëtar të Kërkimit dhe Arsimit, përgjegjëse është Qendra e Teknologjisë Informative (CIS) e [[Universiteti i Malit të Zi|Universitetit të Malit të Zi]] (UM), ndërsa për aktivitetet profesionale dhe administrative sipas kërkesave të MREN është përgjegjëse Ministria e Shkencës. == Shih edhe == * [[Arsimi]] * [[Mali i Zi]] * [[Arsimi në Mal të Zi]] * [[Universiteti i Malit të Zi]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.mna.gov.me/ Ministria e Shkencës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122060248/http://www.mna.gov.me/ministarstvo |date=22 janar 2020 }} * [http://www.ucg.ac.me Universiteti i Malit të Zi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230511194051/https://www.ucg.ac.me/ |date=11 maj 2023 }} * [http://www.mren.ac.me Uebfaqja zyrtare e MREN]{{Lidhje e vdekur}} * [http://www.mps.gov.me/ Ministria e Arsimit dhe Sportit]{{Lidhje e vdekur}} * [http://www.cis.ac.me Qendra e Teknologjisë së Informacionit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515123557/http://www.cis.ac.me/ |date=15 maj 2012 }} == Referime == [[Kategoria:Arsimi në Mal të Zi]] mzw7fm1foewnubxosznnh4b41jhyjw5 0 316300 2976730 2960031 2026-05-03T11:53:56Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976730 wikitext text/x-wiki '''Plazhi i Linit''' është një plazh i vogël liqenor, i dyti pas [[Plazhi i Pogradecit|Plazhit të Pogradecit]], i cili shtrihet në [[Bregliqeni shqiptar i Ohrit|brigjet]] e [[Liqeni i Ohrit|Liqenit të Ohrit]].<ref>https://sot.com.al/ekonomia/ndryshon-harta-e-plazheve-n%C3%AB-zonat-bregdetare-dhe-liqenore-shtohen-66-zona-t%C3%AB-reja{{Lidhje e vdekur}}</ref> Plazhi i Linit fillon tek gadishulli i [[Lini|fshatit Lin]], ka ujin e pastër si kristal, i vendosur në këmbët e një mali, që sjell pa pushim fresk karakteristik në breg dhe nuk e ndjen fare bezdinë e vapës. Ka hotele, kuzhina, skarë dhe është një nga plazhet e krijuara gjatë viteve të fundit, dhe si i tillë është një mrekulli e natyrës që frekuentohet vizitorët.<ref>https://telegraf.al/aktualitet/ne-pogradec-nje-prag-vere-ndryshe-dhe-me-plot-surpriza/</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lajme.gen.al/2010-08-01/plazh-i-ri-ne-ish-guroren-e-fshatit-lin.html|title=Kopje e arkivuar|access-date=25 maj 2022|archive-date=7 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707135816/http://www.lajme.gen.al/2010-08-01/plazh-i-ri-ne-ish-guroren-e-fshatit-lin.html|url-status=dead|lang=sq}}</ref> == Shih edhe == * [[Lini]] * [[Pogradeci]] * [[Liqeni i Ohrit]] * [[Driloni (Tushemisht)]] * [[Lista e plazheve në Shqipëri]] == Referime == [[Kategoria:Plazhe në Shqipëri]] [[Kategoria:Liqeni i Ohrit]] o8rkhzmkvruun1agw9lyibawpptqco4 14 316359 2976359 2540537 2026-05-02T15:51:20Z Пакко 6535 Lidhja me kategorinë Bullgarët në Shqipëri 2976359 wikitext text/x-wiki ''Shih edhe: [[:Kategoria:Bullgarët në Shqipëri]]'' [[Kategoria:Shqiptarë sipas prejardhjes]] 6ms3b3kb1dajcswqvkfahl7jscrsf3f 0 316953 2976533 2960109 2026-05-02T23:55:00Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976533 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Donika Gërvalla-Schwarz | image = The Official Portrait of Donika Gërvalla-Schwarz.jpg | caption = Portreti zyrtar i Donika Gërvalla-Schwarz si zëvendëskryeministre dhe ministre e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, nëntor 2022. | office1 = Zëvendëskryeministri i dytë i Kosovës | primeminister1 = [[Albin Kurti]] | president1 = [[Glauk Konjufca]] (Në detyrë)<br />[[Vjosa Osmani]] | term_start1 = 22 mars 2021 | term_end1 = | predecessor1 = [[Driton Selmanaj]] | successor1 = | office2 = [[Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës|Ministrja e 8-të e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës]] | primeminister2 = [[Albin Kurti]] | president2 = [[Glauk Konjufca]] (Në detyrë)<br />[[Vjosa Osmani]] | term_start2 = 22 mars 2021 | term_end2 = | predecessor2 = Meliza Haradinaj-Stublla<br />Besnik Tahiri (Në detyrë) | successor2 = | birth_name = Donika Gërvalla | birth_date = 16 tetor 1971 | birth_place = [[Shkup]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë|RS Maqedonia]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|RSF Jugosllavia]] | party = [[Guxo]] (2021–present) | otherparty = [[Lidhja Demokratike e Kosovës]] (deri më 2020) | spouse = [[:de:Stefan Schwarz (Politiker)|Stefan Schwarz]] | father = [[Jusuf Gërvalla]] | children = 5 | alma_mater = [[Universiteti i Hamburgut]] }} '''Donika Gërvalla-Schwarz''' (lindi më 16 tetor 1971) është politikane kosovare. Anëtare e listës politike [[Guxo]] të partisë politike [[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]], ajo ka shërbyer si [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|Ministre e Punëve të Jashtme]] dhe zëvendëskryeministre e dytë në kabinetin e dytë Kurti që nga viti 2021. Gërvalla-Schwarz është vajza e aktivistit të vrarë shqiptar [[Jusuf Gërvalla]]. Ajo është kryetare e partisë politike të qendrës së djathtë [[Guxo]], bashkë me [[Faton Peci|Faton Pecin]]. ==Jeta e hershme dhe edukimi== Gërvalla-Schwarz lindi në [[Shkup]] në një familje shqiptare të Kosovës. Babai i saj ishte aktivisti [[Jusuf Gërvalla]], i cili mbronte [[Nacionalizmi shqiptarë|nacionalizmin shqiptar]] dhe [[Marksizëm–Leninizmi|marksizëm-leninizmin]]. Gërvalla-Schwarz u rrit në [[Prishtinë]], por u arratis me familjen e saj në [[Gjermania Perëndimore|Gjermaninë Perëndimore]] në vitin 1980, për shkak të persekutimit politik me të cilin u përball babai i saj në duart e [[UDBA|policisë sekrete jugosllave]]. Në vitin 1982, babai i saj u vra në [[Untergruppenbach]] dhe familja më pas u largua në Tiranë pak më vonë. Gërvalla-Schwarz e kaloi pjesën e mbetur të rritjes së saj në Tiranë, ku mori pjesë në protestat e studentëve kundër regjimit komunist në Shqipëri. Gërvalla-Schwarz studioi muzikë në Tiranë derisa u kthye në Gjermani në vitin 1992, për të përfunduar shkollimin. Më vonë ajo mori një diplomë juridike nga [[Universiteti i Hamburgut]].<ref name="VV">{{cite web|title=Donika Gërvalla|url=https://www.vetevendosje.org/profilet/donika-gervalla/|access-date=23 mars 2021|publisher=[[Lëvizja Vetëvendosje|Vetëvendosje]]|language=sq|archive-date=31 janar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131174109/https://www.vetevendosje.org/profilet/donika-gervalla/|url-status=dead}}</ref> ==Karriera politike== Gërvalla-Schwarz u bë anëtare nderi e [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] në vitin 1991. Më vonë shërbeu si zëvendëskryetare e partisë nga viti 1993 deri në vitin 1997, dhe më pas shërbeu si kryetare e degës gjermane të partisë deri në vitin 1999. Si kryetare e partisë në Gjermani, Gërvalla-Schwarz ka bërë paraqitje të shpeshta në mediat dhe politikën gjermane në emër të Kosovës gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]]. Në vitin 2015, Gërvalla-Schwarz u rikthye në politikë dhe u zgjodh sërish kryetare e degës gjermane të partisë. Duke punuar ngushtë me politikanen kosovare [[Vjosa Osmani]], të dy u përpoqën të bënin reforma brenda partisë. Në vitin 2018, Gërvalla-Schwarz dha dorëheqjen nga të gjitha pozitat e saj drejtuese brenda partisë, dhe më vonë dha dorëheqjen nga anëtarësia e saj partiake në vitin 2020. Në vitin 2021, Gërvalla-Schwarz iu bashkua listës politike të sapoformuar [[Guxo]] dhe u zgjodh për të dalë si kandidate në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2021|zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2021]]. Ajo u zgjodh përfundimisht në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvend]], por dha dorëheqjen nga vendi i saj pasi u emërua nga [[Albin Kurti]] për të shërbyer si zëvendëskryeministër i dytë dhe [[Ministria e Punëve të Jashtme e Kosovës|ministre e punëve të jashtme]] në [[Kabineti i dytë Kurti|kabinetin e tij të dytë]].<ref>{{cite web|url=https://kosova.info/kush-eshte-donika-gervalla-kandidatja-qe-braktisi-ldk-ne-per-te-hyre-me-vjosa-osmanin-ne-listen-e-albin-kurtit/|title=Kush është Donika Gervalla, kandidatja që braktisi LDK-në për të hyrë me Vjosa Osmanin në listën e Albin Kurtit|publisher=Kosova.Info|date=2021-01-29|language=sq|access-date=23 qershor 2022|archive-date=21 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421014109/https://kosova.info/kush-eshte-donika-gervalla-kandidatja-qe-braktisi-ldk-ne-per-te-hyre-me-vjosa-osmanin-ne-listen-e-albin-kurtit/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0"/> Pas inaugurimit të Osmanit si [[Presidenti i Kosovës|presidente e Kosovës]] në prill të vitit 2021, Gërvalla-Schwarz u bë kryetare e Guxo!, pasi [[Kushtetuta e Kosovës]] e ndalon presidentin të veprojë si përfaqësues i një partie politike. Gërvalla-Schwarz kritikoi politizimin në Ministrinë e Jashtme të Kosovës, se si diplomatët emëroheshin për shkak të lidhjeve të tyre e jo për shkak të kompetencës së tyre, duke bërë që diplomatët e Kosovës "të mos merren seriozisht nga vendet në mbarë botën". Ajo tha se një nga prioritetet e saj është depolitizimi i ministrisë, por se “të gjitha këto probleme nuk mund t'i zgjidhim brenda një dite”.<ref>{{cite news|title=Donika Gervalla-Schwarz: Childhood Emigrant Becomes Kosovo's Top Diplomat|url=https://balkaninsight.com/2021/04/14/donika-gervalla-schwarz-childhood-emigrant-becomes-kosovos-top-diplomat/|work=Balkan Insight|language=en|date=14 prill 2021|access-date=14 prill 2021}}</ref> ==Jeta personale== Gërvalla-Schwarz është e martuar me politikanin gjerman [[:de:Stefan Schwarz (Politiker)|Stefan Schwarz]] dhe së bashku kanë pesë fëmijë. Schwarz është një ish-deputete e [[Bundestag]]ut nga viti 1990 deri në 1994, duke përfaqësuar [[Unioni Demokristian i Gjermanisë|Unionin Demokristian]]. Familja banonte në [[Bonn]], megjithëse Gërvalla-Schwarz u kthye në Kosovë në vitin 2021, para [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2021|zgjedhjeve parlamentare të Kosovës të vitit 2021]].<ref name=":0">{{cite web|last=Robelli|first=Enver|title=Eine scharfzüngige Juristin aus Bonn wird Aussenministerin|date=2021-03-24|language=de|url=https://www.tagesanzeiger.ch/eine-floetistin-aus-bonn-uebernimmt-das-kosovarische-aussenministerium-344162489167}}</ref> ==References== {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1971]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Ministra të Punëve të Jashtme të Kosovës]] [[Kategoria:Studentë të Universitetit të Hamburgut]] e6r19l8hp0x6wr0tl4byfaco3vsy4cx 0 317162 2976657 2539448 2026-05-03T06:39:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976657 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision|native_name=Nënprefektura e Ulqinit|conventional_long_name=|common_name=Nënprefektura_e_Ulqinit|subdivision=[[Ndarja administrative e Shqipërisë|Nënprefekturë]]|nation=e [[Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore|Mbretërisë Shqiptare]]|title_leader=Nënprefekt|leader1=Jahje Baçe (i pari)|year_leader1=1942–1943|leader2=Januz Sadiku (i fundit)|year_leader2=1944|s1=Rrethi i Ulqinit|flag_s1=Flag_of_the_Serbian_Partisans.svg|era=[[Lufta e Dytë Botërore]]|event_start=[[Pushtimi italian i Shqipërisë|Themeluar më]]|year_start=1941|date_start=|event_end=Hequr më|year_end=1944|date_end=26 nëntor|event1=[[Shqipëria nën pushtimin gjerman|Pushtimi gjerman]]|date_event1=1943|image_coat=|image_map=|image_map_caption=|capital=[[Ulqini]]|stat_area1=|stat_pop1=18,739|stat_year1=1943|category=|today=[[Mali i Zi|Malit të Zi]]|Divisions=[[Bashkia]] dhe [[komuna|komunat]]|DivisionsNames=Bashkia e Ulqinit<br >Komuna e Qendrës<br >Komuna e Katërkollit<br >Komuna e Krajës<br >Komuna e Merkotit|footnotes=}} '''Nënprefektura e Ulqinit''' ishte një [[Ndarja administrative e Shqipërisë|njësi administrative]] e [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–43)|Mbretërisë Shqiptare]] në vitet 1941–1944. == Historia == Pas kapitullimit të [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë së Jugosllavisë]] në vitin 1941, Ulqini ishte nën pushtimine Forcave të Armatosura të [[Mbretëria e Italisë|Mbretërisë së Italisë]]. [[Viktor Emanueli III|Vittorio Emanuele III]], Mbret i Italisë e Shqipërisë dhe Perandor i Etiopisë, më 12 gusht 1941, nënshkroi dekretin për kufijtë e rinj të [[Shqipëria nën pushtimin italian (1939–43)|Mbretërisë Shqiptare]]. Me këtë dekret Ulqini u bë pjesë e e Tokave të Liruara të Mbretërisë Shqiptare.<ref>“Fletorja Zyrtare”, 29 gusht 1941</ref> Sipas Dekretit Mëkëmbësor Nr. 166 të vitit 1942, Nënprefektura e Ulqinit, me qendër në Ulqin, i bashkohet Prefekturës së Shkodrës.<ref>{{Cite journal|date=7 gusht 1942|title=Dekret Mëkambësuer Nr. 166 22 Korrik 1942 Ndryshime në ndarjen Admin. të Tokave të Lirueme|url=https://bksh.al/uploads/_/originals/c778e638-3825-437d-8225-7fbe5f240dc6.pdf|journal=Fletorja Zyrtare|language=sq|volume=93|pages=3|via=[[Biblioteka Kombëtare]]}}</ref> Më 7 nëntor 1943, [[Bombardimi i Ulqinit (1943)|Ulqini u bombardua]] nga [[Aleatët e Luftës së Dytë Botërore|forcat aleate]].<ref>{{Cite web|last=milana|date=2013-10-21|title=BOMBARDIMET “ALEATE” TË ULQINIT 1943|url=https://ul-info.com/bombardimet-aleate-te-ulqinit-1943/|url-status=live|access-date=2022-07-03|website=Ulcinj info|language=sq}}</ref> === Nënprefektët === Nënprefektët e Ulqinit ishin:<ref>AQSH, F. 412, V. 1942, D. 74</ref> * Jahje Baçe, 1942 – 1943 * Luigj Lufi, 1943 – 1943 * Etëhem Rrema, 1943 – 1944 * Januz Sadiku, 1944 == Nënndarjet == Nënprefektura ndahej në një bashki dhe katër komuna:<ref name=":0">AQSH, F. 412, V. 1944, D. 49</ref> * [[Bashkia e Ulqinit]] * Komuna e Qendrës Ulqin * Komuna e Katërkollit * Komuna e Krajës * Komuna e Merkotit === Lagjet dhe fshatrat === Nënprefektura e Ulqinit përfshinte 5 lagje dhe 53 vendbanime:<ref name=":0" /> * Bashkia e Ulqinit përfshinte qytetin e [[Ulqini|Ulqinit]], ku bënin pjesë lagjet: Lagjja e Re, Meteriz, Kala, Ranë dhe Mera. * Komuna e Qendrës përfshinte fshatrat: [[Bratica|Braticë]] e Sipërme, [[Bratica|Braticë]] e Poshtme, [[Krytha e Ulqinit|Krythë]], [[Kërruçi|Kruç]], [[Salçi|Salç]], [[Kollomza|Kullomz]], [[Mozhuri|Mozhurë]], [[Pistulli (Ulqin)|Pistull]], [[Zogaj (Ulqin)|Zoganj]], [[Mali i Brinjës|Mal i Brijës]], [[Darza|Darzë]], [[Qurkaj|Qyrkanj]], [[Shëngjergji (Ulqin)|Shëngjergj]], [[Reçi (Ulqin)|Reç]], [[Shtoji i Sipërm|Shtoj i Sipërm]] dhe [[Shtoji i Poshtëm|Shtoj i Poshtëm]].<ref>Historiku i Komunës së Qendrës Ulqin, së bashku me katundet që bëjnë pjesë në të dhe me numrin e popullsisë të ndarë edhe sipas feve. Arkivi Qendror Shtetëror, F. 410, V. 1944, D.105</ref> * Komuna e Katërkollit përfshinte fshatrat: [[Katërkolla|Katërkollë]], [[Amulli|Amull]], [[Këllezna e Poshtme|Këllezën e Poshtme]], [[Këllezna e Sipërme|Këllezën e Sipërme]], [[Shasi|Shas]], [[Brajsha|Brajshë]], [[Krytha|Krythë]], [[Leskoci|Leskoc]], [[Megjureçi|Megjureç]], [[Kalimani|Kaliman]], [[Milla|Millë]], [[Bojka|Bojk]], [[Kosiqi|Kosiq]], [[Sukubina|Sukobinë]], [[Kravari (Ulqin)|Kravar]], [[Rashtisha|Rastish]], [[Dragina|Draginë]], [[Lisna Bora|Lisën-Borë]], [[Fraskanjelli|Fraskanjell]], dhe [[Shtodhra|Shtodër]]. * Komuna e Krajës përfshinte fshatrat:[[Ostrosi i Madh|Ostros i Madh]], [[Ostrosi i Vogël|Ostros i Vogël]], [[Martiqi|Martiq]], [[Skjea|Skje]], [[Arbëneshi|Arbnesh]], [[Gështenja (fshat)|Kështenjë]], [[Thtjani|Ftjan]] dhe [[Boboshti|Bobosht]]. * Komuna e Merkotit përfshinte fshatrat: [[Peçurica|Peçuricë]], [[Gorana e Vogël|Goranë e Vogël]], [[Gorana e Madhe|Goranë e Madhe]], Kunjë, Gërdov, [[Katundi i Madh|Velesello]], Dabezi, [[Pelika|Pelikë]] dhe [[Ujëmira|Dobrovodë]]. == Popullsia == Nënprefektura e Ulqinit kishte 18,739 banorë sipas regjistrimi të popullsisë të mbajtur në pranverë të vitit 1943.<ref name=":1">{{Cite web|date=4 qershor 2022|title=Ethnic/religious composition: communes (estimation believed to be for the end of September 1942)|url=http://pop-stat.mashke.org/alb-historic/1942-ethnicrel-comm.htm|url-status=live|access-date=4 qershor 2022|website=pop-stat.mashke.org|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> {| class="wikitable" |+Përbërja etnike e fetare në vitin 1943<ref name=":1" /> ! rowspan="2" |Nënprefektura e Ulqinit ! colspan="3" |Shqiptarë !Serbë ! rowspan="2" |Gjithsej |- !Myslimanë !Katolikë !Gjithsej !Ortodoksë |- !Bashkia Ulqin |2822 |293 |'''3115''' |1922 |5037 |- !Komuna e Qendrës |581 |1978 |'''2559''' |528 |3087 |- !Komuna e Krajës |3294 |92 |'''3386''' |0 |3386 |- !Komuna e Katërkollit |4586 |402 |'''4988''' |0 |4988 |- !Komuna e Merkotit |2225 |7 |'''2232''' |9 |2241 |- !Gjithsej !13508 !2772 !'''16280''' (86.88%) !2459 (13.12%) !18739 |} === Feja === Në vitin 1943, në Nënprefekturën e Ulqinit vepronin 78 klerikë, nga të cilët 71 myslimanë, 5 katolikë dhe dy ortodoksë. Myfti i Ulqinit ishte [[hafiz Hasan Llunji]], ndërsa Famullitar i Ulqinit ishte imzot [[Nikollë Tusha]].<ref>AQSH, F. 412 (Nënprefektura e Tokave të Liruara), V. 1943, D. 98</ref> == Shiko dhe == * [[Prefekturat e Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Njësi administrative historike të Shqipërisë|Ulqin]] [[Kategoria:Nënprefektura në Shqipëri|Ulqin]] [[Kategoria:Historia e Ulqinit]] 2al4dyw4qjpxcw8fds78kd054ej1gua 0 317828 2976405 2960253 2026-05-02T19:10:56Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976405 wikitext text/x-wiki '''Lunxhëria''' është një rajon në [[Qarku i Gjirokastrës|Qarkun e Gjirokastrës]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. Është krahinë etnografike së bashku me krahinat fqinje si Kurvelesh, Zagoria, Dropull. Është në periferi të një rajoni më të gjerë etnografik të njohur si [[Labëria]],<ref>De Rapper, Gilles. "Better than Muslims, not as good as Greeks". page 6: "Lunxhëri is thus an ‘ethnographic region (krahinë etnografike) surrounded by others, namely Zagori, Pogon, Dropull and Kurvelesh, and a part of the larger ethno-linguistic unit called Labëri."</ref> megjithëse popullsia e tij thuhet se është jo-lab.<ref>De Rapper, 2008, p. 5: " Its population, however, is said to be ‘non-Lab’... "</ref> Shumë prej banorëve të saj vendas preferojnë që Lunxhëria të identifikohet në vend të [[Toskët|toskëve]], siç janë rajonet fqinje në lindje si [[Dangëllia]] dhe Kolonja, sesa Lab; disa studiues në vend të kësaj preferojnë ta shohin Lunxhërinë si një "rajon kalimtar" që është gjuhësisht pjesë e Labërisë (duke përdorur lumin [[Vjosa]] si kufi) por kulturalisht pjesë e [[Toskëria|Toskërisë]] (duke përdorur Drinon si kufi).<ref>Pistric, Eckehard and Dalipaj, Gerda. "Celebrating the Imagined Village: Ways of Organizing and Commenting Local Soundscapes and Social Patterns in South Albanian Feasts". Pages 163-165, 185</ref> Lunxhëria është e banuar kryesisht nga shqiptarët, por ka edhe minoritete arumune.<ref>{{Cite web|date=2011|title=Statistical Atlas of Albania|url=https://instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1|url-status=dead|website=www.instatgis.gov.al|publisher=[[Instituti i statistikës|INSTAT]]|language=en|access-date=25 korrik 2022|archive-date=15 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815044840/https://instatgis.gov.al/#!/l/prefectures/population/prefpop1}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bespyatov|first=Tim|title=Ethnic composition, all communes: 2011 census [Albania]|url=http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm|url-status=dead|website=www.pop-stat.mashke.org|language=en|access-date=25 korrik 2022|archive-date=11 korrik 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230711002842/http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm}}</ref> == Historia == === Periudha antike dhe mesjetare === Një numër i vendeve arkeologjike në rajon ndodhen pranë fshatrave moderne [[Këllez]], [[Dhoksat]], [[Erind]] si dhe qytetit antik grek<ref>{{cite book|editor-last=Winnifrith|editor-first=Tom|title=Perspectives on Albania|year=1992|publisher=Macmillan|location=Basingstoke, Hampshire [u.a.]|language=en|isbn=978-0333512821|page=37|url=https://books.google.com/books?id=Tq4TAQAAIAAJ&q=%22of+cities+began+in+the+north%22}}</ref> të [[Antigonea]]s, sot një Park Kombëtar. Rrënojat antike pranë Erindit duket se kanë lidhje me vendbanimet e lashta të "Hekatopedion", "Ongolion" dhe "Eliaion".<ref>{{cite journal|last1=Konstantinos.|first1=Giakoumis|title=The monasteries of Jorgucat and Vanishte in Dropull and of Spelaio in Lunxheri as monuments and institutions during the Ottoman period in Albania (16th-19th centuries)|journal=University of Birmingham|date=2002|page=83|url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688|language=en|access-date=8 korrik 2018|archive-date=16 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1321, një [[Demi i artë|dekret]] i [[Perandoria Bizantine|Perandorit Bizantin]] i njihte statusin e veçantë fshatit ''Soucha'' (sot Suhë), ndërsa popullsia e tij [[Arumunët|arumune]] ([[Vllehët|vllahe]]) është e përjashtuar nga shërbimi ushtarak.<ref>{{cite book|last1=Nicol|first1=Donald M.|title=The Despotate of Epiros 1267-1479: A Contribution to the History of Greece in the Middle Ages|date=1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521261906|page=88|url=https://books.google.com/books?id=XIj0FfKto9AC|language=en|quote=The document ends with the matter of a village called Soucha... were exempt from military service.}}</ref> === Periudha osmane === Në vitin 1571 shpërtheu një rebelim jetëshkurtër nën [[Emmanuel Mormoris]] dhe popullsia vendase ishte në favor të lëvizjes, megjithatë kontrolli [[Perandoria Osmane|osman]] u rivendos po atë vit.<ref>{{cite journal|last1=Konstantinos.|first1=Giakoumis|title=The monasteries of Jorgucat and Vanishte in Dropull and of Spelaio in Lunxheri as monuments and institutions during the Ottoman period in Albania (16th-19th centuries)|journal=University of Brimingham|date=2002|page=21|url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688|language=en|access-date=8 korrik 2018|archive-date=16 korrik 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688|url-status=dead}}</ref> Në vitet 1630-1653, banorët arumunë të [[Saraqinishti]]t mundën të kontribuojnë në themelimin e disa monumenteve ortodokse si kishat e Shën Nikollës, Profetit Elija dhe manastiri aty pranë i Hyjlindëses së Spilait.<ref>{{cite journal|last1=Γιακουμής|first1=Κωνσταντίνος Γ|title=Κριτική έκδοση επιγραφών συνεργείων από το Λινοτόπι στις περιφέρειες της ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας|journal=Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας|date=23 nëntor 2011|language=el|volume=21|pages=249–266|doi=10.12681/dchae.563|issn=2241-2190|quote=Φαίνεται ότι οι βλαχόφωνοι κάτοικοι του χωριού...άλλων εκκλησιών|doi-access=free}}</ref> Gjatë epokës së [[Islamizimi i shqiptarëve|konvertimit në islam]] në shekullin e 18-të, zonat e krishtera shqipfolëse si rajoni i Lunxhërit i rezistuan fuqishëm këtyre përpjekjeve.<ref name="Gerogiorgi79">{{cite journal|last=Gerogiorgi|first=Sofia|title=Επιγραφικές μαρτυρίες σε λειψανοθήκη από τη Βόρεια Ήπειρο|url=https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/deltion/article/view/4193/3968|journal=Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας|language=el|volume=23|year=2002|pages=79}} "Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η ισχυρή αντίσταση που προέβαλαν ορισμένες περιοχές στο έντονο κύμα εξισλαμισμών του 18ου αιώνα, όπως οι περιοχές της Ζαγοριάς (όπου υπάγεται η Κόνσκα και η Σέπερη), της Ρίζας (όπου υπάγεται το Χόρμοβο και η Πρεμετή) και της Λιντζουριάς, μολονότι κατοικούνταν από αλβανόφωνους χριστιανούς."</ref> Në fillim të shekullit të 19-të, udhëtarët austriakë, britanikë dhe francezë që vinin nga Janina në Lunxhëri mendonin se po hynin në një vend tjetër që ndryshonte nga rajonet fqinje greke në zakonet dhe mënyrën e jetesës lokale, ndërsa vunë në dukje se rajoni ishte i banuar nga të krishterë ortodoksë shqipfolës.<ref>De Rapper, Gilles. "Better than Muslims, not as good as Greeks", page 9: "By the beginning of the nineteenth century and later on, the British, French and [183] Austrian travellers who visited Lunxhëri, most of them arriving from Ioannina, described the Lunxhots as Albanian-speaking Orthodox Christians, and had the feeling that, starting north of Delvinaki, they were entering another country, although the political border did not exist at the time. Greek was not spoken as it was further south; there was a change in the way of life and manners of the peasants."</ref> == Gjeografia == Përveç [[Njësia administrative Lunxhër|bashkisë Lunxhëri]], Lunxhëria tradicionalisht përfshin një rajon më të gjerë që shtrihet nga [[Hormova]] në perëndim, Gryka e Suhës në jug, kreshta e [[Mali Lunxhëri|malit Lunxhëri]] në lindje dhe lugina e [[Drino]]s në perëndim. Ai përfshin fshatrat e bashkisë Lunxhëri, bashkisë [[Odrie]], komunës [[Antigonë]], [[Selckë]]s nga bashkia [[Pogon]], Labovës së Kryqit që administrativisht i përket bashkisë [[Libohova|Libohovë]] dhe fshatrave Lekël dhe Hormovë që administrativisht i përkasin [[Rrethi i Tepelenës|rrethit të Tepelenës]].<ref>{{citation|author=Malo, Foto|publisher=Tribuna|url=http://www.tribuna-news.com/mat.php?idm=3735|access-date=2013-08-29|title=Emra vendesh në krahinën e Lunxhërisë (Toponyms in Lunxhëri region)|language=sq|archive-url=https://web.archive.org/web/20140430000638/http://www.tribuna-news.com/mat.php?idm=3735|archive-date=2014-04-30|url-status=dead}}</ref><ref name="King1">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=05Mw4-b9oN0C&q=church+lunxheri&pg=PA180|title=The New Albanian Migration|page=180|publisher=Sussex Academic Press|date=1 shkurt 2005|language=en|isbn=978-1903900789|last1=King|first1=Russell|last2=Mai|first2=Nicola|last3=Schwandner-Sievers|first3=Stephanie}}</ref> Rajoni ka disa lumenj dhe përrenj: ''Përroi i [[Dhoksat]]it'', ''Perroi i [[Mingul, Shqipëri|Mingul]]it'', ''Përroi i [[Qestorat]]it'', dhe lumi i [[Nimica|Nimicës]]. == Feja == [[Skeda:Labovë e Kryqit, Albania - Church 03.jpg|200px|parapamje|[[Kisha Fjetja e Shën Mërisë (Labovë e Vogël)|Kisha ortodokse]] në [[Labovë e Vogël|Labova e Kryqit]]]] Popullsia është me shumicë të fesë [[Ortodoksia Lindore në Shqipëri|ortodokse]], me familjet Labe që janë pakicë [[Islami në Shqipëri|muslimane]].<ref name="King1" /> Familjet e ashtuquajtura “autoktone” janë tërësisht ortodokse, krahas Erindit që është kryesisht [[Myslimanët|musliman]]. == Njerëz të shquar == {{columns-list|colwidth=22em| * [[Koto Hoxhi]], një përfaqësues i [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] (Rilindas). * [[Kostandin Manxhari]], një përfaqësues i [[Rilindja Kombëtare|Rilindjes Kombëtare Shqiptare]] * [[Nase Jani]], poet shqiptar i lindur në Stegopul.<ref>{{cite web|url=http://www.librariaelektronike.com/autori/48|title=Archived copy|access-date=2013-09-14|url-status=dead|language=sq|archive-url=https://web.archive.org/web/20131008073133/http://www.librariaelektronike.com/autori/48|archive-date=2013-10-08}}</ref> * [[Kyriakos Kyritsis]] avokat dhe deputet i [[Parlamenti helenik|parlamentit grek]] (1915–1917) për [[Republika Autonome e Epirit të Veriut|prefekturën e Argjirokastronit]]. * [[Thanas Nano]], nga Nokova, babai i [[Fatos Nano]] dhe shkrimtar.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=XZQmMQAACAAJ&q=thanas+nano|author=Thanas Nano|language=sq|year=1979|publisher=Shtëpia Botuese "8 Nëntori"|oclc=181774265|title=Shtypi i lujtës nacional çlirimtare, 1941-1944 (National Liberation War Press, 1941-1944}}</ref> * [[Fatos Nano]], politikan shqiptar dhe ish-Kryeministër i Shqipërisë. *[[Mihal Prifti]], ambasadori i parë shqiptar në [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimin Sovjetik]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=D4wx7kQp4bgC&q=mihal+prifti&pg=PA336|author=Owen Pearson|publisher=I. B. Tauris|page=336|title=Albania in the Twentieth Century, A History: Volume III: Albania as Dictatorship and Democracy, 1945-99|date=3 prill 2007|language=en|isbn=978-1845111052}}</ref> * [[Ioannis Putetsis]] (1878–1912), revolucionar, udhëheqës i grupit gueril grek. * [[Petro Poga]], ish-rilindas dhe Kryeministër në detyrë i Shqipërisë. * [[Janko Poga]], shefi i artilerisë së [[Ali Pashë Tepelena|Ali Pashë Tepelenës]].<ref>{{citation|author=Miltiadh Muci|date=gusht 2009|publisher="Odrie-Golik" Organization|title=Janko Poga, komandanti i artilerisë së Pashallëkut të Janinës|language=sq|volume=51|journal=Gazeta Odria|url=http://odriegolik.itgo.com/index_4.html}}</ref> * [[Urani Rumbo]] (1895–1936), feministe, mësuese dhe dramaturge shqiptare. * [[Pandeli Sotiri]], rilindasi shqiptar dhe drejtor i shkollës së parë shqipe të kohëve moderne. * [[Koto Sotiri]], anëtar i [[Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip|Shoqërisë për Botimin e Shkrimeve Shqipe]], [[Stamboll]], 1879.<ref>{{cite book|oclc=163382713|title=Bijë të Lunxhërisë për arsimin shqiptar : Pandeli dhe Koto Sotiri|last1=Kraja|first1=Musa|language=sq|location=Tirana|year=2002|url=https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713|access-date=2013-11-09|archive-date=25 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725204614/https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713|url-status=dead}}</ref> * [[Thanasis Vagias]], shok i besuar i [[Ali Pashë Tepelena|Ali Pashë Tepelenës]]. * [[Hristakis Zografos]] (1820–1898), bamirës dhe sipërmarrës. Themelues i një sërë shkollash greke (të quajtura shkolla Zografeia) në Qestorat, Gjirokastër dhe [[Kostandinopojë]]. * [[Georgios Christakis-Zografos]] (1863–1920), djali i të lartpërmendurit dhe kreu i [[Republika Autonome e Epirit të Veriut|Republikës Autonome të Epirit të Veriut]]. * [[Konstantinos Lagoumitzis]] një revolucionar i [[Lufta për Pavarësi Greke|Luftës për Pavarësi Greke]]. * [[Kristo Meksi]], një politikan shqiptar, nënshkrues i [[Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë|Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë]] dhe diplomat. * [[Vangjel Meksi]], përkthyesi i parë i Dhiatës së Re në shqip. * [[Evangelis Zappas]], bamirës. * [[Konstantinos Zappas]], bamirës. * [[Petros Zappas]], sipërmarrës dhe politikan. * [[Aleksandër Meksi]], politikan shqiptar dhe ish-Kryeministër. * [[Mihal Duri]], komunist shqiptart * [[Misto Mame]], komunist shqiptar * [[Anastas Byku]], publicist i shekullit të 19-të, botues i gazetës ''Pelasgos'' më 1861. * [[Kostandin Boshnjaku]], ish Guvernator i [[Banka e Shqipërisë|Bankës së Shqipërisë]], politikan, deputet i Kuvendit të Shqipërisë, mik i [[Albert Ajnshtajn]]it.<ref>{{citation|url=http://www.panorama.com.al/2012/06/05/promemoria-per-enverin-ne-%E2%80%9845-dhunimi-i-prones-private-vetevrasje/|language=sq|publisher=Gazeta Panorama Online|access-date=2013-09-14|date=5 qershor 2012|title=Promemoria për Enverin në '45: Dhunimi i pronës private, vetëvrasje|archive-url=https://web.archive.org/web/20130325101837/http://www.panorama.com.al/2012/06/05/promemoria-per-enverin-ne-%E2%80%9845-dhunimi-i-prones-private-vetevrasje/|archive-date=25 mars 2013|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.gazetametropol.com/si-u-persekutua-drejtori-i-pare-i-bankes-pas-45-s-miku-i-ajnshtajnit/|title=Si u persekutua drejtori i parë i Bankës pas '45-s, miku i Ajnshtajnit|language=sq|publisher=Gazeta Metropol|access-date=2013-09-14}}</ref> * [[Gjergj Suli]], nga Lekëli, klerik ortodoks dhe martir, bashkëpunëtor i [[Fan Noli]]t dhe veprimtar i [[Federata Panshqiptare Vatra|Vatrës]], i ekzekutuar nga regjimi komunist në vitin 1948.<ref>{{citation|url=http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html#15|publisher=HRI-NET|author=Enkelejda Riza - Albanian Telegraphic Agency|title=Father Gjergj Suli - Martyr of Albanian Autochephalous Orthodox Church - portrait|date=1999-01-23|access-date=2013-09-14|language=en|archive-date=6 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206043409/http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html#15|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|url=http://odriegolik.itgo.com/custom_1.html|publisher=Gazeta "Odria"|volume=58|title=KUSH KA BËRË MË SHUMË TË MIRA SE VANGJEL E KOSTANDIN ZHAPA?|language=sq|quote=Gjithashtu, Vangjel Zhapa financoi për përgatitjen e hierarkisë fetare, të klerikëve e priftërinjve që shërbenin në kisha e manastire, nga ku kanë përfituar familjet,Haxhiu, Toti, Papa Kosta, Papa Leonidha Duka si dhe At Gjergj Suli nga fshati Lekel etj.|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131228081828/http://odriegolik.itgo.com/custom_1.html|archive-date=2013-12-28}}</ref> * [[Lucca Vaya]], mjek i Ali Pashës, pastaj [[Alexandros Mavrokordatos|Princit Mavrocordato]]; i shkolluar në Vjenë, ishte ndër ata që mjekoi [[Lord Byron]] në [[Missolonghi]].<ref>{{citation|author=Julius Millingen|title=Memoirs of the Affairs of Greece|language=en|year=1831|chapter=5|chapter-url=http://lordbyron.cath.lib.vt.edu/monograph.php?doc=JuMilli.1831&select=chap.5|access-date=2013-09-24|author-link=Julius Millingen}}</ref> }} == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Krahina shqiptare]] [[Kategoria:Krahina etnografike shqiptare]] [[Kategoria:Gjeografia e Qarkut të Gjirokastrës]] [[Kategoria:Labëria]] c7q9wb434medzzps46uxjcrhqxflnhs 0 317939 2976429 2960269 2026-05-02T20:12:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976429 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Majlajdo Gala''' ( [[Korografia|Koreograf]] & Balerin ) {{Infobox person | name = Majlajdo Gala | image = [[File:Majlajdo Gala.jpg|thumb|Majlajdo Gala]] | birth_date = 30 Nëntor 1991 | birth_place = Krujë, Shqipëri | nationality = Shqiptar | occupation = Koreograf, Balerin | years_active = 2000 - Aktiv Sot }} '''Majlajdo Gala''' lindur më 13 [[Dhjetori|dhjetor]] 1991 është një koreograf dhe balerin [[Shqiptarët|shqiptar]]. Si një koreograf dhe balerin profesionist ai ka marrë pjesë në shumë spektakle, programe dhe shfaqje të rëndësishme shqiptare. Ai u shpall fitues i konkursit të parë dhe të vetëm Beteja Koreografike të transmetuar në [[TV Klan|Klan Tv]].<ref>{{Cite web|title=Majlajdo Gala :: Biografia|url=https://www.teksteshqip.com/majlajdo-gala/biografia|url-status=live|access-date=2022-07-30|website=www.teksteshqip.com|language=sq}}</ref> == Jeta e hershme == Majlajdo Gala ka lindur në [[Kruja|Krujë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] më 13 dhjetor 1991. Ai është koreograf, balerin dhe një personalitet në artin shqiptar. Majlajdo Gala është i biri i Ferdinand Gala dhe Violeta Gala. Majlajdo ka kaluar fëmijërinë e tij mes qytetit të [[Laçi|Laçit]], [[Korça|Korçës]] dhe [[Tirana|Tiranës]] ku ka jetuar me dy prindërit e tij dhe motrat Sonila Gala dhe Ina Gala. Majlajdo ka nisur me kërcimin që në moshën 4 - vjeçare ku më pas nga mosha 7 - 9 ai ishte kërcimtar i parë në grupin e aerobi-gjimnastikës të udhëhequr nga mësuesja e tij e parë Migena Panariti.<ref>{{Cite web|title=Koreografi Majlajdo Gala nuk njeh limite|url=https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/929887/koreografi-majlajdo-gala-nuk-njeh-limite/|access-date=2022-07-30|website=Bota Sot|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Koreografi shqiptar thyen tabutë, vallëzon me taka [Video]|url=https://www.faktiditor.ch/koreografi-shqiptar-thyen-tabute-vallezon-me-taka-video/|access-date=2022-07-30|website=Fakti Ditor|language=en-US}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në moshën 10 vjeçare ai fitoi konkursin për të vazhduar studimet në Shkollën Kombëtare të Koreografisë dhe Baletit në Tiranë deri në përfundim të shkollës në moshën 18 vjeçare duke zotëruar diplomën si balerin profesionist udhëhequr nga profesori kujdestar Shpëtim Dajçi.<ref>{{Cite web|title=PressReader.com - Digital Newspaper & Magazine Subscriptions|url=https://www.pressreader.com/albania/gazeta-shqiptare/20191116/281779925955327|url-status=live|access-date=2022-07-30|website=www.pressreader.com|language=sq}}</ref> Nga mosha 18 - 23 vjeçare Majlajdo fiton konkursin për të ndjekur studimet    në Universitetin e Arteve ku arrin rezultate të larta dhe sot ai zotëron diplomat Bachelor dhe Master për koreografi.<ref>{{Cite web|title=Koreografi e balerini Majlajdo Gala thyen tabutë: Kërcen mbi takat e larta|url=https://www.oranews.tv/article/majlajdo-gala-thyen-tabute-kercen-mbi-takat-e-larta|url-status=live|access-date=2022-07-30|website=Ora News|language=sq}}</ref> == Karriera == Majlajdo Gala u bë shumë shpejt një emër i njohur në fushën e baletit, kërcimit dhe koreografisë. Që prej vitit 2006 ai ka vendosur koreografinë e tij të parë duke qënë i ftuar për ta performuar atë në finalen e Dancit Sportiv në Tiranë. Më pas ai u zgjodh nga shkolla e baletit për të marrë pjesë në Talente në e Diell transmetuar në Top Channel duke e fituar këtë konkurs. Ofertat nga Televizonet dhe Teatri erdhën shumë shpejt, por ai i refuzoi sepse prioritet i tij ka qënë gjithmonë shkolla dhe studimi. Ai preku teatrin në moshë të vogël me shfaqje si [[Mozart]], Copelia, Grand Gala e fundvitit etj.<ref>{{Cite web|title=office.ballettschule@drei.at|url=https://www.ballettschule-linz.at/team|access-date=2022-07-30|website=www.ballettschule-linz.at|language=de}}</ref> Në 2013 ai merr ftesën për të qënë pjesë e patentës ndërkombëtare [[Dancing with the Stars 3|Dancing With The Stars]] ku ishte një sukses më shumë për të.<ref>{{Cite web|date=2018-07-30|title=Video/ Wow s’ka mundësi! Balerini shqiptar thyen tabutë, bën super kërcimin mbi takat e larta|url=https://pamfleti.net/video-wow-ska-mundesi-balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta/|url-status=dead|access-date=2022-07-30|language=en-US|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730225615/https://pamfleti.net/video-wow-ska-mundesi-balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta/}}</ref> Në 2014 Majlajdo fiton konkursin e parë të koreografisë në historinë e televizionit Beteja Koreografike duke punuar për një vit si Koreograf dhe balerin në [[TV Klan|Tv Klan]].<ref>{{Cite web|date=2018-07-30|title=Balerini shqiptar thyen tabutë/ Bën super kërcimin mbi takat e larta (VIDEO)|url=https://gossip.alpenews.al/balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta-video/|access-date=2022-07-30|website=AlpeNews|language=en-US}}</ref> Në po të njëjtin vit ai ishte koreograf i [[Kënga Magjike|Kënga Magjike 2014]] duke dhuruar një ndër performancat më të veçanta realizuar ndonjëherë në Shqipëri. Në vitin 2015 ai largohet nga Shqipëria për në [[Kosova|Kosovë]] ku vendos 3 shfaqie në [[Teatri|teatër]] dhe gjithashtu punon si koreograf i [[Miss Kosova|Miss Kosovës]]. Në 2017 ai rikthehet në Shqipëri pas ftesës në Tv Ora ku punon në emisionin Boom si koreograf dhe kërcimtar.<ref>{{Cite web|title=Majlajdo Gala Archives|url=http://gazetashqiptare.al/tag/majlajdo-gala/|access-date=2022-07-30|website=Gazeta Shqiptare Online|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Video/ Koreografi shqiptar kërcim provokues me ...taka!|url=https://55news.al/show-biz/item/184279-video-koreografi-shqiptar-kercim-provokues-me-taka|access-date=2022-07-30|website=55news.al|language=en-gb}}</ref> Në një 10 vjeçar ai ka bashkëpunuar me artistët më të famshëm dhe të suksesshëm Shqiptar. Në vitin 2018 ai zhvendoset për të punuar dhe jetuar në Austri duke fituar një kontratë si Profesor i baletit, [[Jazz]], Contemporan, Modern në shkollë dhe institut baleti.Krahas kësaj kontrate që zgjat deri në 2024 ai ka realizuar një album koreografik ku ka thyer tabu dhe ka krijuar një tjetër rrugë krijimi për koreografët e tjerë.<ref>{{Cite web|title=Wake Up/ Majlajdo Gala, balerini që kërcen mbi taka|url=https://top-channel.tv/2018/12/25/wake-up-majlajdo-gala-balerini-qe-kercen-mbi-taka/|access-date=2022-07-30|website=top-channel.tv|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=njeshi|title=Balerini shqiptar thyen tabutë, bën super kërcimin mbi takat e larta|url=https://kohajone.com/balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta/|access-date=2022-07-30|website=Gazeta Koha Jone {{!}} E perditshme e pavarur|language=en-US}}</ref> == Jeta Artistike == === Televizion : === 2000- Në Lobi -Balerin Prof- Lobi Tv<ref>{{Cite web|date=2018-04-25|title=Në Prishtinë për herë të parë mbahet gara e vallëzimit, shkolla “Ismail Qemajli” zë vendin e parë|url=https://ekonomiaonline.com/arte/ne-prishtine-per-te-pare-mbahet-gara-e-vallezimit-shkolla-ismail-qemajli-ze-vendin-e-pare/|access-date=2022-07-30|website=Ekonomia Online|language=sq}}</ref> 2006 - Finale DanciSportiv- Koreograf dhe Balerin Prof - [[Radio Televizioni Shqiptar|TVSH]] 2009 - E diell-Balerin prof Top Channel 2010- Nata e Fundvitit- Balerin prof - Tvsh 2011 - The Voice Balerin Prof [[Top Channel]]<ref>{{Cite web|title=Wake Up/ Majlajdo Gala, balerini që kërcen mbi taka|url=https://top-channel.tv/2018/12/25/wake-up-majlajdo-gala-balerini-qe-kercen-mbi-taka/|access-date=2022-07-30|website=top-channel.tv|language=en-US}}</ref> 2012 - [[X Factor Albania|X Factor]] - Balerin prof [[TV Klan|Klan TV]] 2013 - Dancing With the Stars- Balerin prof [[Vizion Plus]]<ref>{{Cite web|date=2014-05-30|title=Keni parë ndonjëherë Juliana Pashën në tango dhe Olta Bokën në hip-hop?|url=https://www.anabelmagazine.com/news/2161/keni-pare-ndonjehere-juliana-pashen-ne-tango-dhe-olta-boken-ne-hip-hop|url-status=live|access-date=2022-07-30|website=www.anabelmagazine.com|language=sq}}</ref> 2014 - [[Portokalli]] - Balerin Profesionist [[Top Channel]] 2015 - [[E diela Shqiptare]] - Koreograf dhe balerin prof [[TV Klan|Tv Klan]] 2016 - [[Miss Kosova]] - Koreograf - [[Klan Kosova]]<ref>{{Cite web|date=2015-10-01|title=Sonte repriza e parë e shfaqjes “Nana dhe fëmija”|url=https://klankosova.tv/sonte-repriza-e-pare-e-shfaqjes-nana-dhe-femija/|access-date=2022-07-30|website=Klan Kosova|language=sq}}</ref> 2017 - Boom - Koreograf dhe balerin Prof Ora TV<ref>{{Cite web|title=Genta Ismajli sy m&euml; sy me &hellip; (Foto) - Arkiva Shqiptare e Lajmeve|url=http://www.arkivalajmeve.com/Genta-Ismajli-sy-me-sy-me-hellip-Foto.1047694793/|url-status=dead|access-date=2022-07-30|website=www.arkivalajmeve.com|language=sq|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730225959/http://www.arkivalajmeve.com/Genta-Ismajli-sy-me-sy-me-hellip-Foto.1047694793/}}</ref> === Teatër: === 2004 - Mozart Solist [[Teatri i Operas dhe Baletit|TKOB]] Tiranë 2009 - Copelia Balerin Prof [[Teatri i Operas dhe Baletit|TKOB Tiranë]] 2012 - Fernando Krapp më ka shkruar këtë letër Koreograf dhe balerin prof [[Teatri i Operas dhe Baletit|Teatri Kombëtar]] 2015 - Nëna dhe Fëmija, Koreograf, [[Teatri Kombëtar i Kosovës]]<ref>{{Cite web|title=The culmination of the crime|url=http://www.kosovotheatrereviews.org/1/post/2020/10/the-culmination-of-the-crime.html|access-date=2022-07-30|website=KOSOVO THEATRE REVIEWS|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nesër mbrëma “Nana dhe fëmija” premierë në TKK|url=https://archive.koha.net/?id=4&l=77008|access-date=2022-07-30|website=KOHA.net|language=en}}</ref> 2015 - John Cage s Hamlet Koreograf, Teatri ekperimental Loja 2018 - Arturo Ui Koreograf [[Teatri Kombëtar i Kosovës|Teatri Kombetar i Kosovës]]<ref>{{Cite web|last=Koka|first=Blerta|title=Majlajdo Gala: Koreograf lind, nuk bëhesh {{!}} GAZETA SHËNDETI|url=https://shendeti.com.al/majlajdo-gala-koreograf-lind-nuk-behesh/|access-date=2022-07-30|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Plus|first=Kult|date=2018-06-12|title=Bekim Lumi sjellë në jetë “Arturo Ui”, në 20 vjetorin e krijimtarisë së tij dhe 120 vjetorin e lindjes së autorit Bertoltt Brecht|url=https://www.kultplus.com/teatri/52192/|access-date=2022-07-30|website=KultPlus|language=sq}}</ref> == Koreografi : == 2006 - Numri Special Finale Dancit Sportiv, Koreograf dhe Balerin prof 2014 - Numri Special Kënga Magjike Koreograf dhe Balerin Prof 2017 - Ederlezi - Koreograf dhe balerin prof<ref>{{Cite web|title=Shkaktuan debate publike, 9 VIP-at shqiptarë që thyen tabutë|url=http://www.zeromedia.al/lajm/13112/there-were-public-debates-9-albanian-vips-breaking-taboos|url-status=live|access-date=2022-07-30|website=www.zeromedia.al|language=sq}}</ref> 2018 - Karls - High Heels Koreograf dhe Balerin prof 2018 - Helm - Aero Dance Koreograf dhe Balerin<ref>{{Cite web|last=Telegraf|first=Gazeta|title=Balerini shqiptar thyen tabutë...|url=https://telegraf.al/showbiz/balerini-shqiptar-thyen-tabute/|access-date=2022-07-30|website=Gazeta Telegraf|language=sq}}</ref> 2018 - Beauty and the Beast - Koreograf Austri<ref>{{Cite web|title=Balerini shqiptar thyen tabutë, bën super kërcimin mbi takat e larta|url=https://www.dailyxing.com/the-albanian-ballerina-breaks-the-taboo-makes-the-super-jump-on-the-high-heels|url-status=dead|access-date=2022-07-30|website=XING|language=sq|archive-date=30 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220730225615/https://www.dailyxing.com/the-albanian-ballerina-breaks-the-taboo-makes-the-super-jump-on-the-high-heels}}</ref> 2019 - Heidi - Koreograf Austri 2019 - Egër - Koreograf dhe Balerin prof<ref>{{Cite web|title=Spektakel – Page 21|url=https://intervista.al/web/category/showbiz/spektakel/|access-date=2022-07-30|website=Gazeta Intervista|language=en-US}}</ref> 2020 - Trinjakët Say no to Racism Koreograf dhe Balerin prof 2021 - Rozafa - Koreograf dhe Balerin 2022 - The Little Mermaid Koreograf Austri 2022 - I()DIAC- Koreograf dhe Balerin<ref>{{Cite web|title=Spektakel – Page 21|url=https://intervista.al/web/category/showbiz/spektakel/|access-date=2022-07-30|website=Gazeta Intervista|language=en-US}}</ref> == Referime == {{reflist}} kinickpfozluzn4ehcd5bxrq50izd2g 0 318987 2976542 2661776 2026-05-02T23:55:02Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976542 wikitext text/x-wiki '''Muharrem Shabani''' (1949) është politikan nga Vushtrria, [[Kosova|Kosovë]] Ai ishte deputet i Kuvendit të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës]] në vitet 1989-90 dhe shërbeu si nënkryetar . Në vitin 1990, ai ishte i shquar në mesin e një grupi delegatësh shqiptarë që mbështetën shndërrimin e Kosovës në një republikë brenda [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]], dhe ai luajti një rol kyç në themelimin e një asambleje paralele kur parlamenti zyrtar u mbyll në korrik 1990. Shabani më vonë shërbeu si kryetar i [[Komuna e Vushtrrisë|Komunës së Vushtrrisë]] pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] 1998-99. == Biografia == Shabani lindi në [[Vushtrria|Vushtrri]] në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Rajoni Autonom i Kosovës]] në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Popullore Federale të Jugosllavisë]] . Ai ka diplomuar në Fakultetin Juridik [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|të Universitetit të Prishtinës]] dhe ka qenë kryetar i gjykatës komunale në Vushtrri në vitet 1980. <ref>In 2009, Kosovo's ''Express'' newspaper published an article with claims against Shabani that were later found to be false and defamatory. The Press Council of Kosovo's ruling in the matter confirms that Shabani was president of the municipal court in the 1980s. See [http://presscouncil-ks.org/adjudication-of-press-council-of-kosovo-on-the-complaint-of-mr-muharrem-shabanit-versus-express-newspaper/?lang=en "Adjudication of Press Council of Kosovo on the complaint of Mr. Muharrem Shabanit versus Express newspaper"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205103616/http://presscouncil-ks.org/adjudication-of-press-council-of-kosovo-on-the-complaint-of-mr-muharrem-shabanit-versus-express-newspaper/?lang=en |date=5 shkurt 2022 }}, Press Council of Kosovo, 7 April 2009, accessed 4 February 2022.</ref> Shabani u bë anëtar i emëruar i asamblesë së Kosovës në qershor 1989, menjëherë pasi Serbia prezantoi një kushtetutë të re që kufizonte autonominë e krahinës. Ai shërbeu si nënkryetar. <ref>[https://www.assemblee-nationale.fr/11/rap-info/i2937-10leg.asp National Assembly of France – Information Report], 8 October 1992, accessed 4 February 2022.</ref> Një vit më pas, përfaqësuesit shqiptarë në kuvend planifikuan të paraqisnin një mocion për shpalljen e Kosovës si një republikë brenda Jugosllavisë. Kur kuvendi u mbyll paraprakisht, 114 delegatë shqiptarë u mblodhën veçmas për të krijuar një institucion paralel dhe për ta shpallur Kosovën Republikë. Shabani lexoi deklaratën për statusin e Republikës së Kosovës; më vonë ai tregoi se u ngritën shqetësime për mundësinë e zjarrit me snajper nga ndërtesat përreth. <ref>[https://gazetadielli.com/2-korrik-1990-pavaresia-e-kosoves-deklarohej-para-29-viteve/ "2 Korrik 1990- PAVARËSIA E KOSOVËS DEKLAROHEJ PARA 29 VITEVE"], ''Gazeta Dielli'', 1 July 2019, accessed 4 February 2020.</ref> Për shkak të përkeqësimit të kushteve politike, ai u largua nga Kosova dhe jetoi në mërgim pjesën më të madhe të viteve 1990. Shabani u aktivizua sërish politikisht në Vushtrri si anëtar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] ''('' LDK) pas Luftës së Kosovës. Ai u shfaq në pozitën e shtatë në listën zgjedhore të partisë në zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2000 dhe mori një mandat në kuvendin komunal kur lista fitoi njëzet nga tridhjetë e një mandate. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/#17e6b6273b398ab96 ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 21 January 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/#17e6b6273b398ab96 ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 21 January 2022.</ref> Ai u bë kryetar komune në fund të vitit 2001 dhe u konfirmua në detyrë pasi LDK-ja fitoi një tjetër fitore të shumicës lokale në zgjedhjet lokale të vitit 2002 . <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2002 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 3 February 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2002 – Rezultatet dhe Statistikat (Statistikat sipas komunave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 2 February 2022. The LDK won eighteen seats in 2002.</ref> Në vitin 2004, Shabani u premtoi përfaqësuesve të komunitetit serb të Vushtrrisë se qeveria e tij do të rindërtonte shtëpitë dhe objektet fetare të shkatërruara në [[trazirat e vitit 2004 në Kosovë]] sa më shpejt që të ishte e mundur. <ref>"Kosovo mayor discusses cooperation with Serb community representatives," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 3 August 2004 (Source: Text of report in English by independent internet news agency KosovaLive).</ref> LDK-ja përjetoi një sërë ndarjesh pas vdekjes së themeluesit të saj [[Ibrahim Rugova]] në vitin 2006; Shabani ishte ndër ata që u larguan nga partia. Kosova prezantoi zgjedhjet e drejtpërdrejta të kryetarëve të komunave në zgjedhjet lokale të vitit 2007 dhe Shabani kërkoi rizgjedhjen si udhëheqës i grupit të tij "Bashkimi Demokratik". Ai u mund në raundin e dytë të votimit nga Bajram Mulaku nga [[Partia Demokratike e Kosovës]] (PDK). <ref>Shabani also led the Democratic Union's list for the local assembly and would have at least have had the option of taking a seat when the list won two mandates. Online sources do not indicate if he took the mandate. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2007 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022; and [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 1 February 2022.</ref> Ai më vonë iu bashkua [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] ''('' AAK) dhe kandidoi për kryetar komune nën flamurin e saj në zgjedhjet lokale të vitit 2009 . <ref>[https://telegrafi.com/shabani-premton-dite-me-te-mira-per-vushtrrine/ "Shabani premton ditë më të mira për Vushtrrinë"], ''Telegrafi'', 5 December 2019, accessed 4 February 2022.</ref> Ai u mposht sërish nga Mulaku në raundin e dytë. <ref>He also led the AAK's list for Vushtrri and, again, would at least have had the right to claim a mandate when the list won seven seats. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2009 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022; and [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ ZGJEDHJET PËR KRYETARË TË KOMUNAVE 2009 – Rezultatet dhe Statistikat], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 20 January 2022.</ref> Shabani ishte paraqitur në listën e AAK-së për [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]] në zgjedhjet parlamentare të vitit 2010, por nuk u zgjodh. <ref>He received the twenty-second position on the AAK's list. The election was held under [[open list]] [[proportional representation]], and he finished forty-second among the list's candidates. The AAK won only twelve mandates. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2010/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2010 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 17 January 2022.</ref> Në zgjedhjet lokale të vitit 2013, ai kandidoi për kryetar të Vushtrrisë me një miratim të dyfishtë nga AAK-ja dhe [[Lidhja Demokratike e Dardanisë]] (LDD). <ref>[https://telegrafi.com/muharrem-shabani-kandidat-i-aak-se-per-vushtrri/ "Muharrem Shabani, kandidat i AAK-së për Vushtrri"], ''Telegrafi'', 10 July 2013, accessed 4 February 2022.</ref> Edhe një herë u mposht nga Mulaku në raundin e dytë. <ref>He again appeared in the lead position on the coalition's list and would have had the opportunity to take a seat when it won six mandates. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2013 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ ZGJEDHJET PËR KRYETARË TË KOMUNAVE 2013 – Rezultatet dhe Statistikat], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 20 January 2022.</ref> Pak para zgjedhjeve parlamentare të Kosovës 2014, Shabani papritur iu bashkua PDK-së. <ref>[https://telegrafi.com/muharrem-shabani-braktis-aak-ne-aderon-ne-pdk/ "Muharrem Shabani braktis AAK-në, aderon në PDK?!"], ''Telegrafi'', 12 May 2014, accessed 4 February 2022.</ref> Ai u shfaq në pozitën e shtatëdhjetë në listën e koalicionit të partisë dhe nuk u zgjodh pasi lista fitoi tridhjetë e shtatë vende. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2017/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2017 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e kandidatëve sipas subjekteve të renditur sipas numrit të votave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 2 February 2022. He finished in ninety-seventh place among coalition candidates on the open ballot.</ref> Më vonë ai ishte zëdhënës i ministrisë së financave të Kosovës. <ref>"North Kosovo municipalities unhappy with state budget," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 7 November 2016 (Source: Excerpt from report by Kosovo Albanian privately-owned newspaper ''Koha Ditore'' on 4 November).</ref> == Shih edhe == * [[Vushtrria]] * [[Komuna e Vushtrrisë]] * [[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Vushtrria]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1949]] [[Kategoria:Politikanë nga Vushtrria]] [[Kategoria:Kryetarë të Vushtrrisë]] 9c989f51p0otje4tq7igaujgweus0f3 2976553 2976542 2026-05-02T23:56:13Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976553 wikitext text/x-wiki '''Muharrem Shabani''' (1949) është politikan nga Vushtrria, [[Kosova|Kosovë]] Ai ishte deputet i Kuvendit të [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës]] në vitet 1989-90 dhe shërbeu si nënkryetar . Në vitin 1990, ai ishte i shquar në mesin e një grupi delegatësh shqiptarë që mbështetën shndërrimin e Kosovës në një republikë brenda [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]], dhe ai luajti një rol kyç në themelimin e një asambleje paralele kur parlamenti zyrtar u mbyll në korrik 1990. Shabani më vonë shërbeu si kryetar i [[Komuna e Vushtrrisë|Komunës së Vushtrrisë]] pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] 1998-99. == Biografia == Shabani lindi në [[Vushtrria|Vushtrri]] në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Rajoni Autonom i Kosovës]] në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Popullore Federale të Jugosllavisë]] . Ai ka diplomuar në Fakultetin Juridik [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|të Universitetit të Prishtinës]] dhe ka qenë kryetar i gjykatës komunale në Vushtrri në vitet 1980. <ref>In 2009, Kosovo's ''Express'' newspaper published an article with claims against Shabani that were later found to be false and defamatory. The Press Council of Kosovo's ruling in the matter confirms that Shabani was president of the municipal court in the 1980s. See [http://presscouncil-ks.org/adjudication-of-press-council-of-kosovo-on-the-complaint-of-mr-muharrem-shabanit-versus-express-newspaper/?lang=en "Adjudication of Press Council of Kosovo on the complaint of Mr. Muharrem Shabanit versus Express newspaper"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220205103616/http://presscouncil-ks.org/adjudication-of-press-council-of-kosovo-on-the-complaint-of-mr-muharrem-shabanit-versus-express-newspaper/?lang=en |date=5 shkurt 2022 }}, Press Council of Kosovo, 7 April 2009, accessed 4 February 2022.</ref> Shabani u bë anëtar i emëruar i asamblesë së Kosovës në qershor 1989, menjëherë pasi Serbia prezantoi një kushtetutë të re që kufizonte autonominë e krahinës. Ai shërbeu si nënkryetar. <ref>[https://www.assemblee-nationale.fr/11/rap-info/i2937-10leg.asp National Assembly of France – Information Report], 8 October 1992, accessed 4 February 2022.</ref> Një vit më pas, përfaqësuesit shqiptarë në kuvend planifikuan të paraqisnin një mocion për shpalljen e Kosovës si një republikë brenda Jugosllavisë. Kur kuvendi u mbyll paraprakisht, 114 delegatë shqiptarë u mblodhën veçmas për të krijuar një institucion paralel dhe për ta shpallur Kosovën Republikë. Shabani lexoi deklaratën për statusin e Republikës së Kosovës; më vonë ai tregoi se u ngritën shqetësime për mundësinë e zjarrit me snajper nga ndërtesat përreth. <ref>[https://gazetadielli.com/2-korrik-1990-pavaresia-e-kosoves-deklarohej-para-29-viteve/ "2 Korrik 1990- PAVARËSIA E KOSOVËS DEKLAROHEJ PARA 29 VITEVE"], ''Gazeta Dielli'', 1 July 2019, accessed 4 February 2020.</ref> Për shkak të përkeqësimit të kushteve politike, ai u largua nga Kosova dhe jetoi në mërgim pjesën më të madhe të viteve 1990. Shabani u aktivizua sërish politikisht në Vushtrri si anëtar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] ''('' LDK) pas Luftës së Kosovës. Ai u shfaq në pozitën e shtatë në listën zgjedhore të partisë në zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2000 dhe mori një mandat në kuvendin komunal kur lista fitoi njëzet nga tridhjetë e një mandate. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/#17e6b6273b398ab96 ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 21 January 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/#17e6b6273b398ab96 ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 21 January 2022.</ref> Ai u bë kryetar komune në fund të vitit 2001 dhe u konfirmua në detyrë pasi LDK-ja fitoi një tjetër fitore të shumicës lokale në zgjedhjet lokale të vitit 2002 . <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2002 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 3 February 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2002 – Rezultatet dhe Statistikat (Statistikat sipas komunave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 2 February 2022. The LDK won eighteen seats in 2002.</ref> Në vitin 2004, Shabani u premtoi përfaqësuesve të komunitetit serb të Vushtrrisë se qeveria e tij do të rindërtonte shtëpitë dhe objektet fetare të shkatërruara në [[trazirat e vitit 2004 në Kosovë]] sa më shpejt që të ishte e mundur. <ref>"Kosovo mayor discusses cooperation with Serb community representatives," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 3 August 2004 (Source: Text of report in English by independent internet news agency KosovaLive).</ref> LDK-ja përjetoi një sërë ndarjesh pas vdekjes së themeluesit të saj [[Ibrahim Rugova]] në vitin 2006; Shabani ishte ndër ata që u larguan nga partia. Kosova prezantoi zgjedhjet e drejtpërdrejta të kryetarëve të komunave në zgjedhjet lokale të vitit 2007 dhe Shabani kërkoi rizgjedhjen si udhëheqës i grupit të tij "Bashkimi Demokratik". Ai u mund në raundin e dytë të votimit nga Bajram Mulaku nga [[Partia Demokratike e Kosovës]] (PDK). <ref>Shabani also led the Democratic Union's list for the local assembly and would have at least have had the option of taking a seat when the list won two mandates. Online sources do not indicate if he took the mandate. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2007 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022; and [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 1 February 2022.</ref> Ai më vonë iu bashkua [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës]] ''('' AAK) dhe kandidoi për kryetar komune nën flamurin e saj në zgjedhjet lokale të vitit 2009 . <ref>[https://telegrafi.com/shabani-premton-dite-me-te-mira-per-vushtrrine/ "Shabani premton ditë më të mira për Vushtrrinë"], ''Telegrafi'', 5 December 2019, accessed 4 February 2022.</ref> Ai u mposht sërish nga Mulaku në raundin e dytë. <ref>He also led the AAK's list for Vushtrri and, again, would at least have had the right to claim a mandate when the list won seven seats. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2009 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022; and [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ ZGJEDHJET PËR KRYETARË TË KOMUNAVE 2009 – Rezultatet dhe Statistikat], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 20 January 2022.</ref> Shabani ishte paraqitur në listën e AAK-së për [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]] në zgjedhjet parlamentare të vitit 2010, por nuk u zgjodh. <ref>He received the twenty-second position on the AAK's list. The election was held under [[open list]] [[proportional representation]], and he finished forty-second among the list's candidates. The AAK won only twelve mandates. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2010/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2010 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 17 January 2022.</ref> Në zgjedhjet lokale të vitit 2013, ai kandidoi për kryetar të Vushtrrisë me një miratim të dyfishtë nga AAK-ja dhe [[Lidhja Demokratike e Dardanisë]] (LDD). <ref>[https://telegrafi.com/muharrem-shabani-kandidat-i-aak-se-per-vushtrri/ "Muharrem Shabani, kandidat i AAK-së për Vushtrri"], ''Telegrafi'', 10 July 2013, accessed 4 February 2022.</ref> Edhe një herë u mposht nga Mulaku në raundin e dytë. <ref>He again appeared in the lead position on the coalition's list and would have had the opportunity to take a seat when it won six mandates. See [https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2013 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Vushtrri)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 4 February 2022.</ref> <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ ZGJEDHJET PËR KRYETARË TË KOMUNAVE 2013 – Rezultatet dhe Statistikat], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 20 January 2022.</ref> Pak para zgjedhjeve parlamentare të Kosovës 2014, Shabani papritur iu bashkua PDK-së. <ref>[https://telegrafi.com/muharrem-shabani-braktis-aak-ne-aderon-ne-pdk/ "Muharrem Shabani braktis AAK-në, aderon në PDK?!"], ''Telegrafi'', 12 May 2014, accessed 4 February 2022.</ref> Ai u shfaq në pozitën e shtatëdhjetë në listën e koalicionit të partisë dhe nuk u zgjodh pasi lista fitoi tridhjetë e shtatë vende. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2017/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2017 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e kandidatëve sipas subjekteve të renditur sipas numrit të votave)], Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, accessed 2 February 2022. He finished in ninety-seventh place among coalition candidates on the open ballot.</ref> Më vonë ai ishte zëdhënës i ministrisë së financave të Kosovës. <ref>"North Kosovo municipalities unhappy with state budget," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 7 November 2016 (Source: Excerpt from report by Kosovo Albanian privately-owned newspaper ''Koha Ditore'' on 4 November).</ref> == Shih edhe == * [[Vushtrria]] * [[Komuna e Vushtrrisë]] * [[Kronologjia e pavarësisë së Kosovës]] == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Vushtrria]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1949]] [[Kategoria:Politikanë nga Vushtrria]] [[Kategoria:Kryetarë të Vushtrrisë]] 7l17n2lzmxxvo2txf01f9m7n3qagzj6 1 320045 2976414 2885902 2026-05-02T19:32:13Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976414 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122060248/http://www.mna.gov.me/ministarstvo për lidhjen http://www.mna.gov.me/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mps.gov.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2022 04:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2729367 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120515123557/http://www.cis.ac.me/ për lidhjen http://www.cis.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 dhjetor 2024 14:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882811 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220401051451/https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page për lidhjen https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2025 21:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885901 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230511194051/https://www.ucg.ac.me/ për lidhjen http://www.ucg.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2026 07:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mren.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:32 (CEST) 0p1r4si3mdwo3eullh4sgvwr4ucvcow 2976598 2976414 2026-05-03T02:17:14Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976598 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:MREN/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122060248/http://www.mna.gov.me/ministarstvo për lidhjen http://www.mna.gov.me/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mps.gov.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2022 04:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2729367 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120515123557/http://www.cis.ac.me/ për lidhjen http://www.cis.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 dhjetor 2024 14:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882811 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220401051451/https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page për lidhjen https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2025 21:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885901 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230511194051/https://www.ucg.ac.me/ për lidhjen http://www.ucg.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2026 07:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mren.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:32 (CEST) nnvnejp3clz1qtbfwf6q3vvck36qi7k 2976623 2976598 2026-05-03T04:21:52Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:MREN/Arkivi 1]] 2976623 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:MREN/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976413 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mren.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:32 (CEST) kpqzmckze6uqx8ucgr3itqamexwt1lj 1 320339 2976687 2487623 2026-05-03T08:43:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976687 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pal Mëlyshi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487622 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181112021552/http://www.gazetadita.al/pal-melyshi-cfare-thone-arkivat-sekrete-te-ish-sigurimit-per-agjentin-furtuna/ për lidhjen http://www.gazetadita.al/pal-melyshi-cfare-thone-arkivat-sekrete-te-ish-sigurimit-per-agjentin-furtuna/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2022 15:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pal Mëlyshi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976686 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220203123508/https://sot.com.al/dossier/historia-e-pal-m%C3%ABlyshit-dhe-dyshimet-p%C3%ABr-vrasjen-e-tij-n%C3%AB-12-prill-t%C3%AB-vitit-1950 për lidhjen https://sot.com.al/dossier/historia-e-pal-m%C3%ABlyshit-dhe-dyshimet-p%C3%ABr-vrasjen-e-tij-n%C3%AB-12-prill-t%C3%AB-vitit-1950. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 10:43 (CEST) 7szzcfntia0ncv06393e9sv7x1dypc3 0 321480 2976606 2960791 2026-05-03T02:54:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976606 wikitext text/x-wiki {{Fise shqiptare}} '''Fisi Morina''' ose '''fisi Marin''' është një [[Fiset shqiptare|fis]] i vogël dhe rajon historik i [[Malësia e Gjakovës|Malësisë së Gjakovës]] në [[Kosova|Kosovë]]. Posta kufitare ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës e quajtur [[Qafa e Morinës|Qafë Morinë]] (Qafa e Morinës) shtrihet në territorin e Morinës, por Morina janë vendosur në pjesë të ndryshme të Kosovës, në veçanti në [[Gjakova|Gjakovë]], [[Dardana|Kamenicë, Kosovë]] dhe [[Gjilani|Gjilan]].<ref name="Robert Elsie">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=i2IpDAAAQBAJ&pg=PA315|title=The Tribes of Albania:History, Society and Culture|date=2015-04-24|publisher=Robert Elsie|isbn=9780857739322|page=120}}</ref> == Etimologjia == Sipas një shkrimi të Nikoll Kimzës në vitin 1937, botuar në revistën [[Hylli i Dritës]], të quajtur "Hetime mí vjetersín e rrjedhën e Derës Gjomarkaj e të Mirditës", fisi Morina quhej edhe Marin, gjë që të bën të besohet se emri vjen nga i njëjti paraardhës. Emri i parë shqiptar "Marin" (emër) me origjinë latine që do të thotë "detar; ose i përket detit".<ref>{{Cite web|last=Kimza|first=Nikoll|date=1937|title=Hetime mí vjetersín e rrjedhen e Derës Gjomarkaj e të Mirditës|url=http://bibliotekashkoder.com/digital/hylli_i_drites/vjeti_XIII_1937_07-8/|publisher=[[Hylli i Dritës]]|pages=345–349|access-date=8 nëntor 2022|archive-date=8 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108174307/http://bibliotekashkoder.com/digital/hylli_i_drites/vjeti_XIII_1937_07-8/|url-status=dead}}</ref> == Gjeografia == Territori fisnor i Morinës kufizohej me tokat tradicionale fisnore të [[Gashi (fis)|fisit Gashi]] në perëndim, [[Bytyçi]]t në jugperëndim dhe [[Bashkia Has|Hasit]] (komuna) në jug. Në kufirin Kosovë-Shqipëri janë dy fshatra me emrin Morina.<ref name="Robert Elsie"/> == Historia == === Origjina === Morinasit ishin një fis në kuptimin klasik, pra një komunitet që është i vetëdijshëm për lidhjet e përbashkëta të gjakut dhe për historinë e përbashkët që arrin deri te një paraardhës i përbashkët mashkull. Sipas traditës gojore, ata duket se kanë një origjinë të përbashkët me fiset tjera si<ref name="Robert Elsie"/> Mirditorët, [[Shala|fisi Shala]] dhe [[Shoshi (fis)|Shoshi]] (rajon) të cilët po ashtu e gjurmojnë origjinën e tyre në Malin e Pashtrikut në kufirin Kosovë-Shqipëri, jo shumë larg territorit të Morinës. Kjo supozon se ndërsa mirditorët u larguan nga shtëpia e tyre origjinale, Morinasit më të vegjël qëndruan më afër.<ref name="Vickers1999">{{Cite book|last=Miranda Vickers|url=https://books.google.com/books?id=IzI0uOZ2j6gC&pg=PA103|title=The Albanians: A Modern History|publisher=I.B.Tauris|year=1999|isbn=978-1-86064-541-9|pages=103–|access-date=6 qershor 2013}}</ref><ref name="Elsie222">{{Harvnb|Elsie|2015|page=222.}}</ref> === Mesjeta === Gjatë shekullit të 15-të, të gjithë banorët e Morinës kishin antroponominë shqiptare, gjë që tregon se në fshat dhe rrethinë banonin shqiptarë të krishterë.<ref>{{Cite book|last=Pulaha|first=Selami|url=https://vdocuments.mx/179876370-s-pulaha-popullsia-shqiptare-e-kosoves-gjate-shekujve-xv-xvi.html|title=Popullsia Shqiptare e Kosoves Gjate Shekujve XV XVI|date=1984|publisher=8 Nëntori|location=Tirana|pages=93–94|access-date=8 nëntor 2022|archive-date=8 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108174308/https://vdocuments.mx/179876370-s-pulaha-popullsia-shqiptare-e-kosoves-gjate-shekujve-xv-xvi.html|url-status=dead}}</ref> === Lufta ballkanike === Gjatë [[Lufta e Lumës (Tetor-Dhjetor 1912)|Betejës së Lumës]] në vitin 1912, ndër betejat e para në kufirin e [[Luma|Lumës (rajon)]] u zhvilluan në fshatin shqiptar [[Morinë]] . === Lufta e Kosovës === Gjatë Luftës së Kosovës, disa dhjetëra mijëra refugjatë shqiptarë kalonin kufirin në [[Morinë]] çdo ditë.<ref>{{Cite web|last=Michael Schwarz, Gaby Neujahr, Annette Blettner|date=1999-04-12|title=Das Elend der Vertriebenen|url=http://www.focus.de/politik/ausland/fluechtlinge-das-elend-der-vertriebenen_aid_175807.html|access-date=2015-02-07|archive-date=26 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210726202404/https://www.focus.de/politik/ausland/fluechtlinge-das-elend-der-vertriebenen_aid_175807.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=AFP|date=1999-04-18|title=Fünf Flüchtlinge durch Mine getötet. Neue Hinweise auf Massengräber|url=http://www.tagesspiegel.de/politik/fuenf-fluechtlinge-durch-mine-getoetet-neue-hinweise-auf-massengraeber/75876.html|access-date=2015-02-07}}</ref><ref>{{Cite web|last=John Lancaster, James Rupert|date=1999-04-20|title=Kosovo Escape Routes Closed Off Again|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/balkans/stories/kosovo042099.htm|access-date=2015-02-07|language=en}}</ref> Në atë kohë, Morina ishte pika e vetme kufitare ndërmjet [[Kosova|Kosovës]] dhe [[Shqipëria|Shqipërisë]] . Më 13 qershor 1999, trupat e [[Forcat e Armatosura Gjermane|Bundeswehr]] kaluan kufirin pranë [[Morinë|Morinës]] nga [[Shqipëria]] pasi [[NATO]] dhe [[Jugosllavia]] ranë dakord për një tërheqje të trupave [[Serbia|serbe]] nga [[Kosova]]. Për më tepër, fshati kosovar Morinë, afër [[Gjakova|Gjakovës]] ishte një bastion i ushtarëve vendas të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] dhe aty u zhvilluan beteja të shumta.<ref>{{Cite web|last=Frank Nordhausen, Norbert Mappes-Niediek|date=1999-06-14|title=Panzer, Blumen, Freudentränen|url=http://www.berliner-zeitung.de/archiv/jubelnd-werden-die-nato-truppen-bei-ihrem-einmarsch-von-den-kosovo-albanern-empfangen-viele-serben-fluechten-aus-angst-vor-racheakten-panzer--blumen--freudentraenen,10810590,9652942.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125352/http://www.berliner-zeitung.de/archiv/jubelnd-werden-die-nato-truppen-bei-ihrem-einmarsch-von-den-kosovo-albanern-empfangen-viele-serben-fluechten-aus-angst-vor-racheakten-panzer--blumen--freudentraenen,10810590,9652942.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=2015-02-07|url-status=dead}}</ref> === Feja === Morinasit ishin fillimisht [[Kisha katolike romake|katolikë romakë]] përpara se të konvertoheshin kryesisht në [[Islami|Islam]] në periudhën e mëvonshme të [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Në dritën e lidhjes së tyre me mirditorët ka edhe dëshmi për ndikimin e [[Ortodoksia#Ortodoksia fetare në Krishterim|ortodoksisë]] në kohët e mëparshme.<ref name="Elsie222"/><ref>{{Cite web|last=Tim Bespyatov|title=Religious composition of Kosovo 2011|url=http://pop-stat.mashke.org/kosovo-religion-loc2011.htm|access-date=2017-05-20|language=en|archive-date=25 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525115345/http://pop-stat.mashke.org/kosovo-religion-loc2011.htm|url-status=dead}}</ref> == Njerëz të shquar == * [[Fitim Morina]], futbollist islandez * [[Geldona Morina]], futbolliste kosovare * [[Ismail Morina]], futbollist kosovar * [[Mario Morina]], futbollist shqiptar == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Fise në Shqipëri]] [[Kategoria:Fise në Kosovë]] crnsbkhfde4iumkfwxdi2p3l3xb898x 0 321584 2976552 2844035 2026-05-02T23:56:12Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976552 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ferit Idrizi.jpg|parapamje|Ferit Idrizi]] '''Ferit Idrizi''' është një politikan nga [[Vushtrria]]. <ref>https://www.epokaere.com/ferit-idrizi-qytetaret-bejne-deri-ne-1-ore-per-te-ardhur-nga-vushtrria-ne-prishtine/</ref><ref>https://www.botasot.info/kosova/1683906/ferit-idrizi-vushtrria-me-se-shumti-ka-nevoje-per-nje-kryetar-qe-eshte-i-pa-korruptuar/</ref> == Biografia == Ferit Idrizi lindi më 1964 në fshatin [[Beçiqi|Beqiç]] të [[Komuna e Vushtrrisë|Vushtrrisë]]. Shkollën fillore e kreu në fshatin [[Duboci (Vushtrri)|Duboc]], të mesmen në Gjimnazin e Vushtrrisë, kurse studimet bachelor Kimi- Biologji i përfundoi në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]]. Pas një eksperience pune në fushën e biologjisë-kimisë, Ferit Idrizi vazhdoi studimet Bachelor dhe Master në drejtimin Politikë Ndërkombëtare dhe Diplomaci në Kolegjin Victory, Prishtinë. Zhvillimi i tij profesional vazhdoi dhe më tutje duke e përfunduar me sukses masterin në Menaxhment në Universitetin e Sheffieldit në Greqi. Tashmë Z. Idrizi është kandidat për doktoratë (PhD) në “International Law” në [[Universiteti i Shkupit|Universitetin Shtetëror të Shkupit]].<ref>https://shqip.com/ferit-idrizi-merr-detyren-e-kryetarit-te-vushtrrise/</ref> == Specializime == Gjatë karrierës së tij, z. Idrizi ka ndjekur disa specializime të rëndësishme ndërkombëtare, duke përfshirë mes tjerash edhe këto: * Në vitin 2012: Specializim në Arsimin Profesional në Japoni * Në vitin 2015: Specializim për Hartimin e Kurrikulave në Finlandë * Po në vitin 2015: Pjesëmarrje në Seminarin për Shkathtësi të Negociatave në Universitetin e Sheffield-it në Angli * Në vitin 2020: Trajnim për Ndërmarrësi në Izrael. == Vepra == * ''Diplomacia Ndërkombëtare dhe Kosova 1998-1999.'' ISBN 978-9951-16-088-9 * ''Fuqia si koncept, Burimi dhe roli i shteteve të fuqishme.'' ISBN 978-9951-16-058-2 * ''Rendi i ri botëror dhe relacionet ndërkombëtare.'' ISBN 978-9951-16-058-2 == Shih edhe == * [[Vushtrria]] * [[Komuna e Vushtrrisë]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://kk.rks-gov.net/vushtrri/ Komuna e Vushtrrisë (faqe zyrtare)] [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[kategoria:Njerëz nga Vushtrria]] [[Kategoria:Politikanë nga Vushtrria]] [[Kategoria:Kryetarë të Vushtrrisë]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] nyzoyh8hslgqgja0o6b7oic62394pz8 10 321757 2976251 2495179 2026-05-02T12:08:48Z Fallbackintoreality 102113 2976251 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> == Përdorimi == === Për artikuj rreth njerëzve === {{Parameter names example | honorific_prefix| name| honorific_suffix| image| image_upright| image_size| landscape| alt| caption| native_name| native_name_lang| birth_name| alias| birth_date| birth_place| origin| death_date| death_place| genre| occupations| instruments| years_active| label| current_member_of| past_member_of| spouse| partner| website| module| module2| module3 }} <pre style="overflow:auto; margin-left:0"> {{Infobox musical artist | background = person | honorific_prefix = | name = | honorific_suffix = | image = | image_upright = | image_size = | landscape = <!-- po, nëse imazhi i gjerë, përndryshe lihet bosh --> | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = <!-- lëre bosh nëse është e njëjtë me "name" --> | alias = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} për njerëzit e gjallë jepni vetëm vitin, përveç nëse data e saktë tashmë është publikuar GJERËSISHT--> | birth_place = | origin = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (data e vdekjes së pari) --> | death_place = | genre = | occupation = | instrument = | years_active = <!-- YYYY–YYYY (ose –i/e pranishëm/me) --> | label = | current_member_of = | past_member_of = | spouse = <!-- Përdorni titullin e artikullit ose emrin e zakonshëm --> | partner = <!-- (bashkëshort afatgjatë i pamartuar) --> | website = <!-- {{URL|example.com}} ose {{Official URL}} --> | module = | module2 = | module3 = }} </pre> === Për artikuj rreth grupeve muzikore === {{Parameter names example | name | image | image_size | image_upright | landscape | alt | caption | alias | origin | genre | years_active | label | website | current_members | past_members | spinoffs | spinoff_of | module | module2 | module3 }} <pre style="overflow:auto; margin-left:0"> {{Infobox musical artist | background = group_or_band | name = | image = | image_size = | image_upright = | landscape = <!-- po, nëse imazhi i gjerë, përndryshe lihet bosh --> | alt = | caption = | alias = | origin = | genre = | years_active = <!-- {{Start date|YYYY}}–{{End date|YYYY}} (ose –i/e pranishëm/me) --> | label = | spinoffs = | spinoff_of = | current_members = | past_members = | website = <!-- {{URL|example.com}} ose {{Official URL}} --> | module = | module2 = | module3 = }} </pre> == Kategoritë gjurmuese == Kategoritë e fshehura të mirëmbajtjes/gjurmimit që mund t'u shtohen artikujve duke përdorur këtë kuti informacioni: * {{clc|Faqet që përdorin Stampën:Infobox musical artist me parametra të panjohur|pages}} – çdo artikull që përdor këtë Infobox me emra të panjohur të parametrave * {{clc|Artikuj me hKarta|pages}} – të gjithë artikujt që përdorin këtë Infobox <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> a8rxn4s47t6osujqneyl8zqykuwqtrm 1 322330 2976390 2955218 2026-05-02T18:06:52Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976390 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Luan Topçiu/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luan Topçiu]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976389 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://uzp.org.ro/27/03/2022/a-aparut-nr-13-al-revistei-albanica/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://startnews.news/2024/04/23/antologjia-e-poezise-shqipe-perkthyer-ne-rumanisht-fiton-cmimin-e-panairit-te-librit-librex-2024-ne-rumani/?fbclid=IwY2xjawH44zVleHRuA2FlbQIxMAABHcBK_hgwKaDWIuP1Zcg_apHCMezKhS8EKqVrhy22JKDa117KVkS3p5KLEw_aem__txOakRXgdj2Vh9R4AlxLg. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 20:06 (CEST) g7oe1jz2730bu8y5b1xp1d4i80h1ww7 0 322472 2976385 2960924 2026-05-02T17:52:39Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976385 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Lozerrë|native_name=Losera([[Ocitanisht]])<br>Lozère([[Frëngjisht]])|native_name_lang=|type=[[Departamentet e Francës]]|image_skyline={{Photomontage|position=center | photo1a = Sainte-Enimie-Gorges du Tarn-Frankreich.jpg | photo2a = 01 Gorges du Tarn Roc des Hourtous.jpg | photo2b = Chateau Florac Lozere.jpg | photo3b = Mont Lozère panorama.jpg | size = 270 | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 0 | foot_montage = }}|image_caption=Nga majtas-djathtas,lart-poshtë: [[Shën-Enimi]], Gryka e Tarnës në Malena, Kështjella e Florakut, Mali Lozerrë|image_flag=Drapeau non-officiel fr département Lozère.svg|flag_alt=Flag of Lozère|image_shield=Blason département fr Lozère.svg|shield_size=80px|shield_alt=Coat of arms|nickname=|motto=|image_map=Lozère-Position.svg|map_alt=|map_caption=Vendndodhja e Lozerrës në Francë|pushpin_map=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=|coordinates={{coord|44|20|N|3|36|E|region:FR-48_type:adm2nd_scale:2000000|display=inline,title}}|coor_pinpoint=|coordinates_footnotes=|subdivision_type=[[List of sovereign states|Shtet]]|subdivision_name=[[Franca]]|subdivision_type1=[[Rajonet e Francës|Rajon]]|subdivision_name1=[[Ocitania|Ocitania]]|established_title=Departement|established_date=4 Mars 1790|founder=|seat_type=[[Prefectures in France|Prefektura]]|seat=[[Mende, Lozère|Mendë]]|parts_type=[[Nënprefektura]]|parts_style=para|p1=[[Florac Trois Rivières|Florak-Tre Lumenj]]|government_footnotes=|leader_party=[[Socialist Party (France)|PS]]|leader_title=[[List of presidents of departmental councils (France)|President(e) e Këshillit të Departamentit]]|leader_name=Sophie Pantel<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les conseillers départementaux|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/601ef073-d986-4582-8e1a-ed14dc857fba|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=4 maj 2022|language=fr}}</ref>|unit_pref=Metric|area_footnotes=<ref name="insee-geo">{{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/comparateur.asp?codgeo=DEP-48|title=Département de La Lozère (48) - Résumé statistique|work=Publications et statistiques pour la France ou les régions|publisher=Institut national de la statistique et des études économiques - INSEE|language=fr|access-date=18 gusht 2015}}</ref>|area_total_km2=5166.9|area_note=|elevation_footnotes=|population_total=76,604|population_rank=[[List of French departments by population|102nd]]|population_density_km2=15|population_demonym=Lozerrar dhe Lozerrare ([[Shqip]])<br> Lozériens ([[Frëngjisht]])|population_note=|timezone1=[[Central European Time|CET]]|utc_offset1=+1|timezone1_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]|utc_offset1_DST=+2|postal_code_type=|postal_code=|area_code_type=|area_code=|iso_code=FR-48|website=[http://lozere.fr/ lozere.fr]|footnotes=|population_as_of=2019}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''Lozère''' ( {{IPA-fr|lɔzɛʁ|-|LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-Lozère.wav}}; [[Gjuha oksitane|Ocitanisht]]: ''Losera'' [[:en:Help:IPA/Occitan|[luˈzeɾɔ]]]) është një [[Departamentet e Francës|departament]] pa dalje në det në [[Rajonet e Francës|rajonin]] e [[Oksitania|Ocitanisë]] në Francën Jugore, i vendosur pranë Masivit Qendror, i kufizuar në verilindje nga [[Haute-Loire|Luara-e-Epërme]], në lindje nga [[Ardèche]], në jug nga [[Gard]]a, në perëndim nga [[Avejroni]], dhe në veriperëndim nga [[Cantal|Kantali]]. Është emëruar sipas Mont Lozère. Me 76,604 banorë që nga viti 2019,<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep48.pdf Populations légales 2019: 48 Lozère], INSEE</ref> Lozerra është departamenti francez më pak i populluar dhe më pak i dendur në popullsi. == Historia == Lozère u krijua në 1790 gjatë [[Revolucioni francez|Revolucionit Francez]], kur e gjithë [[Franca]] u nda në departamente, duke zëvendësuar kështu [[Provincat e Francës|provincat]] e trashëguara nga koha e Regjimit të Vjetër. Lozerra u formua nga një pjesë e provincës së vjetër të Lengodokut . Historia Natyrore e Plinit vlerësoi djathin e Lozerrës: : Llojet e djathit që lartësohen më shumë në Romë, ku të mirat e ndryshme të të gjitha kombeve gjykohen sipas krahasimeve, janë ato që vijnë nga provincat e [[Nîmes|Nemausus]], dhe veçanërisht zona<ref group="N">Pliny's term is ''pagus'', a Latin equivalent of ''[[Pays (France)|pays]]''.</ref> atje e Lesurës dhe Gabalis (Lozerrë dhe Gjevadan); por përsosmëria e tij është shumë e shkurtër dhe duhet të hahet sa është e freskët.<ref>Pliny, ''Naturalis Historia'' book XI, ch 97:200-202.</ref> Gjatë periudhës 1764–67, Bisha e Gjevadanit, një krijesë që besohet të ketë qenë një ujk, terrorizoi zonën e përgjithshme në malet Margeride të ish-provincës së Gjevadanit (pothuajse e njëjtë me departamentin modern Lozerrë). == Gjeografia == Lozère ka një sipërfaqe prej 5,166.9 km² . Është departamenti më verior i [[Rajonet e Francës|rajonit]] [[Oksitania|Ocitani]] dhe është i rrethuar nga pesë [[Departamentet e Francës|departamente]] që u përkasin dy [[Rajonet e Francës|rajoneve]] : departamentet [[Cantal|Kantal]], [[Haute-Loire|Luarë-e-Sipërme]] dhe [[Ardèche]] të rajonit [[Auvernia-Rhône-Alpes|Auvernja-Rona-Alpet]] dhe departamentet [[Gard]] dhe [[Aveyron|Avejron]] të rajonit [[Oksitania|Ocitani]] .{{Lokacioni|Veriperëndim=[[Cantal|Kantal]]|Perëndim=[[Aveyron|Avejron]]|Lindje=[[Ardèche|Ardeshë]]|Në mes=[[Lozerra|Lozerrë]]|Jug=[[Gard|Gardë]]|Verilindje=[[Haute-Loire|Luarë-e-Sipërme]]}} Gjeografia e Lozerës është e ndërlikuar, duke mbuluar katër vargmale. Në veriperëndim, pllaja e bazaltit të Aubrakut ngrihet midis 1,000 dhe 1,400 metrash, me një klimë të ftohtë të lagësht të ndikuar nga [[Oqeani Atlantik|Atlantiku]] . Veriu dhe verilindja e departamentit përmban malet Margeride, të cilat janë të formuara nga graniti dhe kanë maja midis 1,000 dhe 1,500 metrash . Klima këtu është gjithashtu e ftohtë, por më e thatë se në Aubrak, me më pak borë. Causses janë një seri pllajash gëlqerore shumë të thata në jug-perëndim, dhe juglindja përmban Cévennes, të cilat përfshijnë pikën më të lartë në departament, graniti Malin Lozerrë në 1,702 metra . Departamenti përmban gjithashtu lumenj të shumtë, mbi dhe nën tokë, duke përfshirë Tarnën, burimi i së cilës është në Malin Lozerrë dhe që rrjedh nëpër Gryka e Tarnit në Causses.{{Wide image|Saint Chely Tarn.jpg|600px|Pamje mbi cirkun e [[Pougnadoire]] dhe fshtatit [[Saint-Chély-du-Tarn]] , në Grykën e Tarnës}} == Demografia == Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:{{Historical populations|13=1801|14=126,503|15=1806|16=143,247|17=1821|18=133,934|19=1831|20=140,347|21=1841|22=140,788|23=1851|24=144,705|25=1861|26=137,367|27=1872|28=135,190|29=1881|30=143,565|31=1891|32=135,517|33=1901|34=128,866|35=1911|36=122,738|37=1921|38=108,822|39=1931|40=101,849|41=1936|42=98,480|43=1946|44=90,523|45=1954|46=82,391|47=1962|48=81,868|49=1968|50=77,258|51=1975|52=74,825|53=1982|54=74,294|55=1990|56=72,825|57=1999|58=73,509|59=2006|60=76,806|61=2011|62=77,156|63=2016|64=76,422}}Lozère është departamenti francez më pak i populluar. Ka një popullsi, në vitin 2019, prej 76,604 banorësh, me një dendësi popullsie prej 14.8 banorë/ ^km2 . Departamenti mbart një popullsi të ngjashme në madhësi me atë të vendit të [[Andorra|Andorrës]] . Arsyet për shpopullimin e Lozerrës janë të shumta por një ndër faktorët kryesorë ka qenë stanjacioni i pagave të bujqësisë në Francë krahasuar me profesionet e tjera. Kjo bëri që fuqia e blerjes të vinte në rënie, kështu njerëzit iu drejtuan qyteteve për mundësi më të mira punësimi. Banorët e Lozerrës njihen, në [[Gjuha frënge|frëngjisht]], si ''Lozériens'' dhe ''Lozériennes'' .<ref>{{Cite web|title=Lozère (48)|url=http://www.habitants.fr/habitants_departement_lozere_48.html|access-date=18 gusht 2015|publisher=habitants.fr|language=fr}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Qytetet kryesore == Komuna më e populluar është Menda, prefektura. Që nga viti 2019, ka 3 komuna me më shumë se 3000 banorë:<ref name="pop2019"/> {| class="wikitable" !Komuna ! Popullsia (2019) |- | [[Mende, Lozère|Mendë]] | style="text-align: center;" | 12,318 |- | Marvegjol | style="text-align: center;" | 4,684 |- | Shën-Qeli-i Apiqerit | style="text-align: center;" | 4,211 |} == Ndarjet administrative == Departamenti menaxhohet nga Këshilli i Departamentit të Lozerrës në Mendë. Në 2015, Kryetare e këshillit është Sophie Pantel. Lozerra është pjesë e rajonit më të madh të [[Oksitania|Ocitanisë]]. Në Lozère ka 2 [[Qarqet e Francës|rrethe]], 13 [[Kantonet e Francës|kantone]] dhe 152 [[Komunat e Francës|komuna]] .<ref name="insee1">{{Cite web|title=Département de La Lozère (48)|url=https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/departement/DEP48-lozere|access-date=11 shtator 2020|publisher=Institut national de la statistique et des études économiques - INSEE|language=fr}}</ref> {| class="wikitable" !INSEE<br /> kodi ! Qarku ! Kryeqyteti ! Popullsia<ref name="pop2019"/><br /> (2019) ! Zona<br /> (km ² ) ! Dendësia<br /> (banorë/km ² ) ! Komunat |- style="text-align:right;" | 481 | style="text-align:left;" | [[Qarku Florac|Florak]] | style="text-align:left;" | Florak | 13,050 |&nbsp;&nbsp;1687&nbsp;&nbsp; |7.7 | 38 |- style="text-align:right;" | 482 | style="text-align:left;" | [[Qarku Mende|Mendë]] | style="text-align:left;" | Mendë | 63.554 |&nbsp;&nbsp;3,479&nbsp;&nbsp; |18.3 | 114 |} Më poshtë është një listë e 13 [[Kantonet e Francës|kantoneve]] të [[Departamentet e Francës|departamentit]] '''Lozère''' (me [[Kodi INSEE|kodet e tyre INSEE]] ), pas riorganizimit të kantonit francez që hyri në fuqi në mars 2015:<ref>{{Cite web|title=Décret n° 2014-245 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Lozère|url=http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661432|access-date=18 gusht 2015|publisher=Légifrance.gouv.fr|language=fr}}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} # [[Canton of Bourgs sur Colagne|Bourgs sur Colagne]] <small>(4803)</small> # [[Canton of La Canourgue|La Canourgue]] <small>(4802)</small> # [[Canton of Le Collet-de-Dèze|Le Collet-de-Dèze]] <small>(4804)</small> # [[Canton of Florac Trois Rivières|Florac Trois Rivières]] <small>(4805)</small> # [[Canton of Grandrieu|Grandrieu]] <small>(4806)</small> # [[Canton of Langogne|Langogne]] <small>(4807)</small> # [[Canton of Marvejols|Marvejols]] <small>(4808)</small> # [[Cantons of Mende|Mende-1]] <small>(4809)</small> # [[Cantons of Mende|Mende-2]] <small>(4810)</small> # [[Canton of Peyre en Aubrac|Peyre en Aubrac]] <small>(4801)</small> # [[Canton of Saint-Alban-sur-Limagnole|Saint-Alban-sur-Limagnole]] <small>(4811)</small> # [[Canton of Saint-Chély-d'Apcher|Saint-Chély-d'Apcher]] <small>(4812)</small> # [[Canton of Saint-Étienne-du-Valdonnez|Saint-Étienne-du-Valdonnez]] <small>(4813)</small> {{Div col end}} == Ekonomia == Aktivitetet kryesore janë blegtoria dhe turizmi. Nuk ka pothuajse tokë të punueshme në Lozerrë për shkak të cilësisë së dobët të tokës. Aubraku i guximshëm është raca më e zakonshme e bagëtive të mbarështuara këtu. Rajoni ka një nga nivelet më të ulëta të papunësisë në Francë, gjë që mund të rrjedhë prej traditës së sforcuar shumëvjeçare ku të rinjtë emigrojnë në qytete si [[Lion|Lioni]], [[Marseja]], [[Montpelje|Montpeljeja]] kur arrijnë moshën e punës. == Përdorimi i tokës == [[Skeda:Eschino_d'Aze_et_puechs_des_Bondons.jpg|parapamje| Fushat me drithëra pranë Les Bondons, të dominuara nga kodrat e quajtura ''Puechs des Bondons'' .]] Lozère është një departament rural, me relativisht pak tokë të zënë nga rrugët dhe ndërtesat. Në përgjithësi, përdorimi i tokës është i ndarë si më poshtë: * Pyll 43.81% * Toka të tjera të hapura 31.19% * Toka e punueshme 12.74% * Fushat 11.36% * Rrugët dhe ndërtesat 0.54% * Lumenjtë dhe pellgjet 0.3 == Përfaqësuesi aktual i Asamblesë Kombëtare == {| class="wikitable" ! colspan="2" |Njësia elektorale ! Anëtar<ref>{{Cite web|last=Nationale|first=Assemblée|title=Assemblée nationale ~ Les députés, le vote de la loi, le Parlement français|url=https://www.assemblee-nationale.fr/|website=Assemblée nationale}}</ref> ! Partia |- | style="background-color: {{party color|The Republicans (France)}}" | |zona e Lozerrës | Pierre Morel-À-L'Huissier | Republikanët |} == Turizmi == Aktivitetet turistike përfshijnë eksplorimin e shpellave dhe një sërë sportesh, të tilla si skijimi dhe kajaku . Lozerra përmban një pjesë të Parkut Kombëtar Cévennes . Departamenti konsiderohet si një nga zonat më të mira në Francë për peshkimin e [[Trofta|troftës]] . Lumenjtë si Loti, Tarna dhe Tryjera shquhen veçanërisht për popullatat e tyre të troftës.<gallery mode="packed"> Skeda:Mende-cathedrale-1.JPG|[[Mende, Lozère|Mendë]] Skeda:France Lozere Marvejols Eglise Notre Dame de la Carce.jpg|Kisha e [[Marvejols|Marvegjolit]] Skeda:Sainte Enimie une place.jpg|[[Sainte-Enimie|Shën-Enemia]], një nga [[Les Plus Beaux Villages de France|fshatrat më të bukur të Francës]] Skeda:Cevennes National Park, France.jpg|Parku Kombëtar [[Cévennes]] </gallery> == Shiko gjithashtu == * Rrethet e departamentit Lozère * [[Lista e kantoneve në departamentin Lozère|Kantonet e departamentit Lozère]] * Komunat e departamentit Lozère == Lidhje të jashtme == * [http://lozere.fr/ Web-faqja e këshillit të përgjithshem] {{fr}} * [http://www.lozere.pref.gouv.fr/ Web-faqja e prefekturës] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180824210116/http://www.lozere.pref.gouv.fr/ |date=24 gusht 2018 }} {{fr}} == Referime == {{reflist}} {{Departamentet e Francës}}{{Rajonet e Francës}} {{Portal|Franca}} [[Kategoria:Lozère| ]] [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Pages using infobox settlement with bad settlement type]] [[Kategoria:Departamentet e Francës|Lozere]] [[Kategoria:Nënndarjet e Francës|Lozere]] [[Kategoria:Departamentet e Oksitania|Lozere]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] fkbbgnuc8pcjk1c7mkdbxds94ahwcp5 1 322644 2976311 2499724 2026-05-02T14:30:50Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976311 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lina Bo Bardi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2499723 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141104064740/http://www.theartnewspaper.com/articles/Lina-Bo-Bardi-the-artists-architect/24389 për lidhjen http://www.theartnewspaper.com/articles/Lina-Bo-Bardi-the-artists-architect/24389. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 dhjetor 2022 21:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lina Bo Bardi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976310 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.aaschool.ac.uk/PUBLIC/WHATSON/Exhibitions.php?item=226. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:30 (CEST) ryuwqwjlqm8l02hx6ix21xvmhtn9fp6 3 323018 2976421 2975055 2026-05-02T19:43:15Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Grafiku organizativ */ 2976421 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Artikujt në lidhje me kronologjinë == [[:Kategoria:Vite]] është e mbushur me artikuj bosh. Po kështu janë dhe [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]], [[:Kategoria:Shekuj]] e [[:Kategoria:Mijëvjeçarë]]. Shumë prej atyre artikujve janë krijuar vite më parë në mënyrë masive me shpresën se do të mbusheshin me përmbajtje me kalimin e kohës, gjë e cila, fatkeqësisht, nuk ndodhi kurrë. Nuk jam i sigurt cila është mënyra e duhur për ta trajtuar këtë problem pasi, ç'është e vërteta, bëhet fjalë për artikuj që i ka pothuajse çdo projekt wiki e do të ishte humbje thjesht të fshiheshin por duhet pak vëmendje drejt [[:Kategoria:Kronologji]] në tërësi dhe artikujve e nënkategorive të listuara në të. Mendova ta përmendja rikujtuar nga auditimi që u krye te artikujt-lista. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 mars 2026 22:47 (CET) :Së pari, kategoritë nuk duhet të shkruhen me numra romakë!? Nëse ka raste ku janë përdorur, ato duhen zhvendosur. :Kategoritë për vitet duhet të krijohen vetëm në formë dhjetëvjeçare, si p.sh.: Vitet 1900, Vitet 1910, dhe jo të ketë kategori për secilin vit veçmas. :Çfarë do të fshija menjëherë (të listuara nga lart>poshtë sipas sasisë për grisje): :Të gjitha kategoritë që tregojnë vitet vetëm si numër, p.sh. [[:Kategoria:1990]], dhe do të mbaheshin vetëm në këtë formë: [[:Kategoria:Vitet 1990]]. :Te [[:Kategoria:Shekuj]] → Faqet në kategorinë “Shekuj”, do të grisja 41 faqet (p.sh. Shekulli 1, Shekulli 2, etj.). :Te [[:Kategoria:Dhjetëvjeçarë]] → Faqet në kategorinë "Dhjetëvjeçarë" te grisen 195 artikujt. :Te [[:Kategoria:Muaj]] → Faqet në Nënkategoritë te grisen 365+ artikujt. :Te [[:Kategoria:Vite]] → Nënkategoritë, do të grisja të gjithë artikujt dhe kategoritë që janë vetëm numra, si “32”, “706” etj., edhe pse më vjen keq që kemi të bëjmë me një sasi të konsiderueshme faqesh, gjithsej 2456. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:40 (CET) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 01:44 (CET) ::Unë do të sugjeroja të shikonim kategoritë homologe në EnWiki (ose dhe në gjuhë të tjera) përpara se të vepronim. Emërtimi i kategorive është çështje e lehtë për t'u zgjidhur. Problemi është te artikujt në to që 80% janë bosh. Propozimi im fillestar ishte që t'i kalonim për votim te [[WP:FG]] por pastaj pashë që bëhej fjalë për artikuj që ekzistonin në shumicën e gjuhëve të botës (me qindra në fakt). Në këto kushte do të ishim nga të paktat përjashtime dhe për më tepër do të krijonim një sistem kaotik për sa i përket kronologjisë/historisë ku do të kishim vetëm vite e shekuj rastësorë me kapërcime të mëdha. Këtu mbeta në dilemë për vete e nuk jam i sigurt ç'të propozoj më tutje prandaj e hodha për diskutim. Idealisht do të ishte mirë të ndërrmenim një aktivitet fizik për të plotësuar me përmbajtje faqet boshe, mbase me ndonjë universitet në lidhje me histori-gjeografinë por kjo është më e lehtë të thuhet se sa të bëhet. ::Fakti është që librat, artikujt-lista, vitet dhe artikujt për komunat e Francës e disa shtete të tjera u ndërtuan masivisht këtu e 20 vite më parë me anë të mjeteve automatike të kohës për t'i dhënë formë projektit por ndër vite mbetën pa shumë redaktime. Nga këto, dy të parat i kishim marrë në trajtim tashmë, kështu që mbeteshin të preknim dy të fundit. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 02:43 (CET) :::[[:Kategoria:Muaj]] është gjithashtu një tjetër kategori e kronologjisë që meriton vëmendje. Se kishim harruar ta përmendnim më sipër. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 24 mars 2026 14:56 (CET) ::::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], unë jam për grisje në këtë rast, për materialet multimediale të ngarkuara lokalisht dhe për artikujt-lista në parim. Nuk mund të bëjmë plane për përditësimin e 30+ mijë artikujve, le t’i rikrijojmë më vonë nëse kanë rëndësi. Ne po ecim mirë me shtimin e artikujve të rinj dhe vendosëm t'i mbajmë artikujt e librave të cilët poashtu duhen zgjeruar. Ai sistem parasheh, p.sh, që nëse krijojmë një artikull për secilën ditë nga viti 0 deri sot, do të duheshin gjithsej rreth 739,490 artikuj, pa llogaritur të tjerë faktorë, kjo është e pamundur. Nuk mund të kemi një plan të pafundëm kur jemi të kufizuar në qindra aspekte, në njëfar forme është dhe padrejtësi nëse mban mbi 10+ mijë artikuj bosh, e njëkohësisht grisë artikujt e rinj ''se janë jashtë kritereve''. Plan shumë i madh e standard i dyfishtë. Unë jam për grisje si më lartë të propozohet në FG, nëse dhe të tjerët janë për mbajtje, sido që të vendoset nuk ka problem. Çështjen për komunat e Francës e lëmë për më vonë. S'jam i zoti me aktivizëm fizik nëpër fakultete, edhe ajo i ka sfidat, kufizimet e vështirësitë e veta, ndoshta përmes WoALUG mund të bëni diçka konkrete për zgjerimin e artikujve të librave. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:39 (CET) Pashë që kishe shtuar për rikujtesë vetjake auditimin e kategorive të komunave të Francës, mbase nga diskutimi që patëm te [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Artikujt në lidhje me kronologjinë]]. Për ta pasur listën e plotë të shteteve komunat e të cilave janë shtuar masivisht në të shkuarën duhen përmendur dhe [[:Kategoria:Njësi administrative në Spanjë|ato të Spanjës]] e [[:Kategoria:Komuna në Norvegji|ato të Norvegjisë]]. Nëse shtojmë këtu dhe artikujt te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Shqipëri]] dhe ato te [[:Kategoria:Monumente kulturore në Kosovë]] kemi një listë të plotë të artikujve që janë ndërtuar në mënyrë masive në të shkuarën në mënyra të automatizuara ose gjysmë të automatizuara (të paktën me sa kam rastisur unë gjithë këto kohë). E ndërsa artikujt e cunguar te kategoritë për monumentet e kulturës në Shqipëri e Kosovë marrin vetvetiu vëmendje hera-herës prej tematikës e për pasojë zgjerohen, shumica e artikujve të komunave të Francës, Spanjës e Norvegjisë gjenden në trajtën e tyre nistore të cunguar. Thënë të gjitha këto, unë nuk besoj se duhet të veprojmë me grisje masive në këto raste, njëlloj siç nuk vepruam për librat. Cila është rruga e duhur fatkeqësisht nuk e di por mendova që duhet cekur diku ekzistenca e këtyre kategorive e gjeneza e tyre që të kihet parasysh për çdo rast. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:02 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], E tërhoqa tekstin. Për mua është kritike kryerja e procesimit të artikuj-lista, e nëse vendosim edhe të viteve edhe atë.. Pastaj të kalojmë në uljen në 0 të numrit të listës së Faqeve të pashqyrtuara. Nuk pashë të kesh shkruar një përgjigje në lidhje me Artikujt në lidhje me kronologjinë. Ato për komunat spo i prekë fare. Të lëmë diçka edhe për adminët e tjerë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:15 (CEST) ::Pa problem. Nuk shkrova pasi siç thashë, nuk jam i sigurt si të veprohet në lidhje me to e s'di ç'të shtoj përtej dhënies së informacionit në mënyrë të përgjithshme. U përpoqa të shkruaj çdo gjë që di mbi temën e artikujve të krijuar masivisht nga e shkuara që të jetë diku si informacion për administratorët e rinj që janë aktivë e do të vijnë. Përtej kësaj, realisht s'di ç'të sugjeroj më tepër. Mbase duhen thërritur për mendim përdorues të tjerë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 prill 2026 20:23 (CEST) :::Nëse keni ndonjë ide, si t'ia bëjmë. Unë tashmë ja hodha një sy rastit, por Klein thotë se duhen mbajtur, nëse mund të shprehni opinionin tuaj si do duhej të trajtoheshin, kurdo që keni kohë.. etiketoni dhe të tjerë, bëhet fjalë për sasi shumë të madhe artikujsh. @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. --- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:43 (CEST) ::::Unë mendimin tim e shpreha më sipër, jam më tepër tek selektiviteti sipas rastit jo të gjithë duhen mbajtur, nëse shumica është pro për tu mbajtur atherë dakort. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 6 prill 2026 12:12 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], në cilin vend ke shprehur mendimin?! A do të thotë se jeni i njëjti person ti dhe Kleini? Apo edhe mund t'e kem arkivuar atë pjesë gabimisht. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:45 (CEST) ::::::Nuk e lexova nga fillimi pjesën këtu , e ngatërrova me diskutimin e mëhershem për njohushmërinë e Ermal Beqirit. Ndjesë. Sa për këtë temë këtu mendoj të shihen dhe wikit e tjera si shenbull dhe ti adoptojmë këtu. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 7 prill 2026 00:54 (CEST) :::::::Të kuptoj. Edhe ajo është një mundësi për të bërë zgjidhje. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 prill 2026 01:39 (CEST) == Ndryshime të çuditshme == Të shof që bën disa ndryshime të çuditshme, si ky këtu: https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Jiang_Xueqin&curid=397472&diff=2913173&oldid=2913003 Tani po shoh që e ke bërë edhe me kategori të tjera. Së pari dua të të vë në dukje që ky ndryshim nga '''''Biografi shqiptarësh/kanadezësh/italianësh''''' --> '''''Biografi shqiptare/kanadeze/italiane''''' është shumë i gabuar. Nuk shkon fare. Tingëllon keq, dhe më rëndësishëm lë vend për ambiguitet, sepse psh të gjitha biografitë këtu në wikin tonë biografi shqiptare janë sepse biografia është e shkruar në shqip. Pra biografia duhet ti drejtohet CILËSISË/KARAKTERISTIKËS së subjektit, dhe subjekti në këtë rast dallohet si italian (në shumës ''(disa) italianësh''), jo të dallohet biografia si italiane, sepse biografia është term abstrakt në vetvete... . Nuk e di nëse ti i bën nga nxitimi këto ndryshime apo nëse nuk e kupton mirë nuancën që këto kanë në shqipen standarde. Uroj të kesh marrë konsensus nga adminë të tjerë për këto. Të lutem mendoje me kujdes thelpin, dhe ndjesë për mënyrën e drejtëpërdrejtë të të thënit të gjërave... por kështu jam unë. [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:51 (CET) :Çka mundem me të ndihmu konkretisht? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 16:59 (CET) ::Po të them që (1) '''nuk shkon ndryshimi''' që po bën dhe që ke bërë me emrat e këtyre kategorive. Dhe '''(2)''' po të pyes, '''a ke marrë konsensus më para'''? Nëse nuk e ke marrë konsensusin të lutem hape vet si RfC, pra kërkesë për konsensus... por unë po ta them, sepse ta argumentova, nuk shkon në shqip, dhe jam i sigurt që nuk ke për ta marrë sepse nuk shkon në shqip at ndryshim që po bën. Kuptoje drejtë. Flm [[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]] ([[Përdoruesi diskutim:GLOBALIST LIBERTARIAN|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:03 (CET) :::Nuk e kuptove pyetjen që e shtrova. Mirëmbetsh. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 mars 2026 17:08 (CET) ::::Mendoj që në shumicën e rasteve termi i duhur është ''biografi popullsie'', pra biografi për individë nga kombësia në fjalë. Biografi shqiptare/italine etj. do të mund të përdorej vetëm në rastet kur bëhet fjalë për libra ose artikuj biografikë të njohura në gjuhët përkatëse, fenomen disi më i rrallë që s'besoj të ketë kategori të veçantë në projekte wiki. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 25 mars 2026 02:44 (CET) == Fshirje disa herë e artikullit Redi Veli == Ma ke fshire 3 here , me prendendim per permbajtje me ai . O zotri e kam shkruajt vet pa Ai . Ku e gjen te drejten ta fshish ? Ishte shqyrtuar njehere dhe ishte publik . Tani u kujtove pas 20 ditesh ??? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:17 (CEST) :Përshëndetje, në fakt siç e di edhe vet pas kërkesës tënde në ZA artikulli u vendos të griset, por ti e paske ri-krijuar. Shih [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zyra_e_Ankesave/Arkivi_4#K%C3%ABrkes%C3%AB%20p%C3%ABr%20shqyrtim%20t%C3%AB%20faqes%20Redi%20Veli këtu]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:27 (CEST) ::E kam ri-krijuar sipas afatit! Pasi kaloi afati i mbrojtjes nga ju , e rikrijova prape , por se kuptoj ku ishte Ai aty ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:28 (CEST) :::Lexo diskutimin, të lash linkun e kupton, afati ishte si shenjë dekurajimi të mos rikrijohet pasi është grisur, pra të përçoj mesazhin, e jo kufizim i përkohshëm për rikrijim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:31 (CEST) ::::Pasi e ri-krijova perseri , artikulli ishte shqyrtuar nga administratoret tuaj dhe ishte pa problem . Tani perse e keni fshir prap sot ? Çdo gje ishte e faktuar! Nuk kam perdor Ai tek artikulli. [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:33 (CEST) :::::Ka mundësi per ta shqyrtuar përsëri dhe artikulli te jete aktiv ? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:37 (CEST) ::::::? [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:40 (CEST) :::::::Mund ta shqyrtosh prap ? Aty nuk kishte përmbajtje me ai! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 6 prill 2026 02:47 (CEST) :::::Së pari, nuk është e hijshme me ngucë përdoruesit e tjerë t'u i bombardu me shkrime. Së dyti, si administratori që e fshiu herën e parë faqen mund të të them: burimet që po e mbulojnë temën nuk mund të konsiderohen assesi të pavarura. Faqet si ''Koha Jonë'' po e cekin që "{{!xt|Karriera dhe biografia e tij tashmë janë dokumentuar në enciklopedinë globale Wikipedia}}," që kundërmon erën e një artikulli reklamues me pagesë (për më shumë info aty, shiko [[:en:WP:Citogenesis|Citogjeneza]]—fenomeni ku artikujt që referojnë Wikipedinë, poashtu referohen në Wikipedia). :::::Secili prej burimeve në variantin e ri dhe variantin e vjetër po përmban ditëlindjen si detaji i parë, kur në realitet ky detaj do të ishte shumë më i zorshëm ta gjejmë vetë, pra thuajse po na ushqehet vetë neve ky detaj si i rëndësishëm dhe i vërtetë. :::::Problemi i vërtetë nuk ka qenë vetëm fakti që u shkruajt me IA; ka qenë vetëm njëra pjesë. Arsyetimi im i dytë ka qenë që ishte qartë një ''atentat reklamimi''. Fakti që këto burime janë përdorur për reklamim të tillë flagrant tashmë e ka komprometuar secilin prej këtyre burimeve (këta duke qenë ''Telegrafi'', ''Albeu'', ''Koha Jonë'', RTV21, ''Saranda News''); dmth nuk mundemi t'i përdorim asnjërin prej këtyre portaleve pa shumë kujdes tashmë që e dijmë se mund ta paguajë secili person me 800 abonentë në YouTube për ta reklamuar. :::::Artikulli qëndron i fshirë, dhe ky është vendim i prerë. Çdo tentativë për ta rikrijuar nga ana jote mund të konsiderohet vandalizëm dhe të rezultojë në bllokimin tënd prej redaktimit sipas [[Wikipedia:Politika e bllokimit|politikës sonë të bllokimit]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 6 prill 2026 02:57 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aquafresh]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939530|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aquafresh]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2004:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 06:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[5G]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939546|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:5G]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20prill%202026,%2006:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 prill 2026 08:09 (CEST) == Vath Koreshi == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Përshëndetje! Tek faqja për Vath Koreshin kam shtuar informacion dhe kam riorganizuar të dhënat ekzistuese. Është shënimi i artikullit cung. Nuk e fshiva për ta parë njëherë ju, në se artikulli mund të quhet i plotësuar. Faleminderit. [[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]] ([[Përdoruesi diskutim:Gajtako|diskutimet]]) 8 prill 2026 22:44 (CEST) :Prsh @[[Përdoruesi:Gajtako|Gajtako]]. me sa duket Fallbackintoreality e paska kryer tashmë. Punë e mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 9 prill 2026 01:18 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Task Manager (Windows)]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2939862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Task Manager (Windows)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202026,%2021:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2026 23:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Inxhinieria]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2944743|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Inxhinieria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20prill%202026,%2023:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2026 01:00 (CEST) == Advice == Hi, i advice you to see this topic at the end bottom part to understand better and more [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Lori_Hoxha] also @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] too. [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-23697-45|&#126;2026-23697-45]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-23697-45|talk]]) 18 prill 2026 01:02 (CEST) :Thanks. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:42 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (23 prill 2026 09:37) == Përshëndetje Z.Leutrim! Jam një përdorues i ri dhe sapo krijova artikullin tim të parë për shkencëtarin shqiptar Besnik Sykja. Do t'ju isha shumë mirënjohës nëse mund t'i hidhni një sy për ta shqyrtuar apo nëse keni ndonjë këshillë për të përmirësuar referencat që kam vendosur. Faleminderit! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 23 prill 2026 09:37 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 20:34 (CEST) == Pyetje nga [[User:M.Latifi23|M.Latifi23]] nëpërmjet panelit të ndihmës (26 prill 2026 17:55) == Përshëndetje! Shpresoj të jeni mirë. Kam bërë disa ndryshime te artikulli i Besnik Sykjes (shtova kategoritë dhe rregullova lidhjet). Kur të keni pak kohë, a mund t'i hidhni një sy për t'i aprovuar? Ju falenderoj për ndihmën! --[[Përdoruesi:M.Latifi23|M.Latifi23]] ([[Përdoruesi diskutim:M.Latifi23|diskutimet]]) 26 prill 2026 17:55 (CEST) :{{U bë}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 26 prill 2026 18:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Të dhënat personale]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2974494|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Të dhënat personale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Titull i përgjithshëm|Titull i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin title. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: generic title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20prill%202026,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2026 23:10 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grafiku organizativ]]'' == Përshëndetje, Leutrim.P! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976409|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grafiku organizativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2019:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:43 (CEST) 0adddg3t90hio4h3bkv0qwjbqfd9k4j 1 323642 2976607 2815611 2026-05-03T02:54:14Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976607 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Morina (fis)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2504333 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924125352/http://www.berliner-zeitung.de/archiv/jubelnd-werden-die-nato-truppen-bei-ihrem-einmarsch-von-den-kosovo-albanern-empfangen-viele-serben-fluechten-aus-angst-vor-racheakten-panzer--blumen--freudentraenen,10810590,9652942.html për lidhjen http://www.berliner-zeitung.de/archiv/jubelnd-werden-die-nato-truppen-bei-ihrem-einmarsch-von-den-kosovo-albanern-empfangen-viele-serben-fluechten-aus-angst-vor-racheakten-panzer--blumen--freudentraenen,10810590,9652942.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 dhjetor 2022 16:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Morina (fis)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2635315 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221108174307/http://bibliotekashkoder.com/digital/hylli_i_drites/vjeti_XIII_1937_07-8/ për lidhjen http://bibliotekashkoder.com/digital/hylli_i_drites/vjeti_XIII_1937_07-8/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 janar 2024 06:33 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Morina (fis)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2678550 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221108174308/https://vdocuments.mx/179876370-s-pulaha-popullsia-shqiptare-e-kosoves-gjate-shekujve-xv-xvi.html për lidhjen https://vdocuments.mx/179876370-s-pulaha-popullsia-shqiptare-e-kosoves-gjate-shekujve-xv-xvi.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 korrik 2024 14:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Morina (fis)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2815610 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210726202404/https://www.focus.de/politik/ausland/fluechtlinge-das-elend-der-vertriebenen_aid_175807.html për lidhjen http://www.focus.de/politik/ausland/fluechtlinge-das-elend-der-vertriebenen_aid_175807.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 korrik 2025 01:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Morina (fis)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976606 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230525115345/http://pop-stat.mashke.org/kosovo-religion-loc2011.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/kosovo-religion-loc2011.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:54 (CEST) 2ozk485w7aggk88i9a19ag2fw87d8m1 0 324332 2976469 2909770 2026-05-02T22:38:45Z Leutrim.P 113691 2976469 wikitext text/x-wiki {{pa fusnota}}{{Infobox military conflict | conflict = Kryengritja në Luginën e Preshevës | partof = [[Luftërat në Jugosllavi|Luftërave Jugosllave]] | image = PresevoValleyHeader.png | image_size = 330px | caption = '''Në drejtim të akrepave të orës nga lart:''' NATO dhe gjeneralët serbë takohen pasi forcat serbe hynë në DMZ; Uniforma e UÇPMB-së; Automjeti i policisë serbe i shkatërruar nga një minë anti-tank e vendosur nga luftëtarët e UÇPMB-së në Lluçan; KFOR-i patrullon pranë kufirit serb në kërkim të armëve të paligjshme dhe militantëve. | place = Zona e Sigurisë Tokësore dhe vendbanimet e banuara me shqiptarë jashtë saj në komunat e [[Presheva|Preshevës]], [[Bujanoci|Bujanocit]] dhe [[Medvegja|Medvegjës]], [[Republika Federale e Jugosllavisë]]. | date = 12 qershor 1999 – 31 gusht 2001<br>(2 vite, 11 muaj, 2 javë, 6 ditë) | territory = [[Jugosllavia]] merr nën kontroll 580 kilometër katror territor duke quajtur dhe 220 kilometër katror e kontrolluar më parë nga [[UÇPMB]] | result = '''[[Marrëveshja e Konçulit]]''' *Jugosllavia e pushton zonën neutrale *UÇPMB-ja çarmatoset *[[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] u formua *Fillon [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni]] *Përleshje me intensitet të ulët vazhdojnë *'''[[Kriza në Luginën e Preshevës]]''' | combatant1 = [[File:UCPMB Flag.png|25px|border]] [[UÇPMB|Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] | combatant2 = {{flagicon|FR Yugoslavia}} [[Jugosllavia]] *[[Skeda:Seal of the Army of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi]] *[[File:Patch of the Serbian Police (1994–2002).svg|25px]] [[Policia e Serbisë]] **[[File:Специјална Антитерористичка Јединица.png|25px]] [[Njësia Speciale Antiterroriste (Serbi)|Njësia Speciale Antiterroriste]] *[[File:Emblem of the State Security Directorate.svg|25px]] [[Drejtoria e Sigurimit Shtetëror (Serbi)|Drejtoria e Sigurimit Shtetëror]] (RDB) **[[File:Logo_of_the_JSO.gif|25px]] [[Njësia e Operacioneve Speciale (Serbi)|Njësia e Operacioneve Speciale]] --------- [[File:Flag of NATO.svg|25px|border]] [[NATO]] | commander1 = [[File:UCPMB Flag.png|25px]] [[Shefket Musliu]] [[File:White flag icon.svg|15px]]<br>(Komandanti më i lartë) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Muhamet Xhemajli]] [[File:White flag icon.svg|15px]]<br>(Komandant i zonës veriore) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Ridvan Qazimi|Ridvan Qazimi "Lleshi"]]<br>(Komandant i Zonës qendrore) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Nijazi Azemi|Nijazi Azemi "Mjekrra"]]<br>(Komandant i Brigadës 115 "Karadaku") [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Bardhyl Osmani|Bardhyl Osmani "Delta"]]<br>(Komandant i Brigadës 113 "Ibrahim Fejzullahu") [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Shaqir Shaqiri]]<br>(Komandant i zonës jugore 1999–2001) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Mustafë Shaqiri]] [[File:White flag icon.svg|15px]]<br>(Komandant i zonës jugore 2001) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Pacir Shicri]] [[File:White flag icon.svg|15px]]<br>(Zëdhënës i UÇPMB-së) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Tahir Dalipi]] [[File:White flag icon.svg|15px]]<br>(Zëdhënës i UÇPMB-së) [[Skeda:UCPMB Flag.png|25px]] [[Lirim Jakupi]]<br>(Zëdhënës i UÇPMB-së) | commander2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px]] [[Sllobodan Millosheviç]] (President 1999–2000) [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px]] [[Vojisllav Koshtunica]] (President 2000–2001) [[File:Seal of the Yugoslav Army (1992–2003).svg|25px]] [[Nebojsha Pavkoviç]] (Gjeneral i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Jugosllave) [[File:Seal of the Yugoslav Army (1992–2003).svg|25px]] [[Vladimir Llazareviç]] (Komandant i Ushtrisë së Tretë) [[File:Seal of the Yugoslav Army (1992–2003).svg|25px]] [[Ninosllav Kërstiç]] (Komandant i Forcave të Sigurisë) [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px]] [[Goran Radosllavjeviç]] (Gjeneral Policie) [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px]] [[Millorad Ulemek]] (Policia Sekrete) [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|25px]] [[Nebojsha Çoviç]] (Shef i Qendrës Koordinuese për Serbinë Jugore) [[File:Специјална Антитерористичка Јединица.png|25px]] [[Dragan Dimitrijeviç]]{{KIA}} (Gjeneral i Njësisë Speciale) | strength1 = [[File:UCPMB Flag.png|28px|]] 1,600 luftëtarë | strength2 = [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|28px]] 5,000 ushtarë dhe policë [[File:Logo of the JSO.gif|frameless|Logo of the JSO|28px]] 100 pjesëtarë të JSO-së | casualties1 = [[File:UCPMB Flag.png|28px|]] 28 luftëtarë të vrarë [[File:UCPMB Flag.png|28px|]] 400 u dorëzuan tek [[KFOR]]-i | casualties2 = [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|28px]] 24 policë dhe ushtarë të vrarë [[File:Flag of Serbia (1992–2004).svg|28px]] 77 të plagosur | casualties3 = 15 civilë të vrarë (8 serbë dhe 7 shqiptarë)<br> 25 të plagosur [[File:Flag of the United Nations.svg|28px]] 2 vëzhgues të [[OKB]]-së u plagosën [[File:Flag of Albania.svg|28px]] 15,000 refugjatë }} '''Kryengritja në Luginën e Preshevës''' ishte një konflikt i armatosur përafërsisht dy vjeçar midis forcave serbe të [[Konfederata Serbia dhe Mali i Zi|Republikës Federale të Jugosllavisë]] dhe luftëtarëve shqiptarë të [[UÇPMB|Ushtrisë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] (UÇPMB). Kishte raste gjatë konfliktit në të cilat qeveria jugosllave kërkoi mbështetjen e KFOR-it për të shtypur sulmet e UÇPMB-së pasi ato mund të përdornin vetëm forcat ushtarake të armatosura lehtë si pjesë e [[Marrëveshja e Kumanovës|Traktatit të Kumanovës]] që i dha fund [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], e cila krijoi një zonë tampon midis Republikës Federale Jugosllave dhe Kosovës. Konflikti shkaktoi viktima nga të dyja palët, por i vetmi gjeneral i njohur që është vrarë në palën serbe është Dragan Dimitrijeviç. ==Prapaskena== Para konfliktit, [[Lugina e Preshevës]] ishte shtëpia e afërsisht 100,000 banorëve, prej të cilëve 70,000 ishin shqiptarë dhe 30,000 serbë. Shqiptarët përbëjnë deri në 95% të popullsisë së [[Presheva|Preshevës]], 63% të popullsisë së [[Bujanoci|Bujanocit]] dhe 26% të popullsisë së [[Medvegja|Medvegjës]]. Rajoni nganjëherë përmendet si Kosova Lindore nga shqiptarët. Rajoni i populluar me shqiptarë u bë pjesë e Serbisë në vitin 1913, pas [[Lufta e Parë Ballkanike|Luftës së Parë Ballkanike]]. Prej vitit 1945 deri në vitin 1946 Presheva dhe Bujanoci ishin pjesë e Rajonit Autonom të sapokrijuar të Kosovës brenda Shtetit Federativ të Serbisë. Në vitin 1946 ata u transferuan në Serbinë Qendrore në këmbim të një pjese të serbëve të banuar sot në veri të Kosovës. Gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë, më 1 dhe 2 mars 1992, shqiptarët nga Lugina e Preshevës mbajtën referendumin për statusin e tyre të ardhshëm në Serbi. Shumica, 97% e votuesve kërkuan autonomi të luginës dhe të drejtën për t'iu bashkuar [[Republika e Kosovës|Republikës së Kosovës]]. Qeveria serbe e hodhi poshtë referendumin si antikushtetues dhe të paligjshëm. [[Lufta e Kosovës]] ishte një konflikt paralel ndërmjet Ushtrisë Jugosllave dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Filloi në shkurt 1998 dhe përfundoi më 10 qershor 1999 kur u nënshkrua Marrëveshja e Kumanovës. Sipas marrëveshjes, trupat e KFOR-it, të mbikëqyrura nga Kombet e Bashkuara, do të hynin si forcë paqeruajtëse, ndërsa forcat ushtarake jugosllave do të tërhiqeshin. U ra dakord që UÇK-ja të shpërbëhej deri më 19 shtator 1999. Sipas marrëveshjes do të kishte një zonë të çmilitarizuar rreth Kosovës. Serbët mund të përdornin vetëm skuadrat e policisë me deri në 10 anëtarë. Kjo zonë tampon përdorej nga luftëtarët shqiptarë për sulme kundër forcave serbe. [[Lufta në Luginën e Preshevës]] shpërtheu në qershor të vitit 1999. ==Zona e Sigurisë Tokësore== Pas nënshkrimit të [[Marrëveshja e Kumanovës|Marrëveshjes së Kumanovës]], një zonë e çmilitarizuar 5 km (3 m) u krijua përgjatë kufirit me Kosovën. Gjatësia e zonës ishte 382 km. Qëllimi i këtij terreni tampon ishte parandalimi i incidenteve ndërmjet trupave të KFOR-it dhe ushtrisë jugosllave. Në të njëjtën kohë, u krijua një Zonë e Sigurisë Ajrore. Gjerësia e saj ishte 20 km. Vetëm policët e armatosur lehtë në grupe deri në dhjetë persona u lejuan të patrullojnë, duke e bërë të vështirë sigurimin e rendit. Ishte e ndaluar për Jugosllavinë që të përdorte avionë, tanke ose ndonjë armë tjetër më të rëndë, kështu që zona u bë një parajsë për kontrabandën e armëve dhe operacioneve kundër forcave serbo–jugosllave. ==UÇPMB-ja== Pjesëtarët e [[UÇPMB|Ushtrisë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] (UÇPMB) u panë për herë të parë gjatë funeralit të vëllezërve Saqipi të cilët u vranë nga policia serbe në janar të vitit 2000 në Dobrosin. Ata kishin rreth 1600 luftëtarë aktivë dhe rreth 5000 joaktivë. Qeveria jugosllave e konsideroi atë një "organizatë terroriste". Organizata përbëhej nga tre zona. Së pari ishte zona e Jugut e komanduar nga komandanti Shaqir Shaqiri. Pasi u arrestua në vitin 2001, ai u zëvendësua nga komandanti tjetër Mustafë Shaqiri. Ata kishin nga 300 deri në 500 luftëtarë. Zona e qendrës komandohej nga komandanti [[Ridvan Qazimi]], i njohur si “Komandant Lleshi”, i cili kishte nën komandën e tij rreth 600 luftëtarë. Ridvan Qazimi–Lleshi ra dëshmorë më pas në përleshjet pranë Rahovicës. Kjo zonë ishte rreth rrugës rajonale Gjilan–Bujanoc. Në veri ekzistonte i ashtuquajturi grupi "Çarri", ose zona e Veriut e udhëhequr nga Muhamet Xhemajli. Komandanti më i lartë ishte Shefket Musliu, automekanik nga Konçuli. Luftëtarët e UÇPMB-së kishin kryesisht minahedhës dhe armë të tjera të lehta. Këto armë janë transportuar ilegalisht nga Kosova në të gjithë kufirin me Serbinë. Fshati më i madh shqiptar në Serbi, [[Tërnoci i Madh]], ishte qendra e UÇPMB-së. Sipas Agjencisë së Inteligjencës së Sigurisë Serbe, ajo ishte plot me bunkerë, si dhe laboratorë dhe depo për armë. ==Historia== Pasi [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] u shpërbë sipas marrëveshjes së paqes që i dha fund [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]], ish-veteranët dhe ish-luftëtarët e saj themeluan [[UÇPMB|Ushtrinë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] në një fshat të Dobrosinit. Qëllimi i tyre ishte shkëputja e tri komunave me popullsi shqiptare nga Serbia dhe aneksimi i tyre me Kosovën. Luftimet ndërmjet policisë serbe dhe luftëtarëve shqiptarë filluan në qershor të vitit 1999 në komunën e Kurshumlisë dhe më vonë u përhapën në Medvegjë, Bujanoc dhe Preshevë. UÇPMB-ja vendosi shumë baza në malet dhe rrafshnaltat përreth qyteteve të Bujanocit dhe Preshevës. Qendra kryesore e UÇPMB-së ishte fshati [[Tërnoci i Madh]]. Për shkak të lëvizjes së kufizuar në atë zonë, policia dhe ushtria nuk ishin në gjendje t'i ndalonin ata. Më 21 nëntor dy policë serbë u vranë nga minat tokësore. Serbët iu përgjigjën sulmeve me më shumë postblloqe dhe patrulla. Gjatë vitit 1999 luftëtarët shqiptarë nuk hyrën në një konflikt të hapur me policinë serbe. Në vend të kësaj, ata i luftuan me mortaja nga distanca, kështu që serbët nuk ishin në gjendje të përgjigjeshin. Konflikti u përshkallëzua në vitin 2000. Më 16 janar të vitit 2000 tre civilë serbë nga fshati Pasjan u vranë nga luftëtarët e UÇPMB-së në një Zonë të Sigurisë Tokësore në rrugën Gjilan – Preshevë. Pas përmbysjes së presidentit të Serbisë Sllobodan Millosheviçit, qeveria e re kërkoi që NATO dhe KFOR-i të pezullonin zonën e çmilitarizuar rreth Kosovës, nga frika se mund të shpërthejë një luftë e re. Vojisllav Koshtunica donte që SHBA-ja të reduktonte ose shpërndante zonën. Në nëntor të vitit 2000 katër policë serbë u vranë dhe të tjerë u plagosën. Bozho Preleviç, një nga tre ministrat e brendshëm të Serbisë, tha se policia serbe do të kthehej në zonë "me të gjitha mjetet në dispozicion" nëse nuk plotësohej një afat kohor për t'i dhënë fund sulmeve. Më 24 nëntor të vitit 2000 u ra dakord për një armëpushim të ndërmjetësuar nga KFOR-i. Më 5 shkurt 2001 në Luginën e Preshevës ndodhën luftimet më të ashpra që nga përfundimi i konfliktit të vitit 1999 në Kosovë. Ushtria Jugosllave shkëmbeu zjarr artilerie për disa orë përgjatë zonës tampon të imponuar ndërkombëtarisht pranë kufirit me Kosovën. Më 16 shkurt 2001, në afërsi të qytetit kufitar të Podujevës, 7 civilë serbë u vranë pasi autobusi Nish–Ekspres me refugjatë nga Kosova u hodh në erë nga UÇPMB-ja. Pas kësaj, më 7 mars 2001, KFOR-i u pajtua që të lejojë ushtrinë serbe të ripushtojë zonën tampon (të quajtur "Zona e Sigurisë Tokësore") seksion pas seksioni. Në një fshat ku UÇPMB-ja ishte ende në këmbë, një luftëtar shqiptar vdiq në një shpërthim aksidental. Në të njëjtën kohë, luftëtarët shqiptarë filluan konfliktin në [[Republika e Maqedonisë|Republikën e Maqedonisë]]. Gjatë marsit 2001, armëpushimi një-javor u ra dakord sërish, pasi u vranë katër policë serbë. Ushtria Serbe fillimisht hyri në seksionin në një kufi me Republikën e Maqedonisë, me qëllim që të ndalonte kontrabandën e paligjshme të armëve. Më pas KFOR-i i lejoi serbët të kthehen në zonat C Perëndim dhe A më 25 mars dhe në zonën D më 14 prill. Më 21 maj komandantët shqiptarë nënshkruajtën marrëveshjen e Konçulit dhe ranë dakord të çarmatoseshin, por shumë prej tyre vazhduan të luftonin. Pjesa e fundit ishte rreth Preshevës. Më 24 maj 2001, ushtria serbe hyri në qytet, megjithëse luftëtarët shqiptarë po i sulmonin. Aty u vra njëri nga komandantët e UÇPMB-së, [[Ridvan Qazimi|Ridvan Qazimi “Lleshi”]]. Pas fitores së serbëve, UÇPMB-ja pranoi të çarmatosej. Gjatë [[Lufta e vitit 2001 në Maqedoni|Luftës së vitit 2001 në Maqedoni]], UÇPMB-ja financoi dhe mbështeti vazhdimisht [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare|Ushtrinë Çlirimtare Kombëtare]]. Ata e bënë këtë deri në çarmatimin e saj më 21 maj 2001. Disa nga veteranët e saj iu bashkuan Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare të sapoformuar në Republikën e Maqedonisë. Rreth 400 luftëtarë të UÇPMB-së u dorëzuan tek KFOR-i për të marrë faljen nga qeveria serbe. Shefi i UÇPMB-së Shefket Musliu u dorëzua tek KFOR-i më 26 maj 2001. Deri në gusht 2001 ka pasur rreth 1,160 sulme ndaj policisë dhe civilëve serbë. ==Përleshjet rreth Bujanocit== Në korrik të vitit 2000 UÇPMB-ja filloi një ofensivë për të marrë qytetin e Bujanocit. Beteja u zhvillua në zonat e Konçulit, Dobrosinit, Lluçanit dhe Devojaçka Çukës si dhe në zonën më të gjerë rreth Tërnocit të Vogël, Muhovcit dhe Gjergjevcit. Përleshjet e UÇPMB-së me forcat e policisë serbe filluan në korrik të vitit 2000 dhe kishin për qëllim pushtimin e komunikimit Bujanoc – Gjilan dhe pushtimin e fshatrave të komunës së Bujanocit. Luftimet u intensifikuan në nëntor të vitit 2000, kur policia serbe, nën ndikimin e fuqisë së trefishtë të UÇPMB-së, u tërhoq nga postblloqet e sigurisë që u luftuan, duke zënë pozicione mbrojtëse më afër Bujanocit. Luftimet shpërthyen në një pozicion në fund të nëntorit të vitit 2000 pas mbërritjes së njësisë speciale serbe të JSO-së si dhe përforcimeve ushtarake dhe policore në jug të Serbisë. Konfliktet ishin të intensitetit të ulët dhe u reduktuan kryesisht në sulme të herë-pas-hershme guerile, ku policia serbe reagoi vetëm kur rrezikohej jeta e policëve të saj. Ofensiva e UÇPMB-së në betejën afër Bujanocit filloi më 21 nëntor 2000, pas dy ditësh provokimesh dhe sulmesh të forta në pozicionet e policisë serbe. Atë ditë, nga Kosova deri në komunën e Bujanocit pa pengesa u panë rreth 500 luftëtarë shqiptarë, të cilët ishin pakrahasueshëm më mirë të armatosur se policia serbe dhe përveç pranisë së forcave të forta të kontingjentit amerikan të KFOR-it me vijën administrative të Serbisë dhe Kosovës. Në periudhën nga ora 12:25 deri në orën 17:00 të datës 21 nëntor, shqiptarët kryenin sulme të sinkronizuara në postbllokun e policisë serbe në Dobrosin dhe në pozicionet e tjera të policisë në cepat e Çukarkës dhe Osojës. Në orën 12:25, 12:55 dhe 15:30, sulmet ndaj shpimit të Dobrosinit u bënë me mortaja, automatikë e snajper dhe mitralozë, kur observatori i Gropit u godit në dy raste me më shumë se 5 mina. Në orën 12:48 u krye një sulm me mortaja, armë këmbësorie, mitralozë dhe raketa në pozicionet e policisë lokale serbe në Këndin e Çukarkës dhe në orën 13:30 luftëtarët shqiptarë po vepronin edhe në cep të Osojës me zjarr nga mortaja. Për shkak të aksioneve të forta, pjesëtarët e njësiteve speciale të policisë serbe nga Millanovci i Epërm janë detyruar të tërhiqen nga komunikimi Konçul – Lluçan – Bujanoc, përgjatë gjerësisë së rrugës. Tërheqja e policisë serbe u pengua dhe u ngadalësua për shkak të mungesës së njohjes së terrenit. Gjatë tërheqjes, u pasua një sulm i ashpër i këmbësorisë nga luftëtarët shqiptarë nga rajoni më i gjerë i Tushticës dhe Visokës kur u pushtua posta e vrojtimit në kodrën e Gropit. Në këtë sulm, luftëtarët shqiptarë i kapën tre anëtarë serbë të MPB-së. Ata u dërguan në kampin e tyre në territorin e Kosovës ku u torturuan nga krerët fetarë dhe përfundimisht u likuiduan. Rreth orës 17:00 është ndërprerë tërheqja e personave nga zonat e krizës pasi është konstatuar se në pikën e Dobrosinit ka pasur një mortajë 60 milimetrash, një snajper dhe automatik, dy komplete municionesh luftarake, 6 telefona induktorë e të tjera. Luftëtarët shqiptarë më pas kryejnë një tjetër sulm ndaj patrullës së policisë serbe në Dobrosin. Pas këtij sulmi, zyrtarët policorë serbë janë tërhequr nga [[Komuna e Bujanocit]] me qëllim të parandalimit të konflikteve të mëtejshme dhe riorganizimit të njësive policore. Kështu, luftëtarët shqiptarë e pushtuan zonën rreth Dobrosinit, Lluçanit, Konçulit, Tërnocit të Vogël dhe Breznicës, si dhe 4 stacione policore serbe. Pas përfundimit të këtyre konflikteve, natën 21–22 nëntorit, përveç pjesëtarëve të kontingjentit amerikan të KFOR-it, rreth 1000 luftëtarë shqiptarë ishin armatosur deri në dhëmbë dhe kishin hyrë në zonën e gjerë të Bujanocit. Mes tyre kishte edhe shqiptarë nga vendet e Evropës Perëndimore, nga Shqipëria dhe Kosova. Ata bënë menjëherë mobilizimin e detyruar të burrave të aftë ushtarakë shqiptarë mbi moshën 18 vjeç. Morën automjete private dhe i dërguan të gjitha në radhët e para luftarake. Pasi u vendosën, të nesërmen vazhduan me sulme të armatosura. Në periudhën nga ora 11:15 deri në orën 12:05 dhe nga ora 12:30 deri në orën 15:30 të datës 22 nëntor, nga drejtimi i fshatrave Dobrosin dhe Konçul, luftëtarët shqiptarë kanë kryer sulme me automatik dhe mortaja ndaj policisë serbe në fshatin Lluçan. Më vonë, në periudhën nga ora 21:45 deri në 23:15, luftëtarët kryenin sulme ndaj policisë serbe në fshatin Gjergjevc me mortaja, granata dore (shkallën 20–30 mina) dhe armë këmbësorie. Të nesërmen, më 23 nëntor, rreth orës 10:00, luftëtarët shqiptarë kryen një sulm me 5 mina nga mortaja dhe minahedhësi ndaj patrullës së policisë serbe në fshatin Gjergjevc. Si përgjigje ndaj këtyre konflikteve, Serbia kërkoi një seancë urgjente të Këshillit të Sigurimit të OKB-së për të dënuar sulmet. Presidenti i Republikës Federale të Jugosllavisë, Vojisllav Koshtunica, i shkroi Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Xhorxh Robertsonit, me shpresën se KFOR-i nuk do të lejojë më inkursione në Serbinë jugore dhe incidente të ngjashme. Në selinë e saj në Bruksel, NATO theksoi se kundërshton rënien e UÇPMB-së, ndërsa KFOR-i nga ana tjetër njoftoi se nuk do të toleronte efektet e mundshme të Ushtrisë Jugosllave në Zonën e Sigurisë Tokësore. KFOR-i mbajti të bllokuara të gjitha rrugët që të çojnë në Dobrosin, fshati ku ishin përqendruar luftëtarët e UÇPMB-së. Gjatë kësaj bllokade, në njërën pistë, u arrestua një shofer kamioni, i cili tentoi të kontrabandonte armë dhe municione për UÇPMB-në përmes postbllokut amerikan. Në oxhak kishte mortaja, mina kundër personit, mitralozë dhe 5000 fishekë. Në kërkim të terrenit KFOR-i gjeti një mortaja 62 mm, 16 predha mortaja, një granatë dore, një pushkë automatike me 2200 fishekë dhe 25 fishekë për një pistoletë. Kjo armë e fshehur i përkiste luftëtarëve shqiptarë të cilët kryenin sulme nga territori i Kosovës pa kaluar vijën administrative. Ishin edhe 10 luftëtarë të paarmatosur me uniforma të zeza, të cilët tentuan të hyjnë ilegalisht në jug të Serbisë. ==Plani i Çoviçit== Në shkurt 2001, zëvendëskryeministri i Serbisë dhe shefi i Qendrës Koordinuese për Serbinë Jugore Nebojsha Çoviq propozoi planin për zgjidhjen e krizës në Luginën e Preshevës. Plani kërkon forca të përbashkëta policore të shqiptarëve vendas dhe serbëve, në raport me popullsinë e grupeve etnike në zonë. Propozimi bën thirrje për integrimin e popullsisë shqiptare etnike të Luginës së Preshevës në jetën politike dhe shoqërore serbe. Ajo gjithashtu ofron garanci për të drejtat civile dhe premtime për zhvillim ekonomik. Plani nuk ofron autonomi për rajonin apo aneksimin e mundshëm të Kosovës. Në vend të kësaj, ajo po ofron decentralizim për autoritetet lokale. Plani gjithashtu kërkon çmilitarizimin e Luginës së Preshevës dhe shpërbërjen e UÇPMB-së. Të gjitha zonat e pushtuara nga luftëtarët e UÇPMB-së duhet t'i kthehen Serbisë. Çdo ushtari të UÇPMB-së që dorëzohet do t'i premtohet falje nga qeveria serbe. Plani u pranua dhe shqiptarët e nënshkruan marrëveshjen e çmilitarizimit në një fshat të Konçulit. ==Beteja e Rahovicës== Beteja e Rahovicës ishte një konflikt ndërmjet Ushtrisë dhe Policisë Serbe dhe grupit militant shqiptar të UÇPMB-së përpara se serbët të hynin në sektorin e fundit të Zonës së Sigurisë Tokësore. Meqenëse fshati ishte jashtë GSZ-së, forcat serbe u lejuan të përdornin armë më të rënda, si tankun M-84. Më 14 maj 2001, forcat serbe filluan një sulm ndaj bastionit të UÇPMB-së në këtë vend të banuar me shqiptarë afër kufirit me Kosovën. Luftimet filluan më 14 maj 2001 në orën 06:10 të mëngjesit nga një sulm ndaj forcave serbe. Në orën 07:00 të mëngjesit, luftëtarët shqiptarë sulmuan sërish policinë dhe ushtrinë serbe dhe hodhën tre raketa në drejtim të fshatit. Të tjera incidente kanë ndodhur gjatë ditës deri në orën 20:00. Më 15 maj 2001, forcat serbe e pushtuan Rahovicën edhe pse UÇPMB-ja i sulmoi në orën 14:15. Debatet ishin të larta se sa viktima kishte. Nga ana e Forcave Serbe u vranë 6 ushtarë serbë, ndërsa nga ana e UÇPMB-së u vranë 2 luftëtarë shqiptarë. ==Marrëveshja e Konçulit== Deklarata e Çmilitarizimit, ose Marrëveshja e Konçulit, ishte një armëpushim i nënshkruar ndërmjet Serbisë dhe UÇPMB-së më 20 maj 2001. Marrëveshja e Konçulit ishte marrëveshja e parë që lidhej me këtë pjesë të Serbisë (Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc). Marrëveshja i dha fund konflikteve që dolën nga Kosova, me përfaqësuesit politikë nga shqiptarët vendas, Serbia dhe Kosova që u angazhuan për çmilitarizimin. U kërkua çmilitarizimi, demobilizimi dhe çarmatimi i plotë i [[UÇPMB|Ushtrisë Çlirimtare të Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] (UÇPMB). Ai gjithashtu bën thirrje për integrimin e shqiptarëve vendas në strukturat qeveritare, qytetare, ekonomike dhe policore dhe mbështetje nga komuniteti ndërkombëtar për zbatimin e të ashtuquajturit "Plani i Çoviqit". Marrëveshja u nënshkrua nga presidenti serb Vojisllav Koshtunica dhe Shefket Musliu, komandanti më i lartë i UÇPMB-së që u dorëzua. Sipas marrëveshjes, trupave serbe iu lejua hyrja e sigurt në Sektorin B të Preshevës. Përfaqësuesi i NATO-s Sean Sullivan ishte dëshmitar i marrëveshjes si ndërmjetësues i bisedimeve në mungesë të komunikimit të drejtpërdrejtë ndërmjet UÇPMB-së dhe qeverisë serbe. "Është koha për të përdorur mjete të tjera përveç armëve," thoshte Shefket Musliu, komandanti më i lartë i UÇPMB-së, ndërsa nënshkroi marrëveshjen e Konçulit për të dorëzuar armët. ==Pasojat== Rreth 400 shqiptarë u dorëzuan tek KFOR-i dhe 150 të tjerë në policinë serbe. Ata nuk u akuzuan për krime lufte sipas planit të Çoviqit dhe marrëveshjes së Konçulit. Shumica e luftëtarëve të UÇPMB-së iu bashkuan luftës së UÇK-së në Maqedoni, ndërsa të tjerët iu bashkuan Armatës Kombëtare Shqiptare (AKSH) të sapoformuar. Pas përfundimit të luftës u regjistruan disa sulme ndaj forcave serbe dhe civilëve. Pas riokupimit të Zonës së Sigurisë Tokësore, Serbia e ndau atë në 3 sektorë. Sektori B shtrihet nga Medvegja deri në kufirin me Republikën e Maqedonisë. Ai kontrollohet nga Brigada e 4-të e Forcave Tokësore e vendosur në qytetin e Vranjës. Në këtë zonë ka rreth 11 baza. Në vitin 2009 baza më e madhe ushtarake në Serbi, Cepotina, u hap 5 km nga Bujanoci. Në vitin 2002 në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc kishte rreth 57.595 shqiptarë. Megjithatë, ata e bojkotuan regjistrimin e vitit 2011, kështu që u regjistruan vetëm 6000 njerëz. Llogaritet se Lugina e Preshevës sot ka rreth 50,000 shqiptarë. ===Viktimat dhe zhvendosjet=== Gjatë konfliktit, 24 policë dhe ushtarë serbë u vranë dhe 77 u plagosën. Tetë civilë serbë u vranë gjithashtu. Disa nga vdekjet u shkaktuan nga minat tokësore. Në vitin 2013, veteranët e UÇPMB-së ngritën një memorial me emrat e 28 luftëtarëve shqiptarë të vrarë në konflikt. 400 të tjerë u raportuan se ishin dorëzuar tek KFOR-i. Shtatë civilë shqiptarë u vranë gjithashtu. Dy vëzhgues të Kombeve të Bashkuara u plagosën, sipas raporteve. == Shiko edhe == * [[Ushtria Çlirimtare e Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare Kombëtare]] * [[Ushtria Çlirimtare e Çamërisë]] == Referime == {{Reflist}} ==Lidhje të jashtme== *{{cite news|first=Gabriel|last=Partos|title=Presevo valley tension|date=2 shkurt 2001|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1043583.stm|work=[[BBC News Online]]|language=en|access-date=26 janar 2008}} [[Kategoria:Kryengritja në Luginën e Preshevës]] [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc]] [[Kategoria:Komuna e Preshevës]] [[Kategoria:Komuna e Bujanocit]] [[Kategoria:Komuna e Medvegjës]] [[Kategoria:Nacionalizmi shqiptar në Serbi]] 695ksrnhuh92resh76tpulo7k31sus7 0 325583 2976640 2961635 2026-05-03T05:15:58Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976640 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Gray726-Brodman.png|djathtas|parapamje| Sipërfaqja e trurit të njeriut, me [[Zona e Brodmanit|zonat Brodmann]] të numërzuara]] [[Skeda:DTI-sagittal-fibers.jpg|djathtas|parapamje| Një imazh i rrugëve nervore në tru, të marra duke përdorur imazhin e tensorit të difuzionit]] '''Neurolinguistika''' është studimi i mekanizmave [[Sistemi nervor|nervorë]] në [[Truri i njeriut|trurin e njeriut]] që kontrollon të kuptuarit, prodhimin dhe përvetësimin e [[Gjuha (komunikim)|gjuhës]]. Si një fushë ndërdisiplinore, neurolinguistika tërheq metoda dhe teori nga fusha të tilla si [[neuroshkenca]], [[gjuhësia]], [[Shkenca kognitive|shkenca konjitive]], [[Çrregullimi i komunikimit|çrregullimet e komunikimit]] dhe [[neuropsikologjia]]. Studiuesit tërhiqen në këtë fushë nga një sërë prejardhjesh, duke sjellë së bashku një sërë teknikash eksperimentale, si dhe këndvështrime teorike të ndryshme. Një pjesë e madhe e punës në neurolinguistikë është informuar nga modelet në [[Psikolinguistika|psikolinguistikë]] dhe [[Gjuhësia teorike|gjuhësi teorike]], dhe është e fokusuar në hetimin se si truri mund të zbatojë proceset që teoria dhe psikolinguistika propozojnë se janë të nevojshme në prodhimin dhe të kuptuarit e gjuhës. Neurolinguistët studiojnë mekanizmat fiziologjikë, me të cilët truri përpunon informacionin në lidhje me gjuhën dhe vlerësojnë teoritë gjuhësore dhe psikolinguistike, duke përdorur [[Afaziologjia|afaziologjinë]], [[Neuroimazheria|imazhet e trurit]], [[Elektrofiziologjia|elektrofiziologjinë]] dhe [[Modelimi kompjuterik|modelimin kompjuterik]].<ref name="Nakai_2017">{{Cite journal|last=Nakai|first=Y|last2=Jeong|first2=JW|last3=Brown|first3=EC|last4=Rothermel|first4=R|last5=Kojima|first5=K|last6=Kambara|first6=T|last7=Shah|first7=A|last8=Mittal|first8=S|last9=Sood|first9=S|last10=Asano|first10=E|year=2017|title=Three- and four-dimensional mapping of speech and language in patients with epilepsy|journal=Brain|volume=140|issue=5|pages=1351–1370|doi=10.1093/brain/awx051|pmc=5405238|pmid=28334963}}</ref>   == Historia == [[Skeda:Brain - Broca's and Wernicke's area Diagram.svg|djathtas|parapamje|200x200px| [[Zona e Brokës]] dhe [[zona e Vernikut]]]] Neurolinguistika është historikisht e rrënjosur së zhvilluari në shekullin e 19-të të [[Afaziologjia|afaziologjisë]], studimi i deficiteve gjuhësore ([[Afazia|afazitë]]) që ndodhin si rezultat i [[Dëmtimi i trurit|dëmtimit të trurit]]. Afaziologjia përpiqet të ndërlidhë strukturën me funksionin duke analizuar efektin e lëndimeve të trurit në përpunimin e gjuhës.<ref name="kamil">{{Cite web|last=Wiśniewski|first=Kamil|date=12 gusht 2007|title=Neurolinguistics|url=http://www.tlumaczenia-angielski.info/linguistics/neurolinguistics.htm|access-date=31 janar 2009|website=Język angielski online|archive-date=17 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417032540/http://www.tlumaczenia-angielski.info/linguistics/neurolinguistics.htm|url-status=dead}}</ref> Një nga njerëzit e parë që bëri një lidhje midis një zone të caktuar të trurit dhe përpunimit të gjuhës ishte [[Paul Broca]], një kirurg [[Francezët|francez]], i cili kreu autopsi mbi individë të shumtë që kishin mangësi në të folur dhe zbuloi se shumica e tyre kishin dëmtime të trurit (ose ''lezione'') në [[Lobi frontal|lobin frontal]] të majtë, në një zonë që tani njihet si [[zona e Brokës]]. [[Frenologjia|Frenologët]] kishin pretenduar në fillim të shekullit të 19-të se rajone të ndryshme të trurit kryenin funksione të ndryshme dhe se gjuha kontrollohej kryesisht nga rajonet ballore të trurit, por kërkimi i Brokës ishte ndoshta i pari që ofroi prova empirike për një marrëdhënie të tillë,<ref name="historic">{{Cite journal|last=Dronkers|first=N.F.|last2=O. Plaisant; M.T. Iba-Zizen; E.A. Cabanis|year=2007|title=Paul Broca's historic cases: high resolution MR imaging of the brains of Leborgne and Lelong|journal=Brain|volume=130|issue=Pt 5|pages=1432–3, 1441|doi=10.1093/brain/awm042|pmid=17405763|doi-access=free}}</ref><ref name="muskingum">{{Cite web|last=Teter|first=Theresa|date=maj 2000|title=Pierre-Paul Broca|url=http://www.muskingum.edu/~psych/psycweb/history/broca.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205094518/http://www.muskingum.edu/~psych/psycweb/history/broca.htm|archive-date=5 shkurt 2009|access-date=25 janar 2009|publisher=[[Muskingum College]]}}</ref> dhe është përshkruar si "epokale"<ref name="who">{{Cite web|title=Pierre Paul Broca|url=http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1982.html|access-date=25 janar 2009|website=[[Who Named It?]]|archive-date=6 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106044139/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1982.html|url-status=dead}}</ref> dhe "qëndrore" në fushat e neurolinguistikës dhe shkencës njohëse. Më vonë, [[Carl Wernicke]], pas të cilit është emëruar [[zona e Vernikut]], propozoi që zona të ndryshme të trurit të ishin të specializuara për detyra të ndryshme gjuhësore, me zonën e Brokës që trajtonte prodhimin motorik të të folurit dhe zona e Wernicke që trajtonte të kuptuarit e të folurit dëgjimor. Puna e Broca dhe Wernicke themeloi fushën e afaziologjisë dhe idenë se gjuha mund të studiohet përmes ekzaminimit të karakteristikave fizike të trurit. Puna e hershme në afaziologji ka përfituar gjithashtu nga puna e fillimit të shekullit të njëzetë e [[Korbinian Brodmann]], i cili "krijoi hartën" e sipërfaqes së trurit, duke e ndarë atë në zona të numëruara bazuar në citoarkitekturën (strukturën e qelizave) dhe funksionin e secilës zonë;<ref>{{Cite web|last=McCaffrey|first=Patrick|year=2008|title=CMSD 620 Neuroanatomy of Speech, Swallowing and Language|url=http://www.csuchico.edu/~pmccaffrey/syllabi/CMSD%20320/362unit4.html|access-date=22 shkurt 2009|website=Neuroscience on the Web|publisher=[[California State University, Chico]]}}</ref> këto zona, të njohura si zona Brodmann, përdoren ende gjerësisht në neuroshkencë sot.<ref>{{Cite book|last=Garey|first=Laurence|url=https://www.springer.com/biomed/neuroscience/book/978-0-387-26917-7|title=Brodmann's|year=2006|isbn=9780387269177|access-date=22 shkurt 2009}}</ref> == Disiplina == {{Gjuhësi|Subfields}}<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles> == Teknologjia e përdorur ==   Meqenëse një nga fokuset e kësaj fushe është testimi i modeleve gjuhësore dhe psikolinguistike, teknologjia e përdorur për eksperimente është shumë e rëndësishme për studimin e neurolinguistikës. Teknikat moderne të imazhit të trurit kanë kontribuar shumë në një kuptim në rritje të organizimit anatomik të funksioneve gjuhësore.<ref name="LSA">{{Cite web|last=Menn|first=Lise|title=Neurolinguistics|url=http://www.lsadc.org/info/ling-fields-neuro.cfm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081211081710/http://www.lsadc.org/info/ling-fields-neuro.cfm|archive-date=11 dhjetor 2008|access-date=18 dhjetor 2008|publisher=[[Linguistic Society of America]]}}</ref> Metodat e imazhit të trurit të përdorura në neurolinguistikë mund të klasifikohen në metoda hemodinamike, metoda elektrofiziologjike dhe metoda që stimulojnë drejtpërdrejt korteksin. == Dizajni eksperimental == Neurolinguistët përdorin një sërë teknikash eksperimentale për të përdorur imazhin e trurit për të nxjerrë përfundime se si gjuha përfaqësohet dhe përpunohet në tru. Këto teknika përfshijnë paradigmën e ''zbritjes'', ''dizajnin e mospërputhjes'', studimet ''e bazuara në shkelje'', forma të ndryshme të ''mbushjes'' dhe ''stimulimin e drejtpërdrejtë'' të trurit. == Shënime == {{Reflist|30em}} == Referime == *{{cite book|editor1=Colin M. Brown|editor2=Peter Hagoort|title=The Neurocognition of Language|year=1999|publisher=[[Oxford University Press]]|location=New York}} *{{cite book|url=https://archive.org/details/neurolinguistics0000capl|url-access=registration|title=Neurolinguistics and Linguistic Aphasiology: An Introduction|last=Caplan|first=David|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1987|isbn=978-0-521-31195-3|pages=[https://archive.org/details/neurolinguistics0000capl/page/498 498]}} *{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CQ8agSNL9MYC|title=Neurolinguistics: An Introduction to Spoken Language Processing and Its Disorders|last=Ingram|first=John C.L.|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2007|isbn=978-0-521-79190-8|pages=420}} *{{cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=wIaGLUFHtxsC&q=what+is+neurolinguistics&pg=PA273|title=Theory of Language|chapter=Brain and Language|last1=Weisler|first1=Stephen|author2=Slavoljub P. Milekic|publisher=[[MIT Press]]|year=1999|isbn=978-0-262-73125-6|pages=344}} == Leximi më tej == * {{Cite book|last=Ahlsén|first=Elisabeth|url=https://books.google.com/books?id=jVR1AAAACAAJ&q=Introduction+to+Neurolinguistics|title=Introduction to Neurolinguistics|publisher=John Benjamins Publishing Company|year=2006|isbn=978-90-272-3233-5|pages=212}} * {{Cite book|last=Moro|first=Andrea|url=http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?ttype=2&tid=11488|title=The Boundaries of Babel. The Brain and the Enigma of Impossible Languages|publisher=[[MIT Press]]|year=2008|isbn=978-0-262-13498-9|pages=257|access-date=30 janar 2023|archive-date=7 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121007002039/http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?ttype=2&tid=11488|url-status=dead}} * {{Cite book|last=Stemmer|first=Brigitte|url=https://books.google.com/books?id=4tkFAAAACAAJ&q=Handbook+of+Neurolinguistics|title=Handbook of Neurolinguistics|last2=Harry A. Whitaker|publisher=[[Academic Press]]|year=1998|isbn=978-0-12-666055-5|pages=788}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.sfn.org/ Shoqëria për Neuroshkencën (SfN)] * [http://www.linguisticsociety.org/content/language-and-brain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130629234124/http://www.linguisticsociety.org/content/language-and-brain |date=29 qershor 2013 }} Burimet e neurolinguistikës nga LSA * [http://talkingbrains.blogspot.com/ Talking Brains]{{Lidhje e vdekur}}, blog nga neurolinguistët Greg Hickock dhe David Poeppel 6bnsyx481cgdmeluy1v0xkmg9im9i53 1 325792 2976641 2819902 2026-05-03T05:15:59Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976641 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neurolinguistika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2518027 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160417032540/http://www.tlumaczenia-angielski.info/linguistics/neurolinguistics.htm për lidhjen http://www.tlumaczenia-angielski.info/linguistics/neurolinguistics.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121007002039/http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?ttype=2&tid=11488 për lidhjen http://mitpress.mit.edu/catalog/item/default.asp?ttype=2&tid=11488. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shkurt 2023 07:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neurolinguistika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2655005 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130629234124/http://www.linguisticsociety.org/content/language-and-brain për lidhjen http://www.linguisticsociety.org/content/language-and-brain. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 prill 2024 21:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neurolinguistika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2819901 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191106044139/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1982.html për lidhjen http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1982.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 korrik 2025 15:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Neurolinguistika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976640 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://talkingbrains.blogspot.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 07:15 (CEST) nun6ft5rzrt3wi9l9pseatet989iou9 0 326880 2976583 2973941 2026-05-03T01:25:11Z Eurohunter 22708 /* Këngë teke */ update 2976583 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|Name=Käärijä|image=Käärijä, 2021.png|caption=Pöyhönen më 2021|Birth_name=Jere Pöyhönen|birth_date={{Birth date and age|df=y|21|10|1993}}|birth_place=[[Helsinki]], Finlandë|Origin=[[Vantaa]], Finlandë|Genre={{flatlist| *[[hip hop]] *[[rap rock]] *[[electronic music]]<ref>{{cite web|last1=Saulo|first1=Sandra|last2=Norrlin|first2=Katri|last3=Lassila|first3=Juhani|title=Finland's National Selection for the Eurovision Song Contest Revealed: Who Will Represent Finland in Liverpool?|url=https://yle.fi/aihe/a/20-10004050|website=Yle|access-date=22 janar 2023|language=en|date=11 janar 2023}}</ref><ref>{{cite web|last1=Adams|first1=William Lee|title=Cha Cha Cha! Käärijä releases his UMK 2023 song in Finland|url=https://wiwibloggs.com/2023/01/17/cha-cha-cha-kaarija-releases-his-umk-2023-song-in-finland/274723/|website=Wiwibloggs|access-date=22 janar 2023|language=en|date=17 janar 2023|archive-date=17 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117213845/https://wiwibloggs.com/2023/01/17/cha-cha-cha-kaarija-releases-his-umk-2023-song-in-finland/274723/|url-status=dead}}</ref> }}|Occupation={{flatlist| *Reper *këngëtar *tekstshkrues }}|Years_active=2014–sot|Label={{flatlist| *[[Monsp Records|Monsp]] *[[Warner Music Finland]] }}}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] '''Jere Pöyhönen''' (lindur më 21 tetor 1993), i njohur profesionalisht si '''Käärijä''', është një reper, këngëtar dhe kompozitor finlandez. Në vitin 2020, ai publikoi albumin e tij debutues {{Lang|fi|Fantastista}}. Ai përfundoi i dyti në [[Festivali Evropian i Këngës 2023|Festivalin Evropian të Këngës 2023]] me këngën "[[Cha Cha Cha]]", duke u renditur i pari me votat e publikut dhe i katërti me votat e jurisë. == Biografia == Pöyhönen u rrit në lagjen Ruskeasanta të [[Vantaa]], Helsinki i Madh . Ai zbuloi pasionin e tij për muzikën ndërsa mësoi të luante bateri, dhe filloi të prodhojë muzikë në vitin 2014. Emri i tij skenik vjen nga një shaka me miqtë e tij për lojërat e fatit, një temë e përsëritur në muzikën e tij.<ref>{{Cite web|last=Aflecht|first=Tuomas|date=18 qershor 2020|title="Koko ajan kehitytään, muttei unohdeta miksi tätä musaa tehdään" – Haastattelussa Käärijä, joka ei halua vakavoitua liikaa|url=https://www.rumba.fi/uutiset/koko-ajan-kehitytaan-muttei-unohdeta-miksi-tata-musaa-tehdaan-haastattelussa-kaarija-joka-ei-halua-vakavoitua-liikaa/|access-date=11 janar 2023|language=fi}}</ref> Pöyhönen publikoi muzikën e tij në mënyrë të pavarur deri në vitin 2017, kur u nënshkrua me kompaninë diskografike Monsp Records . Më pas ai publikoi këngën e dyfishtë " {{Lang|fi|Koppi tules|italic=no}} " / " {{Lang|fi|Nou roblem|italic=no}} ".<ref>{{Cite web|last=Penttinen|first=Henri|date=16 qershor 2022|title=Vantaalaislähtöinen räppäri Jere Pöyhönen, 28, päätti urastaan sairaalassa toipuessaan – "Otan takin pois keikan alussa ja alan riehumaan"|url=https://www.vantaansanomat.fi/paikalliset/4668196|access-date=11 janar 2023|website=Vantaan Sanomat|language=fi}}</ref> Një vit më pas, ai publikoi një shfaqje të zgjeruar, të titulluar {{Lang|fi|Peliä}} . Në vitin 2020, albumi i tij debutues {{Lang|fi|Fantastista}} u lirua.<ref>{{Cite web|date=17 shkurt 2020|title=Tavallinen arjen mies Käärijä julkaisi fantastisen debyyttialbuminsa|url=https://warnermusic.fi/2020/02/17/tavallinen-arjen-mies-kaarija-julkaisi-fantastisen-debyyttialbuminsa/|access-date=11 janar 2023|website=Warner Music Finland|language=fi}}</ref> Më 11 janar 2023, Pöyhönen u shpall si një nga shtatë pjesëmarrësit në {{Lang|fi|[[Finland in the Eurovision Song Contest 2023#Uuden Musiikin Kilpailu 2023|Uuden Musiikin Kilpailu 2023]]}} , përzgjedhja kombëtare finlandeze për [[Festivali Evropian i Këngës 2023|Eurovision Song Contest 2023]].<ref>{{Cite web|last=Grace|first=Emily|date=11 janar 2023|title=Finland: Uuden Musiikin Kilpailu 2023 Participants Revealed|url=https://eurovoix.com/2023/01/11/uuden-musiikin-kilpailu-2023-participants/|access-date=11 janar 2023|website=Eurovoix|language=en-GB}}</ref><ref name="UMK">{{Cite web|title=Vuoden 2023 UMK-artistit ovat nyt selvillä – jokaisella biisillä on oma julkaisupäivänsä|url=https://yle.fi/aihe/a/20-10004045|access-date=2023-01-22|website=Yle|language=fi}}</ref> Kënga e tij "Cha cha cha" u shkrua bashkë me Aleksi Nurmi dhe Johannes Naukkarinen, dhe u publikua më 18 janar 2023. == Diskografia == === Albume në studio === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" |Titulli ! rowspan="2" scope="col" | Detajet ! colspan="1" scope="col" | Pozicionet kulmore të grafikut |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | FIN<ref name="Charts">{{Cite web|title=Käärijä|url=https://www.ifpi.fi/lista/artistit/k%C3%A4%C3%A4rij%C3%A4/|access-date=30 janar 2023|website=Musiikkituottajat|language=fi}}</ref> |- ! scope="row" | ''{{Lang|fi|Fantastista}}'' | * Lëshuar: 2020 * Etiketa: Monsp Records | 4 |} === Shfaqje të zgjeruara === * 2018 – {{Lang|fi|Peliä}} === Këngë teke === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" style="width:15em;" |Titulli ! rowspan="2" scope="col" style="width:3em;" |Viti ! scope="col" |Pozita më e lartë ! rowspan="2" scope="col" style="width:10em;" |Albumi |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |FIN |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Heila|italic=no}}" {{Small|(featuring Urho Ghettonen)}} | rowspan="3" |2016 |— | rowspan="6" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Urheilujätkä|italic=no}}" {{Small|(featuring Jeskiedes)}} |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Puun takaa|italic=no}}" |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Tuuliviiri|italic=no}}" | rowspan="3" |2017 |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Ajoa|italic=no}}" |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Koppi tules|italic=no}}" / "{{Lang|fi|Nou roblem|italic=no}}" |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Klo23|italic=no}}" | rowspan="3" |2018 |— | rowspan="2" |{{Lang|fi|Peliä}} |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Puuta heinää|italic=no}}" |— |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Viulunkieli|italic=no}}" | 30 | rowspan="4" |{{Lang|fi|Fantastista}} |- ! scope="row" |"Rock rock" | rowspan="3" |2019 | — |- ! scope="row" |"{{Lang|fi|Hirttää kiinni|italic=no}}" | — |- ! scope="row"| "Mic mac" | 44 |- ! scope="row"| "{{Lang|fi|Paidaton riehuja|italic=no}}" |2020 | — | rowspan="6" {{Non-album singles}} |- ! scope="row"| "{{Lang|fi|Menestynyt yksilö|italic=no}}" | rowspan="2"| 2021 | — |- ! scope="row"| "{{Lang|fi|Siitä viis|italic=no}}" | — |- ! scope="row"| "{{Lang|fi|Välikuolema|italic=no}}" | 2022 | 19 |- ! scope="row"| "Cha cha cha" | 2023 | 1 |- ! scope="row"| "Ja eller nej" {{Small|(x [[Basshunter]])}} | 2026 | 12 |} == Referime == {{Reflist|2}} [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1993]] [[Kategoria:Këngëtarë finlandezë]] [[Kategoria:Reperë finlandezë]] [[Kategoria:Muzikantë finlandezë]] [[Kategoria:Njerëz nga Helsinki]] b9ca785zeiahu3b76zqwapfpoeaeu0o 0 331066 2976295 2836558 2026-05-02T14:12:10Z Mitrovica02 128863 /* Referimet */ 2976295 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ '''Blerando''', është një reper dhe këngëtar Gjerman / Shqiptar. I lindur dhe i rritur në [[Dyzeldorfi|Hannover]] të [[Gjermania|Gjermanis]], Blerando filloi të merrej me muzikë që në moshë të vogël përpara se të ndiqte një karrierë profesionale si reper. == Jeta dhe Karriera == Blerando lindi në një familje shqiptare në qytetin Hannover të Gjermanisë. Blerando publikoi këngën e parë "Shadi" më 18 Gusht 2021. Në 21 Shtaor 2021, Blerando njoftoi një të ardhme Single gjatë një postimi në [[rrjetet sociale]] Kënga e lartpërmendur, "Magjike", u shfaq premierë në të njëjtin muaj dhe kryesoi listat në Kosovë, [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]], [[Shqipëria|Shqipëri]]. == Referimet == https://www.koha.mk/shadi-super-projekti-muzikor-nga-blerando-fleggo-video/ [[Kategoria:Reperë shqiptarë]] [[Kategoria:Gjermanë me prejardhje shqiptare]] [[Kategoria:Njerëz nga Hanoveri]] kxrsld2ylyf8ases2r3773o363gl26x 0 332069 2976370 2962504 2026-05-02T16:32:00Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976370 wikitext text/x-wiki [[File:Global_Military_Spending.webp|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Global_Military_Spending.webp|parapamje|Shpenzimet ushtarake globale në 2021.]] Kjo është një '''listë e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake''' në një vit të caktuar. Shifrat e [[Buxheti ushtarak|shpenzimeve ushtarake]] paraqiten në [[Dollari i Shteteve të Bashkuara|dollarë të Shteteve të Bashkuara]] bazuar në kursin e këmbimit konstant ose aktual.<ref name=":2" /> == Shpenzime ushtarake, gjithsej == '''Fletë të dhënash të Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit të Paqes të Stokholmit (SIPRI) 2024''' Lista e parë bazohet në fletën e të dhënave SIPRI, e cila përfshin një listë të 40 shpenzuesve më të mëdhenj ushtarakë në botë në vitin 2024, bazuar në kurset aktuale të këmbimit të tregut.<ref name=":2" /> Lista e dytë bazohet në edicionin e vitit 2025 të "Bilancit Ushtarak" të publikuar nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS) duke përdorur kurset mesatare të këmbimit të tregut.<ref name=":1">{{Cite web|title=The Military Balance 2025: Defence Spending and Procurement Trends|url=https://www.iiss.org/publications/the-military-balance/2025/defence-spending-and-procurement-trends/|access-date=2025-05-03|website=IISS|language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=Global defence spending soars to new high|url=https://www.iiss.org/online-analysis/military-balance/2025/02/global-defence-spending-soars-to-new-high/|access-date=2025-05-03|website=IISS|language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=Interactive: Global defence spending in 2024|url=https://www.iiss.org/publications/the-military-balance/2025/interactive-global-defence-spending-in-2024/|access-date=2025-05-03|website=IISS|language=en}}</ref> Disa burime thonë se shpenzimet ushtarake ruse dhe kineze janë në fakt shumë më të larta se grafiku për shkak të tregjeve të kapura dhe barazisë së çmimit të blerjes në ato vende.<ref>{{Cite web|date=2019-12-16|title=Why Russian Military Expenditure Is Much Higher Than Commonly Understood (As Is China's)|url=https://warontherocks.com/2019/12/why-russian-military-expenditure-is-much-higher-than-commonly-understood-as-is-chinas/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211212212216/https://warontherocks.com/2019/12/why-russian-military-expenditure-is-much-higher-than-commonly-understood-as-is-chinas/|archive-date=12 dhjetor 2021|access-date=2021-12-12|website=War on the Rocks|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-05-03|title=Russian defense spending is much larger, and more sustainable than it seems|url=https://www.defensenews.com/opinion/commentary/2019/05/03/russian-defense-spending-is-much-larger-and-more-sustainable-than-it-seems/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311105115/https://www.defensenews.com/opinion/commentary/2019/05/03/russian-defense-spending-is-much-larger-and-more-sustainable-than-it-seems/|archive-date=11 mars 2022|access-date=2021-12-12|website=Defensenews|language=en-US}}</ref> {| style="font-size:100%;" | style="width:60%; text-align:center;" |'''List by the [[:en:Stockholm_International_Peace_Research_Institute|Stockholm International Peace Research Institute]] 2''025 Fact Sheet'' (for 2024)'''<ref name=":2">{{Cite web|title=Trends in World Military Expenditure, 2024|url=https://www.sipri.org/sites/default/files/2025-04/2504_fs_milex_2024.pdf#page=2|access-date=2025-05-03|website=sipri.org|language=en}}</ref> '''SIPRI Military Expenditure Database'''<ref name=":0">{{Cite web|title=SIPRI Military Expenditure Database|url=https://milex.sipri.org/sipri|access-date=2025-05-03|website=sipri.org|language=en|archive-date=3 maj 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250503085156/https://milex.sipri.org/sipri|url-status=dead}}</ref> | style="width:50%; text-align:center;" |'''List by the [[:en:International_Institute_for_Strategic_Studies|International Institute for Strategic Studies]]''Top 20 Defence Budgets 2024'''''<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> |- valign="top" | {| class="wikitable sortable" style="margin-left:auto;margin-right:auto" !Rank !Country !Spending (US$ bn) ! % of [[:en:List_of_countries_by_GDP_(nominal)|GDP]] ! % of global spending |- | |'''World total''' | align="right" |'''2718,0''' | align="right" |'''2,5''' | align="right" |'''100%''' |- |{{0}}1 |{{flagicon|United States of America}} [[:en:United_States_Armed_Forces|United States]] | align="right" |997,0 | align="right" |3,4 | align="right" |37,0 |- |{{0}}2 |{{flagicon|People's Republic of China}} [[:en:People's_Liberation_Army|China]] | align="right" |314,0 | align="right" |1,7 | align="right" |12,0 |- |{{0}}3 |{{flagicon|Russia}} [[:en:Russian_Armed_Forces|Russia]] | align="right" |149,0 | align="right" |7,1 | align="right" |5,5 |- |{{0}}4 |{{flagicon|Germany}} [[:en:Bundeswehr|Germany]] | align="right" |88,5 | align="right" |1,9 | align="right" |3,3 |- |{{0}}5 |{{flagicon|India}} [[:en:Indian_Armed_Forces|India]] | align="right" |86,1 | align="right" |2,3 | align="right" |3,2 |- |{{0}}6 |{{flagicon|United Kingdom}} [[:en:British_Armed_Forces|United Kingdom]] | align="right" |81,8 | align="right" |2,3 | align="right" |3,0 |- |7 |{{flagicon|SAU}} [[:en:Armed Forces of Saudi Arabia|Saudi Arabia]] | align="right" |80,3 | align="right" |7,3 | align="right" |3,0 |- |{{0}}8 |{{flagicon|Ukraine}} [[:en:Ukrainian_Armed_Forces|Ukraine]] | align="right" |64,7 | align="right" |34,0 | align="right" |2,4 |- |{{0}}9 |{{flagicon|France}} [[:en:French_Armed_Forces|France]] | align="right" |64,7 | align="right" |2,1 | align="right" |2,4 |- |10{{0}} |{{flagicon|Japan}} [[:en:Japan_Self-Defense_Forces|Japan]] | align="right" |55,3 | align="right" |1,4 | align="right" |2,0 |- |11 |{{flagicon|South Korea}} [[:en:Republic_of_Korea_Armed_Forces|South Korea]] | align="right" |47,6 | align="right" |2,6 | align="right" |1,8 |- |12 |{{flagicon|Israel}} [[:en:Israel_Defense_Forces|Israel]] | align="right" |46,5 | align="right" |8,8 | align="right" |1,7 |- |13 |{{flagicon|Poland}} [[:en:Polish_Armed_Forces|Poland]] | align="right" |38,0 | align="right" |4,2 | align="right" |1,4 |- |14 |{{flagicon|Italy}} [[:en:Italian_Armed_Forces|Italy]] | align="right" |38,0 | align="right" |1,6 | align="right" |1,4 |- |15 |{{flagicon|Australia}} [[:en:Australian_Defence_Force|Australia]] | align="right" |33,8 | align="right" |1,9 | align="right" |1,2 |- |16 |{{flagicon|Canada}} [[:en:Canadian_Armed_Forces|Canada]] | align="right" |29,3 | align="right" |1,3 | align="right" |1,1 |- |17 |{{flagicon|Turqi}} [[:en:Turkish Armed Forces|Turqi]] | align="right" |25,0 | align="right" |1,9 | align="right" |1,0 |- |18 |{{flagicon|Spain}} [[:en:Spanish_Armed_Forces|Spain]] | align="right" |24,6 | align="right" |1,4 | align="right" |0,9 |- |19 |{{flagicon|Netherlands}} [[:en:Netherlands_Armed_Forces|Netherlands]] | align="right" |23,2 | align="right" |1,9 | align="right" |0,7 |- |20 |{{flagicon|QAT}} [[:en:Qatar_Armed_Forces|Algeria]] | align="right" |21,8 | align="right" |8,0 | align="right" |0,7 |} | ; 2025 edition of "The Military Balance" from the [[:en:International_Institute_for_Strategic_Studies|International Institute for Strategic Studies]] (IISS) {| class="wikitable sortable sticky-header" style="margin-left:auto;margin-right:auto" |- style="background:#ececec;" ! Rank !! Country !! Spending <br> (US$ bn) |- |{{0}}1|| |{{flagicon|United States of America}} [[:en:United_States_Armed_Forces|United States]] || align=right|968,0 |- |{{0}}2||{{flagicon|People's Republic of China}} [[:en:People's_Liberation_Army|China]] || align=right|235,0 |- |{{0}}3|| {{flagicon|Russia}} [[:en:Russian_Armed_Forces|Russia]] || align=right|145,9 |- |{{0}}4|| {{flagicon|Germany}} [[Bundeswehr|Germany]]|| align="right" |86,0 |- |{{0}}5||{{flagicon|United Kingdom}} [[:en:British_Armed_Forces|United Kingdom]] || align="right" |81,1 |- |{{0}}6|| {{flagicon|India}} [[:en:Indian_Armed_Forces|India]]|| align="right" |74,4 |- |{{0}}7|| {{flagicon|SAU}} [[:en:Armed Forces of Saudi Arabia|Saudi Arabia]]|| align="right" |71,7 |- |{{0}}8|| {{flagicon|France}} [[:en:French_Armed_Forces|France]] || align=right|64,0 |- |{{0}}9|| {{flagicon|Japan}} [[:en:Japan_Self-Defense_Forces|Japan]]|| align=right|53,0 |- |10|| {{flagicon|South Korea}} [[:en:Republic of Korea Armed Forces|South Korea]] || align=right|43,9 |- |11|| {{flagicon|Australia}} [[:en:Australian Defence Force|Australia]] || align="right" | 36,4 |- |12|| {{flagicon|Italy}} [[:en:Italian Armed Forces|Italy]] || align=right|35,2 |- |13|| {{flagicon|Israel}} [[:en:Israel Defense Forces|Israel]]|| align="right" |33,8 |- |14|| {{flagicon|Ukraine}} [[:en:Ukrainian Armed Forces|Ukraine]]|| align="right" |28,4 |- |15|| {{flagicon|Poland}} [[:en:Polish Armed Forces|Poland]]|| align="right" |28,4 |- |16|| {{flagicon|Canada}} [[:en:Canadian Armed Forces|Canada]]|| align="right" |27,0 |- |17|| {{flagicon|Brazil}} [[:en:Brazilian Armed Forces|Brazil]]|| align="right" |24,4 |- |18|| {{flagicon|Netherlands}} [[:en:Netherlands_Armed_Forces|Netherlands]]|| align="right" |23,6 |- |19|| {{flagicon|United Arab Emirates}} [[:en:United Arab Emirates Armed Forces|United Arab Emirates]]|| align="right" |22,3 |- |20|| {{flagicon|QAT}} [[:en:Qatar_Armed_Forces|Algeria]]|| align="right" |21,4 |- | colspan="3" |Shpenzimet ushtarake sipas barazisë së fuqisë blerëse:<br>Kina 476.7 miliardë dollarë<br>Rusia 461.6 miliardë dollarë |- |} |} == Shpenzimet ushtarake, pjesa e PBB-së == Këto lista janë lista të vendeve sipas shpenzimeve ushtarake si pjesë e PBB-së - më konkretisht, një listë e 15 vendeve kryesore në vitet e fundit si përqindje e shpenzimeve - shuma që një komb shpenzon për ushtrinë e tij si pjesë e PBB-së. Lista e parë është nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI) për vitin 2023, lista e dytë është nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS) për vitin 2020. === Si pjesë e PBB-së === {| style="font-size:100%;" | style="width:50%; text-align:center;" |'''Lista nga Baza e të Dhënave të Shpenzimeve Ushtarake SIPRI nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (2024)'''<ref name=":0" /> | style="width:50%; text-align:center;" |'''Lista nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike 15 Buxhetet kryesore të Mbrojtjes 2020''' |- valign="top" | {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;font-size:95%;" !Rank !Country !% of GDP |- |1 |align="left"|{{flag|Ukraine}} |34,48 |- |2 |align="left"|{{flag|Israel}} |8,78 |- |3 |align="left"|{{flag|Algeria}} |7,97 |- |4 |align="left"|{{flagicon|SAU}} [[Saudi Arabia]] |7,30 |- |5 |align="left"|{{flag|Russia}} |7,05 |- |6 |align="left"|{{flag|Myanmar}} |6,79 |- |7 |align="left"|{{flag|Oman}} |5,59 |- |8 |align="left"|{{flag|Armenia}} |5,48 |- |9 |align="left"|{{flag|Azerbaijan}} |4,99 |- |10 |align="left"|{{flag|Kuwait}} |4,84 |- |11 |align="left"|{{flag|Jordan}} |4,80 |- |12 |align="left"|{{flag|Burkina Faso}} |4,68 |- |13 |align="left"|{{flag|Mali}} |4,20 |- |14 |align="left"|{{flag|Poland}} |4,15 |- |15 |align="left"|{{flag|Burundi}} |3,80 |} | {| class="wikitable sortable" style="margin-left:auto;margin-right:auto" |+ !Rank !Country ! % of GDP |- |{{0}}1 |{{flag|Oman}} | align="right" |12.0 |- |{{0}}2 |{{flag|Afghanistan}} | align="right" |10.6 |- |{{0}}3 |{{flag|Lebanon}} | align="right" |10.5 |- |{{0}}4 |{{flag|Kuwait}} | align="right" |7.1 |- |{{0}}5 |{{flagicon|SAU}} [[Saudi Arabia]] | align="right" |7.1 |- |{{0}}6 |{{flag|Algeria}} | align="right" |6.7 |- |{{0}}7 |{{flagicon|Irak}} [[Iraq]] | align="right" |5.8 |- |{{0}}8 |{{flag|UAE}} | align="right" |5.6 |- |{{0}}9 |{{flag|Azerbaijan}} | align="right" |5.4 |- |10 |{{flag|Morocco}} | align="right" |5.3 |- |10 |{{flag|Israel}} | align="right" |5.2 |- |12 |{{flag|Jordan}} | align="right" |4.9 |- |13 |{{flag|Armenia}} | align="right" |4.8 |- |13 |{{flag|Mali}} | align="right" |4.5 |- |15 |{{flagicon|QAT}} [[Qatar]] | align="right" |4.4 |} |- |* Vlerat me shkronja të zeza me një yll sipër janë vlerësime shumë të pasigurta të SIPRI. Vlerat kursive janë vlerësimet e SIPRI. | |} == Shiko edhe == * [[Buxheti ushtarak]] * [[Industria e armëve]] == Referime == [[Kategoria:Forca të armatosura]] [[Kategoria:Ekonomi ushtarake]] cqizs597xf9fol9xizaci139v7z0bcj 0 332143 2976573 2962511 2026-05-03T00:37:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976573 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name = Met Gala | logo = | image = The MET.jpg | imagesize = 300px | caption = Muzeu Metropolitan i Artit në Upper East Side (Manhattan) | genre = Gala për mbledhjen e fondeve, kontribut prej 50,000 dollarë për vend për të hyrë në Met Gala 2023 | founder_name = [[Eleanor Lambert]] | venue = [[Metropolitan Museum of Art]], [[Costume Institute]] | location = [[Fifth Avenue]], [[Manhattan]], New York City | country = [[SHBA]] | frequency = Vjetore, e mbajtur të hënën e parë të majit<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/05/03/fashion/what-is-the-met-gala-and-who-gets-to-go.html|title=What Is the Met Gala, and Who Gets to Go?|first=Vanessa|last=Friedman|date=3 maj 2018|work=New York Times|access-date=22 gusht 2018|language=en|language=en}}</ref> | years_active = 1948–present<ref>{{Cite news|url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/when-met-gala-2018-where-12460938|title=What is the Met Gala 2018 theme – and what it means|last=Hardie|first=Beth|date=7 maj 2018|work=[[Mirror (UK)]]|access-date=22 gusht 2018|language=en|language=en}}</ref> | organized = ''[[Vogue (magazine)|Vogue]]'' | last = {{Start date|2023|5|1}} | next = {{Start date|2024|5|6}} | website = [https://www.metmuseum.org/about-the-met/collection-areas/the-costume-institute The Costume Institute] | footnotes = Gala u themelua në vitin 1946, dhe ngjarja e parë e madhe u mbajt në 1948.<ref>{{Cite news|url=https://www.vogue.com/article/what-is-the-met-gala-things-to-know-andre-leon-talley|title=What Is the Met Gala? Everything You Need to Know|first=Maria|last=Ward|work=Vogue|date=7 maj 2018|access-date=22 gusht 2018|language=en|language=en}}</ref> }} '''Met Gala''' ose '''Met Ball''', i quajtur zyrtarisht '''Gala e Institutit të Kostumeve''' ose '''Përfitimi i Institutit të Kostumeve''', është një [[festival|gala]] vjetore për mbledhjen e fondeve që mbahet për të mirën e [[Instituti i Kostumeve|Institutit të Kostumeve]] të [[Muzeu Metropolitan i Artit|Muzeut Metropolitan të Artit]] në [[Nju Jork (qytet)|qytetin e Nju Jorkut]] . Met Gala konsiderohet gjerësisht si ngjarja më prestigjioze dhe magjepsëse [[Moda|e modës]] dhe mbledhja sociale në botë dhe njihet si "nata më e madhe e modës"; një ftesë është shumë e kërkuar. Personalitetet që perceptohen si të rëndësishëm kulturalisht për [[Shoqëria|shoqërinë]] bashkëkohore në sfera të ndryshme profesionale, duke përfshirë [[Distrikti i Modës, New York City|modën]], [[Media në New York City|filmin]], [[Media në New York City|televizionin]], [[Muzika e qytetit të Nju Jorkut|muzikën]], [[Teatri Broadway|teatrin]], [[Wall Street|biznesin]], [[Sportet në zonën metropolitane të Nju Jorkut|sportin]], [[mediat sociale]] dhe [[Politika e qytetit të Nju Jorkut|politikën]], janë të ftuar të marrin pjesë në Met Gala,<ref name="Annie Brown2">{{Cite news|last=Annie Brown|date=5 maj 2019|title=How the Met Gala became the 'fashion Oscars'|work=Sydney Morning Herald|url=https://www.smh.com.au/lifestyle/fashion/how-the-met-gala-became-the-fashion-oscars-20190502-p51jbo.html|access-date=4 maj 2022|language=en}}</ref> organizuar nga revista e modës ''[[Vogue (revistë)|Vogue]]'' . Gala është një ngjarje që mbahet çdo vit të hënën e parë të majit,<ref name="MetGalaMostFamousFashionEventWorld2">{{Cite news|last=Aisha Nozari|date=16 prill 2023|title=Met Gala ticket prices upped to an eye-watering ‘$50,000’ weeks before star-studded fashion bash|work=MetroEntertainment|url=https://metro.co.uk/2023/04/16/met-gala-ticket-prices-upped-to-an-eye-watering-50000-18620571/|access-date=22 prill 2023|quote=The Met Gala is the world’s most famous fashion bash and takes place in May.|language=en}}</ref> që shënon hapjen e ekspozitës vjetore të modës të Institutit të Kostumeve të organizuar në [[Ana e Sipërme Lindore|Upper East Side të Manhattan.]]<ref name="metmuseum.org2">{{Cite web|title=The Costume Institute {{!}} The Metropolitan Museum of Art|url=http://www.metmuseum.org/about-the-met/curatorial-departments/the-costume-institute|access-date=17 maj 2016|website=www.metmuseum.org|language=en}}</ref> Shumë prej të pranishmëve janë paraqitur në kopertinat dhe faqet e ''Vogue'' . Ngjarja e çdo viti feston temën specifike të ekspozitës së Institutit të Kostumeve të atij viti, e cila vendos tonin për [[Veshje zyrtare|veshjen zyrtare]] të natës. Të ftuarit pritet të [[Kurator|kurojnë]] modën e tyre në përputhje me temën e ekspozitës vjetore, përgjithësisht në [[Moda e lartë|modën e lartë]] . Ikona globale e modës [[Anna Wintour]], e cila është [[Kryeredaktor|kryeredaktore]] e ''Vogue'', ka drejtuar ose bashkëkryesuar Met Gala që nga viti 1995, me përjashtim të Met Gala të vitit 1996, e cila u kryesua nga pasardhësja e Wintour në ''[[British Vogue]]'', [[Liz Tilberis]] . Me kalimin e kohës, Met Gala ka evoluar përtej epiqendrës së modës në Nju Jork për t'u bërë gjithnjë e më globale dhe me bazë të gjerë në perspektivën e saj. == Historia == Met Gala u krijua në 1948 nga publicistja [[Moda|e modës]] [[Eleanor Lambert]] si një [[Mbledhja e fondeve|mbledhje fondesh]] për [[Instituti i Kostumeve|Institutin e sapothemeluar të Kostumeve]] për të shënuar hapjen e ekspozitës së tij vjetore. Gala e parë përfshinte një darkë dhe biletat kushtonin 50 dollarë secila.<ref name="Chilton2">{{Cite web|last=Chilton|first=Nancy|date=30 prill 2018|title=The Met Gala: From Midnight Suppers to Superheroes and Rihanna|url=https://www.metmuseum.org/blogs/now-at-the-met/2018/met-gala-costume-institute-benefit-brief-history|access-date=3 janar 2019|website=www.metmuseum.org|language=en}}</ref> Gjatë dekadave të para të ekzistencës së saj, Gala ishte thjesht një nga shumë përfitimet vjetore të mbajtura për [[Organizatë bamirësie|institucionet bamirëse të]] Nju Jorkut. Prandaj, të pranishmit në Galat e hershme ishin pothuajse tërësisht anëtarë të [[Shoqëria e lartë (klasa sociale)|shoqërisë së lartë]] të Nju Jorkut ose [[New York Fashion Week|industrisë së modës]] të qytetit. Nga viti 1948 deri në vitin 1971, ngjarja u mbajt në vende të ndryshme [[Manhattan|të Manhattan]], duke përfshirë [[Waldorf Astoria Nju Jork|Waldorf Astoria]], [[Central Park]] dhe [[Dhoma e Ylberit|Rainbow Room]] .<ref name="Architectural Digest2">{{Cite news|title=A Look Back At The Met Gala's History And Decor Throughout The Years {{!}} Architectural Digest|language=en|work=Architectural Digest|url=https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=2 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202155130/https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all|url-status=dead}}</ref> Kur [[Diana Vreeland]] u bë [[konsulent|konsulente]] e Institutit të Kostumeve në vitin 1972, Gala filloi të evoluonte në një çështje më globale dhe magjepsëse, edhe pse ajo që synonte ende grupin e lartë shoqëror.<ref>{{Cite news|date=3 maj 2018|title=The Met Ball Was So Much Better Before All the Celebrities Showed Up|language=en-US|work=Town & Country|url=https://www.townandcountrymag.com/the-scene/parties/a9551568/met-gala-history/|access-date=1 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ngjarja filloi të bëhej e orientuar drejt të famshmëve të profilit më të lartë me pjesëmarrës si [[Elizabet Tejlor|Elizabeth Taylor]], [[Andy Warhol]], [[Bianca Jagger]], [[Diana Ross]], [[Elton John]], [[Liza Minnelli]], [[Madonna Ciccone|Madonna]], [[Barbara Streisand|Barbra Streisand]] dhe [[Cher]] duke u përzier me elitën e qytetit.<ref name="Architectural Digest3">{{Cite news|title=A Look Back At The Met Gala's History And Decor Throughout The Years {{!}} Architectural Digest|language=en|work=Architectural Digest|url=https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all|access-date=1 dhjetor 2018|archive-date=2 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202155130/https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all|url-status=dead}}</ref> Ishte gjatë viteve të Vreeland që Gala u mbajt për herë të parë në Met dhe u prezantuan temat Gala.<ref name="Architectural Digest3" /> Met Gala konsiderohet gjerësisht si ndër ngjarjet sociale më të spikatura dhe më ekskluzive në botë. Është gjithashtu një nga netët më të mëdha të mbledhjes së fondeve në qytetin e Nju Jorkut, me 9 milionë dollarë amerikanë të mbledhur në 2013, 12 milionë dollarë vitin e ardhshëm, dhe më pas duke u rritur në një rekord prej 17.4 milionë dollarë deri në vitin 2022.<ref>{{Cite web|title=YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=4euJUiQWpNw|website=www.youtube.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bourne|first=Leah|date=5 maj 2011|title=Everything You Ever Wanted to Know About the Met Gala (But Were Too Afraid To Ask)|url=http://www.nbcnewyork.com/blogs/threadny/THREAD-Everything-You-Ever-Wanted-to-Know-About-the-Met-Gala-But-Were-Too-Afraid-To-Ask-121096889.html|access-date=2 maj 2014|publisher=NBC New York|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 prill 2014|title=Anna Wintour 'Wants More Exclusivity' at the Met Ball – The Cut|url=https://nymag.com/thecut/2014/04/wintour-wants-more-exclusivity-at-met-ball.html|access-date=2 maj 2014|publisher=Nymag.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kramer, Peter|date=4 maj 2010|title=Top social ticket: NYC's Costume Institute gala|url=https://www.usatoday.com/life/people/2010-05-04-metgala04_ST_N.htm|access-date=4 maj 2011|website=[[USA Today]]|language=en}}</ref> Met Gala është një nga burimet më të dukshme të financimit për Institutin,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3C4AFXFLmZEC&q=Met+Gala+Museum&pg=PA386|title=The Metropolitan Museum of Art Guide|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|year=2012|isbn=9781588394552|language=en}}</ref> me kontribute totale që tejkalojnë 200 milionë dollarë për herë të parë pas ngjarjes së 2019-ës. [[Anna Wintour]], kryetarja e ngjarjes, mori kryesinë e Institutit në 1995. Lista e saj e të ftuarve u rrit për të përfshirë të famshëm në mbarë botën nga bota e modës, argëtimit, biznesit, sportit dhe politikës, të cilët përfundimisht do të zbukuronin faqet e ''Vogue'' .<ref name="Annie Brown3">{{Cite news|last=Annie Brown|date=5 maj 2019|title=How the Met Gala became the 'fashion Oscars'|work=Sydney Morning Herald|url=https://www.smh.com.au/lifestyle/fashion/how-the-met-gala-became-the-fashion-oscars-20190502-p51jbo.html|access-date=4 maj 2022|language=en}}</ref> Që nga viti 1948, Met Gala ka ndodhur në mënyrë të njëpasnjëshme çdo vit, përveç në 2000 dhe 2002.  Met Gala 2020 u anulua për shkak të [[Pandemia e COVID-19|pandemisë COVID-19]] .<ref>{{Cite web|date=2020-05-19|title=There Will Be No Met Gala This Year|url=https://www.vogue.com/article/met-gala-has-been-cancelled-2020|access-date=2022-10-14|website=Vogue|language=en-US|language=en}}</ref> Gala rifilloi në vitin 2021, por u mbajt në shtator dhe jo në maj të atij viti.<ref>{{Cite web|date=10 shtator 2021|title=Met Gala 2021: Date, Theme and Seating Chart for This Year's Event|url=https://www.newsweek.com/met-gala-2021-date-theme-guest-list-seating-1621968|access-date=17 shtator 2021|website=MSN|language=en}}</ref> Në vitin 2022, Gala u kthye në mbajtjen e ceremonisë së saj tradicionale të majit.<ref>{{Cite web|title=New Footage from Kim Kardashian's Met Gala Fitting Reveals That She Had to Wear a Coat on the Red Carpet Because It Was Literally Impossible to Zip the Dress over Her Butt|url=https://www.buzzfeednews.com/amphtml/ellendurney/kim-kardashian-met-gala-dress-wouldnt-zip-over-her-butt|access-date=4 maj 2022|website=www.buzzfeednews.com|language=en}}</ref> === Dita e sotme === Gala e Institutit të Kostumeve Met është një përfitim shumë i njohur për mbledhjen e fondeve që shërben si një festë hapëse për ekspozitën vjetore të modës të Institutit.<ref>{{Cite web|last=Whitworth, Melissa|date=28 prill 2011|title=Countdown to the Met Ball 2011|url=http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8479245/Countdown-to-the-Met-Ball-2011.html|access-date=4 maj 2011|website=[[The Daily Telegraph]]|language=en|archive-date=1 maj 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110501142600/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8479245/Countdown-to-the-Met-Ball-2011.html|url-status=dead}}</ref><ref name="FL2">{{Cite web|date=2 maj 2011|title=First Look: Inside the Met for Tonight's Costume Institute Gala|url=https://nymag.com/daily/fashion/2011/05/first_look_inside_the_met_for.html|access-date=4 maj 2011|website=[[New York (magazine)|New York]]|language=en}}</ref> Pas ngjarjes, ekspozita qëndron për disa muaj. Për shembull, ekspozita e vitit 2014 ishte planifikuar të zgjaste nga 8 maji deri më 10 gusht 2014.<ref name="CJ2">{{Cite web|title=Charles James: Beyond Fashion: May 8 – August 10, 2014|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2013/charles-james|access-date=24 maj 2014|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|language=en}}</ref> Çështja, e ndjekur nga personalitete nga [[Artet|arti]], moda, shoqëria e lartë, filmi dhe muzika, është mbajtur në Met që nga viti 1948<ref>{{Cite web|title=The Costume Institute|url=http://www.metmuseum.org/about-the-met/curatorial-departments/the-costume-institute|language=en}}</ref> dhe konsiderohet të jetë ngjarja kryesore vjetore e industrisë së modës në tapetin e kuq.<ref name="FL2" /><ref name="nytlambertobittrebay2">{{Cite news|last=Trebay|first=Guy|date=25 nëntor 2003|title=Final Splash For Publicist|work=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2003/11/25/nyregion/final-splash-for-publicist.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="TCBG2">{{Cite web|date=21 maj 2005|title=The Charity Ball Game|url=https://nymag.com/nymetro/shopping/fashion/features/11894/|access-date=4 maj 2011|website=[[New York (magazine)|New York]]|language=en}}</ref><ref name="nyt20082">{{Cite news|last=Vogel|first=Carol|date=15 dhjetor 2008|title=Brooklyn Museum's Costume Treasures Going to the Met|work=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/12/16/arts/design/16muse.html?pagewanted=2&_r=0|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Derschowitz|first=Jessica|date=9 prill 2013|title=Beyonce named honorary chair for Costume Institute gala|url=https://www.cbsnews.com/news/beyonce-named-honorary-chair-for-costume-institute-gala/|access-date=2 maj 2014|publisher=CBS News|language=en}}</ref> Modelet e saj [[tapet i kuq|të tapetit të kuq]] fotografohen, rishikohen, kritikohen dhe imitohen gjerësisht.<ref>{{Cite web|last=Rodriguez, Leah|date=5 maj 2014|title=See All the Looks From the 2014 Met Gala|url=https://nymag.com/thecut/2014/05/see-all-the-looks-from-the-2014-met-gala.html|access-date=23 maj 2014|website=[[New York (magazine)|New York]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Malle, Chloe|title=Met Gala 2014: The 64 Best Dressed Celebrities|url=http://www.vogue.com/vogue-daily/article/best-dressed-2014-met-gala/#1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140520003106/http://www.vogue.com/vogue-daily/article/best-dressed-2014-met-gala/#1|archive-date=20 maj 2014|access-date=23 maj 2014|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Oliver, Simone S.|date=6 maj 2014|title=Beauty on the Met Gala Red Carpet|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/slideshow/2014/05/06/fashion/met-gala-redcarpet-beauty.html|access-date=23 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dee, Britteny|date=6 maj 2014|title=Met Gala 2014 Theme: Ball Gowns That Would Make Charles James Proud|url=http://www.fashiontimes.com/articles/6460/20140506/met-gala-2014-theme-ball-gowns-make-charles-james-proud.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140525232503/http://www.fashiontimes.com/articles/6460/20140506/met-gala-2014-theme-ball-gowns-make-charles-james-proud.htm|archive-date=25 maj 2014|access-date=25 maj 2014|website=Fashion Times|language=en}}</ref> Muzeu është i mbyllur për publikun e gjerë të hënën e parë të majit për shkak të Gala-s që po ndodh.<ref>{{Cite web|title=The Met Fifth Avenue|url=http://www.metmuseum.org/visit/met-fifth-avenue|access-date=17 maj 2016|website=The Metropolitan Museum of Art, i.e. The Met Museum|language=en}}</ref> [[Anna Wintour]], [[Kryeredaktor|kryeredaktore]] e ''Vogue'' dhe [[Kryetari|kryesuesja]] kryesore e ngjarjes Gala që nga viti 1995 (duke përjashtuar 1996 dhe 1998), mbikëqyr komitetin e përfitimeve dhe listën e të ftuarve, me stafin ''e Vogue'' që ndihmon për të mbledhur listën e të ftuarve.<ref name="metmuseum.org3">{{Cite web|title=The Costume Institute {{!}} The Metropolitan Museum of Art|url=http://www.metmuseum.org/about-the-met/curatorial-departments/the-costume-institute|access-date=17 maj 2016|website=www.metmuseum.org|language=en}}</ref> Në vitin 2014, biletat individuale kushtonin 30,000 dollarë amerikanë për ata jashtë listës zyrtare të të ftuarve, pasi çmimet u rritën me 10,000 dollarë për të rritur ekskluzivitetin e ngjarjes.<ref>{{Cite web|last=Staff|first=AOL|title=You can't afford to go to the Met Gala and you probably wouldn't get in even if you could|url=https://www.aol.com/article/finance/2017/05/01/met-gala-cost-of-attending-ticket/22063931/|language=en}}</ref> Lista vjetore e të ftuarve është e kufizuar në afërsisht 650 ose 700 persona.<ref>{{Cite web|last=Arain|first=Faisal|title=10 Ways to Get Invited to the Met Gala|url=https://www.theinsidersviews.com/2023/01/10-ways-to-get-invited-to-met-gala.html|url-status=live|website=[[The Insider's Views]]|language=en}}</ref><ref name="MetGalaMostFamousFashionEventWorld5">{{Cite news|last=Aisha Nozari|date=16 prill 2023|title=Met Gala ticket prices upped to an eye-watering ‘$50,000’ weeks before star-studded fashion bash|work=MetroEntertainment|url=https://metro.co.uk/2023/04/16/met-gala-ticket-prices-upped-to-an-eye-watering-50000-18620571/|access-date=22 prill 2023|quote=The Met Gala is the world’s most famous fashion bash and takes place in May.|language=en}}</ref> Duke filluar nga vitet 2020, Met Gala ka filluar të përfshijë [[Ndikues|influencues]] të mediave sociale.<ref>[https://www.wmagazine.com/fashion/tiktok-youtubers-influencers-2021-met-gala]</ref> Kostoja e një vendi për mysafir për të marrë pjesë në Met Gala ishte rritur në 50,000 dollarë amerikanë deri në vitin 2023.<ref name="MetGalaMostFamousFashionEventWorld7">{{Cite news|last=Aisha Nozari|date=16 prill 2023|title=Met Gala ticket prices upped to an eye-watering ‘$50,000’ weeks before star-studded fashion bash|work=MetroEntertainment|url=https://metro.co.uk/2023/04/16/met-gala-ticket-prices-upped-to-an-eye-watering-50000-18620571/|access-date=22 prill 2023|quote=The Met Gala is the world’s most famous fashion bash and takes place in May.|language=en}}</ref> Gala e 2015-ës dhe tema e saj ''" [[Kina]] : Përmes xhamit që shikon"'' u bë objekt i një dokumentari &#x2014; ''[[Të hënën e parë të majit|E hëna e parë e majit]]'', me regji nga [[Andrew Rossi]] dhe prodhuar nga [[Condé Nast]] Entertainment, ''Vogue'' dhe Relativity Studios.<ref>{{Cite web|last=Chan, Stephanie|date=16 prill 2015|title=The Met Gala Is Getting the Documentary Treatment|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/met-gala-documentary-coming-soon-789353|access-date=4 maj 2015|website=[[The Hollywood Reporter]]|language=en}}</ref> 225 fotografë, reporterë dhe pjesëmarrës [[Mediat sociale|të mediave sociale]] të miratuar dokumentuan ngjarjen për dokumentarin.<ref>{{Cite news|last=Friedman, Vanessa|date=2 maj 2015|title=It's Called the Met Gala, but It's Definitely Anna Wintour's Party|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2015/05/03/style/its-called-the-met-gala-but-its-definitely-anna-wintours-party.html?_r=0|access-date=4 maj 2015|language=en}}</ref> Të ftuarit morën njoftime për kufizimin e [[Selfie|selfieve]] dhe mediave sociale brenda gala.<ref>{{Cite news|title=Selfies Banned Inside Met Gala?!|language=en|work=Entertainment Tonight|url=http://www.etonline.com/fashion/163785_met_gala_bans_selfies/|access-date=5 maj 2017|language=en}}</ref> Urdhëresa për pa selfie u shtri në edicionet e mëposhtme të Met Gala. Që nga viti 2018, Wintour njoftoi se mysafirët nuk mund të lejohen të marrin pjesë në gala para moshës 18 vjeç<ref>{{Cite news|title=Met Gala Has New Age Restriction for Attendees|language=en|work=The Hollywood Reporter|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/met-gala-has-new-18-age-restriction-maddie-ziegler-reveals-1108774|access-date=30 nëntor 2018|language=en}}</ref><ref>In the Met Gala of 2021, Korean girlgroup BLACKPINK Rosé had finally made her debut with a custom Little Black Dress.</ref> ===Tema=== Ekspozitës i caktohet një temë specifike çdo vit, ku të ftuarit pritet të ndjekin, por jo të mandatuar.<ref>{{Cite web|date=3 maj 2018|title=How the Met Gala theme is decided each year|url=https://www.vogue.fr/fashion/fashion-inspiration/story/how-the-met-gala-theme-is-decided-each-year/2063|access-date=20 mars 2022|website=VOGUE FR|publisher=Condé Nast|language=en}}</ref> Ai përfshin një orë koktej dhe një darkë zyrtare.<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Joshua|date=24 mars 2011|title=Anna Wintour's Brand Anna - WSJ.com|url=https://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052748704893604576200722939264658|access-date=2 maj 2014|publisher=Online.wsj.com|language=en}}</ref> Gjatë orës së koktejit, të ftuarit mbërrijnë për të ecur në [[tapet i kuq|tapetin e kuq]], për të vizituar ekspozitën me tematikë të veçantë të vitit dhe për t'u ulur përpara darkës që përfshin argëtim nga artistët më të shquar të ditës.<ref name="TWB2">{{Cite journal|date=korrik 2009|title=The Wild Bunch|journal=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|pages=110–32|language=en}}</ref> Tema jo vetëm që vendos tonin për ekspozitën vjetore, por edhe për të ftuarit që përpiqen të vishen në lidhje me temën e vitit, duke shkaktuar shpeshherë mosmarrëveshje për tema të caktuara të modës midis shitësve kryesorë të modës në botë.<ref>{{Cite journal|date=korrik 2011|title=Revel, Revel|journal=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|pages=116–50|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hyland, Veronique|date=1 maj 2014|title=Men Are Freaking Out About What to Wear to the Met Ball|url=https://nymag.com/thecut/2014/05/men-freaking-out-about-what-to-wear-to-met-ball.html|access-date=23 maj 2014|website=[[New York (magazine)|New York]]|language=en}}</ref> Ndonjëherë, si në vitin 2013, me Punk: Chaos to Couture, tema e dhënë konsiderohet e paqartë ose e vështirë për t'u ndjekur, sepse nuk ofron një direktivë të qartë stilistike. Në raste të tjera, si në vitin 2014, me [[Charles James]] : Beyond Fashion, tema mund të jetë shumë më sfiduese për një gjini, pasi James bëri veshje të destinuara për gratë.<ref>{{Cite web|date=7 prill 2014|title=Costume Institute Calls for White Tie Dress Code at Gala|url=http://www.wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/tails-of-the-city-7631803|access-date=23 maj 2014|website=[[Women's Wear Daily]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hyland, Veronique|date=7 prill 2014|title=This Year's Met Ball Has Some Weird Dress-Code Requirements|url=https://nymag.com/thecut/2014/04/met-ball-has-weird-dress-code-this-year.html|access-date=23 maj 2014|website=[[New York (magazine)|New York]]|language=en}}</ref> Megjithëse, sipas Vogue në 2021 Met Gala: Moda Amerikane, Andrew Bolton ishte "me të vërtetë i impresionuar nga përgjigjet e stilistëve amerikanë ndaj klimës sociale dhe politike, veçanërisht rreth çështjeve të përfshirjes së trupit dhe rrjedhshmërisë gjinore".<ref>{{Cite web|date=6 maj 2021|title=Everything We Know About the 2021 Met Gala|url=https://www.vogue.com/article/everything-we-know-about-met-gala-2021|language=en}}</ref> Disa tema të tjera gjatë gjithë viteve ishin In America: An Antology of Fashion (2022), In America: A Lexicon of Fashion (2021) dhe About Time: Moda and Duration (2020). ===Polemikat=== Modelet [[Naomi Campbell]] dhe [[Stephanie Seymour]] u tërhoqën nga pjesëmarrja në Met Gala 2009 në minutën e fundit, në një shfaqje mbështetjeje për stilistin [[Azzedine Alaia|Azzedine Alaïa]] .<ref name="Horyn2">{{Cite web|last=Horyn|first=Cathy|date=2009-05-04|title=Alaïa Pulls His Dresses From the Met Gala|url=https://runway.blogs.nytimes.com/2009/05/04/alaia-pulls-his-dresses-from-the-met-gala/|access-date=2020-04-20|website=On the Runway Blog|language=en-US|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Horyn|first=Cathy|date=2009-05-04|title=Met Gala: Stephanie Seymour Will Stay Home, Too|url=https://runway.blogs.nytimes.com/2009/05/04/met-gala-stephanie-seymour-will-stay-home-too/|access-date=2020-04-20|website=On the Runway Blog|language=en-US|language=en}}</ref> Pasi zbuloi se asnjë nga veprat e tij nuk ishte përfshirë në ekspozitën e Institutit të Kostumeve, Alaïa u kërkoi modeleve të mos vishnin fustanet që ai kishte krijuar për ta në Gala dhe ato zgjodhën të mos merrnin pjesë fare. Alaïa ishte i njohur për marrëdhëniet e ngushta me modelet e tij, dhe përjashtimi i tij nga ekspozita "Model as Muse" u pa si një mospërfillje.<ref>{{Cite web|title=Naomi Campbell Didn't Attend Anna Wintour's Big Ball Because Azzedine Alaïa Got Snubbed|url=https://www.thecut.com/2009/05/naomi_campbell_didnt_show_at_a.html|access-date=2020-04-20|website=The Cut|language=en-us|language=en}}</ref> Ai kritikoi Wintour-in (me të cilin kishte një grindje të gjatë)<ref>{{Cite web|last=Cope|first=Rebecca|date=2013-09-26|title=Why we love Azzedine Alaia|url=http://www.harpersbazaar.co.uk/fashion/fashion-news/why-we-love-azzedine-alaia-paris-fashion-week|access-date=2020-04-20|website=Harper's BAZAAR|language=en-GB|language=en}}</ref> se kishte "shumë pushtet mbi këtë muze".<ref name="Horyn2" /> Në vitin 2014, tema ishte "Charles James: Përtej modës", kur Met Gala shpalli një [[Kodi i veshjes|kod veshjeje]] që kërkon [[Kravatë e bardhë|kravatë të bardhë]], një numër i mediave vunë në dukje vështirësinë dhe shpenzimet e marrjes së kravatës së bardhë tradicionale, madje edhe për të ftuarit [[I famshëm|e famshëm]] .<ref>{{Cite news|date=23 prill 2014|title=At the Met Gala, a Strict Dress Code|work=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2014/04/24/fashion/at-the-met-gala-a-strict-dress-code.html?_r=2|access-date=29 shtator 2015|language=en}}</ref><ref>{{Cite magazine|language=en}}</ref> Debatet e mëtejshme në Met Gala 2014 përfshinin një lojtar i cili nuk ishte në gjendje të ngjitej në shkallët, por megjithatë shkaktoi një bujë.<ref>{{Cite web|date=2018-04-30|title=24 Most Controversial Met Gala Red-Carpet Moments|url=https://www.teenvogue.com/gallery/met-gala-red-carpet-controversial-looks|access-date=2021-11-30|website=Teen Vogue|language=en-US|language=en}}</ref> Kjo u pasua nga një përleshje në ashensor në festën pas mes [[Solange Knowles]] dhe [[Jay-Z]] . Shiriti i sigurisë tregonte Solange duke folur me zemërim me Jay-Z përpara se të kthehej në një përleshje fizike në të cilën ajo e godet dhe e shkelmon.<ref name="Oswald2">{{Cite web|last=Oswald|first=Anjelica|title=The 8 biggest Met Gala controversies|url=https://www.insider.com/controversial-met-gala-moments-2018-4|access-date=2021-11-30|website=Insider|language=en-US|language=en}}</ref> Në vitin 2015, tema e Gala-s, e quajtur fillimisht "Pëshpëritjet kineze: Përrallat e Lindjes në Art, Film dhe Modë", u riemërua në "Kina: Përmes xhamave".<ref name="au.complex.com2">{{Cite web|title=The China-Themed Met Gala Wasn't Totally Offensive, But Still Problematic|url=http://au.complex.com/style/2015/05/met-gala-2015-asian-appropriation-china-through-the-looking-glass|access-date=17 maj 2016|website=Complex AU|language=en|archive-date=11 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160811214248/http://au.complex.com/style/2015/05/met-gala-2015-asian-appropriation-china-through-the-looking-glass|url-status=dead}}</ref> Tema u prit nga kritikët duke thënë se ishte "Një kujtim i racizmit delikate të institucionalizuar që është komplikuar nga shekujt e izolimit aziatik në të gjithë bordin, dhe stereotipet e qëndrueshme perëndimore të përkeqësuara nga injoranca dhe natyra e meme e mediave sociale".<ref name="au.complex.com2" /> Ndër një nga aktoret më të kritikuara ishte [[Sarah Jessica Parker]] për një mbulesë koke që ajo kishte veshur, e cila mendohej se ishte në përputhje me stereotipin e [[Zonja e Dragoit|Dragon Lady]]<ref name="Oswald3">{{Cite web|last=Oswald|first=Anjelica|title=The 8 biggest Met Gala controversies|url=https://www.insider.com/controversial-met-gala-moments-2018-4|access-date=2021-11-30|website=Insider|language=en-US|language=en}}</ref> Në vitin 2016, [[Madonna Ciccone|Madonna]], ndërsa kanalizonte temën "Manus x Machina: Moda në një epokë të teknologjisë", ofroi një nga veshjet më të diskutueshme në historinë e Gala-s. Ajo u shfaq në një ansambël të dizenjuar nga drejtori kreativ [[Givenchy|i Givenchy]][[Riccardo Tisci|, Riccardo Tisci]] duke ekspozuar gjoksin dhe të pasmet e saj.<ref>{{Cite web|title=Madonna's peek-a-boob Met Gala moment|url=http://www.news.com.au/entertainment/celebrity-style/red-carpet/madonnas-peekaboob-met-gala-moment/news-story/8210214260ffc6e6080d3c4b91398ad0|access-date=17 maj 2016|website=NewsComAu|language=en}}</ref> Madonna u përgjigj në kanalet e saj zyrtare të mediave sociale duke deklaruar, "Ne kemi luftuar dhe vazhdojmë të luftojmë për të drejtat civile dhe [[të drejtat e homoseksualëve]] në mbarë botën. Kur bëhet fjalë për të drejtat e grave, ne jemi ende në [[Epoka e errët (historiografi)|Epokën e Errët]] . Veshja ime në Met Ball ishte një deklaratë politike si dhe një deklaratë e modës.”<ref>{{Cite web|title=Madonna slams 'ageist and sexist' Met Gala outfit critics|url=http://www.news.com.au/entertainment/celebrity-style/red-carpet/madonna-slams-ageist-and-sexist-met-gala-outfit-critics/news-story/62dae2042c15284ae704a2439b9ae158|access-date=17 maj 2016|website=NewsComAu|language=en}}</ref> Tema e Met Gala 2017 ishte "Rei Kawakubo/Comme des Garçons".<ref>{{Cite web|date=2016-10-21|title=The 2017 Met Gala Theme Will Be Comme des Garçons's Rei Kawakubo|url=https://www.vogue.com/article/met-gala-2017-theme-rei-kawakubo-comme-des-garcons|access-date=2021-11-30|website=Vogue|language=en-US|language=en}}</ref> Në gala 2017, [[Kendall Jenner]] kishte veshur një fustan të tejdukshëm. Fustani rrjetë kishte mëngë të shkurtra, një të çarë në të gjithë bustin e tij, një të pasme të mbështjellë dhe të çarë në këmbë. Jenner mori shumë kritika në platformat e mediave sociale, veçanërisht Twitter, për shfaqjen e tepërt të lëkurës, ndërsa të tjerët kritikuan pamjen e saj për shkak të ngjashmërive me veshjen e [[Rose McGowan]] në [[1998 MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards 1998]] .<ref>{{Cite web|date=2017-05-02|title=Fans Are Accusing Kendall Jenner of Stealing Her Barely-There Met Gala Look|url=https://www.teenvogue.com/story/kendall-jenner-met-gala-2017-rose-mcgowan-vmas|access-date=2021-11-30|website=Teen Vogue|language=en-US|language=en}}</ref> Gala e 2018-ës kishte një temë [[Kisha katolike|katolike romake]] dhe përfshinte [[Rihanna|Rihanna-n]] të veshur me një [[Mitre|mitra]] papale. Kritikët në mediat sociale e quajtën atë "blasfemuese" dhe "kosplay sakrilegjike", edhe pse [[Kisha katolike|Kisha Katolike]] huazoi më shumë se dyzet [[veshje papale]] nga [[Selia e Shenjtë|Vatikani]], dhe kardinali [[Timothy M. Dolan]] mori pjesë.<ref>{{Cite news|last=Quinn|first=Dave|date=8 maj 2018|title=The Met Gala's 'Catholic Imagination' Theme Called 'Blasphemous' and 'Sacrilegious' by Critics|work=[[People (magazine)|People]]|url=http://people.com/style/met-gala-2018-critics-call-catholic-theme-blasphemous/|access-date=9 maj 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite magazine|language=en}}</ref> [[Kyle Smith]] argumentoi se Kisha Katolike në fakt "po përkrahte talljen e simboleve të saj".<ref>{{Cite news|last=Smith|first=Kyle|author-link=Kyle Smith (critic)|date=9 maj 2018|title=Red-Carpet Catholicism Is a Loss for the Church|work=[[National Review]]|url=https://www.nationalreview.com/2018/05/met-gala-red-carpet-mocks-catholic-symbols|access-date=9 maj 2018|language=en}}</ref> [[Rihanna]] u përball me polemika teksa kishte veshur një mantel të mbështjellë me perla dhe xhevahire, me mitra dhe gjerdan papal, taka [[Christian Louboutin]], e veshur si [[Papa|Papë]] . Pamja e saj është dizenjuar nga Margiela.<ref>{{Cite web|last=Fisher|first=Lauren Alexis|date=2018-05-07|title=Alert: Rihanna Just Showed Up To The Met Gala Dressed As An Actual Pope|url=https://www.harpersbazaar.com/celebrity/red-carpet-dresses/a20268933/rihanna-met-gala-2018/|access-date=2021-11-30|website=Harper's BAZAAR|language=en-US|language=en}}</ref> Skenaristja [[Lena Waithe]] përqafoi komunitetin [[LGBT]], duke veshur një pelerinë ylber, duke shfaqur një flamur krenarie të dizenjuar nga [[Carolina Herrera]] . Waithe mishëroi atë që Perëndia do të thoshte për të dhe shpjegoi, "ti flet për kishën dhe katolicizmin, ka të bëjë - ti u bëre sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë. . . Tema për mua është të jesh vetvetja."<ref>{{Cite web|date=2018-05-08|title=Lena Waithe Wore a Pride Cape to the Met Gala, and Twitter's Loving It|url=https://www.glamour.com/story/lena-waithe-pride-cape-2018-met-gala|access-date=2021-11-30|website=Glamour|language=en-US|language=en}}</ref> Tema e Met Gala 2019 ishte "Kampi: Shënime mbi modën". Ekspozita u frymëzua nga eseja e Susan Sontag e vitit 1964 " [[Shënime mbi "kampin"|Shënime mbi "Kampin"]] . Andrew Bulton, kurator përgjegjës i Institutit të Kostumeve, shpjegon se si ai zbulon se Sontag argumenton se kampi është "dashuri për të panatyrshmen: për artifikim dhe ekzagjerim... stili në kurriz të përmbajtjes... triumfi i stilit epiken. "<ref>{{Cite web|date=2018-10-09|title=The Metropolitan Museum of Art Costume Institute Presents "Camp: Notes on Fashion" for Its Spring 2019 Exhibition|url=https://www.vogue.com/article/costume-institute-2019-exhibition-camp-notes-on-fashion|access-date=2021-11-24|website=Vogue|language=en-US|language=en}}</ref> Shumë të famshme përfituan plotësisht nga tema duke u veshur me ngjyra, shkëlqim dhe pamje të ekzagjeruar. Disa personazhe të famshëm që u gjetën nga mediat si të diskutueshme në Met Gala 2019 përfshijnë [[Kim Kardashian]], e cila kishte veshur një fustan ngjyrë kafeje në formë Thierry Mugler, i bërë për t'u dukur i lagur me shtimin e pikave të kristalit. Ndërsa vetë fustani ishte në temë, polemika ishte në faktin se Kardashian tha se nuk mund të ulej apo të shkonte në tualet për shkak se korseja e fustanit e kufizonte atë. Në këtë kohë, Kardashian po përballej me polemika për vendosjen e standardeve joreale të bukurisë. Në një postim në Instagram, ajo përmendi gjithashtu se duhej të merrte "mësime të frymëmarrjes me korse" për të veshur fustanin.<ref>{{Cite web|last=Krause|first=Amanda|title=11 of the most controversial outfits celebrities have worn to the Met Gala|url=https://www.insider.com/controversial-met-gala-outfits-over-the-years-2021-9|access-date=2021-11-24|website=Insider|language=en-US|language=en}}</ref> Komediania dhe shkrimtarja Lena Waithe mbërriti në gala e veshur me një kostum me fjalët "Black Drag Queens Inventend [ ''sic'' ] Camp" në anën e pasme. Mesazhi kishte për qëllim të tregonte se si kampi ka qenë një mënyrë për njerëzit e margjinalizuar, njerëzit queer dhe njerëzit me ngjyrë, për të rikthyer idenë e shijes.<ref>{{Cite magazine|language=en}}</ref> Tema e Met Gala 2021 ishte "Në Amerikë: Një leksikon i modës". Tema amerikane e gala i lejoi të famshmit të shkonin në shumë drejtime të ndryshme me mënyrën se si ata zgjodhën të mishëronin temën. Përfaqësuesja [[Partia Demokratike (ShBA)|Demokratike]] e SHBA [[Alexandria Ocasio-Cortez|, Alexandria Ocasio-Cortez]] e Nju Jorkut mori pjesë në Met Gala 2021 e veshur nga stilistja [[Aurora James]] . Pamja kontroverse e Ocasio-Cortez ishte e guximshme dhe synonte të pranishmit e Met; ajo kishte veshur një fustan të bardhë jashtë shpatullave me frazën "taksoni të pasurit" të qepur në pjesën e pasme me germa [[Saten|të kuqe të theksuara saten]] .<ref>{{Cite news|last=Karni|first=Annie|date=2021-09-15|title=A.O.C.'s Met Gala Dress Triggered Strong Reactions|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/09/15/style/aoc-met-gala-dress.html|access-date=2021-11-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> Ky vështrim u përball me polemika pasi shumë menduan se ishte hipokrite të dënohej [[pabarazia e pasurisë]] ndërsa merrte pjesë në një ngjarje me një biletë prej 35,000 dollarësh. Në një intervistë, stilistja Aurora James shpjegon se si ajo mendon se është e zgjuar të jesh në gjendje t'u japësh mesazhin drejtpërdrejt atyre që kanë nevojë ta dëgjojnë atë.<ref>{{Cite news|last=Testa|first=Jessica|date=2021-09-16|title=A.O.C.'s Met Gala Designer Explains Her 'Tax the Rich' Dress|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/09/16/style/aoc-designer-tax-the-rich-dress.html|access-date=2021-11-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> Një tjetër vështrim i diskutueshëm në Met Gala 2021 ishte ai i modeles dhe aktores [[Cara Delevingne]], e cila kishte veshur një kostum të bardhë pantallonash dhe parzmore të personalizuara Dior. Parzmorja kishte fjalët "Peg The Patriarchy" të qepura në pjesën e përparme me germa të kuqe. Në një intervistë, Delevingne shpjegon, "Ka të bëjë me fuqizimin e grave, barazinë gjinore - është paksa si 'Rrini burrit'"<ref>{{Cite web|last=Minton|first=Melissa|date=2021-09-14|title=Cara Delevingne sends a message with her Met Gala 2021 outfit|url=https://pagesix.com/2021/09/13/cara-delevingne-sends-a-message-with-met-gala-2021-outfit/|access-date=2021-11-30|website=Page Six|language=en-US|language=en}}</ref> Në vitin 2022 ("Gilded Glamour"), [[Kim Kardashian]] veshi fustanin që [[Marilyn Monroe]] kishte veshur kur i këndonte [[Xhon F. Kenedi|Presidentit Kennedy]] në 1962. Fustani është pronë e [[Ripley e beson apo jo!|Ripley's Believe It or Not]] . Debati rreth fustanit filloi kur disa vunë re disa dëmtime në fustan.<ref>{{Cite news|date=2022-06-16|title=Kim Kardashian: Marilyn Monroe's gown not damaged, Ripley's claims|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-61801906|access-date=2023-05-02|language=en}}</ref> Të tjera polemika erdhën nga dieta që Kim Kardashian duhej t'i përmbahej për të veshur fustanin.<ref>{{Cite news|date=2022-05-04|title=Kim Kardashian criticised over Marilyn Monroe dress diet for Met Gala|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-61318361|access-date=2023-05-02|language=en}}</ref> Ajo pretendoi se kishte hequr të gjithë sheqerin dhe karbohidratet, duke rezultuar në humbjen e 16 kg në 3 javë.<ref>{{Cite web|title=Kim Kardashian's 2022 Met Gala Diet Was 'Definitely Not A Safe Way To Lose Weight,' According To Experts|url=https://www.womenshealthmag.com/health/a39896757/kim-kardashian-met-gala-diet/|language=en}}</ref> ===Galeria=== <gallery> File:Met Guo Pei 1.jpg|Fustani Guo Pei u shfaq në "Kina: Nëpërmjet xhamit" në 2015 File:Met China Looking Glass 6.jpg|Fustan Balenciaga me motiv lulesh kineze File:Savage Beauty exhibition.jpg|Ekspozita Savage Beauty </gallery> == Lista e Met Galas == Më poshtë është një listë e Met Galas, si dhe karriget dhe argëtimet, për Galat që janë zhvilluar që nga prezantimi i temave në 1973. {| class="wikitable sortable" |- !Data e Galas !Tema !Bashkë-Kariget !Kariget e Nderit !SPonzorët !Cmimi biletave !Referenca |- |data-sort-value="1973-03-21"|21 Mars 1973 |The World of [[Balenciaga]] |None |None |Government of [[Spain]] |$850 |<ref name="immoderatestyleworldbalenciaga">{{cite book|last1=Martin|first1=Richard|url=https://books.google.com/books?id=Bckx9vz_jIsC|title=Diana Vreeland: Immoderate Style|last2=Koda|first2=Harold|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=1993|isbn=9780870996917|location=New York|page=15|oclc=29315100|author-link1=Richard Martin (curator)|access-date=23 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=1973-03-23|title=The Era of Balenciaga: It Seems So Long Ago|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1973/03/23/archives/the-era-of-balenciagait-seems-so-long-ago-brown-lace-dress-their.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=1987-12-08|title=Spectacular Outfits Abound at 15th Annual Costume Gala|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1987/12/08/style/spectacular-outfits-abound-at-15th-annual-costume-gala.html|access-date=2020-08-25|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1973-12-12"|12 Dhjetor 1973 |The 10s, the 20s, the 30s: Inventive Clothes: 1909–1939 |[[C. Douglas Dillon|Phyllis Ellsworth Dillon]] |None | |$100 |<ref name="costumeinstexhibits">{{cite web|title=Museum Exhibitions 1870–2012|url=http://libmma.org/digital_files/archives/Museum_Exhibitions_1870-2011.pdf|access-date=24 maj 2014|publisher=Metropolitan Museum of Art|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Edwards|first=Russell|date=1973-12-09|title=Future Social Events|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1973/12/09/archives/future-social-events-trees-where-you-sit-duke-scales-parnassus-want.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1974-11-20"|20 Nëntor 1974 |Romantic and Glamorous Hollywood Design |[[Jane Engelhard]] |None |[[SCM Corporation]] |$150 |<ref>{{Cite news|last=Edwards|first=Russell|date=1974-11-17|title=Future Social Events|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1974/11/17/archives/future-social-events-insight-music-fare-enough-handy-for.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1975-12-10"|10 Dhjetor 1975 |American Women of Style |[[Jane Engelhard]] |None |SCM Corporation |$125 |<ref>{{Cite news|last=Edwards|first=Russell|date=1975-12-07|title=Future Social Events|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1975/12/07/archives/future-social-events-deck-the-halls-with-great-apparel.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1976-12-06"|6 Dhjetor 1976 |The Glory of Russian Costume |[[Jacqueline Kennedy Onassis]] |None |SCM Corporation |$150 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="oclchistoryrussiancostume">{{cite web|title=History of Russian costume from the eleventh to the twentieth century : from the collections of the Arsenal Museum, Leningrad; Hermitage, Leningrad; Historical Museum, Moscow; Kremlin Museums, Moscow; Pavlovsk Museum / [catalogue compiled by T.S. Alyoshina, I.I. Vishnevskaya, L.V. Efimova, T.T. Korshunova. V.A. Malm, E. Yu. Moiseenko, M.M. Postnokova-Loseva, E.P. Chernukha]|url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/77663/rec/2|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=1976-12-07|title=Metropolitan Toasts a Dazzling Russia of Old|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1976/12/07/archives/metropolitan-toasts-a-dazzling-russia-of-old.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1977-12-12"|12 Dhjetor 1977 |Vanity Fair: A Treasure Trove |[[Jacqueline Kennedy Onassis]] |None |[[Halston]] | |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="stpetersburgteasuretrove">{{cite news|date=2 nëntor 1977|title=Treasure trove of costumes|newspaper=St. Petersburg Times|url=https://news.google.com/newspapers?nid=888&dat=19771102&id=TwMMAAAAIBAJ&pg=6450,882435|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last1=Staff|first1=W. W. D.|date=2014-09-05|title=Book Excerpt: 'Vogue & The Metropolitan Museum of Art Costume Institute'|url=https://wwd.com/business-news/media/advance-excerpt-from-vogue-the-metropolitan-museum-of-art-costume-institute-7867192/|access-date=2020-04-30|website=WWD|language=en|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1978-11-20"|20 Nëntor 1978 |[[Sergei Diaghilev|Diaghilev]]: Costumes and Designs of the [[Ballets Russes]] |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | | |<ref name="costumeinstexhibits" /> |- |data-sort-value="1979-12-03"|December 3, 1979 |Fashions of the [[House of Habsburg|Habsburg]] Era: Austria-Hungary |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | | |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref>{{Cite news|last=Stanfill|first=Francesca|date=1979-11-25|title=Fashion|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1979/11/25/archives/fashion-hapsburg-splendor-at-the-met.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1980-12-09"|December 9, 1980 |The Manchu Dragon: Costumes of China, the [[Qing dynasty|Chi'ng Dynasty]] |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | | |<ref name="costumeinstexhibits" /> |- |data-sort-value="1981-12-07"|December 7, 1981 |The Eighteenth-Century Woman |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Merle Norman Cosmetics]] |$350 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="18thcwomannyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=8 dhjetor 1981|title=18th Century Sparks Gala Fashion Night|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1981/12/08/style/18th-century-sparks-gala-fashion-night.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="18thcwomannyt2">{{cite news|last=Leon Talley|first=Andre|date=6 dhjetor 1981|title=Vreeland's Show|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1981/12/06/magazine/fashion-vreeland-s-show.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1982-12-06"|December 6, 1982 |[[Belle Époque|La Belle Époque]] |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Pierre Cardin]] |$500 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="bellepoquenyt">{{cite news|last=Duka|first=John|date=7 dhjetor 1982|title=La Belle Europe Reigns Again At Met Museum|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1982/12/07/style/la-belle-europe-reigns-again-a-met-museum.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1983-12-05"|December 5, 1983 |[[Yves Saint Laurent (designer)|Yves Saint Laurent]]: 25 Years of Design |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |Gustave Zumsteg |$500 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="yslnyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=6 dhjetor 1983|title=Gala Night at Met Hails Saint Laurent|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1983/12/06/style/gala-night-at-met-hails-saint-laurent.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1984-12-03"|December 3, 1984 |Man and the Horse |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Ralph Lauren Corporation|Ralph Lauren]] |$750 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="equestriannyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=4 dhjetor 1984|title=At Costume Institute Show, Equestrian is the Theme|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1984/12/04/style/at-costume-institute-show-equestrian-is-the-theme.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1985-12-09"|December 9, 1985 |Costumes of Royal India |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |Ratti, Christian Humann Foundation | |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="royalindianyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=10 dhjetor 1985|title=A Celebration of Royal India's Fashions|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1985/12/10/style/a-celebration-of-royal-india-s-fashions.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1986-12-08"|December 8, 1986 |Dance |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Shiseido]] |$750 |<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="dancenyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=10 dhjetor 1986|title=Amid Costumes A Little Night Music|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1986/12/10/garden/amid-costumes-a-little-night-music.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1987-12-07"|December 7, 1987 |A Tribute to Diana Vreeland |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Reliance Group Holdings]] |$850 |<ref name="instylenyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=8 dhjetor 1997|title=Spectacular outfits abound at 15th annual costume gala|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1987/12/08/style/spectacular-outfits-abound-at-15th-annual-costume-gala.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1988-12-05"|December 5, 1988 |From Queen to Empress: Victorian Dress 1837–1877 |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[The Leslie Fay Companies]] |$850 |''<ref name="costumeinstexhibits" /><ref name="victorian1988nyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=6 dhjetor 1988|title=Costume Show: Victorian Elegance|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1988/12/06/style/costume-show-victorian-elegance.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref>'' |- |data-sort-value="1989-12-04"|December 4, 1989 |The Age of [[Napoleon]]: Costume from Revolution to Empire, 1789–1815 |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Wolfgang Flöttl|Wolfgang K. Flottl]] | |''<ref name="costumeinstexhibits" />''<ref>{{Cite news|date=1989-12-10|title=Evening Hours; Swirling Couture Amid the Costumes|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1989/12/10/style/life-style-evening-hours-swirling-couture-amid-the-costumes.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Churcher|first=Sharon|date=1990-04-08|title=What Really Makes New York Work: Social Stature; the Status Game|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/04/08/nyregion/what-really-makes-new-york-work-social-stature-the-status-game.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1990-12-03"|December 3, 1990 |Théâtre de la Mode – Fashion Dolls: The Survival of Haute Couture |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None |[[Wolfgang Flöttl|Wolfgang K. Flottl]] |$900 |<ref>{{Cite news|last=Schiro|first=Anne-Marie|date=1990-12-04|title=A Lilliputian Paris of the 40's Opens at Met Museum|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/12/04/news/a-lilliputian-paris-of-the-40-s-opens-at-met-museum.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1991-12-09"|December 9, 1991 |No theme, as no concurrent costume exhibition was held |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | | |<ref>{{Cite news|date=1991-12-15|title=In Decked Halls, Wassails|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/15/news/in-decked-halls-wassails.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1992-12-07"|December 7, 1992 |[[Fashion and History: A Dialogue]] |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | | |<ref name="fashionandhistorynyt">{{cite news|last=Morris|first=Bernadine|date=8 dhjetor 1992|title=Review/Fashion; Costume Change At the Met|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1992/12/08/news/review-fashion-costume-change-at-the-met.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1993-12-06"|December 6, 1993 |[[Diana Vreeland]]: Immoderate Style |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]] |None | |$900 |<ref name="immoderatestylevehournyt">{{cite news|date=12 dhjetor 1993|title=Evening Hours: The Ladies in Red|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1993/12/12/style/evening-hours-the-ladies-in-red.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=1993-11-28|title=Benefits|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1993/11/28/style/benefits-415293.html|access-date=2020-04-30|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1994-12-05"|December 5, 1994 |Orientalism: Visions of the East in Western dress |[[Patricia Buckley|Pat Buckley]], [[Oscar de la Renta]], [[Bill Blass]] |None | |$900 |<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hekHtXjGGRwC|title=Orientalism: Visions of the East in Western Dress|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=1994|isbn=0870997335|language=en}}</ref><ref name="glourguysfortheball">{{cite news|last=Dullea|first=Georgia|date=25 shtator 1994|title=Glamour Guys for the Ball|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1994/09/25/style/glamour-guys-for-the-ball.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1995-12-04"|December 4, 1995 |Haute Couture |[[Anna Wintour]], [[Annette de la Renta]], Clarissa Bronfman |[[Karl Lagerfeld]], [[Gianni Versace]] |[[Karl Lagerfeld]] for [[Chanel]], [[Gianni Versace]] |$1000 |<ref name="hautecouturechroniclenyt">{{cite news|last=Brozan|first=Nadine|date=9 tetor 1995|title=Chronicle|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1995/10/09/nyregion/chronicle-299595.html|access-date=27 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1996-12-09"|December 9, 1996 |[[Christian Dior]] |[[Liz Tilberis|Elizabeth Tilberis]], [[Marie-Chantal, Crown Princess of Greece]], Helene David-Weill |None |[[Dior]], [[LVMH]] |$1000 |<ref name="diornyt">{{cite news|last=Brozan|first=Nadine|date=1 gusht 1996|title=Chronicle|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1996/08/01/style/chronicle-626333.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1997-12-08"|December 8, 1997 |[[Gianni Versace]] |[[Anna Wintour]], [[Julia Koch]], [[Patrick McCarthy (publisher)|Patrick McCarthy]] |None |[[David H. Koch Foundation]], [[VH1]], [[Fairchild Fashion Media|Fairchild Publications]] |$2000 |<ref name="nyobserverversace">{{cite news|last=DiGiacomo|first=Frank|date=15 dhjetor 1997|title=Inside the sold-out Costume Institute gala|newspaper=New York|url=http://observer.com/1997/12/inside-the-soldout-costume-institute-gala/|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="nytversace">{{cite news|last=Menkes|first=Suzy|date=9 dhjetor 1997|title=The Verve and Vivacity of Versace in Met Retrospective|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1997/12/09/style/09iht-versace.t.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="versacenytwhite">{{cite news|last=C.R. White|first=Constance|date=11 dhjetor 1997|title=At the Met, a Golden Melting Pot|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/1997/12/11/style/at-the-met-a-golden-melting-pot.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1998-12-07"|December 7, 1998 |Cubism and Fashion |[[Anna Wintour]], [[Miuccia Prada]], Paula Cussi, [[Pia Getty]] |None |[[Prada]] |$2000 |<ref name="cubismpressrelease">{{cite press release|date=2 nëntor 1998|title=Cubism and Fashion|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/1998/cubism-and-fashion|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="1999-12-06"|December 6, 1999 |Rock Style |[[Anna Wintour]], [[Tommy Hilfiger]], [[Aerin Lauder]] |None |[[Tommy Hilfiger (company)|Tommy Hilfiger]] | |<ref name="rockstylepressrelease">{{cite press release|date=3 dhjetor 1999|title=Rock Style is Theme for Metropolitan Museum's December Costume institute Exhibition Gala|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/1999/birock-styleib-is-theme-for-metropolitan-museums-december-costume-institute-exhibition|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2001-04-23"|April 23, 2001 |[[Jacqueline Kennedy Onassis|Jacqueline Kennedy]]: The White House Years |[[Anna Wintour]], Christina and [[Lindsay Owen-Jones]], Annette and [[Oscar de la Renta]], [[Carolina Herrera]] |[[Caroline Kennedy]] and [[Edwin Schlossberg|Edwin A. Schlossberg]] |[[L'Oréal]] | |<ref name="jackiekennedypressrelease">{{cite press release|date=13 nëntor 2000|title=Jacqueline Kennedy: The White House Years|url=http://metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2000/jacqueline-kennedy-the-white-house-years|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2003-04-28"|April 28, 2003 |Goddess: The Classical Mode |[[Anna Wintour]], [[Tom Ford]], [[Nicole Kidman]] |None |[[Gucci]] | |<ref name="goddess2003pressrelease">{{cite press release|date=maj 2003|title=Goddess to be Theme of Costume Institute's Spring 2003 Exhibition and Gala at Metropolitan Museum|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2003/goddess-to-be-theme-of-costume-institutes-spring-2003-exhibition-and-gala-at-metropolitan-museum|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2004-04-26"|April 26, 2004 |Dangerous Liaisons: Fashion and Furniture in the 18th Century |[[Anna Wintour]], [[Renée Zellweger]], [[Lawrence Stroll]], [[Silas Chou]], [[Edgar Bronfman Jr.]] |[[Jacob Rothschild, 4th Baron Rothschild|Jacob Rothschild]], [[Jayne Wrightsman]] |[[Asprey]] | |<ref name="dangerousliaisonsnyt">{{cite news|last=Menkes|first=Suzy|date=27 prill 2004|title=Voluptuous lives, 'Dangerous Liaisons'|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2004/04/27/style/27iht-fsuzy_ed3_.html|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2005-05-02"|May 2, 2005 |The House of [[Chanel]] |[[Anna Wintour]], [[Karl Lagerfeld]], [[Nicole Kidman]] |[[Caroline, Princess of Hanover]] |[[Chanel]] | |<ref name="houseofchanel2005pressrelease">{{cite press release|date=maj 2005|title=Metropolitan Museum to Present Unprecedented Chanel Exhibition|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2005/metropolitan-museum-to-present-unprecedented-chanel-exhibition|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2006-05-01"|May 1, 2006 |[[AngloMania: Tradition and Transgression in British Fashion]] |[[Anna Wintour]], [[Christopher Bailey (fashion designer)|Christopher Bailey]], [[Sienna Miller]] |[[Rose Marie Bravo]], [[Peregrine Cavendish, 12th Duke of Devonshire|The Duke of Devonshire]] |[[Burberry]] | |<ref name="anglomaniametpr">{{cite press release|date=22 prill 2006|title=AngloMania: Tradition and Transgression in British Fashion|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2006/anglomania-tradition-and-transgression-in-british-fashion|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2007-05-07"|May 7, 2007 |[[Paul Poiret|Poiret]]: King of Fashion |[[Anna Wintour]], [[Cate Blanchett]], [[Nicolas Ghesquière]] |[[François-Henri Pinault]] |[[Balenciaga]] | |<ref name="poiretmetpr">{{cite press release|date=22 prill 2006|title='Poiret: King of Fashion' at Metropolitan Museum's Costume Institute to Celebrate Paul Poiret, Visionary Artist-Couturier of Early 20th Century|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2007/poiret-king-of-fashion-at-metropolitan-museums-costume-institute-to-celebrate-paul-poiret-visionary-artistcouturier-of-early-20th-century|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2008-05-05"|May 5, 2008 |[[Superheroes: Fashion and Fantasy]] |[[Anna Wintour]], [[George Clooney]], [[Julia Roberts]] |[[Giorgio Armani]] |[[Armani|Giorgio Armani]] | |<ref name="superheroestmetpr">{{cite press release|date=maj 2008|title=Metropolitan Museum's Costume Institute Salutes Power of 'Superheroes' Imagery in Fashion|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2008/metropolitan-museums-costume-institute-salutes-power-of-superheroes-imagery-in-fashion|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="nytstarsuperheroes">{{cite news|last=Wilson|first=Eric|date=6 maj 2008|title=Stars and Superheroes Sparkle at Museum Gala|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2008/05/06/nyregion/06gala.html?_r=0|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2009-05-04"|May 4, 2009 |[[The Model as Muse: Embodying Fashion|The Model As Muse: Embodying Fashion]] |[[Anna Wintour]], [[Kate Moss]], [[Justin Timberlake]] |[[Marc Jacobs]] |[[Marc Jacobs]] | |<ref name="modelasmusetmetpr">{{cite press release|date=maj 2009|title=Metropolitan Museum's Costume Institute Explores Role of Fashion Models as Muses of Recent Eras|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2009/metropolitan-museums-costume-institute-explores-role-of-fashion-models-as-muses-of-recent-eras|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=26 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="nytmodelasmuse">{{cite news|last=Wilson|first=Eric|date=4 maj 2009|title=A Museum Gala Where High Cheekbones and Higher Hemlines Rule|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/05/05/fashion/05gala.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2010-05-03"|May 3, 2010 |[[American Woman: Fashioning a National Identity]] |[[Anna Wintour]], [[Oprah Winfrey]], [[Patrick Robinson (fashion designer)|Patrick Robinson]] |None |[[Gap Inc.|Gap]] | |<ref name="americanwomanpressrelease">{{cite press release|date=3 maj 2010|title="American Woman: Fashioning a National Identity" at Metropolitan Museum to Open May 5, 2010; First Costume Institute Exhibition Based on Renowned Brooklyn Museum Costume Collection|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2010/american-woman-fashioning-a-national-identity-at-metropolitan-museum-to-open-may-5-2010-first-costume-institute-exhibition-based-on-renowned-brooklyn-museum-costume-collection|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=25 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="nytamericanwoman">{{cite news|last=Horyn|first=Cathy|date=3 maj 2010|title=American Women on the March|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2010/05/04/arts/04iht-FGALA.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="nytamericanwoman2">{{cite news|last=Menkes|first=Suzy|date=3 maj 2010|title=Elegance Is the Norm at Costume Institute Gala|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2010/05/04/nyregion/04costume.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2011-05-02"|May 2, 2011 |[[Alexander McQueen: Savage Beauty]] |[[Anna Wintour]], [[Colin Firth]], [[Stella McCartney]] |[[François-Henri Pinault]] and [[Salma Hayek]] |[[Alexander Mcqueen (markë)|Alexander McQueen]] | |<ref name="AMIDtbCiaS2CIR">{{cite web|date=1 shkurt 2010|title=Alexander McQueen's Iconic Designs to be Celebrated in a Spring 2011 Costume Institute Retrospective|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/now-at-the-met/news/2010/alexander-mcqueens-iconic-designs-to-be-celebrated-in-a-spring-2011-costume-institute-retrospective|access-date=24 maj 2014|publisher=Metropolitan Museum of Art|language=en}}</ref><ref name="nysavagebeauty">{{cite news|last=Menkes|first=Suzy|date=2 maj 2011|title=Alexander McQueen in All His Dark Glory|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2011/05/03/fashion/03iht-FMET03.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2012-05-07"|May 7, 2012 |[[Elsa Schiaparelli|Schiaparelli]] and [[Prada]]: Impossible Conversations |[[Anna Wintour]], [[Carey Mulligan]], [[Miuccia Prada]] |[[Jeff Bezos]] |[[Amazon (company)|Amazon]] | |<ref name="schiaparellipradaspressrelease">{{cite press release|date=7 maj 2012|title=Elsa Schiaparelli and Miuccia Prada's Impossible Conversations at Metropolitan Museum's Costume Institute|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2012/schiaparelli-and-prada-press-release|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=23 maj 2014|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2013-05-06"|May 6, 2013 |Punk: Chaos to Couture |[[Anna Wintour]], [[Rooney Mara]], [[Lauren Santo Domingo]], [[Riccardo Tisci]] |[[Beyoncé]] |[[Moda Operandi]] |$15,000 |<ref name="Punkpressrelease">{{cite press release|date=9 maj 2013|title=Punk Fashion Is Focus of Costume Institute Exhibition at The Metropolitan Museum of Art|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2012/punk-chaos-to-couture|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=23 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="telegraphpunk">{{cite news|last=Armstrong|first=Lisa|date=7 maj 2013|title=Met Ball 2013: The Punk Parade|newspaper=Telegraph|url=http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG10042162/Met-Ball-2013-The-Punk-Parade.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Team|first=Page Six|date=2013-10-14|title=‘Fashion Oscars’ tickets soaring to $25K a piece {{!}} Page Six|url=https://pagesix.com/2013/10/13/fashion-oscars-tickets-soaring-to-25k-a-piece/|access-date=2023-05-01|language=en-US|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2014-05-05"|May 5, 2014 |[[Charles James (designer)|Charles James]]: Beyond Fashion |[[Aerin Lauder]], [[Anna Wintour]], [[Bradley Cooper]], [[Oscar de la Renta]], [[Sarah Jessica Parker]], Lizzie and [[Jonathan Tisch]] |None |[[Aerin Lauder|AERIN]] |$25,000 |<ref name="charlesjamesmetpressrelease">{{cite press release|date=10 prill 2014|title=Charles James: Beyond Fashion May 8 – August 10, 2014|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2013/charles-james|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=23 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="charlesjamesnyt">{{cite news|last=Trebay|first=Guy|date=7 maj 2014|title=Inside the Met Ball: Sculptures in Silk|newspaper=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2014/05/08/fashion/inside-the-met-ball-and-after-parties.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref name="latimescharlesjames">{{cite news|last=Moore|first=Booth|title=Met Costume Institute Gala: Beyond fashion indeed|newspaper=Los Angeles Times|url=https://www.latimes.com/fashion/alltherage/la-ar-met-costume-institute-gala-beyond-fashion-indeed-20140506-story.html|access-date=24 maj 2014|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Manders|first=Hayden|title=Met Gala 2014 Date, Ticket Prices|url=https://www.refinery29.com/en-us/2013/10/55331/met-gala-tickets|access-date=2023-05-01|website=www.refinery29.com|language=en|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2015-05-04"|May 4, 2015 |[[China: Through the Looking Glass]] |[[Anna Wintour]], [[Jennifer Lawrence]], [[Gong Li]], [[Marissa Mayer]], [[Wendi Deng Murdoch|Wendi Murdoch]] |[[Silas Chou]] |[[Yahoo!|Yahoo]] |$25,000 |<ref name="Chinapressrelease">{{cite press release|date=14 prill 2015|title=China: Through the Looking Glass: Costume Institute's Spring 2015 Exhibition at Metropolitan Museum to Focus on Chinese Imagery in Art, Film, and Fashion|url=http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2015/china-through-the-looking-glass|type=Press release|location=New York|publisher=Metropolitan Museum of Art|access-date=4 maj 2015|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2016-05-02"|May 2, 2016 |[[Manus x Machina: Fashion in an Age of Technology]] |[[Anna Wintour]], [[Taylor Swift]], [[Idris Elba]], [[Jony Ive|Jonathan Ive]] |[[Nicolas Ghesquière]], [[Karl Lagerfeld]], [[Miuccia Prada]] |[[Apple Inc.|Apple]] |$30,000 |<ref name="ManusxMachinapressrelease">{{cite web|date=2 maj 2016|title=Manus x Machina: Fashion in an Age of Technology|url=http://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2015/manus-x-machina|access-date=3 maj 2016|website=New York: Metropolitan Museum of Art|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Schneier|first=Matthew|date=2016-05-04|title=At the Met Gala, Everyone Seems a Little Starstruck. Even the Stars.|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2016/05/05/fashion/met-gala-kylie-jenner-beyonce.html|access-date=2023-05-01|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2017-05-01"|May 1, 2017 |[[Rei Kawakubo/Comme des Garçons Art of the In-Between|Rei Kawakubo/Comme des Garçons: Art of the In-Between]] |[[Anna Wintour]], [[Gisele Bündchen]] and [[Tom Brady]], [[Katy Perry]], [[Pharrell Williams]] |[[Rei Kawakubo]] |[[Apple Inc.|Apple]], [[Condé Nast]], [[Farfetch]], [[H&M]], [[Valentino (fashion designer)|Maison Valentino]] |$30,000 |<ref name="ReiKawakubopressrelease">{{cite web|date=21 tetor 2016|title=Costume Institute's Spring 2017 Exhibition at The Met to Focus on Rei Kawakubo and the Art of the In-Between|url=http://metmuseum.org/press/news/2016/rei-kawakubo|access-date=25 tetor 2016|website=New York: Metropolitan Museum of Art|language=en|archive-date=16 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201016122006/http://www.metmuseum.org/press/news/2016/rei-kawakubo|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|last=Friedman|first=Vanessa|date=2017-04-30|title=Everything You Need to Know About the Met Gala 2017|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2017/04/30/fashion/everything-you-need-to-know-about-the-met-gala.html|access-date=2023-05-01|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2018-05-07"|May 7, 2018 |[[Heavenly Bodies: Fashion and the Catholic Imagination]] |[[Anna Wintour]], [[Rihanna]], [[Amal Clooney]], [[Donatella Versace]] |Christine and [[Stephen A. Schwarzman]] |Christine and [[Stephen A. Schwarzman]], [[Versace]] |$30,000 |<ref>{{cite web|title=Heavenly Bodies: Fashion and the Catholic Imagination|url=https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2017/heavenly-bodies|access-date=2020-04-30|website=www.metmuseum.org|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=18 janar 2023|title=Every celebrity who has co-chaired the Met Gala in the last 28 years|url=https://www.insider.com/met-gala-celebrity-co-chairs-through-the-years-2021-5#the-following-year-in-2018-wintour-selected-amal-clooney-rihanna-and-donatella-versace-to-co-chair-along-with-honorary-co-chairs-christine-and-stephen-a-schwarzman-29|access-date=25 prill 2023|website=Insider|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 nëntor 2017|title=Amal Clooney and Rihanna to Co-Chair 2018 Met Gala With Donatella Versace -- and You Won't Believe the Theme!|url=https://www.etonline.com/amal-clooney-and-rihanna-to-co-chair-2018-met-gala-with-donatella-versace-and-you-wont-believe-the|access-date=25 prill 2023|website=Entertainment Tonight|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Salam|first=Maya|last2=Bromwich|first2=Jonah Engel|last3=Safronova|first3=Valeriya|last4=Shutler|first4=Natalie|date=2018-05-07|title=Met Gala 2018: See Photos From the Red Carpet|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2018/05/07/fashion/met-gala-red-carpet.html|access-date=2023-05-01|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2019-05-06"|May 6, 2019 |[[Camp: Notes on Fashion]] |[[Anna Wintour]], [[Lady Gaga]], [[Harry Styles]], [[Serena Williams]], [[Alessandro Michele]] |None |[[Gucci]] |$35,000 |<ref>{{cite web|title=Costume Institute's Spring 2019 Exhibition to Focus on Camp in Fashion|url=https://www.metmuseum.org/press/news/2018/2019-costume-institute-announcement|access-date=2020-04-30|website=www.metmuseum.org|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The 2019 Met Gala's theme is 'camp' — here's what you should expect to see on the red carpet|url=https://www.insider.com/met-gala-2019-camp-theme-co-chairs-2018-10|access-date=20 prill 2023|website=Insider|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Friedman|first=Vanessa|date=2019-05-04|title=The Met Gala 2019: Everything You Want to Know|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2019/05/04/fashion/what-is-the-met-gala-and-who-gets-to-go.html|access-date=2023-05-01|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2020-05-04"|Planned for May 4, 2020 (canceled)<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/met-gala-has-been-cancelled-2020|title=There Will Be No Met Gala This Year|work=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|last=Emmrich|first=Stuart|date=19 maj 2020|access-date=20 tetor 2020|language=en}}</ref> |About Time: Fashion and Duration |[[Anna Wintour]], [[Meryl Streep]], [[Emma Stone]], [[Lin-Manuel Miranda]], [[Nicolas Ghesquière]] |None |[[Louis Vuitton]] |N/A |<ref name="2020 Met Gala Theme">{{cite web|last1=Phelps|first1=Nicole|date=7 nëntor 2019|title=The Metropolitan Museum of Art's Costume Institute Announces Its 2020 Theme: About Time: Fashion and Duration|url=https://www.vogue.com/article/costume-institute-2020-exhibition-metgala-theme-about-time-fashion-duration|access-date=8 nëntor 2019|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2021-09-13"|September 13, 2021 |[[In America: A Lexicon of Fashion]] |[[Timothée Chalamet]], [[Billie Eilish]], [[Amanda Gorman]], [[Naomi Osaka]]<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.co.uk/article/met-gala|title=Met Gala 2021: Everything You Need To Know|first=Susan|last=Devaney|magazine=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|date=14 shtator 2021|access-date=5 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205230537/https://www.vogue.co.uk/article/met-gala|archive-date=5 dhjetor 2021|language=en}}</ref> |[[Tom Ford]], [[Adam Mosseri]], [[Anna Wintour]] |[[Instagram]] |$35,000 |<ref name="Friedman">{{Cite news|last=Friedman|first=Vanessa|date=2021-04-12|title=The Met Plans an American Fashion Extravaganza|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/04/12/style/met-gala-metropolitan-museum-costume-institute.html|access-date=2021-04-14|issn=0362-4331|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Friedman|first=Vanessa|date=2021-09-10|title=Everything You Need to Know About the Met Gala 2021|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/09/10/style/met-gala-vogue-american-fashion.html|access-date=2023-05-01|issn=0362-4331|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2022-05-02"|May 2, 2022 |[[In America: An Anthology of Fashion]] |[[Blake Lively]] and [[Ryan Reynolds]], [[Lin-Manuel Miranda]], [[Regina King]] |[[Tom Ford]], [[Adam Mosseri]], [[Anna Wintour]] |[[Instagram]] |$35,000 |<ref>{{Cite web|date=2019-05-06|title=Everything You Need To Know About The Met Gala 2022|url=https://www.vogue.co.uk/article/met-gala|access-date=2022-04-14|website=British Vogue|language=en-GB|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 mars 2022|title=Met Gala 2022 Co-Chairs Revealed! Blake Lively, Ryan Reynolds, Regina King and Lin-Manuel Miranda to Host|url=https://people.com/style/met-gala-2022-co-chairs-blake-lively-ryan-reynolds-regina-king-lin-manuel-miranda/|access-date=20 prill 2023|website=People|language=en}}</ref> |- |data-sort-value="2023-05-01"|May 1, 2023 |[[Karl Lagerfeld]]: A Line of Beauty |[[Anna Wintour]], [[Dua Lipa]], [[Michaela Coel]], [[Penélope Cruz]], [[Roger Federer]] | None |[[Chanel]], [[Fendi]], Karl Lagerfeld (brand) |$50,000 |<ref>{{Cite web|date=2022-09-30|title=Karl Lagerfeld: A Line of Beauty Will Be the Metropolitan Museum of Art's Spring 2023 Costume Institute Exhibition|url=https://www.vogue.com/article/karl-lagerfeld-a-line-of-beauty-will-be-the-metropolitan-museum-of-arts-spring-2023-costume-institute-exhibition|access-date=2022-09-30|website=Vogue|language=en-US|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Introducing the 2023 Met Gala's star-studded co-chairs|url=https://www.euronews.com/culture/2023/01/19/introducing-the-2023-met-galas-star-studded-co-chairs|access-date=20 prill 2023|website=Euronews|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-04-21|title=Met Gala anticipation is heating up, from guest list speculation to skyrocketing ticket prices|url=https://www.thestar.com/life/fashion_style/2023/04/21/met-gala-anticipation-is-heating-up-from-guestlist-speculation-to-skyrocketing-ticket-prices.html|access-date=2023-05-01|website=thestar.com|language=en|language=en}}</ref> |} == Referime == {{reflist|2}} ==Linqe të jashtme== *[http://metmuseum.org/metgala Official website] [[Category:Balls in the United States]] [[Category:Metropolitan Museum of Art]] [[Category:Vogue (magazine)]] ainbj9vlp012p8wq63lo32jbdvicj9v 1 332308 2976406 2747587 2026-05-02T19:10:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976406 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2554076 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220725204614/https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713 për lidhjen https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2023 13:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2611703 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2023 08:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2673514 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220815044840/https://instatgis.gov.al/ për lidhjen https://instatgis.gov.al/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 qershor 2024 20:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2747586 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206043409/http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html për lidhjen http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2025 09:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976405 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230711002842/http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:10 (CEST) t9sql5oxtvo2velx3nvhr1uao0y1c8g 2976594 2976406 2026-05-03T02:16:54Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976594 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lunxhëria/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2554076 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220725204614/https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713 për lidhjen https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2023 13:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2611703 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2023 08:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2673514 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220815044840/https://instatgis.gov.al/ për lidhjen https://instatgis.gov.al/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 qershor 2024 20:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2747586 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206043409/http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html për lidhjen http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2025 09:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976405 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230711002842/http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:10 (CEST) fz2h9md12v1mac2g8z1dahj1k099pd6 2976625 2976594 2026-05-03T04:22:12Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lunxhëria/Arkivi 1]] 2976625 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lunxhëria/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976405 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230711002842/http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm për lidhjen http://pop-stat.mashke.org/albania-ethnic-comm2011.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:10 (CEST) 6pah3qa0nlm7boxu9m2pky5mdpwquk1 0 334577 2976588 2962869 2026-05-03T02:00:49Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976588 wikitext text/x-wiki [[Skeda:First_cultured_hamburger_fried.png|parapamje| Paraqitja e hamburgerit të parë të kultivuar në botë duke u skuqur në një konferencë shtypi në Londër më 5 gusht 2013]] '''Mishi i kultivuar''' (i njohur edhe me emra të tjerë) është mishi i prodhuar nga kultivimi i qelizave shtazore ''in vitro'' .<ref name=":5">{{Cite journal|last=Datar|first=I|date=janar 2010|title=Possibilities for an in vitro meat production system|url=https://zenodo.org/record/7469618|journal=Innovative Food Science & Emerging Technologies|volume=11|issue=1|pages=13–22|doi=10.1016/j.ifset.2009.10.007}}</ref> Është një formë e bujqësisë qelizore .<ref name="Dutch">{{Cite news|last=De Lorenzo|first=Daniela|date=17 mars 2022|title=Dutch Parliament Approves Cultured Meat Tasting In The Netherlands|work=[[Forbes.com]]|url=https://www.forbes.com/sites/danieladelorenzo/2022/03/17/dutch-parliament-approves-cultured-meat-tasting-within-the-netherlands/?sh=274e269460bf|access-date=8 prill 2022}}</ref> Mishi i kultivuar prodhohet duke përdorur teknikat e inxhinierisë së indeve të pioniuara për herë të parë në [[Mjekësia rigjeneruese|mjekësinë rigjeneruese]] .<ref>{{Cite journal|last=Post|first=Mark|date=4 dhjetor 2013|title=Medical technology to Produce Food|journal=Journal of the Science of Food and Agriculture|volume=94|issue=6|pages=1039–1041|doi=10.1002/jsfa.6474|pmid=24214798}}</ref> Jason Matheny e popullarizoi konceptin në fillimvitet 2000 pasi bashkëautorësoi një punim<ref name=":1">{{Cite journal|last=Edelman|first=PD|date=3 maj 2005|title=Commentary: In Vitro-Cultured Meat Productionsystem|url=https://www.researchgate.net/publication/7746539|journal=Tissue Engineering|volume=11|issue=5–6|pages=659–662|citeseerx=10.1.1.179.588|doi=10.1089/ten.2005.11.659|pmid=15998207|access-date=8 prill 2018}}</ref> mbi prodhimin e mishit të laboratorit dhe krijoi New Harvest, [[Pa profit|organizata e parë jofitimprurëse]] në botë e dedikuar për kërkimin ''in-vitro të'' mishit.<ref>{{Cite web|last=Schonwald|first=Josh|date=maj 2009|title=Future Fillet|url=http://magazine.uchicago.edu/0906/features/future_fillet.shtml|publisher=The University of Chicago Magazine}}</ref> Mishi i kultivuar në laborator mbart potencialin për të trajtuar ndikimin mjedisor të prodhimit të mishit, [[Mirëqenia e kafshëve|mirëqenien e kafshëve]], [[Siguria ushqimore|sigurinë ushqimore]] dhe [[Shëndeti|shëndetin e njeriut]],<ref>{{Cite journal|last=Bryant|first=Christopher J|date=3 gusht 2020|title=Culture, meat, and cultured meat|journal=Journal of Animal Science|volume=98|issue=8|pages=skaa172|doi=10.1093/jas/skaa172|issn=0021-8812|pmc=7398566|pmid=32745186}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Hong|first=Tae Kyung|last2=Shin|first2=Dong-Min|last3=Choi|first3=Joonhyuk|last4=Do|first4=Jeong Tae|last5=Han|first5=Sung Gu|date=maj 2021|title=Current Issues and Technical Advances in Cultured Meat Production: AReview|journal=Food Science of Animal Resources|volume=41|issue=3|pages=355–372|doi=10.5851/kosfa.2021.e14|issn=2636-0772|pmc=8112310|pmid=34017947}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Treich|first=Nicolas|date=1 maj 2021|title=Cultured Meat: Promises and Challenges|journal=Environmental and Resource Economics|language=en|volume=79|issue=1|pages=33–61|doi=10.1007/s10640-021-00551-3|issn=1573-1502|pmc=7977488|pmid=33758465}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bryant|first=Christopher J|date=1 gusht 2020|title=Culture, meat, and cultured meat|journal=Journal of Animal Science|volume=98|issue=8|pages=skaa172|doi=10.1093/jas/skaa172|pmc=7398566|pmid=32745186}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Treich|first=Nicolas|date=maj 2021|title=Cultured Meat: Promises and Challenges|journal=Environmental and Resource Economics|volume=79|issue=1|pages=33–61|doi=10.1007/s10640-021-00551-3|pmc=7977488|pmid=33758465}}</ref> përveç zbutjes së mundshme të ndryshimeve klimatike .<ref name="Dutch"/> [[Skeda:The_Meat_Revolution_Mark_Post.webm|parapamje|Leksion ''Revolucioni i Mishit'' në [[Forumi Ekonomik Botëror|Forumin Ekonomik Botëror]] nga Mark Post i Universitetit të Mastrihtit në lidhje me mishin in vitro (koha e transmetimit 20:16)]] Në vitin 2013, Mark Post krijoi një petë [[hamburgeri]] të bërë nga inde të rritura jashtë një kafshe. Që atëherë, prototipe të tjera mishi të kultivuar kanë fituar vëmendjen e medias: SuperMeat hapi një restorant fermë-për-pirun të quajtur "The Chicken"<ref>{{Cite journal|last=Kolyohin|first=Nick|date=2 korrik 2021|title=Feature: Israeli cultured meat company aims to redefine industry|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/02/c_1310040282.htm|journal=Xinhua News Agency|access-date=2 korrik 2021|archive-date=5 korrik 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705175810/http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/02/c_1310040282.htm|url-status=dead}}</ref> në [[Tel Aviv-Jafa|Tel Aviv]] për të testuar reagimin e konsumatorit ndaj hamburgerit të tij prej "Pule",<ref>{{Cite journal|last=Peters|first=Adele|date=5 nëntor 2020|title=At the first lab-grown meat restaurant, you can eat a 'cultured chicken' sandwich|url=https://www.fastcompany.com/90572093/at-the-first-lab-grown-meat-restaurant-you-can-eat-a-cultured-chicken-sandwich|journal=Fast Company|access-date=18 janar 2021}}</ref> ndërsa "shitja e parë komerciale e mishit të kultivuar" ndodhi në dhjetor 2020 në restorantin [[Singapori|singaporas]] 1880, ku shitej mishi i kultivuar i prodhuar nga firma [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|amerikane]] Eat Just .<ref>{{Cite journal|last=Scully|first=Matthew|date=17 janar 2021|title=Hello Cultured Meat, Goodbye to the Cruelty of Industrial Animal Farming|url=https://www.nationalreview.com/2021/01/hello-cultured-meat-good-bye-to-the-cruelty-of-industrial-animal-farming/|journal=National Review|access-date=18 janar 2021}}</ref> Ndërsa shumica e përpjekjeve përqendrohen në mishrat e zakonshëm si derri, viçi dhe pula që përbëjnë pjesën më të madhe të konsumit në vendet e zhvilluara,<ref>{{Cite web|title=What is the most consumed meat in the world?|url=https://ask.usda.gov/s/article/What-is-the-most-consumed-meat-in-the-world|access-date=14 tetor 2021|archive-date=21 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021133914/https://ask.usda.gov/s/article/What-is-the-most-consumed-meat-in-the-world|url-status=dead}}</ref> kompani të tilla si Orbillion Bio u përqendruan në mishrat e nivelit të lartë ose të pazakontë duke përfshirë drerin, qengjin, bizonin dhe llojin e viçit Wagyu.<ref>{{Cite news|date=26 prill 2021|title=Investors eat up Orbillion Bio's plans for lab-grown Wagyu beef, elk and bison|url=https://techcrunch.com/2021/04/26/investors-eat-up-orbillion-bios-plans-for-lab-grown-wagyu-beef-elk-and-bison/|access-date=14 tetor 2021}}</ref> Avant Meats solli grupin e kultivuar në treg në vitin 2021,<ref>{{Cite news|date=29 janar 2021|title=Lab-grown fish makes a debut in Hong Kong|url=https://thefishsite.com/articles/lab-grown-fish-makes-a-debut-in-hong-kong|access-date=14 tetor 2021}}</ref> ndërsa kompani të tjera kanë ndjekur lloje të ndryshme peshqish dhe ushqimesh të tjera deti.<ref>{{Cite news|date=5 maj 2019|title=Seafood Without The Sea: Will Lab-Grown Fish Hook Consumers?|url=https://www.npr.org/sections/thesalt/2019/05/05/720041152/seafood-without-the-sea-will-lab-grown-fish-hook-consumers|access-date=14 tetor 2021}}</ref> Procesi i prodhimit është vazhdimisht në ndryshim, i drejtuar nga kompanitë dhe institucionet kërkimore .<ref name=":03">{{Cite web|date=nëntor 2018|title=Future Food - In Vitro Meat|url=http://www.futurefood.org/in-vitro-meat/index_en.php|access-date=26 nëntor 2018|website=futurefood.org}}</ref> Aplikimet për mish të kultivuar çuan në diskutime etike, [[Mishi|shëndetësore]], [[Mishi|mjedisore]], kulturore dhe [[Ekonomia|ekonomike]] .<ref name=":12">{{Cite news|last=Rohrheim|first=A|date=qershor 2016|title=Cultured Meat|work=Sentience Politics|url=http://sentience-politics.org/policy-papers/cultured-meat/|url-status=dead|access-date=26 nëntor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181201005128/https://sentience-politics.org/policy-papers/cultured-meat/|archive-date=1 dhjetor 2018}}</ref> Të dhënat e publikuara nga [[organizata joqeveritare]] Good Food Institute zbuluan se në vitin 2021 kompanitë e mishit të kultivuar patën xhiro prej 140 milionë dollarësh në [[Evropa|Evropë]] .<ref name="Dutch"/> Mishi i kultivuar prodhohet në masë në Izrael.<ref>{{Cite web|date=26 qershor 2021|title=Cultured meat is now being mass-produced In Israel|url=https://www.freethink.com/consumer-tech/cultured-meat-production|access-date=28 janar 2023|website=freethink.com}}</ref> Restoranti i parë që shërben mish të kultivuar u hap në Singapor në 2021.<ref>{{Cite web|title=Diners enjoy world's first restaurant meal made from lab-grown meat|url=https://www.sciencefocus.com/news/diners-enjoy-worlds-first-restaurant-meal-made-from-lab-grown-meat/|access-date=2023-04-22|website=BBC Science Focus Magazine|language=en}}</ref> == Historia == === Hulumtimi fillestar === Mundësia teorike e rritjes së mishit në një mjedis industrial është diskutuar prej kohësh. Në një ese të vitit 1931 të botuar nga periodikë të ndryshëm dhe të përfshirë më vonë në veprën e tij ''Mendime dhe aventura'', burrështetasi britanik [[Winston Churchill]] shkroi: "Ne do t'i shpëtojmë absurditetit të rritjes së një pule të tërë për të ngrënë gjoksin ose krahun, duke i rritur këto pjesë veç e veç nën një mjedis të përshtatshëm."<ref>[https://winstonchurchill.org/publications/churchill-bulletin/bulletin-115-jan-2018/no-bull/ "No Bull".] - [[International Churchill Society]]</ref> Kultivimi ''in vitro'' i fibrave muskulore u krye për herë të parë me sukses në 1971 kur patologu Russel Ross kultivoi [[Aorta|aortën]] [[Kavie|e derrit gini]] . Në vitin 2001, [[Dermatologjia|dermatologu]] Wiete Westerhof së bashku me van Eelen dhe biznesmenin Willem van Kooten njoftuan se kishin paraqitur një patentë mbarëbotërore për një proces për prodhimin e mishit të kultivuar.<ref>{{Cite patent|title=Industrial scale production of meat from in vitro cell cultures}}</ref> Procesi përdori një matricë kolagjeni të mbjellë me [[qeliza]] [[Muskujt|muskulore]] të lara në një tretësirë ushqyese dhe të nxitura për t'u ndarë.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Kadim|first=Isam T|last2=Mahgoub|first2=Osman|last3=Baqir|first3=Senan|last4=Faye|first4=Bernard|last5=Purchas|first5=Roger|date=shkurt 2015|title=Cultured meat from muscle stem cells: A review of challenges and prospects|journal=Journal of Integrative Agriculture|volume=14|issue=2|pages=222–233|doi=10.1016/S2095-3119(14)60881-9|doi-access=free}}</ref> Në vitin 2008, PETA ofroi një çmim prej 1 milion dollarësh për kompaninë e parë që do të sillte mish pule të kultivuar te konsumatorët deri në vitin 2012.<ref name="npr.org">{{Citation|last=Levine|first=Ketzel|title=Lab-Grown Meat a Reality, But Who Will Eat It?|date=20 maj 2008|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=90235492|work=NPR.org|publisher=[[National Public Radio]]|access-date=10 janar 2010|author-link=Ketzel Levine}}</ref> Konkurrentit iu kërkua të kryente dy detyra për të fituar çmimin: - prodhoimi i një produkt të kultivuar të mishit të pulës që nuk dallohej nga pula e vërtetë dhe - prodhimi i produktit në sasi të mjaftueshme për t'u shitur në mënyrë konkurruese në të paktën 10 shtete. Konkursi u zgjat më vonë deri më 4 mars 2014. Afati përfundimisht skadoi pa një fitues.<ref>{{Cite web|date=6 tetor 2008|title=PETA's 'In Vitro' Chicken Contest|url=https://www.peta.org/features/vitro-meat-contest/|access-date=5 dhjetor 2019|website=PETA|language=en-US}}</ref> Në vitin 2008, qeveria holandeze investoi 4 milionë dollarë në eksperimente në lidhje me mishin e kultivuar. Në nëntor 2009, shkencëtarët nga [[Holanda]] njoftuan se kishin arritur të rritnin mish duke përdorur qeliza nga një derr i gjallë.<ref>{{Cite news|last=Rogers|first=Lois|date=29 nëntor 2009|title=Scientists grow pork meat in a laboratory|work=[[The Sunday Times]]|location=London|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/science/article6936352.ece|url-status=dead|access-date=8 dhjetor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100106153649/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/science/article6936352.ece|archive-date=6 janar 2010}}</ref> == Dallimet nga mishi i zakonshëm == === Shëndeti === Prodhimi në shkallë të gjerë i mishit të kultivuar mund ose nuk mund të kërkojë shtimin e [[Somatropina|hormoneve artificiale të rritjes]] në kulturë për prodhimin e mishit.<ref name="Edelman">{{Cite journal|last=Edelman|first=P. D|last2=McFarland|first2=D. C.|last3=Mironov|first3=V. A.|last4=Matheny|first4=J. G.|year=2005|title=In vitro-cultured meat production|journal=Tissue Engineering|volume=11|issue=5–6|pages=659–662|doi=10.1089/ten.2005.11.659|pmid=15998207}}</ref><ref>{{Cite web|last=Marta Zaraska|date=19 gusht 2013|title=Is Lab-Grown Meat Good for Us?|url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2013/08/is-lab-grown-meat-good-for-us/278778/|access-date=2 shkurt 2016|website=The Atlantic}}</ref> Meqenëse mishi i kultivuar rritet në një mjedis steril, nuk ka nevojë për antibiotikë.<ref>{{Cite web|date=2021-01-14|title=Could lab-grown meat prevent the next pandemic?|url=https://www.zmescience.com/other/pieces/lab-grown-meat-08012021/|access-date=2022-01-12|website=ZME Science|language=en-US}}</ref> Sot, përdorimi i gjerë i antibiotikëve në bujqësinë e shkallës është nxitësi kryesor i rezistencës ndaj antibiotikëve tek njerëzit.<ref>{{Cite journal|last=Martin|first=Michael J.|last2=Thottathil|first2=Sapna E|last3=Newman|first3=Thomas B.|date=dhjetor 2015|title=Antibiotics Overuse in Animal Agriculture: A Call to Action for Health Care Providers|journal=American Journal of Public Health|language=en|volume=105|issue=12|pages=2409–2410|doi=10.2105/AJPH.2015.302870|issn=0090-0036|pmc=4638249|pmid=26469675}}</ref> Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, rezistenca antimikrobike përfaqëson "një kërcënim gjithnjë e më serioz për shëndetin publik global që kërkon veprim në të gjithë sektorët qeveritarë dhe shoqërinë"<ref>{{Cite web|title=Antibiotic resistance|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/antibiotic-resistance|access-date=2022-01-12|website=www.who.int|language=en}}</ref> – duke parashikuar deri në 10 milionë vdekje në vit deri në vitin 2050.<ref>{{Cite web|date=2019-04-29|title=UN, global health agencies sound alarm on drug-resistant infections; new recommendations to reduce 'staggering number' of future deaths|url=https://news.un.org/en/story/2019/04/1037471|access-date=2022-01-12|website=UN News|language=en|archive-date=26 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226165606/https://news.un.org/en/story/2019/04/1037471|url-status=dead}}</ref> Mishi i kultivuar mund të ofrojë një zgjidhje efektive për të ndihmuar në zbutjen e këtij rreziku madhor për shëndetin e njeriut. Studiuesit kanë sugjeruar që acidet yndyrore omega-3 mund të shtohen në mishin e kultivuar si një bonus shëndetësor.<ref name="australian">{{Cite news|last=Macintyre|first=Ben|author-link=Ben Macintyre|date=20 janar 2007|title=Test-tube meat science's next leap|work=[[The Australian]]|url=http://www.theaustralian.com.au/news/health-science/test-tube-meat-sciences-next-leap/story-e6frg8y6-1111112859219|url-status=dead|access-date=26 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111102144404/http://www.theaustralian.com.au/news/health-science/test-tube-meat-sciences-next-leap/story-e6frg8y6-1111112859219|archive-date=2 nëntor 2011}}</ref> Në mënyrë të ngjashme, përmbajtja e acideve yndyrore omega-3 në mishin tradicional mund të rritet duke ndryshuar përbërjen e ushqimeve me të cilët ushqehen kafshët.<ref>{{Cite journal|last=Azcona|first=J.O.|last2=Schang|first2=M.J.|last3=Garcia|first3=P.T.|last4=Gallinger|first4=C.|last5=Ayerza|first5=R.|year=2008|title=Omega-3 enriched broiler meat: The influence of dietary alpha-linolenic omega-3 fatty acid sources on growth, performance and meat fatty acid composition|journal=Canadian Journal of Animal Science|volume=88|issue=2|pages=257–269|doi=10.4141/cjas07081|doi-access=free}}</ref> Hulumtimet janë duke u zhvilluar aktualisht në Spanjë për të zhvilluar mish të kultivuar me yndyrna më të shëndetshme, të cilat mund të reduktojnë kolesterolin dhe rrezikun e kancerit të zorrës së trashë që zakonisht lidhet me konsumimin e mishit të kuq.<ref>{{Cite web|date=20 janar 2021|title=Spanish government invests €5.2 million in cultured meat project|url=https://www.foodnavigator.com/Article/2021/01/20/Spanish-government-invests-5.2-million-in-cultured-meat-project|access-date=2022-01-12|website=foodnavigator.com|language=en-GB}}</ref> Mungojnë edhe hulumtimet për krahasimin e efekteve shëndetësore të prodhimit të mishit të kultivuar me mishin industrial ose mënyrat e prodhimit të mishit organik.  === Artificialiteti === Megjithëse mishi i kultivuar përbëhet nga qeliza muskulore të kafshëve, qeliza yndyrore dhe mbështetëse, si dhe enë gjaku,<ref>{{Cite web|date=18 dhjetor 2018|title=World's first lab-grown steak is made from beef but slaughter-free|url=https://www.dezeen.com/2018/12/18/lab-grown-steak-beef-slaughter-free-aleph-farms-design/}}</ref> që janë të njëjta si në mishin tradicional, disa konsumatorë mund ta shohin procesin e prodhimit të papranueshëm. Mishi i kultivuar është përshkruar si i rremë ose "Franken-mish".<ref>{{Cite news|last=Kerr|first=Dara|date=19 shkurt 2016|title=Lab-grown food: It's what's for dinner!|work=CNET|url=https://www.cnet.com/uk/news/lab-grown-meat-in-vitro-meat-sergey-brin-bill-gates-climate-change-cultured-beef/|access-date=8 korrik 2017}}</ref> Nga ana tjetër, mishi i kultivuar mund të prodhohet pa hormone artificiale, antibiotikë, steroide, ilaçe dhe organizma të modifikuar që përdoren zakonisht në mishin e kafshëve të rritura në fabrikë dhe ushqimet e detit, megjithëse nuk përdoren në mishin organik. Mungesa e kockave dhe sistemit kardiovaskular është një disavantazh për pjatat ku këto pjesë japin një kontribut të dukshëm në kuzhinë. Megjithatë, mungesa e eshtrave dhe/ose e gjakut mund t'i bëjë shumë përgatitjet tradicionale të mishit, të tilla si krahët e buallit, më të shijshme për disa njerëz. === Mjedisi === Mbarështimi i kafshëve për ushqim është një shkak kryesor i ndotjes së ajrit/ujit dhe emetimeve të karbonit. Janë ngritur pyetje të rëndësishme nëse industria tradicionale mund të përmbushë kërkesat e shpejta në rritje për mish.<ref>{{Cite news|last=Morris|first=Regan|last2=Cook|first2=James|date=15 tetor 2018|title=Would you eat slaughter-free meat?|language=en-GB|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-45865403|access-date=5 dhjetor 2019}}</ref> Mishi i kultivuar mund të ofrojë një alternativë më miqësore ndaj mjedisit krahasuar me prodhimin tradicional të mishit.<ref>{{Cite web|last=Rodríguez Fernández|first=Clara|date=18 dhjetor 2018|title=You Will Be Eating Lab-Grown Meat Soon: Here's What You Need to Know|url=https://www.labiotech.eu/features/cultured-meat-industry/|access-date=5 dhjetor 2019|website=Labiotech.eu|language=en-US}}</ref> Ndikimet mjedisore të mishit të kultivuar pritet të jenë dukshëm më të ulëta sesa ndikimet prej blegtorisë.<ref name="Tuomisto">{{Citation|last=Tuomisto|first=Hannah|title=Environmental Impacts of Cultured Meat Production|date=17 qershor 2011|work=Environmental Science & Technology|volume=45|issue=14|pages=6117–6123|bibcode=2011EnST...45.6117T|doi=10.1021/es200130u|pmid=21682287|author-link=Hannah L. Tuomisto}}</ref> Për çdo [[Hektari|hektar]] që përdoret për bujqësi vertikale dhe/ose për prodhimin e mishit të kultivuar, diku ndërmjet 10 dhe 20 hektarë tokë mund të kthehet në gjendjen e saj natyrore.<ref>[https://www.nytimes.com/2009/08/24/opinion/24Despommier.html A Farm on Every Floor], ''The New York Times'', 23 August 2009</ref> === Roli i modifikimit gjenetik === Teknikat e [[Inxhinieria gjenetike|inxhinierisë gjenetike]], të tilla si futja, fshirja, heshtja, aktivizimi ose mutacioni i një gjeni, nuk janë të nevojshme për të prodhuar mish të kultivuar. Prodhimi i mishit të kultivuar lejon që proceset biologjike të cilat zakonisht ndodhin brenda një kafshe të ndodhin pa kafshën. Meqenëse mishi i kultivuar rritet në një mjedis të kontrolluar dhe artificial, disa kanë komentuar se mishi i kultivuar u ngjan më shumë perimeve hidroponike, sesa perimeve [[Inxhinieria gjenetike|OMGJ]] .<ref name="test tube meat">{{Cite news|last=Sandhana|first=Lakshmi|title=Test Tube Meat Nears Dinner Table|url=https://www.wired.com/science/discoveries/news/2006/06/71201|url-status=dead|access-date=27 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819005637/http://www.wired.com/science/discoveries/news/2006/06/71201|archive-date=19 gusht 2013}}</ref> === Etike === Bioeticisti australian Julian Savulescu tha: "Mishi artificial ndalon mizorinë ndaj kafshëve, është më i mirë për mjedisin, mund të jetë më i sigurt dhe më efikas, madje edhe më i shëndetshëm. Ne kemi një detyrim moral për të mbështetur këtë lloj kërkimi."<ref name="guardian burger">{{Cite news|last=Alok Jha|date=5 gusht 2013|title=Synthetic meat: how the world's costliest burger made it on to the plate|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/science/2013/aug/05/synthetic-meat-burger-stem-cells|access-date=2 shkurt 2016}}</ref> Grupet e mirëqenies së kafshëve janë përgjithësisht në favor të mishit të kultivuar, sepse procesi i kulturës nuk përfshin një sistem nervor dhe për rrjedhojë nuk përfshin dhimbje ose shkelje të të drejtave.<ref name="npr.org"/><ref name="nytimes 2005">{{Cite news|last=Raizel|first=Robin|date=11 dhjetor 2005|title=''In Vitro'' Meat|work=[[The New York Times]]|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03E4D81331F932A25751C1A9639C8B63|access-date=7 gusht 2009}}</ref> === Konsiderata fetare === Duhet të merren parasysh edhe praktikat dietare [[Islami|islame]] .<ref>{{Cite journal|last=Hamdan|first=Mohammad Naqib|last2=Post|first2=Mark J.|last3=Ramli|first3=Mohd Anuar|last4=Mustafa|first4=Amin Rukaini|date=1 dhjetor 2018|title=Cultured Meat in Islamic Perspective|journal=Journal of Religion and Health|language=en|volume=57|issue=6|pages=2193–2206|doi=10.1007/s10943-017-0403-3|issn=1573-6571|pmid=28456853}}</ref> Instituti Islamik i Kontesë Orange, Kaliforni, tha: "Nuk duket të ketë ndonjë kundërshtim për të ngrënë këtë lloj mishi të kultivuar".<ref name="But Is It Kosher">{{Cite web|date=9 gusht 2013|title=But Is It Kosher?|url=https://www.huffpost.com/entry/lab-burger-kosher-halal_n_3733851|access-date=5 dhjetor 2019|website=HuffPost|language=en}}</ref> Përveç kësaj, Abdul Qahir Qamar i Akademisë Ndërkombëtare Islamike Fiqh tha se mishi i kultivuar "nuk do të konsiderohet mish i kafshëve të gjalla, por do të quhet mish i kultivuar". Për sa kohë që qelizat nuk vijnë nga derra, qenë dhe kafshë të tjera [[Harami|haram]], mishi do të konsiderohet vegjetativ dhe "i ngjashëm me kosin dhe turshitë e fermentuara".<ref name="But Is It Kosher" /> [[Hinduizmi]] zakonisht ndalon konsumin e mishit të viçit. Chandra Kaushik, president i Mahasabha Hindu, tha për mishin e viçit të kultivuar se ai "nuk do të pranonte të tregtohej në një treg në çfarëdo forme ose të përdorej për qëllime tregtare".<ref name="But Is It Kosher"/> [[Kisha katolike]], e cila këshillon përjashtimin e mishit nga dieta në ditë të caktuara gjatë vitit (kreshma, Java e Shenjtë), nuk ka theksuar nëse mishi i kultivuar është i ndaluar (siç ndodh me mishin) apo jo (si me çdo ushqim tjetër si perimet apo peshku). === Ekonomik === Për momentin, mishi i kultivuar është dukshëm më i kushtueshëm se mishi tradicional. Sidoqoftë, në një intervistë të marsit 2015, Post tha se kostoja marxhinale e hamburgerit origjinal të ekipit të tij prej 250,000 € tani ishte 8,00 €. Ai vlerësoi se përparimet teknologjike do të lejonin që produkti të jetë konkurrues me kosto për mishin e viçit tradicional në afërsisht dhjetë vjet.<ref>{{Cite news|last=Post|first=Mark|date=26 mars 2015|title=Mark Post of Maastricht University in the Netherlands has developed synthetic beef patties.|work=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/news/2015-03-27/mark-post-synthetic-beef/6352860|access-date=14 maj 2015}}</ref> Në vitin 2019, Eat Just tha se kushtonte rreth 50 dollarë për të prodhuar një copë pule.<ref name="Morrison2020">{{Cite news|last=Morrison|first=Oliver|date=4 dhjetor 2020|title='A major milestone for lab-grown meat': Could Eat Just's approval in Asia hurry the market in Europe?|work=foodnavigator.com|publisher=William Reed Business Media|url=https://www.foodnavigator.com/Article/2020/12/04/A-major-milestone-for-lab-grown-meat-Could-Eat-Just-s-approval-in-Asia-hurry-the-market-in-Europe|access-date=10 prill 2021}}</ref> Copat e pulave të kultivuara të kompanisë, tani të disponueshme në restorantin Singapore 1880, shiten me pakicë rreth 17 dollarë amerikanë si pjesë e një vakti të caktuar;<ref>{{Cite web|last=Gilchrist|first=Karen|date=2021-03-01|title=This multibillion-dollar company is selling lab-grown chicken in a world-first|url=https://www.cnbc.com/2021/03/01/eat-just-good-meat-sells-lab-grown-cultured-chicken-in-world-first.html|access-date=2022-01-12|website=CNBC|language=en}}</ref> megjithatë, ky çmim me pakicë është nën kosto. Që nga viti 2021, shumica e kompanive raportojnë një kosto prodhimi prej 100 dollarësh ose më shumë për shërbim në madhësinë e vaktit.<ref name="guardian too good">{{Cite news|date=16 qershor 2021|title=Eat Just is racing to put 'no-kill meat' on your plate. Is it too good to be true?|language=en|work=the Guardian|url=https://www.theguardian.com/food/2021/jun/16/eat-just-no-kill-meat-chicken-josh-tetrick|access-date=30 nëntor 2022}}</ref> Një studim i vitit 2019 vlerësoi se, me teknologjinë aktuale, kostoja aktuale e prodhimit të mishit të kultivuar ishte mbi 400,000 dollarë për kilogram. === Fermerët === Një punim shkencor i botuar në ''Front.'' ''Qëndroni.'' ''Sistemi i Ushqimit.'' trajton mundësitë dhe sfidat sociale dhe ekonomike të mishit të kultivuar dhe me bazë bimore për prodhuesit ruralë. Sipas këtij hulumtimi, bujqësia qelizore ofron "mundësi të tilla si rritja e të korrave si përbërës për lëndët e para për mishin e kultivuar; rritja e kafshëve për material gjenetik për mish të kultivuar; prodhimi i mishit të kultivuar në bioreaktorë në nivel ferme; kalimi në sektorë të rinj; mundësi të reja tregu për produkte të përziera dhe hibride të kafshëve dhe mishit; dhe vlera të reja rreth bujqësisë rigjeneruese ose me mirëqenie të lartë të kafshëve." Megjithatë, janë identifikuar edhe disa sfida, me "humbje të mundshme të mënyrave të jetësës ose të ardhurash për blegtorët dhe prodhuesit e blegtorisë dhe për fermerët që rritin kulturat për ushqimin e kafshëve; barrierat për kalimin në sektorët e rinj të mishit; dhe mundësinë e përjashtimit nga ata sektorë". [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] se6axwohka3qzq3q1u2evnzs5m3dlcj 0 336261 2976726 2963201 2026-05-03T11:24:37Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976726 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Pierre Dartout | image = Pierre Dartout 2017.jpg | width = | office = Ministër i Shtetit i Monakos | termstart = 1 Shtator 2020 | termend = | monarch = [[Albert II, Princi i Monakos|Albert II]] | predecessor = [[Serge Telle]] | successor = | birth_date = {{birth date and age|09|04|1954|df=yes}} | birth_place = [[Limoges|Limozh]], [[Francë]] | death_date = | death_place = | nationality = Franceze | party = I pavarur | alma_mater = [[École nationale d'administration]]<br>[[Sciences Po]] | signature = | website = | caption = Dartout në vitin 2017 }} '''Pierre Dartout''' (lindur më 9 prill 1954) është një nëpunës civil francez që ka shërbyer si Ministër i Shtetit i [[Monako|Monakos]] që nga viti 2020 nën [[Albert II, Prince of Monaco|Princin Albert II]] .<ref name=":0">{{Cite web|title=Préfet de la région PACA, Pierre Dartout prendra ses fonctions à Monaco comme ministre d'Etat le 1er septembre|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/provence-alpes-cote-d-azur/monaco-prefet-region-paca-pierre-dartout-prendra-ses-fonctions-ministre-etat-1er-septembre-1830648.html|access-date=2020-09-16|website=France 3 Provence-Alpes-Côte d'Azur|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite news|last=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=15 maj 2020|title=Pierre Dartout, prefect of the PACA region, must succeed Serge Telle as Minister of State|work=La Gazette|url=https://lagazettedemonaco.com/en/pierre-dartout-prefet-de-la-region-paca-doit-succeder-a-serge-telle-comme-ministre-detat/|access-date=14 shtator 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Brun|first=Raphaël|date=15 maj 2020|title=Pierre Dartout, futur ministre d'Etat|work=Monaco Hebdo|url=https://www.monacohebdo.mc/politique/nomination-pierre-dartout-ministre-detat-monaco/|access-date=14 shtator 2020}}</ref> Ai ka shërbyer më parë si prefekt në Francë nga viti 1997 deri në vitin 2020. Posti i tij i parë ishte në [[Guajana Franceze|Guajanën Franceze]]. Përpara shpalljes së emërimit të tij në Monako, ai ishte në detyrë në departamentin [[Bouches-du-Rhône]] . Dartout mbajti poste kyçe në korpusin e prefekturës që nga viti 1980.<ref name=":0" /> == Karriera == === Arsimi === Dartout u diplomua për drejtësi në [[Instituti i Studimeve Politike i Parisit|Sciences Po]] (Instituti i Studimeve Politike në Paris). Shërbimin ushtarak e kreu në vitin 1977. Ai u regjistrua në Ecole Nationale d'administration nga 1978 deri në 1980. Pas diplomimit në ENA vazhdoi karrierën e tij në administratën publike në vitin 1980.<ref>{{Cite web|title=Pierre Dartout - Who's Who|url=https://www.whoswho.fr/bio/pierre-dartout_34305|access-date=2020-09-16|website=www.whoswho.fr|language=fr|archive-date=25 gusht 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120825024902/https://www.whoswho.fr/bio/pierre-dartout_34305|url-status=dead}}</ref> === Karriera në Francë === Dartout shërbeu si prefekt i [[Guajana Franceze|Guajanës Franceze]] nga 1995 deri në 1997. Më pas ai shërbeu si prefekt i [[Pyrénées-Orientales|Pirenejve Orientalë]] nga viti 1998 deri në vitin 2000. Pasi dha dorëheqjen nga ky post, ai shërbeu si prefekt në [[Drôme]] nga 2000 deri në 2002. Ai gjithashtu pati një qëndrim të shkurtër si prefekt i [[Pirenejtë Atlantikë|Pirenejve Atlantikë]] nga 2002 deri në 2004. Ai shërbeu si prefekt i rajonit [[Provenca-Alpet-Bregu i Kaltër|Provencës-Alpeve-Bregut të Kaltër]] dhe departamentit [[Bouches-du-Rhône|Bouches du Rhone]] nga 2017 deri në 2020.<ref>{{Cite web|date=2020-05-21|title=Pierre Dartout, futur ministre d'Etat|url=https://www.monacohebdo.mc/politique/nomination-pierre-dartout-ministre-detat-monaco/|access-date=2020-09-16|website=Monaco Hebdo|language=fr-FR}}</ref> Më 24 gusht 2020, ai dha dorëheqjen nga posti i prefektit të Bouches du Rhone pasi u shpall zyrtarisht si Kryeministri i ardhshëm.<ref name=":1">{{Cite web|date=2020-09-04|title=New Minister of State is Sworn in during Uncertain Times|url=https://www.hellomonaco.com/news/latest-news/new-minister-of-state-is-sworn-in-during-uncertain-times/|access-date=2020-09-16|website=HelloMonaco|language=en-US}}</ref> === Karriera në Monako === Më 15 maj 2020, Dartout u zgjodh nga [[Albert II, Prince of Monaco|Albert II]], si Kryeministër .<ref>{{Cite news|last=Casanova|first=Christophe|date=16 maj 2020|title=Pierre Dartout va devenir chef du gouvernement de Monaco|work=La Marseillaise|url=https://www.lamarseillaise.fr/politique/pierre-dartout-va-devenir-chef-du-gouvernement-de-monaco-JJLM082182|access-date=14 shtator 2020}}</ref> Ai bëri betimin dhe mori detyrat e tij si Kryeministri i 25-të i Monakos më 1 shtator 2020, duke pasuar [[Serge Telle]] .<ref>{{Cite web|last=France|first=Centre|date=2020-05-17|title=Nomination - Natif de Limoges, Pierre Dartout est nommé chef du gouvernement de Monaco par le prince Albert II|url=https://www.lepopulaire.fr/limoges-87000/actualites/natif-de-limoges-pierre-dartout-est-nomme-chef-du-gouvernement-de-monaco-par-le-prince-albert-ii_13788928/|access-date=2020-09-16|website=www.lepopulaire.fr}}</ref><ref name=":1"/> Ceremonia e betimit u mbajt para pranisë së Princit Albert II në Pallatin e Princit. [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1954]] 2e57rkbp7f8tkgih0xbcex52aj4161v 1 336597 2976669 2569182 2026-05-03T07:20:28Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976669 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Oni (Fation) Pustina]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2569181 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190424174808/https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/albanian_film_production_2015-2017/92 për lidhjen https://issuu.com/nationalfilmcenter/docs/albanian_film_production_2015-2017/92. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 korrik 2023 19:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Oni (Fation) Pustina]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976668 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210629191351/https://www.revistawho.com/oni-pustina-rikthehet-ne-ekran-kete-sezon-ne-dua-te-te-bej-te-lumtur/ për lidhjen https://www.revistawho.com/oni-pustina-rikthehet-ne-ekran-kete-sezon-ne-dua-te-te-bej-te-lumtur/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:20 (CEST) 0jskb6tr53pk60clhewbtrrurmcvon9 0 337090 2976399 2975940 2026-05-02T18:54:36Z Geertivp 69579 bot correction 2976399 wikitext text/x-wiki [[File:Polemount-singlephase-closeup.jpg|lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Polemount-singlephase-closeup.jpg|parapamje|Një [[Transformatori|transformator]] shpërndarës 50kVA i montuar në shtyllë.]]'''Shpërndarja e energjisë elektrike''' është faza e fundit në shpërndarjen e [[Energjia elektrike|energjisë elektrike]]. Energjia elektrike bartet nga sistemi i transmetimit tek konsumatorët individualë. Nënstacionet e shpërndarjes lidhen me sistemin e transmetimit dhe ulin tensionin e transmetimit në tension të mesëm që varion nga 2kV deri në 33kV me përdorimin e [[Transformatori|transformatorëve]]. Linjat primare të shpërndarjes e bartin këtë fuqi të tensionit të mesëm në transformatorët e shpërndarjes që ndodhen pranë ambienteve të klientit. Transformatorët e shpërndarjes ulin sërish tensionin në tensionin e shfrytëzimit të përdorur nga ndriçimi, pajisjet industriale dhe pajisjet shtëpiake. Shpesh disa klientë furnizohen nga një transformator përmes linjave dytësore të shpërndarjes. Konsumatorët komercial dhe rezidencial lidhen me linjat dytësore të shpërndarjes përmes uljes së shërbimit. Konsumatorët që kërkojnë një sasi shumë më të madhe të energjisë mund të lidhen drejtpërdrejt me nivelin primar të shpërndarjes ose nivelin e nëntransmetimit. Paraqitja e përgjithshme e rrjeteve elektrike. Tensionet dhe ngarkesat janë tipike për një rrjet evropian. Kalimi nga transmetimi në shpërndarje ndodh në një nënstacion të energjisë, i cili ka funksionet e mëposhtme:<ref name="HSW">{{Cite web|date=prill 2000|title=How Power Grids Work|url=http://science.howstuffworks.com/environmental/energy/power5.htm|access-date=2016-03-18|website=HowStuffWorks}}</ref> * Ndërprerësit dhe ndryshuesit mundësojnë shkëputjen e nënstacionit nga rrjeti i transmetimit ose shkëputjen e linjave të shpërndarjes. * Transformatorët ulin tensionet e transmetimit, 35 kV ose më shumë, deri në tensionet e shpërndarjes parësore. Këto janë qarqe të tensionit të mesëm, zakonisht 600–35.000 V.<ref name=":0">{{Cite book|last1=Short|first1=T.A.|title=Electric Power Distribution Handbook|url=https://archive.org/details/electricpowerdis0ed2shor|publisher=CRC Press|year=2014|isbn=978-1-4665-9865-2|location=Boca Raton, Florida, USA|pages=[https://archive.org/details/electricpowerdis0ed2shor/page/1 1]–33}}</ref> * Nga [[transformatori]], fuqia shkon në zbarrën që mund të ndajë fuqinë e shpërndarjes në drejtime të shumta. Autobusi shpërndan energjinë në linjat e shpërndarjes, të cilat shkojnë tek klientët. Shpërndarja urbane është kryesisht nëntokësore, ndonjëherë në kanalet e përbashkëta të shërbimeve. Shpërndarja rurale është kryesisht mbi tokë me shtylla të shërbimeve, dhe shpërndarja periferike është një përzierje. Më afër klientit, një transformator shpërndarjeje e zvogëlon fuqinë e shpërndarjes parësore në një qark sekondar me tension të ulët, zakonisht 120/240V në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|SHBA]] për klientët rezidencialë. Energjia vjen tek klienti nëpërmjet një rënie shërbimi dhe një matësi të [[Energjia elektrike|energjisë elektrike]]. Qarku përfundimtar në një sistem urban mund të jetë më pak se 15 metra, por mund të jetë mbi 91 metra për një klient rural.<ref name=":02">{{Cite book|last1=Short|first1=T.A.|title=Electric Power Distribution Handbook|url=https://archive.org/details/electricpowerdis0ed2shor|publisher=CRC Press|year=2014|isbn=978-1-4665-9865-2|location=Boca Raton, Florida, USA|pages=[https://archive.org/details/electricpowerdis0ed2shor/page/1 1]–33}}</ref> == Shiko edhe == * [[Transmetimi i energjisë elektrike]] == Referime == [[Kategoria:Shpërndarje e rrymës elektrike]] [[Kategoria:Rrymë elektrike]] [[Kategoria:Elektricitet]] be52gl5q3iyitg9i41416s7jt9blde6 0 337179 2976506 2774970 2026-05-02T23:24:45Z Leutrim.P 113691 2976506 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ahmet Isufi.jpg|thumb|Ahmet Isufi]] '''Ahmet Isufi''' ishte anëtar i Kuvendit të Kosovës i Grupit Parlamentar të AAK-së në kohën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008. <ref>https://www.academia.edu/4521762/Republika_e_Kosov%C3%ABs_Republika_Kosova_Republic_of_Kosovo_Kuvendi_Skup%C5%A1tina_Assembly</ref> == Referime == [[Kategoria:Nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] 4jojdw5p81hbg0qmt5hp5hq0cylyhgt 0 338335 2976630 2963663 2026-05-03T04:40:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976630 wikitext text/x-wiki '''Ndarja Tito-Stalin''' ose '''Ndarja Jugosllavo-Sovjetike''' ishte kulmi konfliktit midis udhëheqjeve politike të [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Jugosllavisë]] dhe [[Bashkimi Sovjetik|Bashkimit Sovjetik]], nën udhëheqjen e [[Josip Broz Tito]]s dhe [[Josif Stalini]]t, respektivisht, në vitet pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Edhe pse i paraqitur nga të dyja palët si një mosmarrëveshje ideologjike, konflikti ishte po aq produkt i një lufte gjeopolitike në [[Ballkan]] që përfshinte edhe [[Republika Popullore e Shqipërisë|Shqipërinë]], [[Republika Popullore e Bullgarisë|Bullgarinë]] dhe [[Lufta Civile Greke|kryengritjen komuniste]] në [[Mbretëria e Greqisë|Greqi]], të cilën Jugosllavia e Titos e mbështeti dhe Bashkimi Sovjetik e kundërshtoi fshehurazi. Në vitet pas Luftës së Dytë Botërore, Jugosllavia ndoqi objektiva ekonomike, të brendshme dhe të politikës së jashtme që nuk përputheshin me interesat e Bashkimit Sovjetik dhe aleatëve të tij të [[Blloku Lindor|Bllokut Lindor]]. Në veçanti, Jugosllavia shpresonte të pranonte Shqipërinë fqinje në federatën jugosllave. Kjo nxiti një atmosferë pasigurie brenda udhëheqjes politike shqiptare dhe përkeqësoi tensionet me Bashkimin Sovjetik, i cili bëri përpjekje për të penguar integrimin shqiptaro-jugosllav. Mbështetja jugosllave e rebelëve komunistë në Greqi kundër dëshirave të Bashkimit Sovjetik e ndërlikoi më tej situatën politike. Stalini u përpoq të bënte presion mbi Jugosllavinë dhe të moderonte politikat e saj duke përdorur Bullgarinë si ndërmjetës. Kur konflikti midis Jugosllavisë dhe Bashkimit Sovjetik u bë publik në vitin 1948, ai u portretizua si një mosmarrëveshje ideologjike për të shmangur përshtypjen e një lufte për pushtet brenda Bllokut Lindor. Ndarja solli [[Periudha informbiro|periudhën Informbiro]] të spastrimeve brenda [[Partia Komuniste e Jugosllavisë|Partisë Komuniste të Jugosllavisë]]. Ajo u shoqërua me një nivel të konsiderueshëm përçarjeje në ekonominë jugosllave, e cila më parë ishte varur nga Blloku Lindor. Konflikti nxiti gjithashtu frikën për një pushtim të afërt sovjetik dhe madje edhe një përpjekje për grusht shteti nga udhëheqës të lartë ushtarakë të linjës sovjetike, një frikë e nxitur nga mijëra incidente kufitare dhe inkursione të orkestruara nga sovjetikët dhe aleatët e tyre. E privuar nga ndihma nga Bashkimi Sovjetik dhe Blloku Lindor, Jugosllavia më pas iu drejtua Shteteve të Bashkuara për ndihmë ekonomike dhe ushtarake. ==Prapavija== ===Konflikti Tito-Stalin gjatë Luftës së Dytë Botërore=== {{Shiko gjithashtu|Jugosllavia në Luftën e Dytë Botërore}} Gjatë [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], marrëdhënia midis udhëheqësit partizan jugosllav [[Josip Broz Tito]] dhe udhëheqësit sovjetik [[Josif Stalin]] u ndërlikua nga aleancat e Bashkimit Sovjetik, dëshira e Stalinit për të zgjeruar [[Perandoria Sovjetike|sferën e ndikimit sovjetik]] përtej kufijve të Bashkimit Sovjetik dhe konfrontimi midis [[Partia Komuniste e Jugosllavisë|Partisë Komuniste të Jugosllavisë]] (PKJ) të Titos dhe [[Qeveria jugosllave në mërgim|qeverisë jugosllave në mërgim]] të kryesuar nga mbreti [[Pjetri II i Jugosllavisë]].{{sfn|Banac|1988|p=4}} [[Fuqitë e Boshtit]] [[Pushtimi i Jugosllavisë|pushtuan]] [[Mbretëria e Jugosllavisë|Mbretërinë e Jugosllavisë]] më 6 prill 1941. Vendi u dorëzua 11 ditë më vonë dhe qeveria u largua jashtë vendit, duke u zhvendosur përfundimisht në Londër. [[Gjermania Naziste]], [[Italia fashiste]], [[Mbretëria e Bullgarisë|Bullgaria]] dhe [[Mbretëria e Hungarisë (1920–1946)|Hungaria]] aneksuan pjesë të vendit. Territori i mbetur u shpërbë: shumica e tij u organizua si [[Shteti i Pavarur i Kroacisë]] (NDH), një shtet kukull i garnizonuar nga forcat gjermane dhe italiane, ndërsa kryeqyteti Beogradi mbeti në [[Territori i Komandantit Ushtarak në Serbi|territorin e Serbisë të pushtuar nga gjermanët]].{{sfn|Banac|1988|p=4}} Bashkimi Sovjetik, duke respektuar ende [[Pakti Molotov-Ribbentrop|Paktin Molotov-Ribbentrop]], ndërpreu marrëdhëniet me qeverinë jugosllave dhe kërkoi, nëpërmjet mjeteve të tij të inteligjencës, të krijonte një organizatë të re komuniste të pavarur nga PKJ në NDH. Bashkimi Sovjetik miratoi gjithashtu në heshtje ristrukturimin e Partisë së Punëtorëve Bullgare. Në veçanti, struktura e re organizative e partisë dhe territori i veprimit u përshtatën për të llogaritur [[Bullgaria gjatë Luftës së Dytë Botërore|aneksimin e territoreve jugosllave nga Bullgaria]]. Sovjetikët e anuluan mbështetjen e tyre për veprime të tilla vetëm në shtator 1941 - shumë kohë pas fillimit të [[Operacioni Barbarossa|pushtimit të Boshtit të Bashkimit Sovjetik]] - pas protestave të përsëritura nga PKJ.{{sfn|Banac|1988|pp=4–5}} Në qershor 1941, Tito informoi [[Kominterni]]n dhe Stalinin për planet e tij për një kryengritje kundër [[Jugosllavia në Luftën e Dytë Botërore|pushtuesve të Boshtit]]. Megjithatë, Stalini e konsideroi si problematik përdorimin e frytshëm të [[Simbolika komuniste|simboleve komuniste]] nga partizanët e Titos.{{sfn|Banac|1988|pp=6–7}} Kjo ndodhi sepse Stalini e shihte aleancën e tij me [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]] dhe [[Shtetet e Bashkuara]] si domosdoshmërisht në kundërshtim me shkatërrimin e "lirive demokratike" nga Boshti. Kështu, Stalini ndjeu se forcat komuniste në [[Europa e pushtuar nga Gjermania Naziste|Evropën e pushtuar nga Boshti]] ishin në fakt të detyruara të luftonin për të rivendosur liritë demokratike – qoftë edhe përkohësisht. Për sa i përket Jugosllavisë, kjo do të thoshte se Stalini priste që PKJ të luftonte për të rivendosur qeverinë në mërgim. Mbetjet e [[Ushtria Mbretërore Jugosllave|Ushtrisë Mbretërore Jugosllave]], të udhëhequr nga [[koloneli]] [[Drazha Mihajlloviq]] dhe të organizuar si [[Çetnikët|guerilas çetnikë]], tashmë po ndiqnin rivendosjen e monarkisë jugosllave.{{sfn|Banac|1988|p=9}} [[Skeda:Drugo zasedanje AVNOJ-A v Jajcu.jpg|parapamje|Në vitin 1943, udhëheqja komuniste jugosllave e transformoi [[AVNOJ]]-në në një organ të ri këshillues jugosllav.]] [[Skeda:Bojište u ulici Kneza Miloša 1944.jpg|parapamje|djathtas|[[Ushtria e Kuqe]], e mbështetur nga [[partizanët jugosllavë]], [[Ofensiva e Beogradit|pushtoi Beogradin]] në tetor 1944.]] Në tetor 1941, Tito u takua dy herë me Mihajlloviqin për të propozuar një luftë të përbashkët kundër Boshtit. Tito i ofroi postin e [[Shefi i shtabut|shefit të shtabit]] të forcave partizane, por Mihajlloviqi e refuzoi ofertën.{{sfn|Banac|1988|p=10}} Në fund të muajit, Mihajlloviq arriti në përfundimin se komunistët ishin armiku i vërtetë. Në fillim, çetnikët e Mihajlloviqit luftuan kundër partizanëve dhe boshtit njëkohësisht, por brenda disa muajsh ata filluan të bashkëpunojnë me Boshtin kundër partizanëve.{{sfn|Tomasevich|2001|p=142}} Deri në nëntor, partizanët po luftonin me çetnikët ndërsa dërgonin mesazhe në Moskë duke protestuar kundër propagandës sovjetike duke lavdëruar Mihajlloviqin.{{sfn|Banac|1988|p=10}} Në vitin 1943, Tito e transformoi [[Këshilli Antifashist për Çlirimin Kombëtar të Jugosllavisë|Këshillin Antifashist për Çlirimin Kombëtar të Jugosllavisë]] (AVNOJ) në një organ këshillues dhe legjislativ gjithë-jugosllav, denoncoi qeverinë në mërgim dhe ndaloi kthimin e mbretit Pjetër në vend. Këto vendime ishin kundër këshillave të qarta sovjetike që udhëzonin Titon të mos antagonizonte monarkun e mërguar dhe qeverinë e tij. Stalini ishte në [[Konferenca e Teheranit|Konferencën e Teheranit]] në atë kohë dhe e shihte këtë veprim si një tradhti të Bashkimit Sovjetik.{{sfn|Banac|1988|p=12}} Në vitet 1944–1945, udhëzimet e rinovuara të Stalinit drejtuar udhëheqësve komunistë në Evropë për të krijuar koalicione me politikanët borgjezë, u ndeshën me mosbesimin në Jugosllavi.{{sfn|Reynolds|2006|pp=270–271}} Kjo tronditje u përforcua nga zbulimi i Stalinit për [[Marrëveshja për përqindjet|Marrëveshjen e Përqindjeve]] ndaj [[Edvard Kardel]]it të befasuar, nënkryetar i [[Komiteti Kombëtar për Çlirimin e Jugosllavisë|qeverisë së përkohshme]] jugosllave. Marrëveshja, e përfunduar nga Stalini dhe [[Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar|kryeministri]] britanik [[Winston Churchill]] gjatë [[Konferenca e Moskës (1944)|Konferencës së Moskës të vitit 1944]] i ndau vendet e [[Evropa Lindore|Evropës Lindore]] në [[Sfera e ndikimit|sferat e ndikimit]] britanike dhe sovjetike - duke e ndarë Jugosllavinë në mënyrë të barabartë mes të dyjave.{{sfn|Banac|1988|p=15}} ===Mosmarrëveshje territoriale në Karinthia dhe Trieste=== Në ditët e fundit të luftës, partizanët pushtuan pjesë të [[Karinthia]] në [[Austri]] dhe filluan të përparojnë nëpër tokën italiane të paraluftës. Ndërsa aleatët perëndimorë besonin se Stalini e kishte rregulluar lëvizjen,{{sfn|Reynolds|2006|pp=274–275}} ai në fakt e kundërshtoi atë. Në mënyrë të veçantë, Stalini kishte frikë për qeverinë austriake të [[Karl Renner]] të mbështetur nga sovjetikët dhe kishte frikë se do të pasonte një konflikt më i gjerë me [[Aleatët e Luftës së Dytë Botërore|aleatët]] mbi [[Trieste]]n.{{sfn|Banac|1988|p=17}} Kështu Stalini urdhëroi Titon të tërhiqej nga Karinthia dhe Trieste, dhe partizanët u bindën.{{sfn|Tomasevich|2001|p=759}} Megjithatë, Jugosllavia i mbajti pretendimet e saj kundër Italisë dhe Austrisë. Mosmarrëveshja territoriale në pjesën veriperëndimore të [[Istria]]s dhe rreth qytetit të Triestes bëri që [[Traktati i Parisit midis Italisë dhe Fuqive Aleate|Traktati i Paqes me Italinë]] të vonohej deri në vitin 1947 dhe çoi në krijimin e [[Territori i Lirë i Triestes|Territorit të Lirë të pavarur të Triestes]]. Kjo nuk e kënaqi Titon pasi ai kërkoi rishikime të kufijve rreth Triestes dhe Carinthia, duke nxitur aleatët perëndimorë të mbanin një garnizon në Trieste për të parandaluar një pushtim jugosllav. Këmbëngulja e vazhdueshme e Titos për marrjen e Triestes u pa gjithashtu nga Stalini si një siklet për [[Partia Komuniste e Italisë|Partinë Komuniste Italiane]].{{sfn|Judt|2005|pp=141–142}} ===Situata politike në Evropën Lindore, 1945-1948=== Menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovjetik u përpoq të vendoste dominimin e tij politik në vendet e huaja të pushtuara nga [[Ushtria e Kuqe]], kryesisht duke krijuar qeveri koalicioni në vendet e Evropës Lindore. Sundimi komunist njëpartiak ishte përgjithësisht i vështirë për t'u arritur sepse partitë komuniste ishin zakonisht mjaft të vogla. Udhëheqësit komunistë e panë qasjen strategjike si një masë të përkohshme derisa të përmirësoheshin rrethanat që lejonin sundimin e vetëm komunist.{{sfn|Judt|2005|pp=130–132}} PKJ dhe [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partia Komuniste Shqiptare]] (PKSH) gëzonin mbështetje të konsiderueshme popullore që buronte nga lëvizja partizane e Titos në Jugosllavi dhe [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|Lëvizja Nacionalçlirimtare]] e Shqipërisë.{{sfn|Perović|2007|p=59}} Ndërsa [[Republika Popullore Federale e Jugosllavisë]] e Titos ishte nën ndikimin sovjetik në muajt e fundit të luftës dhe vitet e para të pasluftës, Stalini e deklaroi atë jashtë sferës sovjetike të interesit në disa raste,{{sfn|Perović|2007|p=61}} duke e trajtuar atë si një [[shtet satelit]].{{sfn|McClellan|1969|p=128}} Kontrasti me pjesën tjetër të Evropës Lindore u nënvizua përpara një ofensive sovjetike në tetor 1944. Partizanët e Titos mbështetën ofensivën, e cila përfundimisht e shtyu [[Wehrmacht]] dhe aleatët e saj nga Serbia veriore dhe çoi në [[Ofensiva e Beogradit|kapjen e Beogradit]].{{sfn|Ziemke|1968|pp=375–377}} Fronti i tretë ukrainas i [[Marshalli i Bashkimit Sovjetik|Marshallit]] [[Fjodor Tolbuhin]] duhej të kërkonte leje zyrtare nga qeveria e përkohshme e Titos për të hyrë në Jugosllavi dhe duhej të pranonte autoritetin civil jugosllav në çdo territor të çliruar.{{sfn|Banac|1988|p=14}} ==Përkeqësimi i marrëdhënieve== ===Integrimi me Shqipërinë dhe mbështetja për kryengritësit grekë=== Bashkimi Sovjetik filloi të dërgonte këshilltarët e vet në Shqipëri në mesin e vitit 1947, gjë që Tito e shihte si një kërcënim për integrimin e mëtejshëm të Shqipërisë në Jugosllavi. Ai ia atribuoi lëvizjen një lufte për pushtet brenda Komitetit Qendror të PKSH që përfshin Hoxhën, ministrin e brendshëm [[Koçi Xoxe]] dhe ministrin e ekonomisë dhe industrisë, [[Nako Spiru]]. Spiru shihej si kundërshtari kryesor i lidhjeve me Jugosllavinë dhe mbronte lidhje më të ngushta midis Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik. I nxitur nga akuzat jugosllave dhe i nxitur nga Xoxe, Hoxha nisi një hetim për Spirun. Disa ditë më vonë, Spiru vdiq në rrethana të paqarta; vdekja e tij u shpall zyrtarisht një vetëvrasje.{{sfn|Perović|2007|pp=46–47}} Pas vdekjes së Spirut, pati një sërë takimesh të diplomatëve dhe zyrtarëve jugosllavë dhe sovjetikë për çështjen e integrimit, që kulmuan me një takim midis Stalinit dhe zyrtarit të PKJ-së, [[Millovan Gjillas]] në dhjetor 1947 dhe janar 1948. Në përfundim të tij, Stalini mbështeti integrimin e Shqipërisë në Jugosllavi, me kusht që të shtyhej për një kohë më të përshtatshme dhe të realizohej me pëlqimin e shqiptarëve. Është ende e paqartë nëse Stalini ishte i sinqertë në mbështetjen e tij apo nëse ai po ndiqte një taktikë vonese. Pavarësisht kësaj, Gjillas e perceptoi mbështetjen e Stalinit si të vërtetë.{{sfn|Perović|2007|pp=47–48}} Mbështetja jugosllave për [[Partia Komuniste e Greqisë|Partinë Komuniste të Greqisë]] (KKE) dhe [[Ushtria Demokratike e Greqisë|Ushtrinë Demokratike të Greqisë]] (DSE) të udhëhequr nga KKE në [[Lufta Civile Greke|Luftën Civile Greke]] inkurajoi indirekt mbështetjen e Shqipërisë për lidhje më të ngushta me Jugosllavinë. Lufta civile në Greqi përforcoi perceptimin shqiptar se kufijtë jugosllavë dhe shqiptarë ishin të kërcënuar nga Greqia.{{sfn|Perović|2007|pp=45–46}} Kishte një operacion të Shteteve të Bashkuara për mbledhjen e inteligjencës në vend.[39] Në vitin 1947, dymbëdhjetë agjentë të trajnuar nga [[M16|Shërbimi Informativ Sekret]] britanik [[Përmbysja e Shqipërisë|u hodhën]] në Shqipërinë e mesme për të nisur një kryengritje, e cila nuk u realizua.{{sfn|Theotokis|2020|p=142}} Jugosllavët shpresonin se kërcënimi i perceptuar grek do të rriste mbështetjen e Shqipërisë për integrimin me Jugosllavinë. Të dërguarit sovjetikë në Shqipëri e konsideruan përpjekjen e suksesshme për t'u futur shqiptarëve një frikë nga grekët së bashku me një perceptim se Shqipëria nuk mund të mbrohej më vete,{{sfn|Perović|2007|pp=45–46}} edhe pse burimet sovjetike treguan se nuk kishte asnjë kërcënim aktual të një pushtimi grek të Shqipërisë.{{sfn|Perović|2007|loc=note 92}} Tito mendonte, duke qenë se shumë luftëtarë të DSE ishin [[Maqedonët e sotëm|maqedonas etnikë]], bashkëpunimi me DSE mund t'i lejonte Jugosllavisë të aneksonte territorin grek duke u zgjeruar në Maqedoninë e Egjeut edhe nëse DSE nuk arrinte të merrte pushtetin.{{sfn|Perović|2007|pp=45–46}} Menjëherë pas takimit të Gjillasit dhe Stalinit, Tito i sugjeroi Hoxhës që Shqipëria të lejonte që Jugosllavia të përdorte bazat ushtarake pranë [[Korça|Korçës]], afër kufirit shqiptaro-grek, për t'u mbrojtur kundër një sulmi të mundshëm grek dhe anglo-amerikan. Në fund të janarit, Hoxha e pranoi idenë. Për më tepër, Xoxe tregoi se ishte miratuar integrimi i ushtrive shqiptare dhe jugosllave. Edhe pse çështja supozohej se ishte kryer në fshehtësi, sovjetikët mësuan për skemën nga një burim në qeverinë shqiptare.{{sfn|Perović|2007|pp=48–49}} ==Citate== {{Reflist|18em}} == Referime == * {{cite book|last=Banac|first=Ivo|author-link=Ivo Banac|title=With Stalin against Tito: Cominformist Splits in Yugoslav Communism|publisher=[[Cornell University Press]]|location=Ithaca, New York|language=en|isbn=0-8014-2186-1|year=1988|url=https://books.google.com/books?id=_C1zDwAAQBAJ}} * {{cite book|last=Judt|first=Tony|author-link=Tony Judt|title=[[Paslufta: Një histori e Evropës që nga viti 1945]]|publisher=[[Penguin Press]]|location=New York, New York|year=2005|language=en|isbn=1-59420-065-3}} *{{cite book|first=Albert|last=Lulushi|title=Operation Valuable Fiend: The CIA's First Paramilitary Strike Against the Iron Curtain|publisher=[[Skyhorse Publishing]]|location=New York City, New York|year=2014|language=en|isbn=978-1-62872-394-6|url=https://books.google.com/books?id=gXvoBAAAQBAJ}} * {{cite book|last=McClellan|first=Woodford|editor-last=Vucinich|editor-first=Wayne S.|chapter=Postwar Political Evolution|pages=119–153|title=Contemporary Yugoslavia: Twenty Years of Socialist Experiment|publisher=[[University of California Press]]|location=Berkeley, California|year=1969|language=en|isbn=978-0-520-33110-5|url=https://books.google.com/books?id=kVXuDwAAQBAJ}} * {{cite journal|last=Perović|first=Jeronim|year=2007|title=The Tito–Stalin Split: A Reassessment in Light of New Evidence|journal=Journal of Cold War Studies|volume=9|issue=2|pages=32–63|publisher=[[MIT Press]]|language=en|issn=1520-3972|doi=10.5167/uzh-62735|url=https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/62735/|access-date=17 gusht 2023|archive-date=8 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008232100/https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/62735/|url-status=dead}} *{{cite book|last=Reynolds|first=David|author-link=David Reynolds (historian)|title=From World War to Cold War: Churchill, Roosevelt, and the International History of the 1940s|year=2006|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford, UK|language=en|isbn=978-0-19-928411-5|url=https://books.google.com/books?id=4PTzicJt3MwC}} *{{cite book|first=Nikolaos|last=Theotokis|title=Airborne Landing to Air Assault: A History of Military Parachuting|publisher=[[Pen and Sword Military]]|location=Barnsley, UK|year=2020|language=en|isbn=978-1-5267-4702-0|url=https://books.google.com/books?id=rLLfDwAAQBAJ}} *{{cite book|last=Tomasevich|first=Jozo|author-link=Jozo Tomasevich|title=War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration|year=2001|publisher=[[Stanford University Press]]|language=en|isbn=978-0-8047-0857-9|location=Stanford, California|url=https://books.google.com/books?id=fqUSGevFe5MC}} *{{cite book|last=Ziemke|first=Earl F.|author-link=Earl F. Ziemke|title=Stalingrad to Berlin: The German Defeat in the East|year=1968|publisher=[[Qendra e Historisë Ushtarake e Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara]]|location=Washington, D.C.|language=en|isbn=978-0-88029-059-3|url=https://books.google.com/books?id=qSl1AAAAIAAJ|lccn=67-60001}} [[Kategoria:1948 në marrëdhëniet ndërkombëtare]] [[Kategoria:1948 në Bashkimin Sovjetik]] [[Kategoria:1948 në Jugosllavi]] [[Kategoria:Blloku Lindor]] [[Kategoria:Rivaliteti ideologjik]] [[Kategoria:Josif Stalin]] [[Kategoria:Josip Broz Tito]] [[Kategoria:Përçarje politike]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Bashkimit Sovjetik dhe Jugosllavisë|Ndarje]] cs18c3kdb89y4t18l401d4mgg3xdh83 0 339426 2976677 2963979 2026-05-03T07:45:24Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976677 wikitext text/x-wiki Në [[Analiza funksionale|analizën funksionale]], një degë e [[Matematika|matematikës]], '''operatorët Favard''' përcaktohen nga: : <math>[\mathcal{F}_n(f)](x) = \frac{1}{\sqrt{n\pi}} \sum_{k=-\infty}^\infty {e^{\left({-n {\left({\frac{k}{n}-x}\right)}^2 }\right)} f\left(\frac{k}{n}\right)}</math> ku <math>x\in\mathbb{R}</math>, <math>n\in\mathbb{N}</math> . Ata janë emërtuar sipas Jean Favard . == Përgjithësimet == Një përgjithësim i zakonshëm është: : <math>[\mathcal{F}_n(f)](x) = \frac{1}{n\gamma_n\sqrt{2\pi}} \sum_{k=-\infty}^\infty {e^{\left({\frac{-1}{2\gamma_n^2} {\left({\frac{k}{n}-x}\right)}^2 }\right)} f\left(\frac{k}{n}\right)}</math> ku <math>(\gamma_n)_{n=1}^\infty</math> është një varg pozitiv që konvergjon në 0.<ref name="Nowak">{{Cite journal|last=Nowak|first=Grzegorz|last2=Aneta Sikorska-Nowak|date=14 nëntor 2007|title=On the generalized Favard–Kantorovich and Favard–Durrmeyer operators in exponential function spaces|url=https://eudml.org/doc/128662|journal=Journal of Inequalities and Applications|volume=2007|page=075142|doi=10.1155/2007/75142|doi-access=free}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Kjo reduktohet në operatorët klasikë Favard kur <math>\gamma_n^2=1/(2n)</math> . == Referime == * {{Cite journal|last=Favard|first=Jean|author-link=Jean Favard|year=1944|title=Sur les multiplicateurs d'interpolation|journal=Journal de Mathématiques Pures et Appliquées|language=fr|volume=23|issue=9|pages=219–247}} This paper also discussed Szász–Mirakyan operators, which is why Favard is sometimes credited with their development (e.g. Favard–Szász operators).[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9704240z/f235.item] qukiaf9a1eia2fuwsqdyvptw1zibgiu 0 340960 2976524 2964497 2026-05-02T23:48:38Z Leutrim.P 113691 + 2 categories; ±[[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]]→[[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976524 wikitext text/x-wiki '''Ilaz Kodra''' ([[3 Maj]] [[1966]] – [[30 Prill]] [[1999]]) ishte njëri nga themeluesit dhe komandantët e hershëm të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK-së). Lindi më [[3 maj]] [[1966]] në fshatin [[Prekazi i Poshtëm]], të [[Skënderaj|Komunës së Skënderajit]] dhe ra dëshmorë më [[30 prill]] [[1999]] gjatë luftimeve të ashpra me forcat serbe në betejën e Shtuticës. Ai konsiderohet si një nga udhëheqësit më të shquar të UÇK-së dhe “dora e djathtë” e kryekomandantit të UÇK-së [[Adem Jashari]]t. Pas luftës, ai u shpall [[Hero i Kosovës]].<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=(Encyclopedic Dictionary of Kosova)|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|language=sq|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=811}}</ref> {{Infobox military person | name = Ilaz Kodra | image = Shtatorja e Ilazit.jpg | image_size = 180 | caption = | other_name = | birth_date = 3 Maj 1966 | death_date = 30 Prill 1999 | birth_place = [[Prekazi i Epërm]], [[Komuna e Skënderajit]], [[Kosovë]] | death_place = [[Shtutica|Shtuticë]], [[Komuna e Drenasit]], [[Kosovë]] | nickname = | allegiance = [[File:UCK KLA.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]]<br>[[File:Flag of Albania.svg|25px|border]] [[Shqipëria]] | branch = | serviceyears = 1991 – 1999 | rank = [[Komandant]] | commands = | unit = Brigada 114 “Fehmi Lladrovci” | battles = [[Periudha paraluftës në Kosovë]] *[[Sulmi në Drenas]] [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] *[[Sulmi i parë në Prekaz]] *[[Beteja e Rezallës]] [[Lufta e Kosovës]] * [[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] * [[Beteja e Llapushnikut]] * Beteja e Shtuticës{{KIA}} | awards = [[Hero i Kosovës]] (pas vdekjes) }} == Biografia == Ilaz Kodra u lind më 3 maj 1966 në fshatin [[Prekazi i Epërm]], të [[Skënderaj|Komunës së Skënderajit]], në [[Kosovë]]. Shkollimin fillor e kreu në vendlindje, pas tetëvjeçares dhe të mesmen në Skënderaj. Pas shkollës së mesme u regjistrua në Shkollën e Lartë Tregtare në [[Pejë]] dhe më pas e kreu shërbimin e detyrueshëm ushtarak në Ushtrinë Popullore Jugosllave në [[Slloveni]]. Ilaz Kodra u ndikua thellësisht nga fryma patriotike dhe revolucionare që përshkoi rininë e Prekazit, veçanërisht pas rezistencës së Tahir dhe Nebih Mehës më 13 maj 1981 kundër forcave policore jugosllave. Kjo ngjarje pati një ndikim të thellë te Ilaz Kodra, i cili ashtu si vëllezërit Jashari, Ademi dhe Hamëza, e pa të nevojshme rezistencën e armatosur kundër forcave pushtuese, veçanërisht kur Jugosllavia filloi të shpërbëhej gjatë luftërave në Slloveni, Kroaci dhe Bosnje. ==Përfshirja në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës== ===Themelimi i UÇK-së dhe Veprimet e Para=== Në bashkëpunim me individë me mendje të njëjtë, duke përfshirë Vëllezërit Jashari, disa anëtarë të Familjeve Selimi dhe Lushtaku, Ilaz Kodra ndihmoi në formimin e bërthamës së parë të asaj që më vonë do të bëhej Ushtria Çlirimtare e Kosovës, e njohur fillimisht si Ushtria e Kosovës. Në vitin 1991, Ilaz Kodra, së bashku me shokët e tij, kaloi në Shqipëri për t'iu nënshtruar stërvitjes ushtarake, lehtësuar me dijeninë dhe mbështetjen e presidentit shqiptar [[Ramiz Alia]]. Ndër anëtarët më të njohur të grupit janë Adem Jashari, Hamëz Jashari, Zahir Pajaziti dhe Sali Çekaj. Ilaz Kodra luajti një rol vendimtar në aksionet e hershme të armatosura të UÇK-së. Më 22 maj 1993, Ilaz Kodra së bashku me Sami Lushtakun, Besim Ramën dhe të tjerë, nisën një pritë të suksesshme kundër forcave policore serbe në afërsi të Drenasit. Sulmi vrau 5 oficerë serbë dhe plagosi disa të tjerë, duke sinjalizuar fillimin e rezistencës së armatosur në rajon. Ky akt sfidues frymëzoi popullatën vendase, duke ushqyer besimin se çlirimi i Kosovës ishte i mundur. Deri në tetor të vitit 1996, autoritetet okupuese serbe kishin filluar procedurat ligjore kundër Ilaz Kodrës, Adem Jasharit dhe 13 bashkëluftëtarëve të tyre (duke përfshirë Hashim Thaçin dhe Rexhep Selimin). Ata u akuzuan për formimin e një "grupi terrorist" dhe akuzoheshin për grumbullimin e armëve, kryerjen e stërvitjes ushtarake dhe përgatitjen e sulmeve kundër forcave serbe. Aktakuza detajonte trajnimin e tyre në Shqipëri dhe përpjekjet e grupit për të armatosur dhe mobilizuar për luftë guerile në Kosovë, veçanërisht në rajonet fqinje të Drenicës, Mitrovicës dhe Pejës. ==Lufta e Kosovës== Pas Masakrës në Prekaz në mars 1998, ku u vra Adem Jashari dhe pothuajse e gjithë familja Jashari, Ilaz Kodra vazhdoi të luftonte. Krahas figurave si Fehmi Lladrovci dhe Abedin Rexha, Ilaz Kodra ishte i rëndësishëm në zgjerimin e operacioneve të UÇK-së në mbarë Kosovën. Si pjesë e ekipit udhëheqës në Drenicë, Ilaz Kodra ka punuar përkrah figurave të shquara si Sami Lushtaku, Hashim Thaçi, Mujë Krasniqi, Sylejman dhe Rexhep Selimi. Së bashku, ata ndihmuan në organizimin, strukturimin dhe zgjerimin e lëvizjes së rezistencës në rajonet kyçe si Dukagjini, Anadrin, Nerodimë, Shalë dhe Llap. Përpjekjet e tyre kolektive rezultuan në një rezistencë të mirëkoordinuar që luajti një rol jetik në fitoret strategjike të UÇK-së. Dituria ushtarake e Ilaz Kodrës ishte veçanërisht e dukshme në terrenin e thyer të maleve të Qyqavicës dhe në të gjithë Drenicën Qendrore. Udhëheqja e tij shtrihej përtej planifikimit; ai ishte i përfshirë në mënyrë aktive në operacionet luftarake, duke demonstruar një qasje praktike ndaj luftës. Ai ishte i rëndësishëm në stërvitjen dhe mobilizimin e trupave, duke përfshirë vullnetarë nga komunitetet lokale dhe anëtarët e familjes së tij, si Samiu, Hasani, Nysreti, e të tjerë. Brigada e tij u bë një simbol i qëndrueshmërisë, duke luftuar kundër mosmarrëveshjeve dërrmuese përballë agresionit serb. Një nga momentet më përcaktuese të karrierës ushtarake të Ilaz Kodrës erdhi pas rënies së Fehmi Lladrovcit dhe Xhevë Krasniqi-Lladrovcit më 22 shtator 1998. Ilaz Kodra u emërua komandant i Brigadës 114, e cila më pas u emërua "Fehmi Lladrovci" për nder të tij. Brigada e tij operoi gjerësisht në të gjithë Zonën Operative të Drenicës, nga malet e Qyqavicës e deri te fshatrat dhe qytetet si Prekazi i Epërm dhe Skënderaj. Në fillim të vitit 1999, ushtria serbe ndërmori një seri ofensivash të mëdha në mbarë Kosovën, duke u përpjekur të shtypte xhepat e mbetur të rezistencës së UÇK-së. Njëra prej këtyre ofensivave kishte në shënjestër rajonin e Drenicës, ku ishte pozicionuar Ilaz Kodra me njerëzit e tij. Forcat serbe intensifikuan goditjen e tyre brutale ndaj popullatës vendase shqiptare, me artileri të rëndë dhe sulme ajrore për të pushtuar luftëtarët e UÇK-së dhe përkrahësit e tyre civilë. ==Vdekja== Më 30 prill 1999, duke mbrojtur civilët në fshatin Shtuticë, Ilaz Kodra ra dëshmorë në betejë. Shoku i tij, Zenun Kodra, ka kujtuar luftën e ashpër kundër forcave serbe atë mëngjes. Vdekja e tij ndodhi ndërsa ai po mbronte pozicionin e tij kundër një sulmi serb, dhe kjo shënoi një humbje të konsiderueshme për UÇK-në. ==Trashëgimia== Humbja e Ilaz Kodrës, së bashku me shumë komandantët dhe luftëtarët e tjerë të UÇK-së në fazat e fundit të luftës, la gjurmë të pashlyeshme në popullin e Kosovës, i cili vazhdon ta nderojë kujtimin e tij si hero kombëtar. Ilaz Kodra mbahet mend si një figurë kyçe në luftën për çlirimin e Kosovës. Marrëdhënia e ngushtë me Adem Jasharin dhe pjesëmarrja në betejat vendimtare e bënë atë një nga komandantët më të rëndësishëm të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Në 17 vjetorin e rënies së tij, Presidenti i Kosovës dhe ish-shoku i tij, [[Hashim Thaçi]], e përkujtuan Ilaz Kodrën me titullin [[Hero i Kosovës]]. Ai u përkujtua edhe nga presidentja aktuale e Kosovës [[Vjosa Osmani]] dhe kryeministri aktual i Kosovës [[Albin Kurti]]. Emrin e Ilaz Kodrës e ka marrë edhe pallati i sportit në Skënderaj. [[File:PS Ilaz Kodra.jpg|thumb|'''Pallati i Sportit "ILAZ KODRA"''']] == Shih edhe == * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] * [[Sulmi në Likoshan dhe Qirez]] == Referime == [[Kategoria:Lindje 1966]] [[Kategoria:Njerëz nga Drenica]] [[Kategoria:Njerëz nga Skënderaj]] [[Kategoria:Hero i Kosovës]] [[Kategoria:Komandantë brigade të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] jtleuhvih2eq4veacewt6f1mbq95p7a 1 341394 2976700 2600246 2026-05-03T09:14:29Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976700 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pandemia e COVID-19 në Zelandë të Re]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2600245 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200402034652/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/confirmed-coronavirus-cases-rise-61-bringing-total-708 për lidhjen https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/confirmed-coronavirus-cases-rise-61-bringing-total-708. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 tetor 2023 03:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pandemia e COVID-19 në Zelandë të Re]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976699 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200402121124/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/chatham-islands-without-vital-food-supplies-after-coronavirus-panic-buying-in-nz për lidhjen https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/chatham-islands-without-vital-food-supplies-after-coronavirus-panic-buying-in-nz. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:14 (CEST) bfvgswp0s3makqm9mcpl0o9otktlyrl 0 341435 2976710 2964628 2026-05-03T09:51:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976710 wikitext text/x-wiki {{Infobox partia politike | name = Partia Alternative e Reformës Demokratike | native_name = Alternativ Demokratesch Reformpartei | logo = Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg | colorcode = {{party color|Alternative Democratic Reform Party}} | leader = [[Fred Keup]] | foundation = 12 Maj 1987 | ideology = {{Nowrap|[[Konservatizmi social]]<ref name="luxtimes.lu">{{Cite web|url=https://www.luxtimes.lu/en/luxembourg/all-about-the-alternativ-demokratesch-reformpartei-adr-602d460dde135b9236510185|title=All about the Alternativ Demokratësch Reformpartei (ADR)|date=11 dhjetor 2017}}</ref><br />[[National conservatism]]<ref name="Nordsieck">{{cite web|url=http://www.parties-and-elections.eu/luxembourg.html|title=Luxembourg|website=Parties and Elections in Europe|first=Wolfram|last=Nordsieck|year=2018|access-date=10 prill 2019}}</ref><br />[[Liberalizmi ekonomik]]<ref name="Nordsieck"/><br />[[Euroskepticizmi]]<ref>{{cite journal|last1=Dumont|first1=Patrick|last2=Fehlen|first2=Fernand|last3=Kies|first3=Raphaël|last4=Poirier|first4=Philippe|year=2006|title=Les élections législatives et européennes de 2004 au Grand-Duché de Luxembourg|publisher=[[Chamber of Deputies of Luxembourg|Chamber of Deputies]]|page=220|url=http://www.chd.lu/wps/wcm/connect/57c4e7804e295e05b6adf7010df100bc/Rapport_complet_elections2004.pdf?MOD=AJPERES|language=fr}}</ref><br />[[Gjuha luksemburgeze|Interesat e folësve luksemburgas]]<ref>{{Cite web|url=https://www.rtl.lu/news/national/a/1242132.html|title=VIDEO: ADR-Kongress: Déi 3 Haaptpilieren: Wuesstem, Lëtzebuerger Sprooch a Famill}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.rtl.lu/news/national/a/964594.html|title=Lëtzebuerger Sprooch stäerken: ADR: Wichteg Gesetzer och op Lëtzebuergesch}}</ref><br />'''Historical:'''<br />[[Pensioners' party|Pensioners' interests]]}} | headquarters = 22, rue de l'eau<br />L-1449 [[Luksemburg|Luksemburg]] | international = | website = {{URL|http://www.adr.lu}} | country = Luxembourg | abbreviation = ADR | colors = {{colorbox|#CC0000|border=silver}}{{colorbox|#FFFFFF|border=silver}}{{colorbox|{{party color|Alternative Democratic Reform Party}}|border=silver}}<br />Red, white, and blue | split = [[Partia Popullore Kristian Sociale]]<ref name="SZ">{{cite web|url=http://www.parties-and-elections.eu/luxembourg.html|title=Luxembourg|website=[[Saarbrücker Zeitung]]|first=Julien|last=Warnand|date=9 tetor 2018|accessdate=14 tetor 2018}}</ref> | youth_wing = [[Adrenalin (Luksemburg)|Adrenalin]] | position = {{Nowrap|[[Politika e djathtë|Krahu i djathtë]]<ref>{{cite web|url=https://luxtimes.lu/luxembourg/39268-adr-vice-president-resigns-over-facebook-comments|title=ADR vice-president resigns over Facebook comments|quote=The vice-president of Luxembourg's right-wing party ADR has resigned over comments she made on the foreign ministers' Facebook post on taking refugees from Niger.|work=Luxembourg Times|date=10 dhjetor 2019|access-date=19 tetor 2023|archive-date=22 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222205622/https://luxtimes.lu/luxembourg/39268-adr-vice-president-resigns-over-facebook-comments|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.robert-schuman.eu/en/eem/1783-the-christian-social-party-comes-out-ahead-in-the-general-elections-in-luxembourg-but-is-not-sure-to-return-to-office|title=The Christian Social Party comes out ahead in the general elections in Luxembourg but is not sure to return to office|website=www.robert-schuman.eu|accessdate=24 mars 2023|archive-date=29 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230529092139/https://www.robert-schuman.eu/en/eem/1783-the-christian-social-party-comes-out-ahead-in-the-general-elections-in-luxembourg-but-is-not-sure-to-return-to-office|url-status=dead}}</ref> deri [[Politika e ekstremit të djathtë|skaji i djathtë]]<ref>Christopher Cochrane. [http://individual.utoronto.ca/cochrane/farright.pdf Support for Far-Right Anti-Immigration Political Parties in Advanced Industrial States: Insiders, Outsiders and Economic Disaffection]. Laurier Institute for the Study of Public Opinion and Policy.</ref>}} | regional = [[Parlamenti i Beneluksit|Grupi Kristian]]<ref>{{cite web|url=https://www.beneluxparl.eu/nl/politieke-fracties/|title=Politieke fracties|website=[[Benelux Parliament]]|language=nl|access-date=8 gusht 2023}}</ref> | european = [[Partia Europiane e Konservatorëve dhe Reformistëve]] }} '''Partia e Reformës Demokratike Alternative''' ( '''ADR''' ; [[Gjuha luksemburgeze|Luksemburgisht]]: ''Alternativ Demokratesch Reformpartei'' , {{Lang-fr|Parti réformiste d'alternative démocratique}} , {{Lang-de|Alternative Demokratische Reformpartei}} ) është një parti politike [[Konservatizmi|konservatore]]<ref>{{Cite book|last=Bale|first=Tim|url=https://www.worldcat.org/oclc/1256593260|title=Riding the populist wave: Europe's mainstream right in crisis|date=2021|publisher=Cambridge University Press|others=Cristóbal Rovira Kaltwasser|isbn=978-1-009-00686-6|location=Cambridge, United Kingdom|pages=34|oclc=1256593260}}</ref> dhe [[Popullizmi|pak populiste]]<ref>{{Cite web|title=ADR sees jump, coalition sees slump in latest poll|url=https://delano.lu/d/detail/news/adr-sees-jump-coalition-sees-slump-latest-poll/208830}}</ref> në [[Luksemburgu|Luksemburg]]. Ajo ka pesë vende në Dhomën e Deputetëve me gjashtëdhjetë vende, duke e bërë atë partinë e katërt më të madhe. Partia u themelua në vitin 1987, si një parti me një çështje që kërkonte barazinë e dhënies së pensioneve shtetërore ndërmjet nëpunësve civilë dhe të gjithë qytetarëve të tjerë.<ref>{{Cite journal|last=Hirsch|first=Mario|author-link=Mario Hirsch|date=dhjetor 1995|title=Luxembourg|journal=[[European Journal of Political Research]]|volume=28|issue=3–4|pages=415–420|doi=10.1111/j.1475-6765.1995.tb00507.x}}</ref> Në zgjedhjet e vitit 1989, ajo fitoi katër mandate dhe u vendos si një forcë politike. Partia arriti kulmin në shtatë vende në 1999, për shkak të mosbesimit të politikanëve që dështuan në zgjidhjen e hendekut të pensioneve,<ref>Dumont et al (2006), p. 71</ref> përpara se të binte në kuotën e 4 vëndeve. Rëndësia e saj në nivel kombëtar e bën atë partinë më të suksesshme të pensionistëve në Evropën Perëndimore.<ref name="Pensioners' parties in Eastern">{{Cite journal|last=Hanley|first=Seán|year=2007|title=Pensioners' parties in Eastern and Western Europe: An Overview and Some Theoretical Propositions|url=http://www.inlogov.bham.ac.uk/seminars/minor_parties/pdfs/Hanley.pdf|access-date=19 tetor 2023|archive-date=16 korrik 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716163159/http://www.inlogov.bham.ac.uk/seminars/minor_parties/pdfs/Hanley.pdf|url-status=dead}}</ref> Suksesi politik e ka vënë ADR në pozitën që të zhvillojë qëndrime për të gjitha çështjet e politikës publike, duke zhvilluar një platformë konservatore, anti-establishment<ref name="Pensioners' parties in Eastern"/> . Ajo ka adoptuar liberalizmin ekonomik, duke mbushur një boshllëk të lënë nga Partia Demokratike .<ref name="Dumont 66">Dumont et al (2006), p. 67</ref> Është partia më e madhe në [[Luksemburgu|Luksemburg]] që ka një linjë euro-realiste/të butë euroskeptike,<ref>{{Cite journal|last=Steven|first=Martin|year=2016|title='Euro-Realism' in the 2014 European Parliament Elections: The European Conservatives and Reformists (ECR) and the Democratic Deficit|url=https://eprints.lancs.ac.uk/id/eprint/83217/2/Article.pdf|journal=Representation|volume=52|pages=1–12|doi=10.1080/00344893.2016.1241821}}</ref> dhe është anëtare e [[Aleanca e Konservatorëve dhe Reformistëve në Evropë|Aleancës së Konservatorëve dhe Reformistëve në Evropë]] . ADR dëshiron të zbatojë demokracinë e drejtpërdrejtë të stilit zviceran dhe mbron dhe promovon fuqishëm ruajtjen dhe përdorimin e [[Gjuha luksemburgeze|gjuhës luksemburgase]] në institucionet shtetërore dhe shoqërinë. ADR më së shpeshti karakterizohet si një parti nacional-konservatore .<ref>{{Cite book|last=Niedermayer|first=Oskar|title=Die Parteiensysteme Westeuropas|url=https://archive.org/details/dieparteiensyste0000unse|last2=Stöss|first2=Richard|last3=Haas|first3=Melanie|date=2006|publisher=VS Verlag für Sozialwissenschaften|isbn=978-3531141114|location=Wiesbaden|page=[https://archive.org/details/dieparteiensyste0000unse/page/n330 329]}}</ref><ref>{{Cite thesis|last=van Kessel|first=Stijn Theodoor|title=Supply and demand: identifying populist parties in Europe and explaining their electoral performance. Doctoral thesis (DPhil)|date=2001|publisher=University of Sussex|url=http://sro.sussex.ac.uk/7521/1/Van_Kessel%2C_Stijn_Theodoor.pdf|degree=thesis}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Federspiel|first=Sophie|date=tetor 2016|title=Rechts abbiegen oder stehen bleiben? Die politische Orientierung der ADR|url=https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2016/10/366_Federspiel-1.pdf|journal=Forum|issue=366}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Historia == q64dskvfp53aqomteeg9qooev9bpmp8 0 341456 2976314 2964635 2026-05-02T14:39:18Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976314 wikitext text/x-wiki [[File:Emergency Crisis Hotline Phone - Three Sisters Island.jpg | thumb |245x245px| right | Edhe fëmijët me mendime për t'i dhënë fund jetës së tyre shpesh i drejtohen linjës së ndihmës. ]] Një '''linjë telefonike për krizat''' është një numër telefoni që njerëzit mund të telefonojnë për të marrë [[Këshillim telefonik|këshillim të menjëhershëm telefonik]] urgjent, zakonisht nga vullnetarë të trajnuar. Shërbimi i parë i tillë u themelua në Angli në vitin 1951 dhe linja të tilla telefonike kanë ekzistuar në shumicën e qyteteve kryesore të botës anglishtfolëse të paktën që nga mesi i viteve 1970. Fillimisht të krijuar për të ndihmuar ata që mendojnë [[Vetëvrasja|për vetëvrasje]], shumë prej tyre kanë zgjeruar mandatin e tyre për t'u marrë në përgjithësi me krizat emocionale. Linja të ngjashme telefonike funksionojnë për të ndihmuar njerëzit në rrethana të tjera, duke përfshirë [[Qendra e krizës së përdhunimeve|përdhunimin]], [[Bullizmi|bullizmin]], [[Vetëdëmtimi|vetëlëndimin]], [[I arratisur (i varur)|fëmijët e arratisur]], [[trafikim njerëzor|trafikimin e qenieve njerëzore]] dhe njerëzit që identifikohen si [[LGBT]] ose [[interseks]]. Pavarësisht se linjat telefonike të krizës janë të zakonshme, efektiviteti i tyre në reduktimin e vetëvrasjeve nuk është i qartë.<ref name="Sak2011">{{Cite journal|vauthors=Sakinofsky I|date=qershor 2007|title=The current evidence base for the clinical care of suicidal patients: strengths and weaknesses|journal=Canadian Journal of Psychiatry|volume=52|issue=6 Suppl 1|pages=7S–20S|pmid=17824349|quote=Other suicide prevention strategies that have been considered are crisis centres and hotlines, method control, and media education... There is minimal research on these strategies. Even though crisis centres and hotlines are used by suicidal youth, information about their impact on suicidal behaviour is lacking.}}</ref><ref name="Zal2016">{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Zalsman G, Hawton K, Wasserman D, van Heeringen K, Arensman E, Sarchiapone M, Carli V, Höschl C, Barzilay R, Balazs J, Purebl G, Kahn JP, Sáiz PA, Lipsicas CB, Bobes J, Cozman D, Hegerl U, Zohar J|date=korrik 2016|title=Suicide prevention strategies revisited: 10-year systematic review|url=https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(16)30030-X/fulltext|journal=The Lancet. Psychiatry|volume=3|issue=7|pages=646–59|doi=10.1016/S2215-0366(16)30030-X|pmid=27289303|quote=Other approaches that need further investigation include gatekeeper training, education of physicians, and internet and helpline support.}}</ref> == Efektiviteti == Edhe pse linjat telefonike të krizës janë të zakonshme, ato nuk janë studiuar mirë për efikasitetin.<ref name="Sak2011"/><ref name="Zal2016"/> Një studim zbuloi se mendimet e njerëzve për vetëvrasje u ulën gjatë një telefonate në një linjë krize dhe u pakësuan për disa javë pas thirrjes së tyre.<ref name="CDC2017Book">{{Cite book|url=https://www.cdc.gov/violenceprevention/pdf/suicideTechnicalPackage.pdf|title=Preventing Suicide: A Technical Package of Policy, Programs, and Practices|date=2017|publisher=CDC|page=7|access-date=3 dhjetor 2019}}</ref> Disa telefonues shpesh telefonojnë linjat e ndihmës për krizat, të cilat mund të marrin kohë nga ata me kriza më të menjëhershme.<ref>{{Cite journal|last=Middleton|first=Aves|last2=Gunn|first2=Jane|last3=Bassilios|first3=Bridget|last4=Pirkis|first4=Jane|date=11 shkurt 2014|title=Systematic review of research into frequent callers to crisis helplines|journal=Journal of Telemedicine and Telecare|volume=20|issue=2|pages=89–98|doi=10.1177/1357633X14524156|pmid=24518928|doi-access=free}}</ref> == Historia == [[Kategoria:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] {{multiple image|align=right|direction=horizontal|header=|header_align=left/right/center|header_background=|footer=Si një iniciativë për [[parandalimi i vetëvrasjes|parandalimin e vetëvrasjeve]], këto tabela në [[Golden Gate Bridge|Urën e Portës së Artë]] promovojnë një telefon të posaçëm që lidhet me një linjë telefonike të krizës, si dhe një linjë teksti krizash 24/7.|footer_align=left/right/center|footer_background=|total_width=444|image1=Suicide prevention sign on the Golden Gate Bridge 2.jpg|alt1=|caption1=|image2=Crisis Counseling at Golden Gate Bridge.jpg|alt2=|caption2=}} [[Skeda:Lifelinelogo.svg|parapamje| Një poster për [[988 Linja e Vetëvrasjes dhe Krizës|988 Suicide & Crisis Lifeline]] (nën emrin e tij të mëparshëm, [[Linja Kombëtare e Parandalimit të Vetëvrasjeve|National Suicide Prevention Lifeline]]), një linjë krizash në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada]] Shërbime të tilla filluan në vitin 1953, kur [[Chad Varah]], një famullitar anglez, themeloi shërbimin [[samaritanët (bamirësi)|The Samaritans]], i cili shpejt themeloi degë në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Dega e parë e Samaritanëve në Shtetet e Bashkuara u krijua në Boston në vitin 1974. Përveç Bostonit, aktualisht ka degë samaritane në [[Falmouth, Massachusetts]] (që shërbejnë në zonën e [[Cape Cod|Cape Cod dhe Islands]]),<ref>{{Cite web|date=24 shtator 2011|title=Capesamaritans.org|url=http://www.capesamaritans.org/|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Capesamaritans.org}}</ref> [[Lugina Merrimack|Luginën Merrimack]], dhe zonën [[Fall River, Massachusetts|Fall River]]/[[Nju Bedford, Massachusetts|New Bedford]].<ref>{{Cite web|date=26 gusht 2011|title=Samaritans-fallriver.org|url=http://www.samaritans-fallriver.org/|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Samaritans-fallriver.org|archive-date=5 tetor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005082622/http://www.samaritans-fallriver.org/|url-status=dead}}</ref> Jashtë Masaçusetsit, ka degë në Nju Jork Siti,<ref>{{Cite web|title=Samaritansnyc.org|url=http://www.samaritansnyc.org/|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Samaritansnyc.org}}</ref> [[Providence]],<ref>{{Cite web|title=Samaritansri.org|url=http://www.samaritansri.org/|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Samaritansri.org}}</ref> [[Hartford (Connecticut)|Hartford]], [[Albany]], dhe [[Keene, New Hampshire|Keene]], [[Nju Hëmpshër]].<ref>{{Cite web|date=20 janar 2011|title=Volunteersolutions.org|url=http://www.volunteersolutions.org/volunteer-nh/org/645839.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304004229/http://www.volunteersolutions.org/volunteer-nh/org/645839.html|archive-date=4 mars 2009|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Volunteersolutions.org}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, Qendra e Parandalimit të Vetëvrasjeve në Los Anxhelos u themelua në vitin 1958 dhe ishte e para në vend që ofroi një linjë 24-orëshe të krizës [[Parandalimi i vetëvrasjes|për parandalimin e vetëvrasjeve]] dhe përdori vullnetarë të komunitetit në ofrimin e shërbimit të linjës telefonike.<ref name="crisis">{{Cite book|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK109918/|title=Brief History of Suicide Prevention in the United States|date=shtator 2012|publisher=[[National Center for Biotechnology Information]], [[U.S. National Library of Medicine]]|access-date=10 maj 2015}}</ref> Parandalimi i Vetëvrasjeve në San Francisko<ref>{{Cite web|date=25 tetor 2011|title=The SFSP Website|url=http://sfsuicide.org/|access-date=10 maj 2015|publisher=Sfsuicide.org}}</ref> hapi një linjë telefonike të quajtur "Call Bruce" në 1962. Një shërbim i ngjashëm, [[Lifeline (shërbimi i mbështetjes në krizë)|Lifeline]], u krijua në Australi në 1963. Një tjetër shërbim, [[Linja e ndihmës|linja ndihmëse]] për krizën e drejtuar nga vullnetarët Lifelink Samaritans Tas. Inc, i quajtur fillimisht Launceston Lifelink, u krijua në 1968 nga qytetarë të shqetësuar të [[Launceston, Tasmania]], të cilët vendosën të krijonin një shërbim telefonik bazuar në parimet e The Samaritans. Arsyeja ishte se njerëzit shpesh bëhen vetëvrasës sepse nuk mund të diskutojnë dhimbjen e tyre emocionale me familjen dhe miqtë. Ky shërbim ofron mbështetje emocionale 24 orë në ditë për njerëzit në të gjithë Tasmaninë dhe nuk ka ndonjë përkatësi fetare. Organizata është anëtare e [[Befrienders në mbarë botën|Befrienders Worldwide]] dhe ka një marrëdhënie "binjakëzimi" me [[Northampton]] Samaritans në MB. Lifelink Samaritans është shërbimi më i vjetër i miqësisë telefonike në Tasmania dhe i katërti më i vjetër në Australi dhe merr të paktën 5000 telefonata në vit. Në dhjetor 2018, samaritanët e Lifelink festuan 50 vjet shërbim.<ref>{{Cite web|last=Willard|first=Jessica|date=8 shtator 2018|title=Capesamaritans.org|url=https://www.examiner.com.au/story/5629387/lifelink-support-just-a-phone-call-away-organisation-celebrates-50-years/|access-date=22 shtator 2022|publisher=The Examiner}}</ref> == Këshillimi telefonik == [[Skeda:MIND_04_W.jpg|djathtas|parapamje|333x333px| Një operator për Mind Självmordslinjen në Suedi (linjë telefonike për parandalimin e vetëvrasjeve) në punë.]] Mbështetja emocionale telefonike dhe linjat telefonike të krizës ofrojnë një shërbim të ngjashëm mbështetës telefonik, dhe të dyja zakonisht pranojnë thirrje krizash dhe jo-krizash. Në Shtetet e Bashkuara, shumë kampuse të kolegjeve kanë krijuar linja telefonike këshillimi të shërbyera nga vullnetarë. Këto linja telefonike u shërbejnë telefonuesve në krizë, por gjithashtu shërbejnë për të siguruar një vesh dëgjues për njerëzit që "thjesht duhet të flasin". Në mënyrë tipike, linjat telefonike përbëhen nga profesionistë të trajnuar dhe nuk synojnë të zëvendësojnë shërbimet e këshillimit profesional afatgjatë. Ata kanë për qëllim të mbajnë telefonuesit në një situatë të menjëhershme. Linja të tilla telefonike ekzistojnë në [[Universiteti i Maryland, College Park|Universitetin e Maryland]],<ref>{{Cite web|title=University of Maryland - Counseling Center at University of Maryland|url=http://www.counseling.umd.edu/|access-date=2016-03-01|website=www.counseling.umd.edu}}</ref> [[Universiteti i Minesotës|Universitetin e Minesotës]],<ref>{{Cite web|title=Crisis Connection|url=http://mentalhealth.umn.edu/crisis/index.html|access-date=2016-12-18|website=www.umn.edu|archive-date=20 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220154620/http://mentalhealth.umn.edu/crisis/index.html|url-status=dead}}</ref> [[Universiteti Tufts|Universitetin Tufts]],<ref>{{Cite web|title=Tufts Ears for Peers {{!}} "Promise me you will always remember: you are braver than you believe, stronger than you seem, and smarter than you think." –A.A. Milne|url=http://sites.tufts.edu/ears4peers/|access-date=2016-03-01|website=sites.tufts.edu}}</ref> [[Universiteti i Kolumbias|Universitetin e Kolumbisë]],<ref>{{Cite web|title=Nightline: Barnard-Columbia Peer Listening|url=http://www.columbia.edu/cu/nightline/|access-date=2016-03-01|website=www.columbia.edu}}</ref> [[Cornell University|Universitetin Cornell]],<ref>{{Cite web|title=EARS - Empathy, Assistance & Referral Service|url=http://ears.dos.cornell.edu/|access-date=2016-03-01|website=ears.dos.cornell.edu}}</ref> [[Universiteti Drexel|Universitetin Drexel]],<ref>{{Cite web|title=Peer Counseling - Counseling and Health Services|url=http://drexel.edu/healthservices/counseling-center/peer-counseling/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314222323/http://drexel.edu/healthservices/counseling-center/peer-counseling/|archive-date=14 mars 2016|access-date=2016-03-01|website=Counseling and Health Services}}</ref> [[Universiteti Caldwell|Universitetin Caldwell]],<ref>{{Cite web|title=The Counseling Center- Hotlines - Caldwell University, New Jersey|url=https://www.caldwell.edu/counseling-center/the-counseling-center-hotlines|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905135933/http://www.caldwell.edu/counseling-center/the-counseling-center-hotlines|archive-date=5 shtator 2015|access-date=2016-03-01|website=Caldwell University, New Jersey|language=en-US}}</ref> dhe Universitetin A&M të Teksasit.<ref>{{Cite web|title=HelpLine {{!}} Student Counseling Service|url=https://scs.tamu.edu/HelpLine|access-date=2018-05-09|website=scs.tamu.edu|language=en|archive-date=9 maj 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509080158/https://scs.tamu.edu/HelpLine|url-status=dead}}</ref> Termi "linjë ndihmëse për mbështetje emocionale" përdoret ndonjëherë - që nuk nënkupton krizë apo këshillim dhe mund të përfshijë email dhe mesazhe me tekst. Shërbime të tilla kanë lejuar shpërndarjen më të gjerë të burimeve për njerëzit që përballen me kriza të shëndetit mendor. Me zhvillimet në telefoninë celulare, përdorimi i tekstit ose SMS (shërbimi i mesazheve të shkurtra) është shfrytëzuar nga shërbimet e këshillimit. Youthline, një linjë ndihmëse për krizën e orientuar nga të rinjtë në Zelandën e Re, filloi të ofrojë një linjë mbështetjeje këshillimi për mesazhe me tekst në 2004.<ref>Haxell, A. (2014). Textual activity at Youthline (NZ). New Zealand Journal of Counselling, 34(2), 18-31.</ref> == Detajet e kontaktit == {{Kryesor|Lista e linjave të krizës së vetëvrasjeve}} {| class="wikitable sortable" !Vendi ! Organizimi/Qëllimi/Fokusi ! Linja telefonike/Burimi |- | [[Australia]] | [[Lifeline (shërbimi i mbështetjes në krizë)|Lifeline]] ofron mbështetje 24/7 të krizave dhe shërbime për parandalimin e vetëvrasjeve përmes telefonit. Organizata ka gjithashtu një shërbim të bisedës në internet.<ref>{{Cite web|title=Lifeline Australia - 13 11 14 - Crisis Support and Suicide Prevention|url=https://www.lifeline.org.au/|access-date=9 maj 2019|website=www.lifeline.org.au|language=en}}</ref> | 13 11 14 |- | Australia | Shërbimi i Kthimit të Thirrjeve të Vetëvrasjes është një shërbim mbarëkombëtar që ofron këshillim profesional 24/7 telefonike dhe online për personat që preken nga vetëvrasja. Përveç kësaj, organizata ofron gjithashtu shërbime të bisedës në internet dhe video chat<ref>{{Cite web|title=Suicide Call Back Service|url=https://www.suicidecallbackservice.org.au/|access-date=29 mars 2020|website=Suicide Call Back Service}}</ref> | 1300 659 467 |- | Australia | Beyond Blue ofron informacion dhe mbështetje mbarëkombëtare në lidhje me ankthin, depresionin dhe vetëvrasjen. Linja e ndihmës është e disponueshme 24 orë në ditë, 7 ditë në javë. Përveç kësaj, organizata ofron edhe biseda në internet.<ref>{{Cite web|title=beyondblue|url=https://www.beyondblue.org.au|access-date=9 maj 2019|website=beyondblue.org.au|language=en}}</ref> | 1300 22 46 36 |- | Australia | Kids Helpline është një shërbim mbarëkombëtar 24-orësh që ofron akses në mbështetjen e krizave, parandalimin e vetëvrasjeve dhe shërbimet e këshillimit për australianë të moshës 5-25 vjeç. Përveç kësaj, Linja e Ndihmës për Fëmijët ofron gjithashtu shërbime të bisedës në internet.<ref>{{Cite web|title=Kids Helpline|url=https://kidshelpline.com.au/|access-date=9 maj 2019|website=Kids Helpline|language=en}}</ref> | 1800 55 1800 |- | [[Brazili]] | Centro de Valorização da Vida (CVV)<ref>{{Cite web|title=CVV|url=https://www.cvv.org.br/|access-date=24 korrik 2023|publisher=cvv.org.br}}</ref> | 188 |- | [[Meksika]] | Consejo Psicológico e Intervención en Crisis por Telefono (SAPTEL) është në dispozicion 24 orë në ditë, 365 ditë në vit. | 0155 5259-8121 |- | [[Zelanda e Re]] | Lowdown, uebsajti i zhvilluar nga Ministria e Shëndetësisë së Zelandës së Re që synon të rinjtë e Zelandës së Re që vuajnë nga depresioni<ref>{{Cite web|title=Help|url=https://www.thelowdown.co.nz/help|access-date=23 gusht 2023|website=Welcome to Your Lowdown}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> | 0800 111 757 (depresioni); 0800 37 66 33 (çështjet e përgjithshme rinore) |- | [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Mbretëria e Bashkuar]] dhe [[Republika e Irlandës|Irlanda]] | [[samaritanët (bamirësi)|Samaritans]] ofron një linjë telefonike që ofron mbështetje emocionale në MB dhe Irlandë. | 116 123 |- | Kanadaja | [[Talk Suicide Canada]], një linjë telefonike 24/7 për telefonuesit në Kanada<ref>{{Cite web|date=9 korrik 2022|title=Get Help|url=https://talksuicide.ca/|access-date=23 gusht 2023|website=Talk Suicide Canada}}</ref> | * 1-833-456-4566 * 45645 (Tekst, vetëm nga 4 pasdite deri në mesnatë ET); 988 shërbimi TBD<ref>{{Cite web|title=3-digit suicide prevention hotline gets green light from House of Commons|url=https://www.cbc.ca/news/politics/suicide-prevention-hotline-house-1.5837925|access-date=2020-12-11|website=CBC.ca|language=en}}</ref> |- | Shtetet e Bashkuara | [[Rruga e Bashkuar|United Way]], një linjë telefonike për të hyrë në shërbimet lokale<ref>{{Cite web|title=211|url=https://www.unitedway.org/our-impact/featured-programs/2-1-1|access-date=23 gusht 2023|website=United Way Worldwide}}</ref> | 211<ref>{{Cite web|title=Homepage|url=https://www.211.org/|access-date=23 gusht 2023|website=211.org}}</ref> |- | Shtetet e Bashkuara (qytetet pjesëmarrëse) | Linja telefonike për shërbimet komunale jo emergjente | 311<ref name="NYC">{{Cite web|date=11 mars 2013|title=Mayor Bloomberg Commemorates Ten Years of NYC311, the Nation's Largest and Most Comprehensive 311 Service|url=http://www1.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/089-13/mayor-bloomberg-commemorates-ten-years-nyc311-nation-s-largest-most-comprehensive-311|access-date=20 tetor 2023|archive-date=3 prill 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240403052017/https://www.nyc.gov/office-of-the-mayor/news/089-13/mayor-bloomberg-commemorates-ten-years-nyc311-nation-s-largest-most-comprehensive-311|url-status=dead}}</ref> |- | Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja (rajonale) | Linja telefonike për kushtet e rrugës dhe trafikut | 511<ref>{{Cite web|last=Aultman-Hall|first=Lisa|date=dhjetor 1999|title=Evaluation of ARTIMIS Telephone Information System|url=https://rosap.ntl.bts.gov/view/dot/2795/dot_2795_DS1.pdf|id=Report No. KTC-99-66}}</ref> |- | Shtetet e Bashkuara | 988 Suicide &amp;amp; Crisis Lifeline, një linjë telefonike 24/7 për telefonuesit në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://988lifeline.org/|access-date=23 gusht 2023|website=Lifeline}}</ref> | 988<ref>{{Cite web|title=New Law Creates 988 Hotline For Mental Health Emergencies|url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2020/10/19/925447354/new-law-creates-988-hotline-for-mental-health-emergencies|access-date=2020-11-21|website=NPR.org|language=en}}</ref> |- | Shtetet e Bashkuara | Shërbimet [[Pajisje telekomunikacioni për të shurdhërit|TDD/TTY]] në [[Linja Kombëtare e Parandalimit të Vetëvrasjeve|Linjën Kombëtare të Parandalimit të Vetëvrasjeve]] | 711 ose një shërbim rele i preferuar më pas 988 |- | Shtetet e Bashkuara | [[Siguria Kombëtare e Arratisjes|National Runaway Safeline]], linjë telefonike dhe bisedë e drejtpërdrejtë për të rinjtë e arratisur, të pastrehë dhe në rrezik | * 1-800-IRATA * (1-800-786-2929) |- | Shtetet e Bashkuara | Linja telefonike e krizës [[Veterani|së veteranëve të SHBA]]<ref>{{Cite web|title=Veterans Crisis Hotline - Hotline & Online Chat|url=http://www.veteranscrisisline.net|access-date=6 dhjetor 2011}}</ref> | 988<br />Më pas shtypni 1 kur të kërkohet |- | Shtetet e Bashkuara | Një linjë telefonike amerikane që synon kryesisht adoleshentët [[LGBT]], e drejtuar nga [[Projekti Trevor|The Trevor Project]]<ref>{{Cite web|title=Lifeline & Trevor Chat|url=http://www.thetrevorproject.org/lifelinechat|access-date=6 dhjetor 2011|archive-date=27 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111127112318/http://www.thetrevorproject.org/lifelinechat|url-status=dead}}</ref> | 866-48-TREVOR<br />(866-488-7386) |- | Shtetet e Bashkuara | Linja telefonike e raportimit të dhunës anonime të të rinjve amerikanë e krijuar nga [[Qendra për Parandalimin e Dhunës tek të Rinjtë|Qendra për Parandalimin e Dhunës në të Rinjtë]]<ref>{{Cite web|title=SPEAK UP Hotline Info|url=http://www.cpyv.org/programs/what-is-speak-up/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111004052609/http://www.cpyv.org/programs/what-is-speak-up/|archive-date=4 tetor 2011|access-date=29 gusht 2011}}</ref> | 1-866-SPEAK-UP<br />(1-866-773-2587) |- | Shtetet e Bashkuara | Linja telefonike Kombëtare e qytetit të djemve, një linjë telefonike 24/7 e stafuar nga këshilltarë të trajnuar posaçërisht [[Boys Town (organizatë)|për qytetin e djemve]]<ref>{{Cite web|date=23 gusht 2023|title=Contact Us|url=https://www.boystown.org/Pages/contact.aspx|access-date=23 gusht 2023|website=Boys Town}}</ref> | 1-800-448-3000 |- | Shtetet e Bashkuara, Kanada, Mbretëria e Bashkuar | Një linjë telefonike falas, 24/7 me SMS që ofron mbështetje emocionale për ata që janë në krizë, e ofruar nga Linja e Tekstit të Krizave . Në Kanada, shërbimi ofrohet gjithashtu me një partneritet nga Kids Help Phone . Në MB, Shout, një degë e linjës telefonike që u themelua nga Royal Foundation, operon në MB. | * 741-741 <small>(Shtetet e Bashkuara të Amerikës)</small> * 686-868 <small>(Kanada)</small> * 85258 <small>(Mbretëria e Bashkuar)</small> |} [[Linjat e Ndihmës për Mbështetjen Emocionale Vullnetare]] (VESH) përfaqësojnë 1200 qendra anëtare në 61 vende. Ajo është formuar nga: * [[Befrienders në mbarë botën|Befrienders Worldwide]]<ref>{{Cite web|title=Befrienders.org|url=http://www.befrienders.org/support/helplines.asp|access-date=20 nëntor 2011|publisher=Befrienders.org|archive-date=27 nëntor 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111127121535/http://www.befrienders.org/support/helplines.asp|url-status=dead}}</ref> (mirëmbajtur nga [[samaritanët (bamirësi)|Samaritans UK]]) * IFOTES – Federata Ndërkombëtare e Shërbimeve Telefonike të Emergjencave * Lifeline International<ref>{{Cite web|title=LifeLine International - Looking for Help|url=http://www.lifeline-international.org/looking_for_help|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080718175418/http://www.lifeline-international.org/looking_for_help|archive-date=18 korrik 2008|access-date=23 qershor 2008}}</ref> == Shiko gjithashtu == * [[Numri i telefonit të urgjencës]] * [[Shërbimi i harmonizuar me vlerë shoqërore]] * [[Linja telefonike]] * [[Lista e temave të këshillimit]] * [[Këshillim telefonik]] * ''[[Linja telefonike e krizës: Shtypi i Veteranëve 1|Linja telefonike e krizës: Veterans Press 1]]'' (film dokumentar 2013) * [[Harry Marsh Warren|Harry Marsh Warren#Save-a-Life League]] * [[Shërbimi i monitorimit të mbidozës]] * [[Kuitline]] == Referime == [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] l0cvdscmndjd53pdulvr36prcq8tc18 1 341598 2976315 2838444 2026-05-02T14:39:19Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976315 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Linja telefonike për krizat/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Linja telefonike për krizat]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976314 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.thelowdown.co.nz/help. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:39 (CEST) gdr1l35c8hdr7fn0wa6i9cnuv89g30n 1 341927 2976711 2605530 2026-05-03T09:51:13Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976711 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Partia Alternative e Reformës Demokratike]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2602480 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210222205622/https://luxtimes.lu/luxembourg/39268-adr-vice-president-resigns-over-facebook-comments për lidhjen https://luxtimes.lu/luxembourg/39268-adr-vice-president-resigns-over-facebook-comments. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110716163159/http://www.inlogov.bham.ac.uk/seminars/minor_parties/pdfs/Hanley.pdf për lidhjen http://www.inlogov.bham.ac.uk/seminars/minor_parties/pdfs/Hanley.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2023 19:24 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Partia Alternative e Reformës Demokratike]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2605529 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230529092139/https://www.robert-schuman.eu/en/eem/1783-the-christian-social-party-comes-out-ahead-in-the-general-elections-in-luxembourg-but-is-not-sure-to-return-to-office për lidhjen https://www.robert-schuman.eu/en/eem/1783-the-christian-social-party-comes-out-ahead-in-the-general-elections-in-luxembourg-but-is-not-sure-to-return-to-office. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 tetor 2023 13:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Partia Alternative e Reformës Demokratike]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976710 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2016/10/366_Federspiel-1.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:51 (CEST) m8kzdoulltfs1wikskrdiey615d2zaw 10 342650 2976261 2918378 2026-05-02T12:15:32Z Klein Muçi 52109 2976261 sanitized-css text/css /* General outline */ .mp-card-footer { padding-top: 1em; margin-top: 1em; } /* Grid layout */ .grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(200px, 1fr)); gap: 10px; width: 95%; margin: auto; text-align: left; } /* Remove underline on links when hovered or focused */ .grid a:hover, .grid a:focus { text-decoration: none; } /* Style WMF logo container */ .WMF-logo { width: 40px; margin: -2.7em auto 0 auto; background: linear-gradient(to bottom, #ffffff, #faffff); position: relative; overflow: hidden; } /* Animation keyframes: A quick metallic gleam from left to right */ @keyframes shimmerMetal { 0% { left: -100%; opacity: 0; } 15% { opacity: 1; } 85% { opacity: 1; } 100% { left: 200%; opacity: 0; } } /* Shimmer Highlight (Pseudo-Element) */ .WMF-logo::after { content: ""; position: absolute; top: -50%; left: -100%; height: 200%; width: 60%; background: linear-gradient( to right, rgba(255, 255, 255, 0) 0%, rgba(255, 255, 255, 0.9) 50%, rgba(255, 255, 255, 0) 100% ); transform: rotate(30deg); } /* Trigger shimmer on hover */ .WMF-logo:hover::after { animation: shimmerMetal 1s cubic-bezier(0.25, 1, 0.5, 1) 1; } /* Style header */ .WMF-text { padding: 5px 8px 20px 8px; text-align: center; font-size: 110%; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; line-height: 1.6; } /* Style individual items within the grid */ .item { box-sizing: border-box; padding: 5px; display: grid; align-items: center; background-size: 35px; background-position: left center; background-repeat: no-repeat; transition: transform 0.2s ease-in-out; position: relative; } /* Scale up the item on hover and bring to front */ .item:hover { transform: scale(1.1); z-index: 1; } /* Style the text within the items */ .text { padding-left: 40px; color: #202122; } /* Style the title */ .text div:first-child { font-size: 14px; font-weight: bold; } /* Style the description */ .text div:not(:first-child) { font-size: 14px; color: #54595d; } /* Background images for sister projects */ .background-1 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Wiktionary_small.svg/40px-Wiktionary_small.svg.png'); } .background-2 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/40px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png'); } .background-3 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/40px-Wikiquote-logo.svg.png'); } .background-4 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Wikiversity_logo_2017.svg/40px-Wikiversity_logo_2017.svg.png'); } .background-5 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/40px-Wikisource-logo.svg.png'); } .background-6 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/40px-Wikibooks-logo.svg.png'); } .background-7 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/40px-Commons-logo.svg.png'); } .background-8 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/40px-Wikidata-logo.svg.png'); } .background-9 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/40px-Wikispecies-logo.svg.png'); } .background-10 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Incubator-logo.svg/40px-Incubator-logo.svg.png'); } .background-11 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Wikifunctions-logo.svg/40px-Wikifunctions-logo.svg.png'); } .background-12 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Wikimedia_Community_Logo.svg/40px-Wikimedia_Community_Logo.svg.png'); } .background-13 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Wikimedia-logo_black.svg/40px-Wikimedia-logo_black.svg.png'); } .background-14 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Wikimedia_Outreach.svg/40px-Wikimedia_Outreach.svg.png'); } .background-15 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Wikimania.svg/33px-Wikimania.svg.png'); } .background-16 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Nuvola_mimetypes_log.svg/40px-Nuvola_mimetypes_log.svg.png'); } .background-17 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/MediaWiki-2020-icon.svg/40px-MediaWiki-2020-icon.svg.png'); } .background-18 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Wikitech-2021-blue-icon.svg/40px-Wikitech-2021-blue-icon.svg.png'); } .background-19 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Wikimedia_Phabricator_logo.svg/40px-Wikimedia_Phabricator_logo.svg.png'); } .background-20 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg/40px-Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg.png'); } /* Non-desktop size specific styles */ @media (max-width: 875px) { .mp-card-footer { padding: 0.5rem 1em; margin-top: 0; } .WMF-logo { margin: 0 auto; background: none; overflow: visible; } .WMF-logo::after { display: none; } .WMF-text { font-size: 100%; } .grid { box-sizing: border-box; width: 100%; padding: 1em 0.5em; margin: 0; } .item { transition: none; } .item:hover { transform: none; } } /* Accessibility: Disable animation for users who prefer reduced motion */ @media (prefers-reduced-motion: reduce) { .WMF-logo:hover::after { animation: none; } .item { transition: none; } .item:hover { transform: none; } } nrzxh89coik88q1ucc3mkeplgdqetce 2976262 2976261 2026-05-02T12:16:06Z Klein Muçi 52109 2976262 sanitized-css text/css /* General outline */ .mp-card-footer { padding-top: 1em; margin-top: 1em; } /* Grid layout */ .grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(200px, 1fr)); gap: 10px; width: 95%; margin: auto; text-align: left; } /* Remove underline on links when hovered or focused */ .grid a:hover, .grid a:focus { text-decoration: none; } /* Style WMF logo container */ .WMF-logo { width: 40px; margin: -2.7em auto 0 auto; background: linear-gradient(to bottom, #ffffff, #faffff); position: relative; overflow: hidden; } /* Animation keyframes: A quick metallic gleam from left to right */ @keyframes shimmerMetal { 0% { left: -100%; opacity: 0; } 15% { opacity: 1; } 85% { opacity: 1; } 100% { left: 200%; opacity: 0; } } /* Shimmer Highlight (Pseudo-Element) */ .WMF-logo::after { content: ""; position: absolute; top: -50%; left: -100%; height: 200%; width: 60%; background: linear-gradient( to right, rgba(255, 255, 255, 0) 0%, rgba(255, 255, 255, 0.9) 50%, rgba(255, 255, 255, 0) 100% ); transform: rotate(30deg); } /* Trigger shimmer on hover */ .WMF-logo:hover::after { animation: shimmerMetal 1s cubic-bezier(0.25, 1, 0.5, 1) 1; } /* Style header */ .WMF-text { padding: 5px 8px 20px 8px; text-align: center; font-size: 110%; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; line-height: 1.6; } /* Style individual items within the grid */ .item { box-sizing: border-box; padding: 5px; display: grid; align-items: center; background-size: 35px; background-position: left center; background-repeat: no-repeat; transition: transform 0.2s ease-in-out; position: relative; } /* Scale up the item on hover and bring to front */ .item:hover { transform: scale(1.1); z-index: 1; } /* Style the text within the items */ .text { padding-left: 40px; color: #202122; } /* Style the title */ .text div:first-child { font-size: 14px; font-weight: bold; } /* Style the description */ .text div:not(:first-child) { font-size: 14px; color: #54595d; } /* Background images for sister projects */ .background-1 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Wiktionary_small.svg/40px-Wiktionary_small.svg.png'); } .background-2 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/40px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png'); } .background-3 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/40px-Wikiquote-logo.svg.png'); } .background-4 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Wikiversity_logo_2017.svg/40px-Wikiversity_logo_2017.svg.png'); } .background-5 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/40px-Wikisource-logo.svg.png'); } .background-6 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/40px-Wikibooks-logo.svg.png'); } .background-7 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/40px-Commons-logo.svg.png'); } .background-8 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Wikidata-logo.svg/40px-Wikidata-logo.svg.png'); } .background-9 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/40px-Wikispecies-logo.svg.png'); } .background-10 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Incubator-logo.svg/40px-Incubator-logo.svg.png'); } .background-11 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Wikifunctions-logo.svg/40px-Wikifunctions-logo.svg.png'); } .background-12 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Wikimedia_Community_Logo.svg/40px-Wikimedia_Community_Logo.svg.png'); } .background-13 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Wikimedia-logo_black.svg/40px-Wikimedia-logo_black.svg.png'); } .background-14 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Wikimedia_Outreach.svg/40px-Wikimedia_Outreach.svg.png'); } .background-15 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Wikimania.svg/40px-Wikimania.svg.png'); } .background-16 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Nuvola_mimetypes_log.svg/40px-Nuvola_mimetypes_log.svg.png'); } .background-17 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/MediaWiki-2020-icon.svg/40px-MediaWiki-2020-icon.svg.png'); } .background-18 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Wikitech-2021-blue-icon.svg/40px-Wikitech-2021-blue-icon.svg.png'); } .background-19 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Wikimedia_Phabricator_logo.svg/40px-Wikimedia_Phabricator_logo.svg.png'); } .background-20 { background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg/40px-Wikipedia_logo_v2_%28black%29.svg.png'); } /* Non-desktop size specific styles */ @media (max-width: 875px) { .mp-card-footer { padding: 0.5rem 1em; margin-top: 0; } .WMF-logo { margin: 0 auto; background: none; overflow: visible; } .WMF-logo::after { display: none; } .WMF-text { font-size: 100%; } .grid { box-sizing: border-box; width: 100%; padding: 1em 0.5em; margin: 0; } .item { transition: none; } .item:hover { transform: none; } } /* Accessibility: Disable animation for users who prefer reduced motion */ @media (prefers-reduced-motion: reduce) { .WMF-logo:hover::after { animation: none; } .item { transition: none; } .item:hover { transform: none; } } hd90obmuqfwhimfwbq4kt87artdc8v4 1 344329 2976587 2780014 2026-05-03T01:35:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976587 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mimoza Hafizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2611734 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201009030130/https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi për lidhjen https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201009030130/https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi për lidhjen https://sites.google.com/a/fshn.edu.al/departamenti-i-fizikees/personelli/profdr-Mimoza-Hafizi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2023 11:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mimoza Hafizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2654910 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210518212632/http://akad.gov.al/ash/pershkrim/12-te-reja/612-profil-intelektual-i-kandidates-mimoza-hafizi/ për lidhjen http://akad.gov.al/ash/pershkrim/12-te-reja/612-profil-intelektual-i-kandidates-mimoza-hafizi/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 prill 2024 11:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mimoza Hafizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2780013 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220708100038/https://iau.org/administration/membership/individual/8619/ për lidhjen https://iau.org/administration/membership/individual/8619/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2025 04:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mimoza Hafizi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976586 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/politike/lamtumir%C3%AB-ps-pas-ben-blushit-largohet-dhe-mimoza-hafizi-prezantohet-partia-e-tyre. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 03:35 (CEST) gb1rho62c7tfuey45w7nuw4evcxyne2 0 344733 2976329 2974347 2026-05-02T15:08:13Z Пакко 6535 Zgjerimi i seksionit të historisë (shek. XX-XXI) me të dhëna të detajuara mbi njohjen zyrtare të minoritetit bullgar. Përditësimi i të dhënave të Censusit 2023 sipas shifrave zyrtare të INSTAT. Korrigjimi i referencave dhe përmirësimi i strukturës së artikullit. 2976329 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik |group = Bullgarët në Shqipëri |image = [[File:Veshje tradicionale.JPG|250px]] |caption = Një grua e moshuar me veshje tradicionale nga fshati [[Shishtaveci]], rajoni i [[Gora|Gorës]]. |population = 7,057 (2023 census)<ref name="Census2023">[https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf ALBANIA POPULATION AND HOUSING CENSUS 2023, Tab 13. Resident population by ethnicity and sex, p. 73]</ref> |region1 = [[Qarku i Kukësit|Qarku Kukës]] |pop1 = 2,174 |ref1 = <ref name="Census2023"/> |region2 = [[Qarku i Dibrës|Qarku Dibër]] |pop2 = 1,736 |ref2 = <ref name="Census2023"/> |region3 = [[Qarku i Tiranës|Qarku Tiranë]] |pop3 = 1,454 |ref3 = <ref name="Census2023"/> |region4 = [[Qarku i Korçës|Qarku Korçë]] |pop4 = 511 |ref4 = <ref name="Census2023"/> |region5 = [[Qarku i Elbasanit|Qarku Elbasan]] |pop5 = 418 |ref5 = <ref name="Census2023"/> |region6 = [[Qarku i Durrësit|Qarku Durrës]] |pop6 = 289 |ref6 = <ref name="Census2023"/> |languages = [[Gjuha bullgare|Bullgarisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]] |religions = [[Ortodoksia]] (Kisha Ortodokse Bullgare), [[Islami]] |related = [[Bullgarët]], [[Maqedonët në Shqipëri]] }} '''Bullgarët në Shqipëri''' ({{lang-bg|Българи в Албания}}) formojnë pakicën më të madhe sllave në vend. Ata jetojnë kryesisht në zonat e [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]], [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Gora|Gorës]]. Identiteti etnik mund të jetë i rrjedhshëm midis popullsisë sllavofone, të cilët mund të identifikohen si [[Shqiptarët|shqiptarë]], [[Bullgarët|bullgarë]] ose [[Maqedonasit|maqedonas]].<ref name="Grigorov">INTERNATIONAL CENTRE FOR MINORITY STUDIES (IMIR). ALBANIA: LANDMARKS OF TRANSITION, Valeri Grigorov, p. 18.</ref> Midis viteve [[2001]] dhe [[2016]], rreth 4,470 shtetas shqiptarë aplikuan për shtetësi bullgare.<ref>{{cite web |title=Dash for Bulgarian passports empties Albanian village |date=2017-07-10 |url=https://www.thenews.com.pk/print/215464-Dash-for-Bulgarian-passports-empties-Albanian-village |publisher=The News International |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Pakica bullgare u njoh zyrtarisht nga qeveria shqiptare në tetor 2017.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/13/c_136675455.htm |title=Albania officially recognizes Bulgarian minority |publisher=Xinhua News |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë.<ref name="Census2023"/> == Historia == [[File:Balshi.jpg|left|thumb|150px|[[Mbishkrimi i Ballshit]].]] Prania e popullsisë sllavofone në territorin e Shqipërisë së sotme është një proces shekullor që lidhet me dyndjet sllave, formimin e shtetit mesjetar bullgar dhe lëvizjet demografike brenda Ballkanit. Trashëgimia bullgare në këto troje ruhet përmes toponimisë, dëshmive arkeologjike dhe mbishkrimeve historike. === Mesjeta === Referenca e parë për një prani sllave në Shqipëri daton në vitin 548. Gjurmët arkeologjike sugjerojnë ekzistencën e një kulture sllavo-bullgare në Shqipërinë lindore. Sipas sllavistit [[Afanasi Selishchev]], toponimia sllave në rajonin midis lumenjve [[Vjosa|Vjosë]] dhe [[Lumi i Devollit|Devoll]] tregon një dialekt sllav jugor lindor.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |language=ru}}</ref> Në shekullin IX, mbreti [[Boris I i Bullgarisë|Boris I]] përfshiu këto zona në [[Perandoria e Parë Bullgare|Perandorinë e Parë Bullgare]], duke formuar provincën e [[Kutmichevitsa]]-s. Midis viteve 1231 and 1240, zona ra përsëri nën sundimin bullgar nën [[Ivan Asen II]].<ref>{{cite book |last=Malingousid |first=P |title=Die mittelalterlichen kyrillischen Inschriften der Haemus-Halbinsel |year=1979 |location=Thessaloniki |language=de}}</ref> === Shekulli XX === [[File:Albanian-Bulgarian Protocol 1932 page 1.png|thumb|Protokolli shqiptaro-bullgar i vitit 1932 për njohjen e pakicës etnike bullgare në Shqipëri.]] Sipas edicionit të vitit [[1911]] të ''[[Encyclopædia Britannica]]'', në fillim të shekullit XX, sllavët në Maqedoni konsideroheshin gjerësisht si "bullgarë". Pas [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]] (1912–1913) dhe [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], rajonet e [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]] mbetën brenda kufijve të Shqipërisë. Sipas historianit Beqir Meta, në atë kohë autoritetet dhe popullsia shqiptare i referoheshin këtij komuniteti si bullgarë.<ref>Beqir Meta (2013) Minoritetet dhe ndërtimi kombëtar në Shqipëri 1912-1924, fq. 112-113.</ref> Një moment historik është viti [[1921]], kur [[Fan Noli]], si përfaqësues i Shqipërisë në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], deklaroi zyrtarisht ekzistencën e pakicës bullgare.<ref>[http://www.mni.bg/2023/07/1921.html Бюлетин "Българите на Балканите и по света", 2023, br. 7.]</ref> Gjatë vitit akademik 1926/1927, pala shqiptare dha leje për mësuesit bullgarë që të jepnin mësim në zonë, ndërsa në vitin 1928, fshatra të ndryshme kërkuan hapjen e shkollave në gjuhën bullgare.<ref>Тончева, В. Изучаване на български език в Албания – historia dhe gjendja aktuale.</ref> Në vitet [[1930]], numri i tyre vlerësohej në rreth 27,000 persona.<ref>Poulton, Hugh (2000). Who Are the Macedonians? fq. 79.</ref> Më 9 janar 1932, Bullgaria dhe Shqipëria nënshkruan një protokoll (Protokolli shqiptaro-bullgar) për njohjen e pakicës etnike bullgare. Megjithatë, ky protokoll nuk u ratifikua nga parlamenti shqiptar për shkak të presionit të fortë diplomatik nga Jugosllavia.<ref>Боби Бобев: Албания не признаваше нашето малцинство заради натиск от Белград. Kanal3.bg.</ref> Marrëdhëniet u përkeqësuan në vitin [[1933]], kur 150 familje bullgare u dëbuan nga fshatrat [[Goricë e Madhe|Gorna]] dhe [[Goricë e Vogël|Dollna Goricë]]. Gjatë Luftës së II Botërore, censusi shqiptaro-italian i vitit 1942 rregjistroi se 31% e popullsisë në zonat përkatëse ishin bullgarë.<ref>Антон Панчев, сп. Македонски преглед, 4/2018, fq. 139-148.</ref> Pas vitit 1945, nën ndikimin e politikave të Kominternit, popullsia bullgarofone u njoh zyrtarisht vetëm si maqedonase.<ref>Ortakovski, Vladimir (2021). Minorities in the Balkans, fq. 321.</ref> === Shekulli XXI === [[File:AlbaniaSlavicGroupsTraditional.png|thumb|Vendndodhja historike e grupeve sllavofone që banonin në Shqipëri në fillim të shekullit XX.]] Pas rënies së komunizmit, aktivistët lokalë filluan të kërkojnë njohjen e identitetit bullgar. Në Shqipëri u krijuan organizata si Shoqata "Prosperitet Golloborda" dhe shoqata kulturore "Ivan Vazov". Më shumë se 800 qytetarë shqiptarë me prejardhje bullgare morën pasaporta bullgare brenda pak viteve.<ref>ALBANIA: Over 800 Albanians Acquire Bulgarian Passports. seeurope.net</ref> Më [[15 shkurt]] [[2017]], [[Parlamenti Evropian]] përfshiu një rekomandim në raportin për Shqipërinë, duke kërkuar që të respektohen të drejtat e njerëzve me etni bullgare në rajonet e Prespës, Gollobordës dhe Gorës.<ref>Raporti i Parlamentit Evropian mbi Shqipërinë (2017).</ref> Ky presion diplomatik çoi në ndryshimin e ligjit. Më [[12 tetor]] [[2017]], [[Kuvendi i Shqipërisë]] miratoi ligjin për mbrojtjen e pakicave kombëtare, duke e njohur zyrtarisht minoritetin bullgar si një nga pakicat etnike të vendit.<ref>Albania has Recognized the Bulgarian Minority. Novinite.com</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë, duke i bërë ata pakicën më të madhe sllave në Shqipëri, përpara maqedonasve (2,281).<ref name="Census2023"/> Megjithatë, organizatat maqedonase në vend vazhdojnë të kundërshtojnë këto rezultate dhe të mohojnë ekzistencën e bullgarëve etnikë.<ref>Македонците демантираат, во Албанија няма Бугари. dw.com</ref> == Shpërndarja sipas Qarqeve (2023) == {| class="wikitable" |+ Popullsia bullgare sipas censusit 2023 ! Qarku !! Bullgarë !! Përqindja |- | [[Qarku i Kukësit|Kukës]] || 2,174 || 3.51% |- | [[Qarku i Dibrës|Dibër]] || 1,736 || 1.61% |- | [[Qarku i Tiranës|Tiranë]] || 1,454 || 0.19% |- | [[Qarku i Korçës|Korçë]] || 511 || 0.29% |- | '''Total''' || '''7,057''' || '''0.29%''' |} == Referime == {{reflist}} == Literatura == * {{cite journal |last=Milo |first=Paskal |title=Minoriteti bullgar (maqedonas) në vitet 1925-1939 |journal=Studia Albanica |year=2004 |volume=37 |issue=1 |pages=105–122 |url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1364551 |language=sq}} == Shih edhe == * [[Maqedonët në Shqipëri]] * [[Sllavët në Shqipëri]] == Lidhje të jashtme == * [https://kshm.gov.al/minoritetet/minoriteti-bullgar/ Minoriteti Bullgar në Shqipëri] – Faqja zyrtare e Komitetit Shtetëror për Minoritetet (në shqip). * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100057282796509 Shoqata e Bullgarëve në Shqipëri] – Faqja zyrtare në Facebook e komunitetit. * [https://www.aba.government.bg/bg/v-chuzhbina/evropa/albaniya/5 Komuniteti bullgar në Shqipëri] – Informacion nga Agjencia Shtetërore për Bullgarët jashtë Shtetit. [[Kategoria:Bullgarët në Shqipëri]] [[Kategoria:Bullgari]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri]] 8nxx9d4hn63zay7x7759c8y9x7lcfj4 2976350 2976329 2026-05-02T15:32:30Z Пакко 6535 Përmirësimi i referencave: Shtimi i shtëpive botuese dhe vendndodhjeve sipas kërkesës së botit. 2976350 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik |group = Bullgarët në Shqipëri |image = [[File:Veshje tradicionale.JPG|250px]] |caption = Një grua e moshuar me veshje tradicionale nga fshati [[Shishtaveci]], rajoni i [[Gora|Gorës]]. |population = 7,057 (2023 census)<ref name="Census2023">[https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf ALBANIA POPULATION AND HOUSING CENSUS 2023, Tab 13. Resident population by ethnicity and sex, p. 73]</ref> |region1 = [[Qarku i Kukësit|Qarku Kukës]] |pop1 = 2,174 |ref1 = <ref name="Census2023"/> |region2 = [[Qarku i Dibrës|Qarku Dibër]] |pop2 = 1,736 |ref2 = <ref name="Census2023"/> |region3 = [[Qarku i Tiranës|Qarku Tiranë]] |pop3 = 1,454 |ref3 = <ref name="Census2023"/> |region4 = [[Qarku i Korçës|Qarku Korçë]] |pop4 = 511 |ref4 = <ref name="Census2023"/> |region5 = [[Qarku i Elbasanit|Qarku Elbasan]] |pop5 = 418 |ref5 = <ref name="Census2023"/> |region6 = [[Qarku i Durrësit|Qarku Durrës]] |pop6 = 289 |ref6 = <ref name="Census2023"/> |languages = [[Gjuha bullgare|Bullgarisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]] |religions = [[Ortodoksia]] (Kisha Ortodokse Bullgare), [[Islami]] |related = [[Bullgarët]], [[Maqedonët në Shqipëri]] }} '''Bullgarët në Shqipëri''' ({{lang-bg|Българи в Албания}}) formojnë pakicën më të madhe sllave në vend. Ata jetojnë kryesisht në zonat e [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]], [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Gora|Gorës]]. Identiteti etnik mund të jetë i rrjedhshëm midis popullsisë sllavofone, të cilët mund të identifikohen si [[Shqiptarët|shqiptarë]], [[Bullgarët|bullgarë]] ose [[Maqedonasit|maqedonas]].<ref name="Grigorov">INTERNATIONAL CENTRE FOR MINORITY STUDIES (IMIR). ALBANIA: LANDMARKS OF TRANSITION, Valeri Grigorov, p. 18.</ref> Midis viteve [[2001]] dhe [[2016]], rreth 4,470 shtetas shqiptarë aplikuan për shtetësi bullgare.<ref>{{cite web |title=Dash for Bulgarian passports empties Albanian village |date=2017-07-10 |url=https://www.thenews.com.pk/print/215464-Dash-for-Bulgarian-passports-empties-Albanian-village |publisher=The News International |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Pakica bullgare u njoh zyrtarisht nga qeveria shqiptare në tetor 2017.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/13/c_136675455.htm |title=Albania officially recognizes Bulgarian minority |publisher=Xinhua News |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë.<ref name="Census2023"/> == Historia == [[File:Balshi.jpg|left|thumb|150px|[[Mbishkrimi i Ballshit]].]] Prania e popullsisë sllavofone në territorin e Shqipërisë së sotme është një proces shekullor që lidhet me dyndjet sllave, formimin e shtetit mesjetar bullgar dhe lëvizjet demografike brenda Ballkanit. Trashëgimia bullgare në këto troje ruhet përmes toponimisë, dëshmive arkeologjike dhe mbishkrimeve historike. === Mesjeta === Referenca e parë për një prani sllave në Shqipëri daton në vitin 548. Gjurmët arkeologjike sugjerojnë ekzistencën e një kulture sllavo-bullgare në Shqipërinë lindore. Sipas sllavistit [[Afanasi Selishchev]], toponimia sllave në rajonin midis lumenjve [[Vjosa|Vjosë]] dhe [[Lumi i Devollit|Devoll]] tregon një dialekt sllav jugor lindor.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |language=ru}}</ref> Në shekullin IX, mbreti [[Boris I i Bullgarisë|Boris I]] përfshiu këto zona në [[Perandoria e Parë Bullgare|Perandorinë e Parë Bullgare]], duke formuar provincën e [[Kutmichevitsa]]-s. Midis viteve 1231 and 1240, zona ra përsëri nën sundimin bullgar nën [[Ivan Asen II]].<ref>{{cite book |last=Malingousid |first=P |title=Die mittelalterlichen kyrillischen Inschriften der Haemus-Halbinsel |year=1979 |location=Thessaloniki |language=de}}</ref> === Shekulli XX === [[File:Albanian-Bulgarian Protocol 1932 page 1.png|thumb|Protokolli shqiptaro-bullgar i vitit 1932 për njohjen e pakicës etnike bullgare në Shqipëri.]] Sipas edicionit të vitit [[1911]] të ''[[Encyclopædia Britannica]]'', në fillim të shekullit XX, sllavët në Maqedoni konsideroheshin gjerësisht si "bullgarë". Pas [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]] (1912–1913) dhe [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], rajonet e [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]] mbetën brenda kufijve të Shqipërisë. Sipas historianit Beqir Meta, në atë kohë autoritetet dhe popullsia shqiptare i referoheshin këtij komuniteti si bullgarë.<ref>{{cite book |last=Meta |first=Beqir |title=Minoritetet dhe ndërtimi kombëtar në Shqipëri 1912-1924 |publisher=Qendra e Studimeve Albanologjike |year=2013 |location=Tiranë |language=sq}}</ref> Një moment historik është viti [[1921]], kur [[Fan Noli]], si përfaqësues i Shqipërisë në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], deklaroi zyrtarisht ekzistencën e pakicës bullgare.<ref>[http://www.mni.bg/2023/07/1921.html Бюлетин "Българите на Балканите и по света", 2023, br. 7.]</ref> Gjatë vitit akademik 1926/1927, pala shqiptare dha leje për mësuesit bullgarë që të jepnin mësim në zonë, ndërsa në vitin 1928, fshatra të ndryshme kërkuan hapjen e shkollave në gjuhën bullgare.<ref>Тончева, В. Изучаване на български език в Албания – historia dhe gjendja aktuale.</ref> Në vitet [[1930]], numri i tyre vlerësohej në rreth 27,000 persona.<ref>Poulton, Hugh (2000). Who Are the Macedonians? fq. 79.</ref> Më 9 janar 1932, Bullgaria dhe Shqipëria nënshkruan një protokoll (Protokolli shqiptaro-bullgar) për njohjen e pakicës etnike bullgare. Megjithatë, ky protokoll nuk u ratifikua nga parlamenti shqiptar për shkak të presionit të fortë diplomatik nga Jugosllavia.<ref>Боби Бобев: Албания не признаваше нашето малцинство заради натиск от Белград. Kanal3.bg.</ref> Marrëdhëniet u përkeqësuan në vitin [[1933]], kur 150 familje bullgare u dëbuan nga fshatrat [[Goricë e Madhe|Gorna]] dhe [[Goricë e Vogël|Dollna Goricë]]. Gjatë Luftës së II Botërore, censusi shqiptaro-italian i vitit 1942 rregjistroi se 31% e popullsisë në zonat përkatëse ishin bullgarë.<ref>Антон Панчев, сп. Македонски преглед, 4/2018, fq. 139-148.</ref> Pas vitit 1945, nën ndikimin e politikave të Kominternit, popullsia bullgarofone u njoh zyrtarisht vetëm si maqedonase.<ref>{{cite book |last=Ortakovski |first=Vladimir |title=Minorities in the Balkans |publisher=Transnational Publishers |year=2021 |location=Ardsley |language=en}}</ref> === Shekulli XXI === [[File:AlbaniaSlavicGroupsTraditional.png|thumb|Vendndodhja historike e grupeve sllavofone që banonin në Shqipëri në fillim të shekullit XX.]] Pas rënies së komunizmit, aktivistët lokalë filluan të kërkojnë njohjen e identitetit bullgar. Në Shqipëri u krijuan organizata si Shoqata "Prosperitet Golloborda" dhe shoqata kulturore "Ivan Vazov". Më shumë se 800 qytetarë shqiptarë me prejardhje bullgare morën pasaporta bullgare brenda pak viteve.<ref>ALBANIA: Over 800 Albanians Acquire Bulgarian Passports. seeurope.net</ref> Më [[15 shkurt]] [[2017]], [[Parlamenti Evropian]] përfshiu një rekomandim në raportin për Shqipërinë, duke kërkuar që të respektohen të drejtat e njerëzve me etni bullgare në rajonet e Prespës, Gollobordës dhe Gorës.<ref>Raporti i Parlamentit Evropian mbi Shqipërinë (2017).</ref> Ky presion diplomatik çoi në ndryshimin e ligjit. Më [[12 tetor]] [[2017]], [[Kuvendi i Shqipërisë]] miratoi ligjin për mbrojtjen e pakicave kombëtare, duke e njohur zyrtarisht minoritetin bullgar si një nga pakicat etnike të vendit.<ref>Albania has Recognized the Bulgarian Minority. Novinite.com</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë, duke i bërë ata pakicën më të madhe sllave në Shqipëri, përpara maqedonasve (2,281).<ref name="Census2023"/> Megjithatë, organizatat maqedonase në vend vazhdojnë të kundërshtojnë këto rezultate dhe të mohojnë ekzistencën e bullgarëve etnikë.<ref>Македонците демантираат, во Албанија няма Бугари. dw.com</ref> == Shpërndarja sipas Qarqeve (2023) == {| class="wikitable" |+ Popullsia bullgare sipas censusit 2023 ! Qarku !! Bullgarë !! Përqindja |- | [[Qarku i Kukësit|Kukës]] || 2,174 || 3.51% |- | [[Qarku i Dibrës|Dibër]] || 1,736 || 1.61% |- | [[Qarku i Tiranës|Tiranë]] || 1,454 || 0.19% |- | [[Qarku i Korçës|Korçë]] || 511 || 0.29% |- | '''Total''' || '''7,057''' || '''0.29%''' |} == Referime == {{reflist}} == Literatura == * {{cite journal |last=Milo |first=Paskal |title=Minoriteti bullgar (maqedonas) në vitet 1925-1939 |journal=Studia Albanica |year=2004 |volume=37 |issue=1 |pages=105–122 |url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1364551 |language=sq}} == Shih edhe == * [[Maqedonët në Shqipëri]] * [[Sllavët në Shqipëri]] == Lidhje të jashtme == * [https://kshm.gov.al/minoritetet/minoriteti-bullgar/ Minoriteti Bullgar në Shqipëri] – Faqja zyrtare e Komitetit Shtetëror për Minoritetet (në shqip). * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100057282796509 Shoqata e Bullgarëve në Shqipëri] – Faqja zyrtare në Facebook e komunitetit. * [https://www.aba.government.bg/bg/v-chuzhbina/evropa/albaniya/5 Komuniteti bullgar në Shqipëri] – Informacion nga Agjencia Shtetërore për Bullgarët jashtë Shtetit. [[Kategoria:Bullgarët në Shqipëri]] [[Kategoria:Bullgari]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri]] ofl7tb9j8t5p8go0kzslr0wpenx9akp 2976440 2976350 2026-05-02T21:11:21Z Пакко 6535 + [[File:Map of the Bulgarian and Macedonian minority zones in Albania (in Albanian).png|thumb|right|300px|Harta e zonave të minoritetit bullgar dhe maqedonas në Shqipëri, bazuar në të dhënat etnografike të fillimit të shekullit XX.]] 2976440 wikitext text/x-wiki {{Grup etnik |group = Bullgarët në Shqipëri |image = [[File:Veshje tradicionale.JPG|250px]] |caption = Një grua e moshuar me veshje tradicionale nga fshati [[Shishtaveci]], rajoni i [[Gora|Gorës]]. |population = 7,057 (2023 census)<ref name="Census2023">[https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf ALBANIA POPULATION AND HOUSING CENSUS 2023, Tab 13. Resident population by ethnicity and sex, p. 73]</ref> |region1 = [[Qarku i Kukësit|Qarku Kukës]] |pop1 = 2,174 |ref1 = <ref name="Census2023"/> |region2 = [[Qarku i Dibrës|Qarku Dibër]] |pop2 = 1,736 |ref2 = <ref name="Census2023"/> |region3 = [[Qarku i Tiranës|Qarku Tiranë]] |pop3 = 1,454 |ref3 = <ref name="Census2023"/> |region4 = [[Qarku i Korçës|Qarku Korçë]] |pop4 = 511 |ref4 = <ref name="Census2023"/> |region5 = [[Qarku i Elbasanit|Qarku Elbasan]] |pop5 = 418 |ref5 = <ref name="Census2023"/> |region6 = [[Qarku i Durrësit|Qarku Durrës]] |pop6 = 289 |ref6 = <ref name="Census2023"/> |languages = [[Gjuha bullgare|Bullgarisht]], [[Gjuha shqipe|Shqip]] |religions = [[Ortodoksia]] (Kisha Ortodokse Bullgare), [[Islami]] |related = [[Bullgarët]], [[Maqedonët në Shqipëri]] }} '''Bullgarët në Shqipëri''' ({{lang-bg|Българи в Албания}}) formojnë pakicën më të madhe sllave në vend. Ata jetojnë kryesisht në zonat e [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]], [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Gora|Gorës]]. Identiteti etnik mund të jetë i rrjedhshëm midis popullsisë sllavofone, të cilët mund të identifikohen si [[Shqiptarët|shqiptarë]], [[Bullgarët|bullgarë]] ose [[Maqedonasit|maqedonas]].<ref name="Grigorov">INTERNATIONAL CENTRE FOR MINORITY STUDIES (IMIR). ALBANIA: LANDMARKS OF TRANSITION, Valeri Grigorov, p. 18.</ref> Midis viteve [[2001]] dhe [[2016]], rreth 4,470 shtetas shqiptarë aplikuan për shtetësi bullgare.<ref>{{cite web |title=Dash for Bulgarian passports empties Albanian village |date=2017-07-10 |url=https://www.thenews.com.pk/print/215464-Dash-for-Bulgarian-passports-empties-Albanian-village |publisher=The News International |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Pakica bullgare u njoh zyrtarisht nga qeveria shqiptare në tetor 2017.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/13/c_136675455.htm |title=Albania officially recognizes Bulgarian minority |publisher=Xinhua News |access-date=2017-10-18 |language=en}}</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë.<ref name="Census2023"/> == Historia == [[File:Balshi.jpg|left|thumb|150px|[[Mbishkrimi i Ballshit]].]] Prania e popullsisë sllavofone në territorin e Shqipërisë së sotme është një proces shekullor që lidhet me dyndjet sllave, formimin e shtetit mesjetar bullgar dhe lëvizjet demografike brenda Ballkanit. Trashëgimia bullgare në këto troje ruhet përmes toponimisë, dëshmive arkeologjike dhe mbishkrimeve historike. === Mesjeta === Referenca e parë për një prani sllave në Shqipëri daton në vitin 548. Gjurmët arkeologjike sugjerojnë ekzistencën e një kulture sllavo-bullgare në Shqipërinë lindore. Sipas sllavistit [[Afanasi Selishchev]], toponimia sllave në rajonin midis lumenjve [[Vjosa|Vjosë]] dhe [[Lumi i Devollit|Devoll]] tregon një dialekt sllav jugor lindor.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |language=ru}}</ref> Në shekullin IX, mbreti [[Boris I i Bullgarisë|Boris I]] përfshiu këto zona në [[Perandoria e Parë Bullgare|Perandorinë e Parë Bullgare]], duke formuar provincën e [[Kutmichevitsa]]-s. Midis viteve 1231 and 1240, zona ra përsëri nën sundimin bullgar nën [[Ivan Asen II]].<ref>{{cite book |last=Malingousid |first=P |title=Die mittelalterlichen kyrillischen Inschriften der Haemus-Halbinsel |year=1979 |location=Thessaloniki |language=de}}</ref> === Shekulli XX === [[File:Albanian-Bulgarian Protocol 1932 page 1.png|thumb|Protokolli shqiptaro-bullgar i vitit 1932 për njohjen e pakicës etnike bullgare në Shqipëri.]] Sipas edicionit të vitit [[1911]] të ''[[Encyclopædia Britannica]]'', në fillim të shekullit XX, sllavët në Maqedoni konsideroheshin gjerësisht si "bullgarë". Pas [[Luftërat Ballkanike|Luftërave Ballkanike]] (1912–1913) dhe [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]], rajonet e [[Golloborda|Gollobordës]] dhe [[Mala Prespa|Prespës së Vogël]] mbetën brenda kufijve të Shqipërisë. Sipas historianit Beqir Meta, në atë kohë autoritetet dhe popullsia shqiptare i referoheshin këtij komuniteti si bullgarë.<ref>{{cite book |last=Meta |first=Beqir |title=Minoritetet dhe ndërtimi kombëtar në Shqipëri 1912-1924 |publisher=Qendra e Studimeve Albanologjike |year=2013 |location=Tiranë |language=sq}}</ref> Një moment historik është viti [[1921]], kur [[Fan Noli]], si përfaqësues i Shqipërisë në [[Lidhja e Kombeve|Lidhjen e Kombeve]], deklaroi zyrtarisht ekzistencën e pakicës bullgare.<ref>[http://www.mni.bg/2023/07/1921.html Бюлетин "Българите на Балканите и по света", 2023, br. 7.]</ref> Gjatë vitit akademik 1926/1927, pala shqiptare dha leje për mësuesit bullgarë që të jepnin mësim në zonë, ndërsa në vitin 1928, fshatra të ndryshme kërkuan hapjen e shkollave në gjuhën bullgare.<ref>Тончева, В. Изучаване на български език в Албания – historia dhe gjendja aktuale.</ref> Në vitet [[1930]], numri i tyre vlerësohej në rreth 27,000 persona.<ref>Poulton, Hugh (2000). Who Are the Macedonians? fq. 79.</ref> Më 9 janar 1932, Bullgaria dhe Shqipëria nënshkruan një protokoll (Protokolli shqiptaro-bullgar) për njohjen e pakicës etnike bullgare. Megjithatë, ky protokoll nuk u ratifikua nga parlamenti shqiptar për shkak të presionit të fortë diplomatik nga Jugosllavia.<ref>Боби Бобев: Албания не признаваше нашето малцинство заради натиск от Белград. Kanal3.bg.</ref> Marrëdhëniet u përkeqësuan në vitin [[1933]], kur 150 familje bullgare u dëbuan nga fshatrat [[Goricë e Madhe|Gorna]] dhe [[Goricë e Vogël|Dollna Goricë]]. Gjatë Luftës së II Botërore, censusi shqiptaro-italian i vitit 1942 rregjistroi se 31% e popullsisë në zonat përkatëse ishin bullgarë.<ref>Антон Панчев, сп. Македонски преглед, 4/2018, fq. 139-148.</ref> Pas vitit 1945, nën ndikimin e politikave të Kominternit, popullsia bullgarofone u njoh zyrtarisht vetëm si maqedonase.<ref>{{cite book |last=Ortakovski |first=Vladimir |title=Minorities in the Balkans |publisher=Transnational Publishers |year=2021 |location=Ardsley |language=en}}</ref> === Shekulli XXI === [[File:Map of the Bulgarian and Macedonian minority zones in Albania (in Albanian).png|thumb|right|300px|Harta e zonave të minoritetit bullgar dhe maqedonas në Shqipëri, bazuar në të dhënat etnografike të fillimit të shekullit XX.]] Pas rënies së komunizmit, aktivistët lokalë filluan të kërkojnë njohjen e identitetit bullgar. Në Shqipëri u krijuan organizata si Shoqata "Prosperitet Golloborda" dhe shoqata kulturore "Ivan Vazov". Më shumë se 800 qytetarë shqiptarë me prejardhje bullgare morën pasaporta bullgare brenda pak viteve.<ref>ALBANIA: Over 800 Albanians Acquire Bulgarian Passports. seeurope.net</ref> Më [[15 shkurt]] [[2017]], [[Parlamenti Evropian]] përfshiu një rekomandim në raportin për Shqipërinë, duke kërkuar që të respektohen të drejtat e njerëzve me etni bullgare në rajonet e Prespës, Gollobordës dhe Gorës.<ref>Raporti i Parlamentit Evropian mbi Shqipërinë (2017).</ref> Ky presion diplomatik çoi në ndryshimin e ligjit. Më [[12 tetor]] [[2017]], [[Kuvendi i Shqipërisë]] miratoi ligjin për mbrojtjen e pakicave kombëtare, duke e njohur zyrtarisht minoritetin bullgar si një nga pakicat etnike të vendit.<ref>Albania has Recognized the Bulgarian Minority. Novinite.com</ref> Në censusin e vitit [[2023]], 7,057 persona u deklaruan si bullgarë, duke i bërë ata pakicën më të madhe sllave në Shqipëri, përpara maqedonasve (2,281).<ref name="Census2023"/> Megjithatë, organizatat maqedonase në vend vazhdojnë të kundërshtojnë këto rezultate dhe të mohojnë ekzistencën e bullgarëve etnikë.<ref>Македонците демантираат, во Албанија няма Бугари. dw.com</ref> == Shpërndarja sipas Qarqeve (2023) == {| class="wikitable" |+ Popullsia bullgare sipas censusit 2023 ! Qarku !! Bullgarë !! Përqindja |- | [[Qarku i Kukësit|Kukës]] || 2,174 || 3.51% |- | [[Qarku i Dibrës|Dibër]] || 1,736 || 1.61% |- | [[Qarku i Tiranës|Tiranë]] || 1,454 || 0.19% |- | [[Qarku i Korçës|Korçë]] || 511 || 0.29% |- | '''Total''' || '''7,057''' || '''0.29%''' |} == Referime == {{reflist}} == Literatura == * {{cite journal |last=Milo |first=Paskal |title=Minoriteti bullgar (maqedonas) në vitet 1925-1939 |journal=Studia Albanica |year=2004 |volume=37 |issue=1 |pages=105–122 |url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1364551 |language=sq}} == Shih edhe == * [[Maqedonët në Shqipëri]] * [[Sllavët në Shqipëri]] == Lidhje të jashtme == * [https://kshm.gov.al/minoritetet/minoriteti-bullgar/ Minoriteti Bullgar në Shqipëri] – Faqja zyrtare e Komitetit Shtetëror për Minoritetet (në shqip). * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100057282796509 Shoqata e Bullgarëve në Shqipëri] – Faqja zyrtare në Facebook e komunitetit. * [https://www.aba.government.bg/bg/v-chuzhbina/evropa/albaniya/5 Komuniteti bullgar në Shqipëri] – Informacion nga Agjencia Shtetërore për Bullgarët jashtë Shtetit. [[Kategoria:Bullgarët në Shqipëri]] [[Kategoria:Bullgari]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri]] gweocs9iwc9nt75dbndcdraxz7t9zdo 4 345381 2976415 2975984 2026-05-02T19:33:25Z Leutrim.P 113691 /* Kërkesa në proces grisjeje */ -2 2976415 wikitext text/x-wiki == Kërkesa në proces grisjeje == {{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}} <templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" /> [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Udhëzime praktike}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pishtarë të pashuar}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Personalitete të Greqisë së lashtë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Stenaldo Mëhilli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bekim Asani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Monedhat sipas viteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajetet në artikuj të veçantë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Naxhije bint Velid}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gholamali Soleimani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Baba Ali}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Xherahët}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pabarazia dhe religjioni}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Oksido-Reduktimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Cikli i histerezes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Procesori i të dhënat personale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hipistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hendbollistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e lumenjve më të gjatë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (2)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (4)}} p9my1acms4gmn5htuhypfztkn8l8bzz 1 345711 2976430 2872505 2026-05-02T20:12:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976430 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Majlajdo Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2618789 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220730225959/http://www.arkivalajmeve.com/Genta-Ismajli-sy-me-sy-me-hellip-Foto.1047694793/ për lidhjen http://www.arkivalajmeve.com/Genta-Ismajli-sy-me-sy-me-hellip-Foto.1047694793/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 nëntor 2023 17:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Majlajdo Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818535 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220730225615/https://pamfleti.net/video-wow-ska-mundesi-balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta/ për lidhjen https://pamfleti.net/video-wow-ska-mundesi-balerini-shqiptar-thyen-tabute-ben-super-kercimin-mbi-takat-e-larta/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2025 21:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Majlajdo Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872504 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220730225615/https://www.dailyxing.com/the-albanian-ballerina-breaks-the-taboo-makes-the-super-jump-on-the-high-heels për lidhjen https://www.dailyxing.com/the-albanian-ballerina-breaks-the-taboo-makes-the-super-jump-on-the-high-heels. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 nëntor 2025 19:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Majlajdo Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976429 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.faktiditor.ch/koreografi-shqiptar-thyen-tabute-vallezon-me-taka-video/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 22:12 (CEST) 6gtaefd0isx1ll6su04qw3knzdjp5ea 0 347702 2976575 2965577 2026-05-03T00:38:16Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Beteja në Kosovë]]; added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976575 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Operacioni "Shqiponja" | place = Voksh dhe Sllup, afër [[Deçani]]t | partof = [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] | combatant1 = [[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Ushtria Popullore e Jugosllavisë|Ushtria Jugosllave]]<br>[[File:Flag of Serbia.svg|25px|border]] [[Policia e Serbisë|Policia Serbe]] | strength1 = [[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] 8 ushtarë | strength2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Nuk dihet | casualties1 = [[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] Asnjë humbje | casualties2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] 6 të vrarë | result = Fitorja e UÇK-së | image = | image_size = | caption = | date = 15 Gusht 1998 | commander1 = [[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] [[Agim Ramadani]]<br>[[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] [[Bajram Mazrekaj]] | commander2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Millorad Ragjenoviç]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Zdravko Miskin]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Dragoljub Shukoviç]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Gojko Vojnoviç]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Nikolla Vujiçiç]]{{KIA}}<br>[[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] [[Misho Uboja]]{{KIA}} | units1 = [[File:Emblema e UÇK-së.svg|25px]] Njësiti "KOBRA" nga Grupi i 3-të Operativ GO-3 (më vonë u quajt Brigada 138 "Agim Ramadani") | units2 = [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Njësitë e Korpusit të Prishtinës <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Brigada 549 e Motorizuar <br> [[File:Flag of Yugoslavia (1992–2003).svg|25px|border]] Batalioni i 53-të Kufitar }} '''Operacioni “Shqiponja”''' ishte një operacion ushtarak i kryer nga Njësiti "KOBRA” i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] në fshatrat Voksh dhe Sllup kundër [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Forcave serbo–jugosllave]]. Operacioni rezultoi në vdekjen e 6 policëve dhe ushtarëve serbë, ndërkohë që [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|UÇK-ja]] nuk pësoi viktima. UÇK-ja gjithashtu arriti të kapte municione dhe pajisje jugosllave, përpara se të tërhiqej përsëri në kufirin shqiptaro–shqiptar. == Prapaskena == Në vitin 1989, Beogradi shfuqizoi vetëqeverisjen në dy krahinat autonome të [[Serbia|Serbisë]]: [[Vojvodina|Vojvodinën]] dhe [[Kosovë]]n. [[Kosova]], një krahinë e banuar kryesisht nga shqiptarët, kishte një rëndësi të madhe historike dhe kulturore për serbët. Para mesit të shekullit të 19-të ata kishin formuar një shumicë në provincë, por deri në vitin 1990 ata përfaqësonin vetëm rreth 10 përqind të popullsisë. Të alarmuar nga numri i tyre në rënie, serbët e Kosovës filluan të frikësohen se do të "shtyheshin jashtë" nga shqiptarët, me të cilët tensionet etnike kishin shpërthyer që nga fillimi i viteve 1980. Sapo autonomia e Kosovës u hoq, një qeveri e pakicës e drejtuar nga serbët dhe malazezët u emërua nga presidenti serb [[Sllobodan Millosheviç]] për të mbikëqyrur krahinën, e zbatuar nga mijëra paramilitarë serbë të armatosur rëndë nga Serbia. Kultura shqiptare u shtyp në mënyrë sistematike dhe qindra mijëra shqiptarë që punonin në kompanitë shtetërore e humbën punën. Në vitin 1996, një grup nacionalistësh shqiptarë që e quanin veten [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) filluan të sulmonin Ushtrinë Jugosllave dhe Policinë Serbe në Kosovë. Qëllimi i tyre ishte të ndanin Kosovën nga pjesa tjetër e Jugosllavisë, e cila pas ndarjes së Sllovenisë, Kroacisë, Maqedonisë dhe Bosnje-Hercegovinës në vitet 1991–1992, u bë një federatë e përbërë nga Serbia dhe Mali i Zi. Në fillim UÇK-ja kreu sulme goditëse: 31 në vitin 1996, 55 në 1997 dhe 66 vetëm në janar dhe shkurt 1998. Grupi fitoi shpejt popullaritet në mesin e të rinjve shqiptarë të Kosovës, shumë prej të cilëve favorizuan një qasje më agresive dhe hodhën poshtë rezistencën jo të dhunshme të presidentit [[Ibrahim Rugova]]. Ajo mori një nxitje të konsiderueshme në vitin 1997 kur trazirat civile në Shqipërinë fqinje çuan në grabitjen e mijëra armëve nga depot e Ushtrisë Shqiptare. Shumë nga këto armë përfunduan në duart e UÇK-së. Popullariteti i grupit u rrit pasi Ushtria Jugosllave dhe Policia Serbe e sulmuan kompleksin e udhëheqësit të UÇK-së [[Adem Jashari]] në mars të vitit 1998, duke e vrarë atë, bashkëpunëtorët e tij më të afërt dhe shumicën e familjes së tij të gjerë. Sulmi motivoi mijëra të rinj shqiptarë të Kosovës për t'iu bashkuar UÇK-së, duke nxitur kryengritjen kosovare që më në fund shpërtheu në pranverën e vitit 1998. == Operacioni == Më 14 gusht 1998, njësia "KOBRA" e UÇK-së organizoi evakuimin e civilëve shqiptarë dhe individëve të shumtë të plagosur nga [[Juniku]], i vendosur në mes të fshatrave Gjocaj dhe Jasiq. Nën udhëheqjen e [[Agim Ramadani]]t, njësia pastroi me përpikshmëri rrugën e minuar për evakuim pasi çdo rrugë e mundshme ishte bllokuar nga minat. [[Agim Ramadani]] planifikoi dhe ekzekutoi një tjetër operacion të nesërmen. Më 15 gusht 1998, [[Agim Ramadani]], komandanti i Brigadës 138 të [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], organizoi operacionin "Shqiponja" me qëllim të sulmit ndaj stacionit policor të Zhilloviçit dhe forcave serbo–jugosllave në fshatrat Voksh dhe Sllup, të komunës së Deçanit. Operacioni u ekzekutua nga 8 ushtarë të specializuar të UÇK-së nga njësiti "KOBRA" në kuadër të Brigadës 138, duke synuar një batalion jugosllav. Sulmi i planifikuar mirë filloi në orën 09:30 të mëngjesit dhe përfundoi në orën 09:37 të mëngjesit. Pas operacionit të suksesshëm, njësia u tërhoq taktikisht, duke kaluar kufirin shqiptaro–shqiptar në orën 11:35. UÇK-ja konfiskoi një sasi të konsiderueshme armësh gjatë sulmit. Nuk pati viktima në palën e UÇK-së, ndërsa katër policë serbë dhe dy ushtarë serbë u vranë gjatë operacionit. == Lista e personelit jugosllav të vrarë në operacion == * Millorad Ragjenoviç – komandant i policisë serbe i vrarë në Voksh.<ref name=":1">{{Cite web|title=Serbia Info News / Members of the Ministry of the Interior - Victims of Albanian Terrorism in 1998|url=https://nointervention.com/archive/Yugoslavia/www.serbia-info.com/news/1999-03/10/9583.html|access-date=2023-11-25|website=nointervention.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=List of killed, missing and disappeared 1998-2000|url=http://www.hlc-rdc.org/db/kkp_en/index.html|access-date=2023-11-25|website=www.hlc-rdc.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=RAĐENOVIĆ (Steva) MILORAD – Veterani PJP|url=https://veteranipjp.org.rs/portfolio/radenovic-steva-milorad/|access-date=2023-11-25|language=en-US}}</ref> * Zdravko Miskin – polic serb i vrarë në Voksh.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=MISKIN (Mitra) ZDRAVKO – Veterani PJP|url=https://veteranipjp.org.rs/portfolio/miskin-mitra-zdravko/|access-date=2023-11-26|language=en-US}}</ref> * Dragoljub Shukoviç – polic serb i vrarë në Voksh.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=ŠUKOVIĆ (Nenada) DRAGOLJUB – Veterani PJP|url=https://veteranipjp.org.rs/portfolio/sukovic-nenada-dragoljub/|access-date=2023-11-26|language=en-US}}</ref> * Gojko Vojnoviç – polic serb i vrarë në Voksh.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=VOJNOVIĆ (Mirka) GOJKO – Veterani PJP|url=https://veteranipjp.org.rs/portfolio/vojnovic-mirka-gojko/|access-date=2023-11-26|language=en-US}}</ref> * Nikolla Vujiçiq – ushtar serb i vrarë në Voksh.<ref name=":2" /> * Misho Uboja – ushtar serb i vrarë në Sllup.<ref name=":2" /> == Pasojat == [[Agim Ramadani]] u tërhoq në kufirin shqiptaro–shqiptar dhe menjëherë pas sulmit, të njëjtën ditë, në orën 12:30, forcat serbo–jugosllave filluan një operacion të gjerë në zonën e [[Deçani]]t. Ofensiva përfshinte 46 tanke, 4 avionë ushtarakë dhe 8 helikopterë. Gjithashtu, një numër i konsiderueshëm trupash, të transportuara me 20 kamionë dhe mjete të tjera të ndryshme, u vendosën në ofensivën kundër fshatrave shqiptare. Operacioni u shtri në 8 fshatra të Deçanit dhe përfundoi në orën 18:00. Në muajin vijues më 30 shtator 1998, Agim Ramadani filloi operacionin e tij të dytë të dukshëm kundër forcave serbo–jugosllave. Ky operacion, i quajtur [[Operacioni Feniks|"Operacioni Feniks"]], do të bëhej njëkohësisht sulmi i tij më i njohur ndaj forcave serbo–jugosllave, duke forcuar më tej aftësitë e tij strategjike dhe duke lënë gjurmë të qëndrueshme në konflikt. == Referime == [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Shqipërinë]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:1998 në Kosovë]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] fkcltib789hvmqosvz2j7g80irbkl1f 1 347829 2976731 2626336 2026-05-03T11:53:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976731 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Plazhi i Linit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2626335 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220707135816/http://www.lajme.gen.al/2010-08-01/plazh-i-ri-ne-ish-guroren-e-fshatit-lin.html për lidhjen http://www.lajme.gen.al/2010-08-01/plazh-i-ri-ne-ish-guroren-e-fshatit-lin.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 dhjetor 2023 11:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Plazhi i Linit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976730 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/ekonomia/ndryshon-harta-e-plazheve-n%C3%AB-zonat-bregdetare-dhe-liqenore-shtohen-66-zona-t%C3%AB-reja. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:53 (CEST) k8c344jywpnz4xe41ey6nk7kn56x21t 0 348040 2976539 2965656 2026-05-02T23:55:01Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976539 wikitext text/x-wiki [[File:Ibush Jonuzi.jpg|thumb|Ibush Jonuzi]] [[File:Trepca Miners (24876825).jpeg|thumb|Minatorët në [[Miniera e Trepçës|Minierën e Trepçës]]]] [[File:Muzeu i Kristaleve të Kosovës Trepça.jpg|thumb|[[Muzeu i Kristaleve të Trepçës|Muzeu i Kristaleve të Kosovës Trepça]]]] '''Ibush Jonuzi''' (lindur më 28 janar 1950) është një inxhinier i xehetarisë dhe veprimtar nga [[Komuna e Vushtrrisë]] ([[Kosova|Kosovë]]).<ref name="FEK1">{{cite encyclopedia|editor-last=Kraja|editor-first=Mehmet|editor-link=Mehmet Kraja|encyclopedia=(Encyclopedic Dictionary of Kosova)|title=Fjalori Enciklopedik i Kosovës|url=https://books.google.com/books?id=WHo-wAEACAAJ|language=sq|year=2018|publisher=[[Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës]]|volume=1|location=[[Prishtinë]]|isbn=9789951615846|oclc=1080379844|page=525}}</ref> Ai mori pjesë në strukturat qeverisëse të Kosovës në kohën e [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]] në vitet 1990 dhe shërbeu në 4 mandate deputet në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]]. Jonuzi ka qenë deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK).<ref name="HS">Hilmi Saraçi (2019) Ibush Jonuzi dhe minatorët grevistë të Trepçës, Trendi, Prishtinë, fq. 5 - 228</ref> == Biografia == Ibush Jonuzi lindi në një familje [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare të Kosovës]] në fshatin Pasomë të komunës së [[Vushtrria|Vushtrrisë]], në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës]] në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Popullore Federale të Jugosllavisë]]. Ciklin e ulët të shkollës fillore e ka kryer në vendlindje ndërsa ciklin e lartë në Smrekonicë, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike dhe Fakultetin e Xehetarisë dhe Metalurgjisë në [[Mitrovica|Mitrovicë]]. Në vitin 1973 pas diplomimit filloi të punojë në [[Miniera e Trepçës|Minierat e Trepçës]] duke u ngritur në pozitën e drejtorit teknik. Ai u arrestua në vitin 1989 gjatë një [[Greva e minatorëve të Kosovës (1989)|greve të profilit të lartë të minatorëve]] mes përkeqësimit të situatës politike në provincë. Ai u kthye në Trepçë në vitin 2014 dhe punoi si zëvendës menaxher deri në pensionimin e tij.<ref>[https://oralhistorykosovo.org/ibush-jonuzi/ Ibush Jonuzi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231008040051/https://oralhistorykosovo.org/ibush-jonuzi/ |date=8 tetor 2023 }}, Oral History Kosovo, 28 July 2021, accessed 21 January 2022.</ref> == Politika == === Vitet 1990 === Gjatë viteve 1990, shumica e anëtarëve të komunitetit shqiptar të Kosovës bojkotuan institucionet shtetërore serbe dhe morën pjesë në strukturat qeverisëse të Kosovës së pasluftës. Jonuzi u zgjodh në parlamentin "paralel" si deputet i LDK-së në [[Zgjedhjet e përgjithshme në Kosovë 1992|zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1992]] .<ref>[https://oralhistorykosovo.org/ibush-jonuzi/ Ibush Jonuzi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231008040051/https://oralhistorykosovo.org/ibush-jonuzi/ |date=8 tetor 2023 }}, Oral History Kosovo, 28 July 2021, accessed 21 January 2022.</ref> Në shkurt të vitit 1998 u zgjodh në Këshillin e Përgjithshëm të LDK-së.<ref>"Largest party holds 'heated debate' over appointment of new officials," ''British Broadcasting Corporation Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 28 February 1998 (Source: Kosova Daily Report, Pristina, in English 26 Feb 98).</ref> Ai ndihmoi me shqetësimet e shqiptarëve të zhvendosur brenda vendit nga zona e Vushtrrisë në periudhën e hershme të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–99).<ref>"Around 25,000 refugees now in central villages," ''British Broadcasting Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 8 August 1998 (Source: Kosovo Information Centre web site, Pristina, in English 6 Aug 98).</ref> Jonuzi doli në pozitën e dytë në listën zgjedhore të LDK-së për Vushtrrinë në zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2000 dhe u zgjodh kur lista fitoi njëzet mandate.<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 22 January 2022.</ref><ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 22 January 2022.</ref> Ai shërbeu për një mandat dhe nuk kërkoi rizgjedhje në vitin 2002. === Deputet i Kosovës === Ibush Jonuzi u zgjodh deputet në Kuvendin e Kosovës në zgjedhjet parlamentare të vitit 2001.<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2001/ ZGJEDHJET PËR KUVEND TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2001 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas Subjekteve Politike)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231205142937/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2001/ |date=5 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 12 January 2022.</ref> LDK-ja fitoi një fitore bindëse dhe më pas formoi një qeveri koalicioni . Jonuzi shërbeu si mbështetës i administratës dhe ishte anëtar i komisionit të tregtisë dhe industrisë së Kuvendit.<ref name="HS"/> Atij iu dha pozita e njëzet e gjashtë në listën e LDK-së në zgjedhjet parlamentare të vitit 2004 dhe u rizgjodh kur lista fitoi dyzet e shtatë mandate.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2004/ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2004 – Fletëvotimi për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004 (Lista e Kandidatëve për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 21 January 2022.</ref> LDK-ja përsëri fitoi zgjedhjet dhe Jonuzi vazhdoi të shërbente si mbështetës i administratës. Në mandatin e tij të dytë, ai kryesoi komisionin kuvendor për ekonomi, tregti, industri, energji, transport dhe telekomunikacion.<ref name="HS"/> Në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2007|zgjedhjet parlamentare të vitit 2007]], të mbajtura me listë të hapur proporcionale, Jonuzi përfundoi në vendin e pesëdhjetë e gjashtë në mesin e kandidatëve të LDK-së.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVEND TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 23, accessed 15 January 2022. Jonuzi had received the thirty-second position on the list.</ref> Lista fitoi njëzet e pesë vende dhe ai nuk u rizgjodh. Jonuzi kandidoi për [[Kryetari i bashkisë|kryetar]] të Vushtrrisë në zgjedhjet lokale të vitit 2009 dhe përfundoi i treti. Që nga kjo kohë ai nuk është kthyer më në jetën aktive politike. == Shih edhe == * [[Miniera e Trepçës]] * [[Muzeu i Kristaleve të Trepçës]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://www.youtube.com/watch?v=qqKxo7u2gvw FAKTE: Ibush JONUZI, Vushtrria, 1989 - 1999 (intervista)] [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1950]] [[Kategoria:Njerëz nga Komuna e Vushtrrisë]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Mitrovicës]] r0vecmq3qikfkivtco4aauqij58btxs 0 349040 2976718 2965891 2026-05-03T10:47:22Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976718 wikitext text/x-wiki {{Infobox chess biography | name = Anna Cramling | image = Anna Cramling 2021 DSC 1765 (cropped).jpg | caption = Cramling më 2021 | birth_name = Anna Yolanda Cramling Bellón | birth_date = {{Birth date and age|year=2002|month=4|day=30}} | birth_place = [[Málaga]], Spanjë | country = {{flagicon|ESP}} [[Spanjë]] (deri më 2014)<br /> {{flagicon|SWE}} [[Suedia]] (2014–tani) | title = [[Titujt e FIDE-s#Gruaja Mjeshtre FIDE|Gruaja Mjeshtre FIDE]] (2018) | rating = [https://ratings.fide.com/profile/32009232 2046] (mars 2025) | peakrating = 2175 (mars 2018) }} '''Anna Yolanda Cramling Bellón''' (lindi më 30 prill 2002) është një shahiste spanjolle-suedeze, transmetuese e drejtpërdrejtë e [[Twitch]] dhe [[YouTuber]] që mban [[Titujt e FIDE-s|titullin e FIDE-s]] si [[Titujt e FIDE-s#Gruaja Mjeshtre FIDE|Gruaja Mjeshtre FIDE]]. Ajo kishte një [[Sistemi i vlerësimit Elo|vlerësim maksimal të FIDE]] prej 2175 në mars 2018. Cramling përfaqësoi Suedinë në [[Olimpiada e Shahut|Olimpiadën e Shahut]] [[Olimpiada e 42-të e Shahut|2016]] dhe [[Olimpiada e 44-të e Shahut|2022]], si dhe në dy [[Kampionati Evropian i Shahut Ekipor|Kampionatet Evropiane të Shahut Ekipor]].<ref>{{Cite web|title=Chess-Results Server Chess-results.com – 42nd Chess Olympiad 2016 Women|url=https://chess-results.com/tnr232876.aspx?lan=1&art=20&fed=SWE&flag=30|website=chess-results.com|language=en|access-date=2022-11-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Chess-Results Server Chess-results.com – 44th Chess Olympiad 2022 Women|url=https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=SWE&flag=30|website=chess-results.com|language=en|access-date=2022-11-09}}</ref> Cramling u rrit në një familje që luante shah. Nëna e saj është [[Mjeshtri i madh (shah)|Mjeshtre e madhe]] suedeze [[Pia Cramling]] dhe babai i saj është mjeshtër i madh spanjoll [[Juan Manuel Bellón López]]. Ajo filloi të luante shah në moshën tre vjeçare ndërsa jetonte në Spanjë, por më vonë u transferua me familjen e saj në Suedi në moshën njëmbëdhjetë, duke kaluar federatat nga Spanja në Suedi menjëherë më pas.<ref>{{Cite web|date=2022-01-31|title=A strong duo: An interview with Pia and Anna Cramling|url=https://en.chessbase.com/post/a-strong-duo-an-interview-with-pia-and-anna-cramling|website=Chess News|language=en|access-date=2022-11-09}}</ref> Ajo mori pjesë në disa [[Kampionati Evropian i Shahut për të Rinj 2018|kampionate evropiane të të rinjve]], kadetëve botërorë, [[Kampionati Botëror i Shahut për të Rinj|të rinj botëror]] dhe [[Kampionati Botëror i Shahut për Junior|kampionateve botërore të shahut për junior]] në kategori të ndryshme moshash nga viti 2015 deri në vitin 2019. Kur përfaqësonte Suedinë në garat ndërkombëtare ekipore, ajo ka luajtur në të njëjtin ekip me nënën e saj, ndërsa babai i saj ka shërbyer si kapiten i ekipit. Cramling fitoi titullin [[Titujt e FIDE-s#Gruaja Mjeshtre FIDE|Gruaja Mjeshtre FIDE]] në vitin 2018 në moshën 15-vjeçare, në të njëjtin vit kur arriti vlerësimin e saj maksimal. Në vitin 2018, ajo mundi Renier Castellanos Rodriguez, një [[Titujt e FIDE-s#Mjeshtër ndërkombëtar|mjeshtër ndërkombëtar]] spanjoll me një [[Sistemi i vlerësimit Elo|vlerësim FIDE]] prej 2498 në atë kohë. Cramling filloi transmetimin në fillim të vitit 2020, duke u fokusuar në përmbajtjen e shahut. Nëna dhe babai i saj janë të dy mysafirë të rastësishëm në kanalin e saj. Rreth një vit më vonë, Cramling nënshkroi me organizatën Panda [[esports]] si transmetuesi i tyre i parë i shahut. ==Jeta e hershme== Cramling lindi më 30 prill 2002 në [[Malaga]] nga [[Pia Cramling]] dhe [[Juan Manuel Bellón López]].<ref>{{Cite web|url=https://www.twitch.tv/annacramling/clip/DullSucculentRedpandaEleGiggle-EWM73vgO295Fj-hf|title=Anna Cramling Birthplace|publisher=Anna Cramling|website=Twitch|language=en|access-date=8 mars 2022|archive-date=9 qershor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609091508/https://www.twitch.tv/annacramling/clip/DullSucculentRedpandaEleGiggle-EWM73vgO295Fj-hf|url-status=live}}</ref><ref name="chess-profile"/> Nëna e saj është nga Suedia dhe babai i saj nga Spanja. Të dy prindërit e saj janë shahistë dhe të dy mbajnë titullin [[Mjeshtri i madh (shah)|Mjeshtri i Madh]] (MM). Nëna e saj ishte nr. 1 në botë në mesin e grave sipas vlerësimit të FIDE në vitin 1984 dhe u bë gruaja e pestë që arriti titullin MM në vitin 1992.<ref name="chess-profile"/><ref name="pia-russian">{{cite web|title=Pia Cramling|url=https://ruchess.ru/en/persons_of_day/pia_cramling/|website=Chess Federation of Russia|language=en|access-date=8 mars 2022|date=23 prill 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308150850/https://ruchess.ru/en/persons_of_day/pia_cramling/|archive-date=8 mars 2022|url-status=live}}</ref> Babai i saj është pesë herë [[Kampionati i Shahut Spanjoll|kampion spanjoll]].<ref name="chess-profile">{{cite web|title=Anna Cramling Bellon|url=https://www.chess.com/players/anna-cramling-bellon|website=Chess.com|language=en|access-date=8 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506101427/https://www.chess.com/players/anna-cramling-bellon|archive-date=6 maj 2022|url-status=live}}</ref> Cramling filloi të luante shah në moshën tre vjeçare.<ref name="faq">{{cite web|title=FAQ|url=https://annacramling.com/faq|website=Anna Cramling|language=en|access-date=8 maj 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924152153/https://annacramling.com/faq|archivedate=24 shtator 2020}}</ref> Gjatë gjithë fëmijërisë së saj, të dy prindërit e saj ishin duke konkurruar në mënyrë aktive në shah. Kur ishte e re, ajo zakonisht shoqëronte prindërit e saj në turne shahu, sepse kujdestari i vetëm i saj i rregullt ishte gjyshi i saj nga nëna, i cili nuk ishte rregullisht i disponueshëm për kujdesin e fëmijëve sepse jetonte në Suedi. Cramling dhe prindërit e saj jetuan në Spanjë deri në moshën njëmbëdhjetë vjeç, kur u transferuan në Suedi.<ref name="chessbase">{{cite web|last1=Flores|first1=Tatiana|title=A strong duo: An interview with Pia and Anna Cramling|url=https://en.chessbase.com/post/a-strong-duo-an-interview-with-pia-and-anna-cramling|website=ChessBase|language=en|date=31 janar 2022|access-date=8 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308150859/https://en.chessbase.com/post/a-strong-duo-an-interview-with-pia-and-anna-cramling|archive-date=8 mars 2022|url-status=live}}</ref> Cramling ndërroi federatat nga Spanja në Suedi në vitin 2014, pasi kishte luajtur vetëm në disa turne ndërsa përfaqësonte Spanjën.<ref name="2014-transfers">{{cite web|title=Transfers in 2014|url=https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2014|website=FIDE|language=en|access-date=8 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122141352/https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2014|archive-date=22 nëntor 2018|url-status=live}}</ref> Babai i saj më vonë bëri të njëjtin ndryshim në federatë në vitin 2017.<ref name="2017-transfers">{{cite web|title=Transfers in 2017|url=https://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017|website=FIDE|language=en|access-date=8 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20170204090458/http://ratings.fide.com/fedchange.phtml?year=2017|archive-date=4 shkurt 2017|url-status=live}}</ref> ==Stili i lojës== Cramling ka një preferencë të fortë për të luajtur 1.d4 ([[Loja e Ushtarit të Mbretëreshës]]) me pjesët e bardha mbi çdo lëvizje tjetër të parë.<ref>{{cite web|title=Anna Cramling Bellon with the white pieces|url=https://www.chessgames.com/perl/explorer?pid=154501&side=white|website=Chess Games|language=en|access-date=9 mars 2022|archive-date=9 mars 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309133702/https://www.chessgames.com/perl/explorer?pid=154501&side=white|url-status=live}}</ref> Cramling beson se ajo kombinon stilin e hapjes së nënës së saj me stilin agresiv të babait të saj, duke thënë: "Unë mendoj se luaj shumë agresivisht, veçanërisht kur luaj online. Është thjesht më argëtuese! (qesh) Do të thoja që e kam marrë nga babai im. pasi ai është padyshim një shahist shumë agresiv dhe taktik.Në këtë kuptim unë luaj shumë si ai, dhe për sa i përket hapjeve, luaj shumë që janë të ngjashme me hapjet e mamasë sime, sepse ajo më mësonte shumë prej tyre. Kështu që mendoj, do të thoja se luaj hapjet e nënës sime me stilin e babait tim!”<ref name="chessbase"/> ==Çmimet dhe nominimet== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Viti ! Ceremonia ! Kategoria ! Rezultati ! {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="1"| 2023 | rowspan="2"| [[The Streamer Awards]] | rowspan="2"| Best Chess Streamer | {{nom}} | rowspan="1"|<ref>{{cite web|last1=Polhamus|first1=Blaine|title=All 2023 Streamer Awards nominees|url=https://dotesports.com/streaming/news/all-2023-streamer-awards-nominees|website=Dot Esports|publisher=[[Gamurs]]|date=20 shkurt 2023|language=en}}</ref> |- |2024 |{{nom}} |<ref>{{cite web|last1=Michael|first1=Cale|last2=Taifalos|first2=Nicholas|title=Streamer Awards 2024: All results and winners for every category|url=https://dotesports.com/streaming/news/streamer-awards-2024-all-results-and-winners-for-every-category|website=Dot Esports|publisher=[[Gamurs]]|date=18 shkurt 2024|access-date=18 shkurt 2024|language=en}}</ref> |} == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * [https://ratings.fide.com/profile/32009232 Anna Cramling] në [[FIDE]] * [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=154501 Anna Cramling] në [[Chessgames.com]] * [https://www.twitch.tv/AnnaCramling Anna Cramling] në [[Twitch]] * [https://www.youtube.com/c/AnnaCramling Kanali i Anna Cramling] në [[Youtube]] [[Kategoria:Lindje 2002]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Sportistë nga Malaga]] [[Kategoria:Shahiste spanjolle]] [[Kategoria:Shahiste suedeze]] [[Kategoria:Spanjollë me prejardhje suedeze]] [[Kategoria:Suedezë me prejardhje spanjolle]] 4tejguiijbhdpdv7ko0gypnz8wuyn8o 0 349814 2976538 2819452 2026-05-02T23:55:01Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976538 wikitext text/x-wiki '''Gazmend Muhaxheri''' (lindur më 27 shtator 1964) është një politikan në [[Kosova|Kosovë]] . Ai ka shërbyer në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]] nga viti 2004 deri në vitin 2007 me [[Partia Reformiste ORA|Partinë Reformiste ORA]] dhe është [[Kryetari i bashkisë|kryetar]] i [[Peja|Pejës]] që nga viti 2013 si deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK). Ai është nipi i [[Ymer Muhaxheri|Ymer Muhaxherit]], i cili ishte politikan i shquar i LDK-së në Pejë në vitet 1990. <ref>[https://kallxo.com/gjate/gazmend-muhaxheri/ Gazmend Muhaxheri], Kallxo, accessed 13 September 2023.</ref> == Karriera private == Muhaxheri me profesion është inxhinier i ndërtimtarisë dhe për një kohë ka punuar në këtë veprimtari. == Politikan == === Partia Reformiste ORA === Muhaxheri u shfaq në pozitën e pestë në listën zgjedhore të Partisë Reformiste ORA në zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2004 dhe u zgjodh kur lista fitoi shtatë ulëse. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2004/ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2004 – Fletëvotimi për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004 (Lista e Kandidatëve për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 21 January 2022.</ref> <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,485&secid=102&legid=2 Periudha e dytë Legjislative – Gazmend Muhaxheri (23.11.2004 - 12.12.2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230523025239/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,485&secid=102&legid=2 |date=23 maj 2023 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 13 September 2023.</ref> Ai u zgjodh përfaqësues i ORA-s në Kryesinë e Kuvendit, e cila kishte gjithsej tetë anëtarë. <ref>"Kosovo Assembly Presidency to reduce number of committees from 19 to 10," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 10 December 2004 (Source: KosovaLive web site, Pristina, in English 9 Dec 04).</ref> LDK fitoi zgjedhjet dhe formoi një qeveri koalicioni me [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK), ndërsa ORA shërbeu në opozitë . Në shkurt të vitit 2005, Muhaxheri ka paraqitur një kërkesë që Kuvendi të diskutojë për praktikat e shpenzimeve të administratës. Kur kërkesa u rrëzua, ai akuzoi qeverinë se po përpiqej të fitonte kohë për të "parandaluar krijimin e një komisioni hetimor për shpenzimet e tyre irracionale". <ref>"Kosovo Assembly to discuss government spending instead of decentralization," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 18 February 2005 (Source: KosovaLive web site, Pristina, in English 17 Feb 05).</ref> Ai përshëndeti emërimin e [[Kai Eide]] si i dërguar i posaçëm i [[Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara|Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara]] [[Kofi Annan]] në Kosovë në qershor 2005. <ref>"Kosovo institutions, parties welcome Eide's nomination as UN envoy," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 6 June 2005 (Source: Text of report by Gazmend Syla entitled "Eide, good for all" published by the Kosovo Albanian newspaper Koha Ditore on 5 June).</ref> Në shkurt 2007, ai tregoi mbështetjen e ORA-s për propozimin e [[Martti Ahtisaari|Martii Ahtisaarit]] për statusin e Kosovës. <ref>"Kosovo talks team, Speaker discuss UN envoy's proposal," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 8 February 2007 (Source: Text of report by Radio-Television Kosovo TV on 6 February).</ref> Në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2007|zgjedhjet parlamentare të vitit 2007]], Muhaxherit sërish i është dhënë pozita e pestë në listën e ORA-s. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVEND TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 10, accessed 15 January 2022.</ref> Lista nuk e kaloi pragun elektoral dhe mandati i tij parlamentar mori fund. Kandidoi për kryetar të Pejës në 2007 dhe 2009 dhe u mposht në të dy rastet nga [[Ali Berisha]] i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës. Më vonë ai punoi në administratën e Berishës, duke shërbyer si udhëheqës i departamentit të urbanizmit të qytetit nga shkurti i vitit 2010 deri në maj të vitit 2011.<ref>[https://kallxo.com/gjate/gazmend-muhaxheri/ Gazmend Muhaxheri], Kallxo, accessed 13 September 2023.</ref> === Lidhja Demokratike e Kosovës === ORA kolektivisht iu bashkua LDK-së në vitin 2010; Muhaxheri u bë anëtar i kësaj partie dhe shërbeu në kryesinë e saj. Në nëntor 2011, ai hodhi poshtë një raport [[Komisioni Evropian|të Komisionit Evropian]] se LDK-ja, në mesin e partive të tjera në Kosovë, po operonte shërbimin e saj të sigurisë. “LDK-ja as nuk ka shërbim të saj të sigurimit dhe as nuk është e lidhur me [Sigurimin e Atdheut të Republikës së Kosovës], siç spekulojnë qarqe të ndryshme”, tha ai. <ref>"Kosovo parties deny EC office statement on use of security networks," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 16 November 2011 (Source: Koha Ditore, Pristina, in Albanian 10 Nov 11 pp 1, 3).</ref> Muhaxheri mundi Berishën për kryetar të Pejës në përpjekjen e tij të tretë në zgjedhjet lokale të vitit 2013 . Ai mirëpriti [[Kryeministri i Shqipërisë|kryeministrin shqiptar]] [[Edi Rama]] në qytet në mars 2014 në turin e këtij të fundit në Kosovë. <ref>"Albanian premier urges closer economic ties with Kosovo," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 24 March 2014 (Source: ATA, Tirana, in English 0000 gmt 23 Mar 14).</ref> Ai u rizgjodh në zgjedhjet vendore të vitit 2017 . Në shkurt të vitit 2019, Muhaxheri kundërshtoi planet e Republikës së Kosovës për ndërtimin e hidrocentraleve në [[Lumbardhi i Pejës|Bistricën e Pejës]], duke theksuar se qyteti ishte zotuar për një moratorium për hidrocentralet për shkak të potencialit për dëme të konsiderueshme mjedisore në [[Deçani|Deçanin]] e afërt. <ref>"Hydroelectric plans for the Lumbardhi spark controversy," CommsMEA.com, 25 February 2019.</ref> Qeveria e republikës përfundimisht e ndaloi projektin. <ref>"Kosovo's PM halts HPP project in Peja following protest over environmental concerns," ''bne IntelliNews'', 26 February 2019.</ref> Ai u zgjodh për një mandat të tretë si kryetar bashkie në zgjedhjet lokale të vitit 2021 . Muhaxheri ka kritikuar [[Kryeministri i Kosovës|kryeministrin e Kosovës]] [[Albin Kurti]] për politikat e tij ndaj komuniteteve me shumicë serbe në veri të Kosovës. Edhe pse Muhaxheri mbështet integrimin e këtyre komuniteteve në Republikën e Kosovës, ai e ka akuzuar Kurtin për dëmtim të interesave të Kosovës duke vepruar në mënyrë të njëanshme dhe jo në bashkëpunim me aleatët e saj për të arritur këtë qëllim. <ref>[https://telegrafi.com/muhacheri-veprimi-kurtit-ne-veri-eshte-njeanshem-su-koordinua-aleatet/ "Muhaxheri: Veprimi i Kurtit në veri është i njëanshëm, s’u koordinua me aleatët"], ''Telegrafi'', 28 September 2021, accessed 22 September 2023.</ref> Në tetor 2022, Muhaxheri ishte mysafir në Patriarkanën Ortodokse [[Patrikana e Pejës|të Manastirit të Pejës]] për kurorëzimin e patriarkut serb Porfirije . Ai është duartrokitur nga të pranishmit dhe prania e tij është shënuar në mediat serbe dhe ato shqiptare të Kosovës. <ref>[https://www.blic.rs/vesti/politika/jedan-gost-na-ustolicenju-izazvao-paznju-svih-sedeo-je-uz-patrijarha-dobio-aplauz-a/gwg5grl?ref=fbblic&fbclid=IwAR33KEzIEqvDfnpOwNXYOaB6RTvLBCcBgVCvYwHKDTXobKhHZnV40NaWIzU Željka Jevtić, "JEDAN GOST NA USTOLIČENJU IZAZVAO PAŽNJU SVIH Sedeo je uz patrijarha, dobio aplauz, a NIJE VLADIKA NI SRBIN (FOTO)"], ''Blic'', 14 October 2022, accessed 22 September 2023.</ref> <ref>[https://telegrafi.com/befason-serbet-dhe-mediat-e-tyre-muhaxheri-pranishen-ne-shugurimin-e-patriarkut-ne-patrikanen-e-pejes/ "I befason serbët dhe mediat e tyre, Muhaxheri i pranishën në shugurimin e patriarkut në Patrikanën e Pejës"], ''Telegrafi'', 14 October 2022, accessed 22 September 2023.</ref> == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Pejës]] [[Kategoria:Njerëz nga Peja]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1964]] [[Kategoria:Delegatë të Kuvendit të Kosovës (2001 - 08)]] ly9k6znt71x60tsoz77sgvud7u3nmuy 0 349867 2976534 2966049 2026-05-02T23:55:00Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976534 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Esad_Dauti.jpg|parapamje| Esad Dauti]] '''Esad Dauti''' (1937 – 2020<ref name="RK" /> ) ishte arsimtar, deputet, ambientalist dhe entomolog. Ai ishte bashkëthemelues i Lëvizjes së Gjelbër të Kosovës në vitin 1990 dhe tre herë deputet: në Kuvendin e Kosovës në vitin 1972, në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Republikës së Kosovës]] në vitin 1996 dhe në vitin 2001 (si deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] të cilën ai e ndihmoi që nga themelimi i saj).<ref name="RK">{{Cite web|date=2020-12-12|title=Vdes prof. Esad Dauti- një nga themeluesit e LDK-së|url=https://www.kosovarja-ks.com/vdes-prof-esad-dauti-nje-nga-themeluesit-e-ldk-se/|access-date=2023-12-12|website=Revista Kosovarja|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|last=Republika e Kosoves Kuvendi|date=2001-11-17|title=Lista e deputetëve të Kuvendit të Kosovës|url=http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,153|access-date=2023-12-12|website=kuvendikosoves.org|publisher=Republika e Kosoves Kuvendi|archive-date=12 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212151151/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,102,153|url-status=dead}}</ref> == Biografia == Shkollën fillore e kreu në [[Peja|Pejë]] dhe të mesmen e kreu në Gjimnaz në vitet 1954-55. Më 1956 studioi mësues në [[Shkupi|Shkup]], specializimin për biologji dhe kimi, si dhe dha mësim në një shkollë fillore në Liria. Pas shkollës së mesme, atij i ishte dhënë një vend për të studiuar ekonominë në [[Beogradi|Beograd]], por pikërisht në momentin që do të udhëtonte atje, policia e ndaloi dhe e mori nga treni dhe i tha se i ndaloheshin studimet e mëtejshme, por duhej të jepte mësim në një fshat. shkollë në Pejë. Kjo pasi babai i tij ishte shpallur armik i shtetit jugosllav. Fillimisht punoi në gjimnazin e [[Ferizaji|Ferizajt]] dhe në vitin 1970-71 si mësimdhënës në shkollën e mesme të [[Gjakova|Gjakovës]] ku ligjëroi [[Zoologjia|zoologjinë]] . Diplomën universitare e përfundoi në vitin 1969 në [[Universiteti Kirili dhe Metodi|Universitetin e Shkupit]] në Fakultetin e Shkencave Natyrore, specializimi në [[Biologjia|biologji]] . Në vitin 1973 filloi të ligjërojë në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]] si asistent në fushën e zoologjisë dhe zoogjeografisë. Si profesor universitar, ai punoi nga viti 1974 në Fakultetin e Shkencave Natyrore dhe Matematikore në [[Universiteti i Prishtinës (1969–99)|Universitetin e Prishtinës]] . Ai ishte dekan i fakultetit dhe kryetar i këshillit të përgjithshëm të universitetit. Specialiteti i tij ishte ekologjia zoologjike dhe [[zoogjeografia]] . Ai kishte shumë studentë të diplomuar dhe gjithashtu ligjëroi në universitete të ndryshme për këto lëndë. Në vitin 1977 kreu studimet master në [[Universiteti i Zagrebit|Universitetin e Zagrebit]] për [[Ekologjia|ekologji]] dhe kategorizim të kafshëve; ai e ndoqi këtë me një doktoraturë në ekologji në vitin 1981 në Zagreb. Më vonë ai ndërmori një specialitet të mëtejshëm si [[Programi Fulbright|studiues i Fulbright]] në Berlinin Perëndimor, [[Vjena|Vjenë]] dhe [[Leipzig|Lajpcig]], në fushën e [[Entomologjia|entomologjisë]] . == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Zagrebit]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Shkupit]] [[Kategoria:Profesorë të Universitetit të Prishtinës]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Vdekje 2020]] [[Kategoria:Lindje 1937]] [[Kategoria:Bursistë Fulbright]] l20iygf7gtd44kt2w1fchhs83j3yi54 0 349905 2976541 2817258 2026-05-02T23:55:02Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976541 wikitext text/x-wiki '''Ilir Ferati''' (lindur më 19 dhjetor 1988) është një politikan në [[Kosova|Kosovë]] . Ai ka shërbyer në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Republikës së Kosovës]] nga viti 2019 deri në vitin 2021 dhe është kryetar i Komunës së [[Burimi (qytet)|Istogut]] nga viti 2021. Ferati është deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK). Ai është djali i [[Fadil Ferati|Fadil Feratit]], i cili shërbeu si kryetar i Komunës së Istogut nga viti 1999 deri në vdekjen e tij në vitin 2010. <ref>[https://telegrafi.com/gara-per-istog-keta-jane-kandidatet-e-mundshem-per-kryetar/ "Gara për Istog, këta janë kandidatët e mundshëm për kryetar"], ''Telegrafi'', 8 June 2021, accessed 20 September 2023.</ref> == Biografia == Ferati lindi në një familje [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare të Kosovës]] në Istog, në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës]] në [[Republika Socialiste e Serbisë|Republikën Socialiste të Serbisë]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . Ai u rrit në komunitet dhe më vonë u diplomua në [[Instituti Rochester i Teknologjisë në Kosovë|Universitetin Amerikan në Kosovë]] për politika publike dhe menaxhim. Pas diplomimit punoi katër vjet si nëpunës civil në drejtorinë për zhvillim ekonomik të Istogut; portofoli i tij duke përfshirë punën në grante për turizmin malor. <ref>[https://kk.rks-gov.net/istog/staff/ilir-ferati/ ILIR FERATI – Kryetar i Komunës së Istogut], Republic of Kosovo – Istog, accessed 20 September 2023.</ref> == Politikan == === Parlamentar === Ferati është përfshirë në pozitën e pesëdhjetë e pestë në listën zgjedhore të LDK-së në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2019|zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2019]] . Zgjedhjet parlamentare në Kosovë mbahen me përfaqësim proporcional me listë të hapur ; ai përfundoi në vendin e njëzet e dytë në mesin e kandidatëve të listës dhe u zgjodh kur lista fitoi njëzet e tetë vende. <ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2019/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2019 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve (renditja si në fletëvotim))] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414134825/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2019/ |date=14 prill 2024 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 34, accessed 2 February 2022.</ref> <ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2019/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2019 – Rezultatet dhe Statistikat (Ndarja e ulëseve në Kuvend (Subjektet dhe kandidatët e zgjedhur))] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414134825/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2019/ |date=14 prill 2024 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 4, accessed 14 January 2022.</ref> LDK-ja u bë pjesë e qeverisë së koalicionit të Republikës së Kosovës pas zgjedhjeve dhe Ferati shërbeu si mbështetës i administratës. Ai ishte anëtar i komisionit për infrastrukturë, bujqësi dhe mjedis dhe anëtar i komisionit hetimor për menaxhimin e [[Pandemia e COVID-19 në Kosovë|pandemisë COVID-19]] . Ai ishte gjithashtu përgjegjës për heqjen e kërkesës që aplikantët e shërbimit civil të kenë dy vjet përvojë pune për t'u punësuar në institucionet publike; ndryshimi kishte për qëllim të siguronte që të sapodiplomuarit do të ishin në gjendje të hynin në këtë fushë. <ref>[https://kk.rks-gov.net/istog/staff/ilir-ferati/ ILIR FERATI – Kryetar i Komunës së Istogut], Republic of Kosovo – Istog, accessed 20 September 2023.</ref> Ferati përfundoi në vendin e njëzet e parë në mesin e kandidatëve të listës së LDK-së në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2021|zgjedhjet parlamentare të vitit 2021]] . <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2021/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2021 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve (renditja si në fletëvotim))], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 23, accessed 21 January 2022. He appeared in the twenty-ninth position on the LDK's list in 2021.</ref> Partia ra në pesëmbëdhjetë mandate dhe ai nuk u rizgjodh. === Kryetari i Komunës së Istogut === Ferati ishte kandidat i LDK-së për kryetar të Istogut në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2021|zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2021]] dhe u zgjodh në rrethin e dytë të votimit. Pas zgjedhjeve, ai bëri marrëveshje me [[Partia Demokratike e Kosovës|Partinë Demokratike të Kosovës]] (PDK) për një koalicion 4-vjeçar në këtë komunë. <ref>[https://telegrafi.com/ldk-pdk-zyrtarizojne-marreveshjen-ne-istog/ "LDK-PDK zyrtarizojnë marrëveshjen për bashkëqeverisje në Istog"], ''Telegrafi'', 2 February 2022, accessed 20 September 2023.</ref> == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Deputetë të Kuvendit të Kosovës]] [[Kategoria:Kryetarë të Burimit]] [[Kategoria:Njerëz nga Burimi]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1988]] aw56iwg9awmajosw1ebfe4oqxh8g5zu 0 349941 2976537 2845164 2026-05-02T23:55:01Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976537 wikitext text/x-wiki '''Fadil Geci''' (lindur më 19 mars 1961) është një politikan në [[Kosova|Kosovë]] . Anëtar i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]] 1998–99, Geci shërbeu në [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendin e Kosovës]] nga viti 2001 deri në vitin 2007, në fillim si anëtar i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK) dhe më vonë me [[Lidhja Demokratike e Dardanisë|Lidhjen Demoktatike të Dardanisë]] të shkëputur. == Biografia == Geci lindi në një familje [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare të Kosovës]] në fshatin [[Llausha (Skënderaj)|Llaushë]] të komunës së [[Skënderaj|Skenderajt]], në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|KSA e Kosovës]] në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Popullore Federale të Jugosllavisë]] . Ai ka një diplomë juridike. <ref name=":0">[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 Periudha e parë Legjislative (17.11.2001 - 23.11.2004) – Fadil Geci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183255/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> Ai është vëllai i [[Gani Geci|Gani Gecit]] . == Lufta e Kosovës == Geci ishte anëtar i Kryesisë së LDK-së në fund të viteve 1990. Në periudhën e hershme të Luftës së Kosovës, ai jepte raporte për mediat [[Shqipëria|shqiptare]] për zhvillimet në Skenderaj. Në një reportazh të marsit 1998 për një stacion televiziv në [[Tirana|Tiranë]], ai tha se kishte mungesa ushqimore dhe mjekësore në zonë dhe se snajperët serbë "qëllonin mbi çdo gjë që lëviz" në disa fshatra, përfshirë Llaushën. <ref>"Albanian TV reports 'very dramatic' situation in western Kosovo," ''British Broadcasting Corporation Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 18 March 1988 (Source: Albanian TV, Tirana, in Albanian 1900 gmt 16 Mar 98).</ref> Ai gjithashtu dha raporte lajmesh për Qendrën Informative të Kosovës, një nga institucionet paralele të themeluara nga komuniteti [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptar i Kosovës]] gjatë bojkotit të tij ndaj institucioneve shtetërore serbe në vitet 1990. <ref>"Serbian forces, heavy artillery reinforce siege of Srbica," ''British Broadcasting Corporation Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 19 March 1998 (Source: Kosova Daily Report, Pristina, in English 17 Mar 98).</ref> <ref>"Two Albanians reported seriously wounded by Serbian forces," ''British Broadcasting Corporation Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 23 April 1998 (Source: Kosova Daily Report, Pristina, in English 21 Apr 98).</ref> <ref>"Serbs shell northern village - Kosovo Albanian report," ''British Broadcasting Corporation Monitoring Service: Central Europe & Balkans'', 22 July 1998 (Source: Kosovo Information Centre web site, Pristina, in English 20 Jul 98).</ref> Ai u zhvendos për një kohë të shkurtër në [[Prishtina|Prishtinë]] më vonë në vitin 1998; Një raport lajmesh tregon se ai dhe disa anëtarë të familjes së tij u kthyen në Llaushë rreth fundit të tetorit për të rindërtuar shtëpinë e tyre, e cila ishte shkatërruar nga bombardimet. <ref>Sylvia Groult, "Kosovo paralysed by first snows," ''Agence France-Presse'', 20 November 1998.</ref> Në vitin 2018, Geci tha se kishte themeluar një grup të UÇK-së të quajtur ''Hasan Prishtina'' me [[Adem Jashari|Adem Jasharin]] dhe Sali Çekun në fillim të Luftës së Kosovës dhe ishte udhëheqës i aktiviteteve të saj në [[Drenica|Drenicë]] . Ekzistenca e ''Hasan Prishtinës'' ishte vënë në pikëpyetje më parë, me disa që pretendonin se ishte shpikur në mënyrë retroaktive për të siguruar pagesat e pensioneve nga [[qeveria e Kosovës]] . <ref>[https://ekonomiaonline.com/nacionale/brigada-enigmatike-hasan-prishtina-flet-pjestari-i-saj-fadil-geci/ "Brigada enigmatike ''Hasan Prishtina'', flet pjestari i saj Fadil Geci,"] ''Ekonomia Online'', 17 August 2018, accessed 23 January 2022.</ref> == Politikan == Shënimet biografike të Gecit në ueb faqen e Kuvendit të Kosovës tregojnë se ai ka shërbyer si nënkryetar i Skenderajt dhe si kryetar i Drejtorisë së Shëndetësisë në komunë. Burimet online nuk sqarojnë se kur i ka mbajtur këto poste. <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 Periudha e parë Legjislative (17.11.2001 - 23.11.2004) – Fadil Geci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183255/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,400&secid=102&legid=2 Periudha e dytë Legjislative – Fadil Geci (23.11.2004 - 12.12.2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183255/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,400&secid=102&legid=2 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo accessed 23 January 2022.</ref> Lufta e Kosovës përfundoi në vitin 1999 dhe një administratë e përkohshme u krijua nga [[Misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë|Misioni i Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë]] (UNMIK), i cili mbikëqyri zgjedhjet lokale në vitin 2000. Geci doli në pozitën e dytë në listën zgjedhore të LDK-së në Skenderaj dhe u zgjodh në kuvendin komunal kur lista fitoi katër ulëse. [[Partia Demokratike e Kosovës|Partia rivale Demokratike e Kosovës]] (PDK) fitoi shumicën dhe LDK shërbeu në opozitë . <ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2000 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Skenderaj – Lista e kandidatëve)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 13 January 2022.</ref> <ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 22 January 2022.</ref> Geci nuk kërkoi rizgjedhje në vitin 2002. Geci dënoi një sulm me bombë që vrau njëmbëdhjetë anëtarë të [[Serbët në Kosovë|komunitetit serb të Kosovës]] në shkurt 2001. Ai citohet të ketë thënë, "Ne patëm një takim në fshat dhe vendosëm se ishte gjëja më e keqe, më frikacake ajo që ndodhi. Ne duhet të gjejmë se kush e bëri këtë. Do të ishte më e lehtë të merrnim frymë lirisht dhe për ndërkombëtarët të bënin punën e tyre nëse ne bejme." Ai u raportua se kishte rrezikuar një reagim të ashpër për komentet e tij dhe ai tha se besonte se jeta e tij ishte në rrezik nga elementë të linjës së ashpër të komunitetit shqiptar. Në të njëjtën periudhë, ai akuzoi [[Hashim Thaçi|Hashim Thaçin]] dhe bashkëpunëtorët e tij si përgjegjës për shumicën e dhunës së vazhdueshme në Kosovë. Thaçi e hodhi poshtë akuzën. <ref>Carlotta Gall, "Doing the Right Thing, in Kosovo's Heartland," ''The New York Times'', 23 February 2001, p. 9.</ref> === Parlamentar === Geci u zgjodh deputet në Kuvendin e Kosovës në zgjedhjet parlamentare të vitit 2001 . <ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2001/ ZGJEDHJET PËR KUVEND TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2001 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas Subjekteve Politike)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231205142937/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2001/ |date=5 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 12 January 2022.</ref> <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 Periudha e parë Legjislative (17.11.2001 - 23.11.2004) – Fadil Geci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183255/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,123&secid=102&legid=1 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> LDK-ja fitoi një fitore bindëse; Geci shërbeu si përkrahës i administratës dhe ishte anëtar i komisionit për buxhet të kuvendit dhe komisionit për gatishmëri emergjente. <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=1&secid=110 Periudha e parë Legjislative (17.11.2001 - 23.11.2004)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183254/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=1&secid=110 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> Geci mori pjesë në një delegacion prej shtatë anëtarësh në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] në tetor 2002 për të hulumtuar institucionet politike amerikane. Në një takim me gazetarët në [[Salt Lake City]], ai tregoi mbështetjen e tij për pushtimin e afërt amerikan të Irakut . <ref>Brent Israelsen, "Kosovo Delegation Is Divided on Iraq," ''The Salt Like Tribune'', 9 October 2002.</ref> Në maj të vitit 2003, Geci dhe deputeti i PDK-së [[Gani Koci]] u përleshën me njëri-tjetrin në korridorin e parlamentit. PDK-ja fajësoi Gecin për konfrontim dhe u largua nga Kuvendi në shenjë proteste. <ref>"Two ethnic Albanian lawmakers scuffle in Kosovo," ''Associated Press Newswires'', 8 May 2003.</ref> Geci doli në pozitën e katërmbëdhjetë në listën e LDK-së në zgjedhjet parlamentare të vitit 2004 dhe u rizgjodh kur lista fitoi dyzet e shtatë mandate. <ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2004/ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2004 – Fletëvotimi për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004 (Lista e Kandidatëve për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 21 January 2022.</ref> <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,400&secid=102&legid=2 Periudha e dytë Legjislative (23.11.2004 - 12.12.2007) – Fadil Geci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240131183255/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,400&secid=102&legid=2 |date=31 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> LDK-ja mbeti forca dominuese në koalicionin qeveritar të Kosovës pas zgjedhjeve dhe Geci vazhdoi të shërbente si mbështetës i administratës. Në mandatin e tij të dytë, ai ishte anëtar i komitetit të sigurisë. <ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=2&secid=110 Periudha e dytë Legjislative (23.11.2004 - 12.12.2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241125084131/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158 |date=25 nëntor 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 23 January 2022.</ref> Në tetor 2006 u raportua se Geci kishte sulmuar fizikisht kryetarin [[Fushë Kosova|e Komunës së Fushë Kosovës,]] Skender Zogaj. <ref>"Kosovo official sustains face injuries in attack by MP outside parliament," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 18 October 2006 (Source: Excerpt from report by Montenegrin Mina news agency).</ref> LDK-ja u nda në fraksione të ndryshme në betejën e udhëheqjes që pasoi vdekjen e [[Ibrahim Rugova|Ibrahim Rugovës]] në vitin 2006. Në janar të vitit 2007, Geci dhe pesë anëtarë të tjerë të grupit asambleist të LDK-së u larguan nga partia për t'iu bashkuar LDD-së së sapoformuar. <ref>"Six Kosovo Assembly members leave LDK to join Daci's Democratic League," ''British Broadcasting Corporation Monitoring European'', 14 January 2007 (Source: Text of report by Kosovo Albanian Kosovapress news agency website).</ref> Ai nuk ishte kandidat në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2007|zgjedhjet parlamentare të vitit 2007]], por kandidoi për [[Kryetari i bashkisë|kryetar]] të Skenderajt në zgjedhjet e njëkohshme lokale dhe përfundoi i dyti i largët. Ai kandidoi sërish për kryetar bashkie në zgjedhjet vendore të vitit 2009 me të njëjtin rezultat dhe që prej kësaj kohe nuk i është rikthyer jetës aktive politike. == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Delegatë të Kuvendit të Kosovës (2001 - 08)]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Skënderaj]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1961]] d6c1jxc0h0udtr6v1vymvubyye8gzcv 0 349942 2976544 2966068 2026-05-02T23:55:03Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976544 wikitext text/x-wiki '''Selim Isa Pacolli''' (lindur më 21 shtator 1969) është një politikan [[Kosova|kosovar]] i cili shërben si Nënkryetar i Komunës së [[Prishtina|Prishtinës]] që nga 27 dhjetor 2017.<ref>[http://www.rtklive.com/sq/news-single.php?ID=232375 RTK Live] {{Lidhje e vdekur|date=June 2023}}</ref> Pacolli, nga viti 2011 deri në vitin 2018 ka qenë drejtor i përgjithshëm i [[Swiss Diamond Prishtina|Swiss Diamond Prishtina.]] == Biografia == Selim Pacolli u lind në fshatin Marec, afër [[Prishtina|Prishtinës]] ku e kaloi gjithë fëmijërinë dhe mbaroi arsimin fillor. Ka mbaruar shkollën e mesme “Xhevdet Doda” dhe më pas ka përfunduar studimet për ekonomi. Menjëherë pas kësaj, në fillim të viteve të 90-ta në mes të krizës politike në Kosovë, Selim arriti të angazhohej në detyra menaxheriale brenda dhe jashtë vendit. == Karriera == Si ekonomist, që në moshë të re, z. Pacolli mori përgjegjësinë e menaxhimit dhe drejtimit të [[Mabetex Group|Mabetex]] Project Engineering, ku shërbeu si Drejtor i Përgjithshëm nga viti 1992 deri në vitin 2004. Në vitin 2005 u emërua kryetar i ATV Media Group dhe drejtoi gazetën [[Mabetex Group|Lajm]], e cila shpejt fitoi vëmendjen dhe besimin kombëtar, ndërsa z. Selim Pacolli ishte drejtor për shkak të gazetarisë hulumtuese, guximit dhe qasjes kritike. Viti 2011 do të shënonte fillimin e një historie tjetër suksesi me hapjen e [[Swiss Diamond Prishtina]] në zemër të kryeqytetit. Hoteli me pesë yje, me drejtor z. Në vitin 2014, Hoteli u zgjodh si 'Hoteli më i mirë i Biznesit' në Kosovë nga 'Business Destination Travel Awards'.<ref>{{Cite web|title=Swiss Diamond Hotel Prishtina {{!}} Awards|url=http://sdhprishtina.com/header-page/awards/397/business-destinations-best-business-hotel-2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212084151/http://sdhprishtina.com/header-page/awards/397/business-destinations-best-business-hotel-2014|archive-date=2018-02-12|website=sdhprishtina.com}}</ref> == Roli në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës == Selim Pacolli ishte 29 vjeç kur u kthye në [[Kosova|Kosovë]] dhe iu bashkua [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] si ushtar në zonën e [[Gollaku (Gallapi)|Gollakut]] .<ref>{{Cite web|date=27 gusht 2017|title=Ish ushtari i UÇK-së, kandidat i AKR-së për kryetar të Prishtinës|url=http://www.veriu.info/ish-ushtari-i-uck-se-kandidat-i-akr-se-per-kryetar-te-prishtines/|access-date=31 janar 2024|archive-date=29 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829151828/http://www.veriu.info/ish-ushtari-i-uck-se-kandidat-i-akr-se-per-kryetar-te-prishtines/|url-status=dead}}</ref> == Veprimtaria politike == Selim Pacolli u përfshi në politikë në moshën 22 vjeçare duke iu bashkuar strukturave të [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës,]] dega e pestë në Prishtinë. Ai kontribuoi në Forumin Rinor në kohët e vështira të viteve të 90-ta në Kosovë, ndërsa mbeti anëtar i LDK-së pas përfundimit të [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] . Në vitin 2007 u formua [[Aleanca Kosova e Re]] dhe një vit më pas z. Pacolli u emërua sekretar i partisë. Koha e tij në detyrë nga viti 2008-2010 ende mbahet mend për punën masive të bërë brenda strukturës partiake. Për shkak të rrethanave dhe angazhimeve të ndryshme, Selim e ndërpreu aktivitetin e tij politik në vitin 2010. Në gusht të vitit 2017, ai u rikthye në politikë duke iu bashkuar garës për kryetar të [[Prishtina|Prishtinës]] . Me një fushatë shumë pozitive e cila nga shumëkush u konsiderua si më e mira dhe më kreative ndër vite, z. Pacolli arriti të renditet si kandidati i tretë më i votuar në raundin e parë. Për [[Aleanca Kosova e Re|Aleancën Kosova e Re]], performanca e Pacollit shënoi performancën më të suksesshme që ka pasur një kandidat i partisë në Prishtinë që nga viti 2009. Në raundin e dytë, z. Pacolli përkrahu publikisht [[Shpend Ahmeti|Shpend Ahmetin]], i cili fitoi mandatin e dytë si [[Kryetar i Komunës së Prishtinës|kryetar i Prishtinës]] .<ref>{{Cite web|date=12 nëntor 2017|title=Selim Pacolli: Shpend Ahmeti do e ketë mbështetjen e AKR-së|url=http://www.arbresh.info/lajmet/selim-pacolli-shpend-ahmeti-do-e-kete-mbeshtetjen-e-akr-se-2/}}</ref> Më 27 dhjetor, Selim Pacolli u emërua nënkryetar i kryeqytetit.<ref>{{Cite web|date=27 dhjetor 2017|title=Ahmeti emëron Pacollin nënkryetar të Komunës|url=http://www.koha.net/metro/66005/ahmeti-emeron-pacollin-nenkryetar-te-komunes/}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë nga Prishtina]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1969]] e65lkkcwnhdi0mobpon9c66kl4zl782 0 349943 2976536 2966069 2026-05-02T23:55:01Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lidhja Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976536 wikitext text/x-wiki '''Fadil Gashi''' (lindur më 10 qershor 1968) është politikan dhe ish-komandant i [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) në [[Kosova|Kosovë]] . Ai ka qenë deputet i [[Kuvendi i Republikës së Kosovës|Kuvendit të Kosovës]] nga viti 2004 deri në vitin 2007 dhe ka shërbyer disa mandate në Kuvendin Lokal të [[Klina|Klinës]] . Gashi është deputet i [[Lidhja Demokratike e Kosovës|Lidhjes Demokratike të Kosovës]] (LDK). == Biografia == Gashi lindi në një familje [[Shqiptarët në Kosovë|shqiptare të Kosovës]] në fshatin Qupevë të Klinës, në atë që atëherë ishte [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës]] në [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . Ai u trajnua si oficer policie dhe shërbeu në forcën e policisë nga viti 1988 deri në vitin 1990, kur u largua nga pozicioni mes tensioneve në rritje në Kosovë.<ref>William Ickes, "KLA continues to turn over weapons to KFOR," ''Agence France Presse'', 21 July 1999.</ref> Nga viti 1991 deri në vitin 1997 ka punuar në arsim.<ref>Fadil Gashi, {{Cite web|title=Archived copy|url=https://www.kuvendikosoves.org/|archive-url=https://web.archive.org/web/20041210084059/http://www.kuvendikosoves.org/|archive-date=10 dhjetor 2004|access-date=3 janar 2024}}, Assembly of Kosovo, accessed 3 January 2024.</ref> == Komandant i UÇK-së == Nga viti 1997 deri në vitin 1999, Gashi ishte komandant i njësitit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në fshatin [[Sferkë]] të Klinës.<ref>Fadil Gashi, {{Cite web|title=Archived copy|url=https://www.kuvendikosoves.org/|archive-url=https://web.archive.org/web/20041210084059/http://www.kuvendikosoves.org/|archive-date=10 dhjetor 2004|access-date=3 janar 2024}}, Assembly of Kosovo, accessed 3 January 2024.</ref> Pas [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] (1998–1999), ai ishte përgjegjës për sigurimin e pajtueshmërisë së njësisë së tij në dorëzimin e armëve në trupën ndërkombëtare paqeruajtëse [[KFOR|të Forcave të Kosovës]] (KFOR). Raportet e mediave nga ajo periudhë e përshkruajnë atë si një marrëdhënie të mirë pune me KFOR-in dhe si bashkëpunues me kërkesat e tij.<ref>William Ickes, "KLA continues to turn over weapons to KFOR," ''Agence France Presse'', 21 July 1999.</ref> == Politikan == === Vitet e hershme në politikën komunale (2000–07) === Gashi iu bashkua LDK-së në vitin 1990, menjëherë pas formimit të saj. Ai u shfaq në pozitën e katërmbëdhjetë në listën zgjedhore të partisë për Klinën në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2000|zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2000]] .<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2000 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Klinë – Lista e kandidatëve)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 13 January 2022.</ref> Zgjedhjet për Kuvendin e Kosovës mbahen me përfaqësim proporcional me listë të hapur ; Gashi përfundoi i treti në mesin e kandidatëve të partisë së tij dhe u zgjodh kur LDK-ja fitoi shumicën në Klinë me shtatëmbëdhjetë nga tridhjetë e një ulëse.<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2000 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231002104704/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2000/ |date=2 tetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 22 January 2022.</ref> Ai u promovua në pozitën e katërt në listën e partisë në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2002|zgjedhjet lokale të vitit 2002]], u rizgjodh kur lista fitoi trembëdhjetë vende,<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2002 – Fletëvotimet dhe listat e kandidatëve (Klinë)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 18 January 2022.</ref><ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2002/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2002 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 4 February 2022.</ref> dhe shërbeu si nënkryetar i ekzekutivit të bashkisë në mandatin që pasoi.<ref>Fadil Gashi, {{Cite web|title=Archived copy|url=https://kk.rks-gov.net/kline/staff/fadil-gashi/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118014523/https://kk.rks-gov.net/kline/staff/fadil-gashi/|archive-date=18 janar 2021|access-date=3 janar 2024}}, Republic of Kosovo – Klinë, accessed 3 January 2024.</ref> === Parlamentar (2004–07) === Gashi u shfaq në pozitën e dyzetë e katërt në listën e LDK-së në [[Zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2004|zgjedhjet parlamentare të Kosovës të vitit 2004]] dhe mori një mandat kur lista fitoi një fitore të pluralitetit me dyzet e shtatë ulëse.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2004/ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2004 – Fletëvotimi për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004 (Lista e Kandidatëve për Zgjedhjet për Kuvend të Kosovës 2004)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, accessed 21 January 2022.</ref><ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,430&secid=102&legid=2 Periudha e dytë Legjislative (23.11.2004 - 12.12.2007) – Fadil Gashi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240103230249/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158,430&secid=102&legid=2 |date=3 janar 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 3 January 2024.</ref> LDK-ja formoi një qeveri koalicioni me [[Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës|Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës]] (AAK) pas zgjedhjeve dhe Gashi shërbeu si mbështetës i qeverisë. Ai ishte anëtar i komisionit të sigurisë dhe komisionit për ekonomi, tregti, industri, energji, transport dhe komunikim.<ref>[http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158&legid=2&secid=110 Periudha e dytë Legjislative (23.11.2004 - 12.12.2007) – Komisionet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241125084131/http://old.kuvendikosoves.org/?cid=1,158 |date=25 nëntor 2024 }}, Assembly of the Republic of Kosovo, accessed 3 January 2024.</ref> Atij iu dha pozita e gjashtëdhjetë e shtatë në listën e LDK-së për [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2007|zgjedhjet parlamentare të vitit 2007]], përfundoi në vendin e shtatëdhjetë e dytë dhe nuk u rizgjodh kur partia ra në njëzet e pesë vende.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2007/ ZGJEDHJET PËR KUVEND TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 23, accessed 15 January 2022.</ref> === Që nga viti 2007 === Gashi u promovua në pozitën udhëheqëse në listën e LDK-së për Klinën në [[Zgjedhjet lokale të Kosovës 2007|zgjedhjet lokale të Kosovës të vitit 2007]] dhe u rizgjodh në kuvendin lokal edhe pse partia ra në shtatë ulëse.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 8, accessed 1 February 2022.</ref><ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2007/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2007 – Rezultatet dhe Statistikat (Kandidatët e zgjedhur sipas subjekteve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 24, accessed 13 January 2022. Gashi finished second among the party's candidates in 2007. He is not to be confused with a different Fadil Gashi who held the lead position on the electoral list of the [[New Kosovo Alliance]] for Klina in this cycle.</ref> Ai më pas ka udhëhequr listën e partisë dhe është rizgjedhur në asamble në zgjedhjet lokale të 2009,<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2009 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231204033755/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ |date=4 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 9.</ref><ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2009 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve sipas komunave)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231204033755/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2009/ |date=4 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 67.</ref> 2013,<ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2013 – Rezultatet dhe Statistikat – Rezultatet e të gjithë kandidatëve sipas komunave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231204033400/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ |date=4 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 78.</ref><ref>[https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ Zgjedhjet për Kuvende Komunale 2013 – Rezultatet dhe Statistikat – Rezultatet e subjekteve sipas vendvotimeve] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231204033400/https://kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2013/ |date=4 dhjetor 2023 }}, Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 10.</ref> 2017,<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2017/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2017 – Rezultatet e kandidatëve sipas subjekteve të renditur sipas numrit të votave)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 73, accessed 20 January 2022.</ref><ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2017/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2017 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve sipas komunave)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 10, accessed 20 January 2022.</ref> dhe 2021.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2021/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2021 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 56, accessed 15 January 2022.</ref><ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-per-kuvende-komunale/zgjedhjet-per-kuvende-komunale-2021/ ZGJEDHJET PËR KUVENDE KOMUNALE 2021 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e subjekteve dhe ndarja e mandateve)], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 9, accessed 15 January 2022.</ref> LDK-ja ka fituar vazhdimisht ose pesë ose gjashtë vende në kuvend gjatë kësaj kohe dhe shpesh ka luajtur një rol "mbretbërës" në politikën lokale. Gashi ka shërbyer si kryetar i kuvendit lokal nga viti 2010 deri në vitin 2013 dhe nga viti 2015 deri në vitin 2017, ndërsa në dhjetor të vitit 2021 u zgjodh për mandatin e tretë në këtë detyrë.<ref>Fadil Gashi, {{Cite web|title=Archived copy|url=https://kk.rks-gov.net/kline/staff/fadil-gashi/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118014523/https://kk.rks-gov.net/kline/staff/fadil-gashi/|archive-date=18 janar 2021|access-date=3 janar 2024}}, Republic of Kosovo – Klinë, accessed 3 January 2024.</ref><ref>[https://www.klina.info/fadil-gashi-per-te-treten-here-zgjedhet-kryesues-i-kuvendit-ne-kline/ "Fadil Gashi për të tretën herë zgjedhet Kryesues i Kuvendit në Klinë"], klina.info, 7 December 2021, accessed 3 January 2024.</ref> Kosova prezantoi zgjedhjen e drejtpërdrejtë të [[Kryetari i bashkisë|kryetarëve]] të komunave në vitin 2007. Gashi ishte kandidat i LDK-së për kryetar të Komunës së Klinës në zgjedhjet lokale të vitit 2009 dhe 2013 dhe përfundoi i treti në të dyja rastet. Në fund të vitit 2021, ai njoftoi se LDK-ja do të mbështesë kandidatin e [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK) në balotazhin e kryetar komune.<ref>[https://botapress.info/pdk-e-ldk-arrijne-marreveshje-ne-kete-komune/ "PDK e LDK arrijnë marrëveshje në këtë komunë"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240103230333/https://botapress.info/pdk-e-ldk-arrijne-marreveshje-ne-kete-komune/ |date=3 janar 2024 }}, ''Botapress'', 11 November 2021, accessed 3 January 2024.</ref> Gashi u emërua zëvendësministër për [[Forca e Sigurisë së Kosovës|Forcën e Sigurisë së Kosovës]] në korrik 2015.<ref>[https://telegrafi.com/kompletohet-qeveria-mustafa-ja-emrat-e-zevendesministrave/ "Kompletohet Qeveria Mustafa, ja emrat e zëvendësministrave"], ''Telegrafi'', July 2015, accessed 3 January 2024.</ref> Ai u largua nga ky rol në vitin 2017, kur LDK-ja u largua nga koalicioni i qeverisë së Republikës së Kosovës. Atij iu dha pozita e dyzet e nëntë në listën e LDK-së në [[Zgjedhjet parlamentare në Kosovë, 2021|zgjedhjet parlamentare të Kosovës 2021]], përfundoi në vendin e gjashtëdhjetë e pestë në mesin e kandidatëve të listës dhe nuk u zgjodh kur lista fitoi pesëmbëdhjetë ulëse.<ref>[https://www.kqz-ks.org/zgjedhjet-e-pergjithshme/zgjedhjet-per-kuvend-te-kosoves-2021/ ZGJEDHJET E PARAKOHSHME PËR KUVENDIN E REPUBLIKËS SË KOSOVËS 2021 – Rezultatet dhe Statistikat (Rezultatet e të gjithë kandidatëve (renditja si në fletëvotim))], Central Election Commission, Republic of Kosovo, p. 24, accessed 21 January 2022.</ref><ref>[https://www.koha.net/en/arboretum/399271/Kabashi-Fadil-Gashi-had-told-Thaci-that-he-only-obeyed-Rugova/ "Kabashi: Fadil Gashi had told Thaçi that he only obeyed Rugova"], ''Koha'', 15 November 2023, accessed 3 January 2024.</ref> == Referime == [[Kategoria:Politikanë të Lidhjes Demokratike të Kosovës]] [[Kategoria:Delegatë të Kuvendit të Kosovës (2001 - 08)]] [[Kategoria:Ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz nga Klina]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1968]] rr70ojjso2tbni00t0wy1t3s087h845 0 351604 2976701 2966415 2026-05-03T09:18:01Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976701 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Pano Soko | image = | caption = | alt = | office1 = Zëvendëskryetar i [[Nisma Thurje|Nismës Thurje]] | termstart1 = 2020 | termend1 = 2025 | leader1 = [[Endri Shabani]]<ref>{{Cite web|title=Nisma Thurje website|url=https://nisma.al/|website=nisma.al|language=sq|access-date=20 mars 2024|archive-date=24 prill 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240424092322/https://www.nisma.al/|url-status=dead}}</ref> | birth_name = Panajot Soko | birth_date = 1 janar 1979 | birth_place = [[Gjirokastër]] | death_date = | death_place = | party = [[Nisma Thurje]] (2020-2025) | spouse = | children = | education = | website = }} '''Pano Soko''' ( lindur si '''Panajot Soko'''; më [[1 janar]] [[1979]]) është ekonomist dhe politikan [[shqiptar]]. Ai është bashkëthemelues i [[Nisma Thurje|Nismës Thurje]]. Soko mori 1579 vota në [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2021|zgjedhjet 2021]].<ref>{{Cite web|title=Zgjedhjet për Kuvend 25 prill 2021 - Rezultatet|url=https://kqz.gov.al/results/results2021/results2021.htm|language=sq|access-date=14 prill 2024|archive-date=12 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512091928/http://www.kqz.gov.al/results/results2021.htm|url-status=dead}}</ref> == Lidhje të jashtme == == Referime == [[Kategoria:Lindje 1979]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Politikanë nga Tirana]] [[Kategoria:Politikanë të Nismës Thurje]] 6tmt52k2a2qn95vj5xepugse8gnxtyf 0 353102 2976682 2974843 2026-05-03T08:01:39Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976682 wikitext text/x-wiki {{Infobox organizatë|name=The Film and TV Charity|formation=1924, as Cinematograph Trade Benevolent Fund until 1964, then renamed Cinema and Television Benevolent Fund until 2017<ref>[https://filmtvcharity.org.uk/about-us/history/ Film and TV Charity: Our history]</ref>|logo=Film+TV-CMYK-Lockup-Dark.jpg|logo_alt=The Film and TV Charity|abbreviation=FTVC|type=[[Nonprofit organization]]|purpose=To support people who work in the Film, TV and Cinema industries|headquarters=22 Golden Square, London W1F 9AD|region=United Kingdom|language=English|leader_title=CEO|leader_name=Marcus Ryder MBE|leader_title2=Chair of Trustees|leader_name2=Claire Tavernier|staff=40|website=https://filmtvcharity.org.uk}} Filantropia e Filmit dhe TV, njohur më parë si CTBF (Fondi i Mirënjohjes së Kinemasë dhe Televizionit), është institucioni kryesor i bamirësisë në [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut|Mbretërinë e Bashkuar]] për profesionistët e industrisë së filmit, kinemasë dhe televizionit. Kjo organizatë ofron mbështetje për individët që punojnë në të gjitha nivelet e prodhimit, duke përfshirë krijimin e skenarit, prodhimin dhe shfaqjen në ekrane, si dhe në role të tjera të lidhura me këtë fushë. Duke punuar nga qendra e tyre kryesore në Londër, shërbimet e tyre janë të gatshme për të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Organizata bamirëse mban markën tregtare për Performancën e Filmit Mbretëror, një ngjarje që më herët është ndjekur nga HM Mbretëresha dhe anëtarë të tjerë të Familjes Mbretërore Britanike. Performanca më e fundit e filmit mbretëror u mbajt në vitin 2022 për premierën në Mbretërinë e Bashkuar të "Top Gun: Maverick", dhe u ndoq nga [[Uilliami, Princi i Uellsit|Princi Uilliam]] dhe Princesha Catherine.<ref>{{Cite news|last=Ward|first=Victoria|date=2022-05-19|title=TOP GUN|language=en-GB|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/royal-family/2022/05/19/top-gun-maverick-prince-william-kate-tom-cruise-premiere/|access-date=2022-06-08|issn=0307-1235}}</ref> Organizata bamirëse drejton një [https://filmtvcharity.org.uk/your-support/support-line/ linjë mbështetëse 24/7]{{Lidhje e vdekur}} . Linja mbështetëse është e disponueshme për të diskutuar pyetjet ligjore, shëndetin dhe mirëqenien mendore, problemet financiare, çështjet familjare ose bullizmin dhe diskriminimin. == Fushatat == === Anketa më e mirë e shëndetit mendor/Looking Glass === Në vitin 2019, shoqata bamirëse nisi Sondazhin Looking Glass për të eksploruar kushtet e shëndetit mendor të industrisë së filmit dhe televizionit në Mbretërinë e Bashkuar. Rezultatet e këtij sondazhi e çuan bamirësinë të krijonte Programin e Fotos së Gjithë.<ref>{{Cite web|title=Shëndeti më i mirë mendor në prapaskenë - Bamirësi e Filmit dhe TV|url=https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/better-mental-health/|access-date=2021-10-21|language=en|archive-date=10 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210103109/https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/better-mental-health/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Florisson|first=Heather CareyMelanie WilkesRebecca|title=Looking|url=https://www.lancaster.ac.uk/work-foundation/publications/the-looking-glass-mental-health-in-the-uk-film-tv-and-cinema-industry|access-date=2021-10-21|website=www.lancaster.ac.uk|language=en}}</ref> Në vitin 2021, organizata bamirëse kreu përsëri anketën Looking Glass dhe zbuloi se ende ekzistonin probleme të mëdha brenda industrisë në lidhje me stresin në punë, ndjekjen dhe shëndetin mendor.<ref>{{Cite web|last=Ritman|first=Alex|date=2022-02-16|title=Intensiteti i punës në MB Filmi, TV duke vënë tendosje të madhe në shëndetin mendor: Studim|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/britain-film-tv-mental-health-study-work-intensity-1235093785/|access-date=2022-06-08|website=The Hollywood Reporter|language=en-US}}</ref> Në vitin 2022, organizata bamirëse filloi përsëritjen e tretë të Sondazhit Looking Glass për të vlerësuar përparimin e bërë në trajtimin e krizës së shëndetit mendor në industrinë e filmit dhe televizionit.<ref>{{Cite web|last=Calnan2022-06-06T12:48:00+01:00|first=Ellie|title=Organizata Bamirëse e Filmit dhe TV në Mbretërinë e Bashkuar bën thirrje që e gjithë industria të marrë pjesë në shëndetin e ri mendor|url=https://www.screendaily.com/news/uks-film-and-tv-charity-calls-for-entire-industry-to-participate-in-new-mental-heath-survey/5171420.article|access-date=2022-06-08|website=Screen|language=en}}</ref> === Diversiteti, Barazia dhe Përfshirja === Në vitin 2020, organizata bamirëse shtoi një qëllim të ri në misionin e tyre. Si pjesë e këtij procesi, ata publikuan dy raporte me shkrim që trajtojnë temën e racizmit në industrinë e tyre.<ref>{{Cite web|title=Anti-Racism in the Film and TV Industry: a Perspective from The Film and TV Charity - Film and TV Charity|url=https://filmtvcharity.org.uk/news-event/anti-racism-in-the-film-and-tv-industry-a-perspective-from-the-film-and-tv-charity/|access-date=2021-10-21|language=en|archive-date=21 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021111338/https://filmtvcharity.org.uk/news-event/anti-racism-in-the-film-and-tv-industry-a-perspective-from-the-film-and-tv-charity/|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Diversiteti, barazia dhe përfshirja - Bamirësi e Filmit dhe TV|url=https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/diversity-equity-inclusion/|access-date=2021-10-21|language=en|archive-date=8 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208162548/https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/diversity-equity-inclusion/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ritman|first=Alex|date=2021-09-21|title=Film and TV Charity Launches Anti-Racism Initiative|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/u-k-s-film-and-tv-charity-launches-anti-racism-initiative-1235017565/|access-date=2021-10-21|website=The Hollywood Reporter|language=en-US}}</ref> === Le të rivendosim === Në vitin 2021, organizata bamirëse nisi një fushatë njëvjeçare të quajtur "Let's Reset", e mbështetur nga studio të ndryshme të mëdha, kompani prodhimi dhe organizata të industrisë.   == Zëvendës-patronët == Anne Bennett, Debbie Chalet, Derek Cooper, Stan Fishman CBE, Sir Paul Fox CBE, Lord Grade CBE, Stephen Jaggs, Barry Jenkins OBE, Ian Lewis, David McCall CBE, David Murrell, Sir Alan Parker CBE, Denise Parkinson, Lord Puttnam CBE, Jeremy Thomas CBE, Michael G. Wilson OBE.<ref name=":0">{{Cite web|title=TV Charity|url=https://filmtvcharity.org.uk/about-us/history/|access-date=2021-10-06|language=en}}</ref> == Referime == {{Reflist}} == Referime == * {{Cite news|date=18 maj 2020|title=Filmi & TV Bamirësi lançon komunitetin në internet të shëndetit mendor|language=sq|work=Broadcast|url=https://www.broadcastnow.co.uk/home/film-and-tv-charity-launches-online-mental-health-community/5149906.article|access-date=4 qershor 2020}} * {{Cite news|date=15 maj 2020|title=Një shëndet më i mirë mendor në prapaskenë|language=sq|work=NewStatesman|url=https://www.newstatesman.com/culture/tv-radio/2020/05/pioneering-better-mental-health-behind-scenes|access-date=4 qershor 2020}} * {{Cite news|title=TV Charity|language=sq|work=Production Guild|url=https://productionguild.com/news/bbc-donates-700000-to-support-the-film-and-tv-charity-82779/|access-date=4 qershor 2020}} * {{Cite news|date=21 nëntor 2019|title=Princi i Uellsit dhe Dukesha e Cornwall do të marrin pjesë në premierën e filmit të ri të Sam Mendes|language=sq|work=Tatler|url=https://www.tatler.com/article/the-royal-family-will-attend-royal-premiere-of-1917-war-film|access-date=4 qershor 2019}} * {{Cite news|last=Slawinski|first=Emma|date=20 korrik 2009|title=Shefi Ekzekutiv i Fondit Bamirës të Kinemasë dhe Televizionit del në pension|language=sq|work=ScreenDaily.com|url=http://www.screendaily.com/news/uk-ireland-news/cinema-and-television-benevolent-fund-chief-executive-retires/5003764.article|access-date=5 janar 2010}} * {{Cite news|date=25 nëntor 2009|title=Susan Sarandon e përballon me guxim shiun në premierën e Lovely Bones në Londër|language=sq|work=Daily Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/6648147/Susan-Sarandon-braves-rain-at-Lovely-Bones-premiere-in-London.html|access-date=5 janar 2010}} lkn74kjrcagr3hj4gui9smhdducm8xq 1 353884 2976683 2974844 2026-05-03T08:01:40Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976683 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Organizata për Filmin dhe Televizionin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2659384 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211021111338/https://filmtvcharity.org.uk/news-event/anti-racism-in-the-film-and-tv-industry-a-perspective-from-the-film-and-tv-charity/ për lidhjen https://filmtvcharity.org.uk/news-event/anti-racism-in-the-film-and-tv-industry-a-perspective-from-the-film-and-tv-charity/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 prill 2024 05:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Organizata për Filmin dhe Televizionin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2974843 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231210103109/https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/better-mental-health/ për lidhjen https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/better-mental-health/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231208162548/https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/diversity-equity-inclusion/ për lidhjen https://filmtvcharity.org.uk/leading-change/diversity-equity-inclusion/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 prill 2026 05:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Organizata për Filmin dhe Televizionin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976682 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://filmtvcharity.org.uk/your-support/support-line/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 10:01 (CEST) ngzzxozesdltwkc3wr5r3d9bnd2mp9k 1 354049 2976287 2660296 2026-05-02T13:52:57Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976287 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike Mozilla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2660295 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170530031120/http://standardsandfreedom.net/index.php/2013/01/24/the-meaning-of-the-4-0/ për lidhjen http://standardsandfreedom.net/index.php/2013/01/24/the-meaning-of-the-4-0/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2024 03:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike Mozilla]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976286 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160211123201/http://www.libreoffice.org/download/license/ për lidhjen https://www.libreoffice.org/download/license/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 15:52 (CEST) 8h8dxdc4tdou7yt8hbgtwkx0zkwse0p 1 354414 2976574 2685619 2026-05-03T00:37:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976574 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Met Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2661758 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110501142600/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8479245/Countdown-to-the-Met-Ball-2011.html për lidhjen http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8479245/Countdown-to-the-Met-Ball-2011.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 maj 2024 09:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Met Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2666601 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181202155130/https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all për lidhjen https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181202155130/https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all për lidhjen https://www.architecturaldigest.com/gallery/the-met-galas-history-and-decor-throughout-the-years/all. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 maj 2024 12:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Met Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2685618 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160811214248/http://au.complex.com/style/2015/05/met-gala-2015-asian-appropriation-china-through-the-looking-glass për lidhjen http://au.complex.com/style/2015/05/met-gala-2015-asian-appropriation-china-through-the-looking-glass. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 gusht 2024 11:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Met Gala]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976573 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201016122006/http://www.metmuseum.org/press/news/2016/rei-kawakubo për lidhjen http://metmuseum.org/press/news/2016/rei-kawakubo. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 02:37 (CEST) 0u4bhddcrnwb7yi866lroobwdr8ucsz 0 355731 2976638 2967245 2026-05-03T05:11:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976638 wikitext text/x-wiki '''Netët korçare të poezisë''' është një ngjarje e përvitshme kulturore dhe artistike e cila zhvillohet në qytetin e [[Korçë]]s në [[Shqipëri]].<ref>{{Cite web|last=ATA|title=“Korça Poetry Nights” bring together poets from world|url=https://en.ata.gov.al/2024/05/27/korca-poetry-nights-bring-together-poets-from-world/|access-date=30 maj 2024|website=Agjencia Telegrafike Shqiptare|language=en|archive-date=27 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240527192649/https://en.ata.gov.al/2024/05/27/korca-poetry-nights-bring-together-poets-from-world/|url-status=dead}}</ref> Ky festival përfshin një seri aktivitetesh kushtuar poezisë dhe letërsisë, dhe tërheq poetë, shkrimtarë dhe artistë nga gjithë [[Shqipëria]], [[Kosova]], [[Maqedonia e Veriut]], [[Mali i Zi]], etj. Nismëtar dhe organizator i këtij festivali që nga viti 1996 është [[Biblioteka e Korçës "Thimi Mitko"]]. Ky organizim poetik është një ngjarje e rëndësishme në kalendarin kulturor të Korçës dhe kontribuon në pasurimin e jetës kulturore të qytetit, duke e bërë atë një destinacion të rëndësishëm për dashamirësit e poezisë dhe letërsisë.<ref>{{Cite web|last=Plus|first=Kult|date=2024-05-27|title=“Netët Korçare të Poezisë” mblodhën poetë nga e gjithë bota|url=https://www.kultplus.com/poezi/netet-korcare-te-poezise-mblodhen-poete-nga-e-gjithe-bota/|access-date=2024-05-30|website=KultPlus|language=sq}}</ref> == Vështrim == * Aktivitetet: Netët Korçare të Poezisë përfshin lexime poetike, prezantime librash, diskutime mbi letërsinë, performanca artistike dhe muzikore, dhe ekspozita arti. Këto aktivitete krijojnë një platformë për poetët që të ndajnë krijimtarinë e tyre dhe për audiencën që të angazhohet me artin e poezisë në mënyra të ndryshme. * Pjesëmarrësit: Festivali tërheq poetë të njohur dhe të rinj, si dhe studiues dhe kritikë letrarë. Pjesëmarrësit mund të jenë nga Shqipëria, si dhe nga vende të tjera, duke e bërë këtë ngjarje një pikë takimi për shkëmbimin kulturor dhe letrar. * Promovimi i kulturës: Ky festival ndihmon në promovimin e kulturës dhe letërsisë shqiptare, si dhe në ruajtjen dhe zhvillimin e traditave poetike. Ai ofron gjithashtu një mundësi për komunitetin lokal që të marrë pjesë në aktivitetet kulturore dhe të mbështesë artin dhe artistët. * Organizimi dhe sponsorët: Netët Korçare të Poezisë organizohen shpesh nga institucione lokale, shoqata kulturore dhe mbështeten nga sponsorë publikë dhe privatë. Bashkia e Korçës shpesh luan një rol kyç në mbështetjen dhe promovimin e këtij eventi.<ref>{{Cite web|title=Poetry Conferences in Korce 2024|url=https://www.allconferencealert.com/korce/poetry-conference.html|access-date=2024-05-30|website=www.allconferencealert.com|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=POEZI NGA ARDITA JATRU ( anglisht ) {{!}} revistakuvendi.org|url=https://revistakuvendi.org/?p=9912|access-date=2024-05-30|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Netët Korçare të Poezisë 2024. Ja datat kur do të zhvillohen…|url=https://www.balkanweb.com/netet-korcare-te-poezise-2024-ja-datat-kur-do-te-zhvillohen/|access-date=2024-05-30|website=www.balkanweb.com|language=sq}}</ref> == Shih edhe == * [[Korça]] * [[Qarku i Korçës]] == Referime == [[Kategoria:Korçë]] [[Kategoria:Festivale poetike në Shqipëri]] 6xnajoiftzjfyro56r5ipptapf29nel 1 356380 2976639 2670075 2026-05-03T05:11:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976639 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Netët korçare të poezisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2670074 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240527192649/https://en.ata.gov.al/2024/05/27/korca-poetry-nights-bring-together-poets-from-world/ për lidhjen https://en.ata.gov.al/2024/05/27/korca-poetry-nights-bring-together-poets-from-world/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 qershor 2024 01:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Netët korçare të poezisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976638 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.allconferencealert.com/korce/poetry-conference.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 07:11 (CEST) 4wl3vje6n5xuorfy0dqn0ms6aqw7c20 0 356712 2976247 2967503 2026-05-02T12:01:42Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976247 wikitext text/x-wiki '''''Apologjia e Sokratit''''' ({{Lang-grc-gre|Ἀπολογία Σωκράτους}}, ''Apología Sokrátous''; {{Lang-la|Apologia Socratis}}), shkruar nga [[Platoni]], është një dialog sokratik i fjalimit të vetëmbrojtjes ligjore që [[Sokrati]] (469–399 p.e.s.) foli në gjyqin e tij për pandershmëri dhe korrupsion në 399 p.e.s.<ref>{{Cite web|last=Plato|author-link=Plato|last2=Estienne|first2=Henri|author-link2=Henri Estienne|last3=Serres|first3=Jean de|last4=Adams|first4=John|last5=Adams|first5=John Quincy|date=1578|title=Platonis opera quae extant omnia|url=https://archive.org/stream/platonisoperaqua01plat#page/16/mode/2up|website=archive.org|publisher=[Genevae?] : Excudebat Henr. Stephanus|page=17}}</ref> Konkretisht, ''Apologjia e Sokratit'' është një mbrojtje kundër akuzave të "korruptimit të rinisë" dhe "mosbesimit në perënditë në të cilët beson qyteti, por në ''daimonia'' (demonë) të tjera që janë të reja" në [[Athina e lashte|Athinë]] (24b).<ref>[http://plato.stanford.edu/entries/socrates/ "Socrates]," Stanford Encyclopedia of Philosophy, 16 Sept. 2005. See: Doug Lindner, "[http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/socrates/socratesaccount.html The Trial of Socrates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171108105251/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/socrates/socratesaccount.html |date=8 nëntor 2017 }}, "Univ. of Missouri-Kansas City Law School 2002.</ref> Ndër burimet kryesore për gjyqin dhe vdekjen e filozofit Sokrat, ''Apologjia e Sokratit'' është dialogu që përshkruan gjyqin dhe është një nga katër dialogët sokratikë, së bashku me ''Etifro-''n, ''Fedo-''n dhe ''Krito-''n, përmes të cilit Platoni detajon ditët e fundit të filozofit Sokrat. [[Kategoria:Sokrati]] [[Kategoria:Libra në filozofi politike]] [[Kategoria:Dialogë të Platonit]] [[Kategoria:Filozofia politike në Greqinë e lashtë]] [[Kategoria:Libra për ateizëm]] 0ot8hu9rwobw8m3ldc82l24eh1zwjj1 0 357374 2976576 2967552 2026-05-03T00:39:30Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976576 wikitext text/x-wiki '''Beteja e minierës së Bardhimadhit''' ishte një përleshje njëjavore midis [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrisë Jugosllave]] (VJ), policisë serbe (MPB) dhe [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] (UÇK) në qershor 1998, gjatë [[Lufta e Kosovës|Luftës së Kosovës]] . U luftua për [[Xehetaria e qymyrit|minierën e qymyrit]] [[Miniera e Bardhit të Madh|në Bardhimadh]], e cila furnizonte me energji dy [[Elektrana|stacione gjeneruese]] që furnizonin me energji elektrike pjesën më të madhe të Kosovës. UÇK-ja e pushtoi minierën më 22 qershor, duke marrë peng nëntë minatorë [[Serbët|serbë]], duke e kthyer minierën në një bazë operimi dhe duke tallur autoritetet jugosllave duke dërguar patrulla në dritën e diellit në sy të kryeqytetit të provincës, [[Prishtina|Prishtinës]] . Gjatë shtatë ditëve të ardhshme, autoritetet jugosllave dhe UÇK-ja negociuan për fatin e minatorëve. Pasi negociatat dështuan, UJ-ja dhe MPB-ja sulmuan minierën dhe e detyruan UÇK-në të largohej. Në përleshje u vranë dhjetë militantë. UJ-ja dhe MPB-ja raportuan se nuk pësuan viktima. Megjithëse miniera u rimor, pengjet nuk u gjetën askund dhe supozohet se ata u vranë nga militantët. Që nga qershori 2014, vendndodhja e mbetjeve të minatorëve nuk dihet. Askush nuk është dënuar ndonjëherë për vdekjen e tyre. == Rrethanat == Pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], [[Krahina Socialiste Autonome e Kosovës|Kosovës]] iu dha statusi i një krahine autonome brenda [[Republika Socialiste e Serbisë|Republikës Socialiste të Serbisë]], një nga gjashtë republikat kushtetuese të [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë|Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë]] . {{Sfn|Judah|2002}} Pas vdekjes së udhëheqësit të gjatë të Jugosllavisë ( [[Josip Broz Tito]] ) në vitin 1980, sistemi politik i Jugosllavisë filloi të shpërbëhej. {{Sfn|Judah|2002}} Në vitin 1989, [[Beogradi]] hoqi autonominë e Kosovës.<ref name="LeBor">{{Cite book|last=Adam LeBor|url=https://books.google.com/books?id=ZgLko7wjK04C|title=Milosevic: A Biography|publisher=Yale University Press|year=2002|isbn=978-0-300-10317-5|location=New Haven, Connecticut|page=276|author-link=Adam LeBor}}</ref> Kosova, një krahinë e banuar kryesisht nga [[Shqiptarët|shqiptarë]] etnikë, kishte një rëndësi të madhe historike dhe kulturore për [[serbët]],<ref>{{Cite book|last=Miranda Vickers|url=https://books.google.com/books?id=IzI0uOZ2j6gC|title=The Albanians: A Modern History|publisher=I.B.Tauris|year=1999|isbn=978-1-86064-541-9|location=New York|page=97}}</ref> të cilët kishin formuar shumicën atje para mesit të shekullit të 19-të, por deri në vitin 1990 përfaqësonin vetëm rreth 10 përqind të popullsisë.<ref>{{Cite book|last=James Summers|url=https://books.google.com/books?id=oW2ad7wfz_YC|title=Kosovo: A Precedent?|publisher=BRILL|year=2011|isbn=978-90-474-2943-2|editor-last=James Summers|location=[[Leiden]], [[Netherlands]]|page=5|chapter=Kosovo: From Yugoslav Province to Disputed Independence}}</ref> Të alarmuar nga numri i tyre në rënie, serbët e provincës filluan të frikësohen se ata po "shtyheshin jashtë" nga shqiptarët dhe tensionet etnike u përkeqësuan.<ref>{{Cite book|last=Jasminka Udovički|url=https://books.google.com/books?id=GuGe9fy4raoC|title=Burn This House: The Making and Unmaking of Yugoslavia|last2=James Ridgeway|date=2000|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-2590-1|location=[[Durham, North Carolina]]|page=322}}</ref> Sapo u hoq autonomia e Kosovës, një qeveri e pakicës e drejtuar nga serbët dhe malazezët u emërua nga presidenti serb [[Sllobodan Millosheviç|Slobodan Millosheviç]] për të mbikëqyrur krahinën, e zbatuar nga mijëra paraushtarakë të armatosur rëndë nga Serbia. Kultura shqiptare u shtyp në mënyrë sistematike dhe qindra mijëra shqiptarë që punonin në kompanitë shtetërore humbën punën.<ref name="LeBor" /> Në vitin 1996, një grup nacionalistësh shqiptarë që e quanin veten [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] (UÇK) filluan të sulmonin [[Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi|Ushtrinë Jugosllave]] ( Serbo-Croatian </link> ; VJ) dhe [[Ministria e Punëve të Brendshme (Serbi)|Ministria e Punëve të Brendshme]] Serbe ( Serbo-Croatian: </link> ; MPB) në Kosovë. Qëllimi i tyre ishte të ndanin provincën nga pjesa tjetër e [[Serbia dhe Mali i Zi|Jugosllavisë]], e cila pas ndarjes së Sllovenisë, Kroacisë, Maqedonisë dhe Bosnje-Hercegovinës në 1991–92, ishte vetëm një federatë e përbërë nga Serbia dhe Mali i Zi. Në fillim, UÇK-ja kreu sulme goditëse (31 në vitin 1996, 55 në 1997 dhe 66 vetëm në janar dhe shkurt 1998). {{Sfn|Judah|2002}} Ai shpejt fitoi popullaritet në mesin e të rinjve shqiptarë të Kosovës, shumë prej të cilëve refuzuan rezistencën jo të dhunshme ndaj autoriteteve jugosllave të mbrojtur nga politikani [[Ibrahim Rugova]] dhe favorizuan një qasje më agresive.<ref>{{Cite book|last=Dušan Janjić|url=https://books.google.com/books?id=IDMhDgCJCe0C|title=Confronting the Yugoslav Controversies: A Scholars' Initiative|publisher=Purdue University Press|year=2012|isbn=978-1-55753-617-4|editor-last=Charles W. Ingrao|edition=2nd|location=[[West Lafayette, Indiana]]|page=293|chapter=Kosovo under the Milošević Regime|editor-last2=Thomas A. Emmert}}</ref> Organizata mori një nxitje të konsiderueshme në vitin 1997, kur një [[Rebelimi i vitit 1997|kryengritje e armatosur]] në [[Shqipëria|Shqipërinë]] fqinje çoi në grabitjen e mijëra armëve nga depot e [[Forcat Tokësore Shqiptare|Ushtrisë Shqiptare]] . Shumë nga këto armë përfunduan në duart e UÇK-së. {{Sfn|Judah|2002}} UÇK-ja gjithashtu mori fonde të konsiderueshme nga përfshirja e saj në tregtinë e drogës.<ref>{{Cite book|last=Sörensen|first=Jens Stilhoff|url=https://books.google.com/books?id=UZXaFrO1AlEC|title=State Collapse and Reconstruction in the Periphery: Political Economy, Ethnicity and Development in Yugoslavia, Serbia and Kosovo|publisher=Berghahn Books|year=2009|isbn=978-1-84545-560-6|location=New York City|page=203}}</ref><ref>{{Cite book|last=Jonsson|first=Michael|url=https://books.google.com/books?id=yYpwAgAAQBAJ|title=Conflict, Crime, and the State in Postcommunist Eurasia|publisher=University of Pennsylvania Press|year=2014|isbn=978-0-81224-565-3|editor-last=Cornell|editor-first=Svante|location=Philadelphia, Pennsylvania|page=184|chapter=The Kosovo Conflict: From Humanitarian Intervention to State Capture|editor-last2=Jonsson|editor-first2=Michael}}</ref> Popullariteti i UÇK-së u ngrit në qiell pasi UJ-ja dhe MPB-ja [[Sulmi në Prekaz|sulmuan]] kompleksin e udhëheqësit të UÇK-së [[Adem Jashari]] në mars 1998, duke vrarë atë, bashkëpunëtorët e tij më të afërt dhe shumicën e familjes së tij. Sulmi bëri që mijëra të rinj shqiptarë të Kosovës t'i bashkoheshin radhëve të UÇK-së, duke nxitur kryengritjen kosovare që më në fund shpërtheu në pranverën e vitit 1998. {{Sfn|Judah|2002}} == Beteja == Më 22 qershor 1998, UÇK-ja pushtoi [[Xehetaria e qymyrit|minierën e hapur të qymyrit]] [[Miniera e Bardhit të Madh|në Bardhimadh]] afër qytetit të [[Kastrioti|Obiliqit]] .<ref name="HRW">{{Cite book|last=Fred Abrahams|url=https://archive.org/details/humanitarianlawv0000abra|title=Humanitarian Law Violations in Kosovo|last2=Elizabeth Andersen|publisher=Human Rights Watch|year=1998|isbn=978-1-56432-194-7|location=New York|page=[https://archive.org/details/humanitarianlawv0000abra/page/81 81]|url-access=registration}}</ref> Ajo ndodhet rreth {{Convert|10|km}} në perëndim të kryeqytetit të Kosovës, [[Prishtina|Prishtinës]], Bardhimadhi ishte strategjikisht i rëndësishëm sepse furnizonte me qymyr dy nga termocentralet më të rëndësishme të Kosovës, të cilat nga ana e tyre siguronin energji elektrike në pjesën më të madhe të krahinës.<ref name="BBC1">{{Cite news|date=30 qershor 1998|title=New Serb offensive in Kosovo|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/122425.stm|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> Sulmi përfaqësoi sfidën më serioze për krijimin jugosllav që nga shpërthimi i luftimeve në fillim të vitit, jo vetëm për shkak të rëndësisë strategjike të minierës, por edhe për shkak të afërsisë së saj me Prishtinën.<ref name="NYT1">{{Cite news|last=Chris Hedges|author-link=Chris Hedges|date=30 qershor 1998|title=Serbians Unleash Series of Heavy Attacks Against Albanian Separatists|work=The New York Times|url=http://partners.nytimes.com/library/world/europe/063098kosovo.html|access-date=15 nëntor 2015}}</ref><ref name="Irish Times">{{Cite news|date=2 korrik 1998|title=Animals take over village that changed hands twice|publisher=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/news/animals-take-over-village-that-changed-hands-twice-1.169028|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> Me të hyrë në minierë, militantët morën peng një numër minatorësh serbë, duke ndërprerë prodhimin.<ref name="NYT1" /> [[Human Rights Watch]] i identifikoi nëntë robërit si Dushan Ađançiq, Pero Ađančić, Zoran Ađančić, Mirko Buha, Filip Gojković, Božidar Lempić, Srboljub Savić, Mirko Trifunović dhe Dragan Vukmirović.<ref name="HRW" /> Disa nga militantët ishin të armatosur me armë automatike, por shumica mbanin pushkë gjuetie. Ishin gjithsej rreth 30 luftëtarë, shumica me rroba civile.<ref name="Hundley">{{Cite news|last=Tom Hundley|date=29 qershor 1998|title=Kosovo's Conflict At Doorsteps Of Capital|publisher=Chicago Tribune|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-06-29/news/9806290060_1_kosovo-liberation-army-albanians-serb|access-date=16 nëntor 2015|archive-date=17 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117032316/http://articles.chicagotribune.com/1998-06-29/news/9806290060_1_kosovo-liberation-army-albanians-serb|url-status=dead}}</ref> “Disa nga guerilët nuk ishin veçse djem me nga një pushkë të vetme”, shkruante gazetari Jeffrey Fleishman. "Të tjerët ishin burra të fortë me mustaqe, rripa municioni dhe bajoneta." Fleishman i përshkroi ata si "të nervozuar dhe të lodhur" dhe vuri në dukje se ata nuk kishin as [[Radiomarrësi|telekomandë]] .<ref name="Philly">{{Cite news|last=Jeffrey Fleishman|date=2 qershor 1998|title=A Ragged Army Fights For Kosovo: Poorly Armed Ethnic Albanian Guerrillas Continue Battling Much Larger Serbian Forces|publisher=The Philadelphia Inquirer|url=http://articles.philly.com/1998-06-29/news/25727650_1_serbian-farmers-serbian-forces-ethnic-albanian|access-date=16 nëntor 2015|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304081349/http://articles.philly.com/1998-06-29/news/25727650_1_serbian-farmers-serbian-forces-ethnic-albanian|url-status=dead}}</ref> UÇK-ja i ka tallur autoritetet duke dërguar patrulla në dritën e ditës në sy të Prishtinës.<ref name="Cornwell">{{Cite news|last=Rupert Cornwell|date=29 qershor 1998|title=New offensive dashes ceasefire hopes|work=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/new-offensive-dashes-ceasefire-hope-1168593.html|access-date=30 dhjetor 2015}}</ref> Luftëtarët vendosën postblloqe dhe granata kundër snajperëve. Armët e tyre më të rënda ishin dy granatahedhës me raketa dhe një {{Convert|12.7|mm}} mitraloz.<ref name="Hundley"/> Ata i detyruan minatorët të hapnin llogore që ndanin UÇK-në nga pozicionet jugosllave.<ref name="The Times">{{Cite news|last=Tom Walker|date=1 qershor 1998|title=Guerrillas in Kosovo 'killed mine hostages'|work=The Times}}</ref> Menjëherë pas marrjes së minierës, autoritetet jugosllave hynë në negociata me UÇK-në për fatin e pengjeve.<ref name="HRW"/> Jugosllavët gjithashtu ngritën postblloqe të tyre, mbyllën rrugën që të çonte në Bardhimadh dhe rrethuan minierën me snajperë.<ref name="Philly"/> Rreth 100 efektivë të UJ-së u përfshinë në betejë.<ref>{{Cite book|last=Amnesty International|url=https://books.google.com/books?id=-X4hAQAAIAAJ|title=Kosovo: The Evidence|publisher=Amnesty International|year=1998|isbn=9781873328316|location=London, England|page=10}}</ref> Negociatat midis autoriteteve dhe UÇK-së për fatin e pengjeve me sa duket u ndërprenë pak para kundërsulmit jugosllav.<ref name="The Times"/> Të mbështetur nga automjete të blinduara, artileri dhe një numër tankesh,<ref name="Cornwell"/> qindra personel të Ushtrisë Jugosllave dhe MUP-it u zhvendosën për të rimarrë Bardhimadhin duke filluar më 29 qershor.<ref name="Routledge">{{Cite book|last=Adrian Webb|url=https://books.google.com/books?id=qQZ9AgAAQBAJ|title=The Routledge Companion to Central and Eastern Europe Since 1919|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-1-13406-521-9|location=London|page=121}}</ref> Në ditën e parë, forcat jugosllave kishin avancuar deri në {{Convert|600|ft}} të minierës. Zyrtarët jugosllavë shpjeguan se UJ-ja dhe MPB-ja po përparonin qëllimisht ngadalë në mënyrë që të shmangnin viktimat civile dhe pretenduan se militantët po përdornin minatorët si mburoja njerëzore.<ref name="NYT2">{{Cite news|last=Chris Hedges|date=1 qershor 1998|title=Fierce Fighting as Serbs Try to Push Rebels From Kosovo Town|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1998/07/01/world/fierce-fighting-as-serbs-try-to-push-rebels-from-kosovo-town.html|access-date=15 nëntor 2015}}</ref> Një grup militantësh shpejt u tërhoq plotësisht nga Bardhimadhi,<ref name="RFE">{{Cite web|date=1 qershor 1998|title=Serbia claims success in Belacevac offensive|url=http://www.friends-partners.org/friends/news/omri/1998/07/980701II.html(opt,mozilla,unix,english,,new)|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314024109/http://www.friends-partners.org/friends/news/omri/1998/07/980701II.html(opt,mozilla,unix,english,,new)|archive-date=14 mars 2012|access-date=30 dhjetor 2015|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty}}</ref> ndërsa një tjetër u barrikadua brenda ndërtesës dhe punëtorive të menaxhimit të minierës.<ref name="BBC1"/> Nga 1 korriku, miniera ishte përsëri në duart e Jugosllavisë.<ref name="BBC2">{{Cite news|date=1 qershor 1998|title=Serbs re-take Kosovo mine|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/123661.stm|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> UJ-ja dhe MPB-ja me sa duket përdorën [[Gazi lotsjellës|gaz lotsjellës]] për të larguar militantët nga pozicionet e tyre.<ref>{{Cite news|date=30 qershor 1998|title=Serbs Launch Offensive To Retake Mining Town From Kosovo Guerrillas|work=Los Angeles Times|url=http://articles.chicagotribune.com/1998-06-30/news/9806300065_1_belacevac-serb-sources-ethnic-albanian-sources|access-date=16 nëntor 2015|archive-date=17 nëntor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117030305/http://articles.chicagotribune.com/1998-06-30/news/9806300065_1_belacevac-serb-sources-ethnic-albanian-sources|url-status=dead}}</ref> Qyteti dhe rrethina e tij u braktisën kryesisht nga shqiptarët dhe serbët, dhe nga përfundimi i luftimeve, më shumë se 8,000 civilë ishin zhvendosur.<ref name="NYT1"/><ref name="Irish Times"/> == Pasojat == Beteja rezultoi me vdekjen e 10 militantëve të UÇK-së.<ref name="Routledge"/><ref>{{Cite news|last=Crowfort|first=Orlando|last2=Chup|first2=Andjelka|last3=Savic|first3=Dragana|date=3 mars 2021|title=Twenty years on, the disappeared still cast shadows in northern Kosovo|work=Euronews|url=https://www.euronews.com/2021/03/01/for-kosovo-s-serbs-the-fate-of-the-disappeared-looms-large-20-years-on|access-date=9 mars 2021}}</ref> Jugosllavët raportuan se nuk pësuan viktima.<ref name="The Times"/> UÇK-ja pretendoi se dy civilë shqiptarë të Kosovës, një djalë tetë vjeçar dhe një burrë, u vranë në përleshje dhe gjashtë u plagosën.<ref>{{Cite news|date=2 qershor 1998|title=KLA rebels regroup in west Kosovo|publisher=Hurriyet Daily News|url=http://www.hurriyetdailynews.com/kla-rebels-regroup-in-west-kosovo.aspx?pageID=438&n=kla-rebels-regroup-in-west-kosovo-1998-07-02|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> Autoritetet jugosllave konfirmuan se një djalë tetë vjeçar ishte vrarë në granatimet pranë qytetit.<ref name="BBC1"/> Nga 1 korriku, miniera thuhet se ishte përsëri në funksion.<ref name="RFE"/> Po atë ditë, gazetarët perëndimorë që tentonin të hynin në Bardhimadh u sulmuan nga një turmë civilësh serbë të zemëruar.<ref name="NYT1"/> Pas rihyrjes në minierë, autoritetet jugosllave zbuluan se pengjet ishin zhdukur, me sa duket të marrë nga grupi i luftëtarëve të UÇK-së që ishin tërhequr nga Bardhimadhi para kapjes së tij. Ata mendohet se janë ekzekutuar nga militantët.<ref name="The Times"/> Familjet e tyre që atëherë kanë krijuar një organizatë të dedikuar për sjelljen e rrëmbyesve para drejtësisë dhe nëse është e mundur, gjetjen e mbetjeve të minatorëve të humbur.<ref>{{Cite web|date=22 qershor 2009|title=A gathering in Gracanica in memory of Serbs kidnapped in Kosmet 11 years ago|url=http://glassrbije.org/E/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=13&Itemid=26&limit=15&limitstart=105|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091107105250/http://glassrbije.org/E/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=13&Itemid=26&limit=15&limitstart=105|archive-date=7 nëntor 2009|access-date=30 dhjetor 2015|publisher=Voice of Serbia}}</ref> Vendndodhja e minatorëve nuk dihet që nga qershori i vitit 2014, si dhe vendndodhja e mbetjeve të tyre. Askush nuk është dënuar për vdekjen e tyre.<ref>{{Cite news|date=20 qershor 2014|title=Godišnjica otmice rudara na Kosovu|language=sr|trans-title=Anniversary of miners' kidnapping in Kosovo|publisher=Radio Television of Serbia|url=http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/125/Dru%C5%A1tvo/1628332/Godi%C5%A1njica+otmice+rudara+na+Kosovu.html|access-date=16 nëntor 2015}}</ref> == Shih edhe == * [[Lufta e Kosovës]] * [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Kastriot]] [[Kategoria:Operacione ushtarake të Luftës së Kosovës]] [[Kategoria:Beteja që përfshijnë Republikën Federale të Jugosllavisë]] [[Kategoria:1998 në Kosovë]] [[Kategoria:Bardhimadh]] [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] ap06cr8xbvx7j2a5gp14lves4ret4jp 0 358830 2976294 2967867 2026-05-02T14:11:12Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976294 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Niclas Füllkrug | image = NiclasFüllkrug (cropped).jpg | caption = Füllkrug me [[SV Werder Bremen|Werder Bremenin]] në vitin 2021 | full_name = Niclas Füllkrug<ref name="FIFA 2022">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Germany (GER)|publisher=[[FIFA]]|language=en|page=13|date=15 nëntor 2022|access-date=15 nëntor 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|9|2|1993|df=yes}} | birth_place = [[Hanover]], Gjermani | height = 1.89 m<ref>{{cite web|url=https://www.werder.de/teams/profis/spieler/niclas-fuellkrug/|title=Niclas Füllkrug|publisher=SV Werder Bremen|language=de|access-date=1 shtator 2022|archive-date=21 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921114123/https://www.werder.de/teams/profis/spieler/niclas-fuellkrug/|url-status=dead}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = [[A.C. Milan|Milan]]<br>(në huazim nga [[West Ham United F.C.|West Ham United]]) | clubnumber = 9 | youthyears1 = 1996–2005 | youthclubs1 = TuS Ricklingen<ref name="kicker-profile">{{cite web|title=Niclas Füllkrug|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2018-19/hannover-96-58/66530/spieler_fuellkrug-niclas.html|website=kicker Online|access-date=26 prill 2019|language=de}}</ref> | youthyears2 = 2005–2006 | youthclubs2 = [[Sportfreunde Ricklingen]]<ref name="kicker-profile"/> | youthyears3 = 2006–2012 | youthclubs3 = [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]]<ref name="kicker-profile"/> | years1 = 2011–2014 | clubs1 = [[SV Werder Bremen II|Werder Bremen II]] | caps1 = 26 | goals1 = 10 | years2 = 2012–2014 | clubs2 = [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] | caps2 = 23 | goals2 = 2 | years3 = 2013–2014 | clubs3 = → [[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]] (huazim) | caps3 = 21 | goals3 = 6 | years4 = 2014–2016 | clubs4 = [[1. FC Nürnberg]] | caps4 = 54 | goals4 = 17 | years5 = 2016–2019 | clubs5 = [[Hannover 96]] | caps5 = 75 | goals5 = 21 | years6 = 2019–2023 | clubs6 = [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] | caps6 = 90 | goals6 = 45 | years7 = 2023–2024 | clubs7 = [[Borussia Dortmund]] | caps7 = 29 | goals7 = 12 | years8 = 2024– | clubs8 = [[West Ham United F.C.|West Ham United]] | caps8 = 26 | goals8 = 3 | years9 = 2026– | clubs9 = → [[A.C. Milan|Milan]] (huazim) | caps9 = 6 | goals9 = 1 | nationalyears1 = 2010 | nationalteam1 = [[Kombëtarja gjermane nën-18 e futbollit|Gjermania U18]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2011–2012 | nationalteam2 = [[Kombëtarja gjermane nën-19 e futbollit|Gjermania U19]] | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 5 | nationalyears3 = 2012–2014 | nationalteam3 = [[Kombëtarja gjermane nën-20 e futbollit|Gjermania U20]] | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 3 | nationalyears4 = 2022– | nationalteam4 = [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] | nationalcaps4 = 22 | nationalgoals4 = 14 | club-update = 23:51, 25 janar 2026 (UTC) | nationalteam-update = 19:14, 7 shtator 2024 (UTC) }} '''Niclas Füllkrug''' (lindur më 9 shkurt 1993) është një [[futbolli]]st profesionist gjerman i cili luan si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]] për klubin italian [[A.C. Milan|Milan]], në huazim nga [[West Ham United F.C.|West Ham United]], dhe [[Kombëtarja gjermane e futbollit|kombëtaren gjermane]]. Füllkrug e nisi karrierën e tij te [[Werder Bremen]]i, duke luajtur fillimisht me ekipin rezervë. Ai më pas debutoi me ekipin e parë si dhe shpenzoi sezonin 2013–14 në huazim te [[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]]. Pas kësaj, ai u transferua te [[1. FC Nürnberg]], duke zhvilluar paraqitje pozitive që i mundësuan një kalim te [[Hannover 96]]. Në prill 2019, ai u rikthye te Werder Bremeni, duke luajtur katër sezone para se të kalonte te [[Borussia Dortmund]]i në vitin 2023. Füllkrug ka luajtur me disa ekipe moshash të Gjermanisë. Ai u ftua për herë të parë në ekipin e parë në nëntor 2022 dhe ka luajtur në [[2022 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2022]] dhe [[UEFA Euro 2024]]. ==Karriera me klube== ===Werder Bremen=== Füllkrug luajti për tetë vite me klubin TuS Ricklingen, pjesë e qarkut [[Ricklingen]] të Hanoverit,<ref>{{Cite web|title=Fidele Dörp {{!}} Archiv: November 2006|url=http://www.fidele-doerp.de/archiv/200611.php|access-date=29 nëntor 2022|website=fidele-doerp.de|language=de}}</ref> ku u stërvit nga babai i tij.<ref name="np">{{Cite web|title=Talent Niclas Füllkrug (Jahrgang 93) von den Sportfreunden aus Ricklingen wechselt zu Werder Bremen|url=http://www.vfb04junioren.de/verein/newsdetails/browse/86/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1296&tx_ttnews%5BbackPid%5D=3007&cHash=75c78cf491|access-date=29 nëntor 2022|website=archive.ph|language=de|archive-date=12 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130212105118/http://www.vfb04junioren.de/verein/newsdetails/browse/86/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1296&tx_ttnews%5BbackPid%5D=3007&cHash=75c78cf491|url-status=dead}}</ref> Gjatë kohës së tij me këtë klub, ai regjistroi mesatarisht 160 gola për sezon.<ref name="np"/> Ai u bë pjesë e akademisë së [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]]it në verën e vitit 2006 në moshën 14 vjeç, duke refuzuar oferta nga pesë klube të [[Bundesliga|Bundesligës]], përfshirë [[Hannover 96]].<ref name="np"/> Pasi shpenzoi disa vite në akademi, Füllkrug filloi karrierën e tij si profesionist me ekipin rezervë të klubit. Më 24 gusht 2013, Füllkrug u huazua te [[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]] për një sezon.<ref>{{cite web|title=Fürth leiht Füllkrug ein Jahr von Werder Bremen|url=https://www.nordbayern.de/sport/furth-leiht-fullkrug-ein-jahr-von-werder-bremen-1.3114316|website=nordbayern.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=24 gusht 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Fürth holt Niclas Füllkrug auf Leihbasis|url=http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/fuerth-holt-niclas-fuellkrug-auf-leihbasis.html|access-date=6 tetor 2013|language=de|date=24 gusht 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103163429/http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/fuerth-holt-niclas-fuellkrug-auf-leihbasis.html|archive-date=3 nëntor 2013}}</ref> Më 2 nëntor, ai shënoi katër gola, tre prej të cilave brënda 12 minutash, në një fitore 6–2 kundër [[FC Erzgebirge Aue|Erzgebirge Aue]] në transfertë.<ref>{{cite web|title=6:2! Füllkrug-Hattrick in zwölf Minuten|url=https://www.kicker.de/news/fussball/2bundesliga/spieltag/2-bundesliga/2013-14/13/1894683/spielanalyse_erzgebirge-aue-64_spvgg-greuther-fuerth-82.html|website=kicker Online|access-date=26 prill 2019|language=de|date=2 nëntor 2013}}</ref> Në mars 2014, ai pësoi një dëmtim në ligamentin e kyçit të djathtë në fitoren 2–0 kundër [[VfL Bochum]]; ky dëmtim e mbajti jashtë fushës për katër javë.<ref>{{cite web|title=Bänderriss legt Füllkrug lahm|url=https://www.nordbayern.de/sport/banderriss-legt-fullkrug-lahm-1.3514143|website=nordbayern.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=12 mars 2014}}</ref> ===1. FC Nürnberg=== Në verën e vitit 2014, Füllkrug u transferua te [[1. FC Nürnberg]] në njē marrëveshje "afatgjate", e cila u raportua të ishte tre-vjeçare.<ref>{{cite web|title=Gestern Fürth, heute Nürnberg: Füllkrug wechselt zum FCN|url=https://www.nordbayern.de/sport/gestern-furth-heute-nurnberg-fullkrug-wechselt-zum-fcn-1.3732023|website=nordbayern.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=26 qershor 2016}}</ref><ref name="nürnberg-kicker">{{cite web|title=Füllkrug unterschreibt Dreijahresvertrag beim FCN|url=https://www.kicker.de/news/fussball/2bundesliga/startseite/606932/artikel_fuellkrug-unterschreibt-dreijahresvertrag-beim-fcn.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=26 qershor 2016}}</ref> Si pjesë e transferimit, Werder Bremeni siguroi të drejtën e riblerjes për një shumë të pacaktuar.<ref name="nürnberg-kicker"/> ===Hannover 96=== Në korrik 2016, Füllkrug u transferua te [[Hannover 96]], duke firmosur një marrëveshje katër-vjeçare. Shuma e transferimit u raportua të ishte 2 milion € plus 1 milion € bonuse të ndryshme.<ref>{{cite web|author1=Dirk Tietenberg|title=Hannover 96: Zwei für die erste Klasse|url=http://www.neuepresse.de/Sportbuzzer/Hannover-96/Hannover-96-Zwei-fuer-die-erste-Klasse|website=Neue Presse|access-date=26 prill 2019|language=de|date=19 korrik 2016|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426120839/http://www.neuepresse.de/Sportbuzzer/Hannover-96/Hannover-96-Zwei-fuer-die-erste-Klasse|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Füllkrug kehrt in seine Heimat zurück|url=https://www.hannover96.de/aktuelles/news/details/18959-fuellkrug-kehrt-in-seine-heimat-zurueck.html|website=Hannover 96|access-date=26 prill 2019|language=de|date=18 korrik 2016}}</ref> Füllkrug nuk shënoi në tetë ndeshjet e para në Bundesligë për sezonin 2017–18; golat e tij të parë erdhën në formën e një dopiete në fitoren 2–1 kundër [[FC Augsburg|Augsburgut]]. Më 13 janar 2018, ai shënoi një tregolësh në ndeshjen kundër [[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]].<ref>{{cite web|title=Niclas Füllkrug hat-trick completes fightback for Hannover over Mainz|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/hannover-mainz-line-ups-stats-jonathas-salif-sane-abdou-diallo-nigel-de-jong-467652.jsp|website=Bundesliga|language=en|access-date=26 prill 2019|date=13 janar 2018|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426102758/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/hannover-mainz-line-ups-stats-jonathas-salif-sane-abdou-diallo-nigel-de-jong-467652.jsp|url-status=dead}}</ref> Ai vazhdoi me formën pozitive,<ref name="Bundesliga-profile">{{cite web|title=Füllkrug's on fire! Bundesliga defences are terrified as the Hannover marksman takes aim|url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/hannover-s-niclas-fullkrug-in-form-of-his-life-germany-option-472354.jsp|website=Bundesliga|language=en|access-date=26 prill 2019|archive-date=3 tetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003143450/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/hannover-s-niclas-fullkrug-in-form-of-his-life-germany-option-472354.jsp|url-status=dead}}</ref> duke e mbyllur sezonin me 14 gola;<ref name="hannover-extension"/> paraqitjet e tij bënë që media ta lidhte me një thirrje të mundshme në ekipin kombëtar.<ref>{{cite web|title=Watch: Germany's World Cup dark horses|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga-tv/philipp-max-mark-uth-niclas-fullkrug-germany-s-world-cup-squad-dark-horses-469122.jsp|website=Bundesliga|language=en|access-date=26 prill 2019|archive-date=17 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717012910/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga-tv/philipp-max-mark-uth-niclas-fullkrug-germany-s-world-cup-squad-dark-horses-469122.jsp|url-status=dead}}</ref> Në verën e vitit 2018, [[Borussia Mönchengladbach]] bëri një ofertë zyrtare për Füllkrug, duke ofruar 18 milion €. Për sulmuesin kishte oferta edhe nga Anglia, por Hannoveri i refuzoi, duke njoftuar rinovimin e kontratës me lojtarin deri në vitin 2022.<ref name="hannover-extension">{{cite web|title="Meine Heimat": Füllkrug verlängert in Hannover|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/startseite/730824/artikel_meine-heimat_fuellkrug-verlaengert-in-hannover.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=31 gusht 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=Geplatzer Gladbach-Wechsel: Füllkrug "nicht beleidigt"|url=https://www.kicker.de/geplatzer-gladbach-wechsel_fuellkrug-nicht-beleidigt-727048/artikel|access-date=26 nëntor 2023|website=kicker.de|language=de}}</ref> Ai pësoi një dëmtim në kyçin e këmbës në një ndeshje kundër [[Eintracht Frankfurt]]it më 30 shtator.<ref>{{cite web|title=Hannover 96 verliert auch bei Eintracht Frankfurt - Füllkrug muss angeschlagen runter|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/eintracht-frankfurt-hannover-96-2018-19-spielbericht-liveticker-aufstellung/|publisher=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=30 shtator 2018|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426115454/https://www.sportbuzzer.de/artikel/eintracht-frankfurt-hannover-96-2018-19-spielbericht-liveticker-aufstellung/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Kapselverletzung bei Niclas Füllkrug – Ausfall gegen den VfB Stuttgart droht|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/niclas-fullkrug-hannover-96-vfb-stuttgart-ausfall-droht/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=1 tetor 2018|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426115452/https://www.sportbuzzer.de/artikel/niclas-fullkrug-hannover-96-vfb-stuttgart-ausfall-droht/|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht kësaj, ai u aktivizua në ndeshjen e rradhës në kampionat kundër [[VfB Stuttgart|Stuttgartit]], duke ndihmuar ekipin të merrte një fitore 3–1 dhe të largohej nga vendi i fundit në renditje.<ref>{{cite web|author1=Alexander Flohr|title="Einer dieser Helden": So wichtig war Niclas Füllkrug für Hannover 96 gegen Stuttgart|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/einer-dieser-helden-so-wichtig-war-niclas-fullkrug-fur-hannover-96-gegen-stuttga/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=7 tetor 2018|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426115459/https://www.sportbuzzer.de/artikel/einer-dieser-helden-so-wichtig-war-niclas-fullkrug-fur-hannover-96-gegen-stuttga/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Maßflanke Albornoz, Kopfball Wood: 96 atmet auf|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/7/4243324/spielbericht_hannover-96-58_vfb-stuttgart-11.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=6 tetor 2018}}</ref> Pavarësisht se nuk ishte rikuperuar nga dëmtimi në kyç, Füllkrug u aktivizua në dy ndeshjet e rradhës kundër [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusenit]]<ref>{{cite web|title=Bellarabi bewahrt Bayer vor der Niederlage|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/8/4243329/spielanalyse_bayer-leverkusen-9_hannover-96-58.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=20 tetor 2018}}</ref> dhe Augsburgut.<ref>{{cite web|title=Khedira nutzt Antons Patzer|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/9/4243341/spielanalyse_hannover-96-58_fc-augsburg-91.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=27 tetor 2018}}</ref> Pas kësaj, ai humbi ndeshjen e kupës kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]], ku Hannover u eliminua. I pyetur për mungesën e Füllkrug, trajneri [[André Breitenreiter]] deklaroi se ky dëmtim e ka ndjekur lojtarin për vite me rradhë, duke shtuar se ai vendosi të mos luante në këtë ndeshje pasi nuk ndihej "i sigurtë".<ref>{{cite web|author1=Andreas Willeke|title="Die alte Geschichte": Der Knie-Fall Niclas Füllkrug macht Hannover 96 Sorgen|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/die-alte-geschichte-der-knie-fall-niclas-fullkrug-bereitet-hannover-96-sorgen/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=1 nëntor 2018|archive-date=28 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928155627/https://www.sportbuzzer.de/artikel/die-alte-geschichte-der-knie-fall-niclas-fullkrug-bereitet-hannover-96-sorgen/|url-status=dead}}</ref> Pasi u konsultua me një specialist,<ref>{{cite web|author1=Andreas Willeke|title=Hannover 96: Füllkrug wie Sarenren Bazee? Profi-Heiler soll helfen|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-niclas-fullkrug-wie-noah-sarenren-bazee-profi-heiler-soll-helfen/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=12 nëntor 2018|archive-date=29 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929110439/https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-niclas-fullkrug-wie-noah-sarenren-bazee-profi-heiler-soll-helfen/|url-status=dead}}</ref> Füllkrug u rikthye në stërvitje më 20 nëntor<ref>{{cite web|author1=Dirk Tietenberg|title=Korb trainiert allein, Schwegler fehlt gegen Gladbach: Der Stand im 96-Verletztenlager|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-korb-trainiert-allein-schwegler-fehlt-gegen-gladbach-training/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=20 nëntor 2018|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426115453/https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-korb-trainiert-allein-schwegler-fehlt-gegen-gladbach-training/|url-status=dead}}</ref> dhe u aktivizua në katër ndeshjet e rradhës së ekipit.<ref>{{cite web|title=Hazard und Stindl sehenswert: Gladbachs Heimserie hält|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/12/4243367/spielanalyse_borussia-mgladbach-15_hannover-96-58.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=25 nëntor 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Dank Torunarigha: Hertha siegt in Hannover|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/13/4243379/spielanalyse_hannover-96-58_hertha-bsc-29.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=1 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Videobeweis, Fehlentscheidung, Gelb-Rot: Wildes Remis in Mainz|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/14/4243389/spielanalyse_1-fsv-mainz-05-30_hannover-96-58.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=9 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Traumhaft beim 4:0: Kimmichs Volley, Alabas Dropkick|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/2018-19/15/4243397/spielanalyse_hannover-96-58_bayern-muenchen-14.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=15 dhjetor 2018}}</ref> Megjithatë, problemet në gju u rikthyen sërisht, duke bërë që ai të humbiste ndeshjen kundër [[SC Freiburg|Freiburgut]].<ref>{{cite web|title=Niclas Füllkrug überraschend nicht im 96-Kader gegen den SC Freiburg|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/niclas-fullkrug-uberraschend-nicht-im-96-kader-gegen-den-sc-freiburg/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=19 dhjetor 2018|archive-date=25 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925141728/https://www.sportbuzzer.de/artikel/niclas-fullkrug-uberraschend-nicht-im-96-kader-gegen-den-sc-freiburg/|url-status=dead}}</ref> Klubi njoftoi se dëmtimi ishte i rëndë dhe se lojtari me shumë mundësi do të humbiste pjesën e mbetur të sezonit.<ref>{{cite web|title="Riesiger Schock" für Hannover: Saison-Aus für Füllkrug|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/738703/artikel_riesiger-schock-fuer-hannover_saison-aus-fuer-fuellkrug.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=21 dhjetor 2018}}</ref> Dëmtimi kërkonte operacion dhe u zbulua se ishte dëmtim i kërcit në gjurin e tij të djathtë, dëmtimi i tretë i këtij lloji të karrierës së tij. Ai më parë ka pësuar dëmtim të kërcit me Werder Bremenin (janar 2013, gjuri i djathtë) dhe Nürnbergun (mars 2015, gjuri i majtë).<ref>{{cite web|title=Füllkrug erfolgreich am Knie operiert|url=https://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/738989/artikel_fuellkrug-erfolgreich-am-knie-operiert.html|website=kicker.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=27 dhjetor 2018}}</ref> ===Rikthimi te Werder Bremen=== Në prill 2019, Werder Bremen njoftoi se Füllkrug do të bëhej lojtar i tyre që nga sezoni i ardhshëm 2019–20. Shuma e transferimit nuk u bë e ditur edhe pse media gjermane kishte disa verdikte: Deichstube raportoi se Bremen pagoi 6.3 milion € plus 500,000 € bonuse<ref>{{cite web|title=Offiziel: Werder holt Füllkrug zurück|url=https://www.deichstube.de/news/niclas-fuellkrug-wechselt-werder-bremen-transfer-perfekt-hannover-96-abloesesumme-12219414.html|website=Deichstube|publisher=Kreiszeitung|access-date=26 prill 2019|language=de|date=25 prill 2019}}</ref> kurse Sportbuzzer pretendoi se transferimi kushtoi 7 milion €.<ref>{{cite web|title=Hannover 96: Die Rückkehr von Niclas Füllkrug zu Werder Bremen ist perfekt!|url=https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-wechsel-von-niclas-fullkrug-zu-werder-bremen-wohl-perfekt/|website=Sportbuzzer|access-date=26 prill 2019|language=de|date=25 prill 2019|archive-date=25 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925141724/https://www.sportbuzzer.de/artikel/hannover-96-wechsel-von-niclas-fullkrug-zu-werder-bremen-wohl-perfekt/|url-status=dead}}</ref> Ish klubi i tij 1. FC Nürnberg përtoi 10% të shumës së transferimit.<ref>{{cite web|title=Auch der Club verdient: Füllkrug-Wechsel perfekt|url=https://www.nordbayern.de/sport/auch-der-club-verdient-fullkrug-wechsel-perfekt-1.8840361?searched=true|website=nordbayern.de|access-date=26 prill 2019|language=de|date=26 prill 2019}}</ref> Sezoni i tij i parë pas rikthimit u kushtëzua nga një dëmtim i rëndë që pësoi në gju në shtator 2019, duke humbur disa muaj.<ref>{{Cite web|title=Niclas Füllkrug suffers ligament injury in training|url=https://www.werder.de/en/news/news/first-team/20192020/niclas-fuellkrug-injury-20092019|access-date=19 maj 2024|website=werder.de|publisher=SV Werder Bremen|language=en|archive-date=19 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240519073603/https://www.werder.de/en/news/news/first-team/20192020/niclas-fuellkrug-injury-20092019|url-status=dead}}</ref> Ai e mbylli sezonin me vetëm 11 ndeshje dhe 4 gola.<ref>{{Cite web|title=Niclas Füllkrug {{!}} Laufbahn {{!}} Spielerprofil|url=https://www.kicker.de/niclas-fuellkrug/laufbahn|access-date=19 maj 2024|website=kicker.de|language=de}}</ref> Më 26 shtator 2020, Füllkrug shënoi tregolëshin e tij të dytë në Bundesligë në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]].<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/schalke-werder-bremen-live-line-ups-stats-wagner-harit-sargent-chong-12954|title=Niclas Füllkrug hits hat-trick as Werder Bremen add to Schalke's woes|publisher=Bundesliga|language=en|date=26 shtator 2020}}</ref> Në atë sezon, ai u kushtëzua sërisht nga dëmtimet, duke u aktivizuar në vetëm 21 ndeshje midis kampionatit dhe kupës. Në fillimin e sezonit 2021–22, Füllkrug e humbi vendin e titullarit ndaj blerjes së re [[Marvin Ducksch]]. Megjithatë, me ardhjen e [[Ole Werner]] si trajneri i ri, Füllkrug dhe Ducksch filluan të luanin sëbashku.<ref>{{Cite web|title=Füllkrug and Ducksch revelling in a wonderful friendship at leaders Werder Bremen|url=https://www.bundesliga.com/en/2bundesliga/news/fullkrug-ducksch-werder-bremen-dynamic-duo-firing-division-leaders-in-2-bundesliga-19182|access-date=19 maj 2024|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> Ai shënoi 19 gola në ligën e dytë gjermane duke ndihmuar Werderin të rikthehej në elitë pas një sezoni.<ref>{{cite web|author=Gill Clark|url=https://www.goal.com/en/news/niclas-fullkrug-germany-star-incredible-rise-second-tier-nobody-world-cup-hero/blt845af426a75ac253|title=Who is Niclas Fullkrug? Germany star's incredible rise from unheralded second tier star to World Cup hero|website=Goal.com|language=en|date=27 nëntor 2022}}</ref> Pas rikthimit në Bundesligë, Füllkrug përjetoi një formë shumë të mirë, duke shënuar 10 gola në 14 ndeshjet e para të sezonit. Kjo gjë shtyu trajnerin e ekipit kombëtar [[Hansi Flick]] t'a ftonte për të luajtur në Kupën e Botës në Katar.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/niclas-fullkrug-who-is-the-werder-bremen-germany-striker-world-cup-21941|title=Niclas Füllkrug: Who is the Werder Bremen and Germany striker?|publisher=Bundesliga|language=en|date=1 dhjetor 2022}}</ref> Ai e mbylli sezonin si kryegolashënuesi i kampionatit me 16 gola sëbashku me [[Christopher Nkunku]]n, duke u bërë lojtari i parë i Werderit që shpallet golashënuesi më i mirë i Bundesligës që nga [[Miroslav Klose]] në sezonin 2005–06.<ref name="auto1" /> ===Borussia Dortmund=== Më 31 gusht 2023, Borussia Dortmund njoftoi transferimin e Füllkrug në një marrëveshje tre-vjeçare për 13 milion € plus 2 milion € bonuse.<ref>{{cite web|url=https://www.bvb.de/News/Uebersicht/BVB-verpflichtet-Nationalstuermer-Niclas-Fuellkrug|title=Borussia Dortmund verpflichtet Nationalstürmer Niclas Füllkrug|publisher=Borussia Dortmund|language=de|date=31 gusht 2023}}</ref><ref>{{Cite web|date=31 gusht 2023|title=Dortmund officially introduce Füllkrug|url=https://bulinews.com/news/18550/dortmund-officially-introduce-fullkrug|access-date=1 shtator 2023|website=Bulinews|language=en}}</ref> Füllkrug shënoi golin e parë me klubin më 29 shtator në fitoren 3–1 në transfertë kundër [[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheimit]].<ref>{{cite web|url=https://www.faz.net/aktuell/sport/fussball/bundesliga/dortmund-siegt-gegen-hoffenheim-bei-niclas-fuellkrugs-torpremiere-19163048.html|title=Dortmund siegt bei Füllkrugs Torpremiere|website=faz.net|language=de|date=29 shtator 2023}}</ref> Goli i tij i parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] erdhi më 7 nëntor në fitores 2–0 kundër [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://www.eurosport.de/fussball/champions-league/2023-2024/borussia-dortmund-schlagt-newcastle-und-stosst-tur-zum-achtelfinale-weit-auf-fullkrug-und-brandt-tre_sto9874257/story.shtml|title=Borussia Dortmund schlägt Newcastle United und stößt Tür zum Achtelfinale weit auf: Füllkrug und Brandt treffen|publisher=Eurosport|language=de|date=8 nëntor 2023}}</ref> Më 28 janar 2024, ai shënoi një tregolësh, përfshirë dy penallti, në fitoren 3–1 kundër Bochumit në kampionat.<ref>{{cite web|url=https://www.sport1.de/news/fussball/bundesliga/2024/01/bundesliga-fullkrug-gala-lasst-bvb-jubeln-schlotterbeck-mit-peinlich-eigentor|title=Füllkrug-Gala lässt BVB jubeln|publisher=Sport1|language=de|date=28 janar 2024}}</ref> Më 16 prill, Füllkrug shënoi në fitoren 4–2 kundër [[Atlético Madrid]]it në ndeshjen e dytë çerek-finale të Ligës së Kampioneve, duke ndihmuar Dortmundin të kualifikohej në gjysëm-finale për herë të parë pas 11 vitesh me rezultatin e përgjithshëm 5–4.<ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/sport/fussball/champions-league/article251068032/BVB-Atletico-Wenn-man-sieht-wo-ich-herkomme-sagt-Niclas-Fuellkrug-unglaeubig.html|title=„Wenn man sieht, wo ich herkomme“, ruft Füllkrug ungläubig|website=welt.de|language=de|date=17 prill 2024}}</ref> Në ndeshjen e parë gjysëm-finale kundër [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]], ai shënoi golin e vetëm të fitores 1–0 në [[Signal Iduna Park]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/68934398|title=Borussia Dortmund 1–0 Paris Saint Germain|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 maj 2024}}</ref> Füllkrug e mbylli sezonin e parë dhe të vetëm me Dortmundin si golashënuesi i dytë më i mirë i klubit në Bundesligë me 12 gola.<ref>{{Cite web|title=Torjäger {{!}} Bundesliga 2023/24|url=https://www.kicker.de/bundesliga/torjaeger/2023-24/34|access-date=19 maj 2024|website=kicker.de|language=de}}</ref> ===West Ham United=== Më 5 gusht 2024, Füllkrug i'u bashkua klubit anglez West Ham United në një marrëveshje katër-vjeçare. Klubi sipas raportimeve pagoi 27 milion £ për kartonin e tij.<ref>{{cite web|title=Hammers complete signing of Germany international Niclas Füllkrug|publisher=West Ham United F.C.|language=en|date=5 gusht 2024|url=https://www.whufc.com/news/hammers-complete-signing-germany-international-niclas-fullkrug|access-date=5 gusht 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Niclas Fullkrug: West Ham sign Germany forward for £27m from Borussia Dortmund|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 gusht 2024|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c77llr5y035o|access-date=5 gusht 2024}}</ref> Ai bëri debutimin e tij në [[Premier League|Premier Ligë]] më 17 gusht në humbjen 2–1 kundër [[Aston Villa F.C.|Aston Villës]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë.<ref>{{Cite web|date=19 gusht 2024|title=Match Report-Hammers beaten by Aston Villa in season opener|url=https://www.whufc.com/news/match-report-hammers-beaten-aston-villa-season-opener|publisher=West Ham United F.C.|language=en|access-date=23 gusht 2024}}</ref> Më 2 janar 2026, Füllkrug u transferua në Itali te [[A.C. Milan|Milani]] në formë huazimi deri në përfundim të sezonit; klubi italian kishte të drejtën e blerjes përfundimtare.<ref>{{cite web|title=AC Milan sign West Ham striker Fullkrug on loan|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 janar 2026|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cn0k3prk408o|access-date=2 janar 2026}}</ref> Ai shënoi golin e parë me klubin më 18 janar në fitoren minimale 1–0 kundër [[U.S. Lecce|Lecces]] vetëm tre minuta pasi kishte hyrë si zëvëndësues.<ref>{{Cite web|title=Milan 1-0 Lecce (Jan 18, 2026) Final Score|url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/736988/lecce-ac-milan|access-date=18 janar 2026|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Në nëntor 2022, Füllkrug ishte pjesë e ekipit që do të luante në [[2022 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2022]].<ref>{{Cite web|url=https://www.sport1.de/tv-video/video/werder-bremen-wm-kader-uberraschung-niclas-fullkrug-zur-nominierung-durch-flick__B76C69B1-F3E4-4831-B3D5-D8AA8DC21080|title="War ein langer Weg!" Füllkrugs emotionale Worte zur Nominierung|website=sport1.de|language=de|date=11 nëntor 2022}}</ref> Ai shënoi në debutimin e tij në ndeshjen miqësore kundër Omanit. Ai gjithashtu u bë lojtari më i vjetër që debuton me kombëtaren në moshën 29 vjeç e 280 ditë që nga [[Martin Max]], i cili ishte 33 vjeç e 253 ditë në debutimin e tij në vitin 2002.<ref>{{Cite web|url=https://x.com/optafranz/status/1592945776589942784|title=Aged 29 years and 280 days, Niclas Füllkrug is the oldest outfield player to make his debut for Germany in 20 years|publisher=Twitter|author1=optafranz|language=en|access-date=16 nëntor 2022}}</ref> Më 27 nëntor, ai regjistroi golin e parë në Kupën e Botës në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/de/niclas-f%C3%BCllkrug-rettet-gegen-spanien-ein-unentschieden/a-63908450|title=Niclas Füllkrug rettet gegen Spanien ein Unentschieden|website=DW|language=de|date=27 nëntor 2022}}</ref> Katër ditë më pas, ai shënoi sërisht, këtë herë në fitoren 4–2 kundër Kosta Rikës që nuk ishte e mjaftueshme për të kaluar grupin; Gjermania u rendit në vendin e tretë duke u eleminuar.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/costa-rica-vs-germany/report/462999|title=World Cup 2022 – Costa Rica 2–4 Germany: Four-time tournament winners exit at group stage again|website=Sky Sports|language=en|date=1 dhjetor 2022}}</ref> Në maj 2024, Füllkrug u thirr për të marrë pjesë në [[UEFA Euro 2024]].<ref>{{Cite web|title=Germany announce squad for 2024 European Championships|url=http://www.dfb.de/en/news/detail/germany-announce-squad-for-2024-european-championships-261493/?no_cache=1&cHash=55f914e07e7f02472e7d1306b3978acd|access-date=19 maj 2024|website=DFB – Deutscher Fußball-Bund e.V.|language=en}}</ref> Ai debutoi në ndeshjen hapëse të turnamentit kundër [[Kombëtarja skoceze e futbollit|Skocisë]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 63të. Ai shënoi vetëm pesë minuta më vonë, duke kontribuar në fitoren 5–1.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028e-1b2203012638-25d41b72cf92-1000--germany-5-1-scotland-hosts-hit-ground-running-in-munich/|title=Germany 5–1 Scotland: Hosts hit ground running in Munich|publisher=UEFA|language=en|date=14 qershor 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/c844x4y3ee3t|title=Ruthless Germany humble 10-man Scotland in Euro 2024 opener|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 qershor 2024|access-date=15 qershor 2024}}</ref> Në ndeshjen e fundit në grup, Füllkrug u aktivizua sërisht si zëvëndësues dhe shënoi në minutat shtesë kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]], duke shmangur humbjen e Gjermanisë si dhe duke i dhënë kualifikimin në fazën me eliminim direkt si fitues i grupit.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/athletic/5580937/2024/06/23/switzerland-germany-euro-2024-analysis/|title=Switzerland 1 Germany 1: Fullkrug is the saviour but hosts look vulnerable|publisher=The New York Times|language=en|date=23 qershor 2024}}</ref> ==Profili i lojtarit== Füllkrug është një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmues]] tipik, potent dhe me instikt për gol. Ai mund të gjuaj me të dyja këmbët si dhe është një lojtar i fuqishëm në duelet ajërore. Ai gjithashtu zotëron një gjuajtje të fuqishme dhe të saktë nga distanca.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/niclas-fullkrug-who-is-the-werder-bremen-germany-striker-world-cup-21941|title=Niclas Füllkrug: Who is the Werder Bremen and Germany striker?|publisher=Bundesliga|language=en|access-date=17 nëntor 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hammers.news/news/niclas-fullkrug-makes-admission-that-will-stun-the-west-ham-fans/|title=Niclas Fullkrug makes admission that will stun the West Ham fans|publisher=Hammers News|author=Antony Martin|language=en|access-date=10 gusht 2024}}</ref> ==Jeta personale== Pseudonimi i Füllkrug është "Lücke" (boshllëk në gjermanisht) për shkak të boshllëkut në dhëmbët e tij të para.<ref name="Bundesliga-profile"/> Ai një grua që quhet Lisa si dhe një vajzë që ka lindur në vitin 2019.<ref name="Bundesliga-profile"/> Motra e tij, Anna-Lena, luan si sulmuese për Hannover 96 kurse gjyshi i tij, Gerd, ka luajtur më parë për [[SV Arminia Hannover]].<ref>{{cite web|author=Rainer Hennies|url=https://www.fussball.de/newsdetail/anna-lena-fuellkrug-sportlerin-des-jahres/-/article-id/198050#!/|title=Anna-Lena Füllkrug: "Sportlerin des Jahres"|website=fussball.de|language=de|date=1 shkurt 2019}}</ref> Pas një aksidenti në fushën stërvitore të Werder Bremenit, Füllkrug përfundoi i shtruar në spital me dhëmbin e shokut të tij të skuadrës në ballë.<ref name="Bundesliga-profile"/> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{Updated|1 qershor 2024}}<ref>{{cite web|title=Niclas Füllkrug|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/niclas-fuellkrug/2/|publisher=World Football|language=en|access-date=13 qershor 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/niclas-fullkrug/166369/|title=Niclas Füllkrug|publisher=World Football|language=en|access-date=13 gusht 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan=2|Klubi !rowspan=2|Sezoni !colspan=3|Liga !colspan=2|Kupa Kombëtare !colspan=2|Kupa e Ligës !colspan=2|Evropa !colspan=2|Tjetër !colspan=2|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[SV Werder Bremen II|Werder Bremen II]] |[[2011–12 3. Liga|2011–12]] |[[3. Liga]] |22||5||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||22||5 |- |[[2012–13 Regionalliga|2012–13]] |[[Regionalliga Nord]] |4||5||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||4||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !26!!10!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–||colspan="2"|–!!26!!10 |- |rowspan="4"|[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |[[2011–12 SV Werder Bremen season|2011–12]] |[[Bundesliga]] |11||1||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||11||1 |- |[[2012–13 SV Werder Bremen season|2012–13]] |Bundesliga |12||1||1||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||13||2 |- |[[2013–14 SV Werder Bremen season|2013–14]] |Bundesliga |0||0||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !23!!2!!2!!1!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!25!!3 |- |[[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]] (huazim) |[[2013–14 2. Bundesliga|2013–14]] |[[2. Bundesliga]] |21||6||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2{{efn|name=BLP|Të gjitha ndeshjet në fazën play-off për rënje të Bundesligës}}||0||24||6 |- |rowspan="3"|[[1. FC Nürnberg]] |[[2014–15 1. FC Nürnberg season|2014–15]] |2. Bundesliga |24||3||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||25||3 |- |[[2015–16 1. FC Nürnberg season|2015–16]] |2. Bundesliga |30||14||2||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2{{efn|name=BLP}}||0||34||15 |- !colspan="2"|Gjithsej !54!!17!!3!!1!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!2!!0!!59!!18 |- |[[1. FC Nürnberg II]] |[[2015–16 Regionalliga|2015–16]] |[[Regionalliga Bayern]] |1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0 |- |rowspan="4"|[[Hannover 96]] |[[2016–17 Hannover 96 season|2016–17]] |2. Bundesliga |27||5||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||5 |- |[[2017–18 Hannover 96 season|2017–18]] |Bundesliga |34||14||2||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||36||16 |- |[[2018–19 Hannover 96 season|2018–19]] |Bundesliga |14||2||1||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||15||3 |- !colspan="2"|Gjithsej !75!!21!!5!!3!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!80!!24 |- |rowspan="6"|Werder Bremen |[[2019–20 SV Werder Bremen season|2019–20]] |Bundesliga |8||4||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2{{efn|name=BLP}}||0||11||4 |- |[[2020–21 SV Werder Bremen season|2020–21]] |Bundesliga |19||6||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||21||6 |- |[[2021–22 SV Werder Bremen season|2021–22]] |2. Bundesliga |33||19||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||34||19 |- |[[2022–23 SV Werder Bremen season|2022–23]] |Bundesliga |28||16||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||30||16 |- |[[2023–24 SV Werder Bremen season|2023–24]] |Bundesliga |2||0||1||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||3||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !90!!45!!7!!1!!colspan="2"|–!!colspan="2"|–!!2!!0!!99!!46 |- |[[Borussia Dortmund]] |[[2023–24 Borussia Dortmund season|2023–24]] |Bundesliga |29||12||1||0||colspan="2"|–||13{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligës së Kampioneve]]}}||3||colspan="2"|–||43||15 |- |[[West Ham United F.C.|West Ham United]] |[[2024–25 West Ham United F.C. season|2024–25]] |[[Premier League]] |0||0||0||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||0||0 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !319!!113!!19!!6!!0!!0!!13!!3!!6!!0!!357!!122 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {{Updated|5 korrik 2024}}<ref name="NFT">{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/89249/Niclas_Fullkrug.html|title=Niclas Füllkrug|publisher=National Football Teams|language=en|author=Benjamin Strack-Zimmermann|access-date=29 tetor 2022}}</ref><ref name="EU">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=32125|title=Niclas Füllkrug|publisher=European Football|website=EU-football.info|language=en|access-date=22 qershor 2016}}</ref> {| class=wikitable style=text-align:center |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]] |2022||4||3 |- |2023||9||7 |- |2024||8||3 |- !colspan=2|Gjithsej!!21!!13 |} ====Golat me kombëtaren==== :''Rezultatet e Gjermanisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Füllkrug.'' {| class="wikitable sortable" |+ Lista e golave ndërkombëtar të shënuar nga Niclas Füllkrug |- !scope="col"|Nr. !scope="col"|Data !scope="col"|Vendi !scope="col"|Ndsh !scope="col"|Kundërshtari !scope="col"|Goli !scope="col"|Rezultati !scope="col"|Kompeticioni |- | style="text-align:center" | 1 || 16 nëntor 2022 || [[Kompleksi Sportiv Sulltan Qaboos]], [[Muscat]], Oman || style="text-align:center" | 1 || {{fb|Oman}} || style="text-align:center" | 1–0 || style="text-align:center" | 1–0 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 2 || 27 nëntor 2022 || [[Stadiumi Al Bayt]], [[Al Khor]], Katar || style="text-align:center" | 3 || {{fb|ESP}} || style="text-align:center" | 1–1 || style="text-align:center" | 1–1 || [[2022 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupa e Botës 2022]] |- | style="text-align:center" | 3 || 1 dhjetor 2022 || Stadiumi Al Bayt, Al Khor, Katar || style="text-align:center" | 4 || {{fb|CRC}} || style="text-align:center" | 4–2 || style="text-align:center" | 4–2 || FIFA Kupa e Botës 2022 |- | style="text-align:center" | 4 || rowspan="2" | 25 mars 2023 || rowspan="2" | [[Mewa Arena]], [[Mainz]], Gjermani || rowspan="2" style="text-align:center" | 5 || rowspan="2" | {{fb|PER}} || style="text-align:center" | 1–0 || rowspan="2" style="text-align:center" | 2–0 || rowspan="2" | Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 5 || style="text-align:center" | 2–0 |- | style="text-align:center" | 6 || 28 mars 2023 || [[RheinEnergieStadion]], [[Këln]], Gjermani || style="text-align:center" | 6 || {{fb|BEL}} || style="text-align:center" | 1–2 || style="text-align:center" | 2–3 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 7 || 12 qershor 2023 || [[Weserstadion]], [[Bremen]], Gjermani || style="text-align:center" | 7 || {{fb|UKR}} || style="text-align:center" | 1–0 || style="text-align:center" | 3–3 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 8 || 14 tetor 2023 || [[Pratt & Whitney Stadium at Rentschler Field|Pratt & Whitney Stadium]], [[East Hartford, Connecticut|East Hartford]], Shtetet e Bashkuara || style="text-align:center" | 10 || {{fb|USA}} || style="text-align:center" | 2–1 || style="text-align:center" | 3–1 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 9 || 17 tetor 2023 || [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]], Shtetet e Bashkuara || style="text-align:center" | 11 || {{fb|MEX}} || style="text-align:center" | 2–2 || style="text-align:center" | 2–2 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 10 || 18 nëntor 2023 || [[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]], [[Berlin]], Gjermani || style="text-align:center" | 12 || {{fb|TUR}} || style="text-align:center" | 2–2 || style="text-align:center" | 2–3 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" |11 || 26 mars 2024 || [[Waldstadion (Frankfurt)|Waldstadion]], [[Frankfurt]], Gjermani || style="text-align:center" | 15 ||{{fb|NED}} || style="text-align:center" | 2–1 || style="text-align:center" | 2–1 || Ndeshje miqësore |- | style="text-align:center" | 12 || 14 qershor 2024 || [[Allianz Arena]], [[Mynih]], Gjermani || style="text-align:center" | 17 || {{fb|SCO}} || style="text-align:center" | 4–0 || style="text-align:center" | 5–1 || [[UEFA Euro 2024]] |- | style="text-align:center" | 13 || 23 qershor 2024 || Waldstadion, Frankfurt, Gjermani || style="text-align:center" | 19 || {{fb|SUI}} || style="text-align:center" | 1–1 || style="text-align:center" | 1–1 ||UEFA Euro 2024 |} ==Trofe== ===Klube=== ;Borussia Dortmund *[[UEFA Liga e Kampioneve]] finalist: [[UEFA Liga e Kampioneve 2023–24|2023–24]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cpwwzn317gdt|title=Real Madrid 2–0 Borussia Dortmund|author1=Phil McNulty|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 qershor 2024|access-date=1 qershor 2024}}</ref> ===Personale=== *Lojtari i Muajit i Bundesligës: shtator 2022,<ref name="PotM">{{cite news|title=Bundesliga Player of the Month|url=https://bundesligapotm.easports.com/|access-date=29 shtator 2022|publisher=EA Sports|language=en}}</ref> tetor 2022<ref name="PotM"/> *Ekipi i Sezonit i Bundesligës: 2022–23<ref>{{cite news|title=The official Bundesliga Team of the Season 2022/23|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/team-of-the-season-2022-23-vote-fifa-ea-sports-fut23-23319|date=13 maj 2023|access-date=18 maj 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> *Ekipi i Sezonit i Bundesligës nga VDV (sindikata e futbollistëve në Gjermani): 2022–23<ref>{{cite web|url=https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|title=Jude Bellingham ist VDV-Spieler der Saison|publisher=VDV|language=de|date=7 qershor 2023|access-date=7 qershor 2023|archive-date=13 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230613063410/https://www.spielergewerkschaft.de/de/VDV/Aktuelles/Detail/1625/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-2022%2F2023.htm|url-status=dead}}</ref> *Golashënuesi më i mirë i Bundesligës: 2022–23 (16 gola)<ref name="auto1">{{cite news|title=Christopher Nkunku and Niclas Füllkrug share 2022/23 Bundesliga top goalscorer trophy|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/top-scorer-race-fullkrug-gnabry-kolo-muani-grifo-nkunku-thuram-23589|date=27 maj 2023|access-date=27 maj 2023|publisher=Bundesliga|language=en}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} *[https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=63855 Niclas Füllkrug] te Soccerbase *[https://www.bdfutbol.com/en/j/j93401.html Niclas Füllkrug] te BDFutbol [[Kategoria:Lindje 1993]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Hanoveri]] [[Kategoria:Futbollistë gjermanë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren gjermane]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Werder Bremen]] [[Kategoria:Futbollistë në SV Werder Bremen II]] [[Kategoria:Futbollistë në SpVgg Greuther Fürth]] [[Kategoria:Futbollistë në 1. FC Nürnberg]] [[Kategoria:Futbollistë në Hannover 96]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në West Ham United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]] [[Kategoria:Futbollistë në Regionalliga]] [[Kategoria:Futbollistë 3. Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në 2. Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] 3ijimok6yuri8pid7wwkn57309wd2sw 0 359359 2976604 2936488 2026-05-03T02:52:24Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976604 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Moreirense | image = Verde e Bianco (Quadrati).png | upright = 0.7 | fullname = Moreirense Futebol Clube | nickname = ''Os verdes e brancos'' (Jeshil dhe bardhët)<br>''Os homens de Moreira de Cónegos'' (Meshkujt nga Moreira de Cónegos) | founded = {{start date and age|1938|11|1|df=yes}} | ground = [[Parque de Jogos Comendador Joaquim de Almeida Freitas|Parque Moreira de Cónegos]]<br>[[Guimarães]], [[Rrethi i Bragës]] | capacity = 9,000 | chairman = Vítor Magalhães | manager = [[Cesar Peixoto]] | league = [[Primeira Liga]] | season = 2024–25 | position = Vëndi 10-të | current = Sezoni 2023–24 i Moreirense F.C. | website = http://www.moreirensefc.pt | pattern_la1 = _moreirense1920h | pattern_b1 = _moreirense1920h | pattern_ra1 = _moreirense1920h | pattern_sh1 = _moreirense1920h | pattern_so1 = _moreirense1920h | leftarm1 = 008000 | body1 = FFFFFF | rightarm1 = 008000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _moreirense1920a | pattern_b2 = _moreirense1920a | pattern_ra2 = _moreirense1920a | pattern_sh2 = _moreirense1920a | pattern_so2 = _moreirense1920a | leftarm2 = 0033FF | body2 = 0033FF | rightarm2 = 0033FF | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _moreirense1920T | pattern_b3 = _moreirense1920T | pattern_ra3 = _moreirense1920T | pattern_sh3 = _moreirense1920T | pattern_so3 = _moreirense1920T | leftarm3 = 912CEE | body3 = 912CEE | rightarm3 = 912CEE | shorts3 = FF8800 | socks3 = 351A8B }} '''Moreirense Futebol Clube''' është një klub [[futbolli]] profesionist portugez me qendër në Moreira de Cónegos, [[Komuna Guimarães]], në [[Provinca Minho|Minho]]. E themeluar më 1 nëntor 1938, Moreirense luan në [[Primeira Liga]], duke mbajtur ndeshjet në shtëpi në [[Parque de Jogos Commendador Joaquim de Almeida Freitas]], me një kapacitet për 9,000 spektatorë. Skuadra fillimisht luajti në [[Liga e Portugalisë 2|nivelin e dytë]] në 1995 dhe në Primeira Liga në 2002. Ajo fitoi [[Taça da Liga]] në [[Finalja e Taça da Liga 2017|2017]] dhe kampionatin e divizionit të dytë në [[Segunda Liga 2013–14|2014]] dhe [[2022–23 Liga Portugali 2|2023]]. == Nderimet == === Kombëtare === * '''[[Taça da Liga]]''' ** '''Fituesit:''' [[2016–17 Taça da Liga|2016–17]] * '''[[Segunda Liga]]''' ** '''Fituesit:''' 2001–02, 2013–14, 2022–23 * '''[[Segunda Divisão|Segunda Divisao]]''' ** '''Fituesit:''' 1994–95, 2000–01 === Rajonale === * '''[[Shoqata e Futbollit Braga|AF Braga Divizioni i Dytë]]''' ** '''Fituesit:''' 1942–43 == Historia e fundit e ligës == {| class="wikitable collapsible collapsed" !Season !Div. !Pos. !Pl. !W !D !L !GS !GA !P !Cup !League Cup !Notes |- |1999–2000 |2H | align="right" |'''16''' | align="right" |34 | align="right" |6 | align="right" |11 | align="right" |17 | align="right" |29 | align="right" |49 | align="right" |'''29''' |Semi-final |Not held |Relegated |- |2000–01 |2DN | align="right" style="background:gold;" |'''1''' | align="right" |38 | align="right" |23 | align="right" |8 | align="right" |7 | align="right" |62 | align="right" |31 | align="right" |'''77''' |Quarter-final |Not held |Promoted |- |2001–02 |2H | align="right" style="background:gold;" |'''1''' | align="right" |34 | align="right" |19 | align="right" |7 | align="right" |8 | align="right" |55 | align="right" |35 | align="right" |'''64''' |Last 32 |Not held |Promoted |- |2002–03 |1D | align="right" |'''12''' | align="right" |34 | align="right" |9 | align="right" |12 | align="right" |13 | align="right" |42 | align="right" |46 | align="right" |'''39''' |Last 32 |Not held | |- |2003–04 |1D | align="right" |'''9''' | align="right" |34 | align="right" |12 | align="right" |10 | align="right" |12 | align="right" |33 | align="right" |33 | align="right" |'''46''' |Last 16 |Not held | |- |2004–05 |1D | align="right" |'''16''' | align="right" |34 | align="right" |7 | align="right" |13 | align="right" |14 | align="right" |30 | align="right" |43 | align="right" |'''34''' |Last 32 |Not held |Relegated |- |2005–06 |2H | align="right" |'''13''' | align="right" |34 | align="right" |11 | align="right" |9 | align="right" |14 | align="right" |36 | align="right" |37 | align="right" |'''42''' |Last 128 |Not held |Relegated |- |2006–07 |2DN | align="right" |'''3''' | align="right" |26 | align="right" |12 | align="right" |9 | align="right" |5 | align="right" |30 | align="right" |20 | align="right" |'''45''' |3rd round |Not held | |- |2007–08 |2DN | align="right" |'''8''' | align="right" |26 | align="right" |11 | align="right" |6 | align="right" |9 | align="right" |33 | align="right" |25 | align="right" |'''39''' |Quarter-final |Not entered | |- |2008–09 |2DN | align="right" |'''3''' | align="right" |22 | align="right" |11 | align="right" |4 | align="right" |7 | align="right" |30 | align="right" |19 | align="right" |'''37''' |First round |Not entered | |- |2009–10 |2DN | align="right" |'''1''' | align="right" |28 | align="right" |21 | align="right" |3 | align="right" |4 | align="right" |49 | align="right" |19 | align="right" |'''66''' |Last 128 |Not entered |Promoted |- |2010–11 |2H | align="right" |'''7''' | align="right" |30 | align="right" |10 | align="right" |10 | align="right" |10 | align="right" |36 | align="right" |41 | align="right" |'''40''' |Last 32 |First Group Stage | |- |2011–12 |2H | align="right" |'''2''' | align="right" |30 | align="right" |15 | align="right" |7 | align="right" |8 | align="right" |47 | align="right" |32 | align="right" |'''52''' |Quarter-final |Second Group Stage |Promoted |- |2012–13 |1D | align="right" |'''15''' | align="right" |30 | align="right" |5 | align="right" |9 | align="right" |16 | align="right" |30 | align="right" |51 | align="right" |'''24''' |Last 32 |Second Group Stage |Relegated |- |2013–14 |2D | align="right" style="background:gold;" |'''1''' | align="right" |42 | align="right" |21 | align="right" |16 | align="right" |5 | align="right" |65 | align="right" |25 | align="right" |'''40''' |Last 32 |Second Group Stage |Promoted |- |2014–15 |1D | align="right" |'''11''' | align="right" |34 | align="right" |11 | align="right" |10 | align="right" |13 | align="right" |33 | align="right" |42 | align="right" |'''43''' |Last 32 |Second Group Stage | |- |2015–16 |1D | align="right" |'''12''' | align="right" |34 | align="right" |9 | align="right" |9 | align="right" |16 | align="right" |38 | align="right" |54 | align="right" |'''36''' |Last 64 |Second Group Stage | |- |2016–17 |1D | align="right" |'''15''' | align="right" |34 | align="right" |8 | align="right" |9 | align="right" |17 | align="right" |33 | align="right" |48 | align="right" |'''33''' |Last 64 | style="background:gold;" |Winners | |- |2017–18 |1D | align="right" |'''15''' | align="right" |34 | align="right" |8 | align="right" |8 | align="right" |18 | align="right" |29 | align="right" |50 | align="right" |'''32''' |Last 8 |Third Round | |- |2018–19 |1D | align="right" |'''6''' | align="right" |34 | align="right" |16 | align="right" |4 | align="right" |14 | align="right" |39 | align="right" |44 | align="right" |'''52''' |Last 16 |Second Round | |- |2019–20 |1D | align="right" |'''8''' | align="right" |34 | align="right" |10 | align="right" |13 | align="right" |11 | align="right" |42 | align="right" |44 | align="right" |'''43''' |Last 32 |Second Round | |- |2020–21 |1D | align="right" |'''8''' | align="right" |34 | align="right" |10 | align="right" |13 | align="right" |11 | align="right" |37 | align="right" |43 | align="right" |'''43''' |Last 16 | | |} == Lojtarët == === Skuadra aktuale === {{Përditësuar|13 Korrik 2024|<ref>{{cite web|title=Plantel Principal|url=https://www.moreirensefc.pt/plantel/|publisher=Moreirense FC|language=pt}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>}}{{Fs start}} {{Fs player|no=2|nat=BRA|name=[[Fabiano (footballer, born 2000)|Fabiano]]|pos=DF}} {{Fs player|no=3|nat=BRA|name=Carlos Henrique|pos=DF}} {{Fs player|no=5|nat=POR|name=[[Sidnei Tavares]]|pos=MF}} {{Fs player|no=6|nat=POR|name=[[Rúben Ramos (footballer, born 1999)|Ismael]]|pos=MF}} {{Fs player|no=8|nat=POR|name=[[André Castro]]|pos=MF}} {{Fs player|no=9|nat=Equatorial Guinea|name=[[Luis Nlavo|Luís Asué]]|pos=FW}} {{Fs player|no=10|nat=Curaçao|name=[[Jeremy Antonisse]]|pos=FW|other=}} {{Fs player|no=11|nat=BRA|name=[[Alan (footballer, born 2000)|Alan]]|pos=MF}} {{Fs player|no=14|nat=Cape Verde|name=[[Carlos Ponck]]|pos=DF}} {{Fs player|no=16|nat=POR|name=[[Mika (footballer, born 1991)|Mika]]|pos=GK}} {{Fs player|no=20|nat=POR|name=[[Bernardo Martins|Benny]]|pos=MF}} {{Fs player|no=22|nat=BRA|name=[[Caio Secco]]|pos=GK}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=23|nat=NED|name=[[Godfried Frimpong]]|pos=DF}} {{Fs player|no=26|nat=BRA|name=[[Maracás (footballer)|Maracás]]|pos=DF}} {{Fs player|no=28|nat=Guinea-Bissau|name=[[Hernâni Infande|Hernâni]]|pos=FW}} {{Fs player|no=28|nat=BRA|name=Guilherme Liberato|pos=MF}} {{Fs player|no=31|nat=BRA|name=[[Madson (footballer, born 1999)|Madson]]|pos=FW}} {{Fs player|no=40|nat=BRA|name=[[Kewin (footballer)|Kewin]]|pos=GK}} {{Fs player|no=44|nat=BRA|name=[[Marcelo (footballer, born 1989)|Marcelo]]|pos=DF}} {{Fs player|no=45|nat=POR|name=Miguel Rebelo|pos=MF}} {{Fs player|no=66|nat=POR|name=Gilberto Batista|pos=DF}} {{Fs player|no=76|nat=POR|name=[[Dinis Pinto]]|pos=DF}} {{Fs player|no=80|nat=GHA|name=[[Lawrence Ofori]]|pos=MF}} {{Fs player|no=95|nat=BRA|name=[[Guilherme Schettine]]|pos=FW}} {{Fs end}} == Referime == {{reflist}}{{Klubet e Primeira Liga}} [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Portugali]] h94dbhvi39rwi84d86ka9yqs9xbedm9 14 365961 2976527 2774973 2026-05-02T23:49:50Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976527 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] nasn7r0maichaz54khklp57sm9jr3vc 0 366502 2976361 2969503 2026-05-02T16:01:13Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976361 wikitext text/x-wiki Kjo është lista e disa prej rrjeteve kryesore të supermarketeve që aktualisht operojnë brenda [[Shqipëria|Shqipërisë]]. Këta [[Zinxhiri i supermarketeve|zinxhirë supermarketesh]] janë një pjesë e konsiderueshme e tregut të mallrave të konsumit në vendet ku operojnë.<ref>{{Cite web|title=Supermarkete {{!}} Ne Tirane|url=https://www.netirane.al/al/lista-e-bizneseve/supermarkete-94|access-date=2024-11-19|website=www.netirane.al|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-09-06|title=Top 5 Supermarket Retail Chains In Albania|url=https://www.esmmagazine.com/retail/top-5-supermarket-retail-chains-in-albania-238842|access-date=2024-11-19|website=ESM Magazine|language=en}}</ref> == Rrjetet aktuale == {| class="wikitable sortable" !Emri ! Lloji ! [[Kompania mëmë]] ! Dyqane |- | [[Cash & Carry Elbasan]] | Supermarket, hipermarket | Planeti Kb | 3 |- | [[Spar Albania|Spar]] | Supermarket, hipermarket | [[Balfin Group|Grupi Balfin]]<br>SPAR International B.V. | 96 |- | [[Conad]] | Supermarket, hipermarket | [[Conad|Konad]] | 30 |- | [[Eco Market]] | Supermarket | Eko Market | 25 |- | [[Extra Market]] | Supermarket, hipermarket | Ekstra Market | 10 |- | [[Big Market]] | Supermarket, hipermarket | Tregu i madh | 135 |- | [[Market Xhangolli]] | Supermarket | Tregu Xhangolli | 18 |- | [[Pronatyra MD]] | Supermarket | [[Pronatyra MD]] | 12 |- | [[Diambe Market]] | Supermarket | [[Diambe Market]] | 64 |- | [[AlbMarket]] | Supermarket | [[AlbMarket]] | 20 |} == Rrjetet e shuara == * Praktiker * Merkatori * [[Carrefour]] * [[HIPPO markets|HIPPO market]] * [[Mercato Italia]] == Shih edhe == * [[Lista e qendrave tregtare në Shqipëri]] == Referime == <references /> [[Kategoria:Supermarkete në Shqipëri]] [[Kategoria:Supermarkete në Tiranë]] [[Kategoria:Lista të rrjeteve të supermarketeve sipas vendit]] rqi9ekv3keya00dspmgnasher7r70gj 1 366851 2976645 2719807 2026-05-03T05:38:40Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976645 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nicolas-René Jollain]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2719806 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211109232056/http://salons.musee-orsay.fr/index/exposant/16234 për lidhjen http://salons.musee-orsay.fr/index/exposant/16234. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 nëntor 2024 00:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nicolas-René Jollain]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976644 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.alienor.org/collections-des-musees/fiche-objet-82473-l-hospitalite-sujet-tire-de-paul-et-virginie. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 07:38 (CEST) fsutbwnrxvbbkbmluw5wou9ltpp7sss 1 369547 2976589 2890139 2026-05-03T02:00:50Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976589 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mishi artificial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2734669 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210705175810/http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/02/c_1310040282.htm për lidhjen http://www.xinhuanet.com/english/2021-07/02/c_1310040282.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 dhjetor 2024 17:24 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mishi artificial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2890138 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211226165606/https://news.un.org/en/story/2019/04/1037471 për lidhjen https://news.un.org/en/story/2019/04/1037471. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2026 10:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mishi artificial]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976588 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211021133914/https://ask.usda.gov/s/article/What-is-the-most-consumed-meat-in-the-world për lidhjen https://ask.usda.gov/s/article/What-is-the-most-consumed-meat-in-the-world. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:00 (CEST) furim4l5fcekawjb6hdf1eommm4re2t 0 372673 2976316 2970587 2026-05-02T14:45:52Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976316 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Lake Neuron, southern quarter.jpg|parapamje|Liqeni Neuron]] '''Liqeni Neuron''' është një liqen termal nëntokësor pranë [[Leskovik|Leskovikut]] në [[Shqipëri]]. I zbuluar nga shkencëtarë çekë në vitin 2025, ai është liqeni termal nëntokësor më i madh i njohur në botë, i vendosur 127 metra nën tokë. Ai ka një gjatësi prej 138 metrash, një gjerësi prej 42 metrash, një perimetër prej 345 metrash dhe përmban rreth 8,335 metra kub ujë termal. == Zbulimi == Në shkurt 2025, u raportua se një ekip shkencëtarësh çekë zbuluan atë që tani konsiderohet si liqeni termal më i madh nëntokësor në botë. Ai u quajt "Liqeni Neuron" pas Fondacionit Neuron, një organizate çeke që mbështet studimet shkencore dhe që financoi ekspeditën. Ekipi, i udhëhequr nga speleologu çek Marek Audy, përdori teknologjinë më të fundit të skanimit, duke përfshirë sistemin GeoSlam, një metodë [[Skanim 3D|3D skanimi]] që krijon modele të sakta të formacioneve të shpellave.<ref name=":0">{{Cite web|last=Si|first=Nen|date=2025-02-07|title=Zbulim i rrallë: Liqeni më i madh termal nën tokësor në botë gjendet në Shqipëri|url=https://euronews.al/en/rare-discovery-worlds-largest-underground-thermal-lake-found-in-albania/|access-date=2025-02-08|website=Euronews Albania|language=en-US}}</ref> Audy deklaroi se gjithmonë e kishin tërhequr rajonet pak të eksploruara, dhe Shqipëria ishte një prej tyre. Fillimisht ai kishte ardhur si kajakist dhe kishte vënë re karakteristika në peizazh që i ngjanin zonave me shpella termale, që e inspiruan për eksplorime më të thelluara dhe që në fund çuan në zbulimin e liqenit.<ref>{{Cite web|title=National Geographic {{!}} Čeští speleologové objevili v Albánii největší podzemní termální jezero na světě|url=https://www.nationalgeographic.cz/specialy/nejvetsi-podzemni-termalni-jezero-albanie/|access-date=2025-02-08|website=National Geographic|language=cs}}</ref> [[Skeda:Lake Neuron, view from the north.jpg|parapamje]] Studiuesit çekë kishin eksploruar formacione nëntokësore në [[Luginë|luginat]] malore pranë kufirit [[Shqipëri]]-[[Greqi]] për disa vite. Në vitin 2021, gjatë një ekspedite në Luginën Vromoneri pranë [[Leskovik|Leskovikut]], ata identifikuan një sistem të madh [[Shpellë|shpellash]] me disa burime termale. Ndjekja e këtyre burimeve çoi në zbulimin e një humnerë 100 metra të thellë, të quajtur "Atmos". Shkencëtarët konfirmuan ekzistencën e liqenit termal më të madh të njohur në fund të kësaj humnerë.<ref name=":0" /> Ky zbulim pritej të kontribuonte në studimet hidrologjike dhe gjeologjike të rajonit.<ref name=":0" /> == Përshkrimi == Liqeni Neuron, i konfirmuar si liqeni termal më i madh i njohur, ka një gjatësi prej 138 metrash, një gjerësi prej 42 metrash dhe një perimetër prej 345 metrash, duke përmbajtur rreth 8,335 metra kub ujë mineral termal.<ref name=":1">{{Cite web|date=2025-02-06|title=Shkencëtarët çekë në Shqipëri zbulojnë liqenin më të madh termal nën tokësor në botë|url=https://english.radio.cz/czech-scientists-albania-discover-worlds-largest-underground-thermal-lake-8842127|access-date=2025-02-08|website=Radio Prague International|language=en|archive-date=7 shkurt 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250207190141/https://english.radio.cz/czech-scientists-albania-discover-worlds-largest-underground-thermal-lake-8842127|url-status=dead}}</ref> Ai ndodhet 127 metra nën sipërfaqe.<ref>{{Cite web|title=Speleologët çekë zbulojnë liqenin termal nën tokësor më të madh në botë në Shqipëri|url=https://tvpworld.com/84910368/czech-cavers-discover-the-worlds-largest-underground-thermal-lake-in-albania|access-date=2025-02-08|website=[[Telewizja Polska]]|language=en}}</ref> Formimi i shpellës është i veçantë, pasi uji mineral i liqenit përmban [[sulfid hidrogjeni]], i cili [[Oksidimi|oksidohet]] kur bie në kontakt me ajrin, duke prodhuar [[acid sulfurik]] që transformon vazhdimisht gurin gëlqeror në gjips të butë.<ref name=":1" /> == Referime == {{Reflist}} siibbbqpf8cud7js8mb6r94d46uaei5 0 374102 2976346 2970737 2026-05-02T15:30:21Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976346 wikitext text/x-wiki Studimet Detare përgatisin studentë për një larmi karrierash në industrinë civile detare dhe sektorët e shërbimeve si dhe në marinën ushtarake. Lista e institucioneve në vijim përfshin akademi, kolegje, institute dhe universitete që ofrojnë programe universitare dhe parauniversitare, të grupuar sipas rajonit gjeografik dhe shtetit: ==Afrika== {| class="wikitable unsortable" ! Shteti !! Qyteti !! Universiteti !! Vërejte !! Referenca |- | rowspan="3" | [[Algjeria]] || Bexhaja || École Technique de Formation et d'Instruction Maritimes de Béjaia || ||<ref>{{cite web|title=Touhami s'interesse aux pêcheurs|date=20 mars 2012|url=https://www.depechedekabylie.com/evenement/106677-touhami-sinteresse-aux-pecheurs/|publisher=La Dépêche de Kabylie|access-date=6 gusht 2022|lang=fr}}</ref> |- | Bou Ismaïl || École Nationale Supérieure Maritime || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://actu.fr/bretagne/saint-malo_35288/st-malo-intra-muros-6-000-m2-de-batiments-avec-vue-exceptionnelle-sur-la-mer-a-saisir-bientot_52352792.html|title=St-Malo Intra-Muros: 6 000 m2 de bâtiments avec vue exceptionnelle sur la mer, à saisir bientôt|lang=fr|author=Samuel Sauneuf|date=8 korrik 2022|publisher=Le Pays Malouin}}</ref> |- | Mostaganem || École Technique de Formation et d'Instruction Maritimes de Mostaganem || || |- | [[Egjipti|Egjipt]] || [[Aleksandria|Aleksandri]] || Academia Arabe e Shkencës, Teknologjisë dhe Transportit Detar || ||<ref>{{cite web|author=Paul Anderson|lang=en|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.rigzone.com/news/eni_award_winning_researchers_and_scientists_unveiled-05-aug-2022-169873-article/|title=Eni Award Winning Researchers And Scientists Unveiled|date=5 gusht 2022|publisher=RigZone}}</ref> |- | [[Eritrea]] || Masava || Kolegji i Masavës për Shkencën dhe Teknologjinë Detare || Departamenti i Inxhinerisë Detare, program 5-vjeçar ||<ref>{{cite web|date=11 qershor 2018|url=https://allafrica.com/stories/201806110399.html|title=Eritrea: College of Marine Science and Technology Graduates 94 Students|publisher=All Africa|accessdate=6 gusht 2022|lang=en}}</ref> |- | [[Etiopia]] || Bahir Dar || Instituti Etiopian i Trajnimit Detar || ||<ref>{{cite web|date=21 janar 2015|url=https://www.marinelink.com/news/initiative-ethiopian384337|lang=en|title=US Visa Initiative for Ethiopian Seafarers|author=Michelle Howard|publisher=MarineLink|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Gana]] || [[Akra]] || Universiteti Rajonal Detar || Shërben vendet [[gjuha angleze|anglisht-folëse]] si [[Kameruni]] dhe [[Liberia]] ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Mabel Delassie Awuku|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/naheog-partners-regional-maritime-university-to-train-world-class-students.html|title=NAHEOG partners Regional Maritime University to train world class students|publisher=Graphic|date=18 korrik 2022|accessdate=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="4" | [[Kenia]] || [[Mombasa]] || Adademia Detare Bandari || ||<ref name="kenya">{{cite web|url=https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/|title=KMA Keen To Boost Women's Participation In Maritime Sector|date=30 maj 2022|publisher=Kenya News|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235357/https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/|url-status=dead}}</ref> |- | Xhuxha|| Universiteti Xhomo Kenjata i Bujqësisë dhe Teknologjisë|| ||<ref name="kenya"/><ref name="list"/> |- |[[Mombasa]] | Instituti Detar dhe Menaxherial i Afrikës Lindore || ||<ref name="list">{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://kma.go.ke/land-based-maritime-training/|lang=en|title=Land Based Maritime Training|publisher=Kenya Maritime Authority}}</ref> |- |[[Mombasa]] | Universiteti Teknik i Mombasës || Kampuse satelite në Kvale dhe Lamu ||<ref>{{cite web|url=https://allafrica.com/stories/202103020064.html|title=Kenya: Coast Colleges to Train Students on Key Maritime Skills to Boost Blue Economy|date=1 mars 2021|publisher=All Africa|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="list"/> |- | rowspan="6" | [[Maroku]] || [[Agadir]] || Institut Supérieur des Pêches Maritimes d'Agadir || ||<ref>{{cite web|url=https://medias24.com/2021/12/01/chantiers-et-ateliers-du-maroc-se-chargera-de-la-remise-a-neuf-du-navire-al-hassani/|title=Chantiers et Ateliers du Maroc se chargera de la remise à neuf du navire Al Hassani|lang=fr|date=1 dhjetor 2021}}</ref> |- | Al Hoceïma || Institut de Technologie des Pêches Maritimes || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|lang=fr|url=http://www.mapexpress.ma/actualite/societe-et-regions/linstitut-technologie-peches-maritimes-dal-hoceima-offre-perspectives-prometteuses-ses-laureats-directeur-linstitut/|title=L'Institut de technologie des pêches maritimes d'Al Hoceima offre des perspectives prometteuses pour ses lauréats (directeur de l'Institut)|publisher=MAP EXPRESS|date=10 shtator 2019}}</ref> |- | Casablanca || Institut Supérieur D'Etudes Maritimes || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.lopinion.ma/MARFOR-2022-Mohammed-Abdeljalil-fait-l-eloge-du-secteur-maritime-au-Maroc_a27698.html|title=MARFOR 2022: Mohammed Abdeljalil fait l'éloge du secteur maritime au Maroc|date=25 maj 2022|lang=fr|publisher=l'Opinion}}</ref> |- | Larash || rowspan="3" | Institut de Technologie des Pêches Maritimes || ||<ref>{{cite web|url=https://www.maptanger.ma/fr/larache-la-cpmm-et-litpm-examinent-les-perspectives-de-partenariat-dans-le-domaine-de-formation/|title=Larache: La CPMM et l'ITPM examinent les perspectives de partenariat dans le domaine de formation|date=12 nëntor 2021|publisher=MAP Tanger|lang=fr|access-date=6 gusht 2022}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | Safi || || |- | Tan-Tan || || |- | [[Mozambiku]] || [[Maputo]] || Escola Superior de Ciências Náuticas || |- | rowspan="2" | [[Namibia]] || [[Valvis Bej]] || Instituti Namibian Detar dhe i Peshkimit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement|title=Namport, fisheries institute sign training agreement|date=1 mars 2021|publisher=The Namibian|author=Taati Niilenge|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=1 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301111513/https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement|url-status=dead}}</ref> |- | [[Vindhoek]] || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë së Namibisë || ||<ref>{{cite web|url=https://economist.com.na/72272/education/nust-acquires-two-more-academic-chairs-for-water-research-and-computing-technology/|title=Nust Acquires Two More Academic Chairs for Water Research and Computing Tenchnology|publisher=Namibia Economist|date=28 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="17" | [[Nigeria]] || Boni || Qendra Detare e Ekselencës || Zotëruar nga NLNG Ship Management Limited ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Burutu || Shkolla e Teknologjisë Detare të Shtetit të Deltës || ||<ref name="vibes"/> |- | [[Benin|Qyteti i Beninit]] || Universiteti i Beninit || Diplomim në Studimet Detare ||<ref name="vibes"/> |- | Etinan || Instituti i Marinës dhe Teknologjisë || || |- | Elikara || Akademia Detare Afrikane || ||<ref name="vibes"/> |- | Ikexha || Akademia Detare e Marinës || || |- | rowspan="3" | [[Lagos]] || Instituti i Çertifikuar i Transportit të Nigerisë || Kampusi kryesor ||<ref name="vibes"/> |- | Akademia Detare e Kurorës || || |- | Kolegji Federal i Peshkimit dhe Teknologjisë Detare || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Okerenkoko || Universiteti Detar i Nigerisë || ||<ref>{{cite web|lang=en|accessdate=6 gusht 2022|url=https://businessday.ng/maritime/article/nimasa-promises-continuous-support-to-nigeria-maritime-university/|title=NIMASA promises continuous support to Nigeria Maritime University|date=26 prill 2022|publisher=Businessday}}</ref> |- | Oron || Akademia Detare e Nigerisë || ||<ref name="nigeria">{{cite news|author=Maduawuchi Obialo|url=https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/|title=Full list of all maritime schools in Nigeria (2022)|newspaper=Nigerian Guide|lang=en|date=6 shtator 2021|access-date=6 gusht 2022|archive-date=26 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220626042508/https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/|url-status=dead}}</ref><ref name="vibes">{{cite web|publisher=Hot Vibes Media|url=https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html|lang=en|title=List of Accredited Maritime Schools, Colleges and Universities in Nigeria|date=24 mars 2021|accessdate=6 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235402/https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html|url-status=dead}}</ref> |- | Ota || Akademia Detare e Yjeve || ||<ref name="vibes"/> |- | rowspan="2" | Port Harkurt || Akademia e Aviacionit dhe Biznesit Detar Perëndimor || || |- | Akademia Detare Çarkin || ||<ref name="nigeria"/> |- | Uvheru || Akademia Detare Jugore || ||<ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/news/army-nab-military-imposters-in-asaba/|title=Army nab military imposters in Asaba|date=25 shkurt 2021|lang=en|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | Varri || Akademia Detare Globale || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | Instituti Joemarine i Studimeve dhe Kërkimeve Nautike || ||<ref name="nigeria"/><ref name="vibes"/> |- | rowspan="9" | [[Afrika e Jugut]] || rowspan="4" | [[Kapshtad|Kejptaun]] || Universiteti i Teknologjisë së Gadishullit të Kepit || ||<ref name="dhet">{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.opportunitiesforafricans.com/dhet-nurturing-emerging-scholars-programme-2022/|title=DHET nurturing emerging scholar's programme 2022 for young South Africans (fully funded Master's in France)|publisher=Opportunities for Africans|date=8 korrik 2022|lang=en}}</ref> |- | Shkolla e Transportit|| || |- | Grupi i Trajnimit të Sigurisë Detare || || |- | Akademia e Trajnimit Detar Afrikano Jugore || ||<ref name="southafrica"/> |- | rowspan="3" | [[Durban]] || Universiteti i Teknologjisë së Durbanit || ||<ref name="dhet"/> |- | Shkolla Detare dhe kolegji i Transportit të Afrikës së Jugut || ||<ref name="southafrica">{{cite web|url=https://uni24.co.za/list-maritime-schools-south-africa/|title=List of Maritime Schools in South Africa 2022-2023|year=2022|publisher=Uni24|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Shkolla Detare e Ekselencës Transnet || ||<ref name="southafrica"/> |- | rowspan="2" | Gqeberha || Universiteti Nelson Mandela || ||<ref>{{cite web|date=1 qershor 2022|url=https://maritime-executive.com/corporate/nelson-mandela-university-launches-master-s-in-maritime-management|title=Nelson Mandela University Launches Master's in Maritime Management|publisher=The Maritime Executive|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Detar Ndërkombëtar Jug Afrikan || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Tanseem Bulbulia|url=https://www.engineeringnews.co.za/article/south-africas-maritime-industry-requires-better-structures-collaborative-efforts-2022-02-09/rep_id:4136|title=South Africa's maritime industry requires better structures, collaborative efforts|date=9 shkurt 2022|access-date=6 gusht 2022|publisher=Creamer Media's Engineering News}}</ref> |- | [[Tanzania]] || Dar es Salaam || Instituti Detar Dar es Salaam || ||<ref>{{cite web|date=5 gusht 2021|url=https://allafrica.com/stories/202108050199.html|title=Tanzania: Dmi to Provide Skills to Gas Experts|author=Dativa Minja|publisher=All Africa|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |} ==Amerika== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | [[Argjentina]] || [[Buenos Aires]] || Escuela Nacional de Náutica Manuel Belgrano || || |- | rowspan="8" | [[Brazili]] || rowspan="2" | Belém || Centro de Instrução Almirante Brás de Aguiar || || |- | Universiteti Federal i Parás || 10 kampuse satelite në shtetin [[Pará]] || |- | rowspan="5" | [[Rio de Zhaneiro]] || Centro de Instrução Almirante Graça Aranha || || |- | Centro Universitário Estadual da Zona Oeste || || |- | Escola Naval || || |- | Fundação de Estudos do Mar || || |- | Universidade Federal do Rio de Janeiro || || |- | [[São Paulo]] || Shkolla Politeknike e Universitetit të São Paulos || || |- | rowspan="11" | [[Kanada]] || [[Ladysmith (Kolumbia Britanike)|Lejdismith]] || Western Maritime Institute || || |- | Vankuveri i Veriut || British Columbia Institute of Technology || || |- | Owen Sound || Georgian College || || |- | Port Hoksbëri || Nova Scotia Community College || || |- | [[Kebeku (qytet)|Qyteti i Kebekut]] || Virtual Maritime Academy || onlajn ||<ref name="vma">{{cite web|url=https://www.edumaritime.net/virtual-maritime-academy|access-date=11 gusht 2022|publisher=EduMaritime|lang=en|title=Get Your Transport Canada Approved Maritime Certification Online - Virtual Maritime Academy}}</ref> |- | [[Rimouski]] || Institut Maritime du Québec || [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | [[Rimouski]] || Université du Québec à Rimouski || [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | St. Andrews || New Brunswick Community College || || |- | [[Saint John's (Newfoundland dhe Labradori)|Saint John's]] || Marine Institute of Memorial University of Newfoundland || || |- | Summerside || Holland College || || |- | Uestmaunt || Canadian Coast Guard College || || |- | [[Ekuadori]] || [[Guayaquil]] || Universidad Del Pacífico || || |- | [[Xhamajka]] || [[Kingston]] || Caribbean Maritime University || || |- | rowspan="4" | [[Meksika]] || Ciudad del Carmen || Centro de Educación Náutica de Campeche || || |- | Mazatlán || Escuela Náutica Mercante de Mazatlán || ||<ref>{{cite web|author=Dianne Hofner Saphiere|url=https://vidamaz.com/2017/04/01/la-nautica/|title=La Nautica: Latin America's Oldest Merchant Marine Academy|publisher=Vida Maz!|date=1 prill 2017|lang=en|access-date=5 gusht 2022}}</ref> |- | Tampiko || Escuela Náutica Mercante de Tampico || || |- | Verakruz || Escuela Náutica Mercante de Veracruz || || |- | [[Panamaja]] || [[Qyteti i Panamasë]] || Universiteti Ndërkombëtar Detar i Panamsë || || |- | [[Peruja]] || Kallao || Escuela Nacional de Marina Mercante || || |- | [[Trinidadi dhe Tobago]] || Çaguaramas || Universiteti i Trinidadit dhe Tobagos || || |- | rowspan="25" | [[ShBA]]<ref>{{Cite web|title=What Is a Maritime College? - Maritime Jobs 101|url=https://www.mitags.org/maritime-college-studies/|website=Maritime Institute of Technology & Graduate Studies|date=26 shkurt 2023|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=State Maritime Academies Receive Designation As American Maritime Center Of Excellence|url=https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence|year=2021|website=SUNY Maritime College|lang=en|access-date=1 mars 2025|archive-date=10 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240710083423/https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence|url-status=dead}}</ref>|| [[Bronx]] || State University of New York Maritime College || Akademi detare shtetërore || |- | Buzards Bej || Massachusetts Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Kastajn || Maine Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Fejrhevën || Northeast Maritime Institute || || |- | [[Fort Lauderdale, Florida|Fort Lauderdale]] || Maritime Professional Training || Program jo me diplomues; ofron kurse për liçensa profesionale (p.sh. liçensën e kapitenit USCG). ||<ref>{{cite web|lang=en|work=mptusa.com|url=https://www.mptusa.com/search-course?allCourses%5BrefinementList%5D%5Bresult_type%5D%5B0%5D=Program%20Bundle|title=Search for a Course &#124; Maritime Professional Training (MPT)}}</ref> |- | Galveston || Texas A&M Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | Gluçester || Atlantis Maritime Academy || || |- | Huma || FMTC Safety Houma || Program jo diplomues; ofron kurse për çertifikata profesionale (p.sh. OPITO, GWO, OSHA). ||<ref>{{Cite news|title=Training Location at FMTC Houma|url=https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/|access-date=3 tetor 2023|website=FMTC Safety|lang=en-US|archive-date=5 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231005143723/https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/|url-status=dead}}</ref> |- | [[Houston]] || San Jacinto College Maritime Technology & Training Center || || |- | Keçikan || University of Southeast Alaska Regional Maritime and Career Center || || |- | Ki Uest || The College of the Florida Keys || ||<ref name="florida"/> |- | Kings Point || United States Merchant Marine Academy || Akademi i shërbimit të ShBA-së || |- | Lintikum || Maritime Institute of Technology and Graduate Studies || Prograum jo diplomues; ofron kurse për liçensa profesionale (p.sh. oficer i tretë detar, Oficer i parë detar, Master). I bashkuar me Fremont Maritime Services. ||<ref>{{Cite web|title=Programs - MITAGS|access-date=3 tetor 2023|url=https://www.mitags.org/programs/|lang=en|work=mitags.org}}</ref> |- | Miramar || Broward College, Marine Center of Excellence || ||<ref name="florida"/> |- | [[Norfolk, Virginia|Norfolk]] || Mid-Atlantic Maritime Academy || e bashkuar me Training Resources Maritime Institute. E penalizuar nga USCG për kurse të pa-aprovuara. ||<ref name=":0">{{Cite web|title=About Us|url=https://maritimeinstitute.com/about/|access-date=3 tetor 2023|website=Maritime Institute|lang=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mid-Atlantic Maritime Academy Course|url=https://www.dco.uscg.mil/Mid-Atlantic-Maritime-Academy-Course/|access-date=3 tetor 2023|work=dco.uscg.mil|lang=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite news|author=Bradley W. Clare|title=Unapproved Evening Courses at Mid-Atlantic Maritime Academy|url=https://www.dco.uscg.mil/Portals/9/NMC/pdfs/announcements/2023/unapproved_courses_mama_announcement_and_faq_053023.pdf|lang=en|date=30 maj 2023|access-date=3 tetor 2023|website=USCG National Maritime Center}}</ref> |- | Penington || Mariners Learning System || Program jo diplomimi; ofron kurse për liçensa profesionale). Onlajn. ||<ref>{{Cite web|title=Mariners Learning System: USCG Captain's Licensing Online|work=marinerslearningsystem.com|lang=en|access-date=3 tetor 2023|url=https://www.marinerslearningsystem.com/}}</ref><ref name="nj">{{cite web|lang=en|title=Mariners Learning System (MLS) - Online Captain and Master License & Endorsements|url=https://www.edumaritime.net/mariners-learning-system|accessdate=9 gusht 2022|publisher=EduMaritime}}</ref> |- | Pajni Point || Paul Hall Center for Maritime Training and Education || || |- | [[San Diego]] || Training Resources Maritime Institute || i bashkuar me Mid-Atlantic Maritime Academy. ||<ref name=":0"/> |- | rowspan="2" | [[Siatëll]] || Fremont Maritime Services || Bashkuar me Maritime Institute of Technology and Graduate Studies. ||<ref>{{Cite web|title=Fremont Maritime Services Merges with MITAGS-PMI|url=https://www.mitags.org/wp-content/uploads/2019/08/MITAGS-PMI-Fremont-Merger-FP-Ad-20170529.pdf|lang=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=History & Mission - MITAGS|url=https://www.mitags.org/history/#:~:text=The%20most%20recent%20expansion%20included%20the%20purchase%20of%20Fremont%20Maritime%2C%20one%20the%20leading%20marine%20safety%20providers%20in%20the%20Pacific%20Northwest.%C2%A0%20Today%2C%20PMI%20and%20Fremont%20have%20been%20merged%20into%20the%20MITAGS%20brand|work=mitags.org|lang=en}}</ref> |- | Seattle Maritime Academy || || |- | Stuart || Chapman School of Seamanship || ||<ref name="florida">{{cite web|accessdate=5 gusht 2022|url=https://www.edumaritime.net/florida|title=Top Maritime Education & Training and Logistics Programs in Florida|publisher=EduMaritime|lang=en}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Tampa, Florida|Tampa]] || MTC Maritime Training Center || || |- | Gulf Coast Maritime Academy || || |- | [[Traverse City, Michigan|Traverse City]] || Great Lakes Maritime Academy || Akademi detare shtetërore. Pjesë e Northwestern Michigan College. || |- | Vallejo || California Maritime Academy || Akademi detare shtetërore || |- | [[Venezuela]] || La Guaira || Universidad Marítima del Caribe || || |} ==Azia== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | [[Azerbajxhan]] || [[Baku]] || Akademia Detare e Shtetit të Azerbajxhanit || || |- | [[Bahreini]] || Qyteti Isa || Politekniku i Bahreinit || || |- | rowspan="13" | [[Bangladeshi]] || rowspan="3" | [[Chittagong]] || Akademia e Peshkimit Detar të Bangladeshit || || |- | Akademia Detare || Kampuse satelite në Barisal, Pabna, Rangpur dhe [[Sylhet]] ||<ref>{{cite web|lang=gjuha bengale|url=https://www.dainikshiksha.com/%E0%A7%A7%E0%A7%A7-%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%AD%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%9E%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF/167494/|access-date=6 gusht 2022|title=১১ মেরিন একাডেমিতে ভর্তি বিজ্ঞপ্তি|date=23 gusht 2019|publisher=Dainikshiksha}}</ref><ref>{{cite web|url=http://newagebd.com/detail.php?date=2013-01-06&nid=35844|title=6 new marine academies to be opened|date=6 janar 2013|author=Md Owasim Uddin Bhuyan|publisher=New Age|access-date=6 gusht 2022|lang=en|url-status=dead|archive-date=19 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130119082153/http://newagebd.com/detail.php?date=2013-01-06&nid=35844}}</ref> |- | Instituti Detar Kombëtar || || |- | rowspan="6" | [[Dhaka]] || Akademia Detare Atlantike || || |- | Universiteti Detar Bangabandhu Sheikh Muxhibur Rahman || Kampusi kryesor ndodhet në [[Chittagong]] || |- | Instituti i Trajnimit Detar të Bangladeshit || || |- | Instituti Detar i Shkencës dhe Teknologjisë || Gjithashtu një kampus në [[Chittagong]] || |- | Instituti Kombëtar i Inxhinierisë dhe Teknologjisë || Kampusi i dytë në Narajanganxh || |- | Akademia Detare Perëndimore || || |- | Gazipur || Akademia Detare Ndërkombëtare || || |- | Narajanganxh || Instituti i Teknologjisë Detare të Bangladeshit || || |- | Salimpur || Akademia Detare ''Ocean'' || || |- | Utara || Cambridge Maritime College || Gjithashtu kampus në [[Dhaka]] || |- | rowspan="12" | [[Kina]] || rowspan="2" | Dalian || Universiteti Detar i Dalianit || Asociuar me degë në [[Malmö]] dhe [[Shangai]] || |- | Universiteti Oqeanik i Dalianit || || |- | Hainan || Universiteti i Oqeanit Tropikal të Hainanit || || |- | Xhangsu || Instituti Detar i Xhangsusë || || |- | Nanxhing || Universiteti Hohai || || |- | Qingdao || Universiteti Oqeanik i Kinës || || |- | rowspan="2" | [[Shangai]] || Universiteti Detar i Shangait || Asociuar me degë në [[Malmö]] dhe Dalian || |- | Universiteti Oqeanik i Shangait || || |- | [[Wuhan]] || Universiteti i Teknologjisë së Vuhanit || || |- | [[Siamen]] || Universiteti Xhimei || || |- | Zhanxhang || Universiteti Oqeanik i Guangdongut || || |- | Zhushan || Universiteti Oqeanik i Zhexhangut || || |- | rowspan="2" | [[Qiproja]] || rowspan="2" | Kirenia || Girne American University || || |- | Universiteti i Kirenias || || |- | rowspan="3" | [[Gjeorgjia]] || rowspan="3" |[[Batumi]] || Shkolla e Lartë e Inxhinierisë Detare të Batumit ANRI || || |- | Universiteti Mësimor Navigacional i Batumit || || |- | Akademia Detare Shtetërore e Batumit || || |- | rowspan="2" | [[Hong Kong]] || rowspan="2" | Hong Kong || Universiteti Politeknik i Hong Kongut || Departmenti i Logjisticës dhe Studimeve Detare || |- | Instituti i Trajnimit të Shërbimeve Detare|| || |- | rowspan="39" | [[India]] || rowspan="7" | [[Çenai]] || Akademia e Arsimimit dhe Trajnimit Detar || ||<ref name="tribune"/> |- | Akademia Detare CMC || || |- | Instituti i Trajnimit Detar të Hindustanit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.seatrade-maritime.com/middle-east-africa/mohammed-al-muallem-dp-world-recognised-lifetime-achievement-award-seatrade|title=Mohammed Al Muallem, DP World recognised with Lifetime Achievement Award at Seatrade Maritime Awards 2021|publisher=Seatrade Maritime News|year=2021|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Universiteti Detar Indian || Kampuse satelite në Koçi, [[Kalkuta]], [[Bombei|Bombei Port]], Navi Mumbai dhe Visakhapatnam ||<ref name="tribune"/> |- | Akademia Detare Ndërkombëtare || Asociuar me Universitetin Anamalai ||<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2022/jan/10/foxconn-to-resume-tn-plant-ops-in-phases-2405179.html|title=Foxconn to resume TN plant ops in phases|date=10 janar 2022|publisher=New Indian Express|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Kombëtar i Teknologjisë Oqeanike || || |- | Instituti i Shkencës, Teknologjisë dhe Studimeve të Përparuara Vels || ||<ref name="tribune"/> |- | Koimbatore || Kolegji Detar i Koimbatores || ||<ref name="tribune"/> |- | Limani i Diamanteve || Instituti i Menaxhimit të Teknologjisë dhe Shkencës Neotia || || |- | rowspan="2" | [[Goa]] || Instituti i Studimeve Detare || ||<ref>{{cite web|author=Adam Vaughan|url=https://www.newscientist.com/article/2309262-scientists-want-to-restore-the-oceans-with-artificial-whale-poo/|title=Scientists want to restore the oceans with artificial whale poo|date=22 shkurt 2022|publisher=New Scientist|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Kombëtar i Oqeanograpisë || || |- | Noida e Madhe || Instituti Detar Ndërkombëtar || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.ndtv.com/education/minister-nitin-gadkari-wishes-international-maritime-institute-on-completing-25-years-1652050|title=Minister Nitin Gadkari Wishes International Maritime Institute On Completing 25 Years|publisher=NDTV Education|date=24 janar 2017|lang=en}}</ref><ref name="tribune"/> |- | rowspan="4" | Koçi || Shkolla e Inxhinierisë Detare Kunxhali Marakar || || |- | Instituti Qëndror i Peshkimit Nautik dhe Trajnimit Inxhinierik|| || |- | Akademia Detare ''Euro Tech'' || ||<ref>{{cite web|publisher=New Indian Express|date=9 shkurt 2015|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/feb/09/a1-grading-certificate-for-euro-tech-maritime-academy-715156.html|title=A1 Grading Certificate for Euro Tech Maritime Academy|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Kolegji Inxhinierik Sri Narajana Gurukulam|| ||<ref name="tribune"/> |- | Kasinajagampati || Akademia Detare Sri Nandhanam || || |- | Koba || Universiteti Detar i Guxharatit || Asociuar me Universitetin Ligjor Kombëtar të Guxharatit || |- | rowspan="3" | [[Kolkata]] || Instituti i Teknologjisë dhe Inxhinierisë Detare || ||<ref>{{cite web|url=https://www.indcareer.com/west-bengal/kolkata/institute-technology-and-marine-engineering-itme-kolkata|lang=en|title=Institute of Technology and Marine Engineering ITME, Kolkata|publisher=IndCareer|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tribune"/> |- | Instituti i Inxhinierisë dhe Kërkimit Detar || Ka edhe një kampus në [[Mumbai]] || |- | Universiteti Neotia || ||<ref>{{cite web|url=https://ibgnews.com/2017/08/11/india-education-update-neotia-university-neotia-institute-technology-management-organized-orientation-programme-2017/|title=India Education Update - The Neotia University and Neotia Institute of Technology Management organized Orientation Programme 2017|date=11 gusht 2017|access-date=6 gusht 2022|lang=en|publisher=IGB News}}</ref> |- | Kollam || Instituti Detar i Keralës || || |- | rowspan="2" | Lonavala || Instituti i Madh Lindor i Studimeve Detare || || |- | Instituti i Studimeve Detare ''Samundra'' || Asociuar me Universitetin Detar Indian ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.archdaily.com/322944/samundra-institute-of-maritime-studies-christopher-charles-benninger-architects|title=Samundra Institute of Maritime Studies / Christopher Charles Benninger Architects|publisher=Arch Daily|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tribune"/> |- | Mangalore || Kolegji Detar i Mangalores || ||<ref>{{cite web|lang=en|publisher=Daiji World|url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=498759|title=Mangaluru: TCS Tech Bytes IT quiz come to a grand close|date=7 mars 2018|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Mumbai]] || Qendra Lindore e Trajnimit Detar Anglo || Zhvillon kurse post detare STCW dhe është pioner në zhvillimin e kurseve profesionale në vazhdimësi || |- | Karxhat || Akademia Detare Lindore Anglo || Asociuar me Universitetin Detar Indian dhe zhvillon trajnime para-detare për kadetët e bordit, kadetët e inxhinierisë detare dhe oficerët fillestarë elektro-teknikë. || |- | rowspan="2" | Navi Mumbai || Institute i Studimeve Detare AIMS || || |- | Akademia Detare B.P. || || |- | rowspan="2" | [[Nju Delhi]] || Shkolla e Studimeve Detare e fondacionit të kapiten S. S. S. Rewari || || |- | Qendra e Trajnimit Detar Anglo Lindore || Zhvillon kurse post detare STCW ||<ref>{{Cite web|url=https://www.maritimetraining.in/|work=maritimetraining.in|title=Anglo Eastern Maritime Training Centre|lang=en}}</ref> |- | Panapakam || Akademia Detare Jugore e Studimeve Detare || || |- | [[Puducherry|Pondiçerri]] || Akademia Detare e Pondiçerrit || || |- | rowspan="3" | Pune || Akademia e Arsimimit dhe Trajnimit Naval të Maharashtrës || ||<ref name="tribune">{{cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/jobs-careers/career-options-in-marine-industry-281107|title=Career options in marine industry|publisher=Tribune India|date=10 korrik 2021|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Instituti Detar ''Tolani'' || ||<ref>{{cite web|author=Michael Juliano|lang=en|date=23 prill 2021|url=https://www.tradewindsnews.com/insight/three-indian-mariners-fight-for-respect-on-the-high-seas/2-1-997237|title=Three Indian mariners fight for respect on the high seas|access-date=6 gusht 2022|publisher=Trade Winds News}}</ref><ref name="tribune" /> |- | Instituti i Teknologjisë Detare Vishvakarma || || |- | Sevri || Kolegji i Studimeve dhe Kërkimeve të Përparuara Detare Lal Bahadur Shastri || || |- | Thisajanvilai || Akademia e Studimeve Detare Xhejanthinather || ||<ref>{{cite web|access-date=6 gusht 2022|url=https://ourseaworld.com/institutedetail/105|lang=en|title=Jeyanthinather Academy of Marine Studies|publisher=UR Seaworld}}</ref> |- | Visakhapatnam || Kolegji Universitar i Inxhinierisë së Andhras || Zgjatim i Universitetit të Andhras || |- | rowspan="15" | [[Indonezia]] || Batam || SMK Pelajaran Nasional Batam || || |- | Çilakap Rexhensi || Akademia Detare Nusantara || || |- | rowspan="2" | [[Xhakarta]] || Akademia Detare Xhadajat || || |- | Sekolah Tingi Ilmu Pelajaran Xhakarta || || |- | Karang Serang || Politeknik Pelajaran Banten || || |- | rowspan="2" | Makasar || Akademia Detare Indonezia || || |- | Politeknik Ilmu Pelajaran Makasar || || |- | Mexhid Raja || Politeknik Pelajaran Malahajati || || |- | Purvokerto || SMK - SPM Nasional Purvokerto || || |- | [[Surabaya]] || Politeknik Pelajaran Surabaja || || |- | Ulakan Tapakis || Politeknik Pelajaran Sumatera Barat || || |- | rowspan="3" | [[Semarang]] || Politeknik Maritim Negeri Indonezia || || |- | Politeknik Ilmu Pelajaran Semarang || || |- | Universitas Maritim AMNI Semarang || || |- | Sorong || Politeknik Pelajaran Sorong || || |- | rowspan="9" | [[Irani]] || rowspan="2" | Bandar Abas || Universiteti i Hormozganit || || |- | Universiteti i Teknologjisë Amirkabir || Kampusi kryesor ndodhet në [[Teherani|Teheran]] || |- | Bushehr || Universiteti i Gjirit Persik || || |- | Çabahar || Universiteti Detar i Çabaharit || || |- | Khorramshahr || Universiteti i Shkencave dhe Teknologjisë Detare të Khorramshahrit || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/|title=Iran's First Female Sailor Starts Work at Caspian Sea|accessdate=6 gusht 2022|date=19 maj 2021|publisher=IFP News}}</ref> |- | Mahmudabad || Universiteti i Teknologjisë Petroliere || || |- | Nushahr || Universiteti Naval Imam Khomeini i Nushahrit || ||<ref>{{cite web|author=Apriza Pinandita|url=https://www.thejakartapost.com/news/2020/02/25/iranian-navy-vessel-anchors-in-jakarta.html|title=Iranian Navy vessel anchors in Jakarta|publisher=The Jakarta Post|date=25 shkurt 2020|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Shahin Shahr || Universiteti Teknologjik Malek-Ashtar || Kampusi kryesor ndodhet në Teheran || |- | [[Teherani]] || Instituti i Trajnimit Detar IRISL || Zotërohet nga "IRISL Group" || |- | [[Iraku]] || [[Basra]] || Akademia e Gjirit Arabik për Studimet Detare || ||<ref>{{cite web|url=https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/|title=Transas Supports Simulation Project in Basra|lang=en|publisher=Iraq Business News|date=15 nëntor 2013|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Izraeli]] || [[Akra]] || Instituti Detar || || |- | rowspan="11" | [[Japonia]] || Ashija || Kolegji Teknik Detar || || |- | Kobe || Universiteti i Kobes || ||<ref name="japan"/> |- | Kure || Akademia e Rojës Bregdetare të Japonisë || ||<ref>{{cite web|publisher=New Straits Times|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2022/07/814114/mmea-personnel-gain-valuable-experience-kojima-training-vessel|title=MMEA personnel gain valuable experience from Kojima training vessel|date=17 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Onomiçi || Qendra e Testimit të Teknologjisë Detare të Onomiçit || ||<ref>{{cite news|url=https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/|title=EnergySail demonstration and test unit unveiled in Japan|lang=en|publisher=VPO Global|newspaper=Vpo|date=4 mars 2020|access-date=6 gusht 2022|archive-date=4 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204105400/https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/|url-status=dead}}</ref> |- | Ōsakikamixhima || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Hiroshimës || || |- | Shizuka || Universiteti Tokai || || |- | Suō-Ōshima || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Oshimës || || |- | Toba || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Tobas || ||<ref name="japan">{{cite web|url=https://www.edumaritime.net/japan|title=Some of the Best Education in Maritime & Logistics in Japan|publisher=EduMaritime|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Tokio]] || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë Detare të Tokjos || || |- | Tojama || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Tojamës || ||<ref name="japan"/> |- | Juge || Kolegji Kombëtar i Teknologjisë Detare të Juges || || |- | rowspan="2" | [[Jordania]] || [[Amani]] || Akademia Jordaneze e Studimeve Detare || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.hellenicshippingnews.com/industry-veterans-organizations-honoured-with-the-prestigious-shiptek-international-awards-2022/|title=Industry Veterans & Organizations honoured with the prestigious ShipTek International Awards 2022|date=9 mars 2022|publisher=Hellenic Shipping News Worldwide|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | [[Akabe]] || Qendra e Arsimit dhe Trajnimit Detar të Akabas || Asociuar me Universitetin e Al-Balkas së Aplikuar ||<ref>{{cite web|url=https://www.jordantimes.com/news/local/king-inaugurates-aqaba-centre-maritime-education-and-training|title=King inaugurates Aqaba Centre for Maritime Education and Training|date=17 shkurt 2020|publisher=The Jordan Times|access-date=6 gusht 2022|lang=en}}</ref> |- | [[Kazakistani]] || [[Almati]] || Kazakh-British Technical University || || |- | rowspan="2" | [[Libani]] || Kaslik || Akademia Ndërkombëtare Detare || || |- | [[Tripoli (Liban)|Tripoli]] || Universiteti Qytetar i Tripolit || || |- | rowspan="8" | [[Malajzia]] || Çukai || Instituti Arsimor dhe Trajnues Ranako || ||<ref>{{cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/103006/berita/nasional/amir-hamzah-dipilih-semula-presiden-pkibm|title=Amir Hamzah dipilih semula Presiden PKIBM|author=Amir Hamzah Md Isa|publisher=Sinar Harian|lang=en|access-date=6 gusht 2022|date=28 shtator 2020}}</ref> |- | Ipoh || Politekniku Ungku Omar || ||<ref>{{cite web|author=Afiq Aziz|lang=en|date=6 nëntor 2019|url=https://themalaysianreserve.com/2019/11/06/demystifying-tvet-of-misconceptions-and-preconceived-ideas/?|publisher=The Malaysian Reserve|title=Demystifying TVET of misconceptions and preconceived ideas|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Iskandar Puteri || Universiti Teknologi Malajzia || || |- | Johor Bahru || Kolegji Universitar Detar Hollandez || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Fatin Najihah|url=https://www.theedgemarkets.com/article/sime-darby-property-sunrise-development-welcomes-netherlands-maritime-university-college|title=Sime Darby Property Sunrise Development welcomes Netherlands Maritime University College to Radia Bukit Jelutong|date=4 janar 2022|publisher=The Edge Markets|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Distrikti Kuala Nerus || Universiti Malajzia Terenganu || ||<ref>{{cite web|lang=en|work=The Star|url=https://www.thestar.com.my/news/true-or-not/2022/07/19/quickcheck-was-an-endangered-whale-shark-sighted-in-pulau-bidong-waters|title=QuickCheck: Was an endangered whale shark sighted in Pulau Bidong waters?|date=19 korrik 2022|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Kuala Sungai Baru || Akademia Detare Malajziane || Zotërohet nga "MISC Berhad" ||<ref>{{cite web|url=https://maritime-executive.com/article/eaglestar-signals-equal-opportunity-with-first-female-malaysian-master|lang=en|title=Eaglestar Signals Equal Opportunity With First Female Malaysian Master|date=18 gusht 2021|publisher=The Maritime Executive|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Ligamas || Pelita Akademi || || |- | Lumut || Universiteti Malajzian i Inxhinierisë së Teknologjisë Detare të Kuala Lumpurit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.theborneopost.com/2019/11/28/industry-should-come-up-with-own-designs/|title='Industry should come up with own designs'|publisher=Borneo Post Online|author=Zaheera Johari|date=28 nëntor 2019|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="3" | [[Mijanmari]] || Thanljin || Universiteti Detar i Mijanmarit || ||<ref>{{cite web|url=https://www.mmtimes.com/news/call-wild.html|author=Nyo Me|date=20 qershor 2018|title=The call of the wild|publisher=Myanmar Times|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Yangon]] || Qendra e Trajnimit Detar ''Brilliance'' || || |- | Yjet e Shkëlqyeshëm të Mijanmarit – Instituti i Trajnimit Detar || || |- | [[Omani]] || Sohar || Kolegji Ndërkombëtar Detar || ||<ref>{{cite web|accessdate=6 gusht 2022|url=https://www.theworldfolio.com/news/rawiyah-al-busaidiyah-minister-of-higher-education-oman-n1821/1821/|title=Higher education, top priority|publisher=Worldfolio|date=14 nëntor 2012|lang=en}}</ref> |- | rowspan="3" | [[Pakistani]] || rowspan="3"" | [[Karaçi]] || Instituti i Trajnimit Detar || || |- | Akademia Detare e Pakistanit || ||<ref>{{cite web|publisher=Dunya News|accessdate=6 gusht 2022|url=https://dunyanews.tv/en/Pakistan/589271-Passing-out-parade-57th-batch-PMA-held-Karachi|title=Passing out parade of 57th batch of PMA held in Karachi|lang=en|date=22 shkurt 2021}}</ref> |- | Shkolla e Marinës Pakistaneze të Llogjistikës dhe Menaxhimit || || |- | rowspan="51" | [[Filipinet]] || Bakolod || Kolegji Global VMA || ||<ref name="panaynews"/> |- | Barangaj Tivi || Kolegji Shtetëror i Peshkimit ''Iloilo'' || Kampuse të tjerë në Barotak Nuevo, Dingle, Dumangas dhe San Enrike ||<ref>{{cite web|author=Nanette Guadalquiver|date=3 shkurt 2022|url=https://www.pna.gov.ph/articles/1166948|title=Northern Negros college to become state university|website=Philippine News Agency|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Batangas || Liceu i Universitetit të Filipineve || ||<ref name="tamayo"/> |- | Biñan || Universiteti i Sistemit të Ndihmës së Vazhdueshme Laguna || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kabanatuan || Midway Maritime Foundation || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kabugao || Shkolla e Marinës Tregtare Iloilo || ||<ref name="panaynews"/> |- | Kabujao || Kolegji i Arsimimit dhe Trajnimit Detar MCL Mapúa-PTC || || |- | rowspan="2" | Kagajan de Oro || Universiteti Kapitol || || |- | Kolegji Filipinas i Jugut të de Oros || || |- | Kalasiao || Kolegji Filipin i Shkencës dhe Teknologjisë || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kalamba || Akademia Detare NYK-TDG || ||<ref name="tamayo"/> |- | Karigara || Universiteti Shtetëror i Visajas Lindore|| Kampusi kryesor ndodhet në Takloban || |- | rowspan="3" | Sebu || Universitetit Teknologjik i Sebusë || ||<ref>{{cite web|author1=Philip A. Cerojano|url=https://www.sunstar.com.ph/article/1934649/cebu/local-news/calderon-set-to-file-7-house-bills-in-19th-congress|author2=Tito P. Tan|title=Calderon set to file 7 House bills in 19th Congress|date=11 korrik 2022|publisher=SunStar|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Regjimenti Detar SWU || || |- | Universiteti i Sebusë || ||<ref>{{cite news|lang=en|url=https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines|title=Top 5 Marine Engineering Colleges in the Philippines|author=Lis Fortun|date=15 gusht 2018|publisher=The Vision Board|accessdate=7 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235356/https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" | Dagupan || Liceu Universitar Verilindor || ||<ref name="tamayo"/> |- | Akademia e Marinës Tregtare Pangasinan || ||<ref name="tamayo"/> |- | Dasmariñas || Akademia Detare MOL Magsajsaj || || |- | [[Davao]] || Kolegji Kryqit të Shenjtë të Davao || || |- | Estancia || Universiteti Shtetëror Verior Iloilo || || |- | Xheneral Santos || Kolegji Politeknik Mindanao || || |- | rowspan="4" | Iloilo || Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë së Iloilos || || |- | John B. Lacson Foundation Maritime University || ||<ref name="panaynews">{{cite web|url=https://www.panaynews.net/28-wv-heis-hold-in-person-classes/|title=28 WV HEIs HOLD IN-PERSON CLASSES|publisher=Panay News|author=Glenda Tayona|date=10 mars 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref> |- | Universiteti i Iloilos || || |- | Instituti Perëndimor i Teknologjisë || || |- | Las Piñas || Shkolla Filipinase e Marinës Tregtare || ||<ref name="tamayo"/> |- | Legazpi || Kolegjet Themelore të Politeknikut Detar || ||<ref name="tamayo"/> |- | rowspan="4" | [[Manila]] || Universiteti FEATI || ||<ref name="tamayo"/> |- | Kolegjet PMI || Kampuse të tjerë në Kezon dhe Tagbilaran || |- | STI-NAMEI || ||<ref name="tamayo"/> |- | Qendra e Bashkuar e Trajnimit Detar || || |- | Mariveles || Akademia Detare e Azisë dhe Paqësorit || ||<ref name="tamayo"/> |- | Muntinlupa || Kolegji i Gjirit Perëndimor || ||<ref name="tamayo"/> |- | Naval || Universiteti Shtetëror i Provicës së Biliranit, Instituti Naval i Teknologjisë || ||<ref name="tamayo">{{cite web|url=https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina|title=Everything You Need To know About Admiral Wilfredo D. Tamayo|publisher=Philippine Coast Guard|lang=en|access-date=6 gusht 2022|archive-date=30 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130071907/https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina|url-status=dead}}</ref> |- | Olongapo || Kolegji Qëndror i Shkencës dhe Teknologjisë së Luzonit || ||<ref name="tamayo"/> |- | rowspan="2" | Ozamiz || Instituti i Teknologjisë së Mizamizit || || |- | Universiteti i Mizamizit || || |- | Palompon || Instituti i Teknologjisë së Palomponit || || |- | Panglao || E-Kolegji Kristal || || |- | Pasaj || Instituti Aziatik i Studimeve Detare || || |- | rowspan="2" | Kezon || Kolegjet PNTC || Kampuse të tjerë në Dasmariñas, Intramuros dhe Tanza || |- | Instituti Teknologjik i Filipineve || ||<ref name="tamayo"/> |- | San Narcizo || Akademia e Marinës Tregtare Filipinase || ||<ref>{{cite web|author=Mahatma Randy V. Datu|url=https://www.manilatimes.net/2022/07/09/news/regions/ebdane-bats-for-excellence-in-maritime-education/1850249|publisher=The Manila Times|title=Ebdane bats for excellence in maritime education|date=9 korrik 2022|lang=en|access-date=6 gusht 2022}}</ref><ref name="tamayo"/> |- | Sibalom || Universiteti i Kolegjit të Vjetër të Studimeve Detare || || |- | Sorsogon || Kolegji Akademik i Marinës Tregtare të Bikolit || ||<ref name="tamayo"/> |- | Surigao || Qendra Arsimore e Surigao || || |- | Talibon || Kolegji Ndërkombëtr BIT || || |- | Tigbauan || St. Therese || Ofron gjithashtu kurse detare në Magdalo. Kampusi kryesor ndodhet në Iloilo ||<ref name="panaynews"/> |- | Tuguegarao || Universiteti i Luginës Kagajan || ||<ref name="tamayo"/> |- | Urdaneta || Universiteti Panpacifik || || |- | Valenzuela || Universiteti i Zonjë Sonë të Fatimës || ||<ref name="tamayo"/> |- |- | [[Rusia]] (pjesa aziatike) || Vladivostok || Universiteti Detar Shtetëror || || |- | rowspan="2" | [[Korea e Jugut]] || [[Busan]] || Universiteti Detar dhe Oqeanik i Koresë || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/|date=12 korrik 2022|title=Korea Maritime & Ocean University: International Maritime Research Institute, 2024 World Maritime Historians Conference|publisher=India Education Diary|access-date=7 gusht 2022|archive-date=7 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807235356/https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/|url-status=dead}}</ref> |- | Mokpo || Universiteti Detar Kombëtar i Mokpos || ||<ref>{{cite web|url=https://www.ship-technology.com/news/shi-autonomous-navigation-system/|title=SHI completes demonstration of remote autonomous navigation system|date=7 shtator 2021|publisher=Ship Technology|lang=en|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | [[Arabia Saudite]] || [[Xheda]] || Universiteti Mbreti Abdulaziz || ||<ref>{{cite web|date=21 qershor 2022|url=https://maritime-executive.com/corporate/kotug-abu-dhabi-maritime-academy-king-abdulaziz-university-sign-mou|lang=en|title=KOTUG, Abu Dhabi Maritime Academy & King Abdulaziz University Sign MoU|publisher=Maritime Executive|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | [[Sejshellet]] || Providence || Akademia Detare e Sejshelleve || ||<ref name="seychelles"/> |- | rowspan="4" | [[Singapori]] || Xhurongu Perëndimor || Universiteti Teknologjik Nanjang || ||<ref>{{cite web|lang=en|url=https://www.mot.gov.sg/news/details/opening-remarks-by-mr-s-iswaran-minister-for-transport-and-minister-in-charge-of-trade-relations-at-the-launch-of-the-50-years-of-our-container-shipping-journey-exhibition|title=Opening Remarks by Mr S Iswaran, Minister for Transport and Minister-In-Charge of Trade Relations, at the Launch of the "50 Years of our Container Shipping Journey Exhibition"|date=4 gusht 2022|publisher=Ministry of Transport|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | Kuinstaun || Universiteti Kombëtar i Singaporit || ||<ref>{{cite web|lang=en|author=Jack Donnelly|url=https://www.porttechnology.org/news/singapore-maritime-technology-centre-opens-new-ocean-basin-facility/|title=Singapore maritime technology centre opens new ocean basin facility|date=27 korrik 2022|publisher=Port Technology|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | rowspan="2" | Singapori || Instituti i Teknologjisë së Singaporit || || |- | Politekniku i Singaporit || || |- | rowspan="8" | [[Sri Lanka]] || rowspan="2" | [[Kolombo]] || Instituti Trajnues Mahapola || Mbikëqyret nga Autoriteti Portual i Sri Lankës || |- | Universiteti Oqeanik i Sri Lankës || || |- | Dijagama || Instituti i Teknologjisë, Universiteti i Moratuvas || || |- | Kandi || Qendra Trajnuese e Botës Detare Ylberi || || |- | Katunajake || Instituti i Inxhinierisë Teknologjike|| || |- | Malabe || Kolegji Ndërkombëtar Nautik dhe Inxhinieril i Kolombos || ||<ref name="seychelles">{{cite web|author=Patsy Athanase|editor=Betymie Bonnelame|date=16 janar 2020|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/12265/Seychelles+Maritime+Academy+renews+agreement+with+Sri+Lankan+nautical+college|lang=en|title=Seychelles Maritime Academy renews agreement with Sri Lankan nautical college|publisher=Seychelles News Agency|access-date=7 gusht 2022}}</ref> |- | Moratuva || Akademia e Studimeve Teknologjike të Lankës || || |- | Trinkomali || Akademia Navale dhe Detare || || |- | rowspan="4" | [[Tajvani]] || Kaohsiung || Universiteti Kombëtar i Shkencës dhe Teknologjisë së Kaohsiungut || || |- | Kilung || Universiteti Kombëtar Oqeanik i Tajvanit || || |- | Sizihuan || Universiteti Kombëtar Sun Jat-sen || || |- | [[Taipei]] || Universiteti i Teknologjisë Detare të Taipeit || || |- | rowspan="5" | [[Tajlanda]] || [[Bangkoku]] || Qendra e Trajnimit të Marinës Tregtare || || |- | Çonburi || Kolegji Aziatik i Teknologjisë Detare || || |- | Pak Nam Samut Prakan || Kolegji Detar dhe Teknologjik ''Alex'' || || |- | [[Provinca Phuket|Phuket]] || Shërbimet Arsimore Detare || || |- | Distrikti Si Raça || Universiteti Kasetsart || || |- | rowspan="2" | [[Turkmenistani]] || Turkmenbashi || Shkolla Dytësore Profesionale Detare e Turkmenbashit || ||<ref>{{cite web|url=https://dohom.edu.tm/en/about|title=About the marine secondary vocational school|lang=en|work=dohom.edu.tm}}</ref> |- | Turkmenabat || Shkolla Dytësore Speciale Lumore e Turkmenabatit || ||<ref>{{Cite web|title=River secondary vocational school of the city of Turkmenabat|url=https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html|lang=en|date=gusht 2024|access-date=1 mars 2025|archive-date=26 mars 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250326042104/https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="7" | [[Turqia]] (pjesa aziatike) || İskenderun || Universiteti Teknik i Iskenderunit || || |- | [[Stambolli]] || Universiteti Piri Reis || || |- | Konjaltë || Universiteti i Akdenizit || || |- | Rize || Universiteti Rexhep Tajip Erdoğan || || |- | Sürmene || Universiteti Teknik i Karadenizit || Në kampusin kryesor në [[Trabzoni|Trabzon]] ofrohet Arkitekturë Navale || |- | [[Vani]] || Universiteti Yüzüncü Yıl i Vanit || || |- | Zonguldak || Universiteti Bülent Ecevit i Zonguldakut || || |- | [[Vietnami]] || Haiphong || Universiteti Detar i Vietnamit || || |} ==Evropa== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referenca |- | rowspan="2" | [[Shqipëria]] || [[Durrësi]] || [[Universiteti Aleksandër Moisiu Durrës]] || ||<ref>{{Cite web|lang=sq|url=https://uamd.edu.al/departamenti-i-shkencave-inxhinierike-dhe-detare/|title=Departamenti i Shkencave Inxhinierike dhe Detare|access-date=25 shkurt 2025|year=2022|publisher=Drejtoria e Administrimit dhe Shërbimeve Akademike}}</ref> |- | [[Vlora]] || [[Universiteti i Vlorës "Ismail Qemali"]] || ||<ref>{{Cite web|title=Fakulteti i Shkencave Teknike dhe Natyrore|year=2023|lang=sq|url=https://univlora.edu.al/fakulteti-i-shkencave-teknike/|publisher=Universiteti i Vlorës}}</ref> |- | rowspan="2" | [[Belgjika]] || rowspan="2" | [[Antwerp]] || Akademia Detare e Antverpit || diplomat ofrohen në [[gjuha holandeze|holandisht]] dhe [[gjuha frënge|frëngjisht]] || |- | CVO Antwerpen || Kursi ofrohet në [[gjuha holandeze|holandisht]] || |- | rowspan="2" | [[Bullgaria]] || rowspan="2" | [[Varna]] || Akademia Navale Nikola Vaptsarov || || |- | Universiteti Teknik i Varnës || || |- | rowspan="4" | [[Kroacia]] || [[Dubrovniku]] || [[Universiteti i Dubrovnikut]] || || |- | [[Rijeka]] || [[Universiteti i Rijekës]] || || |- | [[Split]] || [[Universiteti i Splitit]] || || |- | [[Zara]] || [[Universiteti i Zarës]] || || |- | rowspan="5" | [[Danimarka]] || [[Aarhus]] || Shkolla e Marinës dhe Inxhinierisë Teknike të Aarhusit || || |- | [[Kopenhageni]] || Shkolla e Inxhinierisë Detare dhe Menaxhimit të Teknologjisë të Kopenhagenit || || |- | Frederiça]] || Kolegji i Inxhinierisë Detare dhe Teknike të Frederiçës || Kampuse edhe në Esbjerg dhe Sønderborg || |- | Marstal || Marstal Navigationsskole || || |- | Svendborg || Akademia Detare Ndërkombëtare e Svendborgut || || |- | rowspan="2" | [[Estonia]] || rowspan="2" | [[Talini]] || Akademia Detare Estoneze || Pjesë e Universitetit të Teknologjisë së Talinit; dy qendra të tjera në [[Saaremaa]] || |- | Shkolla Nautike Estoneze || || |- | [[Ishujt Faroe]] || [[Tórshavn]] || Qendra e Studimeve dhe Inxhinierisë Detare || || |- | rowspan="4" | [[Finlanda]] || [[Åland]] || Akademia Alandike e Transportit || || |- | [[Kotka]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Kymenlaaksos || || |- | [[Rauma]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Satakuntas || || |- | [[Turku]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara Novia || || |- | [[Franca]] || [[Le Havre]] || École nationale supérieure maritime || || |- | rowspan="6" | [[Gjermania]] || [[Bremeni]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Qytetit || || |- | Elsfleth || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Jades || kampuse të tjerë në Vilhelmshaven dhe Oldenburg || |- | Leer || Hochschule Emden/Leer || || |- | [[Flensburg]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Flensburgut || || |- | Vismar || Hochschule Wismar || || |- |[[Hamburgu]] || Universiteti i Teknologjisë së Hamburgut || ||<ref>{{Cite web|accessdate=19 korrik 2023|website=www.tuhh.de|lang=de|title=Willkomme {{!}} Institut für Maritime Logistik|url=https://www.tuhh.de/mls/willkommen}}</ref> |- | rowspan="11" | [[Greqia]] || Egaleo || Universiteti i Atikës Perëndimore || || |- | [[Athina]] || Universiteti Kombëtar Teknik i Athinës || || |- | [[Hermupolisi]] || Akademia e Marinës Tregtare || Kampuse të tjerë ndodhen në [[Argostoli]], Atikë, [[Hiosi|Hios]], [[Kreta|Kretë]], [[Nidhra (Ishull)|Nidhra]], Kalimnos, Kimi, Nea Mihaniona, [[Inusesi]], [[Preveza|Prevezë]] dhe [[Siros]] ||<ref>{{cite news|author=Alexander Billinis|lang=en|url=https://greekreporter.com/2022/07/31/greece-hydra-oldest-merchant-marine-academy/|title=Greece's Hydra Boasts the World's Oldest Merchant Marine Academy|access-date=7 gusht 2022|newspaper=Greekreporter.com|publisher=Greek Reporter|date=31 korrik 2022}}</ref> |- | Mitilenë || Universiteti i Egjeut || || |- | rowspan="7" | Pireu || Qendra e Trajnimit Detar Helenik ALS || || |- | Qendra e Trajnimit Nautik Kozmos || || |- | Qendra Detare GMC || || |- | Akademia Navale Helenike || || |- | SQLearn E-learning || onlajn ||<ref name="sql">{{cite web|lang=en|access-date=13 gusht 2022|url=https://www.edumaritime.net/sqlearn|title=Get Your STCW Certification Online - SQLearn Maritime eLearning Programs for Seafarers|publisher=EduMaritime}}</ref> |- | Dimosies sxoles emporikou Naytikou || || |- | Universiteti i Pireut || || |- | [[Irlanda]] || Ringaskidi || Kolegji Detar Kombëtar i Irlandës || || |- | rowspan="6" | [[Italia]] || [[Gjenova]] || Universiteti i Gjenovës || || |- | [[Gjenova]] || Akademia Italiane e Marinës Tregtare || || |- | [[Livorno]] || Akademia Navale Italiane || || |- | [[Napoli]] || Universiteti Partenopeas i Napolit || || |- | [[Piza]] || Akademia Navale e Universitetit të Pizës || || |- | [[Triestia]] || Universiteti i Triestes || || |- | rowspan="3" | [[Letonia]] || Liepāja || Kolegji Detar i Liepājës || || |- | rowspan="2" | [[Riga]] || Akademia Detare Letoneze || || |- | Qendra e Trajnimit Novikontas || || |- | rowspan="2" | [[Lituania]] || rowspan="2" | [[Klaipėda]] || Universiteti i Klaipėdës || || |- | Akademia Detare Lituaneze || || |- | [[Malta]] || Paola || Kolegji i Arteve, Shkencës dhe Teknologjisë së Maltës || || |- | [[Mali i Zi]] || [[Kotorri]] || Universiteti i Malit të Zi || || |- | rowspan="11" | [[Holanda]] || [[Amsterdami]] || Hogeschool van Amsterdam || || |- | [[Den Helder]] || ROC Kop van Noord-Holland || Kampus tjetër në [[Urk (Holandë)|Urk]] || |- | [[Enkhuizen]] || Enkhuizer zeevaartschool || || |- | Farmsum || Shkolla e Energjisë dhe Detarisë ''Noorderpoort'' || Ish Shkolla Nautike ''Abel Tasman'' || |- | [[Harlingen (Holandë)|Harlingen]] || Kolegji Detar ''Nova'' || Kampus tjetër në [[IJmuiden]] || |- | rowspan="2" | [[Roterdami]] || Universiteti Detar Holandez i Roterdamit; Master Naval dhe Transportimi || || |- | ''STC Group'' || Kampuse të tjerë në Katwijk aan Zee dhe Stellendam || |- | [[Terschelling]] || Instituti Detar Willem Barentsz || || |- | rowspan="2" | [[Flessinga]] || Universiteti i Shkencave të Aplikuara ''HZ'' || || |- | Kolegji i Logjistikës Detare ''De Ruyter'' || || |- | [[Zwolle]] || Kolegji Deltion || || |- | rowspan="4" | [[Norvegjia]] || Ålesund || Kolegji Universitar i Ålesundit || || |- | Borre || Kolegji Universitar i Vestfoldit || || |- | [[Haugesund]] || Kolegji Universitar i Stord/Haugesundit || || |- | Tromsø || Universiteti i Tromsøs || || |- | rowspan="2" | [[Polonia]] || [[Gdynia]] || Universiteti Detar i Gdynias || || |- | [[Stetini]] || Universiteti Detar i Stetinit || || |- | [[Portugalia]] || Oeiras || Escola Superior Náutica Infante Dom Henrique || || |- | rowspan="4" | [[Rumania]] || rowspan="3" | [[Konstanca]] || Universiteti Detar i Konstancës || || |- | Akademia Navale ''Mircea cel Bătrân'' || || |- | Kolegji Nautik Rumun || || |- | [[Galaci]] || Universiteti i Galacit || || |- | rowspan="5" | [[Rusia]] (vetëm pjesa evropiane) || Astrakhan || Universiteti Teknik Shtetëror i Astrakhanit || || |- | [[Kaliningradi]] || Akademia Shtetërore e Flotës Peshkuese të Balltikut || || |- | Novorosijsk || Universiteti Detar Shtetëror ''Admiral Ushakov'' || || |- | rowspan="2" | [[Shën Petersburgu]] || Akademia Detare Shtetërore ''Admiral Makarov'' || || |- | Universiteti Shtetëror i Komunikimit Ujor || || |- | [[Sllovenia]] || [[Lubljana]] || [[Universiteti i Lubjanës]] || || |- | rowspan="8" | [[Spanja]] || A Coruña || Escuela Técnica Superior de Náutica y Máquinas || || |- | [[Barcelona]] || Universiteti Politeknik i Katalonjës]] || || |- | [[Cádiz]] || Escuela de Ingenierías Marina, Náutica y Radioelectrónica || Pjesë e Universitetit të Cádiz-t || |- | Gijón || Escuela Superior de la Marina Civil de Gijón || || |- | [[Madridi]] || Escuela Técnica Superior de Ingenieros Navales || || |- | [[Portugalete]] || Nautika eta Itsasontzi Makineria || Pjesë e Universitetit të Vendeve Baske || |- | [[Santa Cruz de Tenerife]] || Escuela Técnica Superior de Náutica, Máquinas y Radioelectrónica Naval || Pjesë e Universitetit të La Lagunas || |- | [[Santander, Spanjë|Santander]] || Escuela Técnica Superior de Náutica || || |- | rowspan="3" | [[Suedia]] || [[Göteborg]] || Universiteti i Teknologjisë ''Chalmers'' || || |- | [[Kalmar]] || Akademia Detare e Kalmarit, Universiteti ''Linnaeus'' || || |- | [[Malmö]] || Universiteti Detar Botëror || Asociuar me degët në [[Shangai]] dhe Dalian të Kinës || |- | rowspan="5" | [[Turqia]] || rowspan="3" | [[Stambolli]] || Universiteti ''Piri Reis'' || || |- | [[Universiteti Teknik Yıldız]] || || |- | Universiteti Teknik i Stambollit || || |- | [[Izmiri]] || Universiteti ''Dokuz Eylül'' || || |- | [[Trabzoni]] || Universiteti Teknik i Karadenizit || || |- | rowspan="5" | [[Ukraina]] || rowspan="2" | [[Odesa]] || Akademia Detare e Odesës || Ka institute të asociuara në [[Mariupol]] dhe Izmail. ||<ref>{{cite web|lang=en|access-date=7 gusht 2022|url=https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/|title=Start of cooperation with Azov Maritime Institute of National University "Odesa Maritime Academy"|date=14 nëntor 2020|publisher=Grafiati}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | Universiteti Detar Kombëtar i Odesës || || |- | Kherson || Akademia Detare Shtetërore e Khersonit || || |- | [[Kievi]] || Instituti i Transportit Ujor || || |- | [[Sevastopoli]] || Instituti i Parë Detar i Ukrainës || || |- | rowspan="20" | [[Mbretëria e Bashkuar]] || Kolerein || Universiteti Ulster në Kolerein || || |- | Kranfilld || Universiteti i Kranfilldit || || |- | Kullerkots || Universiteti i Njukasllit || Gjendet në ''Dove Marine Laboratory'' || |- | [[Edinburg]] || Kolegji i Edinburgut || || |- | Flitvud || Kampusi Nautik i Flitvudit || Pjesë e Kolegjit të Blekpull dhe Fajldit || |- | rowspan="2" | [[Glasgou]] || Kolegji i Qytetit të Glasgout || || |- | Universiteti i Stratklajdit || || |- | Grejvsend || Qendra Kombëtare e Trajnimit Detar || Mbikëqyret nga Kolegji i Kentit Verior || |- | Kirkuoll || Kolegji i Orknit || || |- | [[Liverpool]] || Universiteti i Liverpulit ''John Moores'' || || |- | rowspan="3" | [[Londra]] || Qendra Detare e Grinuiçit || Pjesë e Universitetit të Grinuiçit || |- | Instituti i Inxhinierisë Detare, Shkencës dhe Teknologjisë || || |- | Kolegji Detar i ''Marine Society'' || || |- | Pitërhed || Akademia Detare Skoceze || Mbikëqyret nga Kolegji i Skocisë Veri-Lindore || |- | Plemëth || Universiteti i Plajmuthit || || |- | Sauth Tajnsajd || Kolegji i Sauth Tajnsajd || || |- | rowspan="2" | Sauthempton || Kampusi i Inovacionit të Bouldwvudit || Pjesë e Universitetit të Sauthemptonit || |- | Shkolla Detare Varsash || Kampus tjetër në Varsash; pjesë e Universitetit Solent || |- | Stornëuej || Kolegji i Ljus Kasëll || || |- | Uotën-andër-Exh || Akademia Detare Jug-Perëndimore || || |} ==Oqeania== {| class="wikitable unsortable" ! Vendi !! Qyteti !! Universiteti !! Shënime !! Referencat |- | rowspan="9" | [[Australia]] || Frimantëll || TAFE Metropolitane Jugore || Kampuse në Armadejl, Bentli, Karlisëll, Mardok, Xhandakot, Kuinana, Munster, Naval Bejz, Thornli, Rokingam dhe Mandurah || |- | Launseston || Kolegji Detar Australian || Kampuse të tjerë në Bjuti Point || |- | Legana || Pivot Maritime International || || |- | Mauntin Krik || Instituti i TAFE-s në Sanshajn Kost || Kampuse në Manbur, Maruçidor, Mululaba, Nusa dhe Kalundra || |- | Murarri || Kolegji Detar ECA || || |- | Njukasëll || TAFE NSW|| || |- | Perth || Instituti Themelor Detar ''Swan'' || || |- | Sprent || Shërbimi Detar i Brajërit || || |- | Uinëlli || Tranjimi në Ushqime Deti dhe Industritë Detare || || |- | [[Fixhi]] || [[Suva]] || Akademia Detare e Fixhit || || |- | [[Polinezia franceze]] || Papete || École de formation et d'apprentissage maritime de la Polynésie française || || |- | rowspan="2" | [[Kiribati]] || Betio || Qendra e Tranimit Detar || || |- | Tarava || Qendra e Trajnimit Peshkatar të Kiribatit || || |- | [[Ishujt Marshall]] || [[Majuro]] || Qendra e Trajnimit Peshkatar dhe Nautik të Ishujve Marshall || || |- | [[Mikronezia]] || Ishujt Jap || Kolegji FSM i Mikronezisë || || |- | rowspan="3" | [[Zelanda e Re]] || Okland || Instituti i Teknologjisë Manukau || || |- | Nelson || Instituti i Teknologjisë Nelson Marlborough || Pjesë e Institutit Detar Ndërkombëtar të Zelandës së Re || |- | Varkuorth || MIT Mahurangi || || |- | [[Kaledonia e Re]] || Nouméa || École des métiers de la mer || |- | rowspan="2" | [[Papua Guinea e Re]] || Kavieng || Kolegji Kombëtar i Peshkimit || || |- | Madang || Kolegji Detar i Papua Guinesë së Re || || |- | [[Samoa]] || [[Apia]] || Universiteti Kombëtar i Samoas || || |- | [[Ishujt Solomon]] || Honiara || Kolegji i Arsimit të Lartë i Ishujve Solomon në Honiara || || |- | [[Tonga]] || [[Nuku'alofa]] || Instituti Politeknik Detar i Tongës || || |- | [[Tuvalu]] || [[Funafuti]] || Instituti i Trajnimit Detar të Tuvalusë || || |- | [[Vanuatu]] || [[Luganville]] || Universiteti Kombëtar i Vanuatusë, Kolegji Detar || || |} ==Shiko edhe== * [[Studimet Detare]] * [[Nautika]] * [[Hartografia Nautike]] * [[Portolanët]] * [[Peripli]] * [[Thalasokracia]] * [[Fuqia Detare]] * [[Komanda e Deteve]] * [[Historia e Navigimit]] * [[Lundrimi Përqark Botës]] * [[Marinat dhe anijet e lashta]] * [[Historia e detarisë së lashtë]] * [[Historia Detare]] * [[Republikat Detare]] * [[Operacionet Nautike]] == Referime == {{Reflist|24em}} [[Kategoria:Detari]] [[Kategoria:Kultura detare]] [[Kategoria:Profesione detare]] [[Kategoria:Arsim i lartë]] gcjdb3qt6xuvzl7b1pikhlm3isjwzgt 1 374530 2976347 2955231 2026-05-02T15:30:22Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976347 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976346 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 17:30 (CEST) crr98u7no2jt4yt93tonue8smqjzjv0 14 376583 2976256 2780896 2026-05-02T12:13:13Z Fallbackintoreality 102113 2976256 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Artikuj me mikroformate]] {{hidden category}}Artikuj që përmbajnë notacion për një ose më shumë [[Mikroformati|mikroformate]] [[hCard]]. (Vini re: kjo kategori nuk aplikohet akoma gjerësisht, prandaj nuk e përfaqëson saktësisht numrin e plotë të faqeve të përfshira.) 4cknipv75d8khsp2x5zss9vrm43l6hu 1 376644 2976702 2783586 2026-05-03T09:18:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976702 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pano Soko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2783585 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210512091928/http://www.kqz.gov.al/results/results2021.htm për lidhjen https://kqz.gov.al/results/results2021/results2021.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 prill 2025 11:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pano Soko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976701 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240424092322/https://www.nisma.al/ për lidhjen https://nisma.al/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:18 (CEST) qbyw759lifw3nu74b015bh85lcvir3k 0 378892 2976249 2971340 2026-05-02T12:08:17Z Makenzis 95633 2976249 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Willem II | short name = Willem II | image = 600px Willem II.png | image_size = 125px | fullname = Willem II Tilburg | nickname = ''Tricolores''<br />''Superkruiken'' (Super hedhës) | founded = {{start date and age|df=yes|1896|8|12}} (si ''Tilburgia'') | ground = [[Koning Willem II Stadion]] | capacity = 14,800 | chairman = {{Flagicon|Netherlands}} [[Meindert van Duijvenbode]] | manager = {{Flagicon|Belgium}} [[Peter Maes]] | league = [[Eredivisie]] | season = 2025–26 | position = 3rë nga 20 | current = 2024–25 Willem II season | pattern_la1 = _willem2425h | pattern_b1 = _willem2425h | pattern_ra1 = _willem2425h | pattern_sh1 = _willem2425h | pattern_so1 = _willem2425h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _willem2425a | pattern_b2 = _willem2425a | pattern_ra2 = _willem2425a | pattern_sh2 = _willem2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = 00FFBF | body2 = 00FFBF | rightarm2 = 00FFBF | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 | pattern_name3 = Third | pattern_la3 = <!-- _willem2425t --> | pattern_b3 = <!-- _willem2425t --> | pattern_ra3 = <!-- _willem2425t --> | pattern_sh3 = <!-- _willem2425t --> | pattern_so3 = | leftarm3 = <!-- 000054 --> | body3 = <!-- 000054 --> | rightarm3 = <!-- 000054 --> | shorts3 = <!-- FF0000 --> | socks3 = <!-- 202C42 --> | alt3 = | filetype3 = | website = {{URL|https://www.willem-ii.nl/}} | clubcolors = [[Skeda:600px Willem II.png|20px]] }} '''Willem II Tilburg''' ({{IPA|nl|ˈʋɪləm ˈtʋeː}}), i njohur zakonisht thjesht si '''Willem II''', është një klub futbolli holandez me seli në [[Tilburg]], Holandë. Ata luajnë në [[Eredivisie]], nivelin më të lartë të futbollit holandez, pas promovimit nga [[Eerste Divisie]] në sezonin 2023–24. Klubi u themelua më 12 gusht 1896 si ''Tilburgia''. Më 12 janar 1898, klubi u riemërua ''Willem II'' sipas mbretit holandez [[William II i Holandës|William II]] (1792–1849), i cili, si Princ i Orange dhe komandant i ushtrisë holandeze, kishte selinë e tij ushtarake në Tilburg gjatë [[Kryengritja belge|Kryengritjes belge të vitit 1830]], kaloi shumë kohë në qytet pasi u bë mbret dhe vdiq atje.<ref name="Willem2">{{cite web|title=Historisch Overzicht|url=http://www.willem-ii.nl/Willem-II/Club/Historisch-overzicht.aspx|website=Willem-ii.nl|language=nl|access-date=15 maj 2025|archive-date=10 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510183652/http://www.willem-ii.nl/Willem-II/Club/Historisch-overzicht.aspx|url-status=dead}}</ref> Ish-lojtarë të shquar të klubit përfshijnë ndërkombëtarët holandezë [[Jan van Roessel]], [[Joris Mathijsen]], [[Jaap Stam]], [[Frenkie de Jong]], [[Marc Overmars]], [[Virgil Van Dijk]] dhe lojtarin finlandez [[Sami Hyypiä]]. Fanella e klubit përbëhet nga vija vertikale të kuqe-bardhë-blu, të frymëzuara nga ngjyrat e [[flamurit të Holandës]]. Willem II luan ndeshjet e saj në shtëpi në [[Koning Willem II Stadion]], i cili mban emrin e Mbretit. Stadiumi, i hapur më 31 maj 1995, ka një kapacitet prej 14,700 spektatorësh. Pjesëmarrja mesatare në sezonin 2004–05 ishte 12,500 njerëz.<ref name="Willem2" /> Klubi e ka fituar [[Eredivisie]] tri herë dhe [[Eerste Divisie]] katër herë.<ref name="Willem2" /> == Lojtarët == === Skuadra aktuale === {{updated|4 shkurt 2025}}{{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=FRA|name=[[Thomas Didillon|Thomas Didillon-Hödl]]|pos=GK|other=}} {{Fs player|no=4|nat=NED|name=[[Erik Schouten]]|pos=DF|other=<small>[[Captain (association football)|kapiteni 2të]]</small>}} {{Fs player|no=5|nat=ISL|name=[[Rúnar Þór Sigurgeirsson]]|pos=DF}} {{Fs player|no=6|nat=BEL|name=[[Boris Lambert]]|pos=MF}} {{Fs player|no=7|nat=NED|name=[[Nick Doodeman]]|pos=FW}} {{Fs player|no=8|nat=NED|name=[[Jesse Bosch]]|pos=MF}} {{Fs player|no=9|nat=BEL|name=[[Kyan Vaesen]]|pos=FW|other={{small|në huazim nga [[K.V.C. Westerlo|Westerlo]]}}}} {{Fs player|no=11|nat=GER|name=[[Emilio Kehrer]]|pos=FW}} {{Fs player|no=14|nat=BEL|name=[[Cisse Sandra]]|pos=MF|other={{small|në huazim nga [[Club Brugge KV|Club Brugge]]}}}} {{Fs player|no=15|nat=SRB|name=[[Miodrag Pivaš]]|pos=DF|other={{small|në huazim nga [[Newcastle United]]}}}} {{Fs player|no=16|nat=NED|name=[[Ringo Meerveld]]|pos=MF}} {{Fs player|no=17|nat=NED|name=[[Patrick Joosten]]|pos=FW}} {{Fs player|no=18|nat=Democratic Republic of Congo|name=[[Jeremy Bokila]]|pos=FW}} {{fs player|no=19|nat=BEL|name=[[Youssuf Sylla]]|pos=FW|other={{small|në huazim nga [[Royal Charleroi S.C.|Charleroi]]}}}} {{fs mid}} {{Fs player|no=21|nat=SWE|name=[[Amar Fatah]]|pos=FW|other={{small|në huazim nga [[ES Troyes AC|Troyes]]}}}} {{fs player|no=22|nat=BEL|name=[[Rob Nizet]]|pos=DF}} {{Fs player|no=24|nat=NED|name=Connor van den Berg|pos=GK}} {{Fs player|no=25|nat=BEL|name=[[Mickaël Tırpan]]|pos=DF}} {{Fs player|no=27|nat=NED|name=[[Dani Mathieu]]|pos=MF}} {{Fs player|no=30|nat=AUT|name=[[Raffael Behounek]]|pos=DF}} {{Fs player|no=33|nat=Indonesia|name=[[Tommy St. Jago]]|pos=DF}} {{Fs player|no=34|nat=NED|name=Amine Lachkar|pos=DF}} {{Fs player|no=41|nat=NED|name=Maarten Schut|pos=GK}} {{Fs player|no=48|nat=NED|name=Jens Mathijsen|pos=DF}} {{Fs player|no=50|nat=NED|name=Per van Loon|pos=MF}} {{Fs player|no=77|nat=TUR|name=[[Dennis Kaygin]]|pos=MF|other={{small|në huazim nga [[SK Rapid Wien|Rapid Wien]]}}}} {{fs end}} === Në huazim === {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=NED|name=Niels van Berkel|pos=DF|other={{small|tek [[VVV-Venlo]] deri më 30 qershor 2026}}}} {{Fs player|no=|nat=NED|name=[[Max de Waal]]|pos=MF|other={{small|tek [[VVV-Venlo]] deri më 30 qershor 2025}}}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=|nat=NED|name=Khaled Razak|pos=FW|other={{small|tek [[Roda JC Kerkrade|Roda JC]] deri më 30 qershor 2025}}}} {{Fs end}} == Nderimet == * '''[[Eredivisie|Kampionati Holandez/Eredivisie]]'''<ref name="Willem2"/><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.willem-ii.nl/nl-NL/Willem-II/Club/Feiten-en-trivia.aspx|language=nl|title=Kopje e arkivuar|access-date=15 maj 2025|archive-date=28 maj 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528181552/http://www.willem-ii.nl/nl-NL/Willem-II/Club/Feiten-en-trivia.aspx|url-status=dead}}</ref> ** '''Fitues (3):''' 1915–16, 1951–52, 1954–55 ** ''Nënkampion (1)'': 1998–99 * '''[[Eerste Divisie]]'''<ref name="Willem2" /><ref name=":0" /> ** '''Fitues (4):''' 1956–57, 1964–65, 2013–14, 2023–24 ** ''Nënkampion (1)'': 1986–87 * '''[[Kupa KNVB]]'''<ref name="Willem2" /><ref name=":0" /> ** '''Fitues (2):''' 1943–44, 1962–63 ** ''Nënkampion (2)'': 2004–05, 2018–19 == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{commons category}} *[https://twitter.com/willemii?lang=en Willem II] tek [[Twitter]] *[https://www.instagram.com/official_willemii/ Willem II] tek [[Instagram]] [[Kategoria:Klube futbolli në Holandë]] rmh462t9q3vqefiesgracgyy93cs8lk 0 379622 2976522 2971425 2026-05-02T23:47:24Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Beteja të Luftës së Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976522 wikitext text/x-wiki '''Beteja e Rezallës''' ishte një betejë e zhvilluar gjatë [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] midis [[UÇK|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK)]] dhe [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] më [[25 nëntor]] – [[27 nëntor]] [[1997]], në rajonin e [[Drenica|Drenicës]]. Beteja shihet si '''beteja e parë "në shkallë të gjerë"''' e UÇK-së. {{Infobox military conflict | conflict = Beteja e Rezalles | place = [[Rezalla (Skënderaj) |Rezalla]] | partof = [[Kryengritja në Kosovë (1995–1998)]] | date = 25-27 nëntor 1997 | result = Fitorja e UÇK-së *[[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] e pushton Drenicën.<ref>Thomas, Robert (1999). Serbia Under Milošević: Politics in the 1990s. Hurst. pp. 404–405. ISBN 978-1-85065-341-7.</ref><ref>Bytyçi, Enver (2015). Coercive diplomacy of NATO in Kosovo. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. pp. 88–89. ISBN 978-1-4438-7272-0.</ref> *Bastisja jugosllave në Rezallë dështoi, pasi trupat jugosllave nuk arritën ta kapnin Abedin Rexhën dhe u detyruan të largoheshin nga fshati. | combatant1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës]] | combatant2 = {{flagicon|FR Yugoslavia}}[[Jugosllavia]] | commander1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] [[Adem Jashari]]<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] Abedin Rexha<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] Nuhi Geci<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] [[Mujë Krasniqi]]<br>[[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] [[Ilaz Kodra]]<ref name=":1">https://pashtriku.org/pashtriku-komandant-abedin-rexha-sandokani-sypatremburi-i-uckse/</ref> | strength2 = {{flagicon|FR Yugoslavia}}E panjohur, por më e madhe se UÇK-ja<br>{{flagicon|FR Yugoslavia}} Automjete të blinduara dhe tanke<br>{{flagicon|FR Yugoslavia}} 1 helikopter | casualties1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] Asnjë | casualties2 = {{flagicon|FR Yugoslavia}}2–10+ të vrarë<br>{{flagicon|FR Yugoslavia}} Dëme të rënda në automjetet e blinduara dhe tanket | commander2 = {{flagicon|FR Yugoslavia}} Panjohur | strength1 = [[File:Emblema_e_UÇK-së.svg|22px]] 21 burra<ref>{{cite book|last=Tahiri|first=Bedri|title=Adem Jashari: Legjendë e legjendave|publisher=Rilindja|year=1999|place=Prishtinë|page=50|language=sq}}</ref> | notes = | image = [[File:Ambush on the Klina-Skenderaj road during the battle.jpg|350px]] | caption = Pritë në rrugën Klinë–Skenderaj gjatë betejës }} == Beteja == Më 25 nëntor 1997, oficerë jugosllavë u mundën në përleshje nga Abedin Rexha në lagjen Binajak të rrugës [[Vajniku|Vojnik]] në [[Rezalla (Skënderaj)|Rezallë]], ku ata dështuan ta arrestonin kryengritësin. Po atë ditë, policia serbe mbërriti në Vajnik për të arrestuar Abedin Rexhën, i njohur edhe si Sandokan. Rexha, së bashku me dy vëllezërit e tij, Brahimin dhe Afrimin, si dhe luftëtarë të tjerë, u përfshinë në një përballje të armatosur me forcat serbe. Gjatë përleshjes u vranë dy policë serbë dhe u plagos një djalë 11-vjeçar, Baki Krasniqi. Të nesërmen, më 26 nëntor 1997, policia dhe ushtria jugosllave ishte paraparë të kryenin një bastisje në fshatin Rezallë, por ranë në pritë nga forcat e UÇK-së të udhëhequra nga [[Adem Jashari]], të cilat më parë ishin fshehur në pyje. Adem Jashari e organizoi pritën në një vend të quajtur Klisyra në Rezallë të Re, me Abedin Rexhën në ballë, i cili kishte marrë pjesë edhe në përballjen e një dite më parë. Në pritë morën pjesë edhe luftëtarë të tjerë të UÇK-së, përfshirë [[Mujë Krasniqi|Mujë Krasniqin]], [[Ilaz Kodra|Ilaz Kodrën]] dhe Nuhi Gecin.<ref name=":1" /> Pas tërheqjes, forcat jugosllave u riorganizuan dhe filluan të kalonin rrugën Skenderaj–Klinë, ndërsa një helikopter skanonte terrenin përpara. Adem Jashari mblodhi 20 luftëtarë të UÇK-së dhe priti në grykën e ngushtë përreth rrugës. Kur automjetet jugosllave mbërritën, luftëtarët e UÇK-së hapën zjarr mbi to, duke vrarë shumë prej tyre dhe duke dëmtuar rëndë artilerinë dhe automjetet jugosllave. Si pasojë, forcat jugosllave u tërhoqën drejt fshatit [[Llausha (Skënderaj)|Llausha]], ku qëlluan për vdekje dy mësues shqiptarë që punonin në shkollën fillore të fshatit.<ref>Geci, Rrustem (20 September 2016). "Liria perendesha e fitoreve". radiokosovaelire.com.</ref><ref name=":2">Ahmet, Qeriqi (6 March 2024). "Adem Shaban Jashari (28.11.1955 – 7.3.1998)". radiokosovaelire.com.</ref> UÇK-ja nuk raportoi asnjë humbje. Sipas [[Tim Judah]], u vranë 2 trupa jugosllave, ndërsa sipas historianit kosovar [[Ahmet Qeriqi]], i specializuar në [[Lufta e Kosovës|Luftën e Kosovës]], u vranë mbi 10. Gjatë betejës pati gjithashtu dëme shumë të rënda në automjetet e blinduara dhe tanket jugosllave.<ref>Tim, Judah (2002). Kosovo, War and Revenge. Yale University Press. ISBN 9780300097252.</ref><ref name=":2" /> == Pasoja == Vrasja e dy civilëve çoi në daljen e parë publike të [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], ku në varrimin e mësuesit të ndjerë nga [[Llausha (Skënderaj)|Llausha]], [[Halit Geci]], më 28 nëntor 1997, komandanti [[Rexhep Selimi]] mbajti një fjalim para rreth 20.000 shqiptarëve, në të cilin deklaroi se “mjaft është mjaft” dhe se shqiptarët duhet të qëndrojnë të bashkuar pas Ushtrisë Çlirimtare të [[Kosova|Kosovës]] dhe të luftojnë për çlirimin dhe lirinë e Kosovës nga “shtypja jugosllave”, e cila po burgoste dhe po vriste shqiptarë.<ref>Qeriqi, Ahmet (17 February 2024). "Kosova një histori e shkurter deri ne pavarësi III". radiokosovaelire.com.</ref><ref name=":3">https://books.google.co.uk/books?id=ih_Is_q4Rz8C&pg=PA404&dq=Halit+geci&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwjw1ryapc6LAxXwVUEAHRzwJpgQ6AF6BAgFEAM#v=onepage&q=Halit%20geci&f=false</ref> Nga ky moment e tutje, rajoni i [[Drenica|Drenicës]], që përfshinte [[Skënderaj|Skenderajn]], [[Klina|Klinën]] dhe [[Drenasi|Drenasin]], u shndërrua praktikisht në një “zonë të lirë”, ku pushteti real nuk qëndronte më te shteti serb, por te guerilët e [[Ushtria Çlirimtare e Kosovës|Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]], duke bërë që bashkësia ndërkombëtare t’i vëzhgonte këto zhvillime me shqetësim gjithnjë e më të madh. Edhe [[Ibrahim Rugova]] u shpreh i zhgënjyer, pasi rruga e tij paqësore drejt çlirimit filloi të shpërbëhej.<ref name=":3" /> Në janar të vitit 1998, forcat jugosllave sulmuan [[Jasharët|familjen Jashari]] në [[Prekazi i Epërm|Prekaz]], por dështuan t’i vrisnin [[Adem Jashari|Adem]], [[Hamëz Jashari|Hamzë]] dhe [[Shaban Jashari|Shaban Jasharin]], duke u tërhequr drejt një fabrike të afërt të artilerisë. == Referime == [[Kategoria:Beteja të Luftës së Kosovës]] crvlzl8n4j01ic39og1m9gwbdparzei 14 380607 2976526 2805764 2026-05-02T23:49:35Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976526 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Ushtarakë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] [[Kategoria:Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës]] lqr3ai4plttqqdpgbeo93pzmrc9ldlm 1 382616 2976627 2910572 2026-05-03T04:35:30Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976627 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nazim Gruda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2815677 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220421100356/http://en.ata.gov.al/2022/04/21/academician-nazim-gruda-wins-best-paper-award-horticulturae-2022/ për lidhjen http://en.ata.gov.al/2022/04/21/academician-nazim-gruda-wins-best-paper-award-horticulturae-2022/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 korrik 2025 03:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nazim Gruda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872690 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://fjala.al/2022/08/08/profili-shkencor-i-akademikut-shqiptar-nazim-gruda-publikohet-ne-revisten-gjermane/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2025 14:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nazim Gruda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2910571 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.fnr.de/fileadmin/Projekte/2019/Veranstaltungen/Programm_Torfminderung.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 mars 2026 10:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nazim Gruda]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976626 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://portalinvestigacion.upct.es/investigadores/1027856/colaboracion?lang=de. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:35 (CEST) 7lsw1rtmujjmt3i02dqt94fddkxh3x2 1 384660 2976426 2872494 2026-05-02T19:56:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976426 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Magic 4 karaoke]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2824059 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200108013106/https://com.com/results?q=magic4karaoke për lidhjen http://magic4karaoke.com.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2025 01:37 (CEST) :Rishikim i kërkuar arsyeja Faqja është përditësuar me emrin zyrtar Magic4 dhe me informacion të saktë. Ju lutem miratoni versionin e ri për publikim.Ju faleminderit [[Përdoruesi:Goldfmelodilucia|Goldfmelodilucia]] ([[Përdoruesi diskutim:Goldfmelodilucia|diskutimet]]) 12 tetor 2025 21:13 (CEST) ::Artikulli tani ka burime të shumta të pavarura, prandaj kërkoj heqjen e shenjës së neutralitetit. Ju faleminderit [[Përdoruesi:Goldfmelodilucia|Goldfmelodilucia]] ([[Përdoruesi diskutim:Goldfmelodilucia|diskutimet]]) 13 tetor 2025 00:27 (CEST) :::Përshëndetje! Artikulli është tashmë përditësuar me burime të shumta të pavarura (ABC News, Vlora News, Panorama, Who, Story.al, Top Channel, TV Klan, Syri TV). ::: Po ashtu janë shtuar lidhjet zyrtare të grupit në platforma muzikore ndërkombëtare (Spotify, Apple Music, Deezer, YouTube Music, Instagram, YouTube). ::: Kërkoj miratimin e versionit të fundit dhe heqjen e shenjës së neutralitetit. ::: Faleminderit redaktorëve për bashkëpunimin! [[Përdoruesi:Goldfmelodilucia|Goldfmelodilucia]] ([[Përdoruesi diskutim:Goldfmelodilucia|diskutimet]]) 13 tetor 2025 00:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Magic 4]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872493 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://story.al/magic-4-grupi-me-dy-vellezer-e-dy-kunata-pas-klipit-te-dhermiut-gati-per-hit-in-e-dimrit/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://story.al/magic-4-grupi-me-dy-vellezer-e-dy-kunata-pas-klipit-te-dhermiut-gati-per-hit-in-e-dimrit/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 nëntor 2025 18:37 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Magic 4]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976425 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://revistawho.com/viti-i-ri-ne-tirane-flet-menaxherja-e-klubit-te-famshem-ja-sekretet-e-jetes-se-nates-ju-tregoj-punen-qe-fshihet-pas/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:56 (CEST) i7f5578lsgsqxtcxuvlcd3qjq9tcm07 0 384854 2976422 2971941 2026-05-02T19:45:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 4) #IABot (v2.0.9.5 2976422 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = MadC | image = MadC Claudia Walde 1.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_name = Claudia Walde | birth_date = {{birth year and age|1980}} | birth_place = [[Bautzen]], [[Lusatia]] | alma_mater = {{plainlist| * [[Burg Giebichenstein University of Art and Design]] * [[Central Saint Martins]] }} | known_for = | notable_works = The ''700-Wall'' | style = | movement = [[Street art|Street Art]] | awards = <!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) --> | website = {{URL|https://madc.tv/}} }} [[Skeda:MadC_Claudia_Walde_3.jpg|parapamje|Puna e MadC, 500Wall, Leipzig]] [[Skeda:MadC_Claudia_Walde_2.jpg|parapamje|MadC]] '''MadC''' (e lindur '''Claudia Walde''', 1980) është një shkrimtare [[Graffiti|grafiti]] dhe [[Piktura Murore|muraliste]] . Ajo ka lindur në Bautzen të Gjermanisë dhe është më e njohur për pikturat e saj artistike në natyrë në shkallë të gjerë. MadC filloi si një shkrimtare grafiti adoleshente dhe që atëherë i ka zhvilluar përpjekjet e saj krijuese në fusha të ndryshme të lidhura (duke përfshirë dizajnin grafik, shkrimin dhe artet e bukura). MadC pikturoi veprën e saj të parë të grafitit në vitin 1996, në moshën 16 vjeç.<ref name="auto">{{Cite web|title=Artist of the Week – MadC|url=http://www.widewalls.ch/artist-of-the-week-madc-january-2015/|access-date=2016-04-21|website=WideWalls}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|title=MadC - The Rebirth of Tradition|url=http://www.widewalls.ch/feature-article-madc-the-rebirth-of-tradition/|access-date=2016-04-21|website=WideWalls}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ajo studioi në Universitetin e Artit dhe Dizajnit Burg Giebichenstein në [[Hale (Sale)|Halle]] dhe në Kolegjin Central Saint Martins në [[Londra|Londër]] . MadC ka një diplomë masteri në [[Dizajni grafik|dizajn grafik]] . == Filozofi == Është filozofia e MadC që grafiti është mënyra më e mirë për të shprehur veten për shkak të faktit se produkti përfundimtar është e vetmja gjë që ka rëndësi dhe se askush nuk ka pse ta dijë identitetin tënd të vërtetë.<ref name="auto1">{{Cite web|title=MadC Interview - Widewalls Podcast #13|url=http://www.widewalls.ch/widewalls-podcast-13-interview-madc/|access-date=8 maj 2018|website=Widewalls.ch}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Vepra të mëdha == === Libra (si Claudia Walde) === * ''Qyteti i Sticker-ave – Grafiti prej Letre'' (2007) * ''Shkronjat e Rrugës - Alfabetet e Grafiteve nga e gjithë Bota'' (2011). Punime nga 154 artistë, nga 30 vende të ndryshme. Në krijimin e librit, MadC i udhëzoi artistët të përdornin alfabete ndërkombëtare që ajo kishte kaluar dy vjet duke udhëtuar nëpër botë për t'i mbledhur.<ref>{{Cite web|title=Thames & Hudson Publishers {{!}} Essential illustrated art books {{!}} Street Fonts {{!}} Graffiti Alphabets from Around the World|url=http://www.thamesandhudson.com/Street_Fonts/9780500515594|access-date=2016-04-21|website=Thamesandhudson.com|archive-date=18 prill 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418044249/http://www.thamesandhudson.com/Street_Fonts/9780500515594|url-status=dead}}</ref> * ''Mural XXL'' (2015) === 700 Mur === Megjithatë, suksesi i saj i madh ndërkombëtar erdhi në vitin 2010 me prodhimin e veprës që njihet si ''Muri 700'' – një vepër prej 700 metrash katrorë përgjatë linjës së trenit midis [[Berlini|Berlinit]] dhe Halle-s. Kjo pikturë është me shumë mundësi grafiti më i madh mural i krijuar nga një person i vetëm, të cilit i janë dashur katër muaj për ta përfunduar.<ref name="auto2">{{Cite web|date=16 janar 2014|title=MadC - Kolly Gallery|url=http://kollygallery.ch/artists/madc/|access-date=8 maj 2018|website=Kollygallery.ch}}</ref> == Stili i artit == Kalimi i MadC nga arti i rrugës në punën në galeri ishte një transformim, siç shpjegon ajo, "duke e çuar energjinë e rrugës në një kanavacë dhe se si bojërat me sprej përktheheshin ndryshe në kanavacë".<ref name="auto1"/> Më vonë ajo kaloi te piktura 'Spectra', e cila pati një efekt transparent në punën e saj me bojëra me sprej. Ajo është gjithashtu e njohur për përdorimin e bojës, akuareleve, bojërave akrilike dhe shënuesve akrilikë në punën e saj.<ref>{{Cite web|title=MadC - TEAM REX|url=http://www.teamrex.org/gallery/madc/|access-date=2016-04-21|website=TEAM REX|language=en-us}}</ref> Stili i saj i etiketimit përfshin elementë të shkencës fantastike dhe fantazisë, dhe është i ndikuar nga artistë të tillë si [[Vincent van Gogh|Vincent Van Gogh]] dhe artisti i ndjerë i grafiteve Dare (emri i vërtetë Siegfried von Koeding, me të cilin ajo bashkëpunoi në veprën e tij ''Basel'' ).<ref>{{Cite web|title=MadC Interview - Widewalls Podcast #13|url=http://www.widewalls.ch/widewalls-podcast-13-interview-madc/|access-date=2016-04-21|website=WideWalls}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Walde ia dedikoi veprën e saj ''6313 – Këtu për të Qëndruar'' Dare-s.<ref>{{Cite web|title=» 3 years without Dare|url=http://madc.tv/3-years-without-dare/|access-date=2016-04-21|website=Madc.tv|archive-date=1 korrik 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701063001/http://madc.tv/3-years-without-dare/|url-status=dead}}</ref> Mad C punon gjithashtu me ngjyra spraj në kanavacë. Në galerinë e saj të parë personale në vitin 2015, ''Night and Day'', ajo shfaqi vepra të tilla si ''Nineteen Nineteen'' dhe ''Twenty One Zero Six'' . Këto vepra kishin ose një bazë të zezë ose të bardhë (simbolike e punës së saj natën dhe ditën që i kërkohej për etiketim) dhe hetonin "marrëdhënien midis ngjyrave që mbivendoseshin, dritës, qelqit dhe lëvizjes kaligrafike".<ref name="auto"/> Për kanavacat e saj ajo po transferon filozofinë e saj të lidhjes së pjesëve të vetme në një copë të vetme - sfondin, planin e parë, vijat dhe format. Për të krijuar këto vepra, MadC përdor ngjyra spraj, ngjyra spraj transparente, bojë, bojëra uji, ngjyra akrilike dhe shënjues akrilikë. Ajo pikturon në kanavacë, si dhe në karton, nga kutitë e ngjyrave spraj. Pas ''700 Wall'', MadC u bë gati të fillonte ndërtimin e një universi tjetër estetik. Pikërisht këtë bëri me një trup të ri punimesh, i cili ishte pjesë e ekspozitës ''Reflections'' në Galerinë Kolly në vitin 2014 dhe ''The Tahiti Mural'' në [[Tahiti]] gjatë të njëjtit vit. Estetika në dukje e reduktuar e kanavacave dhe veprave të artit në rrugë të MadC tregon një përkushtim ndaj eksplorimit të rrënjëve të një nënkulture të tërë <u>.</u> MadC na përball me idenë e adresimit të thelbit të grafiteve dhe kulturave të artit në rrugë, në një mënyrë që nxjerr në pah rëndësinë e një (ri)interpretimi të pafund të dy koncepteve. Një temë "tradicionale" rikontekstualizohet në një gjuhë vizuale krejtësisht të re.<ref name="auto2"/> * 2013: Shoreditch dhe Chance, Londra Lindore<ref>{{Cite web|date=16 gusht 2013|title=MadC New Mural In London, UK - StreetArtNews|url=http://www.streetartnews.net/2013/08/madc-new-mural-in-london-uk.html/|access-date=8 maj 2018|website=[[StreetArtNews]].net}}</ref> * 2013: Le Mur Paris (Francë)<ref>{{Cite web|title=MADC LE MUR PARIS 2013 - GRAFFART|url=http://graffart.eu/blog/2013/07/madc-le-mur-paris-2013/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201707/http://graffart.eu/blog/2013/07/madc-le-mur-paris-2013/|archive-date=3 mars 2016|access-date=8 maj 2018|website=graffart.eu}}</ref> * 2013: ''500Wall'' (Gjermani), Grafite<ref>{{Cite web|date=8 maj 2018|title=MADC 500 Wall in Leipzig|url=http://www.molotow.com/magazine/blog/blog/2013/10/04/madc-mural-in-leipzig/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307060652/http://www.molotow.com/magazine/blog/blog/2013/10/04/madc-mural-in-leipzig/|archive-date=7 mars 2014|access-date=8 maj 2018|website=Molotow.com}}</ref> * 2019: Mural 18-katësh në New Jersey<ref>{{Cite web|last=Adrienne Romero {{!}} The Jersey Journal|date=2019-07-15|title=All of Jersey City's murals in one place|url=https://www.nj.com/hudson/2019/07/you-can-now-find-all-of-jersey-citys-murals-on-this-website.html|language=en-US}}</ref> == Ekspozita == * 2011: ''MadABC'', Galeria Pure Evil, Londër * 2011: ''Ndërmjet vijave'', Galeria La Grille, Yverdon, [[Zvicra|Zvicër]] * 2012: ''Paper Party,'' Galerie Le Feuvre, Paris * 2012: ''Ekipi Rex'', Galeria e Kuqe, Londër * 2012: ''shtresa'', 44309 Galerie, Dortmund, Gjermani * 2012: ''Përtej Edge'', Galeria 1AM, San Francisco, CA<ref>[http://1amsf.com/tag/claudia-walde/ ''1AM Gallery''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305143325/http://1amsf.com/tag/claudia-walde/|date=2014-03-05}}</ref> * 2013: ''Arti Bashkëkohor Urban'', Galerie Le Feuvre, Paris * 2013: ''Billboard Painters'', [[Galleri NB]], Viborg, Danimarkë * 2013: ''Art inovativ'', Muzeu Reutov, Reutov, Rusi * 2014: ''Shija e Parë'', Wallworks New York, Qyteti i Nju Jorkut * 2014: ''Refleksione'', Galeria Kolly, Cyrih, Zvicër<ref name="kollygallery.ch">{{Cite web|date=22 dhjetor 2013|title=Home - Kolly Gallery, street art gallery in Zurich|url=http://kollygallery.ch/|access-date=8 maj 2018|website=Kollygallery.ch}}</ref> * 2015: ''Bits and Pieces'', Wallworks New York, New York City * 2015: ''Personazhi'', Galeria Pure Evil, Londër<ref>{{Cite web|title=artistic studies for men and women of taste : by various representative artists|url=http://www.pureevilclothing.com/|access-date=8 maj 2018|website=Pureevilclothing.com}}</ref> * 2015: ''Natë dhe Ditë'', Galeria e Artit Rrugor 44309, Dortmund, Gjermani<ref>{{Cite web|title=MAD C (DE) -|url=http://44309streetartgallery.info/?page_id=86|access-date=8 maj 2018|website=44309streetartgallery.info}}</ref> * 2015: ''Kush është babai yt?'' (shfaqje në grup), Lozanë, Zvicër * 2015: ''Ana e ndritshme e jetës'', Galerie Brugier-Rigail, Paris<ref name="galerie-brugier-rigail.com">{{Cite web|title=L'art de la révolution : une exposition hommage à Mai 68|url=http://galerie-brugier-rigail.com/|access-date=8 maj 2018|website=galerie-brugier-rigail.com}}</ref> * 2016: ''Shtëpi e ëmbël'', Galerie Brugier-Rigail, Paris<ref name="galerie-brugier-rigail.com" /> * 2016: ''Kaleidoskopi'', Galeria Kolly, Cyrih, Zvicër<ref name="kollygallery.ch" /> * 2017: ''Radius'', Urban Nation, Berlin<ref>{{Cite web|last=Urban Nation Berlin|date=27 janar 2017|title=URBAN NATION|url=https://www.urban-nation.com/2017/01/pm-11-radius/|access-date=2017-03-13|website=Urban-nation.com|language=de}}</ref> * 2017: <nowiki><i id="mwzQ">Bienalja e Artit Urban</i></nowiki>, Völklinger Hütte, Saarbrücken, Gjermani<ref>{{Citation|title=Vierte "UrbanArt Biennale®" startet im Weltkulturerbe Völklinger Hütte|url=https://www.voelklinger-huette.org/presse-medien/news/article/vierte-urbanart-biennaler-startet-im-weltkulturerbe-voelklinger-huette/News/detail/|language=de|access-date=2017-03-13|archive-date=2 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802211514/https://www.voelklinger-huette.org/presse-medien/news/article/vierte-urbanart-biennaler-startet-im-weltkulturerbe-voelklinger-huette/News/detail/|url-status=dead}}</ref> * 2017: ''Për Dashurinë e Lirisë'', Qendra e Artit dhe Muzeut Sinkka, Finlandë<ref>{{Cite web|title=Art and Museum Centre Sinkka {{!}} Sinkka|url=http://www.sinkka.fi/summary-in-english/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401165625/http://www.sinkka.fi/summary-in-english/|archive-date=2019-04-01|access-date=2019-08-08}}</ref> * 2018: ''Ëndërrime me sy hapur'', Galeria e Artit Rrugor 44309, Dortmund, Gjermani<ref>{{Cite web|title=44309 STREET//ART GALLERY|url=http://44309streetartgallery.info/?page_id=502|access-date=2018-01-30|website=44309streetartgallery.info|language=de}}</ref> * 2018: ''Rakkaudesta vapauteen'', Muzeu i Artit Oulu, Oulu, Finlandë<ref>{{Cite web|date=22 gusht 2019|title=Rakkaudesta vapauteen - Museo- ja tiedekeskus Luuppi - Oulun kaupunki|url=https://www.ouka.fi/oulu/luuppi/rakkaudesta-vapauteen}}</ref> * 2019: ''Dialog'', Brenners Park-Hotel, Baden-Baden, Gjermani<ref>{{Cite web|title=Expo: MadC at Brenners Park-Hotel & Spa|url=https://www.edenbeing.com/2019/07/25/expo-madc-at-brenners-park-hotel-spa/|language=en-GB|access-date=20 gusht 2025|archive-date=7 gusht 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190807194920/https://www.edenbeing.com/2019/07/25/expo-madc-at-brenners-park-hotel-spa/|url-status=dead}}</ref> * 2019: ''Conquête Urbaine'', Muzeu i Arteve të Bukura i Calais, Francë<ref>{{Cite web|title=Conquête Urbaine|url=https://www.loisiramag.fr/agenda/20968/conquete-urbaine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190807194922/https://www.loisiramag.fr/agenda/20968/conquete-urbaine|archive-date=2019-08-07|access-date=2019-08-08|language=fr}}</ref> == Bibliografia == * ''Qyteti i etiketave'' Thames & Hudson, Londër, 2007, . * ''Shkronjat e Rrugës - Alfabetet e Grafiteve nga e gjithë Bota,'' Thames & Hudson, Londër, 2011, . * ''Grafitet dhe Arti i Rrugës'' Anna Wacławek, Thames & Hudson, Londër, 2011, * ''Mural XXL,'' Thames & Hudson, Londër 2015, * ''MadC: Street to Canvas,'' Heni Publishing, 2021, == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Artistë gjermanë]] cv1der6wn9w0fwgwcv5c037fmud38e3 1 384959 2976423 2827320 2026-05-02T19:45:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976423 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MadC]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2825592 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190807194920/https://www.edenbeing.com/2019/07/25/expo-madc-at-brenners-park-hotel-spa/ për lidhjen https://www.edenbeing.com/2019/07/25/expo-madc-at-brenners-park-hotel-spa/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 gusht 2025 04:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MadC]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2827319 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170418044249/http://www.thamesandhudson.com/Street_Fonts/9780500515594 për lidhjen http://www.thamesandhudson.com/Street_Fonts/9780500515594. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190701063001/http://madc.tv/3-years-without-dare/ për lidhjen http://madc.tv/3-years-without-dare/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210802211514/https://www.voelklinger-huette.org/presse-medien/news/article/vierte-urbanart-biennaler-startet-im-weltkulturerbe-voelklinger-huette/News/detail/ për lidhjen https://www.voelklinger-huette.org/presse-medien/news/article/vierte-urbanart-biennaler-startet-im-weltkulturerbe-voelklinger-huette/News/detail/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 gusht 2025 10:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MadC]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976422 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.widewalls.ch/artist-of-the-week-madc-january-2015/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.widewalls.ch/feature-article-madc-the-rebirth-of-tradition/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.widewalls.ch/widewalls-podcast-13-interview-madc/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.widewalls.ch/widewalls-podcast-13-interview-madc/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 21:45 (CEST) 2ipbxvcvldyeuypde6hsi570si0jxjt 0 384969 2976353 2971953 2026-05-02T15:35:36Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976353 wikitext text/x-wiki {{Short description|Lista e sunduesve të Kontesë së Burgundisë nga viti 982 deri në vitin 1678}} {{Multiple image|total_width = 578 | align = right | direction = horizontal | caption_align = center | image_style = border:1 | image_gap = 2 | header_align = center | header = Stemat e Kontesë së Burgundisë | image1 = Blason Bourgogne-comté ancien(aigle).svg | caption1 = Stema e Kontesë së Lirë të Burgundisë deri në [[shekulli XIII|shekullin e XIII]]. | image2 = Coats of arms of the county of Burgundy (no reflection).svg | caption2 = Stema e Kontesë së Lirë të Burgundisë pas [[shekulli XIII|shekullit të XIII]]. | image3 = Coat of arms palatine counts of Burgundy.svg | caption3 = Stema e kontëve habsburgë të Burgundisë }} Kjo është një listë e kontëve të Burgundisë, d.m.th. të rajonit tashmë të njohur si [[Franche-Comté]], nga viti [[982]], deri në vitin [[1678]]. Historikisht është e njohur si Kontea e Lirë e Burgundisë ose Kontea Franke e Burgundisë, që nuk duhet ngatërruar me [[Duka i Burgundisë|Dukatin e Burgundisë]]. Territori i saj fillimisht ishte pjesë e Mbretërisë së Burgundisë së Sipërme ([[888]]–[[933]]) dhe pastaj e Mbretërisë së bashkuar të Burdundisë, më vonë të njohur si Mbretëria e Arles. Kontea u formua në vitin [[982]], nga kont Oton-Uilliami, duke përfshirë zotërimet e tij në pjesët veriore të Mbretërisë Burgunde. Në vitin [[1032]], Mbretëria e Arlesit u trashëgua nga Konradi II, perandor gjermaniko-romak, i cili e përfshiu mbretërinë, duke përfshirë edhe Kontenë e Burgundisë, në [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë Gjermaniko-Romake]].<ref>{{cite book|author=Constance B. Bouchard|title=The New Cambridge Medieval History|chapter-url=https://books.al/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=PA328|chapter=Burgundy and Provence, 879–1032|year=1999|volume=3|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|pages=328-345}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> [[Skeda:Duché et Comté de Bourgogne au XIVe siecle-es.svg|parapamje|majtas|345px|Dukati dhe Kontea e Burgundisë në [[shekulli XIV|shek. XIV]]]] Si shtet nën [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorinë Gjermaniko-Romake]], kontesë iu dha një shkallë e lartë autonomie. Qyteti më i madh, [[Bezansoni|Besançon]], iu dha statusi i qytetit të lirë perandorak. Pjesës tjetër të kontesë iu dha statusi i afërsisë perandorake ({{lang|de|Reichsunmittelbarkeit}}, ose {{lang|de|Reichsfreiheit}}) (duke e bërë atë një konte perandorake) dhe sunduesve të saj iu dha titulli {{lang|de|Freigraf}} ([[gjuha gjermane|gjermanisht]] për ''kont i lirë''). Nga viti [[1295]], kontea nisi të binte nën ndikimin në rritje të [[Mbretëria e Francës|Francës]] dhe Derës së Burgundisë, e cila sundonte dukatin fqinj me të njëjtin emër. Nga viti [[1330]] deri në vitin [[1361]] dhe prapë nga viti [[1405]] deri në vitin [[1477]], kishte një [[Bashkimi personal|bashkim personal]] midis kontesë dhe dukatit të afërt të Burgundisë (Pjesë e [[Mbretëria e Francës|Francës]]). Në vitin [[1477]], ajo u pushtua nga [[Mbretëria e Francës|Franca]], por që në vitin [[1493]], kontea u transferua në [[Hapsburgët|Derën Habsburge]], e cila e sundoi deri sa u pushtua përfundimisht nga [[Mbretëria e Francës|Franca]] në vitin [[1674]], i cili do të miratohej nga Traktati i Nijmegenit në vitin [[1678]]. == Dera e Ivresë (982–1184) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime ! width=15% | Imazhi |- | align="center"| '''Oton Uilliami''' | align="center"| [[962]] | align="center"| 21 shtator [[1026]] | align="center"| [[982]] deri më<br/>21 shtator [[1026]] | align="center"| I biri i mbretit Auberti I i Italisë | align="center"| [[Skeda:OtWilBur02.jpg|192px]] |- | align="center"| '''Reginaldi I''' | align="center"| [[986]] | align="center"| 3 shtator [[1057]] | align="center"| 21 shtator [[1026]]<br/>deri më<br/>3 shtator [[1057]] | align="center"| I biri i Oton Uilliamit | align="center"|[[Skeda:Renaud 1er de Bourgogne.jpg|113px]] |- | align="center"| '''Uilliami I ''i Madhi''''' | align="center"| [[1020]] | align="center"| 12 nëntor [[1087]] | align="center"| 3 shtator [[1057]]<br/>deri më<br/>12 nëntor [[1087]] | align="center"| I biri i Reginaldit të I, kont i Makonit dhe Vienesë<ref>{{cite book|author=Samuel Guichenon|url=https://books.google.al/books?id=V6s-AAAAcAAJ&pg=PA307|title=Histoire généalogique de la royale maison de Savoie: Justifiée par titres, fondations de monastéres, manuscrits, anciens monumens, histoires, et autres preuves authentiques|publisher=chez Jean-Michel Briolo|year=1778|language=fr|page=307}}</ref><ref>{{Cite book|author=Eugène Rougebief|url=https://books.google.al/books?id=-TcVAAAAQAAJ&pg=PA184|title=Histoire de la Franche-Comté ancienne et moderne: précédée d'une description de cette province|year=1851|publisher=Ch. Stèvenard|language=fr|page=184}}</ref> | align="center"| [[Skeda:Guillaume le Grand.jpg|113px]] |- | align="center"| '''Reginaldi II''' | align="center"| [[1061]] | align="center"| [[1097]] | align="center"| 12 nëntor [[1087]]<br/> – [[1097]] | align="center"| I biri i Uilliamit të I, kont i Makonit dhe Vienesë, gjatë mungesës së tij në [[Kryqëzatat|kryqëzata]], territoret e tij i administroi i vëllai, Stefani<ref name="Stefani">{{cite book|editor=M. de Saint-Allais|publisher=Imprimeur du roi et de madame|chapter-url=https://books.google.al/books?id=5q6K8q_qRpYC&pg=RA3-PA4|title=L'Art de vérifier les dates des faits historiques, des chartes, des chroniques, et autres anciens monuments, depuis la naissance de Jesus-Christ|volume=3|year=1818|language=fr|chapter=Chronologie historique des comtes de Macon – Comtes de Bourgogne|pages=4–10, [https://books.google.al/books?id=5q6K8q_qRpYC&pg=RA3-PA35 35]–42}}</ref> | align="center"| [[Skeda:Ren02Burg.jpg|192px]] |- | align="center"| '''Uilliami II ''Gjermani''''' | align="center"| [[1075]] | align="center"| 1 mars [[1127]] | align="center"| [[1097]] deri në<br/>janar [[1125]] | align="center"| I biri i Reginaldit të II, kont i Makonit dhe Vienesë.<ref>{{Cite book|author=Mary Stroll|url=https://books.google.al/books?id=i-lIhdrikjMC&lpg=PA9&pg=PA10|title=Calixtus the Second, 1119–1124: A Pope Born to Rule|year=2004|publisher=Koninklijke Brill|language=en|location=Leiden, Boston|isbn=978-90-04-13987-9|page=10}}</ref> | align="center"| [[Skeda:William II of Burgundy.jpg|113px]] |- | align="center"| '''Uilliami III ''Fëmija''''' | align="center"| [[1110]] | align="center"| 1 mars [[1127]] | align="center"| Janar [[1125]]<br/>deri më<br/>1 mars [[1127]] | align="center"| I biri i Uilliamit të II | align="center"| |- | align="center"| '''Stefani I''' | align="center"| [[1065]] | align="center"| 27 maj [[1102]] | align="center"| [[1097]] deri më<br/>27 maj [[1102]] | align="center"| Vëllai i Reginaldit të II dhe i biri i Uilliamit të I, kont i Makonit dhe Vienesë<ref>{{Cite book|author=Eugène Rougebief|url=https://books.google.al/books?id=-TcVAAAAQAAJ&pg=PA192|title=Histoire de la Franche-Comté ancienne et moderne: précédée d'une description de cette province|year=1851|publisher=Ch. Stèvenard|language=fr|page=192}}</ref><ref name="Stefani"/> | align="center"| [[Skeda:Étienne de Bourgogne (chanoine).jpg|113px]] |- | align="center"| '''Reginaldi III''' | align="center"| [[1093]] | align="center"| 22 janar [[1148]] | align="center"| 27 maj [[1102]]<br/>deri më<br/>22 janar [[1148]]<ref>{{Cite book|author=Eugène Rougebief|url=https://books.google.al/books?id=-TcVAAAAQAAJ&pg=PA194|title=Histoire de la Franche-Comté ancienne et moderne: précédée d'une description de cette province|year=1851|publisher=Ch. Stèvenard|language=fr|page=194}}</ref> | align="center"| I biri i Stefanit të I | align="center"| [[Skeda:Renaud III de Bourgogne - 2.JPG|113px]] |- | align="center"| '''Beatriçja I''' | align="center"| [[1143]] | align="center"| 15 nëntor [[1184]] | align="center"| 22 janar [[1148]]<br/>deri më<br/>15 nëntor [[1184]]<br /><small>''nën regjencën e Uilliamit të III të Makonit, deri në vitin [[1156]]''</small> | align="center"| E bija e Reginaldit të III, nën regjencën e xhaxhait të saj, Uilliamit të Makonit, martuar me [[Frederik Barbarosa|Frederik Barbarosën]]<ref>{{Cite book|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=LoP1e9IHTs0C&lpg=PA56&pg=PA56|editor1=Diana Greenway|title=Tradition and Change: Essays in Honour of Marjorie Chibnall Presented by Her Friends on the Occasion of her Seventieth Birthday|publisher=[[Cambridge University Press]]|editor2=Christopher Holdswoth|editor3=Jane Sayers|language=en|isbn=978-0-521-52499-5|page=56}}</ref><ref>{{Cite book|author=Constance Brittain Bouchard|year=2009|url=https://books.google.al/books?id=hpfHfnm2hjkC&lpg=PA261&pg=PA279|title=Sword, Miter, and Cloister: Nobility and the Church in Burgundy, 980–1198|chapter=The Counts of Burgundy and Mâcon|publisher=Cornell University Press|language=en|isbn=978-0-8014-7526-9|pages=261-279}}</ref> | align="center"| [[Skeda:Beatrix von Burgund.jpg|113px]] |- | align="center"| '''[[Frederik Barbarosa]]''' | align="center"| [[1122]] | align="center"| 10 qershor [[1190]] | align="center"| 9 qershor [[1156]]<br/>deri më<br/>10 qershor [[1190]] | align="center"| I shoqi i Beatriçes dhe bashkë-sundues; më vonë sundues i vetëm | align="center"| [[Skeda:Friedrich I. Barbarossa (Christian Siedentopf, 1847).jpg|113px]] |- |} == Dera Hohenstaufen (1190–1231) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime ! width=15% | Imazhi |- | align="center"| '''Otoni I''' | align="center"| Qershor/korrik [[1170]] | align="center"| 13 janar [[1200]] | align="center"| 10 qershor [[1190]]<br/>deri më<br/>13 janar [[1200]] | align="center"| Biri i [[Frederik Barbarosa|Frederikut]] dhe Beatriçes, adoptoi titullin kont palatin, si dhe pasuesit e tij<ref>{{Cite book|author=Jean-Louis Clade|title=Si la Comté m’était contée|url=https://books.google.al/books?id=bSQp4TYZOtYC|year=2001|publisher=Cabédita|language=fr|isbn=978-288295331-5|pages=48-49}}</ref><ref name="Stefani"/> | align="center"| [[Skeda:Othon Ier de Bourgogne.jpg|113px]] |- | align="center"| '''Joana I''' | align="center"| [[1191]] | align="center"| [[1205]] | align="center"| 13 janar [[1200]]<br/> – [[1205]] | align="center"| E bija e Otonit të I | align="center"| |- | align="center"| '''Beatriçja II''' | align="center"| [[1192]] | align="center"| 7 maj [[1231]] | align="center"| [[1205]] deri më<br/>7 maj [[1231]] | align="center"| E motra e Joanës së I | align="center"| |- | align="center"| '''Otoni II''' | align="center"| [[1180]] | align="center"| 7 maj [[1234]] | align="center"| 21 qershor [[1208]]<br/>deri më<br/>7 maj [[1231]] | align="center"| I shoqi i Beatriçes së II dhe bashkë-sundues | align="center"| [[Skeda:Otto1Andechs.jpg|113px]] |- |} == Dera e Andeksit (1231–1279) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime ! width=15% | Imazhi |- | align="center"| '''Otoni III''' | align="center"| [[1226]] | align="center"| 19 qershor [[1248]] | align="center"| 7 maj [[1231]]<br/>deri më<br/>19 qershor [[1248]] | align="center"| I biri i Otonit të II dhe Beatriçes | align="center"| |- | align="center"| '''Adelaida''' | align="center"| [[1209]] | align="center"| 8 mars [[1279]] | align="center"| 19 qershor [[1248]]<br/>deri më<br/>8 mars [[1279]] | align="center"| E motra e Otonit të III | align="center"| [[Skeda:Alix de Bourgogne.jpg|113px]] |- | align="center"| '''Hugo''' | align="center"| [[1220]] | align="center"| 12 nëntor [[1266]] | align="center"| 19 qershor [[1248]]<br/>deri më<br/>12 nëntor [[1266]] | align="center"| I shoqi i Adelaides dhe bashkë-sundues me të, {{lang|la|jure uxoria}}<ref>{{cite book|author=Annie Gay|title=Châteaux et demeures du Jura|url=https://books.google.al/books?id=BiBfgKE_Tf8C|year=1998|others=Jo Bardoux, ilustrator|publisher=Editions Cabédita|language=fr|isbn=978-288295234-9|page=26}}</ref><ref>{{Cite book|author=René Locatelli|publisher=Université de Saint Etienne|url=https://books.google.al/books?id=ib_IYoPAjqC&lpg=PA142&pg=115|title=Sur les chemins de la perfection: moines et chanoines dans le diocèse de Besançon vers 1060-1220|year=1992|language=fr|isbn=978-2-86272-024-1|pages=115-142}}</ref> | align="center"| [[Skeda:Hugh III, Count of Burgundy.jpg|192px]] |- | align="center"| '''Filipi I''' | align="center"| [[1207]] | align="center"| 16 gusht [[1285]] | align="center"| 11 qershor [[1267]]<br/>deri më<br/>8 mars [[1279]] | align="center"| Burri i dytë i Adeladës, dhe bashkë-sundues me të | align="center"| [[Skeda:Ritratto di Filippo I - Google Art Project.jpg|113px]] |- |} == Dera e Ivresë (1279–1330) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Otto IV, Count of Burgundy.jpg|113px]] | align="center"| '''Otoni IV''' | align="center"| [[1248]] | align="center"| 26 mars [[1303]] | align="center"| 8 mars [[1279]]<br/>deri më<br/>26 mars [[1303]] | align="center"| I biri i Adelaides nga Hugoja |- | align="center"| [[Skeda:Jeanne II, Countess of Burgundy, Queen of France and Navarre.jpg|113px]] | align="center"| '''Joana II''' | align="center"| [[1291]] | align="center"| 21 janar [[1330]] | align="center"| 26 mars [[1303]]<br/>deri më<br/>21 janar [[1330]] | align="center"| E bija e Otonit të IV |- | align="center"| [[Skeda:Philip V of France.jpg|119px]] | align="center"| '''Filipi II ''i Gjati''''' | align="center"| [[1293]] | align="center"| 3 janar [[1322]] | align="center"| 21 janar [[1307]]<br/>deri më<br/>3 janar [[1322]] | align="center"| Burri i Joanës së II, bashkë-sundues me të |- |} == Dera Kapete (1330–1347) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Joan III of Burgundy.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Joana III''' | align="center"| 2 maj [[1308]] | align="center"| 15 gusht [[1347]] | align="center" rowspan="2"| 21 janar [[1330]]<br/>deri më<br/>15 gusht [[1347]] | align="center"| Bija e Joanës së II dhe Filipit të II |- | align="center"| [[Skeda:Eudes4.jpg|113px|center]] | align="center"| Odo | align="center"| [[1295]] | align="center"| 3 prill [[1349]] | align="center"| Burri i Joanës së III, bashkë-sundues me të |- |} == Dera e Burgundisë (1347–1361) == {{Further|Duka i Burgundisë|Holanda Burgunde}} {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Rouvre.jpg|113px]] | align="center"| '''Filipi III ''i Ruvres''''' | align="center"| [[1346]] | align="center"| 21 nëntor [[1361]] | align="center"| 15 gusht [[1347]]<br/>deri më<br/>21 nëntor [[1361]] | align="center"| Nipi i Joanës së III dhe Odos |- |} == Dera Kapete (1361–1382) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- |align="center"| [[Skeda:Le Boucq - Marguerite de France (1310-1382).jpg|113px]] | align="center"| '''Margareta I''' | align="center"| [[1310]] | align="center"| 9 maj [[1382]] | align="center"| 1 nëntor [[1361]]<br/>deri më<br/>9 maj [[1382]] | align="center"| Ëmta e Filipit të III, dhe motra e '''Joanës së III''' |- |} == Dera e Dampierrit (1382–1404) == {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Louis II of Flanders-Lodewijk van Male (1330-1384).jpg|113px]] | align="center"| '''Luisi I ''i Males''''' | align="center"| 25 tetor [[1330]] | align="center"| 30 janar [[1384]] | align="center"| 9 maj [[1382]]<br/>deri më<br/>30 janar [[1384]] | align="center"| I biri i Margaretës së I |- | align="center"| [[Skeda:M de flandre (1350-1405).PNG|113px]] | align="center"| '''Margareta II ''e Dampierrit''''' | align="center"| 13 prill [[1350]] | align="center"| 16/21 mars [[1405]] | align="center"| 30 janar [[1384]]<br/>deri më<br/>16/21 mars [[1405]] | align="center"| E bija e Luisit të I |- |} == Dera Valois-Burgundi (1405–1482) == {{See also|Duka i Burgundisë|Holanda Burgunde}} {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Flemish School - Lille - Philip II, Duke of Burgundy.jpg|113px]] | align="center"| '''Filipi IV ''i Bëshmi''''' | align="center"| 15 janar [[1342]] | align="center"| 27 prill [[1404]] | align="center"| 30 janar [[1384]]<br/>deri më<br/>27 prill [[1404]] | align="center"| Burri i dytë i Margaretës së II, bashkë-sundues me të |- | align="center"| [[Skeda:John duke of burgundy.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Zhani i Patrembur''' | align="center"| 28 maj [[1371]] | align="center"| 10 shtator [[1419]] | align="center"| 16/21 mars [[1405]]<br/>deri më<br/>10 shtator [[1419]] | align="center"| I biri i Filipit të IV dhe Margaretës së II |- | align="center"| [[Skeda:Philip the good.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Filipi V ''i Miri''''' | align="center"| 31 korrik [[1396]] | align="center"| 15 qershor [[1467]] | align="center"| 10 shtator [[1419]]<br/>deri më<br/>15 qershor [[1467]] | align="center"| I biri i Zhanit të Patremburit |- | align="center"| [[Skeda:Charles the Bold 1460.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Karli I ''i Bëshmi''''' | align="center"| 10 nëntor [[1433]] | align="center"| 5 janar [[1477]] | align="center"| 15 qershor [[1467]]<br/>deri më<br/>5 janar [[1477]] | align="center"| I biri i Filipit të V |- | align="center"| [[Skeda:Maître de la Légende de Sainte Marie-Madeleine, Sainte Marie-Madeleine (15–16ème siècle).jpg|113px|center]] | align="center"| '''Maria ''e Pasura''''' | align="center"| 13 shkurt [[1457]] | align="center"| 27 mars [[1482]] | align="center" rowspan="2"| 5 janar [[1477]]<br/>deri më<br/>27 mars [[1482]] | align="center"| E bija e Karlit të I |- | align="center"| [[Skeda:Bernhard Strigel 007.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Maksimiliani''' | align="center"| 22 mars [[1459]] | align="center"| 12 janar [[1519]] | align="center"| Burri i Maries, bashkë-sundues {{lang|la|jure uxoris}} |- |} == Dera Habsburge (1482–1678) == {{Further|Hapsburgët|Holanda Habsburge|Holanda Spanjolle}} {| width=99% class="wikitable" ! width=15% | Imazhi ! width=15% | Emri ! width=15% | Data e lindjes ! width=15% | Data e vdekjes ! width=20% | Sundimi ! width=20% | Shënime |- | align="center"| [[Skeda:Meister der Magdalenenlegende 001.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Filipi VI<br />''i Bukuri''''' | align="center"| 22 korrik [[1478]] | align="center"| 25 shtator [[1506]] | align="center"| 27 mars [[1482]]<br/>deri më<br/>25 shtator [[1506]] | align="center"| I biri i Maksimilianit dhe Maries |- | align="center"| [[Skeda:Barend van Orley - Portrait of Charles V - Google Art Project.jpg|113px|center]] | align="center"| '''[[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karli II]]''' | align="center"| 24 shkurt [[1500]] | align="center"| 21 shtator [[1558]] | align="center"| 25 shtator [[1506]]<br/>deri më<br/>16 janar [[1556]] | align="center"| Abdikoi, i biri i Filipit të VI |- | align="center"| [[Skeda:King PhilipII of Spain.jpg|113px|center]] | align="center"| '''[[Filipi II i Spanjës|Filipi VII]]''' | align="center"| 21 maj [[1527]] | align="center"| 13 shtator [[1598]] | align="center"| 16 janar [[1556]]<br/>deri më<br/>13 shtator [[1598]] | align="center"| I biri i [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlit të II]] |- | rowspan="2" | [[Skeda:Otto van Veen - Portrait of the archdukes Albert and Isabella of Austria.jpg|118px|center]] | align="center"| '''Izabela Klara Euxhenia''' | align="center"| 12 gusht [[1566]] | align="center"| 1 dhjetor [[1633]] | align="center" rowspan="2"| 6 maj [[1598]]<br/>deri më<br/>13 korrik [[1621]] | align="center"| E bija e [[Filipi II i Spanjës|Filipit të VII]]<ref>Në Saksionin Pragmatik të 1549-ës, territoret e [[Shtatëmbëdhjetë Provincat|Shtatëmbëdhjetë Provincave]] të [[Vendet e Ulëta|Vendeve të Ulta]] dhe kontea e Burgundisë formuan një bashkësi politike të pandashme nën të njëjtin sovran. Shiko {{Cite book|author=Werner Thomas|year=2000|url=http://books.google.al/books?id=hRzNr6ih1GMC&lpg=PA21&pg=PA21|title=Encuentros en Flandes: Relaciones e intercambios hispanoflamencos a inicios de la Edad Moderna|editor1=Werner Thomas|editor2=Robert A. Verdonk|publisher=Leuven University Press; Fundación Duques de Soria|language=es|isbn=978-90-5867-087-8|page=21}}</ref> |- | align="center"| '''Alberti''' | align="center"| 15 nëntor [[1559]] | align="center"| 13 korrik [[1621]] | align="center"| Dhëndri i [[Filipi II i Spanjës|Filipit të VII]] dhe burri i Izabela Klara Euxhenias |- | align="center"| [[Skeda:Philip IV of Spain - Velázquez 1644.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Filipi VIII'''<ref>Filipi II (VII) hoqi dorë nga këto territore dhe titujt e tyre, por mbajti për vete dhe pasardhësit e tij titullin e [[Duka i Burgundisë|dukës së Burgundisë]] si sovranë të Urdhërit të Lëkurës së Artë {{cite book|author=Patrice François de Nény|url=https://books.google.com/books?id=ZYQ6AAAAcAAJ&pg=RA2-PA240|year=1784|title=Mémoires historiques et politiques des Pays-Bas autrichiens|volume=1|publisher=Imprimiere de Fauche, Favre & compagnie|language=fr|page=240|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231108195058/https://books.google.com/books?id=ZYQ6AAAAcAAJ&pg=RA2-PA240|archive-date=8 nëntor 2023}}. Kështu që Filipi VIII ishte Filipi IV i Spanës</ref> | align="center"| 8 prill [[1605]] | align="center"| 17 shtator [[1665]] | align="center"| 31 korrik [[1621]]<br/>deri më<br/>17 shtator [[1665]] | align="center"| I biri i Filipit të III të Spanjës, dhe nipi i Izabela Klara Euxhenias |- | align="center"| [[Skeda:Rey Carlos II.jpg|113px|center]] | align="center"| '''Karli III''' | align="center"| 6 nëntor [[1661]] | align="center"| 1 nëntor [[1700]] | align="center"| 17 shtator [[1665]]<br/>deri më<br/>19 shtator [[1678]]/[[1700]] | align="center"| I biri i Filipit të VIII |- |} Në vitin [[1678]], Kontea e Burgundisë u aneksua nga [[Mbretëria e Francës|Franca]] si pjesë e Traktatit të Nijmegenit. ===Dera Burbone, pretendentë të titullit (1700–1713)=== {{See also|Burbonët}} * Filipi IX (mbreti Filipi V i Spanjës) ([[1700]]–[[1713]], vetëm titullar) ===Dera Habsburge (1713–në vijim)=== {{See also|Monarkia Hapsburge|Holanda Austriake}} * Karli IV (perandori gjermaniko-romak Karli VI) ([[1713]]–[[1740]], vetëm titullar) * Maria Tereza ([[1740]]–[[1780]], vetëm titullare) ** Franci I (perandori gjermaniko-romak Franci I) ([[1740]]–[[1765]], bashkë me gruan, vetëm titullar) * Jozefi (perandori gjermaniko-romak Jozefi II) ([[1780]]–[[1790]], vetëm titullar) * Leopoldi (perandori gjermaniko-romak Leopoldi II) ([[1790]]–[[1792]], vetëm titullar) * Franci II (perandori austriak Franci II) ([[1792]]–[[1795]]\[[1835]]) * Ferdinandi (perandori austriak Ferdinandi I) ([[1835]]–[[1848]], vetëm titullar) * [[Franc Jozef I|Franc Jozefi]] (perandori austriak Franc Jozefi I) ([[1848]]–[[1916]], vetëm titullar) * Karli V (perandori austriak Karli I) ([[1916]]–[[1918]], vetëm titullar, më vonë hoqi dorë nga titulli) ==Shiko edhe== {{div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Franche-Comté]] * [[Duka i Burgundisë]] * [[Burgonja-Franche-Comté]] * [[Burgonja]] * [[Kontët e Lovenit]] * [[Holanda Burgunde]] * [[Holanda gjatë Mesjetës së Hershme]] * [[Luftërat e Grepit dhe Merlucit]] * [[Holanda Habsburge]] * [[Shtatëmbëdhjetë Provincat]] * [[Holanda Spanjolle]] * [[Holanda Austriake]] * [[Mbretëria e Bashkuar e Holandës]] * [[Historia e Holandës]] * [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandoria Gjermaniko-Romake]] * [[Hapsburgët]] * [[Monarkia Hapsburge]] * [[Historia e Austrisë]] * [[Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit]] * [[Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Kambrait]] * [[Lista e fiseve të hershme gjermanike]] * [[Lista e mbretërve frankë]] * [[Lista e udhëheqësve të Frizisë]] * [[Lista e sunduesve të Saksonisë]] * [[Landgraviati i Brabantit]] * [[Dukati i Jyliçit]] * [[Kontea e Loonit]] * [[Kontët dhe dukët e Gueldersit]] * [[Lista e kontëve dhe princave të Frizisë Lindore]] * [[Prijësit mesjetarë në Frizinë Lindore]] * [[Duka i Parmës]] * [[Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës]] * [[Lista e kontëve dhe margravëve të Namurit]] * [[Lista e monarkëve të Luksemburgut]] * [[Lista e kontëve dhe dukëve të Limburgut]] * [[Lista e mbretërve dhe dukëve të Lorenës]] * [[Lista e monarkëve të Holandës]] * [[Lista e piktorëve të hershëm holandikë]] * [[Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta]] * [[Lista e pensionarëve të mëdhenj]] * [[Lista e monarkëve në Vendet e Ulta]] * [[Lista e zotërve dhe kontëve të Egmontit]] * [[Konti i Artois]] * [[Konti i Flandrës]] * [[Lista e monarkëve të Belgjikës]] * [[Zotërit dhe margravët e Bergen op Zoom]] * [[Lista e kontëve të Berghut]] * [[Dukati i Klevesit]] * [[Dukati i Builjonit]] * [[Lista e zotërve të Builjonit]] * [[Duka i Brabantit]] * [[Konti i Hollandës]] * [[Kontët, dukët dhe dukët e mëdhenj të Oldenburgut]] * [[Konti i Hainautit]] * [[Lista e kryeministrave të Holandës]] * [[Konti i Zutfenit]] * [[Abacia Princërore e Stavelot-Malmedisë]] {{Div col end}} == Referime == {{Reflist|34 em}} ==Bibliografia== {{Refbegin|34 em}} * {{cite book|author=Constance B. Bouchard|year=1999|title=The New Cambridge Medieval History|chapter-url=https://books.al/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=PA328|chapter=Burgundy and Provence, 879–1032|volume=3|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|location=Kembrixh|pages=328-345}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite book|author=Constance Brittain Bouchard|year=2009|publisher=Cornell University Press|url=https://books.google.al/books?id=hpfHfnm2hjkC&lpg=PA261&pg=PA279|title=Sword, Miter, and Cloister: Nobility and the Church in Burgundy, 980–1198|chapter=The Counts of Burgundy and Mâcon|language=en|isbn=978-0-8014-7526-9|pages=261-279}} * {{Cite book|author=Jean-Louis Clade|title=Si la Comté m’était contée|year=2001|url=https://books.google.al/books?id=bSQp4TYZOtYC|publisher=Editions Cabédita|language=fr|isbn=978-288295331-5}} * {{cite book|author=Annie Gay|title=Châteaux et demeures du Jura|year=1998|url=https://books.google.al/books?id=BiBfgKE_Tf8C|others=Jo Bardoux, ilustrator|publisher=Editions Cabédita|language=fr|isbn=978-288295234-9}} * {{Cite book|editor1=Diana Greenway|editor2=Christopher Holdswoth|year=2002|url=https://books.google.al/books?id=LoP1e9IHTs0C&lpg=PA56&pg=PA56|title=Tradition and Change: Essays in Honour of Marjorie Chibnall Presented by Her Friends on the Occasion of her Seventieth Birthday|publisher=[[Cambridge University Press]]|editor3=Jane Sayers|language=en|isbn=978-0-521-52499-5}} * {{cite book|author=Samuel Guichenon|year=1778|publisher=chez Jean-Michel Briolo|url=https://books.google.al/books?id=V6s-AAAAcAAJ&pg=PA307|title=Histoire généalogique de la royale maison de Savoie: Justifiée par titres, fondations de monastéres, manuscrits, anciens monumens, histoires, et autres preuves authentiques|language=fr}} * {{Cite book|author=René Locatelli|publisher=Université de Saint Etienne|year=1992|url=https://books.google.al/books?id=ib_IYoPAjqC&lpg=PA142&pg=115|title=Sur les chemins de la perfection: moines et chanoines dans le diocèse de Besançon vers 1060-1220|language=fr|isbn=978-2-86272-024-1}} * {{cite book|author=Patrice François de Nény|year=1784|volume=1|language=fr|url=https://books.google.com/books?id=ZYQ6AAAAcAAJ&pg=RA2-PA240|title=Mémoires historiques et politiques des Pays-Bas autrichiens|publisher=Imprimiere de Fauche, Favre & compagnie|url-status=live|archive-date=8 nëntor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231108195058/https://books.google.com/books?id=ZYQ6AAAAcAAJ&pg=RA2-PA240}} * {{Cite book|author=Eugène Rougebief|year=1851|publisher=Ch. Stèvenard|language=fr|url=https://books.google.al/books?id=-TcVAAAAQAAJ&pg=PA184|title=Histoire de la Franche-Comté ancienne et moderne: précédée d'une description de cette province}} * {{cite book|editor=M. de Saint-Allais|publisher=Imprimeur du roi et de madame|chapter-url=https://books.google.al/books?id=5q6K8q_qRpYC&pg=RA3-PA4|title=L'Art de vérifier les dates des faits historiques, des chartes, des chroniques, et autres anciens monuments, depuis la naissance de Jesus-Christ|year=1818|language=fr|chapter=Chronologie historique des comtes de Macon – Comtes de Bourgogne|pages=4–10, [https://books.google.al/books?id=5q6K8q_qRpYC&pg=RA3-PA35 35]–42}} * {{Cite book|author=Mary Stroll|title=Calixtus the Second, 1119–1124: A Pope Born to Rule|url=https://books.google.al/books?id=i-lIhdrikjMC&lpg=PA9&pg=PA10|year=2004|publisher=Koninklijke Brill|language=en|location=Leiden, Boston|isbn=978-90-04-13987-9}} * {{Cite book|author=Werner Thomas|year=2000|editor2=Robert A. Verdonk|language=es|url=http://books.google.al/books?id=hRzNr6ih1GMC&lpg=PA21&pg=PA21|title=Encuentros en Flandes: Relaciones e intercambios hispanoflamencos a inicios de la Edad Moderna|editor1=Werner Thomas|publisher=Leuven University Press; Fundación Duques de Soria|isbn=978-90-5867-087-8}} {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons category|Counts of Burgundy|Kontët e Burgundisë}} * {{cite web|author=Charles Cawley|title=Burdundy Kingdom – Counts of Burgundy|language=en|url=https://fmg.ac/Projects/MedLands/BURGUNDY_Kingdom.htm|publisher=MedLands – Foundation for Medieval Genealogy}}{{Lidhje e vdekur}} * {{Cite web|title=Sceaux des Comtes palatins de Bourgogne|language=fr|url=https://sigilla.irht.cnrs.fr/204371|publisher=Sigilla: Base numérique des sceaux conservés en France}}{{Lidhje e vdekur}} {{DEFAULTSORT:Lista e kontëve të Burgundisë}} [[Kategoria:Historia e Burgonja-Franche-Comté]] [[Kategoria:Fisnikë francezë]] [[Kategoria:Fisnikë gjermanë]] [[Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës]] [[Kategoria:Konte të mëparshme në Evropë]] [[Kategoria:Themelime në 982]] [[Kategoria:Themelime shekulli X në Evropë]] [[Kategoria:Shpërbërje në 1674]] [[Kategoria:Shpërbërje shekulli XVII në Evropë]] [[Kategoria:Evropa gjatë mesjetës së vonë]] [[Kategoria:Evropa në periudhën e hershme moderne]] [[Kategoria:Lista (politikë)]] [[Kategoria:Historia e gjermanëve]] [[Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta]] [[Kategoria:Monarkë në Evropë]] [[Kategoria:Tituj fisnikë]] [[Kategoria:Fisnikëria në Evropë]] [[Kategoria:Perandoria Gjermaniko-Romake]] [[Kategoria:Monarkia Habsburge]] [[Kategoria:Historia e Austrisë]] [[Kategoria:Faqe që përdorin shumë imazhe me imazhe të shkallëzuara automatikisht]] ijy9xiuefymy30hhyhpl9cfjxs8cwg8 0 385364 2976463 2828182 2026-05-02T22:29:29Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976463 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Palau | party1 = Shqipëria | party2 = [[File:Flag of Palau.svg|75px]]<br>[[Palau]] | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Palau]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2008.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me 30 vende të Afrikës dhe Oqeanisë|url=https://www.tiranatimes.com/albania-sets-diplomatic-ties-with-30-africa-oceania-countries_104957/|publisher=Tirana Times|access-date=27 gusht 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Të dy vendet ishin pjesë e konferencës së Iniciativës së Stabilitetit Europian, e mbajtur nga Bashkimi Europian në 2008. Delegatë nga Shqipëria dhe Palau diskutuan në këtë konferencë për thellim bashkëpunimi dhe marrëdhëniesh mes tyre.<ref>{{Cito web|title=Konferenca në Barcelonë: BE-ja dhe Evropa Juglindore në vitin 2008|url=https://www.esiweb.org/news/conference-barcelona-eu-and-south-east-europe-2008|publisher=European Stability Initiative – ESI|access-date=27 gusht 2025|language=en}}</ref> Si Shqipëria dhe Palau janë pjesë e organizatës Këshilli i Marrëdhënieve të Jashtme.<ref>{{Cito web|title=Këshilli për Marrëdhëniet me Jashtë – Shqipëria|url=https://www.cfr.org/europe-and-eurasia/albania|publisher=Council on Foreign Relations|access-date=27 gusht 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Këshilli për Marrëdhëniet me Jashtë – Palau|url=https://www.cfr.org/oceania/palau|publisher=Council on Foreign Relations|access-date=27 gusht 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet janë pjesë e organizatës Bashkëpunimi Teknik dhe Ekonomik Indian.<ref>{{Cito web|title=ITEC: Bashkëpunimi Teknik dhe Ekonomik Indian|url=https://www.itecgoi.in/upcoming_courses|publisher=ITEC: Indian Technical and Economic Cooperation|access-date=27 gusht 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime tek njëri tjetri.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Palau|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/plw/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=27 gusht 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] n3werfcqp8hf10gk79h7ejef1zcrimj 0 386038 2976732 2972072 2026-05-03T11:58:44Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976732 wikitext text/x-wiki {{Coord|37.97167|23.71944|region:GR_type:landmark_scale:2000}} [[Skeda:Pnyx.jpg|parapamje|250x250px|Pamje e [[Akropoli (Athinë)|Akropolit]] nga Pniksi.]] '''Pniksi''' ( [[greqishtja e lashtë]] : Πνύξ; [[Gjuha greke|greqishtja moderne]] : Πνύκα) është një kodër shkëmbore e vendosur në qendër të [[Athina|Athinës]], pak në perëndim të [[Akropoli (Athinë)|Akropolit]], dhe e integruar në kompleksin e formuar prej tij, Areopagut, Agorasë së Lashtë, Kodrës së Nimfave (Nympheon), Kodrës së Muzeut dhe Kodrës së Filopapit . ''[[Eklezia|Ekklesia]]'' (kuvendi popullor athinas) takohej në këtë vend që nga siglo VI për të. C.<ref name="Description"/> == Përshkrimi == [[Skeda:Pnyx-berg2.png|parapamje|250x250px|Tribuna e Pnyx-it.]] I rrethuar nga zona të gjelbra e të pyllëzuara, Pniksi strehon një platformë gjysmërrethore prej guri, me disa shkallë të gdhendura në të, që të çojnë në ''bemë'', ose tribunën e folësve. Zakoni i mbledhjes atje vazhdoi për shumë vite, derisa Pniksi u braktis për një vendndodhje më të mirë. Prandaj, mund të thuhet se Pniksi ishte [[Kuvendi|parlamenti]] i parë [[Demokracia|demokratik]] në [[Historia|historinë e]] njerëzimit. Ishte në Pniks që politikanët e mëdhenj të Athinës, si [[Perikliu]] dhe [[Alkibiadi]], mbajtën fjalimet e tyre. Mbetjet e gjetura tregojnë se Pniksi është ndërtuar në tre periudha. Në të parën, shpati i kodrës është përdorur si kavea e një teatri. Sipërfaqja prej guri gëlqeror u rrafshua dhe një mur mbajtës u ndërtua në anën veriore. Në periudhën e dytë, plani i auditorit u përmbys. Një mur mbajtës gjysmërrethor i lartë u ndërtua në veri, duke mbështetur një argjinaturë që zbriste në jug. Hyrja në të bëhej nëpërmjet dy shkallëve me gjerësi 3.90 m. Në periudhën e tretë, plani u ruajt, por kompleksi u zgjerua për të rritur kapacitetin e tij. ''Bema'' e re ndodhej në jug.<ref name="Description"/><ref>{{Cite book|last=Hansen, Mogens Herman|url=http://books.google.com/books?id=o2mgjqbFGp4C&pg=PA128|title=The Athenian democracy in the age of Demosthenes: structure, principles, and ideology|publisher=University of Oklahoma Press|year=1991|isbn=978-0-8061-3143-6|pages=128-129|language=en}}</ref> == Gërmime == Gërmimet nga Shoqëria Arkeologjike e Athinës në vitin 1910 konfirmuan identifikimin e vendit si Pniksi. Midis viteve 1930 dhe 1937, Homer A. Thompson gërmoi në shkallë të gjerë disa herë, së pari në bashkëpunim me Konstantinos Kourouniotis dhe më vonë me Robert L. Scranton.<ref name="Description">{{Cite web|title=Pnyx: Description|url=http://odysseus.culture.gr/h/3/eh352.jsp?obj_id=2580|website=ODYSSEUS|publisher=Ministerio de Cultura de Grecia|language=en}}</ref> Këto gërmime zbuluan themelet e ndërtesave të rëndësishme në Pnyx, megjithëse nuk ka mbetur asgjë prej tyre. Këto përfshijnë:<ref name="Description"/> * Dy stoa të mëdha, të ngritura midis viteve 330 dhe 326&nbsp;për të.&nbsp;C., por që nuk u përfundua kurrë. * Altari i Zeus Agoraios, bashkëkohës me stoat. Në kohën e [[Augusti|Augustit]] ( siglo Yo për të. C. ), altari u zhvendos në Agora dhe u vendos përpara Metroonit . * Shenjtërorja e [[Zeusi|Zeusit Hipsistos]] . {{Wide image|Pnyx, Athens - Panorama.jpg|1000px|Panorama del Pnyx. Se observan las muescas en la roca para vigas de madera, ya desaparecidas, y los escalones tallados en la parte derecha.}} == Referime == {{Reflist}} == Letërsi == * {{Cite book|last=Ragos, Giannis|title=Atenas - Ática (Nº 19)|publisher=Atenas: Organismo Griego de Turismo|year=2004|isbn=960-534-037-2}} * {{Cite book|last=Willet, David y otros|title=Grecia - Lonely Planet|publisher=Barcelona: geoPlaneta|year=2004|isbn=84-08-05058-3}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat}} * [http://ascsa.net/id/agora/image/2013.01.0087?q=Model%20of%20the%20Pnyx%20 ASCSA.net] Modelo del Pnyx. * [http://www.360orasis.gr/tour/HnUjMiKoL/ Tour virtual 360°]{{Lidhje e vdekur}}{{Authority control}} [[Kategoria:Male në Greqi]] [[Kategoria:Gjeografia e Greqisë]] cgtgmzdkgspk1llw6h5vdz1b5ivzeq2 1 386053 2976354 2831295 2026-05-02T15:35:37Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976354 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kontëve të Burgundisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2831294 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=PA328. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://books.al/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=PA328. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://fmg.ac/Projects/MedLands/BURGUNDY_Kingdom.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 shtator 2025 18:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kontëve të Burgundisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976353 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sigilla.irht.cnrs.fr/204371. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 17:35 (CEST) fb10sx6ohktups7onwtfvp9gtgzadx2 0 386689 2976680 2972163 2026-05-03T07:52:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976680 wikitext text/x-wiki '''Optogjenetika''' është një teknikë biologjike për të kontrolluar aktivitetin e [[Neuroni|neuroneve]] ose llojeve të tjera të qelizave me [[Drita|dritë]] . Kjo arrihet me anë të shprehjes së kanaleve jonike, pompave ose enzimave të ndjeshme ndaj dritës, posaçërisht në qelizat e synuara. Në nivelin e [[Qeliza|qelizave]] individuale, enzimat e aktivizuara nga drita dhe faktorët e transkriptimit lejojnë kontroll të saktë të shtigjeve biokimike të sinjalizimit.<ref name=":4">{{Cite journal|vauthors=Shimizu-Sato S, Huq E, Tepperman JM, Quail PH|date=2002|title=A light-switchable gene promoter system|url=https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2002-10_20_10/page/n129|journal=Nature Biotechnology|volume=20|issue=10|pages=1041–1044|doi=10.1038/nbt734|pmid=12219076}}</ref> Në [[Neuroshkenca|neuroshkencën e sistemeve]], aftësia për të kontrolluar aktivitetin e një grupi të përcaktuar gjenetikisht të neuroneve është përdorur për të kuptuar kontributin e tyre në vendimmarrje,<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Guo ZV, Li N, Huber D, Ophir E, Gutnisky D, Ting JT, Feng G, Svoboda K|date=2014|title=Flow of cortical activity underlying a tactile decision in mice|journal=Neuron|volume=81|issue=1|pages=179–194|doi=10.1016/j.neuron.2013.10.020|pmc=3984938|pmid=24361077}}</ref> të mësuarit,<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Lak A, Okun M, Moss MM, Gurnani H, Farrell K, Wells MJ, Reddy CB, Kepecs A, Harris KD, Carandini M|date=2020|title=Dopaminergic and Prefrontal Basis of Learning from Sensory Confidence and Reward Value|journal=Neuron|volume=105|issue=4|pages=700–711.e6|doi=10.1016/j.neuron.2019.11.018|pmc=7031700|pmid=31859030}}</ref> kujtesën e frikës,<ref>{{Cite journal|vauthors=Liu X, Ramirez S, Pang PT, Puryear CB, Govindarajan A, Deisseroth K, Tonegawa S|date=2012|title=Optogenetic stimulation of a hippocampal engram activates fear memory recall|journal=Nature|volume=484|issue=7394|pages=381–385|bibcode=2012Natur.484..381L|doi=10.1038/nature11028|pmc=3331914|pmid=22441246}}</ref> çiftëzimin,<ref>{{Cite journal|vauthors=Tanaka R, Higuchi T, Kohatsu S, Sato K, Yamamoto D|date=2017|title=Optogenetic Activation of the ''fruitless''-Labeled Circuitry in ''Drosophila subobscura'' Males Induces Mating Motor Acts|journal=The Journal of Neuroscience|volume=37|issue=48|pages=11662–11674|doi=10.1523/JNEUROSCI.1943-17.2017|pmc=6705751|pmid=29109241}}</ref> varësinë,<ref>{{Cite journal|vauthors=Stamatakis AM, Stuber GD|date=2012|title=Optogenetic strategies to dissect the neural circuits that underlie reward and addiction|journal=Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine|volume=2|issue=11|pages=a011924|doi=10.1101/cshperspect.a011924|pmc=3543095|pmid=23043156}}</ref> të ushqyerit,<ref>{{Cite journal|last=Musso|first=Pierre-Yves|last2=Junca|first2=Pierre|last3=Jelen|first3=Meghan|last4=Feldman-Kiss|first4=Damian|last5=Zhang|first5=Han|last6=Chan|first6=Rachel CW|last7=Gordon|first7=Michael D|date=19 korrik 2019|editor-last=Ramaswami|editor-first=Mani|editor2-last=Dulac|editor2-first=Catherine|title=Closed-loop optogenetic activation of peripheral or central neurons modulates feeding in freely moving Drosophila|journal=eLife|volume=8|pages=e45636|doi=10.7554/eLife.45636|issn=2050-084X|pmc=6668987|pmid=31322499|doi-access=free}}</ref> dhe lëvizjen.<ref>{{Cite journal|last=Feng|first=Kai|last2=Sen|first2=Rajyashree|last3=Minegishi|first3=Ryo|last4=Dübbert|first4=Michael|last5=Bockemühl|first5=Till|last6=Büschges|first6=Ansgar|last7=Dickson|first7=Barry J.|date=2 dhjetor 2020|title=Distributed control of motor circuits for backward walking in Drosophila|journal=Nature Communications|language=en|volume=11|issue=1|pages=6166|bibcode=2020NatCo..11.6166F|doi=10.1038/s41467-020-19936-x|issn=2041-1723|pmc=7710706|pmid=33268800}}</ref> Në një aplikim të parë mjekësor të teknologjisë optogjenetike, shikimi u rikthye pjesërisht në një pacient të verbër me retinit pigmentozë .<ref name=":13">{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Sahel JA, Boulanger-Scemama E, Pagot C, Arleo A, Galluppi F, Martel JN, Esposti SD, Delaux A, de Saint Aubert JB, de Montleau C, Gutman E, Audo I, Duebel J, Picaud S, Dalkara D, Blouin L, Taiel M, Roska B|date=2021|title=Partial recovery of visual function in a blind patient after optogenetic therapy|journal=Nature Medicine|volume=27|issue=7|pages=1223–1229|doi=10.1038/s41591-021-01351-4|pmid=34031601|doi-access=free}}</ref> == Hyrje == Teknikat optogjenetike janë futur gjithashtu për të hartëzuar lidhshmërinë funksionale të trurit ''.''<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Diana|last2=LeDue|first2=Jeffrey|last3=Mohajerani|first3=Majid|last4=Vanni|first4=Matthieu|last5=Murphy|first5=Timothy|date=2013|title=Optogenetic approaches for functional mouse brain mapping|journal=Frontiers in Neuroscience|volume=7|page=54|doi=10.3389/fnins.2013.00054|issn=1662-453X|pmc=3622058|pmid=23596383|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Lee|first=Candice|last2=Lavoie|first2=Andreanne|last3=Liu|first3=Jiashu|last4=Chen|first4=Simon X.|last5=Liu|first5=Bao-hua|date=2020|title=Light Up the Brain: The Application of Optogenetics in Cell-Type Specific Dissection of Mouse Brain Circuits|journal=Frontiers in Neural Circuits|volume=14|page=18|doi=10.3389/fncir.2020.00018|issn=1662-5110|pmc=7193678|pmid=32390806|doi-access=free}}</ref> Duke ndryshuar aktivitetin e neuroneve të etiketuara gjenetikisht me dritë dhe duke përdorur teknika të imazherisë dhe elektrofiziologjisë për të regjistruar aktivitetin e qelizave të tjera, studiuesit mund të identifikojnë varësitë statistikore midis qelizave dhe rajoneve të trurit.<ref>{{Cite journal|last=Franconville|first=Romain|last2=Beron|first2=Celia|last3=Jayaraman|first3=Vivek|date=20 gusht 2018|editor-last=VijayRaghavan|editor-first=K|editor2-last=Scott|editor2-first=Kristin|editor3-last=Heinze|editor3-first=Stanley|title=Building a functional connectome of the Drosophila central complex|journal=eLife|volume=7|pages=e37017|doi=10.7554/eLife.37017|issn=2050-084X|pmc=6150698|pmid=30124430|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Chen|first=Chenghao|last2=Agrawal|first2=Sweta|last3=Mark|first3=Brandon|last4=Mamiya|first4=Akira|last5=Sustar|first5=Anne|last6=Phelps|first6=Jasper S.|last7=Lee|first7=Wei-Chung Allen|last8=Dickson|first8=Barry J.|last9=Card|first9=Gwyneth M.|last10=Tuthill|first10=John C.|date=6 dhjetor 2021|title=Functional architecture of neural circuits for leg proprioception in Drosophila|journal=Current Biology|language=en|volume=31|issue=23|pages=5163–5175.e7|bibcode=2021CBio...31E5163C|doi=10.1016/j.cub.2021.09.035|issn=0960-9822|pmc=8665017|pmid=34637749}}</ref> Një element i rëndësishëm historik është se konceptet e para të optogjenetikës u zhvilluan në fillim të viteve 2000, kur shkencëtarë si Karl Deisseroth, Edward Boyden dhe kolegët e tyre kombinuan gjenetikën me përdorimin e proteinave të tipit opsine, të ndjeshme ndaj dritës, të izoluara nga algat dhe mikroorganizma të tjera. Ky hap solli mundësinë për të kontrolluar me saktësi kohore dhe hapësinore aktivitetin e neuroneve, duke hapur rrugën për një revolucion në neuroshkencë dhe mjekësi. Në një kuptim më të gjerë, fusha e optogjenetikës përfshin gjithashtu metoda për të regjistruar aktivitetin qelizor me tregues të koduar gjenetikisht. Këta tregues, si proteinat fluorescente që ndryshojnë intensitetin e dritës në përgjigje të kalciumit ose potencialit elektrik, u japin studiuesve mundësinë të ndjekin në kohë reale mënyrën se si qelizat komunikojnë dhe përpunojnë informacion. Kjo ka hapur rrugë për të kuptuar më mirë proceset komplekse të trurit dhe për të lidhur aktivitetin qelizor me sjelljen e organizmit. Në vitin 2010, optogjenetika u zgjodh si "Metoda e Vitit" në të gjitha fushat e shkencës dhe inxhinierisë nga revista kërkimore ndërdisiplinore ''Nature Methods''.<ref>Primer on Optogenetics: {{Cite journal|vauthors=Pastrana E|year=2010|title=Optogenetics: Controlling cell function with light|journal=Nature Methods|volume=8|issue=1|pages=24–25|doi=10.1038/nmeth.f.323}}</ref><ref>Editorial: {{Cite journal|year=2010|title=Method of the Year 2010|journal=Nature Methods|volume=8|issue=1|pages=1|doi=10.1038/nmeth.f.321|doi-access=free}}</ref><ref>Commentary: {{Cite journal|vauthors=Deisseroth K|date=2011|title=Optogenetics|journal=Nature Methods|volume=8|issue=1|pages=26–29|doi=10.1038/nmeth.f.324|pmc=6814250|pmid=21191368}}</ref> Në të njëjtin vit, një artikull mbi "Përparimet e Dekadës" në revistën kërkimore akademike [[Revista Science|''Science'']] nxori në pah optogjenetikën.<ref>{{Cite journal|last=News Staff|date=2010|title=Insights of the decade. Stepping away from the trees for a look at the forest. Introduction|url=https://archive.org/details/sim_science_2010-12-17_330_6011/page/1612|journal=Science|volume=330|issue=6011|pages=1612–1613|bibcode=2010Sci...330.1612.|doi=10.1126/science.330.6011.1612|pmid=21163985}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 dhjetor 2010|title=Method of the Year 2010: Optogenetics|url=https://www.youtube.com/watch?v=I64X7vHSHOE|website=Nature Video}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|date=20 tetor 2010|title=Optogenetics: Controlling the Brain with Light|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=optogenetics-controlling|website=Scientific American|publisher=Springer Nature America, Inc.}}</ref> == Historia == Në vitin 1979, [[Francis Crick]] sugjeroi që kontrollimi i të gjitha qelizave të një lloji në tru, duke i lënë të tjerat pak a shumë të pandryshuara, është një sfidë e vërtetë për neuroshkencën. Crick spekuloi se një teknologji që përdor dritën mund të jetë e dobishme për të kontrolluar aktivitetin neuronal me saktësi kohore dhe hapësinore, por në atë kohë nuk kishte asnjë teknikë për t'i bërë neuronet të ndjeshme ndaj dritës. Në fillim të viteve 1990, LC Katz dhe E Callaway kishin treguar se drita mund të çlironte glutamatin.<ref name="Crick">{{Cite journal|vauthors=Crick F|date=1999|title=The impact of molecular biology on neuroscience|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences|volume=354|issue=1392|pages=2021–2025|doi=10.1098/rstb.1999.0541|pmc=1692710|pmid=10670022}}</ref> Heberle dhe Büldt në vitin 1994 kishin treguar tashmë shprehjen funksionale heterologe të një bakterierodopsine për rrjedhën e joneve të aktivizuara nga drita në maja.<ref>{{Cite journal|vauthors=Hoffmann A, Hildebrandt V, Heberle J, Büldt G|date=1994|title=Photoactive mitochondria: in vivo transfer of a light-driven proton pump into the inner mitochondrial membrane of Schizosaccharomyces pombe|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=91|issue=20|pages=9367–9371|bibcode=1994PNAS...91.9367H|doi=10.1073/pnas.91.20.9367|pmc=44813|pmid=7937771|doi-access=free}}</ref> Në vitin 1995, Georg Nagel et al. dhe Ernst Bamberg provuan shprehjen heterologe të rodopsinave mikrobike (gjithashtu bakteriorhodopsina dhe gjithashtu në një sistem jo-nervore, oocitet Xenopus) (Georg Nagel et al., 1995, FEBS Lett.) dhe treguan rrymë të induktuar nga drita. Metoda më e hershme e synuar gjenetikisht që përdori dritën për të kontrolluar neuronet e sensibilizuara ndaj rodopsinës u raportua në janar 2002, nga Boris Zemelman dhe Gero Miesenböck, të cilët përdorën neurone gjitarësh të kultivuara me rodopsinë ''[[Miza e uthullës|Drosophila]]'' .<ref name="Zemelman 2002">{{Cite journal|vauthors=Zemelman BV, Lee GA, Ng M, Miesenböck G|date=2002|title=Selective photostimulation of genetically chARGed neurons|journal=Neuron|volume=33|issue=1|pages=15–22|doi=10.1016/S0896-6273(01)00574-8|pmid=11779476|doi-access=free}}</ref> Në vitin 2003, Zemelman dhe Miesenböck zhvilluan një metodë të dytë për aktivizimin e neuroneve të varura nga drita, në të cilën kanalet e vetme jonotropike TRPV1, TRPM8 dhe P2X2 u mbyllën nga ligandë të fotokafazuar në përgjigje të dritës.<ref name="ReferenceA">{{Cite journal|vauthors=Zemelman BV, Nesnas N, Lee GA, Miesenbock G|date=2003|title=Photochemical gating of heterologous ion channels: remote control over genetically designated populations of neurons|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=100|issue=3|pages=1352–1357|bibcode=2003PNAS..100.1352Z|doi=10.1073/pnas.242738899|pmc=298776|pmid=12540832|doi-access=free}}</ref> Duke filluar nga viti 2004, grupet Kramer dhe Isacoff zhvilluan fotoçelës organikë ose komponime "të mbyllura në mënyrë të kthyeshme" në bashkëpunim me grupin Trauner që mund të bashkëveprojnë me kanalet jonike të futura gjenetikisht.<ref>{{Cite journal|vauthors=Banghart M, Borges K, Isacoff E, Trauner D, Kramer RH|date=2004|title=Light-activated ion channels for remote control of neuronal firing|journal=Nature Neuroscience|volume=7|issue=12|pages=1381–1386|doi=10.1038/nn1356|pmc=1447674|pmid=15558062}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Volgraf M, Gorostiza P, Numano R, Kramer RH, Isacoff EY, Trauner D|date=2006|title=Allosteric control of an ionotropic glutamate receptor with an optical switch|journal=Nature Chemical Biology|volume=2|issue=1|pages=47–52|doi=10.1038/nchembio756|pmc=1447676|pmid=16408092}}</ref> Metodologjia TRPV1, megjithëse pa shkaktarin e ndriçimit, u përdor më pas nga disa laboratorë për të ndryshuar ushqyerjen, lëvizjen dhe rezistencën e sjelljes në kafshët laboratorike.<ref>{{Cite journal|vauthors=Arenkiel BR, Klein ME, Davison IG, Katz LC, Ehlers MD|date=2008|title=Genetic control of neuronal activity in mice conditionally expressing TRPV1|journal=Nature Methods|volume=5|issue=4|pages=299–302|doi=10.1038/nmeth.1190|pmc=3127246|pmid=18327266}}</ref><ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Güler AD, Rainwater A, Parker JG, Jones GL, Argilli E, Arenkiel BR, Ehlers MD, Bonci A, Zweifel LS, Palmiter RD|date=2012|title=Transient activation of specific neurons in mice by selective expression of the capsaicin receptor|journal=Nature Communications|volume=3|bibcode=2012NatCo...3..746G|doi=10.1038/ncomms1749|pmc=3592340|pmid=22434189}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Wang M, Perova Z, Arenkiel BR, Li B|date=2014|title=Synaptic modifications in the medial prefrontal cortex in susceptibility and resilience to stress|journal=The Journal of Neuroscience|volume=34|issue=22|pages=7485–7492|doi=10.1523/JNEUROSCI.5294-13.2014|pmc=4035514|pmid=24872553}}</ref> Megjithatë, qasjet e bazuara në dritë për ndryshimin e aktivitetit neuronal nuk u aplikuan jashtë laboratorëve origjinalë, ndoshta sepse kanalordopsina më e lehtë për t’u përdorur u klonua menjëherë pas kësaj.<ref name="Nagel 2003">{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Nagel G, Szellas T, Huhn W, Kateriya S, Adeishvili N, Berthold P, Ollig D, Hegemann P, Bamberg E|date=2003|title=Channelrhodopsin-2, a directly light-gated cation-selective membrane channel|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=100|issue=24|pages=13940–13945|bibcode=2003PNAS..10013940N|doi=10.1073/pnas.1936192100|pmc=283525|pmid=14615590|doi-access=free}}</ref> Peter Hegemann, duke studiuar reagimin ndaj dritës së algave të gjelbra në Universitetin e Regensburgut, kishte zbuluar fotorryma që ishin shumë të shpejta për t'u shpjeguar nga rodopsinat klasike shtazore të shoqëruara me proteinën g.<ref>{{Cite journal|vauthors=Harz H, Hegemann P|date=6 qershor 1991|title=Rhodopsin-regulated calcium currents in Chlamydomonas|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1991-06-06_351_6326/page/488|journal=Nature|volume=351|issue=6326|pages=489–491|bibcode=1991Natur.351..489H|doi=10.1038/351489a0}}</ref> Duke bashkëpunuar me elektrofiziologun Georg Nagel në Institutin Max Planck në Frankfurt, ata mundën të demonstronin se një gjen i vetëm nga alga ''Chlamydomonas'' prodhonte fotorryma të mëdha kur shprehej në oocitin e një bretkose.<ref>{{Cite journal|vauthors=Nagel G, Ollig D, Fuhrmann M, Kateriya S, Musti AM, Bamberg E, Hegemann P|date=2002|title=Channelrhodopsin-1: a light-gated proton channel in green algae|url=https://archive.org/details/sim_science_2002-06-28_296_5577/page/2394|journal=Science|volume=296|issue=5577|pages=2395–2398|bibcode=2002Sci...296.2395N|doi=10.1126/science.1072068|pmid=12089443}}</ref> Për të identifikuar qelizat që shprehnin, ata zëvendësuan bishtin citoplazmatik të proteinës së algës me një proteinë fluoreshente YFP, duke gjeneruar mjetin e parë optogjenetik të zbatueshëm përgjithësisht.<ref name="Nagel 2003"/> Ata deklaruan në punimin e vitit 2003 se "shprehja e ChR2 në oocite ose qelizat e gjitarëve mund të përdoret si një mjet i fuqishëm për të rritur përqendrimin citoplazmatik të Ca2 ⁺ ose për të depolarizuar membranën qelizore, thjesht me anë të ndriçimit". Karl Deisseroth në Departamentin e Bioinxhinierisë në [[Universiteti Stanford|Universitetin e Stanfordit]] publikoi faqet e fletores nga fillimi i korrikut 2004 të eksperimentit të tij fillestar që tregonte aktivizimin e dritës së neuroneve që shprehnin një kanalordopsinë.<ref name="Deisseroth K. 1213–25">{{Cite journal|vauthors=Deisseroth K|date=2015|title=Optogenetics: 10 years of microbial opsins in neuroscience|journal=Nature Neuroscience|volume=18|issue=9|pages=1213–1225|doi=10.1038/nn.4091|pmc=4790845|pmid=26308982}}</ref> Në gusht 2005, stafi i tij i laboratorit, përfshirë studentët e diplomuar Ed Boyden dhe Feng Zhang, në bashkëpunim me Georg Nagel, publikuan demonstrimin e parë të një sistemi optogjenetik me një përbërës të vetëm, në neurone<ref name="Boyden 2005">{{Cite journal|vauthors=Boyden ES, Zhang F, Bamberg E, Nagel G, Deisseroth K|date=2005|title=Millisecond-timescale, genetically targeted optical control of neural activity|journal=Nature Neuroscience|volume=8|issue=9|pages=1263–1268|doi=10.1038/nn1525|pmid=16116447}}</ref> duke përdorur mutantin kanalordopsinë-2 (H134R)-eYFP nga Georg Nagel, i cili është mutanti i parë i kanalordopsinës-2 që nga karakterizimi i tij funksional nga Georg Nagel dhe Hegemann.<ref name="Nagel 2003"/> Zhuo-Hua Pan i Universitetit Shtetëror Wayne, duke bërë kërkime mbi rikthimin e shikimit pas verbërisë, provoi kanalorhodsinën në qelizat ganglionale - neuronet në sytë e njeriut që lidhen drejtpërdrejt me trurin. Vëzhgimi i parë i Pan për aktivizimin optik të neuroneve të retinës me kanalorhodopsinë ishte në shkurt 2004 sipas Pan,<ref>{{Cite web|date=1 shtator 2016|title=He may be the rightful inventor of neuroscience's biggest breakthrough in decades. But you've never heard of him|url=https://www.statnews.com/2016/09/01/optogenetics/|access-date=9 shkurt 2020|website=STAT|language=en-US}}</ref> pesë muaj para vëzhgimit fillestar të Deisseroth në korrik 2004.<ref>{{Cite journal|last=Deisseroth|first=Karl|date=26 gusht 2015|title=Optogenetics: 10 years of microbial opsins in neuroscience|journal=Nature Neuroscience|volume=18|issue=9|pages=1213–1225|doi=10.1038/nn.4091|pmc=4790845|pmid=26308982}}</ref> Në të vërtetë, neuronet e transfektuara u bënë elektrikisht aktive në përgjigje të dritës, dhe në vitin 2005 Zhuo-Hua Pan raportoi transfektim të suksesshëm in-vivo të kanalorhodopsinës në qelizat ganglionale të retinës së minjve, dhe përgjigje elektrike ndaj fotostimulimit në kulturën e prerjes së retinës.<ref name="BiCui2006">{{Cite journal|vauthors=Bi A, Cui J, Ma YP, Olshevskaya E, Pu M, Dizhoor AM, Pan ZH|date=2006|title=Ectopic expression of a microbial-type rhodopsin restores visual responses in mice with photoreceptor degeneration|journal=Neuron|volume=50|issue=1|pages=23–33|doi=10.1016/j.neuron.2006.02.026|pmc=1459045|pmid=16600853}}</ref> Kjo qasje u realizua përfundimisht në një pacient njerëzor nga Botond Roska dhe bashkëpunëtorët në vitin 2021.<ref name=":13"/> Në prill të vitit 2005, Susana Lima dhe Miesenböck raportuan përdorimin e parë të fotostimulimit P2X2 të synuar gjenetikisht për të kontrolluar sjelljen e një kafshe.<ref name="Lima 2005">{{Cite journal|vauthors=Lima SQ, Miesenböck G|date=2005|title=Remote control of behavior through genetically targeted photostimulation of neurons|journal=Cell|volume=121|issue=1|pages=141–152|doi=10.1016/j.cell.2005.02.004|pmid=15820685|doi-access=free}}</ref> Ata treguan se fotostimulimi i grupeve të neuroneve të kufizuara gjenetikisht, siç janë ato të sistemit dopaminergjik, shkaktoi ndryshime karakteristike të sjelljes tek mizat e frutave. Në tetor 2005, Lynn Landmesser dhe Stefan Herlitze publikuan gjithashtu përdorimin e kanalrohodpsinës-2 për të kontrolluar aktivitetin neuronal në neuronet e kultivuara të hipokampusit dhe qarqet e palcës kurrizore të pulës në embrione në zhvillim të paprekura.<ref name="Li 2005">{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Li X, Gutierrez DV, Hanson MG, Han J, Mark MD, Chiel H, Hegemann P, Landmesser LT, Herlitze S|date=2005|title=Fast noninvasive activation and inhibition of neural and network activity by vertebrate rhodopsin and green algae channelrhodopsin|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=102|issue=49|pages=17816–17821|bibcode=2005PNAS..10217816L|doi=10.1073/pnas.0509030102|pmc=1292990|pmid=16306259|doi-access=free}}</ref> Përveç kësaj, ata prezantuan për herë të parë rodopsinën vertebrore, një receptor të shoqëruar me proteinën G të aktivizuar nga drita, si një mjet për të penguar aktivitetin neuronal nëpërmjet rekrutimit të shtigjeve sinjalizuese intraqelizore edhe në neuronet e hipokampusit dhe embrionin e pulës në zhvillim të paprekur.<ref name="Li 2005" /> Grupet e Alexander Gottschalk dhe Georg Nagel krijuan mutantin e parë ChR2 (H134R) dhe ishin të parët që përdorën kanalordopsin-2 për të kontrolluar aktivitetin neuronal në një kafshë të paprekur, duke treguar se modelet motorike në krimbin e rrumbullakët ''C. elegans'' mund të evokoheshin nga stimulimi i dritës së qarqeve nervore të përzgjedhura gjenetikisht (botuar në dhjetor 2005).<ref>{{Cite journal|vauthors=Nagel G, Brauner M, Liewald JF, Adeishvili N, Bamberg E, Gottschalk A|date=2005|title=Light activation of channelrhodopsin-2 in excitable cells of Caenorhabditis elegans triggers rapid behavioral responses|journal=Current Biology|volume=15|issue=24|pages=2279–2284|bibcode=2005CBio...15.2279N|doi=10.1016/j.cub.2005.11.032|pmid=16360690|doi-access=free}}</ref> Tek minjtë, shprehja e kontrolluar e mjeteve optogjenetike shpesh arrihet me metoda Cre/loxP specifike për llojin e qelizave të zhvilluara për neuroshkencën nga Joe Z. Tsien në vitet 1990<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Tsien JZ, Chen DF, Gerber D, Tom C, Mercer EH, Anderson DJ, Mayford M, Kandel ER, Tonegawa S|date=1996|title=Subregion- and cell type-restricted gene knockout in mouse brain|journal=Cell|volume=87|issue=7|pages=1317–1326|doi=10.1016/S0092-8674(00)81826-7|pmid=8980237|doi-access=free}}</ref> për të aktivizuar ose penguar rajone specifike të trurit dhe lloje qelizash ''in vivo'' .<ref name="pmid26925095">{{Cite journal|vauthors=Tsien JZ|year=2016|title=Cre-Lox Neurogenetics: 20 Years of Versatile Applications in Brain Research and Counting...|journal=Frontiers in Genetics|volume=7|pages=19|doi=10.3389/fgene.2016.00019|pmc=4759636|pmid=26925095|doi-access=free}}</ref> Në vitin 2007, laboratorët e Boyden dhe Deisseroth (së bashku me grupet e Gottschalk dhe Georg Nagel) raportuan njëkohësisht frenimin e suksesshëm optogjenetik të aktivitetit në neurone.<ref>{{Cite journal|name-list-style=vanc|vauthors=Han X, Boyden ES|date=2007|title=Multiple-color optical activation, silencing, and desynchronization of neural activity, with single-spike temporal resolution|journal=PLOS ONE|publisher=Public Library of Science|volume=2|issue=3|pages=e299|bibcode=2007PLoSO...2..299H|doi=10.1371/journal.pone.0000299|oclc=678618519|pmc=1808431|pmid=17375185|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Zhang F, Wang LP, Brauner M, Liewald JF, Kay K, Watzke N, Wood PG, Bamberg E, Nagel G, Gottschalk A, Deisseroth K|date=2007|title=Multimodal fast optical interrogation of neural circuitry|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-04-05_446_7136/page/632|journal=Nature|volume=446|issue=7136|pages=633–639|bibcode=2007Natur.446..633Z|doi=10.1038/nature05744|pmid=17410168}}</ref> Në vitin 2007, grupet e Georg Nagel dhe Hegemann filluan manipulimin optogjenetik të cAMP.<ref>{{Cite journal|display-authors=6|vauthors=Schröder-Lang S, Schwärzel M, Seifert R, Strünker T, Kateriya S, Looser J, Watanabe M, Kaupp UB, Hegemann P, Nagel G|date=2007|title=Fast manipulation of cellular cAMP level by light in vivo|url=http://edoc.hu-berlin.de/18452/10021|journal=Nature Methods|volume=4|issue=1|pages=39–42|doi=10.1038/nmeth975|pmid=17128267}}</ref> Në vitin 2014, Avelar et al. raportuan gjenin e parë të rodopsinës-guanilil ciklazës nga kërpudhat. Në vitin 2015, Scheib et al. dhe Gao et al. karakterizuan aktivitetin e gjenit të rodopsinës-guanilil ciklazës. Dhe Shiqiang Gao et al. dhe Georg Nagel, Alexander Gottschalk e identifikuan atë si rodopsinën e parë 8 TM.<ref>{{Cite journal|vauthors=Gao S, Nagpal J, Schneider MW, Kozjak-Pavlovic V, Nagel G, Gottschalk A|date=2015|title=Optogenetic manipulation of cGMP in cells and animals by the tightly light-regulated guanylyl-cyclase opsin CyclOp|journal=Nature Communications|volume=6|issue=1|bibcode=2015NatCo...6.8046G|doi=10.1038/ncomms9046|pmc=4569695|pmid=26345128|doi-access=free}}</ref> == Çmimet == Ndikimi i fuqishëm i teknologjisë optogjenetike në kërkimin e trurit është njohur nga çmime të shumta për aktorët kryesorë në këtë fushë. Në vitin 2010, Georg Nagel, Peter Hegemann dhe Ernst Bamberg u vlerësuan me Çmimin Wiley në Shkencat Biomjekësore dhe ishin gjithashtu midis atyre që u vlerësuan me Çmimin Karl Heinz Beckurts në vitin 2010.<ref>{{Cite web|title=Karl Heinz Beckurts-Preis 2010|url=https://www.beckurts-stiftung.de/karl-heinz-beckurts-preis-2010-fuer-dr-stephan-lutgen-dr-adrian-avramescu-und-dr-desiree-queren-sowie-prof-dr-peter-hegemann-prof-dr-georg-nagel-und-prof-dr-ernst-bamberg/|website=Karl Heinz Beckurts Foundation}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në të njëjtin vit, Karl Deisseroth u vlerësua me Çmimin e parë HFSP Nakasone për "punën e tij pioniere në zhvillimin e metodave optogjenetike për studimin e funksionit të rrjeteve neuronale që qëndrojnë në themel të sjelljes".<ref>{{Cite web|title=HFSP Nakasone Award 2010|url=https://www.hfsp.org/hfsp-nakasone-award/2010-karl-deisseroth|website=[[Human Frontier Science Program]]}}</ref> Në vitin 2012, Bamberg, Deisseroth, Hegemann dhe Georg Nagel u vlerësuan me Çmimin Zülch nga [[Shoqata Max-Planck|Shoqata Max Planck]],<ref>{{Cite web|title=International Prize for Translational Neuroscience of the Gertrud Reemtsma Foundation (K.J. Zülch Prize until 2019)|url=https://www.mpg.de/prizes/international-prize-for-translational-neuroscience|website=[[Max Planck Society]]}}</ref> dhe Miesenböck u vlerësua me Çmimin Shëndetësor Baillet Latour për "krijimin e qasjeve optogjenetike për të manipuluar aktivitetin neuronal dhe për të kontrolluar sjelljen e kafshëve".<ref>{{Cite web|title=InBev-Baillet Latour International Health Prize|url=https://www.frs-fnrs.be/docs/Prix/FRS-FNRS_Historical_Baillet_Latour_health_prize.pdf|website=Fonds de la Recherche Scientifique - FNRS}}</ref> Në vitin 2013, Georg Nagel dhe Hegemann ishin ndër ata që u vlerësuan me Çmimin Louis-Jeantet për Mjekësi .<ref>{{Cite web|title=Louis-Jeantet Prize|url=https://www.jeantet.ch/en/prix-louis-jeantet/laureats/2018-en/professeurs-peter-hegemann-et-georg-nagel/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327010101/https://www.jeantet.ch/en/prix-louis-jeantet/laureats/2013-en/professeurs-peter-hegemann-et-georg-nagel/|archive-date=27 mars 2020|access-date=22 korrik 2020}}</ref> Gjithashtu atë vit, Bamberg, Boyden, Deisseroth, Hegemann, Miesenböck dhe Georg Nagel u vlerësuan së bashku me Çmimin e Trurit për "shpikjen dhe përsosjen e tyre të optogjenetikës".<ref>{{Cite web|title=The Brain Prize 2013|url=http://www.thebrainprize.org/flx/prize_winners/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004194843/http://www.thebrainprize.org/flx/prize_winners/|archive-date=4 tetor 2013|access-date=3 tetor 2013}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Reiner A, Isacoff EY|date=2013|title=The Brain Prize 2013: the optogenetics revolution|url=https://archive.org/details/sim_trends-in-neurosciences_2013-10_36_10/page/556|journal=Trends in Neurosciences|volume=36|issue=10|pages=557–560|doi=10.1016/j.tins.2013.08.005|pmid=24054067}}</ref> Në vitin 2017, Deisseroth u vlerësua me Çmimin Kërkimor Else Kröner Fresenius për "zbulimet e tij në optogjenetikë dhe kiminë e indeve hidrogel, si dhe për kërkimin e tij mbi bazën e qarkut nervor të depresionit".<ref>{{Cite web|title=Else Kröner Fresenius Prize for Medical Research 2017|url=http://ekfs.de/en/scientific-funding/international-research-prize/else-kroener-fresenius-prize-for-medical-research-2017|website=[[Else Kröner-Fresenius Foundation]]}}</ref> Në vitin 2018, Fondacioni Inamori i dha Deisseroth Çmimin e Kiotos për "udhëheqjen e optogjenetikës" dhe "revolucionarizimin e kërkimit të neuroshkencës së sistemeve".<ref>{{Cite web|title=2018 Kyoto Prize Laureate Karl Deisseroth|url=https://kyotoprize.org/en/laureates/karl_deisseroth/|website=[[Kyoto Prize]]}}</ref> Në vitin 2019, Bamberg, Boyden, Deisseroth, Hegemann, Miesenböck dhe Georg Nagel u vlerësuan me Çmimin Rumford nga Akademia Amerikane e Arteve dhe Shkencave në njohje të "kontributeve të tyre të jashtëzakonshme në lidhje me shpikjen dhe përsosjen e optogjenetikës".<ref>{{Cite web|date=30 janar 2019|title=Rumford Prize Awarded for the Invention and Refinement of Optogenetics|url=https://www.amacad.org/news/rumford-prize-optogenetics|access-date=12 mars 2019|website=American Academy of Arts & Sciences|language=en}}</ref> Në vitin 2020, Deisseroth u vlerësua me Çmimin Heineken për Mjekësi nga Akademia Mbretërore e Arteve dhe Shkencave e Holandës, për zhvillimin e optogjenetikës dhe kimisë së indeve hidrogel.<ref>{{Cite web|title=2020 Heineken Prize Laureate Karl Deisseroth|url=https://www.heinekenprizes.org/portfolio-items/karl-deisseroth/|website=[[Heineken Prizes]]}}</ref> Në vitin 2020, Miesenböck, Hegemann dhe Georg Nagel morën së bashku Çmimin Shaw në Shkencat e Jetës dhe Mjekësinë.<ref>{{Cite web|title=2020 Shaw Prize Laureates Miesenböck, Hegemann and Georg Nagel|url=https://www.shawprize.org/laureates/life-science-medicine/2020|website=[[Shaw Prize]]|access-date=15 shtator 2025|archive-date=5 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005030452/https://www.shawprize.org/laureates/life-science-medicine/2020|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2021, Hegemann, Deisseroth dhe Dieter Oesterhelt morën Çmimin Albert Lasker për Kërkime Bazë Mjekësore . == Shih edhe == * [[Optika]] * [[Gjenetika]] * [[Neurologjia]] * [[Neuroshkenca]] == Literatura == * {{cite book|vauthors=Appasani K|title=Optogenetics: from neuronal function to mapping and disease biology|date=2017|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|isbn=978-1-107-05301-4}} * {{cite journal|vauthors=Banerjee S, Mitra D|title=Structural Basis of Design and Engineering for Advanced Plant Optogenetics|journal=Trends in Plant Science|volume=25|issue=1|pages=35–65|date=2020|pmid=31699521|doi=10.1016/j.tplants.2019.10.002|bibcode=2020TPS....25...35B|s2cid=207942668}} * {{cite journal|vauthors=Hu W, Li Q, Li B, Ma K, Zhang C, Fu X|title=Optogenetics sheds new light on tissue engineering and regenerative medicine|journal=Biomaterials|volume=227|article-number=119546|date=2020|pmid=31655444|doi=10.1016/j.biomaterials.2019.119546|s2cid=204918731}} * {{cite journal|vauthors=Jarrin S, Finn DP|title=Optogenetics and its application in pain and anxiety research|journal=Neuroscience and Biobehavioral Reviews|volume=105|pages=200–211|date=2019|pmid=31421140|doi=10.1016/j.neubiorev.2019.08.007|s2cid=199577276}} * {{cite journal|vauthors=Johnson HE, Toettcher JE|title=Illuminating developmental biology with cellular optogenetics|journal=Current Opinion in Biotechnology|volume=52|pages=42–48|date=2018|pmid=29505976|pmc=6082700|doi=10.1016/j.copbio.2018.02.003}} * {{cite journal|vauthors=Krueger D, Izquierdo E, Viswanathan R, Hartmann J, Pallares Cartes C, De Renzis S|title=Principles and applications of optogenetics in developmental biology|journal=Development|volume=146|issue=20|pages=dev175067|date=2019|pmid=31641044|pmc=6914371|doi=10.1242/dev.175067}} * {{cite journal|vauthors=Losi A, Gardner KH, Möglich A|title=Blue-Light Receptors for Optogenetics|journal=Chemical Reviews|volume=118|issue=21|pages=10659–10709|date=2018|pmid=29984995|pmc=6500593|doi=10.1021/acs.chemrev.8b00163}} * {{cite book|vauthors=Vriz S, Ozawa T|title=Optogenetics: light-driven actuators and light-emitting sensors in cell biology|date=2018|publisher=Royal Society of Chemistry|location=London|isbn=978-1-78801-237-9|series=Comprehensive Series in Photochemistry and Photobiology|volume=18}} * {{cite journal|vauthors=Wittmann T, Dema A, van Haren J|title=Lights, cytoskeleton, action: Optogenetic control of cell dynamics|journal=Current Opinion in Cell Biology|volume=66|pages=1–10|date=2020|pmid=32371345|pmc=7577957|doi=10.1016/j.ceb.2020.03.003|publisher=Elsevier Ltd.|doi-access=free}} == Referime == [[Kategoria:Optikë]] [[Kategoria:Kibernetikë]] [[Kategoria:Neuroshkencë]] f18okpsaz5abfpst8wggxh7wkdx4417 0 386874 2976404 2975997 2026-05-02T19:08:30Z Geertivp 69579 correct dot displacement 2976404 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mountain height by triangulation.svg|parapamje|Vlerësimi i lartësisë së një mali duke përdorur triangulimin.]] Në [[Trigonometria|trigonometri]] dhe [[Gjeometria|gjeometri]], '''triangulimi''' është procesi i përcaktimit të [[Vendndodhja|vendndodhjes]] së një pike duke formuar [[Trekëndëshi|trekëndësha]] në pikë nga pika të njohura. == Zbatimet == === Në matje === Në mënyrë specifike në matje, triangulimi përfshin vetëm matjet e këndeve në pika të njohura, në vend që të matë distancat drejtpërdrejt në pikë si në trilaterim; përdorimi i matjeve të këndeve dhe distancës quhet triangulim. === Në vizionin kompjuterik === Vizioni stereo kompjuterik dhe sistemet optike të matjes 3D përdorin këtë parim për të përcaktuar dimensionet hapësinore dhe gjeometrinë e një objekti.<ref>{{Cite book|last=Luhmann|first=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=_f7oBQAAQBAJ&q=%22optical%203D%20measuring%22|title=Close-Range Photogrammetry and 3D Imaging|last2=Robson|first2=Stuart|last3=Kyle|first3=Stephen|last4=Boehm|first4=Jan|date=2013-11-27|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-030278-3|language=en}}</ref> Në thelb, konfigurimi përbëhet nga dy sensorë që vëzhgojnë objektin. Njëri nga sensorët është zakonisht një pajisje kamerash dixhitale, dhe tjetri mund të jetë gjithashtu një kamera ose një projektor drite. Qendrat e projeksionit të sensorëve dhe pika e konsideruar në sipërfaqen e objektit përcaktojnë një trekëndësh (hapësinor). Brenda këtij trekëndëshi, distanca midis sensorëve është baza b dhe duhet të dihet. Duke përcaktuar këndet midis rrezeve të projeksionit të sensorëve dhe bazës, pika e kryqëzimit, dhe kështu koordinata 3D, llogaritet nga marrëdhëniet trekëndore. == Historia == Triangulimi sot përdoret për shumë qëllime, duke përfshirë vrojtimin, navigimin, metrologjinë, astrometrinë, shikimin binokular, raketografinë model dhe, në ushtri, drejtimin e armëve, trajektoren dhe shpërndarjen e fuqisë së zjarrit të armëve. Përdorimi i trekëndëshave për të vlerësuar distancat daton që nga antikiteti. Në shekullin e 6-të para Krishtit, rreth 250 vjet para themelimit të dinastisë Ptolemaike, filozofi grek Talesi është regjistruar të ketë përdorur trekëndësha të ngjashëm për të vlerësuar lartësinë e piramidave të Egjiptit të lashtë. Ai mati gjatësinë e hijeve të piramidave dhe atë të hijeve të tij në të njëjtin moment dhe krahasoi raportet me lartësinë e tij (teorema e ndërprerjes). Talesi gjithashtu vlerësoi distancat deri te anijet në det siç shihen nga maja e një shkëmbi duke matur distancën horizontale të përshkuar nga vija e shikimit për një rënie të njohur dhe duke u shkallëzuar deri në lartësinë e të gjithë shkëmbit. Teknika të tilla do të kishin qenë të njohura për egjiptianët e lashtë. Problemi 57 i papirusit Rhind, një mijë vjet më parë, e përcakton seqt ose seked si raportin e pjerrësisë me ngritjen e një pjerrësi, d.m.th. reciprocitetin e pjerrësisë siç matet sot. Pjerrësitë dhe këndet u matën duke përdorur një shufër vrojtimi që grekët e quanin dioptra, pararendësi i alidadës arabe. Një koleksion i detajuar bashkëkohor i konstruksioneve për përcaktimin e gjatësive nga një distancë duke përdorur këtë instrument është i njohur, Dioptra e Heroit të Aleksandrisë (rreth 10-70 pas Krishtit), e cila mbijetoi në përkthimin arabisht; por njohuria u humb në Evropë. Gemma Frisius ishte i pari që propozoi përdorimin sistematik të triangulimit në matje dhe kartografi në vitin 1533, megjithëse ai nuk duket se e ka zbatuar idenë e tij. Në vitin 1615 Snellius, pas punës së Eratostenit, e ripërpunoi teknikën për një përpjekje për të matur perimetrin e tokës. Në Kinë, Pei Xiu (224–271) identifikoi "matjen e këndeve të drejta dhe të këndeve të mprehta" si të pestin nga gjashtë parimet e tij për hartimin e saktë të hartave, të nevojshme për të përcaktuar me saktësi distancat, ndërsa Liu Hui (rreth vitit 263) jep një version të llogaritjes së mësipërme, për matjen e distancave pingule në vende të paarritshme.<ref>{{Cite book|last=Dold-Samplonius|first=Yvonne|url=https://books.google.com/books?id=AG2XBCmxYcUC&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|title=From China to Paris: 2000 Years Transmission of Mathematical Ideas|date=2002|publisher=Franz Steiner Verlag|isbn=978-3-515-08223-5|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Trigonometria]] * [[Rrjeti lokal pa tela]] == Referime == {{Reflist}} {{Commonskat|Triangulation}} [[Kategoria:Kënd]] [[Kategoria:Gjeometri elementare]] [[Kategoria:Gjeometri euklidiane]] [[Kategoria:Gjeopozicionim]] o2mcnjsbig4b0fdi22zamapm33ktkue 2976716 2976404 2026-05-03T10:04:56Z Klein Muçi 52109 2976716 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mountain height by triangulation.svg|parapamje|Vlerësimi i lartësisë së një mali duke përdorur triangulimin]] Në [[Trigonometria|trigonometri]] dhe [[Gjeometria|gjeometri]], '''triangulimi''' është procesi i përcaktimit të [[Vendndodhja|vendndodhjes]] së një pike duke formuar [[Trekëndëshi|trekëndësha]] në pikë nga pika të njohura. == Zbatimet == === Në matje === Në mënyrë specifike në matje, triangulimi përfshin vetëm matjet e këndeve në pika të njohura, në vend që të matë distancat drejtpërdrejt në pikë si në trilaterim; përdorimi i matjeve të këndeve dhe distancës quhet triangulim. === Në vizionin kompjuterik === Vizioni stereo kompjuterik dhe sistemet optike të matjes 3D përdorin këtë parim për të përcaktuar dimensionet hapësinore dhe gjeometrinë e një objekti.<ref>{{Cite book|last=Luhmann|first=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=_f7oBQAAQBAJ&q=%22optical%203D%20measuring%22|title=Close-Range Photogrammetry and 3D Imaging|last2=Robson|first2=Stuart|last3=Kyle|first3=Stephen|last4=Boehm|first4=Jan|date=2013-11-27|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-030278-3|language=en}}</ref> Në thelb, konfigurimi përbëhet nga dy sensorë që vëzhgojnë objektin. Njëri nga sensorët është zakonisht një pajisje kamerash dixhitale, dhe tjetri mund të jetë gjithashtu një kamera ose një projektor drite. Qendrat e projeksionit të sensorëve dhe pika e konsideruar në sipërfaqen e objektit përcaktojnë një trekëndësh (hapësinor). Brenda këtij trekëndëshi, distanca midis sensorëve është baza b dhe duhet të dihet. Duke përcaktuar këndet midis rrezeve të projeksionit të sensorëve dhe bazës, pika e kryqëzimit, dhe kështu koordinata 3D, llogaritet nga marrëdhëniet trekëndore. == Historia == Triangulimi sot përdoret për shumë qëllime, duke përfshirë vrojtimin, navigimin, metrologjinë, astrometrinë, shikimin binokular, raketografinë model dhe, në ushtri, drejtimin e armëve, trajektoren dhe shpërndarjen e fuqisë së zjarrit të armëve. Përdorimi i trekëndëshave për të vlerësuar distancat daton që nga antikiteti. Në shekullin e 6-të para Krishtit, rreth 250 vjet para themelimit të dinastisë Ptolemaike, filozofi grek Talesi është regjistruar të ketë përdorur trekëndësha të ngjashëm për të vlerësuar lartësinë e piramidave të Egjiptit të lashtë. Ai mati gjatësinë e hijeve të piramidave dhe atë të hijeve të tij në të njëjtin moment dhe krahasoi raportet me lartësinë e tij (teorema e ndërprerjes). Talesi gjithashtu vlerësoi distancat deri te anijet në det siç shihen nga maja e një shkëmbi duke matur distancën horizontale të përshkuar nga vija e shikimit për një rënie të njohur dhe duke u shkallëzuar deri në lartësinë e të gjithë shkëmbit. Teknika të tilla do të kishin qenë të njohura për egjiptianët e lashtë. Problemi 57 i papirusit Rhind, një mijë vjet më parë, e përcakton seqt ose seked si raportin e pjerrësisë me ngritjen e një pjerrësi, d.m.th. reciprocitetin e pjerrësisë siç matet sot. Pjerrësitë dhe këndet u matën duke përdorur një shufër vrojtimi që grekët e quanin dioptra, pararendësi i alidadës arabe. Një koleksion i detajuar bashkëkohor i konstruksioneve për përcaktimin e gjatësive nga një distancë duke përdorur këtë instrument është i njohur, Dioptra e Heroit të Aleksandrisë (rreth 10-70 pas Krishtit), e cila mbijetoi në përkthimin arabisht; por njohuria u humb në Evropë. Gemma Frisius ishte i pari që propozoi përdorimin sistematik të triangulimit në matje dhe kartografi në vitin 1533, megjithëse ai nuk duket se e ka zbatuar idenë e tij. Në vitin 1615 Snellius, pas punës së Eratostenit, e ripërpunoi teknikën për një përpjekje për të matur perimetrin e tokës. Në Kinë, Pei Xiu (224–271) identifikoi "matjen e këndeve të drejta dhe të këndeve të mprehta" si të pestin nga gjashtë parimet e tij për hartimin e saktë të hartave, të nevojshme për të përcaktuar me saktësi distancat, ndërsa Liu Hui (rreth vitit 263) jep një version të llogaritjes së mësipërme, për matjen e distancave pingule në vende të paarritshme.<ref>{{Cite book|last=Dold-Samplonius|first=Yvonne|url=https://books.google.com/books?id=AG2XBCmxYcUC&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|title=From China to Paris: 2000 Years Transmission of Mathematical Ideas|date=2002|publisher=Franz Steiner Verlag|isbn=978-3-515-08223-5|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Trigonometria]] * [[Rrjeti lokal pa tela]] == Referime == {{Reflist}} {{Commonskat|Triangulation}} [[Kategoria:Kënd]] [[Kategoria:Gjeometri elementare]] [[Kategoria:Gjeometri euklidiane]] [[Kategoria:Gjeopozicionim]] oteyapbvzjpnm854c570f2tpal0a2h2 0 387615 2976264 2972261 2026-05-02T12:24:00Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976264 wikitext text/x-wiki {{Infobox football league season | competition = [[La Liga]] | season = [[2012–13 in Spanish football|2012–13]] | dates = 18 gusht 2012 – 1 qershor 2013 | winners = [[FC Barcelona|Barcelona]]<br><small>titulli i 22-të</small> | relegated = [[RCD Mallorca|Mallorca]]<br />[[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]]<br />[[Real Zaragoza|Zaragoza]] | continentalcup1 = [[2013–14 UEFA Champions League|Champions League]] | continentalcup1 qualifiers = [[FC Barcelona|Barcelona]]<br />[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]<br />[[Atlético Madrid]]<br />[[Real Sociedad]] | continentalcup2 = [[2013–14 UEFA Europa League|Europa League]] | continentalcup2 qualifiers = [[Valencia CF|Valencia]]<br />[[Real Betis]]<br />[[Sevilla FC|Sevilla]] | league topscorer = [[Lionel Messi]]<br />(46 gola) | best goalkeeper = [[Thibaut Courtois]]<br />(0.78 gola/natë) | biggest home win = [[Atlético Madrid]] 6–0 [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]]<br />(9 dhjetor 2012) | biggest away win = [[Rayo Vallecano]] 0–5 [[FC Barcelona|Barcelona]]<br />(27 tetor 2012)<br />[[RCD Mallorca|Mallorca]] 0–5 [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]<br />(28 tetor 2012)<br />[[Valencia CF|Valencia]] 0–5 [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]<br />(20 janar 2013) | highest scoring = [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] 4–5 [[FC Barcelona|Barcelona]] (20 tetor 2012) | matches = 380 | total goals = 1091 | longest wins = 12 ndeshje<br />[[FC Barcelona|Barcelona]]<ref name="stats">{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/stats/_/league/esp.1/spanish-la-liga?cc=5739|title=Statistikat e La Ligës Spanjolle – 2012–13|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network|access-date=18 gusht 2012|archive-date=17 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117010609/http://soccernet.espn.go.com/stats/_/league/esp.1/spanish-la-liga?cc=5739|url-status=dead|language=es}}</ref> | longest unbeaten = 19 ndeshje<br />[[FC Barcelona|Barcelona]]<ref name="stats" /> | longest winless = 15 ndeshje<br />[[Real Zaragoza|Zaragoza]]<ref name="stats" /> | longest losses = 6 ndeshje<br />[[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]]<br />[[RCD Mallorca|Mallorca]]<ref name="stats" /> | highest attendance = 96,589<ref name="stats" /><br />[[FC Barcelona|Barcelona]] 2–2 [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | lowest attendance = 3,000<ref name="stats" /><br />[[Valencia CF|Valencia]] 3–0 [[Real Betis]] | average attendance = 29,430<ref name="stats" /> | prevseason = [[La Liga 2011–12|2011–12]] | nextseason = [[La Liga 2013–14|2013–14]] }} '''[[La Liga]] 2012–13''' (e njohur si ''Liga BBVA'' për arsye sponsorizimi) ishte e 82-ta që nga themelimi i saj. Kampionati filloi më 18 gusht 2012 dhe përfundoi më 1 qershor 2013.<ref>{{cite news|date=29 maj 2012|title=La Liga comienza el 19 de agosto|language=en|publisher=[[Liga de Fútbol Profesional|LFP]]|url=http://www.lfp.es/Noticias/Detallenoticia.aspx?IDNoticia=15215&l=ES|url-status=dead|access-date=29 maj 2012|archive-url=https://archive.today/20120904152933/http://www.lfp.es/Noticias/Detallenoticia.aspx?IDNoticia=15215&l=ES|archive-date=4 shtator 2012}}</ref> [[FC Barcelona|Barcelona]] e fitoi ligën për herë të 22-të, pasi udhëhoqi kampionatin gjatë gjithë sezonit dhe arriti 100 pikë, duke barazuar rekordin e pikëve të [[Real Madrid CF|Real Madrid]] nga sezoni i mëparshëm [[2011–12 La Liga]]. Ashtu si në vitet e mëparshme, [[Nike, Inc.|Nike]] ofroi topin zyrtar për të gjitha ndeshjet, me modelin e ri Nike Maxim Liga BBVA që do të përdorej gjatë gjithë sezonit për të gjitha ndeshjet.<ref>{{cite web|date=20 prill 2012|title=Nike MAXIM, La Liga and Serie A 2012/13 balls|url=http://pes-parche.com/2012/03/balones-nike-maxim-temporada-2012-2013-official-match-ball-full-hd.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402171039/http://pes-parche.com/2012/03/balones-nike-maxim-temporada-2012-2013-official-match-ball-full-hd.html|archive-date=2 prill 2012|access-date=20 prill 2012|publisher=pes-parche.com|language=es}}</ref><ref>{{cite news|date=3 korrik 2012|title=El balón de la Liga|language=es|work=[[Marca (newspaper)|Marca]]|location=Spain|url=http://www.marca.com/2012/07/03/futbol/1adivision/1341351018.html|access-date=4 korrik 2012}}</ref> ==Ekipet== Në total, 20 ekipe morën pjesë në ligë, duke përfshirë 17 ekipe nga [[La Liga 2011–12|sezoni 2011–12]] dhe tre të promovuara nga [[2011–12 Segunda División]]. Kjo përfshinte dy ekipet kryesore nga Segunda División dhe ekipin fitues të play-off-it. [[Villarreal CF]], [[Sporting de Gijón]] dhe [[Racing de Santander]] u rreshtuan në [[2012–13 Segunda División]] në sezonin e kaluar: Villarreal u rreshtua pas dymbëdhjetë vitesh në [[La Liga]], Sporting de Gijón u kthye në Segunda División pas një periudhe katërvjeçare në La Liga, ndërsa Racing de Santander përfundoi dhjetë sezone radhazi në La Liga, periudha më e gjatë në historinë e tij. Tre ekipet e rreshtuara u zëvendësuan nga tre ekipe të [[2011–12 Segunda División]]: [[Deportivo de La Coruña]] u kthye menjëherë në nivelin më të lartë si kampion i [[2011–12 Segunda División]]. Ekipi i vendit të dytë [[Celta de Vigo]] gjithashtu u promovua në La Liga pas një mungese pesëvjeçare. Ekipi i tretë i promovuar u vendos në [[2012 Segunda División play-offs|play-off-et e promovimit]] ku [[Real Valladolid]] u kthye në La Liga pas dy sezoneve në Segunda División. ===Stadiumet dhe vendndodhjet=== {{Location map+ |Spain |width=425 |float=right |caption=Vendndodhja e ekipeve në '''2012–13 La Liga''' |places= {{Location map~ |Spain |lat=43.263472 |long=-2.948150 |label=<small>[[Athletic Bilbao]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=40.401703 |long=-3.720628 |label=<small>[[Atlético Madrid]]</small> |position=left}} {{Location map~ |Spain |lat=41.380889 |long=2.1228167 |label=<small>[[FC Barcelona|Barcelona]]</small> |position=right}} {{Location map~ |Spain |lat=37.356419 |long=-5.981750 |label=<small>[[Real Betis|Betis]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=42.211842 |long=-8.739706 |label=<small>[[Celta de Vigo|Celta Vigo]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=43.368717 |long=-8.417514 |label=<small>[[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=41.347861 |long=2.0756667 |label=<small>[[RCD Espanyol|Espanyol]]</small> |position=left}} {{Location map~ |Spain |lat=40.325728 |long=-3.714950 |label=<small>[[Getafe CF|Getafe]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=37.152925 |long=-3.595744 |label=<small>[[Granada CF|Granada]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=39.494703 |long=-0.363842 |label=<small>[[Levante UD|Levante]]</small> }} {{Location map~ |Spain |lat=36.734217 |long=-4.426603 |label=<small>[[Málaga CF|Málaga]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=39.589936 |long=2.6300778 |label=<small>[[RCD Mallorca|Mallorca]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=42.796675 |long=-1.637128 |label=<small>[[CA Osasuna|Osasuna]]</small> |position=bottom}} {{Location map~ |Spain |lat=40.391828 |long=-3.658586 |label=<small>[[Rayo Vallecano]]</small> |position=right}} {{Location map~ |Spain |lat=43.301364 |long=-1.973536 |label=<small>[[Real Sociedad]]</small> |position=right}} {{Location map~ |Spain |lat=40.453053 |long=-3.688356 |label=<small>[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=37.384039 |long=-5.970583 |label=<small>[[Sevilla FC|Sevilla]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=39.474616 |long=-0.358219 |label=<small>[[Valencia CF|Valencia]]</small> |position=bottom }} {{Location map~ |Spain |lat=41.644583 |long=-4.761256 |label=<small>[[Real Valladolid|Valladolid]]</small> |position=top}} {{Location map~ |Spain |lat=41.636472 |long=-0.901828 |label=<small>[[Real Zaragoza|Zaragoza]]</small> |position=bottom }} }} {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" ! Ekipi ! Vendndodhja ! Stadiumi ! Kapaciteti |- |[[Athletic Bilbao]] | [[Bilbao]] | [[San Mamés Stadium (1913)|San Mamés]] | align="center" | 39,750 |- |[[Atlético Madrid]] | [[Madrid]] | [[Vicente Calderón Stadium|Vicente Calderón]] | align="center" | 54,851 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] | [[Barcelona]] | [[Camp Nou]] | align="center" | 99,354 |- |[[Real Betis|Betis]] | [[Seville]] | [[Estadio Benito Villamarín|Benito Villamarín]] | align="center" | 52,745 |- | [[Celta de Vigo|Celta Vigo]] | [[Vigo]] | [[Balaídos]] | align="center" | 31,800 |- | [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] | [[A Coruña]] | [[Estadio Riazor|Riazor]] | align="center" | 34,600 |- |[[RCD Espanyol|Espanyol]] | [[Barcelona]] | [[Estadi Cornellà-El Prat|Cornellà-El Prat]] | align="center" | 40,500 |- |[[Getafe CF|Getafe]] | [[Getafe]] | [[Coliseum Alfonso Pérez]] | align="center" | 17,700 |- |[[Granada CF|Granada]] | [[Granada]] | [[Estadio Nuevo Los Cármenes|Nuevo Los Cármenes]] | align="center" | 22,524 |- |[[Levante UD|Levante]] | [[Valencia]] | [[Estadi Ciutat de València|Ciutat de València]] | align="center" | 25,534 |- |[[Málaga CF|Málaga]] | [[Málaga]] | [[La Rosaleda Stadium|La Rosaleda]] | align="center" | 28,963 |- |[[RCD Mallorca|Mallorca]] | [[Palma, Majorca|Palma]] | [[Iberostar Stadium]] | align="center" | 23,142 |- |[[CA Osasuna|Osasuna]] | [[Pamplona]] | [[El Sadar Stadium|El Sadar]] | align="center" | 19,553 |- |[[Rayo Vallecano]] | [[Madrid]] | [[Campo de Fútbol de Vallecas|Campo de Vallecas]] | align="center" | 15,489 |- |[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | [[Madrid]] | [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]] | align="center" | 85,454 |- |[[Real Sociedad]] | [[San Sebastián]] | [[Anoeta Stadium|Anoeta]] | align="center" | 32,076 |- |[[Sevilla FC|Sevilla]] | [[Seville]] | [[Estadio Ramón Sánchez Pizjuán|Ramón Sánchez Pizjuán]] | align="center" | 45,500 |- |[[Valencia CF|Valencia]] | [[Valencia]] | [[Mestalla Stadium|Mestalla]] | align="center" | 55,000 |- | [[Real Valladolid|Valladolid]] | [[Valladolid]] | [[Estadio José Zorrilla|José Zorrilla]] | align="center" | 26,512 |- |[[Real Zaragoza|Zaragoza]] | [[Zaragoza]] | [[La Romareda]] | align="center" | 34,596 |} ===Stafi dhe sponsorët=== {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" !Ekipi !Trajneri kryesor !Kapiteni !Prodhuesi i uniformës !Sponsor i fanellës |- |Athletic Bilbao |{{flagicon|ARG}} [[Marcelo Bielsa]] |{{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Carlos Gurpegui]]}} |[[Umbro]] |[[Petronor]] |- |Atlético Madrid |{{flagicon|ARG}} [[Diego Simeone]] |{{flagicon|ESP}} [[Gabi (footballer, born 1983)|Gabi]] |[[Nike Inc.|Nike]] |[[Azerbaijan]], [[Huawei]] and [[Kyocera]] |- |Barcelona |{{flagicon|ESP}} [[Tito Vilanova]] |{{flagicon|ESP}} [[Carles Puyol]] |Nike |[[Qatar Foundation]], [[UNICEF]] and [[TV3 (Catalonia)|TV3]] |- |Betis |{{flagicon|ESP}} [[Pepe Mel]] |{{flagicon|ESP}} [[Juanma (footballer, born 1981)|Juanma]] |[[Macron (sportswear)|Macron]] |Cirsa and [[Andalusia|Andalucía]] |- |Celta de Vigo |{{flagicon|ESP}} [[Paco Herrera]] |{{flagicon|ESP}} [[Borja Oubiña]] |[[Li-Ning]] |[[Citroën]] and [[Estrella Galicia]] |- |{{nowrap|Deportivo La Coruña}} |{{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Fernando Vázquez]]}} |{{flagicon|ESP}} [[Manuel Pablo]] |[[Lotto Sport Italia|Lotto]] |Estrella Galicia |- |Espanyol |{{flagicon|MEX}} [[Javier Aguirre]] |{{flagicon|ARG}} [[Cristian Darío Álvarez|Cristian Álvarez]] |[[Puma SE|Puma]] |[[Cancún]] |- |Getafe |{{flagicon|ESP}} [[Luis García Plaza]] |{{flagicon|ESP}} [[Jaime Gavilán]] |[[Joma]] |Confremar and [[IG Group|IG Markets]] |- |Granada |{{flagicon|ESP}} [[Lucas Alcaraz]] |{{flagicon|ESP}} [[Manuel Lucena]] |[[Luanvi]] |[[:es:Caja Granada|Caja Granada]] |- |Levante |{{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Juan Ignacio Martínez]]}} |{{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[Sergio Ballesteros]]}} |[[Kelme (company)|Kelme]] |[[Valencian Community|Comunitat Valenciana]] |- |Málaga |{{flagicon|CHI}} [[Manuel Pellegrini]] |{{flagicon|ESP}} [[Jesús Gámez]] |Nike |[[UNESCO]] |- |Mallorca |{{flagicon|ESP}} [[Gregorio Manzano]] |{{flagicon|POR}} [[José Nunes]] |Macron |[[Quintana Roo|Riviera Maya]] |- |Osasuna |{{flagicon|ESP}} [[José Luis Mendilibar]] |{{flagicon|ESP}} [[Francisco Puñal|Patxi Puñal]] |Astore |Lacturale and Nevir |- |Rayo Vallecano |{{flagicon|ESP}} [[Paco (footballer)|Paco Jémez]] |{{flagicon|ESP}} [[Piti (footballer)|Piti]] |[[Erreà]] |AE&nbsp;— Adquisiciones Empresariales and Nevir |- |Real Madrid |{{flagicon|POR}} [[José Mourinho]] |{{flagicon|ESP}} [[Iker Casillas]] |[[Adidas]] |[[Bwin.Party Digital Entertainment|BWIN]] |- |Real Sociedad |{{flagicon|FRA|1974}} [[Philippe Montanier]] |{{flagicon|ESP}} [[Xabi Prieto]] |Nike |[[Canal+ (Spanish satellite broadcasting company)|Canal+]] and [[Kutxa]] |- |Sevilla |{{flagicon|ESP}} [[Unai Emery]] |{{flagicon|ESP}} [[Andrés Palop]] |Umbro |[[Interwetten]] |- |Valencia |{{flagicon|ESP}} [[Ernesto Valverde]] |{{flagicon|ESP}} [[David Albelda]] |Joma |JinKO Solar |- |Valladolid |{{flagicon|SRB}} [[Miroslav Đukić]] |{{flagicon|ESP}} [[Javier Baraja]] |[[Kappa (company)|Kappa]] |El Norte de Castilla |- |Zaragoza |{{flagicon|ESP}} [[Manuel Jiménez Jiménez|Manolo Jiménez]] |{{flagicon|ESP}} [[Javier Paredes]] |Mercury |[[Telefónica|Proniño]] and Canal+ |} === Ndryshimet e trajnerëve === {| class="wikitable sortable" !Ekipi !Trajneri i larguar !Mënyra e largimit !Data e vakantës !Zëvendësuesi !Data e emërimit !Pozicioni në tabelë |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |{{flagicon|ESP}} [[Pep Guardiola]] |Fundi i kontratës |30 qershor 2012<ref>{{cite news|date=27 prill 2012|title=Tito Vilanova to be the new manager|publisher=[[FC Barcelona]]|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/tito-vilanova-to-be-the-new-manager|access-date=23 maj 2012|lang=en}}</ref> |{{flagicon|ESP}} [[Tito Vilanova]] |13 qershor 2012<ref>{{cite news|date=13 qershor 2012|title=Tito Vilanova will be FC Barcelona's head manager through 2014|publisher=[[FC Barcelona]]|url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/tito-vilanova-will-be-fc-barcelona-s-head-manager-through-2014|access-date=14 qershor 2012|lang=en}}</ref> |Pre-Season |- |[[Valencia CF|Valencia]] |{{flagicon|ESP}} [[Unai Emery]] |Fundi i kontratës |30 qershor 2012<ref>{{cite news|date=7 maj 2012|title=Mauricio Pellegrino confirmed as new Valencia CF manager|publisher=[[Valencia CF]]|url=http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/05/Noticia_37356.html?__locale=en|url-status=dead|access-date=26 maj 2012|archive-url=https://archive.today/20120918204908/http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/05/Noticia_37356.html?__locale=en|archive-date=18 shtator 2012|lang=en}}</ref> |{{flagicon|ARG}} [[Mauricio Pellegrino]] |4 qershor 2012<ref>{{cite news|date=4 qershor 2012|title=Mauricio Pellegrino joins up with Valencia CF|publisher=[[Valencia CF]]|url=http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/06/Noticia_37728.html?__locale=en|url-status=dead|access-date=14 qershor 2012|archive-url=https://archive.today/20130105165618/http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/06/Noticia_37728.html?__locale=en|archive-date=5 janar 2013|lang=en}}</ref> |Pre-Season |- |[[Rayo Vallecano]] |{{flagicon|ESP}} [[José Ramón Sandoval]] |Fundi i kontratës |30 qershor 2012<ref>{{cite news|date=25 maj 2012|title=El Club ha decidido no ofrecer la renovación a Sandoval|trans-title=The Club has decided to not offer renewal to Sandoval|publisher=[[Rayo Vallecano]]|url=http://www.rayovallecano.es/noticia/minambres-el-club-ha-decidido-no-ofrecer-la-renovacion-a-sandoval/1227/|url-status=dead|access-date=26 maj 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529060544/http://www.rayovallecano.es/noticia/minambres-el-club-ha-decidido-no-ofrecer-la-renovacion-a-sandoval/1227/|archive-date=29 maj 2012|lang=es}}</ref> |{{flagicon|ESP}} [[Paco (footballer)|Paco Jémez]] |14 qershor 2012<ref>{{cite news|date=14 qershor 2012|title=Paco Jémez vuelve al Rayo|trans-title=Paco Jémez returns to Rayo|work=[[Marca (newspaper)|Marca]]|location=Spain|url=http://www.marca.com/2012/06/15/futbol/equipos/rayo/1339751923.html|access-date=16 qershor 2012|lang=es}}</ref> |Pre-Season |- |[[Granada CF|Granada]] |{{flagicon|ESP}} [[Abel Resino]] |Fundi i kontratës |30 qershor 2012<ref>{{cite news|date=6 maj 2012|title=Agradecimiento Abel Resino|trans-title=Gratefulness Abel Resino|publisher=[[Granada CF]]|url=http://www.granadacf.es/index.php?seccion=leer_mas&ref=portada+&id_noticia=1029|access-date=6 qershor 2012|lang=es}}</ref> |{{flagicon|ESP}} [[Juan Antonio Anquela]] |18 qershor 2012<ref>{{cite news|date=18 qershor 2012|title=Anquela, nuevo entrenador del Granada CF|trans-title=Anquela, new manager of Granada CF|publisher=[[Granada CF]]|url=http://www.granadacf.es/index.php?seccion=leer_mas&ref=portada+&id_noticia=1040|access-date=18 qershor 2012|lang=es}}</ref> |Pre-Season |- |[[RCD Espanyol|Espanyol]] |{{flagicon|ARG}} [[Mauricio Pochettino]] |Marrëveshje e ndërsjellë |26 nëntor 2012<ref>{{cite news|date=26 nëntor 2012|title=Pochettino leaves RCD Espanyol|publisher=[[RCD Espanyol]]|url=http://www.rcdespanyol.com/ingles/index.php?modulo=detalleNoticia&idnoticia=856&idseccion=7&Amenu=detalleNoticia|url-status=dead|access-date=27 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033409/http://www.rcdespanyol.com/ingles/index.php?modulo=detalleNoticia&idnoticia=856&idseccion=7&Amenu=detalleNoticia|archive-date=21 maj 2014|lang=en}}</ref> |{{flagicon|MEX}} [[Javier Aguirre]] |28 nëntor 2012<ref>{{cite news|date=28 nëntor 2012|title=L'Espanyol fitxa Aguirre|trans-title=Espanyol contracts Aguirre|publisher=[[RCD Espanyol]]|url=http://www.rcdespanyol.com/principal.php?modulo=detalleNoticia&idnoticia=14739&idseccion=28&idlinkchk=0&idmenu=9&idsubmenu=108|url-status=dead|access-date=28 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517183631/http://www.rcdespanyol.com/principal.php?modulo=detalleNoticia&idnoticia=14739&idseccion=28&idlinkchk=0&idmenu=9&idsubmenu=108|archive-date=17 maj 2014|lang=ca}}</ref> |20 |- |[[Valencia CF|Valencia]] |{{flagicon|ARG}} [[Mauricio Pellegrino]] |Pushuar |1 dhjetor 2012<ref name="Destitución de Pellegrino">{{cite news|date=1 dhjetor 2012|title=Destitución del técnico del primer equipo, Mauricio Pellegrino|trans-title=Dismissal of first team coach, Mauricio Pellegrino|publisher=[[Valencia CF]]|url=http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/12/Noticia_91143.html?__locale=es|url-status=dead|access-date=1 dhjetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121204062653/http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/12/Noticia_91143.html?__locale=es|archive-date=4 dhjetor 2012|lang=es}}</ref> |{{flagicon|ESP}} [[Voro (footballer)|Voro]] (përkohësisht) |1 dhjetor 2012<ref name="Destitución de Pellegrino" /> |12 |- | [[Valencia CF|Valencia]] | {{flagicon|ESP}} [[Voro (footballer)|Voro]] (përkohësisht) | Fundi i mandatit si përkohës | 5 dhjetor 2012<ref>{{cite news|title=Valverde se estrena como míster del Valencia|url=http://www.elcorreo.com/vizcaya/20121206/deportes/mas-futbol/valverde-viajo-lille-estrenado-201212061414.html|publisher=[[El Correo]]|date=6 dhjetor 2012|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Ernesto Valverde]] | 3 dhjetor 2012<ref>{{cite news|title=Ernesto Valverde new manager of Valencia CF|url=http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/12/Noticia_91153.html?__locale=en|publisher=[[Valencia CF]]|date=3 dhjetor 2012|access-date=3 dhjetor 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121206074036/http://www.valenciacf.com/contenidos/Actualidad/Noticias/2012/12/Noticia_91153.html?__locale=en|archive-date=6 dhjetor 2012|lang=en}}</ref> | 12 |- | [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] | {{flagicon|ESP}} [[José Luis Oltra]] | Pushuar | 30 dhjetor 2012<ref>{{cite news|title=José Luis Oltra y Chema Sanz dejan de entrenar al Deportivo|trans-title=José Luis Oltra and Chema Sanz stop training Deportivo|url=http://www.canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=24703&mid=12|publisher=[[Deportivo de La Coruña]]|date=30 dhjetor 2012|access-date=31 dhjetor 2012|lang=es}}</ref> | {{flagicon|POR}} [[Domingos Paciência]] | 31 dhjetor 2012<ref>{{cite news|title=Lendoiro anuncia a Domingos Paciencia como entrenador hasta final de temporada|trans-title=Lendoiro announces Domingos Paciencia as coach until end of season|url=http://www.canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=24707&mid=12|publisher=[[Deportivo de La Coruña]]|date=31 dhjetor 2012|access-date=31 dhjetor 2012|lang=es}}</ref> | 20 |- | [[Sevilla FC|Sevilla]] | {{flagicon|ESP}} [[Míchel (footballer, born 1963)|Míchel]] | Pushuar | 14 janar 2013<ref>{{cite news|title=Míchel es destituido y deja paso a Emery, que firma hasta junio de 2014|trans-title=Míchel is sacked and makes way for Emery, who signed until June 2014|url=http://www.sevillafc.es/nuevaweb/actualidad/noticias/27616|publisher=[[Sevilla FC]]|date=14 janar 2013|access-date=14 janar 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117003835/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/actualidad/noticias/27616|archive-date=17 janar 2013|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Unai Emery]] | 14 janar 2013<ref>{{cite news|title=Emery, un técnico fiable para momentos difíciles|trans-title=Emery, a reliable manager for difficult moments|url=http://www.sevillafc.es/nuevaweb/actualidad/noticias/27617|publisher=[[Sevilla FC]]|date=14 janar 2013|access-date=14 janar 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116215229/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/actualidad/noticias/27617|archive-date=16 janar 2013|lang=es}}</ref> | 12 |- | [[Granada CF|Granada]] | {{flagicon|ESP}} [[Juan Antonio Anquela]] | Pushuar | 30 janar 2013<ref>{{cite news|title=El Granada CF destituye a Anquela|trans-title=Granada CF sack Anquela|url=http://www.granadacf.es/index.php?seccion=leer_mas&ref=portada+&id_noticia=1401|publisher=[[Granada CF]]|date=30 janar 2013|access-date=30 janar 2013|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Lucas Alcaraz]] | 30 janar 2013<ref>{{cite news|title=Lucas Alcaraz, nuevo técnico del Granada CF|trans-title=Lucas Alcaraz, new coach of Granada CF|url=http://www.granadacf.es/index.php?seccion=leer_mas&ref=portada+&id_noticia=1402|publisher=[[Granada CF]]|date=30 janar 2013|access-date=30 janar 2013|lang=es}}</ref> | 17 |- | [[RCD Mallorca|Mallorca]] | {{flagicon|ESP}} [[Joaquín Caparrós]] | Pushuar | 4 shkurt 2013<ref>{{cite news|title=Joaquín Caparrós deja de ser entrenador del RCD Mallorca|trans-title=Joaquín Caparrós is no longer coach of RCD Mallorca|url=http://www.rcdmallorca.es/principal_new.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=32248&idmenu=3|publisher=[[RCD Mallorca]]|date=4 shkurt 2013|access-date=4 shkurt 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203031432/http://www.rcdmallorca.es/principal_new.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=32248&idmenu=3|archive-date=3 dhjetor 2013|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Gregorio Manzano]] | 5 shkurt 2013<ref>{{cite news|title=Principio de acuerdo con Gregorio Manzano|trans-title=Principle of agreement with Gregorio Manzano|url=http://www.rcdmallorca.es/principal_new.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=32249&idmenu=3|publisher=[[RCD Mallorca]]|date=5 shkurt 2013|access-date=5 shkurt 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222005342/http://www.rcdmallorca.es/principal_new.php?nombreModulo=noticiasDetalle&idnoticia=32249&idmenu=3|archive-date=22 shkurt 2014|lang=es}}</ref> | 19 |- | [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] | {{flagicon|POR}} [[Domingos Paciência]] | Marrëveshje e ndërsjellë | 11 shkurt 2013<ref>{{cite news|title=Domingos Paciência deja de ser entrenador del Deportivo|trans-title=Domingos Paciência is no longer coach of Deportivo|url=http://www.canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=24944&mid=14|publisher=[[Deportivo de La Coruña]]|date=11 shkurt 2013|access-date=11 shkurt 2013|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Fernando Vázquez]] | 11 shkurt 2013<ref>{{cite news|title=Fernando Vázquez, presentado como nuevo entrenador del Deportivo|trans-title=Fernando Vázquez, presented as new coach of Deportivo|url=http://www.canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=24960&mid=12|publisher=[[Deportivo de La Coruña]]|date=11 shkurt 2013|access-date=11 shkurt 2013|lang=es}}</ref> | 20 |- | [[Celta de Vigo]] | {{flagicon|ESP}} [[Paco Herrera]] | Pushuar | 18 shkurt 2013<ref name="Abel Resino sustituye Paco Herrera">{{cite news|title=Abel Resino sustituye a Paco Herrera en el banquillo del Celta|trans-title=Abel Resino substitutes Paco Herrera in Celta bench|url=http://www.celtavigo.net/es/primer-equipo/noticias/6061-abel-resino-sustituye-a-paco-herrera-en-el-banquillo-del-celta|publisher=[[Celta de Vigo]]|date=18 shkurt 2013|access-date=20 shkurt 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130225004223/http://www.celtavigo.net/es/primer-equipo/noticias/6061-abel-resino-sustituye-a-paco-herrera-en-el-banquillo-del-celta|archive-date=25 shkurt 2013|lang=es}}</ref> | {{flagicon|ESP}} [[Abel Resino]] | 18 shkurt 2013<ref name="Abel Resino sustituye Paco Herrera" /> | 18 |} ==Tabela e Ligës== <onlyinclude>{{#invoke:sports table|main|style=WDL |res_col_header=QR |show_limit=5 |team1=FCB|name_FCB=[[FC Barcelona|Barcelona]] |team2=RMA|name_RMA=[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |team3=ATM|name_ATM=[[Atlético Madrid]] |team4=RSO|name_RSO=[[Real Sociedad]] |team5=VCF|name_VCF=[[Valencia CF|Valencia]] |team6=MCF|name_MCF=[[Málaga CF|Málaga]] |team7=BET|name_BET=[[Real Betis]] |team8=RVA|name_RVA=[[Rayo Vallecano]] |team9=SFC|name_SFC=[[Sevilla FC|Sevilla]] |team10=GET|name_GET=[[Getafe CF|Getafe]] |team11=LEV|name_LEV=[[Levante UD|Levante]] |team12=ATH|name_ATH=[[Athletic Bilbao]] |team13=ESP|name_ESP=[[RCD Espanyol|Espanyol]] |team14=VLD|name_VLD=[[Real Valladolid|Valladolid]] |team15=GCF|name_GCF=[[Granada CF|Granada]] |team16=OSA|name_OSA=[[CA Osasuna|Osasuna]] |team17=CEL|name_CEL=[[Celta de Vigo|Celta Vigo]] |team18=MLL|name_MLL=[[RCD Mallorca|Mallorca]] |team19=RCD|name_RCD=[[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] |team20=ZAR|name_ZAR=[[Real Zaragoza|Zaragoza]] |win_FCB=32|draw_FCB=4|loss_FCB=2|gf_FCB=115|ga_FCB=40|status_FCB=K |win_RMA=26|draw_RMA=7|loss_RMA=5|gf_RMA=103|ga_RMA=42 |win_ATM=23|draw_ATM=7|loss_ATM=8|gf_ATM=65|ga_ATM=31 |win_RSO=18|draw_RSO=12|loss_RSO=8|gf_RSO=70|ga_RSO=49 |win_VCF=19|draw_VCF=8|loss_VCF=11|gf_VCF=67|ga_VCF=54 |win_MCF=16|draw_MCF=9|loss_MCF=13|gf_MCF=53|ga_MCF=50 |win_BET=16|draw_BET=8|loss_BET=14|gf_BET=57|ga_BET=56 |win_RVA=16|draw_RVA=5|loss_RVA=17|gf_RVA=50|ga_RVA=66 |win_SFC=14|draw_SFC=8|loss_SFC=16|gf_SFC=58|ga_SFC=54 |win_GET=13|draw_GET=8|loss_GET=17|gf_GET=43|ga_GET=57 |win_LEV=12|draw_LEV=10|loss_LEV=16|gf_LEV=40|ga_LEV=57 |win_ATH=12|draw_ATH=9|loss_ATH=17|gf_ATH=44|ga_ATH=65 |win_ESP=11|draw_ESP=11|loss_ESP=16|gf_ESP=43|ga_ESP=52 |win_VLD=11|draw_VLD=10|loss_VLD=17|gf_VLD=49|ga_VLD=58 |win_GCF=11|draw_GCF=9|loss_GCF=18|gf_GCF=37|ga_GCF=54 |win_OSA=10|draw_OSA=9|loss_OSA=19|gf_OSA=33|ga_OSA=50 |win_CEL=10|draw_CEL=7|loss_CEL=21|gf_CEL=37|ga_CEL=52 |win_MLL=9|draw_MLL=9|loss_MLL=20|gf_MLL=43|ga_MLL=72|status_MLL=Z |win_RCD=8|draw_RCD=11|loss_RCD=19|gf_RCD=47|ga_RCD=70|status_RCD=Z |win_ZAR=9|draw_ZAR=7|loss_ZAR=22|gf_ZAR=37|ga_ZAR=62|status_ZAR=Z |col_CLGS=green1|text_CLGS=Kualifikim për [[2013–14 UEFA Liga e Kampionëve#Faza grupore|fazën e grupeve të Ligës së Kampionëve]] |result1=CLGS|result2=CLGS|result3=CLGS |col_CLPO=green2|text_CLPO=Kualifikim për [[2013–14 UEFA Liga e Kampionëve#Raundi play-off|raundin play-off të Ligës së Kampionëve]] |result4=CLPO |col_ELGS=blue1|text_ELGS=Kualifikim për [[2013–14 UEFA Liga e Evropës#Faza grupore|fazën grupore të Ligës së Evropës]] |note_res_ELGS=Pasi kampionët e [[2012–13 Copa del Rey|Copa Del Rey]] Atlético Madrid dhe nënkampionët Real Madrid u kualifikuan për [[2013–14 UEFA Champions League]], vendet e 5-ta, 6-ta dhe 7-ta u kualifikuan për fazën e grupeve, play-off dhe raundin e tretë kualifikues të [[2013–14 UEFA Europa League|Ligës së Evropës]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/94/62/40/1946240_DOWNLOAD.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20130514121404/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/Regulations/competitions/Regulations/01/94/62/40/1946240_DOWNLOAD.pdf|url-status=dead|archive-date=14 maj 2013|title=Regulations of the UEFA Europa League 2013/14|date=mars 2013|publisher=UEFA|location=Nyon|access-date=1 maj 2013|lang=en}}</ref> |result5=ELGS |note_res_MCF=Málaga u përjashtua nga pjesëmarrja në çdo kompeticion UEFA gjatë sezonit 2013–14 si dënim për mosrespektim të [[UEFA Financial Fair Play Regulations]].<ref>{{cite news|title=Malaga have second year of European ban waived by Uefa|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22573330|publisher=[[BBC]]|date=17 maj 2013|access-date=9 qershor 2013|lang=en}}</ref> Málaga apeloi kundër këtij dënimi, por Gjykata e Arbitrazhit Sportiv (CAS) konfirmoi vendimin e UEFA Club Financial Control Body.<ref>{{cite news|title=UEFA welcomes CAS decision on Málaga|url=https://www.uefa.com/news-media/news/020a-0e850f5d674f-9a1d076d144f-1000--uefa-welcomes-cas-decision-on-malaga/|publisher=[[UEFA]]|date=11 qershor 2013|access-date=11 qershor 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614050019/http://www.uefa.com/uefa/footballfirst/matchorganisation/disciplinary/news/newsid%3D1962518.html|archive-date=14 qershor 2013|lang=en}}</ref> |result6=MCF |col_ELPO=blue2|text_ELPO=Kualifikim për [[2013–14 UEFA Europa League#Raundi play-off|raundin play-off të Ligës së Evropës]] |note_res_ELPO=ELGS |result7=ELPO |note_res_RVA=Rayo Vallecano u përjashtua nga pjesëmarrja në çdo kompeticion UEFA për sezonin e ardhshëm pasi RFEF i refuzoi “licencën UEFA” për shkak se nuk plotësonin kërkesat financiare. Ata apeluan tek CAS në qershor 2013 dhe më 11 korrik vendimi u konfirmua. Ekipi që ishte pas tyre, [[Sevilla FC|Sevilla]], mori vendin e tyre në raundin e tretë kualifikues të [[2013–14 UEFA Europa League]].<ref>{{cite news|title=El TAS niega la licencia UEFA al Rayo y el Sevilla jugará en Europa|url=http://www.marca.com/2013/07/11/futbol/equipos/rayo/1373549331.html|language=es|work=[[Marca (newspaper)|Marca]]|location=Spanjë|date=11 korrik 2013|access-date=12 korrik 2013}}</ref> |result8=RVA |col_EL3Q=blue3|text_EL3Q=Kualifikim për raundin e tretë kualifikues të [[2013–14 UEFA Ëiga e Evropës|Ligës së Evropës]] |note_res_EL3Q=ELGS |result9=EL3Q |col_R=red1|text_R=Zbritje tek [[Segunda División]] |result18=R|result19=R|result20=R |update=complete |class_rules=1. pikët; 2. pikët ballë për ballë; 3. diferenca e golave ballë për ballë; 4. diferenca e golave; 5. numri i golave të shënuar; 7. [[#Fair Play award|pikët fair-play]] |source=[http://www.lfp.es/LigaBBVA/Liga_BBVA_Clasificacion.aspx La Liga] }}</onlyinclude> ==Rezultatet== {{#invoke:sports results|main |matches_style=FBR|solid_cell=grey |team1=ATH|team2=ATM|team3=FCB|team4=BET|team5=CEL |team6=RCD|team7=ESP|team8=GET|team9=GCF|team10=LEV |team11=MCF|team12=MLL|team13=OSA|team14=RVA|team15=RMA |team16=RSO|team17=SFC|team18=VCF|team19=VLD|team20=ZAR |name_ATH=[[Athletic Bilbao]] |match_ATH_ATM=3–0 |match_ATH_FCB=2–2 |match_ATH_BET=3–5 |match_ATH_CEL=1–0 |match_ATH_RCD=1–1 |match_ATH_ESP=0–4 |match_ATH_GET=1–2 |match_ATH_GCF=1–0 |match_ATH_LEV=0–1 |match_ATH_MCF=0–0 |match_ATH_MLL=2–1 |match_ATH_OSA=1–0 |match_ATH_RVA=1–2 |match_ATH_RMA=0–3 |match_ATH_RSO=[[Basque derby|1–3]] |match_ATH_SFC=2–1 |match_ATH_VCF=1–0 |match_ATH_VLD=2–0 |match_ATH_ZAR=0–2 |name_ATM=[[Atlético Madrid]] |match_ATM_ATH=4–0 |match_ATM_FCB=1–2 |match_ATM_BET=1–0 |match_ATM_CEL=1–0 |match_ATM_RCD=6–0 |match_ATM_ESP=1–0 |match_ATM_GET=2–0 |match_ATM_GCF=5–0 |match_ATM_LEV=2–0 |match_ATM_MCF=2–1 |match_ATM_MLL=0–0 |match_ATM_OSA=3–1 |match_ATM_RVA=4–3 |match_ATM_RMA=[[El Derbi madrileño|1–2]] |match_ATM_RSO=0–1 |match_ATM_SFC=4–0 |match_ATM_VCF=1–1 |match_ATM_VLD=2–1 |match_ATM_ZAR=2–0 |name_FCB=[[FC Barcelona|Barcelona]] |match_FCB_ATH=5–1 |match_FCB_ATM=4–1 |match_FCB_BET=4–2 |match_FCB_CEL=3–1 |match_FCB_RCD=2–0 |match_FCB_ESP=[[Derbi barceloní|4–0]] |match_FCB_GET=6–1 |match_FCB_GCF=2–0 |match_FCB_LEV=1–0 |match_FCB_MCF=4–1 |match_FCB_MLL=5–1 |match_FCB_OSA=5–1 |match_FCB_RVA=3–1 |match_FCB_RMA=[[El Clásico|2–2]] |match_FCB_RSO=5–1 |match_FCB_SFC=2–1 |match_FCB_VCF=1–0 |match_FCB_VLD=2–1 |match_FCB_ZAR=3–1 |name_BET=[[Real Betis|Betis]] |match_BET_ATH=1–1 |match_BET_ATM=2–4 |match_BET_FCB=1–2 |match_BET_CEL=1–0 |match_BET_RCD=1–1 |match_BET_ESP=1–0 |match_BET_GET=0–0 |match_BET_GCF=1–2 |match_BET_LEV=2–0 |match_BET_MCF=3–0 |match_BET_MLL=1–2 |match_BET_OSA=2–1 |match_BET_RVA=1–2 |match_BET_RMA=1–0 |match_BET_RSO=2–0 |match_BET_SFC=[[Seville derby|3–3]] |match_BET_VCF=1–0 |match_BET_VLD=0–0 |match_BET_ZAR=4–0 |name_CEL=[[Celta de Vigo|Celta Vigo]] |match_CEL_ATH=1–1 |match_CEL_ATM=1–3 |match_CEL_FCB=2–2 |match_CEL_BET=0–1 |match_CEL_RCD=[[Galician derby|1–1]] |match_CEL_ESP=1–0 |match_CEL_GET=2–1 |match_CEL_GCF=2–1 |match_CEL_LEV=1–1 |match_CEL_MCF=0–1 |match_CEL_MLL=1–1 |match_CEL_OSA=2–0 |match_CEL_RVA=0–2 |match_CEL_RMA=1–2 |match_CEL_RSO=1–1 |match_CEL_SFC=2–0 |match_CEL_VCF=0–1 |match_CEL_VLD=3–1 |match_CEL_ZAR=2–1 |name_RCD=[[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] |match_RCD_ATH=1–1 |match_RCD_ATM=0–0 |match_RCD_FCB=4–5 |match_RCD_BET=2–3 |match_RCD_CEL=[[Galician derby|3–1]] |match_RCD_ESP=2–0 |match_RCD_GET=1–1 |match_RCD_GCF=0–3 |match_RCD_LEV=0–2 |match_RCD_MCF=1–0 |match_RCD_MLL=1–0 |match_RCD_OSA=2–0 |match_RCD_RVA=0–0 |match_RCD_RMA=1–2 |match_RCD_RSO=0–1 |match_RCD_SFC=0–2 |match_RCD_VCF=2–3 |match_RCD_VLD=0–0 |match_RCD_ZAR=3–2 |name_ESP=[[RCD Espanyol|Espanyol]] |match_ESP_ATH=3–3 |match_ESP_ATM=0–1 |match_ESP_FCB=[[Derbi barceloní|0–2]] |match_ESP_BET=1–0 |match_ESP_CEL=1–0 |match_ESP_RCD=2–0 |match_ESP_GET=0–2 |match_ESP_GCF=0–1 |match_ESP_LEV=3–2 |match_ESP_MCF=0–0 |match_ESP_MLL=3–2 |match_ESP_OSA=0–3 |match_ESP_RVA=3–2 |match_ESP_RMA=1–1 |match_ESP_RSO=2–2 |match_ESP_SFC=2–2 |match_ESP_VCF=3–3 |match_ESP_VLD=0–0 |match_ESP_ZAR=1–2 |name_GET=[[Getafe CF|Getafe]] |match_GET_ATH=1–0 |match_GET_ATM=0–0 |match_GET_FCB=1–4 |match_GET_BET=2–4 |match_GET_CEL=3–1 |match_GET_RCD=3–1 |match_GET_ESP=0–2 |match_GET_GCF=2–2 |match_GET_LEV=0–1 |match_GET_MCF=1–0 |match_GET_MLL=1–0 |match_GET_OSA=1–1 |match_GET_RVA=1–2 |match_GET_RMA=2–1 |match_GET_RSO=2–1 |match_GET_SFC=1–1 |match_GET_VCF=0–1 |match_GET_VLD=2–1 |match_GET_ZAR=2–0 |name_GCF=[[Granada CF|Granada]] |match_GCF_ATH=1–2 |match_GCF_ATM=0–1 |match_GCF_FCB=1–2 |match_GCF_BET=1–5 |match_GCF_CEL=2–1 |match_GCF_RCD=1–1 |match_GCF_ESP=0–0 |match_GCF_GET=2–0 |match_GCF_LEV=1–1 |match_GCF_MCF=[[Derby of eastern Andalusia|1–0]] |match_GCF_MLL=1–2 |match_GCF_OSA=3–0 |match_GCF_RVA=2–0 |match_GCF_RMA=1–0 |match_GCF_RSO=0–0 |match_GCF_SFC=1–1 |match_GCF_VCF=1–2 |match_GCF_VLD=1–1 |match_GCF_ZAR=1–2 |name_LEV=[[Levante UD|Levante]] |match_LEV_ATH=3–1 |match_LEV_ATM=1–1 |match_LEV_FCB=0–4 |match_LEV_BET=1–1 |match_LEV_CEL=0–1 |match_LEV_RCD=0–4 |match_LEV_ESP=3–2 |match_LEV_GET=0–0 |match_LEV_GCF=3–1 |match_LEV_MCF=1–2 |match_LEV_MLL=4–2 |match_LEV_OSA=0–2 |match_LEV_RVA=2–3 |match_LEV_RMA=1–2 |match_LEV_RSO=2–1 |match_LEV_SFC=1–0 |match_LEV_VCF=[[Valencia derby|1–0]] |match_LEV_VLD=2–1 |match_LEV_ZAR=0–0 |name_MCF=[[Málaga CF|Málaga]] |match_MCF_ATH=1–0 |match_MCF_ATM=0–0 |match_MCF_FCB=1–3 |match_MCF_BET=4–0 |match_MCF_CEL=1–1 |match_MCF_RCD=3–1 |match_MCF_ESP=0–2 |match_MCF_GET=2–1 |match_MCF_GCF=[[Derby of eastern Andalusia|4–0]] |match_MCF_LEV=3–1 |match_MCF_MLL=1–1 |match_MCF_OSA=1–0 |match_MCF_RVA=1–2 |match_MCF_RMA=3–2 |match_MCF_RSO=1–2 |match_MCF_SFC=0–0 |match_MCF_VCF=4–0 |match_MCF_VLD=2–1 |match_MCF_ZAR=1–1 |name_MLL=[[RCD Mallorca|Mallorca]] |match_MLL_ATH=0–1 |match_MLL_ATM=1–1 |match_MLL_FCB=2–4 |match_MLL_BET=1–0 |match_MLL_CEL=1–0 |match_MLL_RCD=2–3 |match_MLL_ESP=2–1 |match_MLL_GET=1–3 |match_MLL_GCF=1–2 |match_MLL_LEV=1–1 |match_MLL_MCF=2–3 |match_MLL_OSA=1–1 |match_MLL_RVA=1–1 |match_MLL_RMA=2–5 |match_MLL_RSO=1–0 |match_MLL_SFC=2–1 |match_MLL_VCF=2–0 |match_MLL_VLD=6–2 |match_MLL_ZAR=1–1 |name_OSA=[[CA Osasuna|Osasuna]] |match_OSA_ATH=0–1 |match_OSA_ATM=0–2 |match_OSA_FCB=1–2 |match_OSA_BET=0–0 |match_OSA_CEL=1–0 |match_OSA_RCD=2–1 |match_OSA_ESP=0–2 |match_OSA_GET=1–0 |match_OSA_GCF=1–2 |match_OSA_LEV=4–0 |match_OSA_MCF=0–0 |match_OSA_MLL=1–1 |match_OSA_RVA=1–0 |match_OSA_RMA=0–0 |match_OSA_RSO=0–0 |match_OSA_SFC=2–1 |match_OSA_VCF=0–1 |match_OSA_VLD=0–1 |match_OSA_ZAR=1–0 |name_RVA=[[Rayo Vallecano]] |match_RVA_ATH=2–2 |match_RVA_ATM=2–1 |match_RVA_FCB=0–5 |match_RVA_BET=3–0 |match_RVA_CEL=3–2 |match_RVA_RCD=2–1 |match_RVA_ESP=2–0 |match_RVA_GET=3–1 |match_RVA_GCF=1–0 |match_RVA_LEV=3–0 |match_RVA_MCF=1–3 |match_RVA_MLL=2–0 |match_RVA_OSA=2–2 |match_RVA_RMA=0–2 |match_RVA_RSO=0–2 |match_RVA_SFC=0–0 |match_RVA_VCF=0–4 |match_RVA_VLD=1–2 |match_RVA_ZAR=0–2 |name_RMA=[[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |match_RMA_ATH=5–1 |match_RMA_ATM=[[El Derbi madrileño|2–0]] |match_RMA_FCB=[[El Clásico|2–1]] |match_RMA_BET=3–1 |match_RMA_CEL=2–0 |match_RMA_RCD=5–1 |match_RMA_ESP=2–2 |match_RMA_GET=4–0 |match_RMA_GCF=3–0 |match_RMA_LEV=5–1 |match_RMA_MCF=6–2 |match_RMA_MLL=5–2 |match_RMA_OSA=4–2 |match_RMA_RVA=2–0 |match_RMA_RSO=4–3 |match_RMA_SFC=4–1 |match_RMA_VCF=1–1 |match_RMA_VLD=4–3 |match_RMA_ZAR=4–0 |name_RSO=[[Real Sociedad]] |match_RSO_ATH=[[Basque derby|2–0]] |match_RSO_ATM=0–1 |match_RSO_FCB=3–2 |match_RSO_BET=3–3 |match_RSO_CEL=2–1 |match_RSO_RCD=1–1 |match_RSO_ESP=0–1 |match_RSO_GET=1–1 |match_RSO_GCF=2–2 |match_RSO_LEV=1–1 |match_RSO_MCF=4–2 |match_RSO_MLL=3–0 |match_RSO_OSA=0–0 |match_RSO_RVA=4–0 |match_RSO_RMA=3–3 |match_RSO_SFC=2–1 |match_RSO_VCF=4–2 |match_RSO_VLD=4–1 |match_RSO_ZAR=2–0 |name_SFC=[[Sevilla FC|Sevilla]] |match_SFC_ATH=2–1 |match_SFC_ATM=0–1 |match_SFC_FCB=2–3 |match_SFC_BET=[[Seville derby|5–1]] |match_SFC_CEL=4–1 |match_SFC_RCD=3–1 |match_SFC_ESP=3–0 |match_SFC_GET=2–1 |match_SFC_GCF=3–0 |match_SFC_LEV=0–0 |match_SFC_MCF=0–2 |match_SFC_MLL=3–2 |match_SFC_OSA=1–0 |match_SFC_RVA=2–1 |match_SFC_RMA=1–0 |match_SFC_RSO=1–2 |match_SFC_VCF=4–3 |match_SFC_VLD=1–2 |match_SFC_ZAR=4–0 |name_VCF=[[Valencia CF|Valencia]] |match_VCF_ATH=3–2 |match_VCF_ATM=2–0 |match_VCF_FCB=1–1 |match_VCF_BET=3–0 |match_VCF_CEL=2–1 |match_VCF_RCD=3–3 |match_VCF_ESP=2–1 |match_VCF_GET=4–2 |match_VCF_GCF=1–0 |match_VCF_LEV=[[Valencia derby|2–2]] |match_VCF_MCF=5–1 |match_VCF_MLL=2–0 |match_VCF_OSA=4–0 |match_VCF_RVA=0–1 |match_VCF_RMA=0–5 |match_VCF_RSO=2–5 |match_VCF_SFC=2–0 |match_VCF_VLD=2–1 |match_VCF_ZAR=2–0 |name_VLD=[[Real Valladolid|Valladolid]] |match_VLD_ATH=2–2 |match_VLD_ATM=0–3 |match_VLD_FCB=1–3 |match_VLD_BET=0–1 |match_VLD_CEL=0–2 |match_VLD_RCD=1–0 |match_VLD_ESP=1–1 |match_VLD_GET=2–1 |match_VLD_GCF=1–0 |match_VLD_LEV=2–0 |match_VLD_MCF=1–1 |match_VLD_MLL=3–1 |match_VLD_OSA=1–3 |match_VLD_RVA=6–1 |match_VLD_RMA=2–3 |match_VLD_RSO=2–2 |match_VLD_SFC=1–1 |match_VLD_VCF=1–1 |match_VLD_ZAR=2–0 |name_ZAR=[[Real Zaragoza|Zaragoza]] |match_ZAR_ATH=1–2 |match_ZAR_ATM=1–3 |match_ZAR_FCB=0–3 |match_ZAR_BET=1–2 |match_ZAR_CEL=0–1 |match_ZAR_RCD=5–3 |match_ZAR_ESP=0–0 |match_ZAR_GET=0–1 |match_ZAR_GCF=0–0 |match_ZAR_LEV=0–1 |match_ZAR_MCF=0–1 |match_ZAR_MLL=3–2 |match_ZAR_OSA=3–1 |match_ZAR_RVA=3–0 |match_ZAR_RMA=1–1 |match_ZAR_RSO=1–2 |match_ZAR_SFC=2–1 |match_ZAR_VCF=2–2 |match_ZAR_VLD=0–1 |update=complete |source=[http://www.lfp.es/LigaBBVA/Liga_BBVA_Tabla_Resultados.aspx LFP] }} ==Çmimet== ===Çmimet e La Ligës=== Organizata qeverisëse e La Ligës, [[Liga de Fútbol Profesional|Liga Kombëtare e Futbollit Profesional]], nderoi lojtarët dhe trajnerin më të mirë të konkurrencës me [[LFP Awards|LFP Awards]]<ref>{{cite news|first=Peter J.|last=Mulroy|title=La Liga Awards 2013: Cristiano Ronaldo Earns MVP; Lionel Messi Wins Best Player and Best Forward for 5th Year|newspaper=Latin Times|date=3 dhjetor 2013|url=http://www.latintimes.com/la-liga-awards-2013-cristiano-ronaldo-earns-mvp-lionel-messi-wins-best-player-and-best-forward-5th|access-date=8 mars 2016|language=en}}</ref><ref name="2012–13">{{cite web|title=Messi, mejor delantero y mejor jugador; Cristiano, jugador más valioso|publisher=Liga de Fútbol Profesional|language=es|date=2 dhjetor 2013|url=https://www.ligabbva.com/liga-bbva/126953/messi-mejor-delantero-y-mejor-jugador-cristiano-jugador-mas-valioso/|access-date=8 mars 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208113604/https://www.ligabbva.com/liga-bbva/126953/messi-mejor-delantero-y-mejor-jugador-cristiano-jugador-mas-valioso/|archive-date=8 dhjetor 2015}}</ref> {| class="wikitable" |- !width="150"|Çmimi !width="250"|Fituesi |- !Lojtari më i mirë |{{flagicon|ARG}} [[Lionel Messi]] ([[FC Barcelona|Barcelona]]) |- !Trajneri më i mirë |{{flagicon|ARG}} [[Diego Simeone]] ([[Atlético Madrid]]) |- !Portieri më i mirë |{{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]] ([[Atlético Madrid]]) |- !Mbrojtësi më i mirë |{{flagicon|ESP}} [[Sergio Ramos]] ([[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]) |- !Mesfushori(t) më i mirë |{{flagicon|ESP}} [[Asier Illarramendi]] ([[Real Sociedad]]) <br> {{flagicon|ESP}} [[Andrés Iniesta]] ([[FC Barcelona|Barcelona]]) |- !Sulmuesi më i mirë |{{flagicon|ARG}} [[Lionel Messi]] ([[FC Barcelona|Barcelona]]) |} ===Golashënuesit më të mirë=== [[Pichichi Trophy|Pichichi Trophy]] jepet nga gazeta ''[[Marca (newspaper)|Marca]]'' për lojtarin që shënon më shumë gola në një sezon. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Renditja ! Lojtari ! Klubi ! Gola<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/stats/scorers/_/league/esp.1/spanish-la-liga?cc=3888|title=Statistikat e La Liga Spanjolle: Golashënuesit më të mirë – 2012–13|work=ESPN|publisher=Entertainment and Sports Programming Network|access-date=20 gusht 2012|archive-date=24 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024070321/http://soccernet.espn.go.com/stats/scorers/_/league/esp.1/spanish-la-liga?cc=3888|url-status=dead|lang=en}}</ref> |- |1 |align="left"|{{flagicon|ARG}} [[Lionel Messi]] |align="left"|Barcelona |46 |- |2 |align="left"|{{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]] |align="left"|Real Madrid |34 |- |3 |align="left"|{{flagicon|COL}} [[Radamel Falcao]] |align="left"|Atlético Madrid |28 |- |4 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Álvaro Negredo]] |align="left"|Sevilla |25 |- |5 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Roberto Soldado]] |align="left"|Valencia |24 |- |rowspan="2"|6 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Rubén Castro]] |align="left"|Real Betis |rowspan="2"|18 |- |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Piti (footballer)|Piti]] |align="left"|Rayo Vallecano |- |8 |align="left"|{{flagicon|ARG}} [[Gonzalo Higuaín]] |align="left"|Real Madrid |16 |- |rowspan="3"|9 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Aritz Aduriz]] |align="left"|Athletic Bilbao |rowspan="3"|14 |- |align="left"|{{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]] |align="left"|Zaragoza |- |align="left"|{{flagicon|MEX}} [[Carlos Vela]] |align="left"|Real Sociedad |} ===Asistimet më të mira=== {|class="wikitable" style="text-align:center" !Renditja !Lojtari !Klubi !Asistime<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/stats/assists/_/league/esp.1/spanish-primera-division?cc=5739|title=Statistikat e La Liga Spanjolle: Liderët e asistimeve – 2012–13|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|access-date=17 shkurt 2013|archive-date=2 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102092616/http://soccernet.espn.go.com/stats/assists/_/league/esp.1/spanish-primera-division?cc=5739|url-status=dead|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lfp.es/Estadisticas/EstadisticasJugadores.aspx|title=Asistime të qëllimshme|work=Faqja zyrtare e La Liga|access-date=3 maj 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513205840/http://www.lfp.es/Estadisticas/EstadisticasJugadores.aspx|archive-date=13 maj 2013|lang=es}}</ref> |- |rowspan="2"|1 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Andrés Iniesta]] |align="left"|Barcelona |rowspan="2"|16 |- |align="left"|{{flagicon|GER}} [[Mesut Özil]] |align="left"|Real Madrid |- |3 |align="left"|{{flagicon|ARG}} [[Lionel Messi]] |align="left"|Barcelona |12 |- |rowspan="2"|4 |align="left"|{{flagicon|FRA}} [[Karim Benzema]] |align="left"|Real Madrid |rowspan="2"|11 |- |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Cesc Fàbregas]] |align="left"|Barcelona |- |rowspan="2"|6 |align="left"|{{flagicon|CRO}} [[Ivan Rakitić]] |align="left"|Sevilla |rowspan="2"|10 |- |align="left"|{{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]] |align="left"|Real Madrid |- |rowspan="4"|8 |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Ibai Gómez]] |align="left"|Athletic Bilbao |rowspan="4"|9 |- |align="left"|{{flagicon|ESP}} [[Koke (footballer, born 1992)|Koke]] |align="left"|Atlético Madrid |- |align="left"|{{flagicon|CHI}} [[Alexis Sánchez]] |align="left"|Barcelona |- |align="left"|{{flagicon|MEX}} [[Carlos Vela]] |align="left"|Real Sociedad |} ==Statistikat e sezonit== ===Golat=== *Goli i parë i sezonit: {{flagicon|CMR}} [[Fabrice Olinga]] për Málaga kundër Celta Vigo (<small>''18 Gusht 2012''</small>) *Goli i fundit i sezonit: {{flagicon|ESP}} [[Piti (footballer)|Piti]] për Rayo Vallecano kundër Athletic Bilbao (<small>''1 Qershor 2013''</small>) ===Hat-trick=== {{main|Lista e hat-trick-eve në La Liga}} {| class="wikitable sortable" |- ! Lojtari !! Për !! Kundër !! style="text-align:center"| Rezultati !! Data |- |{{flagicon|COL}} {{sortname|Radamel|Falcao}} || Atlético Madrid || Athletic Bilbao || style="text-align:center;"| 4–0 (H)<ref>{{cite news|date=27 gusht 2012|title=Falcao stars in Atletico romp|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/348487?cc=5739|url-status=dead|access-date=27 gusht 2012|archive-url=https://archive.today/20130102224645/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/348487?cc=5739|archive-date=2 janar 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2012|8|27}} |- |{{flagicon|POR}} {{sortname|Cristiano|Ronaldo}} || Real Madrid || Deportivo La Coruña || style="text-align:center;"| 5–1 (H)<ref>{{cite news|date=30 shtator 2012|title=Ronaldo hits hat-trick in rout|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348455/report.html?soccernet=true&cc=5739|access-date=30 shtator 2012}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2012|9|30}} |- |{{flagicon|ARG}} {{sortname|Lionel|Messi}} || Barcelona || Deportivo La Coruña || style="text-align:center;"| 5–4 (A)<ref>{{cite news|date=20 tetor 2012|title=Barcelona edge nine-goal thriller|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348435/report.html?soccernet=true&cc=5739|access-date=20 tetor 2012}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2012|10|20}} |- |{{flagicon|COL}} {{sortname|Radamel|Falcao}}⁵ || Atlético Madrid || Deportivo La Coruña || style="text-align:center;"| 6–0 (H)<ref>{{cite news|date=9 dhjetor 2012|title=Five-star show from Falcao|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=348372&cc=5739|url-status=dead|access-date=9 dhjetor 2012|archive-url=https://archive.today/20130103020514/http://soccernet.espn.go.com/report?id=348372&cc=5739|archive-date=3 janar 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2012|12|9}} |- |{{flagicon|ESP}} {{sortname|Xabi|Prieto}} || Real Sociedad || Real Madrid || style="text-align:center;"| 3–4 (A)<ref>{{cite news|date=6 janar 2013|title=Casillas benched again but Madrid win|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348350/report.html?soccernet=true&cc=5739|url-status=dead|access-date=6 janar 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140225192035/http://espnfc.com/uk/en/report/348350/report.html?soccernet=true&cc=5739|archive-date=25 shkurt 2014}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|1|6}} |- |{{flagicon|POR}} {{sortname|Cristiano|Ronaldo}} || Real Madrid || Getafe || style="text-align:center;"| 4–0 (H)<ref>{{cite news|date=27 janar 2013|title=Ronaldo hits hat-trick in rout|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348455/report.html?soccernet=true&cc=5739|access-date=27 janar 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|1|27}} |- |{{flagicon|ARG}} {{sortname|Lionel|Messi}}⁴ || Barcelona || Osasuna || style="text-align:center;"| 5–1 (H)<ref>{{cite news|date=27 janar 2013|title=Irrepressible Messi routs Osasuna|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348321/report.html?soccernet=true&cc=5739|access-date=27 janar 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|1|27}} |- |{{flagicon|POR}} {{sortname|Cristiano|Ronaldo}} || Real Madrid || Sevilla || style="text-align:center;"| 4–1 (H)<ref>{{cite news|date=9 shkurt 2013|title=Real close gap to Atletico|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1333010/la-liga:-real-thrash-sevilla-to-close-gap-to-atletico?cc=5739|url-status=dead|access-date=9 shkurt 2013|archive-url=https://archive.today/20130419122622/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1333010/la-liga:-real-thrash-sevilla-to-close-gap-to-atletico?cc=5739|archive-date=19 prill 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|2|9}} |- |{{flagicon|ESP}} {{sortname|Álvaro|Negredo}} || Sevilla || Celta Vigo || style="text-align:center;"| 4–1 (H)<ref>{{cite news|date=4 mars 2013|title=Negredo notches three in thumping win|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/en/report/348274/report.html?soccernet=true&cc=4716|url-status=dead|access-date=5 mars 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140417222340/http://espnfc.com/en/report/348274/report.html?soccernet=true&cc=4716|archive-date=17 prill 2014}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|3|4}} |- |{{flagicon|ESP}} {{sortname|Cesc|Fàbregas}} || Barcelona || Mallorca || style="text-align:center;"| 5–0 (H)<ref>{{cite news|date=6 prill 2013|title=Fabregas fires Barca to victory|language=en|work=ESPN Soccernet|publisher=Entertainment and Sports Programming Network (ESPN)|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348240/report.html?soccernet=true&cc=5739|access-date=6 prill 2013}}</ref>|| {{dts|format=dmy|2013|4|6}} |- |{{flagicon|ESP}} {{sortname|Álvaro|Negredo}}⁴ || Sevilla || Valencia || style="text-align:center;"| 4–3 (H) || {{dts|format=dmy|2013|6|1}} |} * <small>⁴ Lojtari shënoi 4 gola</small> * <small>⁵ Lojtari shënoi 5 gola</small> ===Portat e paprekura=== *Më shumë [[Shutout|porta të paprekura]]: '''20''' **Atlético Madrid *Më pak porta të paprekura: '''5''' **Mallorca ===Disiplina=== *Më shumë karta të verdha (klub): '''139''' **Espanyol *Më pak karta të verdha (klub): '''56''' ** Barcelona *Më shumë karta të verdha (lojtar): '''19''' **[[Cristian Săpunaru]] (Zaragoza) *Më shumë kartona të kuq (klub): '''12''' **Sevilla *Më pak kartona të kuq (klub): '''2''' ** Barcelona ** Real Sociedad *Më shumë kartona të kuq (lojtar): '''4''' **[[Alejandro Arribas]] (Osasuna) ===Gjithsej=== *Më shumë fitore - [[FC Barcelona|Barcelona]] (32) *Më pak fitore - [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] (8) *Më shumë barazime - [[Real Sociedad]] (12) *Më pak barazime - [[FC Barcelona|Barcelona]] (4) *Më shumë humbje - [[Real Zaragoza|Zaragoza]] (22) *Më pak humbje - [[FC Barcelona|Barcelona]] (2) *Më shumë gola të shënuar - [[FC Barcelona|Barcelona]] (115) *Më pak gola të shënuar - [[CA Osasuna|Osasuna]] (33) *Më shumë gola të pësuar - [[RCD Mallorca|Mallorca]] (72) *Më pak gola të pësuar - [[Atlético Madrid]] (31) ==Pjesëmarrjet në stadiume== [[FC Barcelona]] pati mesataren më të lartë të tifozëve në stadium gjatë sezonit 2012–13 të La Ligës. {| class="wikitable sortable" ! # !! Klubi !! style="text-align:center;"| Ndeshjet në shtëpi !! style="text-align:center;"| Mesatarja e tifozëve<ref>{{cite web|title=Statistikat historike të pjesëmarrjes|url=https://european-football-statistics.co.uk/attn/archive/esp/aveesp13.htm|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> |- | 1 || [[FC Barcelona]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 71,120 |- | 2 || [[Real Madrid]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 69,988 |- | 3 || [[Atlético de Madrid]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 44,296 |- | 4 || [[Valencia CF]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 36,919 |- | 5 || [[Athletic Bilbao|Athletic Club]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 36,105 |- | 6 || [[Real Betis]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 34,983 |- | 7 || [[Deportivo de La Coruña]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 29,517 |- | 8 || [[Sevilla FC]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 28,026 |- | 9 || [[Málaga CF]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 27,109 |- | 10 || [[Real Sociedad]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 23,367 |- | 11 || [[Real Zaragoza]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 22,632 |- | 12 || [[RCD Espanyol]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 20,978 |- | 13 || [[Celta de Vigo]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 19,944 |- | 14 || [[Granada CF]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 19,669 |- | 15 || [[CA Osasuna]]|| style="text-align:center;" | 19 || style="text-align:center;"| 16,337 |- | 16 || [[Real Valladolid]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 16,311 |- | 17 || [[Levante UD]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 14,792 |- | 18 || [[RCD Mallorca]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 14,449 |- | 19 || [[Rayo Vallecano]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 9,650 |- | 20 || [[Getafe CF]] || style="text-align:center;"| 19 || style="text-align:center;"| 8,553 |} == Referime == {{reflist}} {{Sezonet e La Liga}} [[Kategoria:La Liga]] 90cs1fuzfyqqaxuykkn1zdf70kppuf8 0 387663 2976470 2886928 2026-05-02T22:44:40Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976470 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Xhamajkë | party1 = Shqipëria | party2 = Xhamajka | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Xhamajka]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 3 prill 1996.<ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet Diplomatike mes Shqipërisë dhe Xhamajkës që nga 3 Prilli 1996|url=https://digitallibrary.un.org/record/1477910?ln=zh_CN&v=pdf|publisher=United Nations Digital Library System|access-date=28 shtator 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Përpara se të vendosnin zyrtarisht marrëdhënie diplomatike, Shqipëria, Xhamajka dhe disa vende të tjera u bënë vende pjesëmarrëse dhe anëtare të traktatit "Akti i imuniteteve dhe privilegjeve diplomatike" i zhvilluar nëpërmjet qeverisë austriake, vendet anëtare të Komonuelthit dhe Xhamajkës. Vendet pjesëmarrëse u ftuan në pakt më 31 tetor 1961, në Ministrinë Federale të Punëve të Jashtme të Austrisë, deri më 31 mars 1962. Pakti u zhvillua më 6 gusht 1962. Konkluzioni i paktit ishte bashkëpunimi politik mes Xhamajkës, vendeve të Komonuelthit, si dhe vendeve të tjera pjesëmarrëse, përfshirë edhe Shqipërinë. Pakti ishte i ndërlidhur me konventën e Vjenës të 18 prillit 1961, ku synohej bashkëpunimi diplomatik dhe politik mes vendeve të ndryshme dhe thellimi i marrëdhënieve diplomatike dhe politike mes vendeve të ndryshme.<ref>{{Cito web|title=Akti i imuniteteve dhe privilegjeve diplomatike – Vendet e OKB-së që u bënë pjesë e konventës|url=https://www.commonlii.org/jm/legis/consol_act/diapa363.pdf|publisher=CommonLII - Commonwealth Legal Information Institute|access-date=28 shtator 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 30 shtator 1965, u zhvillua një mbledhje e përbashkët e OKB-së mes Shqipërisë, Xhamajkës, El Salvadorit dhe Paraguait, ku delegatë të huaj të këtyre vendeve folën në asamblenë e OKB-së dhe shprehën për situatat politike, ekonomike dhe kulturore në botë në atë periudhë si dhe diskutuan bashkëpunim politik, ekonomik dhe kulturor mes tyre.<ref>{{Cito web|title=Asambleja e OKB-së dëgjon deklaratat nga El Salvadori, Shqipëria, Xhamajka dhe Paraguai|url=https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7617342|publisher=UN Media|access-date=28 shtator 2025|language=en|archive-date=2 tetor 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251002204751/https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7617342|url-status=dead}}</ref> Më 2 tetor 2018, në Principatën e Monakos, u zhvillua një mbledhje e përbashkët mes Ministrit të Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit në Principatën e Monakos, Gilles Tonelli, dhe Ambasadores së Jashtëzakonshme dhe Fuqiplotë të Republikës Greke, Aglaia Balta, Ambasadorit të Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë të Shtetit të Kuvajtit, Sami Mohammad Al-Sulaiman, Ambasadores së Jashtëzakonshme dhe Fuqiplotë të Xhamajkës, Sheila Sealy Monteith dhe Ambasadorit të Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë të Republikës së Koresë, Jong-moon Choi, të cilët i dorëzuan Letrat Kredenciale Princit Sovran të Monakos. Në takim u diskutua edhe për marrëdhëniet diplomatike mes Shqipërisë dhe Xhamajkës, që ishin të ndërmjetësuara nga ish punonjësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Greqisë, Aglaia Balta, që kur në kohën e saj ishte punonjëse e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Greqisë, ndërmjetësoi disa nga marrëdhëniet diplomatike mes Shqipërisë dhe Xhamajkës nëpërmjet ndërmjetësimit të marrëdhënieve politike mes Shqipërisë dhe Greqisë dhe ndërmjetësimit të marrëdhënieve politike mes Greqisë dhe Xhamajkës. Znj. Aglaia Balta u punësua në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Greqisë (MPJ) në vitin 1984 dhe hyri në Zyrën Diplomatike të Presidencës së Republikës së Greqisë në vitin 1986. Gjatë karrierës së saj në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ajo ishte Drejtore e Çështjeve Shqiptare në Drejtorinë për Vendet e Evropës Juglindore, Korrespondente Evropiane në Drejtorinë e Politikës së Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë, Zëvendësdrejtoreshë në zyrën diplomatike dhe Drejtore e Protokollit. Në vitin 2012, ajo u emërua Ambasadore e Greqisë në Kili. Gjatë kohës së karrierës së saj si punonjëse e Ministrisë së Jashtme të Greqisë, ajo mbuloi edhe disa nga marrëdhëniet diplomatike të Shqipërisë me Xhamajkën nëpërmjet ndërmjetësimit të marrëdhënieve diplomatike mes Shqipërisë dhe Greqisë dhe ndërmjetësimit të marrëdhënieve diplomatike mes Greqisë dhe Xhamajkës, gjatë kohës që ishte Ministre e Punëve të Jashtme të Greqisë.<ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet Diplomatike mes Shqipërisë dhe Xhamajkës që nga 3 Prilli 1996|url=https://digitallibrary.un.org/record/1477910?ln=zh_CN&v=pdf|publisher=United Nations Digital Library System|access-date=28 shtator 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Më 7 korrik 2008, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) rekomandoi që Xhamajka të mbyllë të gjitha skemat e parregulluara të investimeve, duke thënë se ato rrezikojnë sektorin financiar të ishullit, i cili përndryshe është i shëndoshë. Duke cituar statistikat nga Instituti i Kërkimeve të Politikave të Karaibeve, raporti i FMN-së për vendin në qershor identifikoi 35 skema të parregulluara që veprojnë në Xhamajka. "Skemat e parregulluara të investimeve, që premtojnë kthime tepër të larta mbi 10 përqind në muaj, janë përhapur", tha raporti. "Këto skema kanë potencialin të shkaktojnë paqëndrueshmëri sociale dhe makroekonomike dhe të dëmtojnë sektorin financiar." Duke cituar rënien e skemave piramidale në Shqipërinë e viteve 1990, FMN paralajmëroi për implikime të mundshme ekonomike dhe trazira sociale nëse skemat xhamajkane dështojnë. Ky artikull bënte krahasimin mes gjendjes ekonomike të Shqipërisë në vitin 1997, në kohën e skemave piramidale, dhe gjendjes ekonomike së Xhamajkës në vitin 2008, në kohën e skemave të parregullta të investimeve në Xhamajkë. Artikulli u pasqyrua në mediat shqiptare dhe xhamajkane, dhe zyrtarë ekonomikë nga të dy vendet bënë thirrje për bashkëpunim ekonomik dhe dialog ekonomik në investime në biznese dhe sipërmarrje mes dy vendeve, me qëllim mos zhvillimin përsëri të skemave të parregullta të investimeve në të dy vendet.<ref>{{Cito web|title=FMN i kujton Xhamajkës shembullin e trishtueshëm të skemave të parregulluara të investimeve në Shqipëri|url=https://www.tiranatimes.com/imf-reminds-jamaica-of-albanias-sad-example-of-unregulated-investment-schemes_104972/|publisher=Tirana Times|access-date=28 shtator 2025|language=en}}</ref> Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia përfshin industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Xhamajka|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/jam|publisher=OEC World|access-date=28 shtator 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] avqkipv712ku9glgnubwmfjxdkh1no8 0 387756 2976473 2972295 2026-05-02T22:48:34Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976473 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Xhibut | party1 = Shqipëria | party2 = Xhibuti | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Xhibuti]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 2 prill 1980.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me Xhibutin|url=https://cdn.un.org/unyearbook/yun/chapter_pdf/1980YUN/1980_P1_SEC1_CH12.pdf|publisher=United Nations|access-date=29 shtator 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Në vitin 1989, Shqipëria, Xhibuti dhe disa vende të tjera ishin pjesë e një traktati të Organizatës të të drejtave të njeriut të OKB-së që bënte fjalë për vendosje sanksionesh për disa vende që shkelnin dhe cënonin lirinë dhe të drejtat e njeriut. Shqipëria, Xhibuti dhe vendet pjesëmarrëse në traktat u bënë pjesë e listës së vendosjes së sanksioneve për ato vende që shkelnin dhe cënonin lirinë dhe të drejtat e njeriut, në mënyrë që në ato vende të ketë liri dhe respektim të të drejtave të njeriut.<ref>{{Cito web|title=Projektrezolutë / Algjeria, Bahreini, Kuba, Xhibuti, Indonezia, Malajzia, Mauritania, Pakistani dhe Republika Arabe Siriane – Afganistani; Shqipëria; Kuvajti; Maroku; Omani – 1989|url=https://sanctionsplatform.ohchr.org/record/6343|publisher=OHCHR - United Nations Human Rights Special Procedures - Special Rapporteurs, Independent Experts & Working Groups|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Më 9 janar 2006, Shqipëria, Mbretëria e Bashkuar dhe disa vende të tjera u bënë pjesë e një çështjeje në Gjykatën e Hagës, që bënte fjalë për një marrëveshje politike dhe ekonomike mes Francës dhe Xhibutit. Shqipëria dhe disa vende pjesëmarrëse në çështje suportuan nismën e të dy vendeve për zgjidhjen e marrëdhënieve politike dhe ekonomike në marrëveshjen mes Francës dhe Xhibutit.<ref>{{Cito web|title=Çështja - Xhibuti kundër Francës|url=https://www.haguejusticeportal.net/Docs/Commentaries_PDF/Vincent_Djibouti_EN_II.pdf|access-date=29 shtator 2025|publisher=The Hague Justice Portal|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Shqipëria dhe Xhibuti u bënë pjesë e disa vendeve të përzgjedhura nga Departamenti i Shërbimit të të Ardhurave të Brëndshme të SHBA-së në prill të vitit 2003, në mënyrë që këto vende të paguanin më pak taksa në shkëmbimet tregtare mes tyre dhe SHBA-së dhe të ndihmonin, të kontribonin dhe të bashkëpunonin me shërbimin ushtarak amerikan në misionet e tyre ushtarake.<ref>{{Cito web|title=Informacion për Tatimpaguesit që shërbejnë në Forcat e Armatosura|url=https://www.irs.gov/pub/irs-news/fs-03-11.pdf|publisher=Internal Revenue Service|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Të dy vendet janë pjesë e Organizatës së Bashkëpunimit Islamik<ref>{{Cito web|title=Organizata e Bashkëpunimit Islamik - Vendet në Shifra (OIC-CIF)|url=https://www.sesric.org/cif-home.php|publisher=SESRIC|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> dhe bashkëpunojnë me njëri tjetrin në sektorë e fusha të ndryshme në këtë organizatë.<ref>{{Cito web|title=Marrëdhëniet e Shqipërisë me Organizatën e Bashkëpunimit Islamik|url=https://iipccl.org/wp-content/uploads/2019/01/144-154.pdf|publisher=International Institute For Private, Commercial And Competition Law|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Po ashtu, të dy vendet janë pjesë e Bankës Islamike për Zhvillim<ref>{{Cito web|title=Vendet anëtare të Bankës Islamike për Zhvillim|url=https://www.isdb.org/isdb-member-countries|publisher=IsDB - Islamic Development Bank|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> dhe bashkëpunojnë me njëri tjetrin në sektorë ekonomikë e financiarë në këtë institucion.<ref>{{Cito web|title=Hyrje në Grupin e Bankës Islamike për Zhvillim (IsDB)|url=https://unece.org/fileadmin/DAM/road_Safety/Documents/Lebanon_workshop_November_2018/introduction_to_islamic_development_bank_group.pdf|publisher=UNECE|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Gjithashtu, anëtarë të të dy vendeve bashkëpunojnë me ndërlidhje në Organizatat e Bashkëpunimit Islamik dhe Bankës Islamike për Zhvillim, si ndërlidhje të përbashkëta që këto dy organizata kanë.<ref>{{Cito web|title=Organizata e Bashkëpunimit Islamik dhe Banka Islamike e Zhvillimit - NCHS|url=https://www.humanitarianstudies.no/resource/the-organization-of-islamic-cooperation-and-the-islamic-development-bank/|publisher=Humanitarian Studies Norway|access-date=29 shtator 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Në një publikim të bërë nga Instituti Evropian i Bioinformatikës (EBI) i Laboratorit Evropian të Biologjisë Molekulare (EMBL) ; (EMBL-EBI) në vitet 2016-2017, u zbulua se tregtia mes Shqipërisë, Xhibutit dhe disa vendeve të tjera kishte konstatuar në import eksport të mishit të derrit me kimikate, hormone, papastërti dhe viruse në Shqipëri<ref>{{Cito web|title=VBO:0012687 - Shqipëria - mish derri|url=https://www.ebi.ac.uk/ols4/ontologies/vbo/classes/http%3A%2F%2Fpurl.obolibrary.org%2Fobo%2FVBO_0012687|publisher=EMBL-EBI|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> dhe import eksport të mishit të pulës me kimikate, hormore, papastërti dhe viruse në Xhibut.<ref>{{Cito web|title=VBO:0007026 - Xhibuti - mish pule|url=https://www.ebi.ac.uk/ols4/ontologies/vbo/classes/http%253A%252F%252Fpurl.obolibrary.org%252Fobo%252FVBO_0007026|publisher=EMBL-EBI|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Po ashtu edhe në disa vende të tjera, llojet e ndryshme të mishit kishin rezultuar jo të rregullta për konsumim. Tregtarë të ndryshëm nga Shqipëria, Xhibuti dhe vendet e tjera që ishin të listuara si importues dhe eksportues të produkteve të ndryshme të mishit që përbënte parregullsi në konsumim, u njoftuan për këto konkluzione dhe tërhoqën produktet e dëmshme të mishit nga tregjet importuese dhe eksportuese, në vitin 2018. Në vazhdim, ata siguruan për import eksport të produkteve të mishit që janë të sigurta për konsumatorët.<ref>{{Cito web|title=Transformimi i sektorit të blegtorisë përmes Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm|url=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/3e7ba7ed-1eb1-48cf-8792-ae4773e9a79b/content|publisher=Food and Agriculture Organization|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë drusore, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Xhibuti|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/dji|publisher=OEC World|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Xhibuti / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/dji/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=29 shtator 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione nga marrëdhëniet diplomatike == Në një publikim të bërë nga faqja e statistikave zvicerane Dodis, tregohet një raport mes Shqipërisë dhe Xhibutit, marrëdhëniet e përbashkëta, organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë, takime diplomatike dhe mbledhje të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Në raport del në pah se si Shqipëria dhe Xhibuti kanë pasur marrëdhënie të mira ndër vite dhe kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin në vite. Po ashtu, në raport del në pah se delegatë të jashtëm nga Shqipëria dhe Xhibuti kanë bërë mbledhje të ndryshme ndër vite me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike dhe kulturore mes dy vendeve dhe kanë marrë pjesë në takime të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë, me qëllim thellimin e bashkëpunimit mes dy vendeve.<ref>{{Cito web|title=Informacione rreth temës dodis.ch/D128 Shqipëria (Të përgjithshme)|url=https://dodis.ch/D128|access-date=29 shtator 2025|publisher=Dodis|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Informacione rreth temës dodis.ch/D689 Xhibuti (Të përgjithshme)|url=https://dodis.ch/D689|access-date=29 shtator 2025|publisher=Dodis|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] 7pmvccrw3nfk8l2qo130e6bp5wmu1pt 0 388210 2976455 2972334 2026-05-02T22:15:35Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976455 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Kamerun | party1 = Shqipëria | party2 = Kameruni | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[Kameruni]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 20 gusht 1973.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me Kamerunin|url=https://www.un.org/sites/un2.un.org/files/2020/06/a28-special_sess-6_0_1.pdf|publisher=United Nations Archives|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga formimi i marrëdhënieve politike, delegatë nga Shqipëria dhe Kameruni kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore si dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Ndër vite, Shqipëria dhe Kameruni janë bërë pjesë e disa traktateve dhe pakteve të përbashkëta të OKB, me qëllim forcimin e marrëdhënieve mes vendeve të ndryshme të OKB, forcimin e marrëdhënieve ekonomike si dhe forcimin e marrëdhënieve kulturore por edhe bashkëpunim në çështjet e punësimit, emigrimit dhe çështjet e ndryshme sociale në vende të ndryshme.<ref>{{Cito web|title=Traktatet shumëpalëshe të depozituara te Sekretari i Përgjithshëm i OKB|url=https://treaties.un.org/pages/historicalinfo.aspx|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Shqipëria dhe Kameruni kanë bashkëpunuar në Paketat e Zbatimit për Konventat Ndërkombëtare Kundër Terrorizmit nga organizatat ndërkombëtare kundër terrorizmit, që nga themelimi i marrëdhënieve diplomatike në vitin 1973 dhe deri në vitin 2002, ku u zhvillua një progresraport rreth bashkëpunimit të vendeve të ndryshme në misionet për luftimin e organizatave terroriste në botë. Konkretisht, të dy vendet si dhe vende të tjera kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin dhe kontribuar për të luftuar disa organizata terroriste si Al-Kaeda në vendet arabe në Lindjen e Mesme dhe disa organizata terroriste në Afrikën Sahariane dhe Veriore, si Al-Shabaab në Somali por edhe luftimin e disa sistemeve qeveritare në Jugosllavi, të cilat kanë zhvilluar luftime në Kosovë e Bosnje dhe Hercegovinë. Në rezultatet e bashkëpunimit kundër terrorizmit, Shqipëria, Kameruni dhe disa vende të tjera kanë pasur sukses në kontributet e tyre në luftimin e organizatave terroriste dhe sistemeve qeveritare inhumane, ku kanë bashkëpunuar edhe me NATO-n për luftimin e këtyre sistemeve qeveritare.<ref>{{Cito web|title=Paketa zbatimi për konventat ndërkombëtare kundër terrorizmit|url=https://production-new-commonwealth-files.s3.eu-west-2.amazonaws.com/migrated/key_reform_pdfs/Implementation%20Kits%20for%20Terrorism%20Conventions_0.pdf|access-date=6 tetor 2025|publisher=The Commonwealth|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2006, në një pakt të publikuar nga arkiva e traktateve të OKB-së flitet për traktatet dhe paktet e përbashkëta ku Shqipëria dhe Kameruni kanë marrë pjesë, si dhe rezultatet që marrëveshjet e traktateve dhe pakteve kanë sjellë, duke nxjerrë si konkluzion përfitime të ndërsjellta në veprimtari politike, ekonomike e kulturore për të dy vendet si dhe rritje bashkëpunimi të të dy vendeve me njëri tjetrin.<ref>{{Cito web|title=Vendet - 2006 - Kamerun - (Arkivat e OKB) UNARMS - Artikulli S-1096-0003-03-00005 - Vendet - 2006 - Kameruni & marrëdhëniet me Shqipërinë dhe disa vende të tjera|url=https://search.archives.un.org/s-1096-0003-03-00005|publisher=United Nations Archive Library|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Në një progresraport të publikuar nga Banka Botërore në vitin 2010, flitet për bashkëpunimet tregtare dhe investimet në vende të ndryshme, ndër të cilat përmenden edhe Shqipëria dhe Kameruni, investitorë të të cilëve kanë bërë investime të konsiderueshme në secilin vend dhe kanë bashkëpunuar thellësisht në fushën e tregtisë në secilin vend.<ref>{{Cito web|title=Raporti i Bankës Botërore 2010 - marrëdhëniet midis vendeve në sektorët politikë dhe ekonomikë|url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/724661468156254967/txt/32691.txt|publisher=World Bank|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 2017, në një artikull të publikuar nga Organizata Programi i Zhvillimit të OKB, përmendet vlerësimi i rezultateve të zhvillimit politik dhe ekonomik në Kamerun dhe vlerësimi i kontributit të Organizatës së Programit të Zhvillimit të OKB në Kamerun. Në artikull përmendet se si vende të ndryshme anëtarë të Organizatës Programi i Zhvillimit i OKB kanë kontribuar për përmirësimin e sistemit politik, social, ekonomik, kulturor e jetik në Kamerun. Në artikull përmendet edhe Shqipëria, e cila ka dhënë kontributin e saj për përmirësimin e sistemeve të ndryshme të qeverisjes dhe jetike në Kamerun.<ref>{{Cito web|title=Vlerësimi i rezultateve të zhvillimit - Vlerësimi i kontributit të Organizatës Programi i Zhvillimit i OKB-së (UNDP-së) - Kamerun|url=https://erc.undp.org/evaluation/documents/download/10770|publisher=UNDP Evaluation Resource Center|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Në një artikull të publikuar nga organizata International IDEA në vitin 2017, u diskutua një tematikë për gjendjen globale të demokracisë, duke eksploruar qëndrueshmërinë e demokracisë. Në artikull doli në pah se Shqipëria dhe Kameruni kishin bërë progres të konsiderueshëm në zbatimin e parimeve demokratike në secilin vend dhe kishin përafërsi në shkallën e nivelit të demokracisë.<ref>{{Cito web|title=Gjendja globale e demokracisë - Duke eksploruar qëndrueshmërinë e demokracisë|url=https://www.idea.int/democracytracker/sites/default/files/2022-11/IDEA-GSOD-2017-REPORT-EN.pdf|publisher=International IDEA|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Në vitin 2019, u zhvillua një tematikë nga Organizata e Refugjatëve e OKB, me temë manual mbi procedurat dhe kriteret për përcaktimin e statusit të refugjatit dhe udhëzime mbi mbrojtjen ndërkombëtare. Në artikull u vu në dukje se si emigrantë të ndryshëm nga Shqipëria dhe Kameruni kishin emigruar ndër vite në vende të ndryshme në botë. Emigrantë nga Kameruni kishin filluar periudhën emigruese në vende të ndryshme në botë që nga shpallja e pavarësisë së Kamerunit nga Franca në vitin 1960 dhe Britania e Madhe në vitin 1961, ndërsa emigrantë nga Shqipëria kishin filluar periudhën emigruese në botë që nga rënia e sistemit komunist e deri tek ardhja e sistemit demokratik në Shqipëri. Edhe pse emigrantë nga Kameruni kishin emigruar rreth 30 vjet më shumë sesa emigrantë nga Shqipëria, në botë, numri i emigrantëve nga Shqipëria dhe Kameruni në botë ishte i përafërt në këto periudha deri në vitin 2019 e më vonë. Zyrtarë të jashtëm të të dy vendeve bënë thirrje për të pakësuar numrin e emigrimeve nga të dy vendet, duke bërë thirrje për ofrim kushtesh e shërbimesh më të mira në sektorë të ndryshëm të vendit, për shtetasit e secilit vend si dhe ofrim punësimi të kënaqshëm në secilin vend.<ref>{{Cito web|title=Manual mbi procedurat dhe kriteret për përcaktimin e statusit të refugjatit dhe udhëzime mbi mbrojtjen ndërkombëtare|url=https://www.unhcr.org/sites/default/files/legacy-pdf/5ddfcdc47.pdf|publisher=UNHCR - The UN Refugee Agency|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> Më 1 dhjetor 2020, u zhvillua një tematikë nga Organizata Ndërkombëtare Detare, për statusin e traktateve të Organizatës Ndërkombëtare Detare, në periudha të ndryshme. Në tematikë doli në pah se zyrtarë shqiptarë, kamerunas dhe të disa vendeve të tjera kishin bashkëpunuar me njëri tjetrin për shkëmbime në fushën ujore dhe detare, si shkëmbime mallrash e personash në flota detare, si dhe për të realizuar pakte detare për të përcaktuar kufinj detar me qëllim përcaktimin e aktiviteteve të ndryshme të zhvillimit të sezoneve turistike në vende dhe shfrytëzimin për porte, peshkim e përdorime të ndryshme të vijave detare në kufinjt detarë.<ref>{{Cito web|title=Statusi i traktateve të Organizatës Ndërkombëtare Detare|url=https://wwwcdn.imo.org/localresources/en/About/Conventions/StatusOfConventions/Status%20-%202020.pdf|access-date=6 tetor 2025|publisher=International Maritime Organization|language=en}}</ref> Në vitet 2020-2025, u zhvillua një program diaspore nga Organizata e Diasporës në Gjermani, me temë "Diaspora 2030", ku si diskutim ishin diaspora nga Kameruni në Gjermani si dhe përkrahja e shtetit gjerman për diasporën shqiptare dhe të disa vendeve të tjera. Në artikull bie në sy se diaspora shqiptare e kamerunase ka bashkëpunuar në aktivitete të ndryshme politike, ekonomike dhe kulturore në Gjermani dhe vende të tjera ku qytetarë të përbashkët shqiptarë e kamerunas jetojnë. Disa nga anëtarët e diasporës shqiptare dhe kamerunase në vende të ndryshme të botës kanë krijuar marrëdhënie të ngushta me njëri tjetrin në vendet ku ata banojnë, si dhe përkrahin njëri tjetrin në nisma e aktivitete të ndryshme ku ata marrin pjesë në mënyrë të përbashkët.<ref>{{Cito web|title=Kameruni - Programi i Diasporës|url=https://diaspora2030.de/en/partner-countries/cameroon|publisher=Diaspora 2030|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / Kameruni|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/cmr|publisher=OEC World|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Kameruni / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/cmr/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet kulturore == Më 24 gusht 2022, u zhvillua një telereportazh nga gazetari shqiptar Blendi Fevziu, rreth një shqiptari të vetëm që jetonte në Kamerun. Tema e diskutimit të telereportazhit nga Blendi Fevziu ishte që persona të ndryshëm mund të gjejnë shqiptarë kudo në botë, por në Kamerun vetëm një shqiptar banon. Në Kamerun, shtetasi shqiptar ka ndikuar në promovimin e vlerave kulturore të Shqipërisë tek disa institucione të Kamerunit dhe nxitjen e vlerave kulturore të Shqipërisë tek disa persona në Kamerun. Po ashtu, nga jetesa në Kamerun, shtetasi shqiptar ka marrë leksione rreth kulturës kamerunase, duke e aplikuar kulturën kamerunase tek institucionet e shtetasit shqiptarë, kur ka vizituar Shqipërinë. E njëjta situatë është zhvilluar edhe me disa shtetas kamerunas jo rezident në Shqipëri, të cilët janë angazhuar me kulturë, art dhe sport në Shqipëri. Ata kanë promovuar kulturat e Kamerunit në institucione e tek shtetasit shqiptarë, dhe nga leksionet e marra nga kultura shqiptare, kanë përcjellë kulturën shqiptare tek institucionet e shtetasit kamerunas, kur ata janë kthyer në Kamerun përkohësisht ose me qëndrim të plotë.<ref>{{Cito web|title="Shqiptarët mund t'i gjesh kudo në botë", Blendi Fevziu prezanton të vetmin shqiptar që jeton në Yaounde të Kamerunit & lidhja e shtetasve kamerunas me Shqipërinë|url=https://reporteri.net/en/NEWS/Everywhere-in-the-world--Albanian-genius-Blendi-Fevziu-presents-the-only-Albanian-living-in-Yaounde--Cameroon./|publisher=Reporteri|access-date=6 tetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] 8xzfvwk00c5aggvcpbykgtswxq044qb 0 388694 2976551 2889534 2026-05-02T23:56:12Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Partia Demokratike e Kosovës]] te [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2976551 wikitext text/x-wiki '''Izmir Zeqiri''' është politikan kosovar dhe kryetari aktual i komunës së [[Zubin Potok|Zubin Potokut]].<ref>{{cite news|url=https://nacionale.com/politike/kryetari-izmi-zeqiri-hyn-ne-zyren-e-tij-ne-zubin-potok|title=Kryetari Izmir Zeqiri hyn në zyren e tij në Zubin Potok|work=Nacionale|language=sq|access-date=18 janar 2024|archive-date=18 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240118005422/https://nacionale.com/politike/kryetari-izmi-zeqiri-hyn-ne-zyren-e-tij-ne-zubin-potok|url-status=dead}}</ref> Zeqiri është anëtar i [[Partia Demokratike e Kosovës|Partisë Demokratike të Kosovës]] (PDK). == Referime == {{reflist}} {{cung}} [[Kategoria:Njerëz nga Zubin Potoku]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Shqiptarë të Kosovës]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Demokratike të Kosovës]] k6sty7t1vz3sx64hpas7i48bpb7v86y 0 389694 2976665 2972501 2026-05-03T07:06:38Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976665 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Ole Gunnar Solskjær | image = Ole Gunnar Solskjaer Trondheim2011-1 crop.jpg | caption = Solskjær në 2011 | full_name = Ole Gunnar Solskjær<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/fotballdata/person/profil/?fiksId=2605513|title=Ole Gunnar Solskjær|publisher=Football Association of Norway|access-date=6 tetor 2019|language=no}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1973|2|26|df=y}}<ref name="BDFutbol">{{cite web|url=https://www.bdfutbol.com/en/l/l93829.html|title=Solskjær: Ole Gunnar Solskjær: Manager|work=BDFutbol|access-date=10 maj 2018|language=en}}</ref> | birth_place = [[Kristiansund]], Norvegji | height = 1.78 m<ref name="BDFutbol"/> | position = [[Sulmues (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | youthyears1 = 1980–1990 | youthclubs1 = [[Clausenengen FK|Clausenengen]] | years1 = 1990–1995 | clubs1 = [[Clausenengen FK|Clausenengen]] | caps1 = 109 | goals1 = 115 | years2 = 1995–1996 | clubs2 = [[Molde FK|Molde]] | caps2 = 42 | goals2 = 31 | years3 = 1996–2007 | clubs3 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | caps3 = 235 | goals3 = 91 | totalcaps = 386 | totalgoals = 237| nationalyears1 = 1994–1995 | nationalteam1 = [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia U21]] | nationalcaps1 = 19 | nationalgoals1 = 13 | nationalyears2 = 1995–2007 | nationalteam2 = [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] | nationalcaps2 = 67 | nationalgoals2 = 23 | manageryears1 = 2011–2014 | managerclubs1 = [[Molde FK|Molde]] | manageryears3 = 2014 | managerclubs3 = [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]] | manageryears4 = 2015–2018 | managerclubs4 = [[Molde FK|Molde]] | manageryears5 = 2018–2021 | managerclubs5 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | manageryears6 = 2025 | managerclubs6 = [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] }} '''Ole Gunnar Solskjær''' ({{IPA|no|ˈûːlə ˈɡʉ̂nːɑr ˈsûːlʂæːr|-|}}; lindur më 26 shkurt 1973) është një menaxher futbolli profesionist norvegjez dhe ish-lojtar, i cili së fundmi ishte trajner i klubit të [[Süper Lig]] [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]. Ai kaloi shumicën e karrierës së tij si lojtar me [[Manchester United F.C.|Manchester United]] dhe bëri 67 paraqitje për [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|kombëtaren norvegjeze]]. Një [[Sulmues (futboll)|sulmues]], Solskjær e filloi karrierën e tij në Norvegjinë e tij të lindjes me [[Clausenengen FK|Clausenengen]], ku shënoi 115 gola në 109 paraqitje në ligë gjatë pesë sezoneve, duke ndihmuar klubin të fitonte ngritjen në [[Divizioni i Dytë Norvegjez]] në vitin 1993. Më pas ai u transferua te [[Molde FK|Molde]], i sapongjitur në [[Eliteserien|Tippeligaen]], për [[Sezoni 1995 i Tippeligaen|sezonin 1995]]. Golat e tij ndihmuan Molde të përfundonte i dyti dhe të kualifikohej për [[Kupa UEFA 1996–97|Kupën UEFA]]. Në korrik 1996, Solskjær iu bashkua Manchester United për një tarifë transferimi prej 1.5 milionë [[Paund sterlina|£]]. I mbiquajtur "Vrasësi me fytyrë fëmijësh", ai bëri 366 paraqitje për United dhe shënoi 126 gola gjatë një periudhe të suksesshme për klubin. I njohur si një "super-zëvendësues" për aftësinë e tij për të shënuar gola të vonshëm nga [[Zëvendësimi (futboll)|stoli]], ai shënoi fitoren dramatike në kohën shtesë të [[Finalja e UEFA Champions League 1999#Koha shtesë|finales]] kundër [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në [[Finalja e UEFA Champions League 1999|finalen e UEFA Champions League 1999]]. Ai gol [[Sezoni 1998–99 i Manchester United F.C.|siguroi]] [[Tripleta (futboll)|tripletën]] për United, të cilët kishin qenë në disavantazh 1–0 ndërsa ndeshja hyri në kohën shtesë. Ai mbeti një lojtar i rregullt për ekipin derisa një dëmtim serioz në gju i pësuar në vitin 2003 filloi të dëmtonte karrierën e tij.<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/solskjaer-s-career-on-knife-edge-after-injury-51088.html|title=Solskjaer's career on knife edge after injury|work=The Independent|date=9 gusht 2004|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.co.ukcom/article/the-big-interview-ole-gunnar-solskjaer-l08mldbm9jc|title=The Big Interview: Ole Gunnar Solskjaer|date=22 maj 2005|website=www.thetimes.com|url-status=dead|language=en}}</ref> Pas disa përpjekjeve për t'u kthyer, ai njoftoi tërheqjen e tij nga futbolli në vitin 2007.<ref name="retirement">{{cite web|url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11667_2690166,00.html|title=United stalwart retires|work=Sky Sports|first=Mark|last=Buckingham|date=27 gusht 2007|access-date=25 prill 2008|language=en}}</ref> Solskjær mbeti në Manchester United pas tërheqjes, duke marrë përsipër si një rol trajnues ashtu edhe detyra ambasadoriale. Në vitin 2008, ai u emërua menaxher i ekipit rezervë të klubit. Ai u kthye në Norvegji në vitin 2011 për të menaxhuar ish-klubin e tij, Molde, duke i udhëhequr ata në titujt e tyre të parë në Tippeligaen në [[Sezoni 2011 i Tippeligaen|sezonin]] e tij të parë dhe të [[Sezoni 2012 i Tippeligaen|dytë]]. Ai shtoi një nder të tretë të madh duke fituar [[Finalja e Kupës Norvegjeze të Futbollit 2013|Kupën Norvegjeze të Futbollit 2013]]. Në vitin 2014, Solskjær mori drejtimin e [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]], megjithëse klubi [[Sezoni 2013–14 i Cardiff City F.C.|ra nga kategoria]] nga [[Premier League]] gjatë mandatit të tij. Në fund të vitit 2018, ai u kthye në Manchester United si kujdestar menaxher pas largimit të [[José Mourinho]], duke marrë drejtimin për pjesën e mbetur të [[Sezoni 2018–19 i Manchester United F.C.|sezonit 2018–19]].<ref name="OGS MU 1" /> Më 28 mars 2019, pasi fitoi 14 nga 19 ndeshjet e tij të para në krye, Solskjær u emërua [[Lista e menaxherëve të Manchester United F.C.|menaxher i Manchester United]] në baza të përhershme me një kontratë trevjeçare.<ref name=":0" /> Ai e udhëhoqi klubin në [[Finalja e UEFA Europa League 2021]], ku u mundën nga [[Villarreal CF|Villarreal]] në një gjuajtje penalltish. Pas një serie të dobët rezultatesh gjatë [[Sezoni 2021–22 i Manchester United F.C.|sezonit 2021–22]], ai u shkarkua nga klubi në nëntor 2021.<ref>{{cite news|title=Man Utd sack manager Solskjaer|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54826343|website=BBC Sport|date=21 nëntor 2021|access-date=19 maj 2022|language=en}}</ref> Në janar 2025, pas tre vjetësh jashtë menaxhimit, Solskjær u emërua menaxher i klubit turk të [[Süper Lig]] [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]]<ref name="bjk">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cwyppyjye15o|title=Solskjaer confirmed as new Besiktas boss|website=BBC Sport|date=18 janar 2025|access-date=18 janar 2025|language=en}}</ref>, por u shkarkua në gusht 2025 pasi nuk arriti të kualifikohej për futbollin evropian.<ref>{{Cite web|date=28 gusht 2025|title=Ole Gunnar Solskjaer sacked by Besiktas after Conference League play-offs defeat|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce83xln99wlo|access-date=28 gusht 2025|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> == Jeta e hershme == Solskjær lindi në [[Kristiansund]], [[Møre og Romsdal]]<ref name="BDFutbol"/> nga Øyvind, një kampion i [[Mundja greko-romake|mundjes greko-romake]],<ref name="indep1999">{{cite news|first=Nick|last=Townsend|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-no-substitute-for-the-masters-of-surprise-1096819.html|title=Football: No substitute for the masters of surprise|newspaper=The Independent|location=Londër|date=30 maj 1999|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> dhe Brita Solskjær.<ref name="OGS MEN"/><ref>{{cite web|url=http://hemneslekt.net/getperson.php?personID=I127434&tree=Hemne|title=Brita Solskjær|website=Hemneslekt|language=no|access-date=29 dhjetor 2018}}</ref> Në moshën shtatë vjeçare, ai iu bashkua klubit lokal të futbollit [[Clausenengen FK|Clausenengen]],<ref>{{cite book|last1=Macleay|first1=Ian|title=The Baby Faced Assassin – The Biography of Manchester United's Ole Gunnar Solskjaer|url=https://archive.org/details/babyfacedassassi0000macl|date=2007|publisher=John Blake Publishing Ltd|location=Londër|isbn=978-1844544608|page=[https://archive.org/details/babyfacedassassi0000macl/page/2 3]|language=en}}</ref> të cilët ishin në [[3. divisjon]].<ref>{{Cite web|title=Norwegian third division 1980|url=https://www.rsssf.no/1980/Third.html|access-date=17 maj 2025|website=www.rsssf.no|language=en}}</ref> Solskjær mbështeti [[Liverpool F.C.|Liverpool]] si fëmijë.<ref name="indep1999" /> Midis moshës tetë dhe dhjetë vjeç, ai ndoqi hapat e babait të tij dhe u stërvit si mundës greko-romak, por hoqi dorë për shkak se hidhej shumë.<ref name="OGS 442">{{cite news|first=Chris|last=Flanagan|url=https://www.fourfourtwo.com/features/ole-gunnar-solskjaer-interview-manchester-united-manager|title=The big interview: Ole Gunnar Solskjaer – "At first I wasn't mean enough. My teams weren't solid – now I've learned a lot"|publisher=Four Four Two|date=19 dhjetor 2018|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref name="OGS MEN">{{cite news|first=Stuart|last=Mathieson|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/how-tiny-ole-grew-up-1048029|title=How tiny Ole grew up to be a legend|newspaper=Manchester Evening News|location=Mançester|date=15 shkurt 2007|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Midis 1992 dhe 1993, Solskjær përfundoi një vit të detyrueshëm [[Shërbimi ushtarak#Norvegjia|shërbimi kombëtar]] në [[Ushtria Norvegjeze]].<ref name="OGS 442"/><ref>{{cite book|last1=Macleay|first1=Ian|title=The Baby Faced Assassin – The Biography of Manchester United's Ole Gunnar Solskjaer|url=https://archive.org/details/babyfacedassassi0000macl|date=2007|publisher=John Blake Publishing Ltd|location=Londër|isbn=978-1844544608|page=[https://archive.org/details/babyfacedassassi0000macl/page/6 6]|language=en}}</ref> == Karriera në klub == === Karriera e hershme te Clausenengen === Solskjær debutoi për Clausenengen (CFK) në moshën 17 vjeçare në vitin 1990.<ref name="OGS Molde">{{cite web|url=http://www.moldefk.no/team1staff/article/1hbwmco4tlny31psalxl80zgms/title/ole-gunnar-solskjaer|title=Ole Gunnar Solskjær|publisher=Molde FK|date=25 prill 2012|access-date=24 korrik 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108044554/http://www.moldefk.no/team1staff/article/1hbwmco4tlny31psalxl80zgms/title/ole-gunnar-solskjaer|archive-date=8 nëntor 2012|language=no}}</ref> Ai mori pjesë në Kupën Otta, duke shënuar shtatëmbëdhjetë gola në gjashtë ndeshje. Më 21 maj 1993, CFK u përball me [[Molde FK|Molde]] në [[Kupa Norvegjeze e Futbollit]], me Solskjær që shënoi golin e vetëm të Clausenengen në humbjen e tyre 6–1.<ref>{{cite web|url=https://www.moldefk.no/om-klubben/var-historie/1990-1999/1993|title=1993|publisher=Molde FK|language=no|access-date=29 dhjetor 2018}}</ref> Clausenengen u ngjit në [[2. divisjon]] në vitin 1993, duke fituar 3. division me 12 pikë.<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1993/Third.html|title=Third division 1993|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Sezoni i fundit i Solskjær në klub ishte në [[Sezoni 1994 i 2. divisjon|1994]], me të shënuar 31 nga 47 golat e CFK,<ref name="OGS Molde"/> duke ndihmuar klubin të arrinte një përfundim në mes të tabelës, vendin e gjashtë.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1994/Second5.html#table|title=Second division 1994, group 5|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Në pesë vjetët e Solskjær duke luajtur për Clausenengen, ai shënoi mesatarisht më shumë se një gol për ndeshje në ligë, duke shënuar 115 gola në 109 ndeshje.<ref name="OGS Molde"/> ===Molde=== ====Sezoni 1995==== Më 14 shkurt 1995, përpara fillimit të sezonit të ri, ai u nënshkrua nga [[Åge Hareide]], menaxheri i klubit të sapo promovuar në [[Eliteserien|kategorinë kryesore]] Molde, për një tarifë prej 150,000 [[Korona norvegjeze|NOK]].<ref name="tk1995">{{cite news|last1=Tøsse|first1=Andreas|title=Kontrakt med MFK|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_tidenskrav_null_null_19950215_86_39_1|access-date=23 shtator 2021|work=Tidens Krav|date=15 shkurt 1995|page=25|language=no}}</ref> Më 22 prill 1995, Solskjær bëri debutimin e tij për Molde kundër [[SK Brann|Brann]], duke shënuar dy herë në një fitore 6–0.<ref name="MFK95">{{cite web|url=https://www.moldefk.no/om-klubben/var-historie/1990-1999/1995-var|title=1995 SPRING|publisher=Molde FK|language=no|access-date=29 dhjetor 2018}}</ref><ref name="Tip95">{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1995/Premier.html|title=Premier division 1995|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Në ndeshjen e tij të dytë më 29 prill, Solskjær shënoi një [[Hat-trick#Futbolli|hat-trick]] duke ndihmuar Molde të fitonte 5–4 ndaj [[Viking FK|Viking]].<ref name="MFK95"/><ref name="Tip95"/> Më 14 maj, ai shënoi një tjetër dopietë në një fitore 2–1 ndaj [[Hamarkameratene]].<ref name="MFK95"/><ref name="Tip95"/> Dy ditë më vonë, ai shënoi një hat-trick ndërsa Molde shkatërroi [[IL Hødd|Hødd]] 7–2.<ref name="MFK95"/><ref name="Tip95"/> Solskjær shënoi një penallti në fitoren 4–1 të Molde kundër [[Strindheim IL|Strindheim]] më 30 korrik.<ref name="MFKa95"/><ref name="Tip95"/> Më 10 gusht, Solskjær luajti në garën e tij të parë evropiane, raundin kualifikues për [[Kupa e Fituesve të Kupave UEFA]], kundër ekipit Bjellorus [[FC Dinamo-93 Minsk|Dinamo-93 Minsk]].<ref name="MFKa95">{{cite web|url=https://www.moldefk.no/om-klubben/var-historie/1990-1999/1995-host|title=1995 AUTUMN|publisher=Molde FK|language=no|access-date=29 dhjetor 2018}}</ref> Molde pësoi në pjesën e parë, por Solskjær arriti të barazojë në minutën e 85-të.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D147/match%3D51876/index.html|title=Dinamo-93 1–1 Molde|publisher=UEFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20040604021836/http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D147/match%3D51876/index.html|access-date=29 dhjetor 2018|archive-date=4 qershor 2004|language=en}}</ref> Ai shënoi gjithashtu në ndeshjen e kthimit, ndërsa Molde fitoi 2–1 (3–2 në total) dhe u kualifikua për Kupën e Fituesve të Kupave UEFA.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D147/match%3D51877/index.html|title=Molde 2–1 Dinamo-93|publisher=UEFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20040612041624/http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D147/match%3D51877/index.html|access-date=28 dhjetor 2018|archive-date=12 qershor 2004|language=en}}</ref> Molde më pas u shortua kundër ekipit francez [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]], Solskjær shënoi në ndeshjen e parë më 14 shtator, ndërsa ekipi humbi 3–2 në [[Molde Idrettspark|Molde Stadion]].<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D148/match%3D52092/index.html|title=Molde 2–3 PSG|publisher=UEFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20040619062716/http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D148/match%3D52092/index.html|access-date=28 dhjetor 2018|archive-date=19 qershor 2004|language=en}}</ref> Ai luajti në ndeshjen e kthimit më 28 shtator, por Molde u mund dhe humbi 3–0.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D148/match%3D52093/index.html|title=PSG 3–0 Molde|publisher=UEFA|archive-url=https://web.archive.org/web/20040617052406/http://www.uefa.com/Competitions/ECWC/AllTimeStatistics/season%3D1995/Round%3D148/match%3D52093/index.html|access-date=28 dhjetor 2018|archive-date=17 qershor 2004|language=en}}</ref> Molde e përfundoi sezonin në vendin e dytë, nënkampion pas [[Rosenborg BK|Rosenborg]] me 15 pikë diferencë.<ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1995/table95|title=Premier division 1995 final table|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Në sezonin e parë të Solskjær te Molde, ai shënoi 20 gola në 26 ndeshje në [[Sezoni 1995 i Tippeligaen|Tippeligaen 1995]].<ref name="nbl">{{cite encyclopedia|title=Ole Gunnar Solskjær|encyclopedia=Norsk biografisk leksikon|first=Marianne|last=Borgen|publisher=Kunnskapsforlaget|location=Oslo|url=http://snl.no/.nbl_biografi/Ole_Gunnar_Solskjær/utdypning|language=no|access-date=10 gusht 2012}}</ref> Solskjær formoi gjithashtu një partneritet të mirë sulmues me sulmuesit e tjerë [[Arild Stavrum]] dhe [[Ole Bjørn Sundgot]]; për shkak se mbiemrat e tyre fillonin të gjithë me të njëjtën shkronjë, kjo çoi në atë që ata të quheshin "Tre S-të".<ref name="MFK95"/><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1995/1s|title=Premier division 1995 round 1|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====Sezoni 1996==== [[File:Ole G Solskjaer.jpg|thumb|upright|Solskjær pas një ndeshjeje për [[Molde FK|Molde]] në vitin 1996]] Solskjær e filloi [[Sezoni 1996 i Tippeligaen|Tippeligaen 1996]] me humbje, duke humbur 2–0 nga Rosenborg.<ref name="MFK96">{{cite web|url=https://www.moldefk.no/om-klubben/var-historie/1990-1999/1996-var|title=1996 SPRING|publisher=Molde FK|language=no|access-date=22 dhjetor 2018}}</ref> Megjithatë, në ndeshjen e tij të radhës më 21 prill 1996 kundër [[Moss FK|Moss]], ai shënoi një hat-trick ndërsa Molde fitoi 8–0.<ref name="MFK96"/> Ai shënoi një dopietë kundër [[Tromsø IL|Tromsø]] më 19 maj në një fitore 3–0,<ref name="MFK96"/><ref>{{cite web|url=http://www.rsssf.no/1996/Premier.html|title=Premier division 1996|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}</ref> dhe forma e tij e golashënimit çoi në interesin nga [[Hamburger SV|Hamburg]] i Gjermanisë dhe klubi italian [[Cagliari Calcio|Cagliari]].<ref name="OGS 1996"/> Menaxheri i atëhershëm i Molde, Åge Hareide, e bëri Solskjær të disponueshëm për të dy [[Everton F.C.|Everton]] dhe klubin e vjetër të Hareide [[Manchester City F.C.|Manchester City]] për 1.2 milionë £.<ref name="OGS 1996"/> Megjithatë, as Everton dhe as City nuk ishin të gatshëm të merrnin rrezikun me Solskjær, dhe interesi nga Hamburgu dhe Cagliari dështoi pasi [[Manchester United F.C.|Manchester United]] paraqiti një ofertë prej 1.5 milionë £ gjatë [[UEFA Euro 1996|Euro 1996]], të cilën Molde e pranoi.<ref name="OGS 1996">{{cite news|first=Steve|last=Bates|title=City Blue Out Red Hot Ole!; They snubbed chance to buy goal ace Gunnar.|url=http://www.thefreelibrary.com/CITY+BLUE+OUT+RED+HOT+OLE!%3B+They+snubbed+chance+to+buy+goal+ace...-a061152895|newspaper=The People|location=Londër|date=20 tetor 1996|access-date=12 gusht 2011|language=en}}</ref> Solskjær bëri paraqitjen e tij të fundit për Molde më 21 korrik 1996 në një fitore 5–1 kundër [[IK Start|Start]], duke shënuar golin e katërt në minutën e 85-të, përpara se të hidhte fanellën e tij te turma në festë dhe të merrte duartrokitje kur u zëvendësua.<ref name="MFKa96">{{cite web|url=https://www.moldefk.no/om-klubben/var-histori/1990-1999/1996-host|title=1996 AUTUMN|publisher=Molde FK|language=no|access-date=22 dhjetor 2018}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ai e përfundoi kohën e tij në Molde me 41 gola në 54 ndeshje në të gjitha garat.<ref name="MFKa96"/> ===Manchester United=== ====Sezoni 1996–97: Debutimi==== Solskjær iu bashkua Manchester United nën [[Alex Ferguson]] më 29 korrik 1996, dhe ishte një blerje disi e papritur pasi ai ishte pothuajse i panjohur jashtë vendit të tij dhe në atë kohë United ishte ende në ndjekje të sulmuesit të [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] dhe [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] [[Alan Shearer]], i cili më pas iu bashkua [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] për një rekord botëror prej 15 milionë £.<ref>{{cite news|first=Tim|last=Rich|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2320055/Farewell-to-Ole-Gunnar-Solskjaer.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/2320055/Farewell-to-Ole-Gunnar-Solskjaer.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Farewell to Ole Gunnar Solskjaer|newspaper=The Telegraph|location=Londër|date=29 gusht 2007|access-date=29 dhjetor 2018|language=en}}{{cbignore}}</ref> Si i vetmi sulmues që mbërriti në [[Old Trafford]] atë vit, pritej gjerësisht që sezoni i tij i parë të kalohej si zëvendësues i [[Eric Cantona]] dhe [[Andy Cole]] me vetëm mundësi të rastësishme në ekipin e parë. Megjithatë, brenda javësh nga ardhja e tij, ishte e qartë se ai do të ishte një pjesë kyçe e ekipit të parë më shpejt se sa ishte parashikuar, dhe gjithashtu do të provonte veten si një nga blerjet më të mëdha të [[Premier League|sezonit]].<ref>{{Cite news|date=28 prill 2008|title=Man Utd to mark Solskjaer career|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/7372332.stm|access-date=17 maj 2025|language=en-GB}}</ref> Atij iu dha fanella me numër 20 për [[Sezoni 1996–97 i Manchester United F.C.|sezonin 1996–97]], një numër skuadre që do ta mbante për pjesën tjetër të karrierës së tij në Manchester United. Ai shënoi gjashtë minuta pas debutimit të tij si zëvendësues kundër Blackburn Rovers më 25 gusht 1996, pasi zëvendësoi [[David May (futbollist)|David May]] në minutën e 64-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/1795|title=Man Utd v Blackburn, 1996/97|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær bëri fillimin e tij të parë më 14 shtator në një fitore 4–1 kundër [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]], duke shënuar golin e parë të United në minutën e 22-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/1820|title=Man Utd v Nott'm Forest, 1996/97|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 25 shtator, ai shënoi golin e tij të parë evropian për Manchester United në fitoren e tyre 2–0 ndaj [[Rapid Wien]], duke hapur rezultatin në minutën e 20-të.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/53104--man-utd-vs-sk-rapid/|title=UEFA Champions League – Man. United-Rapid Wien|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi dopietën e tij të parë për United kundër [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] më 29 shtator, duke shënuar golat e vetëm të lojës në minutat e 38-të dhe 58-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/1844|title=Man Utd v Spurs, 1996/97|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 21 dhjetor, Solskjær shënoi dopietën e tij të dytë të sezonit ndërsa United mundi [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] 5–0, duke shënuar në minutat e 35-të dhe 48-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/1941|title=Man Utd v Sunderland, 1996/97|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Norvegjezi filloi në të dyja ndeshjet gjysmëfinale të [[UEFA Champions League]] [[1996–97 UEFA Champions League#Gjysmëfinalet|të United]] kundër [[Borussia Dortmund]], të cilat United i humbi 2–0 në total ndaj fituesve të mundshëm.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/53712--b-dortmund-vs-man-utd/|title=UEFA Champions League – Dortmund-Man. United|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/53713--man-utd-vs-b-dortmund/|title=UEFA Champions League – Man. United-Dortmund|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi dopietën e tij të tretë më 3 maj 1997 kundër [[Leicester City F.C.|Leicester City]] në një barazim 2–2, duke shënuar në minutat e 45-të dhe 51-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2124|title=Leicester v Man Utd, 1996/97|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> United fitoi titullin pasi Newcastle barazoi në transfertë me [[West Ham United F.C.|West Ham]] më 6 maj, kështu Solskjær fitoi titullin e tij të parë të [[Premier League]].<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/1996-97|title=1996/97 Season Review|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|archive-date=23 shtator 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923120139/https://www.premierleague.com/history/1996-97|url-status=dead|language=en}}</ref> Solskjær shënoi 18 gola në Premier League në 33 paraqitje (25 prej të cilave ishin si startues) për United në sezonin e tij të parë – golashënuesi kryesor i klubit për atë fushatë.<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=126|title=Games played by Ole Solskjaer in 1996/1997|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Media britanike e quajti atë "Vrasësi me fytyrë fëmijësh" për shkak të pamjes së tij rinore dhe përfundimit të tij vdekjeprurës.<ref name="miss">{{cite news|first=Henry|last=Winter|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/2486627/All-football-will-miss-the-Baby-Faced-Assassin-football.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/2486627/All-football-will-miss-the-Baby-Faced-Assassin-football.html|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Daily Telegraph|title=All football will miss the Baby-Faced Assassin|date=1 gusht 2008|access-date=28 shkurt 2015|language=en}}{{cbignore}}</ref> ====Sezoni 1997–98==== Solskjær shënoi golin e tij të parë të [[Sezoni 1997–98 i Manchester United F.C.|sezonit 1997–98]] më 24 shtator 1997 në një barazim 2–2 kundër [[Chelsea F.C.|Chelsea]], duke barazuar në minutën e 86-të pasi hyri në lojë nga stoli 20 minuta më parë.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2218|title=Man Utd v Chelsea, 1997/98|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 1 nëntor, ai shënoi një dopietë kundër [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]] gjatë një fitoreje 6–1 në Old Trafford, duke shënuar në minutat e 41-të dhe 75-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2267|title=Man Utd v Sheff Wed, 1997/98|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær shënoi dopietën e tij të dytë më 30 nëntor, duke shënuar në minutat e 18-të dhe 53-të të fitores 4–0 të United ndaj Blackburn Rovers.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2302|title=Man Utd v Blackburn, 1997/98|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 24 janar 1998, ai shënoi dopietën e tij të tretë të sezonit në një fitore 5–1 kundër ekipit të [[Football League Second Division|Division Two]] [[Walsall F.C.|Walsall]] në [[1997–98 FA Cup#Raundi i katërt|raundin e katërt]] të [[FA Cup]], duke shtuar golat e dytë dhe të katërt në minutat e 35-të dhe 67-të.<ref>{{cite news|first=Guy|last=Hodgson|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-cole-and-solskjaer-the-perfect-partnership-1140938.html|title=Football: Cole and Solskjaer the perfect partnership|newspaper=The Independent|location=Londër|date=26 janar 1998|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær e filloi ndeshjen e dytë çerekfinale të [[UEFA Champions League]] [[1997–98 UEFA Champions League#Çerek-finalet|në Old Trafford]] kundër [[AS Monaco FC|Monaco]] më 18 mars (me rezultatin total 0–0).<ref>{{cite news|first=Glenn|last=Moore|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-monaco-and-bust-for-sorry-united-1151168.html|title=Football: Monaco and bust for sorry United|newspaper=The Independent|location=Londër|date=19 mars 1998|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> [[David Trezeguet]] hapi rezultatin për Monacon brenda pesë minutave, përpara se Solskjær të barazonte në minutën e 53-të, por United nuk arriti të shënonte më dhe u eliminua me rregullin e golit në transfertë.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/54569--man-utd-vs-monaco/|title=UEFA Champions League – Man. United-Monaco|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ndeshja e Manchester United kundër Newcastle më 18 prill do të bëhej një moment përcaktues i karrierës së Solskjær. Ndeshja ishte barazim 1–1, dhe Manchester United kishte nevojë për të paktën një barazim për të mbajtur hapin me [[Arsenal F.C.|Arsenal]] në garën për titullin e ligës, me Solskjær që u fut në lojë në minutën e 79-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2486|title=Man Utd v Newcastle, 1997/98|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Pranë fundit të lojës, [[Rob Lee]] i Newcastle pati një mundësi të qartë shënimi, duke vrapuar i pa kundërshtuar drejt portës së United, por Solskjær kishte vrapuar nëpër të gjithë fushën për të kryer një [[Faull profesional#Futbolli|faull profesional]] ndaj tij, duke i mohuar kështu Newcastle një gol fitues. Solskjær e bëri këtë duke e ditur se do të [[Përjashtimi (sport)#Futbolli|dërgohej jashtë]], dhe do të pezullohej për ndeshjet e ardhshme. Mbështetësit e konsideruan këtë si një shembull se si Solskjær e vendosi klubin mbi interesin personal.<ref name=":4">{{Cite news|date=28 gusht 2007|title=The Joy of Six: Solskjaer moments|url=https://www.theguardian.com/football/2007/aug/28/sport.comment2|access-date=17 maj 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Ky është i vetmi karton i kuq që Solskjær ka marrë në karrierën e tij.<ref>{{Cite web|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/does-solskjaer-regret-his-only-man-utd-red-card-v-newcastle|title=Does Ole regret that Newcastle red card?|website=www.manutd.com|language=en}}</ref> Norvegjezi shënoi vetëm gjashtë gola në ligë në 22 paraqitje (15 startime) gjatë sezonit të tij të dytë në klub,<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=127|title=Games played by Ole Solskjaer in 1997/1998|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> dhe pavarësisht sakrificës së tij kundër Newcastle, Arsenal mundi Manchester United për titullin e ligës me një pikë të vetme.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/1997-98|title=1997/98 Season Review|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|archive-date=6 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006165456/https://www.premierleague.com/history/1997-98|url-status=dead|language=en}}</ref> ====Sezoni 1998–99: Tripletë Kontinentale==== [[File:1999 UEFA Champions League celebration (edited).jpg|thumb|left|Skuadra e Manchester United, me Solskjær, duke festuar pas fitores së UEFA Champions League në vitin 1999.]] Solskjær qëndroi në Old Trafford edhe pse klube të tjera shfaqën interes për lojtarin në vitin 1998. Ai refuzoi një ofertë nga Tottenham Hotspur, pasi Manchester United kishte pranuar një ofertë prej 5.5 milionë £ për të.<ref>{{cite news|title=Solskjaer to leave Old Trafford|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/fa_carling_premiership/155822.stm|website=BBC Sport|date=21 gusht 1998|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi golat e tij të parë të [[Sezoni 1998–99 i Manchester United F.C.|fushatës 1998–99]] në një fitore 4–1 ndaj [[Charlton Athletic F.C.|Charlton Athletic]] më 9 shtator 1998, duke shënuar në minutat e 38-të dhe 63-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2563|title=Man Utd v Charlton, 1998/99|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 11 nëntor, Solskjær shënoi dy gola kundër Nottingham Forest në një fitore 2–1, duke ndihmuar United të avancojë në [[1998–99 Football League Cup#Çerek-finalet|raundin e pestë]] të [[EFL Cup|League Cup]].<ref>{{cite news|first=Derek|last=Potter|url=https://www.theguardian.com/football/1998/nov/11/match.sport1|title=Solskjaer leads shadow charge|newspaper=The Guardian|location=Londër|date=11 nëntor 1998|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi dopietën e tij të tretë të sezonit kundër Tottenham Hotspur më 12 dhjetor, duke shënuar në minutat e 11-të dhe 18-të të një barazimi përfundimtar 2–2.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2692|title=Spurs v Man Utd, 1998/99|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Pasi refuzoi përsëri një largim nga Manchester United, këtë herë te West Ham,<ref>{{cite news|title=Solskjaer says no|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/fa_carling_premiership/258163.stm|website=BBC News|date=19 janar 1999|access-date=5 qershor 2020|language=en}}</ref> Solskjær hyri në lojë në minutën e 81-të të ndeshjes së [[1998–99 FA Cup#Raundi i katërt|raundit të katërt]] të FA Cup të Manchester United kundër [[Liverpool F.C.–Manchester United F.C. rivaliteti|rivalëve]] [[Liverpool F.C.|Liverpool]] më 24 janar me United në disavantazh 1–0 në atë kohë;<ref>{{cite news|first=Guy|last=Hodgson|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-solskjaer-sting-in-uniteds-tail-manchester-united-2-liverpool-1-1076276.html|title=Football: Solskjaer sting in United's tail: Manchester United 2 Liverpool 1|newspaper=The Independent|location=Londër|date=25 janar 1999|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> menjëherë pas barazimit të [[Dwight Yorke]], Solskjær shënoi golin fitues në kohën shtesë.<ref>{{cite news|title=United pull off Cup smash-and-grab|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/261973.stm|website=BBC Sport|date=24 janar 1999|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 6 shkurt, Solskjær hyri në lojë nga stoli në minutën e 71-të gjatë fitores 8–1 të United ndaj [[Nottingham Forest F.C. 1–8 Manchester United F.C.|Nottingham Forest]] dhe shënoi katër gola në 12 minutat e fundit të ndeshjes.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2763|title=Nott'm Forest v Man Utd, 1998/99|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Kjo është përshkruar si një nga arritjet e tij më mbresëlënëse.<ref name=":4" /> Manchester United siguroi titullin e Premier League më 16 maj, në ditën e fundit të sezonit, kundër Tottenham Hotspur pasi erdhi nga prapa për të fituar 2–1,<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2902|title=Man Utd v Spurs, 1998/99|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/1998-99|title=1998/99 Season Review|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|archive-date=13 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160913184554/https://www.premierleague.com/history/1998-99|url-status=dead|language=en}}</ref> me Solskjær që fitoi titullin e tij të dytë të Premier League në tre vjet.<ref name="OGS PL"/> Solskjær luajti si startues në [[Finalja e FA Cup 1999]] kundër Newcastle më 22 maj, duke luajtur të gjithë ndeshjen ndërsa United fitoi 2–0 dhe kompletoi dopietën.<ref>{{cite news|title=Double joy for Man United|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/fa_cup/350192.stm|website=BBC Sport|date=22 maj 1999|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 26 maj, Manchester United u përball me ekipin gjerman [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në [[Finalja e UEFA Champions League 1999|finalen e UEFA Champions League 1999]] në [[Camp Nou]].<ref name="1999ChampionsLeagueFinal"/> [[Mario Basler]] shënoi nga një goditje dënimi në minutën e gjashtë, duke e kaluar Bayernin në epërsi.<ref name="'99BBC"/> Me United ende në disavantazh, [[Teddy Sheringham]] u fut në lojë në minutën e 67-të, ndërsa Solskjær u fut në lojë në vend të Andy Cole në minutën e 81-të.<ref name="'99BBC">{{cite news|title=European final – key moments|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/353890.stm|publisher=BBC Sport|date=26 maj 1999|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Sheringham shënoi golin e barazimit saktësisht 36 sekonda në [[Koha shtesë|kohën shtesë]], dhe menjëherë pas goditjes së fillimit, United fitoi një goditje këndi.<ref name="1999ChampionsLeagueFinal">{{cite news|title=United crowned kings of Europe|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/353842.stm|website=BBC News|date=26 maj 1999|access-date=6 tetor 2019|language=en}}</ref> [[David Beckham]] mori goditjen e këndit, duke gjetur Sheringham i cili e goditi topin me kokë përtej portës, më pas u fut në rrjetë nga Solskjær (goli u kohëmatës në 90+2:17').<ref>{{cite news|title=UEFA Champions League – Man. United-Bayern|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/56379--man-utd-vs-bayern-munchen/|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Goli fitues i norvegjezit ndihmoi ekipin të siguronte [[Treble (futboll)|Tripletën]] dhe cimentoi vendin e tij në folklorin e United.{{citation needed|date=gusht 2020}} Solskjær e përfundoi sezonin me 12 gola në ligë në 19 ndeshje (9 startime).<ref>{{cite web|title=Games played by Ole Solskjaer in 1998/1999|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=128|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====Sezoni 1999–2000==== Solskjær shënoi golin e tij të parë të [[Sezoni 1999–2000 i Manchester United F.C.|sezonit 1999–2000]] më 11 gusht 1999, duke shënuar në minutën e 84-të në një fitore 4–0 ndaj Sheffield Wednesday.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/2923|title=Man Utd v Sheff Wed, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 2 nëntor, ai shënoi një volej sublime gjatë një fitoreje 2–1 kundër ekipit austriak [[SK Sturm Graz|Sturm Graz]] në UEFA Champions League.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/champions_league/503377.stm|title=Man Utd win place among Euro seeds|publisher=BBC Sport|date=3 nëntor 1999|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær fitoi [[Kupa Interkontinentale 1999]] më 30 nëntor, ndërsa Manchester United mundi ekipin brazilian [[Sociedade Esportiva Palmeiras|Palmeiras]] 1–0 në [[Stadiumi Kombëtar (Tokio, 1958)|Stadiumin Kombëtar]] në Tokio, Japoni.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/543368.stm|title=Man Utd crowned world champions|publisher=BBC Sport|date=30 nëntor 1999|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 4 dhjetor, ai shënoi katër gola kundër Everton në një fitore 5–1 në Old Trafford, i dyti prej të cilëve ishte goli i 50-të i Solskjær për klubin në të gjitha garat.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3066|title=Man Utd v Everton, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær barazoi për United kundër Liverpool në një barazim 1–1 më 4 mars 2000.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3167|title=Man Utd v Liverpool, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Tre ditë më vonë, ai hyri në lojë nga stoli në minutën e 83-të kundër [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]], duke shënuar një minutë më vonë nga topi i gjatë i portierit [[Raimond van der Gouw]].<ref>{{Cite news|date=7 mars 2000|title=Bordeaux 1 - 2 Man Utd|url=https://www.theguardian.com/football/2000/mar/07/championsleague.sport1|access-date=17 maj 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/57609--bordeaux-vs-man-utd/|title=UEFA Champions League – Bordeaux-Man. United|publisher=UEFA|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Manchester United fitoi Premier League më 1 prill pasi shkatërroi West Ham 7–1, me Solskjær që shënoi golin e shtatë në minutën e 73-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3211|title=Man Utd v West Ham, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/1999-00|title=1999/00 Season Review|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|archive-date=6 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006152831/https://www.premierleague.com/history/1999-00|url-status=dead|language=en}}</ref> Më 15 prill, ai shënoi një dopietë gjatë një fitoreje 4–0 ndaj Sunderland, duke shënuar në minutat e 2-të dhe 51-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3231|title=Man Utd v Sunderland, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=27 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, Solskjær luajti në ndeshjen e kthimit të [[1999–00 UEFA Liga e Kampionëve#Çerek-finalet|çerekfinales së Ligës së Kampionëve]] të United kundër [[Real Madrid CF|Real Madrid]], por nuk arriti të shënojë ndërsa United u eliminua 3–2 në total.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/63648--man-utd-vs-real-madrid/|title=UEFA Champions League – Man. United-Real Madrid|publisher=UEFA|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=19 prill 2000|title=Man Utd 2 Real Madrid 3|url=https://www.theguardian.com/football/2000/apr/19/championsleague.sport|access-date=17 maj 2025|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> Më 24 prill, ai barazoi kundër Chelsea duke e çuar rezultatin në 2–2, me United që vazhdoi të fitonte 3–2.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3250|title=Man Utd v Chelsea, 1999/00|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai e përfundoi fushatën me 12 gola në ligë në 28 paraqitje (15 startime).<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=129|title=Games played by Ole Solskjaer in 1999/2000|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====Sezoni 2000–01==== Mundësitë e Solskjær ishin të kufizuara në fillim të [[Sezoni 2000–01 i Manchester United F.C.|sezonit 2000–01]], megjithatë ai shënoi në startin e tij të dytë të sezonit më 16 shtator 2000 ndërsa United mundi Everton 3–1.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3339|title=Everton v Man Utd, 2000/01|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 31 tetor, ai shënoi një dopietë gjatë një fitoreje 3–0 kundër [[Watford F.C.|Watford]] në [[2000–01 Football League Cup#Raundi i tretë|raundin e tretë]] të League Cup, duke shënuar në minutat e 12-të dhe 81-të.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/worthington_cup/999100.stm|title=Watford 0–3 Man Utd|publisher=BBC Sport|date=31 tetor 2000|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi një tjetër dopietë më 23 dhjetor, kundër [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]] në një fitore 2–0.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3473|title=Man Utd v Ipswich, 2000/01|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Tre ditë më vonë, Solskjær ndihmoi United të rrëmbente një fitore 1–0 kundër [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]], me norvegjezin që shënoi me kokë pas një krosimi të David Beckham në minutën e 85-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3477|title=Aston Villa v Man Utd, 2000/01|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær shënoi golin e parë të fitores 2–1 të United në [[2000–01 FA Cup#Raundi i tretë|raundin e tretë]] të FA Cup ndaj [[Fulham F.C.|Fulham]] më 7 janar 2001.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/1103800.stm|title=Sheringham ends Fulham's resolve|publisher=BBC Sport|date=7 janar 2001|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 25 shkurt, ai shënoi golin e pestë të Manchester United kundër Arsenalit (rivalët e tyre më të afërt për titull) në shkatërrimin 6–1 të United,<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3560|title=Man Utd v Arsenal, 2000/01|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> i cili i dërgoi ata 16 pikë larg në krye të tabelës.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/1187685.stm|title=Man Utd hit Arsenal for six|publisher=BBC Sport|date=25 shkurt 2001|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 10 prill, ai shënoi golin fitues në fitoren 2–1 të United ndaj Charlton Athletic, duke shënuar vetëm gjashtë minuta pasi hyri në lojë në minutën e 76-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3601|title=Man Utd v Charlton, 2000/01|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Manchester United fitoi titullin e Premier League në prill – titulli i tyre i tretë radhazi, dhe i katërti i Solskjær.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/2000-01|title=2000/01 Season Review|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|archive-date=6 tetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006170733/https://www.premierleague.com/history/2000-01|url-status=dead|language=en}}</ref><ref name="OGS PL"/> Atë sezon Solskjær shënoi 10 gola në ligë në 31 paraqitje (19 startime).<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=130|title=Games played by Ole Solskjaer in 2000/2001|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====Sezoni 2001–02==== Pas disa vitesh si super-zëvendësues, Solskjær fitoi një shans si startues në [[Sezoni 2001–02 i Manchester United F.C.|sezonin 2001–02]], duke u çiftuar me sulmuesin holandez [[Ruud van Nistelrooy]]. Ai e shfrytëzoi mundësinë me vendosmërinë e tij karakteristike, duke detyruar Andy Cole dhe Dwight Yorke në stol.{{citation needed|date=dhjetor 2018}} Ai shënoi golat e tij të parë të sezonit më 22 shtator 2001, në një fitore 4–0 ndaj Ipswich Town, me Solskjær që shënoi dy – i dyti nga një kënd i vështirë.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3720|title=Man Utd v Ipswich, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 23 tetor, Solskjær hyri në lojë nga stoli në minutën e 73-të kundër [[Olympiacos F.C.|Olympiacos]], me rezultatin 0–0, dhe brenda gjashtë minutave theu ngërçin – duke ndihmuar United të fitonte 3–0.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1545/match=1008599/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930060452/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1545/match=1008599/index.html|url-status=dead|archive-date=30 shtator 2011|title=UEFA Champions League – Man. United-Olympiacos|publisher=UEFA|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Katër ditë më vonë, ai hyri në lojë nga stoli ndërsa United ishte në disavantazh 1–0 kundër [[Leeds United F.C.|Leeds United]], dhe rrëmbeu një gol barazimi në minutën e 89-të – duke shënuar me kokë pas një krosimi të Ryan Giggs.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3764|title=Man Utd v Leeds, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 12 dhjetor, ai shënoi një dopietë dhe dha dy asiste në fitoren 5–0 të United ndaj [[Derby County F.C.|Derby County]], duke shënuar në minutat e 6-të dhe 58-të ndërsa asistoi për [[Roy Keane]] dhe [[Paul Scholes]].<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3823|title=Man Utd v Derby, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/1697905.stm|title=Man Utd thrash Derby|publisher=BBC Sport|date=12 dhjetor 2001|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær filloi rikthimin kundër Aston Villa në [[2001–02 FA Cup#Raundi i tretë|raundin e tretë]] të FA Cup më 6 janar 2002, duke shënuar në minutën e 77-të, si dhe duke dhënë asistin për golin e dytë të van Nistelrooyt ndërsa United fitoi 3–2.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/fa_cup/1742513.stm|title=Villa's Ruud awakening|publisher=BBC Sport|date=6 janar 2002|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 29 janar, ai shënoi një hat-trick kundër [[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]] në fitoren 4–0 të Manchester United.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3897|title=Bolton v Man Utd, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær shënoi një dopietë kundër Charlton Athletic në fitoren 2–0 të United më 10 shkurt, duke shënuar në minutat e 33-të dhe 74-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3925|title=Charlton v Man Utd, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 26 shkurt, ditëlindjen e 29-të të Solskjær, ai shënoi dopietën e tij të katërt të sezonit kundër ekipit francez [[FC Nantes|Nantes]] ndërsa United fitoi 5–1.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1546/match=1018335/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120725140132/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1546/match=1018335/index.html|url-status=dead|archive-date=25 korrik 2012|title=UEFA Champions League – Man. United-Nantes|publisher=UEFA|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/1839880.stm|title=Man Utd outclass Nantes|publisher=BBC Sport|date=26 shkurt 2002|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai shënoi edhe një dopietë tjetër më 30 mars, duke shënuar dy gola kundër Leeds United ndërsa "Djajtë e Kuq" fituan 4–3.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/3980|title=Leeds v Man Utd, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær ndihmoi Manchester United të avanconte në [[2001–02 UEFA Champions League faza eliminatore#Gjysmëfinalet|gjysmëfinalen]] e UEFA Champions League pasi shënoi dy gola kundër [[Deportivo de La Coruña|Deportivo La Coruña]] në fitoren 3–2 të United më 10 prill, i pari vetëm dy minuta pasi hyri në lojë.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1547/match=1023011/index.html|archive-url=https://archive.today/20130630134541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2001/matches/round=1547/match=1023011/index.html|url-status=dead|archive-date=30 qershor 2013|title=UEFA Champions League – Man. United-Deportivo|publisher=UEFA|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/champions_league/1918560.stm|title=Beckham injury mars Man Utd win|publisher=BBC Sport|date=10 prill 2002|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Ai luajti si startues kundër Arsenalit në Old Trafford më 8 maj, por nuk arriti të shënojë ndërsa "Topçinjtë" mundën United 1–0 dhe fituan Premier League.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/4036|title=Man Utd v Arsenal, 2001/02|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/history/2001-02|title=2001/02 Season Review|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|archive-date=6 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206001833/https://www.premierleague.com/history/2001-02|url-status=dead|language=en}}</ref> Solskjær e përfundoi sezonin me 17 gola në ligë në 30 paraqitje (23 startime), bilanci i tij më i mirë që nga sezoni i tij i debutimit në klub.<ref>{{cite web|url=https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=9713&season_id=131|title=Games played by Ole Solskjaer in 2001/2002|website=Soccerbase|publisher=Centurycomm|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====Sezoni 2002–03==== Deri në [[Sezoni 2002–03 i Manchester United F.C.|sezonin 2002–03]], si Andy Cole ashtu edhe Dwight Yorke ishin larguar nga Old Trafford, duke lënë Solskjær, [[Diego Forlán]] dhe Van Nistelrooy të konkurronin për një vend në formacionin startues. Këmbëngulja e Fergusonit për të luajtur Van Nistelrooy përpara me Paul Scholes, ose si sulmues i vetëm, bëri që mundësitë të ishin të kufizuara.{{citation needed|date=dhjetor 2018}} Solskjær shënoi golin e parë të Manchester United të sezonit më 17 gusht 2002, duke shënuar golin fitues (i 100-ti në të gjitha garat) kundër [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] në minutën e 78-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/4052|title=Man Utd v West Brom, 2002/03|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/2196586.stm|title=Solskjaer saves Man Utd|publisher=BBC Sport|date=17 gusht 2002|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 19 tetor, ai fitoi një pikë për United në një barazim 1–1 kundër Fulham, duke barazuar në minutën e 61-të.<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/match/4137|title=Fulham v Man Utd, 2002/03|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Solskjær më pas iu dha koha e tij përsëri kur David Beckham pësoi një dëmtim dhe Ferguson e luajti norvegjezin në krahun e djathtë. Ndërsa e provoi veten si një krosues i aftë i topit, Solskjær vazhdoi gjithashtu të kontribuonte me gola, duke shënuar gjithsej 16 gola në sezon. Ai u zgjodh të luante në të djathtë në ndeshje të rëndësishme, si në ndeshjen e ligës kundër Arsenalit dhe çerekfinalen e Champions League kundër Real Madridit, ndërsa Beckham mbeti në stol. Ai gjithashtu [[Kapiten (futboll)|këpushoi]] ekipin në një numër ndeshjesh.{{citation needed|date=dhjetor 2018}} ====2003–06: Sezone të mbushura me dëmtime==== Në fillim të [[Sezoni 2003–04 i Manchester United F.C.|sezonit 2003–04]], Solskjær e gjeti veten si anësori i djathtë i zgjedhur i parë i United. Megjithatë, një dëmtim në gju i pësuar kundër [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]] më 16 shtator 2003 e la Solskjær jashtë veprimit deri në shkurt 2004. Solskjær u kthye nga dëmtimi për vazhdimin e sezonit dhe ishte njeriu i ndeshjes në gjysmëfinalen e [[2003–04 FA Cup|FA Cup]] kundër Arsenalit. Ai luajti gjithashtu në [[Finalja e FA Cup 2004]], të cilën klubi e fitoi. Solskjær u detyrua t'i nënshtrohej një operacioni intensiv në gju në gusht 2004 dhe iu desh të humbiste të gjithë [[Sezoni 2004–05 i Manchester United F.C.|sezonin 2004–05]].{{citation needed|date=dhjetor 2018}} Për të treguar mbështetjen e tyre të vazhdueshme, tifozët e United shtuan një banderolë në koleksionin që rreshton Stretford End që shkruante "'''2<span style="color:Red;">0 LE</span>GEND'''"<ref>{{cite web|url=http://www.geocities.com/solskjaer_20legend/20legend-banner.jpg|date=26 qershor 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626150737/http://www.geocities.com/solskjaer_20legend/20legend-banner.jpg|archive-date=26 qershor 2008|title=Yahoo &#124; Mail, Weather, Search, Politics, News, Finance, Sports & Videos|language=en}}</ref>{{better source needed|date=tetor 2021}} (Solskjær mbante numrin 20 për United). Solskjær e forcoi më tej statusin e tij midis tifozëve të United kur u bë një mbrojtës i grupit të veprimit të mbështetësve, [[Manchester United Supporters' Trust]] (MUST), më parë Shareholders United.{{citation needed|date=dhjetor 2018}} ====Sezoni 2006–07: Kthimi nga dëmtimi==== Solskjær bëri kthimin e tij të gjatë në aksion më 5 dhjetor 2005, duke luajtur për rezervat e United kundër Liverpool.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/4485040.stm|title=Buoyant Solskjaer back in action|publisher=BBC Sport|date=5 dhjetor 2005|access-date=25 prill 2008|language=en}}</ref> 2,738 spektatorë u shfaqën për të dëshmuar rikthimin e norvegjezit të popullarizuar – një pjesëmarrje mbi mesataren për një ndeshje të ekipit rezervë. Ai bëri kthimin e tij në ekipin e parë si zëvendësues në ndeshjen kundër [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]] më 28 dhjetor. Më pas ai më në fund bëri startin e tij të parë në janar 2006 në një ndeshje të [[2005–06 FA Cup|FA Cup]] kundër [[Burton Albion F.C.|Burton Albion]], përpara se të luante një ndeshje të plotë si kapiten në ndeshjen e kthimit të raundit të tretë. Kthimi i tij në formë të plotë vazhdoi ngadalë me paraqitje të rregullta në rezerva, deri më 8 mars 2006 kur, gjatë një loje kundër [[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]], ai u godit aksidentalisht nga [[Ugo Ehiogu]], duke i thyer mollëzën. Ndërsa përballej me mundësinë për të humbur pjesën tjetër të sezonit,<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/4784578.stm|title=Solskjaer suffers more injury woe|publisher=BBC Sport|date=8 mars 2006|access-date=25 prill 2008|language=en}}</ref> ai megjithatë u shfaq si zëvendësues kundër Sunderland në të Premten e Madhe. Solskjær pati një turne të suksesshëm parasezonal në verën e vitit 2006 duke fituar lavdërimet e Fergusonit, i cili tha gjithashtu se do të rishqyrtonte planin e tij për të blerë një sulmues të ri.<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/5183620.stm|title=Orlando Pirates 0–4 Man Utd|date=16 korrik 2006|access-date=23 prill 2008|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> Ai u kthye në aksion në [[2006–07 FA Premier League|Premier League]] më 23 gusht 2006 kur shënoi në një ndeshje në transfertë kundër Charlton Athletic, goli i tij i parë në Premier League që nga prilli 2003. Ferguson komentoi pas ndeshjes se "ishte një moment i madh për Ole, tifozët e United kudo, lojtarët dhe stafin" dhe se "Ole ka kaluar një kohë të vështirë me dëmtime për dy vitet e fundit, por ai ka këmbëngulur dhe nuk ka humbur kurrë besimin dhe ka marrë shpërblimin e tij sonte. Të gjithë janë shumë të lumtur për të." Ai vazhdoi kthimin e tij duke shënuar golin fitues në ndeshjen e grupeve të [[2006–07 UEFA Champions League|Champions League]] kundër [[Celtic F.C.|Celtic]] në shtëpi më 13 shtator, duke përmbushur ambicien e tij pas dëmtimit për të shënuar një tjetër gol në Old Trafford. Golat e parë të Solskjær në Premier League në Old Trafford që nga kthimi i tij erdhën më 1 tetor kur ai shënoi të dy golat në fitoren 2–0 kundër Newcastle United. Forma e tij e golashënimit vazhdoi kur ai luajti si startues në ndeshjen në transfertë kundër [[Wigan Athletic F.C.|Wigan Athletic]] dhe shënoi një finalizim sublim për të përmbyllur një fitore 3–1, dhe përsëri kundër [[Crewe Alexandra F.C.|Crewe Alexandra]] më 25 tetor 2006, duke shënuar golin e parë në një fitore 2–1 në transfertë në raundin e tretë të League Cup. Pas një dëmtimi të mëtejshëm të pësuar në [[Kopenhagë]] në UEFA Champions League, Solskjær u rikuperua dhe u kthye përsëri në formë duke shënuar golin e tretë në një fitore 3–1 në shtëpi ndaj Wigan në Boxing Day. Solskjær vazhdoi formën e tij duke shënuar golin e parë të United në fitoren e tyre 3–2 në shtëpi ndaj [[Reading F.C.|Reading]] më 30 dhjetor. Përveç kësaj, ai hyri në lojë si zëvendësues për të shënuar një gol fitues në kohën shtesë në fitoren 2–1 kundër Aston Villa në shtëpi në [[2006–07 FA Cup|raundin e tretë]] të FA Cup më 7 janar 2007. Pas shënimit në ndeshjen e kthimit të raundit të pestë të FA Cup në transfertë kundër Reading më 27 shkurt, Solskjær iu nënshtrua një operacioni të mëtejshëm në gju. Megjithatë, nuk ishte aq serioz sa operacionet e tij të mëparshme, dhe ai ishte jashtë veprimit për vetëm një muaj. Parashikohej të ishte i disponueshëm për ndeshjen në shtëpi kundër Blackburn Rovers më 31 mars. Menaxheri i United, Ferguson, tha: "Ishte kohë e mirë me pushimin ndërkombëtar që po vinte. Na dha mundësinë për të kryer gjënë." Solskjær bëri kthimin e tij kundër Blackburn Rovers si zëvendësues i vonë, dhe madje shënoi në minutën e 89-të për të vulosur fitoren 4–1 të Manchester United. Ndeshja e tij e fundit ishte [[Finalja e FA Cup 2007]] kundër Chelsea, por ai duhej të kënaqej me një medalje nënkampioni të FA Cup, pasi një gol në kohën shtesë nga [[Didier Drogba]] i dha fitoren Chelsea. Më 5 qershor 2007, u njoftua se Solskjær i ishte nënshtruar një operacioni të vogël pasi raportoi shqetësime në gju ndërsa stërvitej me [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjinë]]. Operacioni ishte një sukses, por Solskjær nuk arriti të rikuperohej plotësisht dhe njoftoi tërheqjen e tij nga futbolli profesionist më 27 gusht 2007. Më 4 shtator, në një ndeshje në shtëpi kundër Sunderland, Solskjær hyri në fushë për t'i thënë lamtumirë tifozëve dhe mori një ovacion në këmbë.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2007/sep/01/minutebyminute.sport1|title=Man Utd 1–0 Sunderland|date=4 shtator 2007|access-date=9 prill 2015|newspaper=The Guardian|language=en}}</ref> Në momentin e tërheqjes së tij, Solskjær mbante rekordin për më shumë gola të shënuar për Manchester United si zëvendësues, duke shënuar 28 gola nga stoli,<ref>{{cite web|url=http://www.stretfordend.co.uk/substitutes/overall.html|title=All substitute appearances in all competitive matches (plus goals as a sub)|website=StretfordEnd.co.uk|access-date=25 prill 2008|language=en}}</ref> si dhe më shumë gola në Premier League si zëvendësues me 17,<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2007/aug/29/theknowledge.sport|title=The Knowledge: Is Ole Gunnar Solskjaer the superest sub ever?|newspaper=The Guardian|date=27 gusht 2007|first1=Rob|last1=Smyth|first2=Nicky|last2=Bandini|access-date=12 janar 2014|language=en}}</ref> një shifër e cila që atëherë është tejkaluar nga [[Jermain Defoe]].<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/stats/records|title=Premier League Records|publisher=Premier League|access-date=28 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ====2008: Ndeshje lamtumire==== [[File:OGS Testimonial Solskjær in action 20080802-1.jpg|thumb|Solskjær duke kryer një goditje dënimi gjatë ndeshjes së tij lamtumire në vitin 2008]] Më 2 gusht 2008, u luajt një ndeshje lamtumire në nder të Solskjær në Old Trafford kundër [[RCD Espanyol|Espanyol]]. Pothuajse 69,000 tifozë ishin të pranishëm, duke vendosur një rekord si ndeshja lamtumire e dytë me më shumë pjesëmarrje në historinë britanike.<ref name="testimonial">{{cite news|first1=Jonathan|last1=Northcroft|title=Ole Gunnar Solskjaer Bows Out in Style|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/manchester_united/article4449490.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629141948/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/manchester_united/article4449490.ece|url-status=dead|archive-date=29 qershor 2011|newspaper=The Times|location=Londër|date=3 gusht 2008|access-date=1 korrik 2013|language=en}}</ref> United përfundimisht shënoi golin fitues nga zëvendësuesi [[Fraizer Campbell]]. Solskjær u shfaq në minutën e 68-të, duke zëvendësuar [[Carlos Tevez]].<ref name="testimonial"/> ====Roli i super-zëvendësuesit==== Në Manchester United, Solskjær fitoi vlerësim të gjerë për një zakon të hyrjes në ndeshje vonë si zëvendësues dhe shënimin e golave.<ref name="supersub1">{{cite web|last=Marshall|first=Adam|title=Can Ole Gunnar Solskjaer also be super at making subs?|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/can-ole-gunnar-solskjaer-also-be-super-at-making-subs#|access-date=16 prill 2021|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|date=7 korrik 2020|language=en}}</ref><ref name="supersub2">{{cite web|last=Mitten|first=Andy|title=Ole Gunnar Solskjaer is more than just a super sub; he's a super guy and Manchester United legend|url=https://www.scmp.com/sport/football/article/2179434/ole-gunnar-solskjaer-more-just-super-sub-hes-super-guy-and-manchester|access-date=16 prill 2021|website=South China Morning Post|date=25 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref name="supersub3">{{cite web|last=Chicken|first=Steven|title=A tribute to Ole Gunnar Solskjaer, Man United's great bargain and Mr. Reliable|url=https://www.planetfootball.com/nostalgia/tribute-ole-gunnar-solskjaer-man-utds-great-bargain-mr-reliable/|access-date=16 prill 2021|website=PlanetFootball.com|date=26 shkurt 2021|language=en}}</ref> Ferguson vuri në dukje se Solskjær kishte një aftësi për të qëndruar në stol dhe për të studiuar lojën pa e hequr syrin nga aksioni. Duke reflektuar mbi këtë aspekt të karrierës së tij vite më vonë, Solskjær tha: "Më duhej të mendoja për veten time, si mund t'i bëj dëmin më të madh kundërshtarit nëse hyj në lojë? U ula aty dhe studiova ndeshjet e futbollit, por nuk i analizova saktësisht sulmuesit e tyre. [...] Në vend të kësaj, do t'i kushtoja vëmendje asaj që mbrojtësit dhe mbrojtësit e krahut po bënin gabim."<ref name="observer">{{cite news|last=Amy|first=Lawrence|title=Old celebration gets new outing as Ole Gunnar Solskjaer sparkles again|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2012/nov/10/celebration-ole-gunnar-solskjaer-molde|access-date=11 nëntor 2012|newspaper=The Observer|date=10 nëntor 2012|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Solskjær bëri debutimin e tij ndërkombëtar në një [[Ndeshje miqësore#Futboll|ndeshje miqësore]] kundër [[Kombëtarja xhamajkane e futbollit|Xhamajkës]] më 26 nëntor 1995, vetëm pak muaj para se t'i bashkohej Manchester United. Ndeshja përfundoi në barazim 1–1 me Solskjær që shënoi golin e vetëm për Norvegjinë. Ai vazhdoi startin e tij të shkëlqyer të golashënimit duke shënuar tre gola në paraqitjet e tij të para konkurruese për ekipin kombëtar gjatë [[Kampionati Botëror i Futbollit 1998|kampanjës kualifikuese të Kupës së Botës 1998]]. Solskjær luajti si në [[Kupa e Botës FIFA 1998]] ashtu edhe në [[UEFA Euro 2000]] për Norvegjinë. Ai formoi një partneritet të frikshëm me [[Tore André Flo]] i cili u konsiderua si një nga partneritetet më të mira sulmuese në historinë e Norvegjisë. Pas periudhës së tij të gjatë me dëmtime, Solskjær bëri kthimin e tij në lojë të plotë më 2 shtator 2006, kur shënoi golin e parë dhe të fundit në një fitore 4–1 kundër [[Kombëtarja hungareze e futbollit|Hungarisë]] në një ndeshje [[UEFA Euro 2008 kualifikues Grupi C|kualifikuese të Euro 2008]]. Ato do të ishin golat e tij të fundit për ekipin kombëtar duke e çuar bilancin e tij në 23 gola.<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/0254-0d7b8cf8b8e0-3d889e7fb53f-1000--solskj%C3%A6r-shines-in-norway-triumph/|title=Solskjær shines in Norway triumph|publisher=UEFA|date=2 shtator 2006|access-date=31 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 7 shkurt 2007, Solskjær bëri atë që doli të ishte paraqitja e tij e fundit për Norvegjinë në një humbje 2–1 kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]], ai përfundoi me një total prej 67 paraqitjesh për vendin e tij.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/ole-gunnar-solskjaer-a-factfile-of-the-former-manchester-united-striker-after-he-is-appointed-the-9034657.html|title=Ole Gunnar Solskjaer: A factfile of the former Manchester United striker after he is appointed the manager of Cardiff City|newspaper=The Independent|location=Londër|date=2 janar 2014|access-date=31 dhjetor 2018|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/football/croatia-vs-norway/teams/80612|title=Starting Lineups – Croatia vs Norway: 07 Feb 2007|publisher=Sky Sports|date=7 shkurt 2007|access-date=31 dhjetor 2018|language=en}}</ref> ==Stili i lojës dhe pritja== Solskjær u mbiquajt "Vrasësi me Fytyrë Bebi" në mediat britanike gjatë gjithë karrierës së tij, për shkak të pamjes së tij rinore dhe finalizimit të tij klinik.<ref name="miss"/> Ai gjithashtu fitoi një reputacion si një "super-zëvendësues" në shtyp për shkak të prirjes së tij për të shënuar gola pasi hynte nga stoli.<ref>{{cite news|last1=Anka|first1=Carl|title=Solskjaer, the former super-sub who doesn't like using his bench|url=https://www.nytimes.com/athletic/2005120/2020/08/21/manchester-united-solskjaer-substitutions-rashford-greenwood-martial/|access-date=6 mars 2024|work=The Athletic|date=21 gusht 2020|language=en}}</ref> Megjithëse ai u përdor kryesisht si [[Sulmues (futboll)#Sulmuesi i qendrës|sulmues i qendrës]] gjatë gjithë karrierës së tij, ai ishte gjithashtu i aftë të luante si [[Mesfushor#Mesfushori i krahut|mesfushor i krahut]] në të dy krahët.<ref>{{cite news|last1=Mathieson|first1=Stuart|title=Ole's the right man for Becks' job|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/oles-the-right-man-for-becks-job-1148571|access-date=15 prill 2024|work=Manchester Evening News|date=10 gusht 2004|language=en}}</ref> ==Karriera menaxheriale== ===Hapi i parë në stërvitje=== Solskjær nënshkroi kontratën e tij të fundit si lojtar me Manchester United më 31 mars 2006, me një dispozitë për ta lejuar atë të zhvillonte kredencialet e tij të stërvitjes. Ai gjithashtu veproi në një rol ambasadori për klubin, kur udhëtoi në Hong Kong në 2006 dhe luajti me studentët në Shkollën e Futbollit të Manchester United atje. Kur u intervistua nga [[Setanta Sports]] në gusht 2007, Solskjær konfirmoi se do të stërvitej për t'u bërë trajner pasi të tërhiqej nga futbolli profesionist, dhe do të fillonte të fitonte stemat e kërkuara pas sezonit të tij të fundit me Manchester United. Pas daljes në pension, Solskjær punoi për Ferguson në Old Trafford, duke stërvitur sulmuesit në ekipin e parë për pjesën e mbetur të [[Sezoni 2007–08 i Manchester United F.C.|sezonit 2007–08]].<ref>{{cite news|first=James|last=Ducker|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2018/12/29/ole-gunnar-solskjaer-perfect-mentor-marcus-rashford-reaches/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/football/2018/12/29/ole-gunnar-solskjaer-perfect-mentor-marcus-rashford-reaches/|archive-date=11 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Why Ole Gunnar Solskjaer is the perfect mentor for Marcus Rashford as he reaches key stage in his development|newspaper=The Telegraph|location=Londër|date=29 dhjetor 2018|access-date=31 dhjetor 2018|language=en}}{{cbignore}}</ref> Siç u njoftua më 20 maj 2008, ai mori drejtimin e [[Manchester United F.C. Reserves and Academy|Rezervave të Manchester United]] gjatë asaj vere. Solskjær ishte menaxheri i parë i ekipit rezervë me kohë të plotë i United që nga viti 2006, duke marrë detyrën nga [[Brian McClair]] dhe [[Jimmy Ryan (futbollist, lindur 1945)|Jimmy Ryan]], të cilët kishin mbushur rolin në një kapacitet kujdestar. Ai fitoi [[Lancashire Senior Cup]] 2007–08 duke mundur [[Liverpool F.C. Reserves and Academy|Rezervat e Liverpool]] 3–2 në finale.<ref name="lancsenior">{{cite web|first=Steve|last=Bartram|title=Reds snare Lancashire Cup|url=http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2008/Jul/Reds-snare-Lancashire-Cup.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|date=30 korrik 2008|access-date=27 janar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004054341/http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2008/Jul/Reds-snare-Lancashire-Cup.aspx|archive-date=4 tetor 2012|url-status=dead|language=en}}</ref> Më 12 maj 2009, Solskjær fitoi [[Manchester Senior Cup]] e tij të parë duke mundur [[Bolton Wanderers F.C. Reserves and Academy|Bolton Wanderers]] 1–0 në [[Reebok Stadium]].<ref name="mancsenior">{{cite web|first=Steve|last=Bartram|title=Reserves: Bolton 0 United 1|url=http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2009/May/Reserves-Bolton-0-United-1.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|date=12 maj 2009|access-date=12 maj 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004054648/http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2009/May/Reserves-Bolton-0-United-1.aspx|archive-date=4 tetor 2012|url-status=dead|language=en}}</ref> Menjëherë pas dorëheqjes së Åge Hareide si trajner për ekipin kombëtar norvegjez, Solskjær iu ofrua pozicioni, por ai refuzoi, duke thënë se nuk ishte ende koha e duhur për të.<ref>{{cite web|title=Solskjaer: I turned down Norway job offer|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=621826&sec=worldcup2010&cc=3888|website=ESPN Soccernet|date=23 shkurt 2009|access-date=23 shkurt 2009|archive-date=21 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021060258/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=621826&sec=worldcup2010&cc=3888|url-status=dead|language=en}}</ref> Ndeshja e fundit e Solskjær si menaxher i Rezervave të Manchester United ishte një fitore 5–1 ndaj [[Newcastle United F.C. Reserves and Academy|Newcastle United]] më 16 dhjetor 2010.<ref>{{cite web|first=Steve|last=Bartram|title=Res: United 5 N'wcstle 1|url=http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2010/Dec/Reserves-United-v-Newcastle.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|date=16 dhjetor 2010|access-date=16 dhjetor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101221110211/http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/Reserves/Reserves-News/2010/Dec/Reserves-United-v-Newcastle.aspx|archive-date=21 dhjetor 2010|url-status=dead|language=en}}</ref> ===Molde=== Më 9 nëntor 2010, Solskjær nënshkroi një kontratë katërvjeçare me klubin norvegjez Molde për të marrë postin e menaxherit, ku ai luajti para se të transferohej në Manchester United.<ref>{{cite news|title=Man Utd legend Ole Gunnar Solskjaer takes over at Molde|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/9169295.stm|publisher=BBC Sport|date=9 nëntor 2010|access-date=9 nëntor 2010|language=en}}</ref> Solskjær vazhdoi si menaxher i Rezervave të Manchester United deri në janar 2011, kur mori drejtimin e Molde për fillimin e [[2011 Tippeligaen|sezonit të ri]].<ref>{{cite news|first=Nick|last=Coppack|title=Ole accepts Norwegian post|url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2010/Nov/Ole-accepts-Norwegian-post.aspx|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|date=9 nëntor 2010|access-date=27 janar 2011|language=en}}</ref> Më 18 mars 2011, Molde luajti ndeshjen e tyre të parë të ligës nën Solskjær dhe pësoi një humbje të turpshme 3–0 ndaj të sapo promovuarve [[Sarpsborg 08 FF|Sarpsborg 08]]. Ata luajtën ndeshjen e tyre të parë në shtëpi të sezonit më 3 prill, ku pavarësisht se u rikthyen nga 1–0 në disavantazh për të udhëhequr 2–1, u mbajtën në barazim 2–2 nga liderët e ligës Tromsø. Goli i parë i Molde nën Solskjær u shënua në këtë ndeshje, nga sulmuesi senegalez [[Pape Paté Diouf]]. Më 17 prill 2011, Solskjær fitoi ndeshjen e tij të parë në [[Tippeligaen]] te Molde me fitoren 3–2 në shtëpi kundër [[Stabæk Fotball|Stabæk]]. Në 100 vjetorin e Molde më 19 qershor 2011, Solskjær e udhëhoqi ekipin në një fitore 2–0 kundër [[Sogndal Fotball|Sogndal]] dhe në krye të Tippeligaen. Më 30 tetor 2011, Solskjær fitoi Tippeligaen me Molde në vitin e tij të parë si menaxher për ekipin.<ref name="2011 league title">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/15515446|title=Ex-Man Utd striker Ole Gunnar Solskjaer leads Molde to Norwegian title|publisher=BBC Sport|date=30 tetor 2011|access-date=31 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Më 18 maj 2012, Molde i dha leje Aston Villa-s të diskutonte rolin e tyre menaxherial vakant me Solskjær, pas shkarkimit të [[Alex McLeish]].<ref>{{cite news|title=Ole Gunnar Solskjaer 'in talks' with Aston Villa owner|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/18116353|publisher=BBC Sport|date=18 maj 2012|access-date=18 maj 2012|language=en}}</ref> Megjithatë, Solskjær vendosi të qëndronte me Molde për të shmangur prishjen e familjes së tij pasi ishin vendosur përsëri në Norvegji.<ref>{{cite news|title=Ole Gunnar Solskjaer ends interest in Aston Villa job|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/18170050|publisher=BBC Sport|date=22 maj 2012|access-date=17 korrik 2012|language=en}}</ref> Më 11 nëntor 2012, ekipi i Solskjær, Molde, fitoi [[2012 Tippeligaen|Tippeligaen]] për të dytin vit radhazi pasi mundi [[Hønefoss BK|Hønefoss]] 1–0, ndërsa sfiduesit e tyre më të afërt për titull, [[Strømsgodset Toppfotball|Strømsgodset]] humbën 2–1 në transfertë ndaj [[Sandnes Ulf]].<ref name="2012 league title">{{cite web|title=MOLDE ER SERIEMESTER: – STØRRE PRESTASJON I ÅR|trans-title=Molde janë kampionë: – PARAQITJE MË E MADHE KËTË VIT|url=http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Toppfotball/tippeligaen/2012/Molde-er-seriemester1/|publisher=Football Association of Norway|date=11 nëntor 2012|access-date=11 nëntor 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130112070012/http://www.fotball.no/Landslag_og_toppfotball/Toppfotball/tippeligaen/2012/Molde-er-seriemester1/|archive-date=12 janar 2013|language=no}}</ref> Në vitin 2013, Molde pati një hapje të vështirë sezoni me vetëm 7 pikë në 11 ndeshjet e para. Nën drejtimin e Solskjær, Molde arriti të rikuperohej dhe në fund të sezonit ekipi përfundoi në vendin e gjashtë me 44 pikë në 30 ndeshje. Më 24 nëntor 2013, Molde mundi Rosenborg 4–2 në [[Finalja e Kupës Norvegjeze të Futbollit 2013]] për të fituar Kupën Norvegjeze të Futbollit për herë të tretë në historinë e klubit, duke siguruar kështu një vend në [[Faza kualifikuese dhe play-off e UEFA Europa League 2014–15|kualifikueset e Europa League 2014–15]].<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/fotballdata/kamp/?fiksId=5885072|title=Molde – Rosenborg 24.11.2013|publisher=Football Association of Norway|language=no|access-date=31 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=2026173.html|title=Molde rule Rosenborg to claim Norwegian Cup|publisher=UEFA|date=24 nëntor 2013|access-date=31 dhjetor 2018|language=en|url-status=dead}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ===Cardiff City=== [[File:Ole Gunnar Solskjaer Cardiff manager cropped.jpg|thumb|upright|Solskjær si menaxher i [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]] në 2014]] Më 2 janar 2014, Solskjær u shpall menaxher i [[Cardiff City F.C.|Cardiff City]].<ref>{{cite news|title=Ole Gunnar Solskjaer replaces Malky Mackay as Cardiff City manager|url=http://www.itv.com/sport/football/article/2014-01-02/ole-gunnar-solskjaer-replaces-malky-mackay-as-cardiff-city-manager/|publisher=ITV|date=2 janar 2014|access-date=2 janar 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102203640/http://www.itv.com/sport/football/article/2014-01-02/ole-gunnar-solskjaer-replaces-malky-mackay-as-cardiff-city-manager/|archive-date=2 janar 2014|language=en}}</ref> Klubi fitoi ndeshjen e tij të parë me Solskjær në krye, duke u rikthyer nga disavantazhi për të mundur [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] 2–1 në raundin e tretë të FA Cup, dy ditë pas emërimit të tij.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jan/04/newcastle-united-cardiff-city-fa-cup|title=Cardiff City come from behind to knock Newcastle United out of FA Cup|newspaper=The Guardian|date=4 janar 2014|access-date=29 janar 2014|language=en}}</ref> Cardiff më pas luftoi për pikë dhe pas humbjeve kundër [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/25994882|title=Swansea 3–0 Cardiff|date=8 shkurt 2014|publisher=BBC Sport|access-date=8 prill 2015|language=en}}</ref> [[Hull City A.F.C.|Hull City]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26202634|title=Cardiff 0–4 Hull|date=22 shkurt 2014|publisher=BBC Sport|access-date=8 prill 2015|language=en}}</ref> [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26797092|title=Cardiff 0–3 Crystal Palace|date=5 prill 2014|publisher=BBC Sport|access-date=8 prill 2015|language=en}}</ref> dhe [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]],<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27092972|title=Sunderland 4–0 Cardiff|date=27 prill 2014|publisher=BBC Sport|access-date=8 prill 2015|language=en}}</ref> u rrëzuan përsëri në Championship pas një humbjeje 3–0 në transfertë ndaj Newcastle.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/27168531|title=Newcastle 3–0 Cardiff|date=3 maj 2014|publisher=BBC Sport|access-date=8 prill 2015|language=en}}</ref> Në fund të sezonit, Cardiff përfundoi i [[Premier League 2013–14|20-ti]], duke mbledhur vetëm 7 fitore dhe 30 pikë. Ai u largua më 18 shtator 2014 pas ecurisë së dobët të Cardiff City në fillim të fushatës së Championship.<ref>{{cite web|title=CLUB STATEMENT: OLE LEAVES CARDIFF CITY|url=http://www.cardiffcityfc.co.uk/news/article/club-statement-ole-leaves-cardiff-city-1926286.aspx|publisher=Cardiff City F.C.|access-date=18 shtator 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920155155/http://www.cardiffcityfc.co.uk/news/article/club-statement-ole-leaves-cardiff-city-1926286.aspx|archive-date=20 shtator 2014|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26328068|title=Ole Gunnar Solskjaer parts company with Cardiff City|publisher=BBC Sport|date=18 shtator 2014|access-date=18 shtator 2014|language=en}}</ref> === Kthimi te Molde === Më 21 tetor 2015, Solskjær u kthye te Molde, duke nënshkruar një kontratë tre vjeçare e gjysmë për t'u bërë menaxheri i tyre i ri.<ref name="solskjaer_returns">{{cite web|date=21 tetor 2015|title=Ny manager i Molde|trans-title=Menaxher i ri te Molde|url=http://www.moldefk.no/news/article/1ocqpkatu6jff1f9w4hc7e6no9/title/ny-manager-i-molde-fk|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151025115331/http://www.moldefk.no/news/article/1ocqpkatu6jff1f9w4hc7e6no9/title/ny-manager-i-molde-fk|archive-date=25 tetor 2015|access-date=21 tetor 2015|publisher=Molde FK|language=no}}</ref> Ndeshja e tij e parë në krye ishte të nesërmen, me Molde që mundi Celtic 3–1 në shtëpi në [[Faza e grupeve e UEFA Europa League 2015–16|fazën e grupeve të Europa League]].<ref>{{cite news|last=Lamont|first=Alisdair|date=22 tetor 2015|title=Molde 3–1 Celtic|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/34129152|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Ndeshja e tij e parë në ligë ishte një fitore 2–1 në transfertë kundër [[Aalesunds FK|Aalesunds]] më 25 tetor.<ref>{{cite web|title=Aalesunds vs. Molde - 25 October 2015|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/10/25/norway/eliteserien/alesunds-fotballklub/molde-fotballklubb/1975220/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Ai fitoi dy ndeshjet e ardhshme dhe të fundit të [[2015 Tippeligaen]] kundër Viking dhe Start, me Molde që përfundoi në vendin e gjashtë.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Viking - 1 November 2015|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/11/01/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/viking-fotballklubb/1975228/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Start vs. Molde - 8 November 2015|url=https://int.soccerway.com/matches/2015/11/08/norway/eliteserien/idrettsklubben-start-kristiansand/molde-fotballklubb/1975235/?ICID=HP_MS_285_07|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Ndërkohë, në fazën e grupeve të Europa League, Solskjær e udhëhoqi Molde në vendin e parë, përpara [[Fenerbahçe S.K. (futboll)|Fenerbahçe]], [[AFC Ajax|Ajax]] dhe [[Celtic F.C.|Celtic]].<ref>{{cite web|last1=Brookman|first1=Derek|date=10 dhjetor 2015|title=Draw with Molde not enough for Ajax|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0253-0d0454191087-e8c6e1234ad3-1000--draw-with-molde-not-enough-for-ajax/|access-date=19 dhjetor 2015|publisher=UEFA|language=en}}</ref> Më 14 dhjetor, Molde u hodh në short kundër kampionëve në fuqi dhe kampionëve të mëvonshëm [[Sevilla FC|Sevilla]] në [[Faza eliminatore e UEFA Europa League 2015–16#Raundi i 32-ve|Raundin e 32-ve]].<ref>{{cite news|date=14 dhjetor 2015|title=UEFA Europa League round of 32 draw|language=en|publisher=UEFA|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0228-0e92f9d04e6e-a6d7ee72ce4d-1000--uefa-europa-league-round-of-32-draw/|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Molde humbi ndeshjen e parë në transfertë 3–0 më 18 shkurt 2016, por fitoi ndeshjen e kthimit në shtëpi 1–0 më 25 shkurt, duke u eliminuar me rezultatin e përgjithshëm 3–1.<ref>{{cite web|date=18 shkurt 2016|title=Sevilla 3–0 Molde|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2017178--sevilla-vs-molde/|access-date=9 shkurt 2019|publisher=UEFA|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=25 shkurt 2016|title=Sevilla stumble through as Molde end on a high|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2017194--molde-vs-sevilla/|access-date=26 shkurt 2016|publisher=UEFA|language=en}}</ref> [[2016 Tippeligaen]] filloi mjaft mirë për Solskjær me Molde që fitoi shtatë, barazoi tre dhe humbi dy ndeshje në 12 ndeshjet e para me Molde që u ul në vendin e dytë. Megjithatë, një ecuri e keqe e formës pasoi me Molde që nuk arriti të fitonte gjashtë ndeshjet e tyre të ardhshme, duke humbur pesë prej tyre – përfshirë një humbje 3–1 ndaj liderëve të ligës Rosenborg më 28 maj 2016.<ref>{{cite web|title=Rosenborg vs. Molde - 28 May 2016|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/05/28/norway/eliteserien/rosenborg-ballklubb/molde-fotballklubb/2175167/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Molde më pas fitoi katër ndeshjet e ardhshme, përfshirë një fitore 4–2 ndaj Odd më 21 gusht me dy gola që erdhën në kohën shtesë nga zëvendësuesit [[Tobias Svendsen]] dhe [[Harmeet Singh (futbollist)|Harmeet Singh]].<ref>{{cite web|title=Molde vs. Odd - 21 August 2016|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/08/21/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/odd-grenland-ballklubb/2175230/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Në sezonin e parë të plotë të Solskjær si menaxher, Molde përfundoi i pesti në ligë pasi humbi në ditën e fundit të sezonit 1–0 ndaj [[Lillestrøm SK|Lillestrøm]].<ref>{{cite web|title=Lillestrøm vs. Molde - 6 November 2016|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/11/06/norway/eliteserien/lillestrom-sportsklubb/molde-fotballklubb/2175302/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> [[Skeda:Zenit-Mo;de_(7).jpg|majtas|parapamje|Solskjær në periudhën e tij të dytë si menaxher i Molde në 2018]] Forma fillestare e Molde nën Solskjær në [[2017 Eliteserien]] ishte e përzier me klubin që fitoi dy ndeshjet e tyre të para – përfshirë një fitore në kohën shtesë kundër Lillestrøm më 5 prill 2017<ref>{{cite web|title=Molde vs. Lillestrøm - 5 April 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/04/05/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/lillestrom-sportsklubb/2383857/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> – por pas kësaj ata fituan vetëm një nga shtatë ndeshjet e tyre të ardhshme duke e lënë Molde në vendin e dhjetë. Megjithatë, forma u përmirësua me Molde që humbi vetëm një herë në nëntë ndeshjet e ardhshme, duke fituar gjashtë duke përfshirë dy fitore 3–0 kundër Tromsø dhe Aalesund, duke e çuar klubin në vendin e tretë.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Tromsø - 18 June 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/06/18/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/tromso-idrettslag/2383945/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Molde vs. Aalesund - 8 July 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/07/08/norway/eliteserien/alesunds-fotballklub/molde-fotballklubb/2383966/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Pasi humbi dy ndeshjet e ardhshme, Molde shkoi i pamposhtur për shtatë ndeshjet e ardhshme, duke fituar gjashtë me dy fitore të minutave të fundit kundër Odd dhe [[Vålerenga Fotball|Vålerenga]] – duke e parë Molde të shkojë në vendin e dytë.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Odd - 11 September 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/11/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/odd-grenland-ballklubb/2384009/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Vålerenga vs. Molde - 29 October 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/10/29/norway/eliteserien/valerengen-idrettsforeningen/molde-fotballklubb/2384060/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Solskjær arriti në gjysmëfinalen e [[Kupa Norvegjeze e Futbollit 2017#Gjysmëfinalet|Kupës Norvegjeze të Futbollit]] më 17 gusht pas një fitoreje 2–1 ndaj [[Kristiansund BK|Kristiansund]].<ref>{{cite web|date=17 gusht 2017|title=Molde 2–1 Kristiansund|url=https://www.nifs.no/kampfakta.php?kamp_id=1422941&land=1&t=14&u=674524&lag1=6&lag2=12|access-date=9 shkurt 2019|website=Norwegian & International Football Statistics|language=no}}</ref> Ndeshja u zhvillua më 21 shtator me Molde që humbi 3–0 ndaj Lillestrøm, të cilët vazhduan të fitonin Kupën.<ref>{{cite web|date=21 shtator 2017|title=Molde 0–3 Lillestrom|url=https://www.nifs.no/kampfakta.php?kamp_id=1422941&land=1&t=14&u=674524&lag1=6&lag2=12|access-date=9 shkurt 2019|website=Norwegian & International Football Statistics|language=no}}</ref> Solskjær ndihmoi Molde të përfundonte i dyti në sezonin e tij të tretë, shtatë pikë prapa fituesve Rosenborg, duke e parë klubin të kualifikohej për [[UEFA Europa League 2018–19#Raundi i parë kualifikues|rundin e parë kualifikues të Europa League]].<ref>{{cite web|title=Molde vs. Sarpsborg 08 - 26 November 2017|url=https://int.soccerway.com/matches/2017/11/26/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/fotballklubben-sparta-sarpsborg/2384080/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=2018/19 UEFA Europa League participants|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2019/accesslist/listofparticipants/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621223329/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2019/accesslist/listofparticipants/|archive-date=21 qershor 2018|access-date=9 shkurt 2019|publisher=UEFA|language=en}}</ref> [[2018 Eliteserien]] ishte viti më i mirë i Molde nën Solskjær që nga kthimi i tij, duke e filluar sezonin me tre fitore kundër [[Sandefjord Fotball|Sandefjord]], [[FK Haugesund|Haugesund]] dhe Tromsø duke e dërguar Molde në krye.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Sandefjord - 11 March 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/03/11/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/sandefjord-fotball/2704708/?ICID=HP_MS_01_01|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Haugesund vs. Molde - 18 March 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/03/18/norway/eliteserien/fotballklub-haugesund/molde-fotballklubb/2704720/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Molde vs. Tromsø - 2 April 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/04/02/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/tromso-idrettslag/2704727/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Pas një humbjeje 4–0 kundër Rosenborg më 8 prill 2018,<ref>{{cite web|title=Rosenborg vs. Molde - 8 April 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/04/08/norway/eliteserien/rosenborg-ballklubb/molde-fotballklubb/2704737/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> forma e Molde filloi të ndryshonte me klubin që fitoi vetëm tre fitore në tetë ndeshjet e ardhshme duke e lënë klubin në vendin e tetë. Megjithatë, Solskjær pa Molde të shkonte i pamposhtur gjatë pesë ndeshjeve të ardhshme duke përfshirë: një fitore 4–0 në transfertë ndaj Brann më 1 korrik;<ref>{{cite web|title=Brann vs. Molde - 1 July 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/07/01/norway/eliteserien/sportsklubben-brann-bergen/molde-fotballklubb/2704823/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> një fitore 5–1 kundër Vålerenga më 8 korrik;<ref>{{cite web|title=Molde vs. Vålerenga - 8 July 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/07/08/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/valerengen-idrettsforeningen/2704833/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> dhe një fitore 5–1 kundër Brann më 12 gusht.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Brann - 12 August 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/08/12/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/sportsklubben-brann-bergen/2704848/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Më 11 korrik, Molde luajti në transfertë kundër skuadrës irlandeze të veriut [[Glenavon F.C.|Glenavon]] në raundin e parë kualifikues të Europa League, duke humbur 2–1.<ref>{{cite news|date=11 korrik 2018|title=Glenavon 2–1 Molde|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44702680|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Molde fitoi ndeshjen e kthimit 5–1 më 19 korrik, duke i dërguar ata në raundin tjetër kualifikues.<ref>{{cite news|date=19 korrik 2018|title=Molde 5–1 Glenavon|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44845261|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Molde më pas u hodh në short kundër ekipit shqiptar [[KF Laçi|Laçi]], duke i mundur ata 5–0 në total.<ref>{{cite news|date=26 korrik 2018|title=UEFA Europa League – Molde 3–0 Laçi|language=en|publisher=UEFA|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2024797--molde-vs-lac/|access-date=9 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite news|date=2 gusht 2018|title=UEFA Europa League – Laçi 0–2 Molde|language=en|publisher=UEFA|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2024843--lac-vs-molde/|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Për raundin e tretë kualifikues, Molde u përball me [[Hibernian F.C.|Hibernian]] ndaj të cilëve Solskjær udhëhoqi ekipin e tij në një fitore 3–0 në total.<ref>{{cite news|last=Southwick|first=Andrew|date=9 gusht 2018|title=Hibernian 0–0 Molde|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45087958|access-date=9 shkurt 2019}}</ref><ref>{{cite news|last=Palmer|first=Bryn|date=16 gusht 2018|title=Molde 3–0 Hibernian|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45175150|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Molde u hodh në short kundër skuadrës ruse [[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Shën Petersburg]] më 6 gusht,<ref>{{cite web|date=6 gusht 2018|title=Europa League play-off draw made|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0248-0e98f12af47e-cf0511d80364-1000--europa-league-play-off-draw-made/|access-date=9 shkurt 2019|publisher=UEFA|language=en}}</ref> me të cilët u përballën më 23 gusht me Molde që humbi 3–1 në transfertë.<ref>{{cite news|date=23 gusht 2018|title=UEFA Europa League – Zenit 3–1 Molde|language=en|publisher=UEFA|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2025413--zenit-vs-molde/|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Molde i Solskjær fitoi ndeshjen e kthimit më 30 gusht 2–1, por nuk ishte e mjaftueshme pasi Molde u eliminua 4–3 në total.<ref>{{cite news|date=30 gusht 2018|title=UEFA Europa League – Molde 2–1 Zenit|language=en|publisher=UEFA|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2025434--molde-vs-zenit/|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Pasi pësuan humbje në ligë nga Stabæk dhe [[Ranheim Fotball|Ranheim]] në fund të gushtit,<ref>{{cite web|title=Stabæk vs. Molde - 19 August 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/08/19/norway/eliteserien/stabak-idrettsforening/molde-fotballklubb/2704851/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=Molde vs. Ranheim - 26 August 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/08/26/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/ranheim-il/2704864/|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Solskjær e udhëhoqi skuadrën e tij të pamposhtur për pjesën e mbetur të sezonit – duke fituar tetë nga dhjetë. Fitorja e tij më e mirë në këtë seri ishte kundër sfiduesve për titull Rosenborg më 30 shtator, të cilët Solskjær i mundi 1–0.<ref>{{cite web|title=Molde vs. Rosenborg - 30 September 2018|url=https://uk.soccerway.com/matches/2018/09/30/norway/eliteserien/molde-fotballklubb/rosenborg-ballklubb/2704891/?ICID=PL_MS_07|access-date=9 shkurt 2019|website=Soccerway|language=en}}</ref> Pavarësisht kësaj nuk ishte e mjaftueshme pasi Molde e përfundoi ligën në vendin e dytë, pesë pikë prapa fituesve Rosenborg. Më 3 dhjetor 2018, Molde njoftoi se Solskjær zgjati kontratën e tij deri në fund të sezonit 2021.<ref>{{cite web|date=3 dhjetor 2018|title=Solskjær fortsetter som manager i tre nye år|trans-title=Solskjær vazhdon si menaxher për tre vjet të tjera|url=https://www.moldefk.no/nyheter/solskjaer-fortsetter-som-manager-i-tre-nye-ar|access-date=4 dhjetor 2018|publisher=Molde FK|language=no}}</ref> === Kthimi te Manchester United === ==== Sezoni 2018–19: Periudha kujdestare dhe emërimi i përhershëm ==== {{further|Sezoni 2018–19 i Manchester United F.C.}} Manchester United emëroi Solskjær si trajner kujdestar më 19 dhjetor 2018, duke marrë drejtimin nga [[José Mourinho]] për pjesën e mbetur të [[Sezoni 2018–19 i Manchester United F.C.|sezonit 2018–19]].<ref name="OGS MU 12">{{cite news|date=19 dhjetor 2018|title=Ole Gunnar Solskjaer named Man Utd caretaker manager until end of season|language=en|website=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46616768|access-date=19 dhjetor 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ole Gunnar Solskjaer|url=https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/ole-gunnar-solskjaer|access-date=31 korrik 2020|website=ManUtd.com|publisher=Manchester United|language=en}}</ref> Ai ishte planifikuar të kthehej në Molde në maj 2019, me ndihmës-trajnerin e tij [[Erling Moe]] që vepronte si trajner kujdestar gjatë mungesës së Solskjær në parasezon dhe ndeshjet e para të [[2019 Eliteserien]], i cili ishte planifikuar të fillonte më 31 mars 2019.<ref>{{cite news|date=19 dhjetor 2018|title=Ole Gunnar tar over som vikarierende manager i Manchester United|language=no|trans-title=Ole Gunnar merr drejtimin si menaxher i përkohshëm në Manchester United.|publisher=Molde FK|url=https://www.moldefk.no/nyheter/solskjaer-blir-manager-i-manchester-united|access-date=19 dhjetor 2018}}</ref> Solskjær më vonë sugjeroi se do të duhej të nënshkruante një kontratë të re me Molde nëse do të kthehej,<ref>{{cite news|date=5 mars 2019|title=Ole Gunnar Solskjaer 'only contracted to Manchester United'|language=en|publisher=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47463247|access-date=6 mars 2019}}</ref> por kjo u mohua nga drejtori i Molde [[Øystein Neerland]], i cili priste që Solskjær të kthehej te Molde në fund të sezonit anglez.<ref>{{cite news|last1=Øgar|first1=Sindre|last2=Herrebrøden|first2=Øyvind|date=6 mars 2019|title=Tror Molde har Solskjær-erstatteren klar|language=no|trans-title=Beson se Molde ka gati zëvendësuesin e Solskjær.|work=VG|url=https://www.vg.no/sport/fotball/i/EoVJMA/tror-molde-har-solskjaer-erstatteren-klar|access-date=7 mars 2019}}</ref> Ndeshja e parë e Solskjær ishte kundër ish-klubit të tij, Cardiff City, më 22 dhjetor 2018, me United që përfundoi fitues 5–1.<ref>{{cite web|last=Pearlman|first=Michael|date=22 dhjetor 2018|title=Cardiff City 1–5 Manchester United|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46576165|access-date=28 dhjetor 2018|work=BBC Sport|language=en}}</ref> Kjo ishte hera e parë që United shënonte pesë ose më shumë gola në një ndeshje të Premier League që nga barazimi 5–5 me [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] në ndeshjen e fundit të Ferguson në krye para daljes në pension në maj 2013.<ref>{{cite web|last=Johnston|first=Neil|date=19 maj 2013|title=West Brom 5–5 Manchester United|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22499117|access-date=28 dhjetor 2018|work=BBC Sport|language=en}}</ref> Fitoret në katër ndeshjet e tij të ardhshme të ligës e bënë Solskjær menaxherin e parë të Manchester United që fiton pesë ndeshjet e tij të para të ligës në krye që nga [[Matt Busby|Sir Matt Busby]] në 1946.<ref>{{cite web|last=McNulty|first=Phil|author-link=Phil McNulty|date=13 janar 2019|title=Tottenham Hotspur 0–1 Manchester United|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46772779|access-date=13 janar 2019|work=BBC Sport|language=en}}</ref> Seria fituese e ligës u ndërpre në gjashtë (tetë në të gjitha garat, duke përfshirë fitoret e FA Cup ndaj [[Reading F.C.|Reading]] në shtëpi dhe në transfertë ndaj [[Arsenal F.C.|Arsenal]]) pasi United luajti një barazim 2–2 në shtëpi ndaj [[Burnley F.C.|Burnley]] më 29 janar.<ref>{{cite news|last=Henry|first=Matthew|date=29 janar 2019|title=Manchester United 2-2 Burnley|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46955253|access-date=30 janar 2019}}</ref> Muaji i parë i plotë i suksesshëm i Solskjær si menaxher i Manchester United rezultoi në emërimin e tij si [[Premier League Manager of the Month|Menaxheri i Muajit i Premier League]] për janarin 2019, gjatë të cilit ekipi i tij fitoi 10 pikë nga 12 të mundshme në ligë, duke e bërë atë menaxherin e parë të Manchester United që fiton çmimin që nga Ferguson në tetor 2012 dhe norvegjezin e parë që emërohet ose Lojtari ose Menaxheri i Muajit.<ref>{{cite web|date=8 shkurt 2019|title=Solskjaer wins Barclays Manager of the Month|url=https://www.premierleague.com/news/1049573|access-date=8 shkurt 2019|publisher=Premier League|language=en}}</ref> Dy fitore radhazi në transfertë në ligë kundër [[Leicester City F.C.|Leicester City]] dhe [[Fulham F.C.|Fulham]] i dhanë United gjashtë fitore radhazi në transfertë në të gjitha garat për herë të parë që nga maji 2009, dhe i dërguan ata në katër të parët e tabelës së ligës. Duke marrë 25 pikë që nga marrja e detyrës, Solskjær fitoi më shumë pikë se çdo menaxher tjetër që ka arritur në nëntë ndeshjet e tij të para në krye të një klubi të vetëm në Premier League.<ref>{{cite news|last=Bradshaw|first=Joe|date=9 shkurt 2019|title=Fulham 0-3 Manchester United|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47099269|access-date=9 shkurt 2019}}</ref> Një fitore 3–1 në [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] më 28 shkurt 2019 vendosi një rekord të klubit prej tetë fitoreve radhazi në transfertë në të gjitha garat.<ref>{{cite news|date=28 shkurt 2019|title=AWAY-ZING STUFF: Manchester United set club record by winning eight consecutive away matches for first time with Crystal Palace victory|language=en|work=Talksport|url=https://talksport.com/football/502750/manchester-united-crystal-palace/|access-date=28 shkurt 2019}}</ref> Në [[UEFA Liga e Kampionëve|Ligën e Kampionëve]], Solskjær pësoi humbjen e tij të parë si menaxher, pasi United u mposht 2–0 në shtëpi nga [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] në ndeshjen e parë të [[2018–19 UEFA Liga e Kampionëve faza nokaut#Raundi i 16-ve|raundit të 16-ve]] më 12 shkurt.<ref>{{cite news|last=McNulty|first=Phil|date=12 shkurt 2019|title=Manchester United 0–2 PSG|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47190655|access-date=6 mars 2019|author-link=Phil McNulty}}</ref> Në ndeshjen e kthimit në [[Parc des Princes]] më 6 mars, një penallti e [[Marcus Rashford]] në minutën e 94-të i dha Manchester United-it një fitore 3–1, duke i dërguar ata në çerekfinale me rregullin e golit në transfertë dhe duke i bërë ata ekipin e parë në historinë e Kupës Evropiane që avancon pasi humbi ndeshjen e parë në shtëpi me dy gola ose më shumë.<ref>{{cite news|last=Hafez|first=Shamoon|date=6 mars 2019|title=Paris Saint Germain 1–3 Manchester United|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47461886|access-date=6 mars 2019}}</ref> Më 10 mars, United humbi 2–0 ndaj Arsenal-it, humbja e tyre e parë në Premier League nën Solskjær, duke rënë nga katër vendet e para të ligës.<ref>{{cite news|last1=Wilkinson|first1=Jack|date=11 mars 2019|title=Arsenal 2-0 Manchester United: Ole Gunnar Solskjaer suffers first league defeat|language=en|work=[[Sky Sports]]|url=https://www.skysports.com/football/news/11661/11660957/arsenal-2-0-manchester-united-ole-gunnar-solskjaer-suffers-first-league-defeat|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Më 16 mars, United u eliminua nga Kupa FA nga [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]] në një humbje 2–1 në çerekfinale, me Solskjær që komentoi se kjo ishte performanca më e keqe e United nën menaxhimin e tij.<ref>{{cite news|last1=Doyle|first1=Paul|date=16 mars 2019|title=Diogo Jota and Wolves carve apart Manchester United to reach semi-finals|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/football/2019/mar/16/wolves-manchester-united-fa-cup-match-report|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Më 28 mars 2019, pasi kishte fituar 14 nga 19 ndeshjet e tij në krye, Solskjær nënshkroi një kontratë trevjeçare për të marrë postin e menaxherit të Manchester United-it në baza të përhershme.<ref name=":02">{{cite news|date=28 mars 2019|title=Ole Gunnar Solskjaer appointed Manchester United permanent manager|language=en|work=Sky Sports|url=https://www.skysports.com/football/news/11667/11676599/ole-gunnar-solskjaer-appointed-manchester-united-permanent-manager|access-date=28 mars 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ole Gunnar Solskjær Manager Profile|url=https://www.premierleague.com/managers/8319/Ole-Gunnar%20Solskj%C3%A6r/overview|access-date=31 korrik 2020|website=premierleague.com|language=en}}</ref> Pasi Solskjær mori këtë rol të përhershëm, United fitoi vetëm 2 nga 10 ndeshjet për pjesën tjetër të sezonit.<ref>{{cite news|last1=Shread|first1=Joe|date=17 maj 2019|title=Wayne Rooney says Manchester United players must fear Ole Gunnar Solskjaer|language=en|work=[[Sky Sports]]|url=https://www.skysports.com/football/news/11667/11722172/wayne-rooney-says-manchester-united-players-must-fear-ole-gunnar-solskjaer|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Kjo përfshinte humbje në të dyja ndeshjet e çerekfinales së Ligës së Kampionëve kundër Barcelona-s në prill 2019, duke u mposhtur 4–0 në total, në të cilën Solskjær pranoi se Barcelona ishte "një çift nivelesh më lart" se United;<ref>{{cite news|last1=Henry|first1=Matthew|date=16 prill 2019|title=Barcelona 3 Manchester United 0|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/47939085|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> një humbje 4–0 në ligë në transfertë kundër Everton-it, gjithashtu në prill 2019;<ref>{{cite news|last1=McNulty|first1=Phil|date=21 prill 2019|title=Everton 4 Manchester United 0|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/47924122|access-date=1 dhjetor 2021|author-link=Phil McNulty}}</ref> dhe në ndeshjen e fundit të United-it në maj 2019, ata humbën 2–0 në shtëpi kundër Cardiff-it tashmë të rënë nga kategoria, ish-klubit të Solskjær.<ref name="Jackson">{{cite news|last1=Jackson|first1=Jamie|date=12 maj 2019|title=Defeat to Cardiff rounds off Man United's miserable season|language=en|newspaper=[[The Irish Times]]|url=https://www.irishtimes.com/sport/soccer/english-soccer/defeat-to-cardiff-rounds-off-man-united-s-miserable-season-1.3889681|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> United e përfundoi sezonin e Premier League në vendin e gjashtë, të njëjtin pozicion që ishin kur Solskjær iu bashkua si menaxher kujdestar.<ref name="Jackson" /> United e përfundoi pesë pikë prapa ekipit të vendit të katërt, dhe 32 pikë prapa ekipit të vendit të parë atë sezon. Solskjær deklaroi në fund të majit 2019 se United kishte "një punë të madhe për t'u përgatitur për sezonin e ardhshëm me logjistikën e lojtarëve dhe logjistikën e stërvitjes", por klubi do të ishte "gati" kur të fillonte sezoni i ardhshëm, dhe se "nuk do të kishte asnjë justifikim".<ref>{{cite magazine|title=Ole Gunnar Solskjaer Insists There Will Be 'No Excuses' for Man Utd After Dismal 2018/19 Campaign|url=https://www.si.com/soccer/2019/05/24/ole-gunnar-solskjaer-insists-there-will-be-no-excuses-man-utd-after-dismal-201819-campaign|access-date=20 dhjetor 2021|magazine=[[Sports Illustrated]]|date=24 maj 2019|language=en}}</ref> ==== Sezoni 2019–20: Formë e përmirësuar në ligë dhe gjysmëfinale të Kupave ==== {{further|Sezoni 2019–20 i Manchester United F.C.}} Nën Solskjær, United e filloi sezonin 2019–20 me 10 pikë nga nëntë ndeshjet e para, nisja e tyre më e keqe e një fushate në ligë në 33 vjet (që nga sezoni 1986–87).<ref>{{cite news|last1=Critchley|first1=Mark|date=20 tetor 2019|title=Manchester United suffer worst start to season in 33 years despite Liverpool draw|language=en|work=[[The Independent]]|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/man-utd-vs-liverpool-worst-start-record-a9163956.html|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Deri në janar 2020, ata humbën 2–0 ndaj Burnley-t në Old Trafford, duke e lënë United-in me një rekord në ligë prej 34 pikësh nga 24 ndeshje, që ishte më keq se totali i pikëve të sezonit të kaluar në atë pikë.<ref name="Bate">{{cite news|last1=Bate|first1=Adam|date=30 korrik 2020|title=Manchester United's renaissance? Bruno Fernandes and Mason Greenwood changing everything|language=en|work=[[Sky Sports]]|url=https://www.skysports.com/football/news/11667/12025253/manchester-uniteds-renaissance-bruno-fernandes-and-mason-greenwood-changing-everything|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Në atë ndeshje, lojtarët e United u fishkëllyen nga tifozët e tyre; këngë shpifëse u drejtuan ndaj Glazers, pronarëve të United-it, dhe zëvendëskryetarit Ed Woodward nga tifozët; dhe mijëra u larguan nga Old Trafford para vërshëllimës finale. Ish-lojtar i United-it, Darren Fletcher, komentoi se "atmosfera [në Old Trafford] u bë vërtet toksike për herë të parë". Solskjær deklaroi se "lojtarët po japin gjithçka", dhe bëri thirrje që tifozët të "qëndrojnë së bashku" për të "ndihmuar klubin të ecë përpara".<ref>{{cite news|last1=Matthews|first1=Callum|date=22 janar 2020|title=Manchester United 0 Burnley 2|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/51115604|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref><ref>{{cite news|date=23 janar 2020|title=Manchester United lose 2-0 to Burnley - pundits and fans react|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/51212537|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Gjithashtu atë muaj, United u eliminua nga [[Kupa EFL 2019–20|Kupa EFL]] në fazën gjysmëfinale pasi humbi 3–2 në total pas dy ndeshjesh kundër Manchester City-t.<ref>{{cite news|date=29 janar 2020|title=Manchester City 0 Manchester United 1|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/51201817|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Pasi nënshkrimi i ri i United-it, [[Bruno Fernandes]], bëri debutimin e tij, United shkoi i pamposhtur për pjesën tjetër të sezonit të Premier League, me 32 pikë nga 14 ndeshje që nga shkurti 2020, më shumë se çdo klub tjetër në atë periudhë.<ref>{{cite magazine|last1=Turk|first1=Alex|title=Why Manchester United need Bruno Fernandes in perfect condition for the start of 2020/21|url=https://www.si.com/soccer/manchesterunited/soccer/manchesterunited/news/why-united-need-fernandes-in-perfect-condition-for-the-start-of-20-21|access-date=1 dhjetor 2021|magazine=[[Sports Illustrated]]|date=6 shtator 2020|archive-date=4 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604200554/https://www.si.com/soccer/manchesterunited/soccer/manchesterunited/news/why-united-need-fernandes-in-perfect-condition-for-the-start-of-20-21|url-status=dead|language=en}}</ref> [[CNN]] e përshkroi United-in si "një ekip që i mungon kreativiteti, cilësia dhe lidershipi" duke prodhuar futboll "të dobët" para ardhjes së Fernandes, por "shenja të jetës së re nën Solskjær" u shfaqën në fund të sezonit, me Fernandes një shkëndijë kyçe.<ref name="Bate" /><ref>{{cite news|last1=Church|first1=Ben|date=4 gusht 2020|title=How Bruno Fernandes transformed Manchester United's fortunes|language=en|work=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2020/08/04/football/manchester-united-bruno-fernandes-europa-league-cmd-spt-intl/index.html|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> United e përfundoi sezonin me 66 pikë në Premier League, e barabartë me totalin e pikëve të sezonit të kaluar, por tani në vendin e tretë në vend të vendit të gjashtë.<ref>{{cite news|last=Smith|first=Rob|date=26 korrik 2020|title=Leicester 0-2 Manchester United|language=en|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/football/live/2020/jul/26/leicester-v-manchester-united-premier-league-live|access-date=27 korrik 2020}}</ref> Solskjær deklaroi se përfundimi i ligës në vendin e tretë ishte një "arritje masive", "me këtë ekip dhe këtë skuadër, dhe ku kemi qenë me këtë rindërtim".<ref>{{Cite web|date=26 korrik 2020|title=Solskjær hits back at critics after Manchester United make top four|url=https://www.theguardian.com/football/2020/jul/26/solskjaer-hits-back-critics-manchester-united-top-four-leicester|work=The Guardian|language=en}}</ref> Me United-in që e përfundoi ligën 33 pikë prapa Liverpool-it dhe 15 prapa Manchester City-t, Solskjær deklaroi se do të ishte një "sfidë masive" t'i kalonte këto ekipe sezonin e ardhshëm.<ref>{{cite news|last1=Sansom|first1=Dan|date=1 gusht 2020|title=Nemanja Matic: Manchester United 'cannot allow' rivals to dominate Premier League next season|language=en|work=[[Sky Sports]]|url=https://www.skysports.com/football/news/11667/12040544/nemanja-matic-manchester-united-cannot-allow-rivals-to-dominate-premier-league-next-season|access-date=1 dhjetor 2021}}</ref> Në fund të sezonit, United u eliminua nga dy gara të tjera në fazën gjysmëfinale. Në [[Kupa FA 2019–20|Kupën FA]], United pësoi një humbje 3–1 ndaj Chelsea-t; Solskjær la në stol portierin e zakonshëm të Kupës FA [[Sergio Romero]] në favor të [[David de Gea]], por ky i fundit bëri dy gabime që çuan në dy gola të Chelsea-t.<ref>{{cite news|last1=McNulty|first1=Phil|date=19 korrik 2020|title=Manchester United 1 Chelsea 3|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/53420073|access-date=20 dhjetor 2021|author-link=Phil McNulty}}</ref> Në [[UEFA Liga e Evropës 2019–20|Ligën e Evropës]], ndeshja e fundit e sezonit të United-it pa United-in t'i nënshtrohej një humbjeje 2–1 ndaj Sevilla-s. Solskjær nuk bëri asnjë zëvendësim deri në minutën e 87-të të ndeshjes, dhe përsëri la në stol portierin e zakonshëm të Ligës së Evropës Romero në favor të de Gea. Solskjær kishte thënë para kësaj ndeshjeje se "gjysmëfinalet nuk janë mjaft të mira për Manchester United"; pas ndeshjes Solskjær reagoi: "kur nuk i shfrytëzon shanset do të jetë e vështirë", lojtarët e United-it kishin "këmbë të lodhura dhe mendje të lodhura", dhe se United "patjetër duhet të përmirësohet".<ref>{{cite news|last1=McNulty|first1=Phil|date=16 gusht 2020|title=Man Utd 1-2 Sevilla: Weaknesses exposed as Ole Gunnar Solskjaer's men fall short again|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/53802476|access-date=20 dhjetor 2021|author-link=Phil McNulty}}</ref><ref>{{cite web|date=16 gusht 2020|title=Solskjaer's verdict on semi-final defeat|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/manager-reaction-ole-gunnar-solskjaer-reflects-on-man-utd-defeat-to-sevilla-in-europa-league|website=manutd.com|language=en}}</ref> ==== Sezoni 2020–21: Vendi i dytë në ligë dhe Finalja e Ligës së Evropës ==== {{further|Sezoni 2020–21 i Manchester United F.C.}} Nën Solskjær, United pati një fillim të ngadaltë të [[Premier League 2020–21|sezonit 2020–21 të Premier League]], duke e filluar fushatën me një humbje 3–1 ndaj [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] në shtëpi dhe duke shënuar shtatë pikë nga gjashtë ndeshjet e para të ligës, duke i vendosur ata në vendin e 15-të në tabelën e ligës. Kjo përfshinte një humbje 6–1 në shtëpi ndaj [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] në tetor, humbja e përbashkët më e rëndë e United-it në Premier League, e cila pa Solskjær-in të deklaronte se ishte dita më e keqe e karrierës së tij menaxheriale; si dhe një humbje 1–0 në shtëpi ndaj Arsenal-it në nëntor, e cila ishte ndeshja e 100-të e Solskjær në krye të United-it, ku Solskjær reagoi duke thënë se lojtarët e United-it "nuk u shfaqën".<ref>{{cite web|date=4 tetor 2020|title=Manchester United 1–6 Tottenham Hotspur|url=https://www.bbc.com/sport/football/54313274|access-date=8 tetor 2020|work=[[BBC Sport]]|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Stone|first1=Simon|date=1 nëntor 2020|title=Manchester United 0 Arsenal 1|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/54679344|access-date=20 dhjetor 2021}}</ref> Ndërkohë, në [[UEFA Liga e Kampionëve 2020–21|Ligën e Kampionëve]], United u eliminua në [[Faza në grupe e UEFA Ligës së Kampionëve 2020–21|fazën në grupe]] kur përfunduan të tretët në grupin e tyre, me një fitore dhe një humbje kundër secilit prej kundërshtarëve të tyre, Paris Saint-Germain, [[RB Leipzig]] dhe [[İstanbul Başakşehir]]. Ky rezultat e dërgoi United-in në [[UEFA Liga e Evropës 2020–21|Ligën e Evropës]]. Kthyer në Premier League, pas tetë fitoreve në 10 ndeshje të Premier League, United udhëtoi në [[Burnley F.C.|Burnley]] më 12 janar 2021 dhe fitoi 1–0. Kjo e vendosi United-in në krye të tabelës së ligës pas 17 ndeshjesh në ligë, e cila ishte rasti i parë që ndodhi kjo që nga sezoni fitues i titullit 2012–13 nën Sir Alex Ferguson.<ref>{{cite news|last1=Stone|first1=Simon|date=12 janar 2021|title=Burnley 0 Manchester United 1|language=en|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/54038551|access-date=21 dhjetor 2021}}</ref> ''The Guardian'' komentoi se United tregoi "vendosmëri të palëkundur" në këtë ndeshje, e cila ishte "një temë e sezonit të United-it" deri më tani.<ref>{{cite news|last1=Jackson|first1=Jamie|date=12 janar 2021|title=Manchester United go clear at top after Paul Pogba volley sees off Burnley|language=en|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jan/12/burnley-manchester-united-premier-league-match-report|access-date=21 dhjetor 2021}}</ref> Megjithatë, United shpejt u kap nga Manchester City, dhe me një humbje 2–1 në shtëpi ndaj Sheffield United në fund të tabelës më 27 janar 2021, dështoi të rimarrë vendin e parë. Ndërsa ''[[BBC Sport]]'' e përshkroi United-in si "të dëshpëruar keq", Solskjær sugjeroi se United ishte i pafat pasi United kishte qenë "ekipi më konsistent" atë sezon, dhe deklaroi se "nuk do të kishte asnjë hetim të madh" për humbjen.<ref>{{cite news|last1=Hafez|first1=Shamoon|date=27 janar 2021|title=Manchester United 1 Sheffield United 2|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/55728232|access-date=21 dhjetor 2021}}</ref> Që nga humbja ndaj Sheffield United, United shkoi në një seri prej 14 ndeshjesh të pamposhtur në ligë.<ref name="StoneLei">{{cite news|last1=Stone|first1=Simon|date=11 maj 2021|title=Manchester United 1 Leicester City 2|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/56990159|access-date=21 dhjetor 2021}}</ref> Më 2 shkurt, Solskjær mbikëqyri United-in duke shënuar nëntë gola që barazuan rekordin në një [[Manchester United F.C. 9–0 Southampton F.C.|fitore 9–0]] ndaj Southampton-it pasi ky i fundit mori dy karta të kuqe. Ishte hera e tretë që një arritje e tillë ishte realizuar në Premier League, me Manchester United-in që ishte i pari që e bëri këtë kundër Ipswich-it në 1995.<ref>{{cite web|last1=Stone|first1=Simon|date=2 shkurt 2021|title=Man Utd score nine in record-equalling win over Southampton|url=https://www.bbc.com/sport/football/55806211|access-date=3 shkurt 2021|work=[[BBC Sport]]|language=en}}</ref> Më 9 maj, United erdhi nga prapa për të shënuar një fitore 3–1 në transfertë kundër Aston Villa-s, duke konfirmuar kështu një përfundim në katër të parët e sezonit dhe kualifikimin në Ligën e Kampionëve. Me këtë fitore, United vendosi një rekord duke fituar 10 ndeshje në ligë në të cilat ata pësuan golin e parë brenda një sezoni.<ref>{{cite news|last1=Poole|first1=Harry|date=9 maj 2021|title=Aston Villa 1 Manchester United 3|language=en|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/football/56960426|access-date=21 dhjetor 2021}}</ref> Më 11 maj, seria e pamposhtur e United-it u ndërpre nga Leicester City me një humbje 2–1 në Old Trafford, pasi Solskjær ndryshoi në mënyrë drastike formacionin e tij fillestar për shkak të ngjeshjes së ndeshjeve pasi United ishte planifikuar të përballej me Villa-n, Leicester-in dhe Liverpool-in në harkun e pesë ditëve midis 9 majit 2021 dhe 13 majit 2021 pasi ndeshja e United-it me Liverpool-in u shty për shkak të [[Protestat e Old Trafford 2021]]. Ky rezultat ia dorëzoi Premier League Manchester City-t pasi United nuk mund t'i kapte më matematikisht.<ref name="StoneLei" /> Manchester United përfundoi nënkampion në [[Premier League 2020–21|Premier League]] me 74 pikë, 12 pikë prapa kampionëve Manchester City, dhe u kualifikua për [[Faza në grupe e UEFA Ligës së Kampionëve 2021–22|fazën në grupe të Ligës së Kampionëve 2021–22]]. Ky ishte përfundimi i parë i United-it në katër të parët, dy sezone radhazi, që nga pensionimi i Sir Alex Ferguson.<ref>{{cite web|title=Man Utd secure top-four Premier League finish after Everton beat West Ham|url=https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/81784-man-utd-secure-top-four-premier-league-finish-after-everton-beat-west-ham|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510083615/https://www.sportsmax.tv/index.php/football/international/item/81784-man-utd-secure-top-four-premier-league-finish-after-everton-beat-west-ham|archive-date=10 maj 2021|access-date=10 maj 2021|website=sportsmax.tv|language=en}}</ref> Në Kupën EFL, United u eliminua në gjysmëfinale në janar 2021 nga Manchester City me një humbje 2–0 në shtëpi. Në [[Kupa FA 2020–21|Kupën FA]], pavarësisht se eliminuan [[Liverpool F.C.|Liverpool]] në raundin e katërt në një fitore 3–2 në Old Trafford në janar 2021, United u eliminua më vonë nga fituesit e mundshëm [[Leicester City F.C.|Leicester City]] në çerekfinale në mars 2021 me një humbje 3–1 në transfertë. Në Ligën e Evropës, United eliminoi Milan-in në raundin e 16-ve me një fitore të përgjithshme 2–1 pas dy ndeshjesh në mars 2021, pastaj më vonë eliminoi Roma-n në gjysmëfinale me një fitore të përgjithshme 8–5 pas dy ndeshjesh. Në [[Finalja e UEFA Ligës së Evropës 2021|finalen e Ligës së Evropës]] më 26 maj, United humbi 11–10 me penallti ndaj [[Villarreal CF|Villarreal]] pas një barazimi 1–1.<ref name=":2">{{cite web|date=26 maj 2021|title=Villarreal 1-1 Manchester United (aet, 11-10 pens): Spanish side win Europa League in marathon shoot-out|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0269-125f1aaaeb0d-c59e8a06ac14-1000--villarreal-1-1-manchester-united-aet-11-10-pens-spanish-side/|website=[[UEFA]]|language=en}}</ref> Solskjær u kritikua nga disa tifozë për vendimin e tij për të bërë zëvendësimin e tij të parë 10 minuta pas fillimit të kohës shtesë.<ref>{{cite news|last1=Luckhurst|first1=Samuel|date=27 maj 2021|title=Ole Gunnar Solskjaer explains why Manchester United waited until 100th minute to make substitution vs Villarreal|language=en|work=[[Manchester Evening News]]|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/man-united-news-villarreal-substitutions-20686799|access-date=6 janar 2023}}</ref> ==== Sezoni 2021–22: Rënie në performancë dhe largimi ==== {{further|Sezoni 2021–22 i Manchester United F.C.}}{{multiple image|align=right|direction=vertical|width=210|image1=Manchester United v Liverpool, 24 October 2021 (34).jpg|caption1=Solskjær në vijën e fushës së Old Trafford në 2021|image2=Manchester United v Arsenal, 2 December 2021 (03).jpg|caption2=Baneri "20LEGEND" duke u ngritur në [[Stretford End]] para ndeshjes së United-it kundër Arsenal-it, ndeshja e parë në shtëpi pas largimit të Solskjær nga klubi}} Më 24 korrik 2021, Manchester United njoftoi se Solskjær kishte nënshkruar një zgjatje kontrate trevjeçare deri në vitin 2024, me një opsion për një vit tjetër, deri në vitin 2025.<ref>{{cite web|date=24 korrik 2021|title=Solskjaer signs new contract|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ole-gunnar-solskjaer-signs-new-contract-at-manchester-united-24-july-2021|website=manutt.com|language=en}}</ref> United e filloi fushatën e tyre në [[2021–22 UEFA Liga e Kampionëve|Ligën e Kampionëve 2021–22]] më 14 shtator 2021 me një humbje 2–1 ndaj klubit zviceran [[BSC Young Boys|Young Boys]], [[Cristiano Ronaldo]] shënoi herët. Megjithatë, United do të mbetet me një lojtar më pak pasi Wan-Bissaka u përjashtua, duke i lejuar Young Boys të kthehej për të fituar ndeshjen 2–1 me një gol të vonë. Në [[Premier League]], United e filloi fuqishëm me një fitore 5–1 në shtëpi kundër Leeds-it me [[Bruno Fernandes]] që shënoi një hattrick dhe [[Paul Pogba]] që regjistroi katër asistime në atë ndeshje. United do të vazhdonte të merrte 13 pikë në pesë ndeshjet e para. Nën Solskjær, më 19 shtator, Ronaldo dhe [[Jesse Lingard]] shënuan gola në fitoren 2–1 të Manchester United-it ndaj [[West Ham United F.C.|West Ham United]] në [[London Stadium]] për të vendosur një rekord të ri për të qenë i pamposhtur në 29 ndeshje në transfertë në Premier League.<ref>{{Cite web|title=West Ham v Man Utd, 2021/22 {{!}} Premier League|url=https://www.premierleague.com/match/66390|access-date=22 shtator 2021|website=premierleague.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Premier League Records - Clubs, Players & Managers Stats|url=https://www.premierleague.com/stats/records|access-date=22 shtator 2021|website=premierleague.com|language=en}}</ref> Një seri rezultatesh të dobëta filloi më 25 shtator me një humbje 1–0 në shtëpi ndaj Aston Villa-s. Kjo u parapri nga një barazim 1–1 në shtëpi kundër Everton-it dhe një humbje 4–2 në Leicester që i dha fund serisë së tyre të pamposhtur në transfertë. Më 24 tetor, Solskjær mbikëqyri një humbje 5–0 në shtëpi ndaj rivalëve të përbetuar [[Liverpool F.C.|Liverpool]]; rezultati më i keq i United-it kundër Liverpool-it që nga viti 1925.<ref>{{Cite web|last=Brand|first=Gerard|date=25 tetor 2021|title=Man Utd 0-5 Liverpool: Mohamed Salah hits hat-trick and Paul Pogba sees red in shambolic Man Utd show to pile pressure on Ole Gunnar Solskjaer|url=https://www.skysports.com/football/manchester-united-vs-liverpool/report/446375|access-date=27 tetor 2021|website=skysports.com|language=en}}</ref> Më 6 nëntor, ata humbën 2–0 në [[Derbi i Manchester-it]] kundër rivalëve Manchester City. Më 20 nëntor, pasi humbën 4–1 ndaj [[Watford F.C|Watford]] dhe pësuan 15 gola në pesë ndeshjet e tyre të fundit në ligë, u raportua se bordi i drejtorëve të klubit mbajti një takim urgjent dhe vendosi të shkarkonte dhe të ndahej me Solskjær dhe ta etiketojë largimin e Solskjær si me pëlqim të ndërsjellë.<ref>{{Cite web|last1=Romano|first1=Fabrizio|last2=Ames|first2=Nick|date=21 nëntor 2021|title=Manchester United board decide to sack Solskjær at emergency meeting|url=https://www.theguardian.com/football/2021/nov/20/ole-gunnar-solskjr-admits-united-players-are-in-a-terrible-place|access-date=21 nëntor 2021|website=The Guardian|language=en}}</ref> Më 21 nëntor, Manchester United konfirmoi se Solskjær kishte lënë rolin e tij si menaxher.<ref>{{Cite web|date=21 nëntor 2021|title=Manchester United statement on Ole Gunnar Solskjær|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/man-utd-statement-on-ole-gunnar-solskjaer|access-date=21 nëntor 2021|website=Manchester United|language=en}}</ref> Në kohën e largimit të tij, Manchester United ishte i shtati në tabelën e Premier League me 17 pikë pas 12 ndeshjesh dhe United kishte vetëm një fitore në shtatë ndeshjet e fundit që menaxhoi Solskjær. Trajneri i ekipit të parë dhe ish-lojtari [[Michael Carrick]] mori përsipër si kujdestar deri në emërimin e [[Ralf Rangnick]] në dhjetor si menaxher i përkohshëm deri në fund të sezonit. [[Erik ten Hag]] mori postin e menaxherit të përhershëm përpara [[Sezoni 2022–23 i Manchester United F.C.|sezonit 2022–23]].<ref name="mufc">{{cite news|date=21 prill 2022|title=Manchester United appoints Erik ten Hag as manager|language=en|publisher=Manchester United F.C.|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/erik-ten-hag-appointed-as-man-utd-manager-official-statement|access-date=21 prill 2022}}</ref> === Beşiktaş === Solskjær u emërua trajner i klubit të [[Süper Lig]] [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] më 18 janar 2025 me një kontratë një vit e gjysmë.<ref name="bjk2" /> Gjashtë muajt e parë të Solskjær me [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] rezultuan të jenë pozitivë,<ref>{{cite web|date=31 mars 2025|title=Turkish Media Give Strong Verdict on Ole Gunnar Solskjaer After Galatasaray v Besiktas|url=https://www.givemesport.com/turkish-media-verdict-ole-gunnar-solskjaer-besiktas-galatasaray/|website=givemesport.com|language=en}}</ref> pasi ai e udhëhoqi ekipin në tetë fitore dhe një barazim në 12 ndeshjet e tij të para, duke kulmuar me një fitore në [[Rivaliteti Beşiktaş–Galatasaray|derbin Beşiktaş-Galatasaray]] të shtunën, 29 mars 2025, kur skuadra e tij siguroi një fitore 2–1 ndaj liderit atëherë të pamposhtur të [[Süper Lig]], [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]].<ref>{{cite web|date=31 mars 2025|title=Besiktas ends Galatasaray's 28-match unbeaten streak with 2-1 victory|url=https://www.turkiyetoday.com/sports/besiktas-ends-galatasarays-28-match-unbeaten-streak-with-2-1-victory-138214/|website=turkiyetoday.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=31 mars 2025|title=Sat 29 Mar 2025 ‧ Süper Lig Beşiktaş 2-1 Galatasaray|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/c5y0n0np15jt#MatchStats|website=bbc.com|language=en}}</ref> Më 28 gusht 2025, Solskjær u shkarkua pas humbjes së skuadrës së tij në shtëpi ndaj ekipit [[Zvicra|zviceran]] [[FC Lausanne-Sport|Lausanne-Sport]] në [[2025–26 UEFA Conference League qualifying (third and play-off round matches)#Main Path matches 2|raundin play-off të UEFA Conference League]], pasi tashmë ishte eliminuar nga [[UEFA Europa League]] nga [[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]] gjatë kualifikueseve, duke e lënë klubin e tij pa futboll evropian për sezonin.<ref>{{cite web|date=28 gusht 2025|title=Ex-Man United boss Ole Gunnar Solskjaer sacked by Besiktas|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46098259/ole-gunnar-solskjaer-sacked-besiktas-man-united|publisher=ESPN|language=en}}</ref> ==Jeta personale== Gjatë kohës së tij si lojtar për Manchester United, Solskjær jetoi në [[Bramhall]], [[Stockport]], me gruan e tij, Silje, dhe tre fëmijët e tyre, [[Noah Solskjær|Noah]], [[Karna Solskjær|Karna]] dhe Elijah. Dy nga fëmijët janë futbollistë: Noah luan si [[Mesfushor (futboll)|mesfushor]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49172615|title=Manchester United beat Ole Gunnar Solskjaer's hometown club Kristiansund|date=30 korrik 2019|publisher=BBC Sport|access-date=27 gusht 2019|language=en}}</ref> ndërsa Karna luan si [[Sulmues (futboll)|sulmuese]] për [[AaFK Fortuna]] dhe është produkt i [[Manchester United W.F.C.|akademisë së Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://fulltime-league.thefa.com/DisplayStatsForPlayer.do?selectedSeasonID=0|title=Karna Solskjaer FA WSL Academy League stats|date=7 shtator 2020|publisher=The FA|access-date=7 shtator 2020|language=en|archive-date=3 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303113230/https://fulltime-league.thefa.com/DisplayStatsForPlayer.do?selectedSeasonID=0|url-status=dead}}</ref> Ajo bëri një paraqitje të vetme në ekipin e parë të United, duke debutuar në [[Kupa FA e Grave 2021–22|Kupën FA të Grave 2021–22]] kundër [[Bridgwater United W.F.C.|Bridgwater United]], duke bërë që ajo dhe Ole të bëheshin dyshja e parë baba-bijë që luajnë për Manchester United.<ref>{{Cite web|url=https://www.sportbible.com/football/ole-gunnar-solskjaer-and-daughter-karna-have-made-man-united-history-20220130.html|title=Ole Gunnar Solskjaer and Daughter Karna Become the First Father and Daughter Duo to Play for Manchester United|access-date=6 janar 2023|archive-date=6 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106031415/https://www.sportbible.com/football/ole-gunnar-solskjaer-and-daughter-karna-have-made-man-united-history-20220130.html|url-status=dead|language=en}}</ref> Solskjær u emërua [[Ambasador i Vullnetit të Mirë i UNICEF]] në 2001.<ref>{{cite web|title=National ambassadors|url=http://www.unicef.org/people/people_nationalambassadors.html|publisher=UNICEF|access-date=19 shkurt 2020|date=15 maj 2019|archive-date=1 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401033008/https://www.unicef.org/people/people_nationalambassadors.html|url-status=live|language=en}}</ref> Më 24 tetor 2008, Solskjær iu dha Kalorësi i Klasës së Parë i [[Urdhri Mbretëror Norvegjez i Shën Olav]] nga Mbreti [[Harald V i Norvegjisë]].<ref name="royal">{{cite web|url=https://www.kongehuset.no/nyhet.html?tid=73682&sek=26939|title=Appointment to St. Olav's Order|website=The Norwegian Royal Household|language=no|date=24 tetor 2008|access-date=30 dhjetor 2018|archive-date=31 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231043057/https://www.kongehuset.no/nyhet.html?tid=73682&sek=26939|url-status=dead}}</ref> Ai u prezantua me çmimin në një ceremoni të nesërmen në qytetin e tij të lindjes, Kristiansund.<ref>{{cite news|url=https://www.tk.no/nyheter/ridder-av-1-klasse/g/1-113-3877954|title=Knight 1st class|newspaper=Tidens Krav|location=Kristiansund|language=no|date=25 tetor 2008|access-date=30 dhjetor 2018}}</ref> Solskjær është marrësi më i ri i kalorësisë, e cila zakonisht u jepet anëtarëve të shquar të shoqërisë në vitet e tyre të mëvonshme.<ref>{{cite news|title=Ole Gunnar Solskjaer knighted|url=http://www.norwaypost.no/content/view/21164/|website=The Norway Post|publisher=NRK|date=26 tetor 2008|access-date=26 tetor 2008|archive-date=23 shtator 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923145331/http://www.norwaypost.no/content/view/21164/|url-status=dead|language=en}}</ref> Në vitin 2009, [[Storting|parlamenti norvegjez]] i dha Solskjær [[Çmimi Peer Gynt]] vjetor për punën e tij si ambasador i denjë i sportit dhe për "angazhimin e tij të madh social",<ref>[http://www.gd.no/nyheter/article4309144.ece GD.no 5 maj, 2009] (në norvegjisht)</ref> në një ceremoni në Sallën [[Vinstra]].<ref>[http://fotball.aftenposten.no/kommentar/article137783.ece Aftenposten, 6 maj, 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101120538/http://fotball.aftenposten.no/kommentar/article137783.ece |date=1 nëntor 2009 }} (në norvegjisht)</ref> Ish-futbollisti e pranoi me të qeshur në konferencën e mëpasshme për shtyp se nuk e kishte lexuar dhe as parë shfaqjen e [[Henrik Ibsen|Ibsen]] ende, por tani synon ta bëjë.<ref>[http://fotball.aftenposten.no/incoming/article146222.ece Aftenposten, 29 korrik, 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090802114541/http://fotball.aftenposten.no/incoming/article146222.ece |date=2 gusht 2009 }} (në norvegjisht)</ref> Politikisht, ai mbështet [[Partia e Punës (Norvegji)|Partinë e Punës Norvegjeze]] dhe vizitoi kongresin e tyre në 2011. Në një fjalim të mbajtur atje, ai shpalli publikisht simpatitë e tij politike të majta.<ref>{{cite news|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/solskjaer-er-fortsatt-knall-rod---i-ap/63658900|title=Solskjær er fortsatt knall rød|language=no|trans-title=Solskjær is still bright red|first=Veslemøy|last=Lode|publisher=[[Dagbladet]]|date=8 prill 2011|access-date=20 prill 2021|language=no}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klubi=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Paraqitjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe garës |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa kombëtare{{efn|Përfshin [[Kupa Norvegjeze e Futbollit]] dhe [[Kupa FA]]}} !colspan="2"|Kupa e ligës{{efn|Përfshin [[Kupa EFL|Kupën e Ligës]]}} !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Të tjera !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Paraqitjet!!Golat!!Paraqitjet!!Golat!!Paraqitjet!!Golat!!Paraqitjet!!Golat!!Paraqitjet!!Golat!!Paraqitjet!!Golat |- |rowspan="6"|[[Clausenengen FK|Clausenengen]]{{citation needed|date=dhjetor 2024}} |[[1990 Norwegian Third Division|1990]] |[[Norwegian Third Division]] Group E | || || || ||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—|| || |- |[[1991 Norwegian Third Division|1991]] |Norwegian Third Division Group M | || || || ||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—|| || |- |[[1992 Norwegian Third Division|1992]] |Norwegian Third Division Group M | || || || ||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—|| || |- |[[1993 Norwegian Third Division|1993]] |Norwegian Third Division Group M | || || || ||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—|| || |- |[[1994 Norwegian Second Division|1994]] |[[Norwegian Second Division]] Group 5 | || || || ||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—|| || |- !colspan="2"|Gjithsej !109!!115!! !! !!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!109!!115 |- |rowspan="3"|[[Molde FK|Molde]]<ref>{{cite web|url=https://www.fotball.no/fotballdata/person/profil/?fiksId=2605513|title=Ole Gunnar Solskjær|publisher=Football Association of Norway|language=no|access-date=30 dhjetor 2018}}</ref> |[[1995 Molde FK season|1995]] |[[Eliteserien|Tippeligaen]] |26||20||4||6||colspan="2"|—||4{{efn|Paraqitjet në [[Kupa e Fituesve të Kupave UEFA]]}}||3||colspan="2"|—||34||29 |- |[[1996 Molde FK season|1996]] |Tippeligaen |16||11||4||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||20||12 |- !colspan="2"|Gjithsej !42!!31!!8!!7!!colspan="2"|—!!4!!3!!colspan="2"|—!!54!!41 |- |rowspan="12"|[[Manchester United F.C.|Manchester United]]<ref>{{cite web|url=http://www.stretfordend.co.uk/playermenu/solskjaer.html|title=Ole Gunnar Solskjaer|access-date=20 prill 2009|website=StretfordEnd.co.uk|language=en}}</ref> |[[1996–97 Manchester United F.C. season|1996–97]] |[[Premier League]] |33||18||3||0||0||0||10{{efn|name=UCL|Paraqitjet në [[UEFA Liga e Kampionëve]]}}||1||0||0||46||19 |- |[[1997–98 Manchester United F.C. season|1997–98]] |Premier League |22||6||2||2||0||0||6{{efn|name=UCL}}||1||0||0||30||9 |- |[[1998–99 Manchester United F.C. season|1998–99]] |Premier League |19||12||8||1||3||3||6{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=FACS|Paraqitja në [[FA Charity Shield]]}}||0||37||18 |- |[[1999–2000 Manchester United F.C. season|1999–2000]] |Premier League |28||12||colspan="2"|—||1||0||11{{efn|name=UCL}}||3||6{{efn|Një paraqitje në FA Charity Shield, një paraqitje në [[UEFA Super Cup]], një paraqitje në [[Kupa Interkontinentale (1960–2004)|Kupën Interkontinentale]] dhe tre paraqitje në [[FIFA Kupa e Botës për Klube]]}}||0||46||15 |- |[[2000–01 Manchester United F.C. season|2000–01]] |Premier League |31||10||2||1||2||2||11{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS}}||0||47||13 |- |[[2001–02 Manchester United F.C. season|2001–02]] |Premier League |30||17||2||1||0||0||15{{efn|name=UCL}}||7||0||0||47||25 |- |[[2002–03 Manchester United F.C. season|2002–03]] |Premier League |37||9||2||1||4||1||14{{efn|name=UCL}}||4||colspan="2"|—||57||15 |- |[[2003–04 Manchester United F.C. season|2003–04]] |Premier League |13||0||3||0||0||0||2{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|Paraqitja në [[FA Community Shield]]}}||0||19||1 |- |[[2004–05 Manchester United F.C. season|2004–05]] |Premier League |0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |[[2005–06 Manchester United F.C. season|2005–06]] |Premier League |3||0||2||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2006–07 Manchester United F.C. season|2006–07]] |Premier League |19||7||6||2||1||1||6{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||32||11 |- !colspan="2"|Gjithsej !235!!91!!30!!8!!11!!7!!81!!20!!9!!0!!366!!126 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !386!!237!!38!!15!!11!!7!!85!!23!!9!!0!!529!!282 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Paraqitjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit<ref>{{NFT player|4916|name=Solskjær, Ole Gunnar|access-date=31 dhjetor 2017 |language=en}}</ref> |- !Kombëtarja!!Viti!!Paraqitjet!!Golat |- |rowspan="12"|[[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjia]] |1995||2||1 |- |1996||6||3 |- |1997||2||1 |- |1998||9||3 |- |1999||8||5 |- |2000||10||1 |- |2001||7||3 |- |2002||9||2 |- |2003||7||2 |- |2004||2||0 |- |2006||4||2 |- |2007||1||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!67!!23 |} :''Rezultatet dhe golat e Norvegjisë renditen së pari, kolona e rezultatit tregon rezultatin pas çdo goli të Solskjær.'' == Referime == {{reflist|4}} [[Kategoria:Lindje 1973]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë norvegjezë]] [[Kategoria:Futbollistë në Clausenengen FK]] [[Kategoria:Futbollistë në Molde FK]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Eliteserien]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Ligës së Kampioneve]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren norvegjeze]] [[Kategoria:Futbollistë në 1998 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2000]] [[Kategoria:Trajnerë norvegjezë]] [[Kategoria:Trajnerë në Molde FK]] [[Kategoria:Trajnerë në Cardiff City F.C.]] [[Kategoria:Trajnerë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Trajnerë në Beşiktaş J.K.]] [[Kategoria:Trajnerë në Eliteserien]] [[Kategoria:Trajnerë në Premier League]] [[Kategoria:Trajnerë në English Football League]] dr7klh5szmkgm7ofo26jcsvzd01d2f6 0 389715 2976648 2972509 2026-05-03T06:08:02Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976648 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Noah Okafor|image=FC RB Salzburg gegen FK Austria Wien (2022-04-24) 68.jpg|caption=Okafor with [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]] in 2022|full_name=Noah Arinzechukwu Okafor<ref>{{Cite web|date=12 shtator 2025|title=2025/26 Premier League squad lists|url=https://www.premierleague.com/en/news/4407896/202526-premier-league-squad-lists|access-date=16 shtator 2025|publisher=Premier League}}</ref>|birth_date={{birth date and age|2000|5|24|df=y}}<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=FIFA World Cup Qatar 2022 – Squad list: Switzerland (SUI)|publisher=[[FIFA]]|page=28|date=18 dhjetor 2022|access-date=26 janar 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|archive-date=18 dhjetor 2022|url-status=live}}</ref>|birth_place=[[Binningen, Switzerland|Binningen]], Switzerland|height=1.85 m<ref name="FIFA"/>|position={{hlist|[[Forward (association football)|Forward]]|[[Midfielder#Winger|winger]]}}|currentclub=[[Leeds United F.C.|Leeds United]]|clubnumber=19|youthyears1=2008–2009|youthclubs1=FC Arisdorf|youthyears2=2009–2018|youthclubs2=[[FC Basel|Basel]]|years1=2018–2020|clubs1=[[FC Basel|Basel]]|caps1=39|goals1=3|years2=2020–2023|clubs2=[[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]]|caps2=71|goals2=25|years3=2023–2025|clubs3=[[AC Milan]]|caps3=39|goals3=7|years4=2025|clubs4=→ [[SSC Napoli|Napoli]] (loan)|caps4=4|goals4=0|years5=2025–|clubs5=[[Leeds United F.C.|Leeds United]]|caps5=5|goals5=2|nationalyears1=2014–2015|nationalteam1=Switzerland U15|nationalcaps1=3|nationalgoals1=0|nationalyears2=2016–2017|nationalteam2=[[Switzerland national under-17 football team|Switzerland U17]]|nationalcaps2=7|nationalgoals2=3|nationalyears3=2017–2018|nationalteam3=[[Switzerland national under-18 football team|Switzerland U18]]|nationalcaps3=1|nationalgoals3=0|nationalyears4=2018–2019|nationalteam4=[[Switzerland national under-19 football team|Switzerland U19]]|nationalcaps4=7|nationalgoals4=1|nationalyears5=2019–|nationalteam5=[[Switzerland national football team|Switzerland]]|nationalcaps5=24|nationalgoals5=2|club-update=20:40, 04 October 2025 (UTC)|nationalteam-update=23:38, 18 November 2024 (UTC)}} '''Noah Arinzechukwu Okafor''' (i lindur më 24 maj 2000) është një futbollist profesionist zviceran që luan si '''sulmues''' për klubin e '''Premier League, Leeds United''', dhe për '''kombëtaren e Zvicrës'''. == Karriera në klub == === Bazel === '''Okafor''' filloi futbollin e tij të rinisë te klubi lokal '''FC Arisdorf'''. Në vitin '''2009''', ai u transferua në akademinë e të rinjve të '''Baselit''', ku kaloi të gjitha fazat e formimit të tyre. Ai u ngjit në '''ekipin e parë''' gjatë sezonit '''2018–19''', dhe më '''31 janar 2018''', Okafor nënshkroi '''kontratën e tij të parë profesionale''' me klubin nën drejtimin e trajnerit '''Raphaël Wicky'''. Ai bëri '''debutimin e tij për ekipin e parë''' më '''19 maj 2018''', në ndeshjen në shtëpi kundër '''FC Luzern'''. Trajneri e futi në fushë në minutën e 34-të për të zëvendësuar '''Mohamed Elyounoussi''', i cili ishte i dëmtuar, dhe ndeshja përfundoi '''2–2'''. '''Golin e tij të parë''' për klubin Okafor e shënoi më '''28 korrik 2018''', në raundin e dytë të sezonit 2018–19, në një barazim '''1–1 në transfertë ndaj Xamax'''.<ref name="fcb-aktuell-2018/19-Xamax-FCB">{{Cite web|date=28 korrik 2018|title=Kein Sieger zwischen Xamax und Basel|url=https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2018/07/kein-sieger-zwischen-xamax-und-basel|access-date=2022-11-16|website=FC Basel 1893|language=de|archive-date=2 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002083612/https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2018/07/kein-sieger-zwischen-xamax-und-basel|url-status=dead}}</ref> Nën drejtimin e trajnerit Marcel Koller, Bazel fitoi Kupën e Zvicrës në sezonin 2018–19 . Në raundin e parë, Bazel mundi FC Montlingen 3–0, në raundin e dytë Echallens Région 7–2 dhe në raundin e 16 Winterthur 1–0. Në çerekfinale, [[FC Sion|Sion]] u mposht 4–2 pas kohës shtesë dhe në gjysmëfinale [[FC Zürich|Zürich]] u mposht 3–1. Të gjitha këto ndeshje u luajtën jashtë fushe. Finalja u mbajt më 19 maj 2019 në Stade de Suisse Wankdorf Bern kundër [[FC Thun|Thun]] . Sulmuesi [[Albian Ajeti]] shënoi golin e parë, Fabian Frei të dytin për Bazelin, pastaj Dejan Sorgić shënoi një gol për Thun, por rezultati përfundimtar ishte 2–1 për Bazelin.<ref name="fcb-achiv-fcb-thun-cupfinal-2018–19">{{Cite web|last=Verein "Basler Fussballarchiv"|title=FC Basel - FC Thun 2:1 (1:0)|url=https://www.fcb-archiv.ch/saison/spiele?command=detail&id=31396|access-date=2022-11-16|publisher=Verein "Basler Fussballarchiv"}}</ref> Okafor luajti në katër ndeshje kupe dhe shënoi një gol në gjysmëfinale kundër Zürich. [[Kategoria:Futbollistë në Leeds United]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në A.C. Milan]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Red Bull Salzburg]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Basel]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Super Liga Zvicerane]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren zvicerane]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 2000]] 57jqf5418mho6s9qowf6k9plg3uvlvd 0 389804 2976655 2865018 2026-05-03T06:35:03Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976655 wikitext text/x-wiki {{Short description|Përcaktim politik në Romën e Lashtë}} '''''Novus homo''''' ose '''''homo novus''''' (njeri i ri; shumës: {{Lang|la|novi homines}} ose {{Lang|la|homines novi}}) ishte termi në [[Roma e lashtë|Romën e lashtë]] për një njeri që ishte i pari në familjen e tij që shërbente në [[Senati Romak|Senatin Romak]] ose, më specifikisht, që zgjidhej si [[Lista e konsujve romakë|konsull]]. Kur një njeri hynte në jetën publike sipas një shkallë të paprecedent për poste të larta komunitare, atëherë termi i përdorur ishte '''''novus civis''''' (shumës '''''novi cives''''') ose "qytetar i ri".<ref>Becker, M.B., "The Republican City State in Florence: An Inquiry into it origin and survival (1280-1434)", ''Speculum'', '''35''' (1960), fq. 46-47</ref> ==Historia== [[Skeda:Bust of Cicero (1st-cent. BC) - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|parapamje|upright|[[Ciceroni]]]] Në [[Republika Romake|fillimin e republikës]], tradita ishte që si anëtarësia në senat ashtu dhe konsullata ishin rreptësisht të rezervuara për patricët. Kur plebejët fituan të drejtën për tu caktuar në këto poste, gjatë Konfliktit të Rendeve, të gjithë plebejët e sapo zgjedhur natyrisht ishin ''novi homines''. Me kalimin e kohës, ''novi homines'' u bënë gjithmonë e rrallë pasi familjet plebeje u hynë në senat si kolegët e tyre patricë. Nga koha e [[Lufta e Parë Punike|Luftës së Parë Punike]], tashmë ishte një sensacion që ''novi homines'' ishin zgjedhur konsuj në dy vite të një pasnjëshme (Gaius Fundanius Funduli]] në vitin [[243 p.e.s.]] dhe Gaius Lutatius Katuli në vitin [[242 p.e.s.]]). Në vitin 63 p.e.s., [[Ciceroni]] u bë ''novus homo'' i parë që u bë konsull në më shumë se tridhjetë vjetë.<ref>[[Ciceroni]], ''De lege agraria'', e përshkruan intervalin si ''perlongo intervallo'' dhe konsullatën e tij "pothuajse të parën në kujtesën e të gjallëve ".</ref> Nga Republika e Vonë, dallimi midis rendeve u bë më pak i rëndësishëm. Konsujt vinin nga një elitë e re, ''nobiles'' ([[Fisnikëria|fisnikë]]), një aristokraci artificiale e të gjithë atyre që do të tregonin prejardhje të drejtpërdrejtë në vijë mashkullore nga një konsull.<ref>Matthias Gelzer, ''Die nobilität der römischen Republik'' 1912, duke korrektuar propozimin e mëparshëm të [[Theodor Mommsen]] se të gjitha familjet zotëronin ''ius imaginum'', d.m.th., prejardhje nga [[Adilen|curule magistrates]], përkufizoheshin ''nobili''. D. R. Shackleton Bailey, "Nobiles and Novi Reconsidered" ''The American Journal of Philology'' '''107'''.2 (Verë 1986), fq. 255-260, pohon duke i refuzuar disa përjashtime të dukshme nga rregulli i Gelzerit.</ref> ==Lista e ''novi homines'' të shquar== * Lucju Sekstju Laterani (zgjedhur në vitin 366 p.e.s.) * Gaju Licinju Stolo (zgjedhur në vitin 361 p.e.s.) * Mark Popillju Lenas (zgjedhur në vitet 359, 356, 350, 348 p.e.s.) * Gaju Plautju Prokuli (zgjedhur në vitin 358 p.e.s.) * Gaju Marcju Rutili (zgjedhur në vitet 357, 352, 344, 342 p.e.s.) * Publju Decju Musi (zgjedhur në vitin 340 p.e.s.) * Lucju Volumnju Flama Violens (zgjedhur në vitin 307 p.e.s. dhe 296 p.e.s.) * Spurju Karvilju Maksimi (zgjedhur në vitet 293, 272 p.e.s.) * Manju Otacilju Krasi (zgjedhur në vitin 263 p.e.s.) * Gaju Duilju (zgjedhur në vitin 260 p.e.s.) * Gaju Aurelju Kota (zgjedhur në vitet 252 dhe 248 p.e.s.) * Gaju Fundanju Funduli (zgjedhur në vitin 243 p.e.s.) * Gaju Lutatju Katuli (zgjedhur në vitin 242 p.e.s.) * Gaju Flaminju (zgjedhur në vitet 223 dhe 217 p.e.s.) * Mark Porcju Kato ([[Censori]]/i Vjetri) (zgjedhur në vitin 195 p.e.s.) * Gaju Kalpurnju Piso (zgjedhur në vitin 180 p.e.s.) * Gnaeus Oktavju (zgjedhur në vitin 165 p.e.s.) * Lucju Mumju Akaiku (zgjedhur në vitin 146 p.e.s.) * Kuint Pompeju (zgjedhur në vitin 141 p.e.s.) * [[Gaius Marius]] (zgjedhur në vitet 107 p.e.s., 104–100 p.e.s., 86 p.e.s.) * Gnaeu Mallju Maksimi (zgjedhur në vitin 105 p.e.s.) * Tit Didju (zgjedhur në vitin 98 p.e.s.) * Gaju Koelju Kaldi (zgjedhur në vitin 94 p.e.s.) * Gnaeu Pompeju Straboni (zgjedhur në vitin 89 p.e.s.) * [[Ciceroni|Mark Tullju Ciceroni]] (zgjedhur në vitin 63 p.e.s.) * Mark Vinicju (caktuar konsull zëvendësues në vitin 19 p.e.s.) * Gaju Pomponju Grecini (caktuar në vitin 16 të e.s.) * [[Taciti|Gaju Kornelju Taciti]] (caktuar në vitin 97 të e.s.) ==''Toposi'' i "njeriut të ri"== Tema letrare e ''homo novus'', ose "si një njeri me prejardhje të ulët, por në mënyrë të natyrshme me zotësi mund të ngjiteshin përkatësisht për tu shquar në botë" ishte ''topos'' i Epistolës XLIV me ndikim të [[Lucius Annaeus Seneca|Senekës]].<ref>R. W. Truman, "Lázaro de Tormes and the "Homo Novus Tradition" ''The Modern Language Revieë'' '''64'''.1 (janar 1969), fq. 62-67.</ref> Në pikën përfundimtare të [[Lashtësia e vonë|Lashtësisë së Vonë]], ai qe ngjashmërisht subjekt i ''Ngushëllimit të Filozofisë'' (iii, vi) të [[Boetius]]it. Në [[Mesjeta|mesjetë]] subjektin e marin [[Dante Aligieri|Dantia]] me ''Convivio'' (libri IV), [[Françesko Petrarka]] me ''De remediis utriusque fortunae'' (I.16; II.5) dhe [[Geoffrey Chaucer|Chaucer]] me ''The Wife of Bath's Prologue and Tale''. Në versionin e krishter, tema sugjeron një tension në ''scala naturae'' ose Vargun e Madh të Qenies, që prodhohej nëpërmjet ushtrimit të [[Dëshira e lirë|vullnetit të lirë]] të njeriut.<ref>Constantinos A. Patrides, "The Scale of nature and Renaissance treatises on nobility" ''Studia Neophilologica'' '''36''' (1964) fq. 63-68.</ref> Tema erdhi natyrshëm te [[Humanizmi i Rilindjes|humanistët e Rilindjes]] që ishin shpesh ''homines novi''<ref>G. M. Vogt, "Gleanings for the history of a sentiment: Generositas Virtus non Sanguis", ''Journal of English and Germanic Philology'' '''24''' (1925): fq. 102-124."</ref> duke u ngritur me zgjuarsinë e tyre në një rrjet oborresh fisnike që vareshin nga njerëz të rinj tepër të arsimuar për të drejtuar gjithmonë e më shumë kancelari të ndërlikuara dhe për të krijuar propagandë kulturore që ishte një mjet bashkëkohës për famën fisnike dhe se për rrjedhojë ofronin një lloj ''cursus honorum'' intelektual. Në [[shekulli XV|shekullin e XV]] ''Dialogus de vera nobilitate'' i Buonaccorso da Montemagno trajtonte "fisnikërinë e vërtetë" të natyrshme te individi i zot; Poggio Bracciolini shkroi gjithashtu gjatë te ''De nobilitate'', duke theksuar pikëpamjen [[Rilindja|Rilindase]] të përgjegjësisë dhe efektivitetit njerëzor që janë në zemrën e Humanizmit: ''sicut virtutis ita et nobilitatis sibi quisque existit auctor et opifex''.<ref>"Kështu nga rruga te përsosmëria njerëzore dhe fisnikëria autori dhe mjeshtri i veprës".</ref> Përmbledhje më të shkurtëra të temës gjenden te Francesco Patrizi, {{lang|la|De institutionae republicae}} (VI.1) dhe te ''Speculum vitae humanae'' enciclopedike e Rodrigo Sánchez de Arévalo. Në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]] këto dhe tekste të reja do të shtypeshin dhe shpërndaheshin gjerësisht. ''Speculum'' o Sánchez de Arévalo u shtylp fillimisht në Romë, në vitin [[1468]] ku ndodhen më shumë se njëzet piktura të [[shekulli XV|shekullit të XV]]; u shtypën përkthime në [[gjuha gjermane|gjermanisht]], [[gjuha frënge|frëngjisht]] dhe [[gjuha spanjolle|spanjisht]]. Personazhet e Librit të Oborrtarit të Baldassare Castiglione ([[1528]]) diskutojnë kërkesat që një ''cortegiano'' të jetë fisnik (I.XIV-XVI). Ai u përkthye në [[gjuha frënge|frëngjisht]], [[gjuha spanjolle|spanjisht]], [[gjuha angleze|anglisht]], [[gjuha latine|latinisht]] dhe gjuhë të tjera.<ref>P. Burke. ''The Fortunes of the Courtier: The European Reception of Castiglione's Cortegiano''. (Cambridge: Polity Press, 1995).</ref> ''De nobilitate'' i Jerónimo Osório da Fonseca ([[Lisbona|Lisbonë]] [[1542]] dhe shtatë rishtypje në [[shekulli XVI|shekullin e XVI]]), duke theksuar ''propria strennuitas'' ("përpjekjen e vendosur vetjake") do të përkthehej në [[gjuha angleze|anglisht]] në vitin [[1576]]. Figura romake më shpesh e përmendur si një ''exemplum'' i ''novus homo'' është [[Gaius Marius]], fjalimi i të cilit për vetë-justifikimin ishte fjamiljar për lexuesit nga vepra e Sallustit ''Bellum Jugurthinum'', 85; formati më familjar në traktatet e rilindjes është një dialog që përcakton dy burime të fisnikërisë, me dëshmi të anuara në favor të "njeriut të ri". ==Shiko gjithashtu== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Njeriu i Ri (koncept utopik)]] * [[Übermensch]] * ''[[Gaius Marius]]'' * ''[[Ciceroni]]'' * ''[[Taciti]]'' * [[Personalitete romake]] * [[Jus trium liberorum]] * [[Tirones]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Ludi]] * [[Spektaklet Romake]] * [[Letërsia e vjetër greke e romake]] * [[Kolonia Romake]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Iliro-romakët]] * [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]] * [[Mitologjia romake]] * [[Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake]] * [[Veshjet në Romën e lashtë]] * [[Veshjet ushtarake të Romës së lashtë]] * [[Moda e flokëve në Romën e lashtë]] * [[Pax Romana]] * [[Agentes in rebus]] * [[Frumentarii]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Filozofia e lashtë romake]] * [[Arsimi në Romën e lashtë]] * [[Feja romake]] * [[Martesa në Romën e lashtë]] * [[Arti romak]] * [[Kopshtet romake]] * [[Teknologjia në Romën e lashtë]] * [[Ekonomia Romake]] * [[Bujqësia në Romën e lashtë]] * [[Rrugët romake]] * [[Kuzhina antike romake]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Burgus]] * [[Ushtria Romake]] * [[Panem et circenses]] * [[Institucionet politike të Romës së lashtë]] * [[E drejta romake]] * [[Të Drejtat Latine]] * [[Roma e lashtë]] * [[Monarkia romake]] * [[Republika Romake]] * [[Historia e Kushtetutës romake]] * [[Kuvendet Romake]] * [[Kuvendi Tribal]] * [[Kuvendi i Centurionëve]] * [[Kuvendi i Kuriatit]] * [[Këshilli i Plebejve]] * [[Senati Romak]] * [[SPQR]] * [[Magjistratët romakë]] * [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake]] * [[Diktatori romak]] * [[Perandoria Romake]] * [[Principati (Roma)]] * [[Dominati (Roma)]] * [[Magister militum Ilirikum]] * [[Pretori]] * [[Adilen|Aedilen]] * [[Censori]] * [[Auguri]] * [[Lista e kolonive romake]] {{Div col end}} ==REFERENCAT== {{Reflist}} ==Bibliografia== {{Refbegin|39em}} * Burckhardt, Leonhardt A. 1990. "The Political Elite of the Roman Republic: Comments on Recent Discussion of the Concepts Nobilitas and Homo Novus". ''Historia'' 39:77–99. * Carney, Thomas F. 1959. "Once Again Marius’ Speech after Election in 108 B.C.". ''Symbolae Osloensis'' 35.1: 63–70. * Dugan, John. 2005. ''Making a New Man: Ciceronian Self-Fashioning in the Rhetorical Works.'' Oxford: [[Oxford University Press]]. * Feig Vishnia, Rachel. 2012. ''Roman Elections in the Age of Cicero: Society, Government, and Voting.'' London: Routledge. * Hill, Herbert. 1969. "Nobilitas in the Imperial Period". ''Historia'' 18.2: 230–250. * Späth, Thomas. 2010. "Cicero, Tullia, and Marcus: Gender-specific Issues for Family Tradition?". In ''Children, Memory, and Family Identity in Roman Culture.'' Edited by Véronique Dasen, 147–172. Oxford; New York: [[Oxford University Press]]. * van der Blom, Henriette. 2010. ''Cicero’s Role models: The Political Strategy of a Newcomer.'' Oxford: [[Oxford University Press]]. * Vanderbroeck, Paul J. J. 1986. "Homo Novus Again". ''Chiron'' 16:239–242. * Wiseman, T. Peter. 1971. ''New Men in the Roman Senate, 139 B.C. – A.D. 14.'' Oxford: [[Oxford University Press]]. * Wright, Andrew. 2002. "Velleius Paterculus and L. Munatius Plancus". ''Classical Philology'' 97.4: 178–184. * Wylie, Graham J. 1993. "P. Ventidius: From Novus Homo to "Military Hero"". ''Acta Classica'' 36:129–141. {{Refend}} ==Lidhje të jashtme== {{wiktionary|novus homo}} * [http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-20 ''Dictionary of the History of Ideas'': "Renaissance Idea of the Dignity of Man"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007145110/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-20 |date=7 tetor 2011 }} [[Kategoria:Klasa shoqërore]] [[Kategoria:Tituj politikë]] [[Kategoria:Tituj fisnikë]] [[Kategoria:Status shoqëror]] [[Kategoria:Ligji romak]] [[Kategoria:Romakë]] 73pnyfwhqy4frjluxqdrslkx3vazqxh 0 389880 2976651 2972528 2026-05-03T06:31:04Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976651 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Noussair Mazraoui | image = Mazraoui.jpg | caption = Mazraoui duke u stërvitur me [[Kombëtarja marokene e futbollit|Marokun]] në 2023 | full_name = Noussair Mazraoui<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/4110099|title=2024/25 Premier League squad lists|publisher=Premier League|date=14 shtator 2024|access-date=14 shtator 2024|language=en}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|14|11|1997|df=y}}<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=FIFA World Cup Qatar 2022™ – Squad List: Morocco (MAR)|publisher=FIFA|page=19|date=18 dhjetor 2022|access-date=10 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|archive-date=18 dhjetor 2022|url-status=live|language=en}}</ref> | birth_place = [[Leiderdorp]], Holandë | height = 1.83 m<ref name="FIFA"/> | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës]] | currentclub = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | clubnumber = 3 | youthyears1 = 2002–2005 | youthclubs1 = AVV Alphen | youthyears2 = 2005–2006 | youthclubs2 = [[Alphense Boys]] | youthyears3 = 2006–2016 | youthclubs3 = [[AFC Ajax|Ajax]] | years1 = 2016–2020 | clubs1 = [[Jong Ajax]] | caps1 = 56 | goals1 = 12 | years2 = 2017–2022 | clubs2 = [[AFC Ajax|Ajax]] | caps2 = 93 | goals2 = 6 | years3 = 2022–2024 | clubs3 = [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] | caps3 = 38 | goals3 = 1 | years4 = 2024– | clubs4 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | caps4 = 40 | goals4 = 0 | nationalyears1 = 2015–2017 | nationalteam1 = [[Kombëtarja marokane nën-20 e futbollit|Maroku U20]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2018– | nationalteam2 = [[Kombëtarja marokane e futbollit|Maroku]] | nationalcaps2 = 33 | nationalgoals2 = 2 | club-update = 07:13, 21 shtator 2025 (UTC) | nationalteam-update = 23:15, 25 mars 2025 (UTC) }} '''Noussair Mazraoui''' (lindur më 14 nëntor 1997) është një [[Futboll|futbollist]] profesionist i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës]] për klubin anglez [[Manchester United F.C.|Manchester United]] dhe [[Kombëtarja marokane e futbollit|kombëtaren marokane]]. Si një lojtar i gjithanshëm, kryesisht mbrojtës i djathtë, Mazraoui ka luajtur në të dy pozicionet e [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtësit anësor]] dhe në [[Mbrojtësi (futboll)|qendër-mbrojtje]].<ref>{{cite news|url=https://www.premierleague.com/news/4082862|title=How Mazraoui and De Ligt will improve Man Utd's defence|publisher=Premier League|date=14 gusht 2024|access-date=29 janar 2025|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/ruben-amorim-praises-noussair-mazraoui-as-future-of-manchester-united|title=Amorim praises "future of our team"|publisher=Manchester United F.C.|date=2 dhjetor 2024|access-date=29 janar 2025|language=en}}</ref> Mazraoui është diplomuar në [[Ajax Youth Academy|Akademinë e të Rinjve të Ajaxit]]. Ai bëri 137 paraqitje për ekipin e parë të klubit, duke fituar tre tituj të [[Eredivisie]] dhe dy [[KNVB Cup|Kupa KNVB]]. Ai u nënshkrua nga [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] në vitin 2022 dhe fitoi titullin [[Bundesliga]] në sezonin e tij debutues. Pas dy sezoneve me Bayernin, ai iu bashkua Manchester United në gusht 2024. I lindur në Holandë, Mazraoui ka përfaqësuar Marokun në nivelin ndërkombëtar të të rinjve dhe seniorëve. Ai ka bërë më shumë se 30 paraqitje për ekipin kombëtar senior që nga debutimi i tij në shtator 2018. Ai ishte anëtar i skuadrës së Marokut që arriti në gjysmëfinale të [[2022 FIFA World Cup|Kupës së Botës FIFA 2022]]. ==Karriera në klub== ===Ajax=== [[File:Noussair Mazraoui.jpg|left|thumb|238x238px|Mazraoui me [[AFC Ajax|Ajax]] në 2018]] Mazraoui u rrit në [[Alphen aan den Rijn]] dhe filloi të luajë për klubin lokal AVV Alphen në moshën 4-vjeçare.<ref name="alphen">{{cite news|last1=van der Hansz|first1=Silvester|title=Alphenaar Mazraoui leeft zijn droom tussen de sterren bij Ajax|url=https://www.ad.nl/alphen/alphenaar-mazraoui-leeft-zijn-droom-tussen-de-sterren-bij-ajax~a370278c8/|work=[[Algemeen Dagblad]]|access-date=5 tetor 2020|language=nl|date=30 korrik 2017}}</ref> Ai u transferua te [[Alphense Boys]] tre vjet më vonë, ku luajti vetëm për një vit, përpara se të ftohej të luante në akademinë e të rinjve të [[AFC Ajax|Ajax]].<ref name="alphen" /> Ai bëri debutimin e tij profesional me Jong Ajax më 12 gusht 2016 në një ndeshje të [[Eerste Divisie]] kundër [[Almere City FC|Almere City]], duke zëvendësuar [[Richairo Živković]] pas 86 minutash.<ref name="soccerway2">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2016/08/12/netherlands/eerste-divisie/fc-omniworld/jong-ajax/2240581/|title=Almere City vs. Ajax II – 12 August 2016 – Soccerway|publisher=Soccerway|access-date=24 gusht 2016|language=en}}</ref> Më 4 shkurt 2018, ai bëri debutimin e tij në [[Eredivisie]], duke hyrë nga stoli për të zëvendësuar [[David Neres]], në një fitore 3–1 kundër [[NAC Breda]].<ref>{{cite web|url=https://www.telegraaf.nl/sport/1628623/tranen-in-aren-a-bij-debuut-ajax-talent|title=Tranen in ArenA bij debuut Ajax-talent|work=De Telegraaf|language=nl|date=5 shkurt 2018}}</ref> Në sezonin pasardhës, më 2 tetor 2018, ai shënoi golin e tij të parë në [[UEFA Champions League|Champions League]] në një barazim 1–1 në transfertë kundër [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]],<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/45645751|title=Bayern Munich 1–1 Ajax|work=BBC Sport|date=2 tetor 2018|language=en}}</ref> i ndjekur nga goli i vetëm në minutën e 92-të të kohës shtesë në një fitore 1–0 kundër [[S.L. Benfica|Benfica]] më 23 tetor.<ref>{{cite web|url=https://www.euronews.com/2018/10/23/late-mazraoui-strike-seals-win-for-ajax-over-benfica|title=Late Mazraoui strike seals win for Ajax over Benfica|publisher=Euronews|date=23 tetor 2018|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Më 16 dhjetor 2018, ai shënoi golin e tij të parë në Eredivisie në një fitore 8–0 ndaj [[De Graafschap]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/46586269|title=Ajax 8–0 De Graafschap|work=BBC Sport|date=16 dhjetor 2018|language=en}}</ref> Gjatë sezonit të tij të shpërthimit, ai u emërua [[List of AFC Ajax records and statistics#AFC Ajax prize winners|Talenti i Vitit i Ajaxit]], në të cilin ai fitoi dopietën vendase me klubin, luajti në gjysmëfinalet e Champions League dhe shënoi katër gola në një total prej 48 ndeshjesh.<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/noussair-mazraoui-who-is-the-bayern-munich-full-back-ajax-morocco-20082|title=Noussair Mazraoui: Who is the Bayern Munich and Morocco full-back?|publisher=Bundesliga|date=maj 2022|language=en}}</ref> Më 25 tetor 2020, Mazraoui shënoi golin e tij të tretë në [[2020–21 UEFA Champions League|Champions League]] në një fitore 3–1 kundër [[FC Midtjylland|Midtjylland]],<ref>{{Cite news|title=Ajax 3–1 FC Midtjylland {{!}} Football|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com//football/match/2020/nov/25/ajax-v-midtjylland|access-date=7 mars 2022|issn=0261-3077|language=en-GB}}</ref> në të cilën Ajax përfundimisht arriti të fitojë një tjetër dopietë vendase në sezonin 2020–21.<ref name="auto"/> Në [[2021–22 UEFA Champions League|Champions League 2021–22]], ai ishte pjesë e skuadrës që fitoi të gjitha gjashtë ndeshjet e tyre në fazën e grupeve.<ref name="auto"/> Në sezonin e tij të fundit te Ajax, ai arriti të shënojë pesë gola, të gjithë në ligë, dhe të japë katër asistime në 35 ndeshje në të gjitha kompeticionet.<ref name="auto"/> ===Bayern München=== Më 24 maj 2022, Mazraoui nënshkroi një kontratë katërvjeçare me [[FC Bayern Munich|Bayern München]], duke filluar nga 1 korriku.<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2022/05/mazraoui-signing|title=FC Bayern sign Noussair Mazraoui|website=Bayern Munich|date=24 maj 2022|language=en}}</ref> Në janar 2023, ai pati një inflamacion në [[perikard]] pas vuajtjes nga [[COVID-19]], gjë që do ta mbante jashtë fushave për gjashtë deri në tetë javë.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/africa/64187674|title=Noussair Mazraoui: Bayern Munich defender out with heart inflammation|website=BBC Sport|date=6 janar 2023|language=en}}</ref> Më 13 maj 2023, Mazraoui shënoi golin e tij të parë për klubin në një fitore 6–0 në shtëpi kundër [[FC Schalke 04|Schalke 04]] në [[Allianz Arena]].<ref>{{Cite news|title=Bayern put six past Schalke to move closer to title|language=en-GB|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.com/sport/football/65584582|access-date=14 maj 2023|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bayern Munich make title statement with dominant win over Schalke|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayern-munich-schalke-live-team-news-match-stats-mane-sane-tuchel-23457|access-date=14 maj 2023|website=bundesliga.com – the official Bundesliga website|language=en}}</ref> Në tetor 2023, gjatë [[Lufta në Gaza|luftës së Gazës]], Mazraoui shpërndau një video [[Palestina|pro-palestine]] përmes Instagramit duke uruar "fitore për vëllezërit tanë të shtypur në [[Palestinë]]", e cila u prit me kritika nga anëtari i [[Bundestag]]ut gjerman [[Johannes Steiniger]] i cili kërkoi ekstradimin e tij nga vendi. Për më tepër, pas reagimeve brenda Bundesligës dhe deputetëve gjermanë, Mazraoui theksoi se ishte kundër të gjitha llojeve të terrorizmit, urrejtjes dhe dhunës.<ref>{{cite web|url=https://www.deutschlandfunk.de/kritik-an-posting-von-bayern-spieler-mazraoui-zum-nahost-konflikt-100.html|title=Kritik an Posting von Bayern-Spieler Mazraoui zum Nahost-Konflikt|publisher=Deutschlandfunk|language=de|date=16 tetor 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.br.de/nachrichten/sport/bayern-profi-mazraoui-verbreitet-pro-palaestina-video,TslEKj7|title=Bayern-Profi Mazraoui verbreitet Pro-Palästina-Video|publisher=br.de|language=de|date=16 tetor 2023}}</ref> Pak ditë pas faljes publike të Mazraouit, si dhe një bisede personale të tij me drejtuesit e klubit; Bayern Munich njoftoi se nuk do të kishte pasoja.<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/de/news/2023/10/stellungnahme-des-fc-bayern-muenchen-zu-noussair-mazraoui|title=Stellungnahme des FC Bayern München zu Noussair Mazraoui|publisher=FC Bayern Munich|language=de|date=20 tetor 2023}}</ref> Pas një ndeshjeje të Champions League kundër [[Galatasaray S.K. (futboll)|Galatasaray]] në Stamboll, zyrtarët e klubit zhvilluan bisedime me Mazraoui-n dhe shokun e tij izraelit të skuadrës së Bayern Munich, [[Daniel Peretz]]; përveç kësaj, i pari shprehu gatishmërinë për t'u takuar me anëtarët e [[:de:Makkabi Deutschland|Makkabi Deutschland]].<ref>{{cite web|url=https://www.sportbuzzer.de/fussball/champions-league/bankett-des-fc-bayern-noussair-mazraoui-an-einem-tisch-mit-daniel-peretz-W7TCTUTJOVBQDDA3ABEYYVSATQ.html|title=Bayern-Bankett: Mazraoui teilt Tisch mit Peretz – Dreesen-Rede mit Ankündigung|publisher=sportbuzzer.de|language=de|date=25 tetor 2023}}</ref> Një javë më vonë, Mazraoui u takua me përfaqësues të Komunitetit Hebre të Mynihut dhe Bavarisë së Epërme, duke përfshirë Presidenten e tyre [[Charlotte Knobloch]].<ref>{{cite web|url=https://www.faz.net/aktuell/sport/sportpolitik/noussair-mazraoui-treffen-mit-israelischer-kultusgemeinde-nach-palaestina-posts-19285961.html|title=Reden und schweigen im Fall Mazraoui|work=Frankfurter Allgemeine Zeitung|language=de|date=2 nëntor 2023}}</ref> ===Manchester United=== Më 13 gusht 2024, Mazraoui nënshkroi për klubin e [[Premier League]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]] me një kontratë katërvjeçare.<ref>{{cite web|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/noussair-mazraoui-signs-for-manchester-united-from-bayern-munich|title=Noussair Mazraoui Signs for United|publisher=Manchester United F.C.|date=13 gusht 2024|language=en}}</ref> Më 16 gusht, ai bëri debutimin e tij në Premier League dhe për United në një fitore 1–0 kundër [[Fulham F.C.|Fulham]] në ligë.<ref>{{cite web|url=https://www.manutd.com/en/news/detail/match-report-for-man-utd-v-fulham-in-the-premier-league-16-august-2024|title=Match report: United 1 Fulham 0|publisher=Manchester United F.C.|date=16 gusht 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite web|last1=Stone|first1=Simon|title=Man Utd 1–0 Fulham: Zirkzee scores late winner on debut as Man Utd beat Fulham in opener|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cr40634rz5wt|website=BBC Sport|access-date=17 gusht 2024|date=16 gusht 2024|language=en}}</ref> Në tetor të atij viti, ai iu nënshtrua një procedure të vogël pasi përjetoi [[Palpitacion (zemër)|palpitacione]] të zemrës.<ref>{{cite web|last=Stone|first=Simon|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cwy933kz128o|title=Man Utd's Mazraoui has minor procedure after palpitations|work=BBC Sport|date=10 tetor 2024|language=en}}</ref> Mazraoui shkaktoi polemika kur refuzoi të vishte një xhaketë ylberi në mbështetje të komunitetit LGBTQ+, duke përmendur arsye fetare. Kjo bëri që klubi të hiqte dorë nga planet e tij për të veshur xhaketën.<ref>{{Cite web|date=4 dhjetor 2024|title=Rainbow Laces: Manchester United scrap plans for LGBTQ+ jacket after player refuses to wear it|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/czjd92z22yno|access-date=4 dhjetor 2024|website=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> ==Jeta personale== Mazraoui lindi në [[Leiderdorp]] në [[Holandë]] nga prindër marokenë.<ref name="international">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45390549|title=Dutch-born Mazraoui to join up with Morocco for Nations Cup qualifier|website=BBC Sport|date=2 shtator 2018|access-date=29 janar 2025|language=en}}</ref> Ai është një [[Mysliman|mysliman]] i devotshëm.<ref>{{Cite web|last=zippy86|date=8 gusht 2022|title=Noussair Mazraoui on faith and home as he adjusts to life at Bayern Munich|url=https://www.bavarianfootballworks.com/2022/8/8/23285627/bayern-munich-noussair-mazraoui-transfer-muslim-faith-home-german-sadio-mane-afc-ajax-eredivisie-fcb|access-date=3 tetor 2024|website=Bavarian Football Works|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== Mazraoui ishte i përshtatshëm për të përfaqësuar Holandën ose Marokun në nivel ndërkombëtar.<ref name="international"/> Ai luajti futboll ndërkombëtar për të rinjtë e Marokut në nivelin [[Kombëtarja marokene nën-20 e futbollit|nën-20]].<ref>{{cite web|url=https://www.fff.fr/selection/matchs/167-maroc-france.html|title=Maroc 1–1 France|website=fff.fr|date=8 nëntor 2017|access-date=29 janar 2025|language=fr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.besoccer.com/player/matches/n-mazraoui-297669|title=Mazraoui's matches|website=besoccer.com|access-date=29 janar 2025|language=en|archive-date=27 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240727115654/https://www.besoccer.com/player/matches/n-mazraoui-297669|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij për ekipin senior [[Kombëtarja marokene e futbollit|të Marokut]] në shtator 2018, kundër [[Kombëtarja malaviane e futbollit|Malavit]].<ref>{{cite news|url=https://fcbayern.com/en/news/2022/05/this-is-noussair-mazraoui|title=This is Bayern's new signing Noussair Mazraoui|website=fcbayern.com|date=24 maj 2022|access-date=29 janar 2025|language=en}}</ref> Më 10 nëntor 2021, Mazraoui zbuloi se marrëdhëniet midis tij dhe trajnerit të ekipit kombëtar maroken [[Vahid Halilhodžić]] u prishën.<ref>{{Cite web|date=11 nëntor 2021|title=Vahid and Mazraoui quarreled because of… a bottle!|url=https://www.archysport.com/2021/11/vahid-and-mazraoui-quarreled-because-of-a-bottle/|access-date=7 mars 2022|website=Archysport|language=en-US|archive-date=2 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221102122519/https://www.archysport.com/2021/11/vahid-and-mazraoui-quarreled-because-of-a-bottle/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 nëntor 2021|title=Maroc : Noussair Mazraoui revient sur son clash avec Vahid Halilhodzic {{!}} Africa Foot United|url=https://africafootunited.com/maroc-noussair-mazraoui-revient-sur-son-clash-avec-vahid-halilhodzic/|access-date=7 mars 2022|website=africafootunited.com|language=fr-FR|archive-date=5 qershor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605072443/https://africafootunited.com/maroc-noussair-mazraoui-revient-sur-son-clash-avec-vahid-halilhodzic/|url-status=dead}}</ref> Më 13 mars 2022, Mazraoui dhe shoku i tij i skuadrës marokene, [[Hakim Ziyech]], të dy refuzuan ftesën e Halilhodžić për të përfaqësuar Marokun në [[2022 FIFA World Cup qualification – CAF third round|raundin e tretë kualifikues të Kupës së Botës FIFA 2022]] kundër [[Kombëtarja e futbollit e RD Kongos|RD Kongos]].<ref>{{Cite web|date=13 mars 2022|title=زياش ومزراوي يغيبان عن المنتخب|url=https://www.hespress.com/مزراوي-وزياش-يغيبان-عن-المنتخب-957565.html|access-date=16 mars 2022|website=Hespress – هسبريس جريدة إلكترونية مغربية|language=ar}}</ref><ref>{{Cite web|title=مزراوي يرفض دعوة الإنضمام لمنتخب المغرب|url=https://www.yalla-sport.com/news/348097|access-date=16 mars 2022|website=yalla-sport.com|language=ar}}</ref> Ai më vonë pranoi t'i bashkohej ekipit kombëtar dhe përfaqësoi Marokun në Kupën e Botës FIFA 2022 pasi Halilhodžić u zëvendësua nga [[Walid Regragui]]. Më 10 nëntor 2022, ai u emërua në skuadrën prej 26 lojtarësh të Marokut për [[2022 FIFA World Cup|Kupën e Botës FIFA 2022]] në Katar.<ref>{{Cite web|title=Morocco World Cup 2022 squad: Who's in and who's out? {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-bh/lists/morocco-2022-world-cup-squad-hakimi-ziyech-mazraoui-qatar/blta36257fc4feeb66a|access-date=10 nëntor 2022|website=Goal (website)|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=10 nëntor 2022|title=Moroccan coach unveils list of 26 Atlas Lions in 2022 World Cup|url=https://en.hespress.com/52697-moroccan-coach-unveils-list-of-26-atlas-lions-in-2022-world-cup.html|access-date=10 nëntor 2022|website=HESPRESS English – Morocco News|language=en-US}}</ref> Ai luajti një rol të madh në marshimin e Marokut drejt gjysmëfinaleve, duke i ndihmuar ata të bëheshin ekipi i parë afrikan që arrin në këtë fazë në një Kupë Bote.<ref>{{cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/morrocans-2022-world-cup-achraf-hakimi-noussair-mazraoui-22055|title=Moroccans in the Bundesliga, including 2022 World Cup bronze medal challengers Achraf Hakimi and Noussair Mazraoui|website=Bundesliga|date=16 dhjetor 2022|language=en}}</ref> Më 28 dhjetor 2023, Mazraoui ishte në mesin e 27 lojtarëve të përzgjedhur nga trajneri Walid Regragui për të përfaqësuar Marokun në [[2023 Africa Cup of Nations|Kupën e Kombeve të Afrikës 2023]].<ref>{{Cite web|date=28 dhjetor 2023|title=Regragui unveils 27 player list for Morocco's participation in CAN 2023|url=https://en.hespress.com/77181-regragui-unveils-27-player-list-for-moroccos-participation-in-can-2023.html|access-date=29 dhjetor 2023|website=HESPRESS English – Morocco News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=28 dhjetor 2023|title=Regragui names 27 provisional players for AFCON|url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/regragui-names-27-provisional-players-for-afcon/|access-date=29 dhjetor 2023|website=CAF|language=en-GB}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klubi=== {{updated|ndeshja e luajtur 20 shtator 2025}}<ref name="worldfootball">{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/noussair-mazraoui/2/|title=Noussair Mazraoui Club Matches|website=worldfootball.net|access-date=21 shtator 2025|language=en}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align: center" |+ Paraqitjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa kombëtare{{efn|Përfshin [[KNVB Cup]], [[DFB-Pokal]], [[FA Cup]]}} !colspan="2"|Kupa e Ligës !colspan="2"|Evropa !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Total |- !Divizioni!!Paraqitje!!Gola!!Paraqitje!!Gola!!Paraqitje!!Gola!!Paraqitje!!Gola!!Paraqitje!!Gola!!Paraqitje!!Gola |- |rowspan="4"|[[Jong Ajax]] |[[2016–17 Eerste Divisie|2016–17]] |[[Eerste Divisie]] |33||6||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2" |—||colspan="2"|—||33||6 |- |[[2017–18 Eerste Divisie|2017–18]] |Eerste Divisie |22||6||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||22||6 |- |[[2019–20 Eerste Divisie|2019–20]] |Eerste Divisie |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- !colspan="2"|Total !56!!12!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!56!!12 |- |rowspan="6"|[[AFC Ajax|Ajax]] |[[Sezoni 2017–18 i AFC Ajax|2017–18]] |[[Eredivisie]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||8||0 |- |[[Sezoni 2018–19 i AFC Ajax|2018–19]] |Eredivisie |28||1||3||1||colspan="2"|—||17{{efn|name=UCL|Paraqitje në [[UEFA Champions League]]}}||2||colspan="2"|—||48||4 |- |[[Sezoni 2019–20 i AFC Ajax|2019–20]] |Eredivisie |13||0||1||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||0||0||0||20||0 |- |[[Sezoni 2020–21 i AFC Ajax|2020–21]] |Eredivisie |19||0||1||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||26||1 |- |[[Sezoni 2021–22 i AFC Ajax|2021–22]] |Eredivisie |25||5||1||0||colspan="2"|—||8{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Paraqitje në [[Johan Cruyff Shield]]}}||0||35||5 |- !colspan="2"|Total !93!!6!!6!!1!!0!!0!!37!!3!!1!!0!!137!!10 |- |rowspan="3"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[Sezoni 2022–23 i FC Bayern München|2022–23]] |[[Bundesliga]] |19||1||1||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=DFL-Supercup|Paraqitje në [[DFL-Supercup]]}}||0||26||1 |- |[[Sezoni 2023–24 i FC Bayern München|2023–24]] |Bundesliga |19||0||1||0||colspan="2"|—||8{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=DFL-Supercup}}||0||29||0 |- !colspan="2"|Total !38!!1!!2!!0!!0!!0!!13!!0!!2!!0!!55!!1 |- |rowspan="3"|[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |[[Sezoni 2024–25 i Manchester United F.C.|2024–25]] |[[Premier League]] |37||0||3||0||3||0||14{{efn|name=UEL|Paraqitje në [[UEFA Europa League]]}}||0||colspan="2"|—||57||0 |- |[[Sezoni 2025–26 i Manchester United F.C.|2025–26]] |Premier League |3||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="2"|Total !40!!0!!3!!0!!3!!0!!14!!0!!0!!0!!60!!0 |- !colspan="3"|Total karriere !227!!19!!11!!1!!3!!0!!64!!3!!3!!0!!308!!23 |} {{notelist}} ===Kombëtare=== {{updated|match played 25 mars 2025}}<ref name="NFT">{{NFT player|id=71851|access-date=2 prill 2025 |language=en}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Paraqitjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit !Kombëtarja!!Viti!!Paraqitje!!Gola |- |rowspan="7"|[[Kombëtarja marokane e futbollit|Maroku]] |2018||3||0 |- |2019||7||1 |- |2020||2||1 |- |2022||8||0 |- |2023||7||0 |- |2024||4||0 |- |2025||2||0 |- !colspan="2"|Total!!33!!2 |} :''Rezultatet dhe golat e Marokut janë shënuar së pari.''<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" |+ Lista e golave ndërkombëtarë të shënuar nga Noussair Mazraoui ! Nr. !! Data !! Vendi !! Kundërshtari !! Rezultati !! Rezultati përfundimtar !! Kompeticioni |- | 1. || 19 nëntor 2019 || [[Intwari Stadium]], [[Bujumbura]], Burundi || {{fb|Burundi}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 3–0 || [[2021 Africa Cup of Nations qualification Group E|Kualifikimet për Kupën e Kombeve të Afrikës 2021]] |- | 2. || 13 tetor 2020 || [[Prince Moulay Abdellah Stadium (1983)|Stadiumi Prince Moulay Abdellah]], [[Rabat]], Marok || {{fb|COD}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–1 || [[Ndeshje miqësore#Futboll|Miqësore]] |} ==Nderime== '''Ajax'''<ref name = "honours">{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/noussair-mazraoui/381105/|title=Noussair Mazraoui – Career Honours|publisher=Soccerway|language=en}}</ref> *[[Eredivisie]]: [[2018–19 Eredivisie|2018–19]], [[2020–21 Eredivisie|2020–21]], [[2021–22 Eredivisie|2021–22]] *[[KNVB Cup]]: [[2018–19 KNVB Cup|2018–19]], [[2020–21 KNVB Cup|2020–21]] *[[Johan Cruyff Shield]]: [[2019 Johan Cruyff Shield|2019]] '''Bayern München''' *[[Bundesliga]]: [[Bundesliga 2022–23|2022–23]]<ref>{{cite news|title=Dortmund draw gifts Bayern title on thrilling final day|url=https://www.bbc.com/sport/football/65714772|access-date=27 maj 2023|work=BBC Sport|date=27 maj 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230527160105/https://www.bbc.com/sport/football/65714772|archive-date=27 maj 2023|language=en}}</ref> *[[DFL-Supercup]]: [[2022 DFL-Supercup | 2022]]<ref>{{Cite web|date=30 korrik 2022|title=Sadio Mane debut goal helps Bayern Munich to Supercup win over RB Leipzig|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/rb-leipzig-bayern-munich-live-supercup-team-news-match-stats-mane-de-ligt-20652|access-date=18 prill 2023|website=Bundesliga|language=en}}</ref> '''Manchester United''' * Nënkampion i [[UEFA Europa League]]: [[2024–25 UEFA Europa League|2024–25]]<ref>{{Cite web|last=UEFA.com|title=Tottenham vs Man Utd {{!}} UEFA Europa League 2024/25 Final|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/2044465--tottenham-vs-man-utd/|access-date=21 maj 2025|publisher=UEFA|language=en}}</ref> '''Individuale''' *Talenti i Muajit në Eredivisie: [[2018–19 Eredivisie#Awards|nëntor 2018]]<ref>{{Cite web|url=https://m.fcupdate.nl/voetbalnieuws/342665/tagliafico-speler-van-de-maand-mazraoui-grootste-talent/|title=Tagliafico Speler van de Maand, Mazraoui wint talentenprijs|date=6 dhjetor 2018|language=nl}}</ref> *[[List of AFC Ajax records and statistics#AFC Ajax prize winners|Talenti i Vitit i Ajaxit]]: 2018–19<ref>{{cite web|url=https://www.ad.nl/dossier-ajax-kampioen-2018-2019/ziyech-en-mazraoui-verkozen-tot-speler-en-talent-van-het-jaar~a5065e5f/|title=Ziyech en Mazraoui verkozen tot speler en talent van het jaar|date=16 maj 2019|work=Algemeen Dagblad|language=nl}}</ref> *Goli i Sezonit i Ajaxit: 2021–22<ref>{{cite web|url=https://english.ajax.nl/articles/goal-of-the-season-2021-2022-mazraoui-thank-you-very-much-for-voting/|title=Goal of the Season 2021/2022 &#124; Noussair Mazraoui: 'Thank you very much for voting'|access-date=5 gusht 2022|archive-date=8 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808090211/https://english.ajax.nl/articles/goal-of-the-season-2021-2022-mazraoui-thank-you-very-much-for-voting/|url-status=dead|language=en}}</ref> '''Urdhra''' *[[Order of the Throne|Urdhri i Fronit]]: 2022<ref>{{cite web|url=http://telquel.ma/2016/09/02/les-dix-types-wissams-royaux-accordes-mohammed-vi_1512834|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508132317/https://telquel.ma/2016/09/02/les-dix-types-wissams-royaux-accordes-mohammed-vi_1512834#federation=archive.wikiwix.com&tab=url|url-status=dead|archive-date=8 maj 2024|title=Les dix types de wissams royaux accordés par Mohammed VI|access-date=17 prill 2024|language=fr}}</ref> == Referime == {{Reflist|3}} {{Skuadra Manchester United F.C.}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Leiderdorp]] [[Kategoria:Futbollistë marokenë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren marokene]] [[Kategoria:Futbollistë në AFC Ajax]] [[Kategoria:Futbollistë në Jong Ajax]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në Manchester United F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Eredivisie]] [[Kategoria:Futbollistë në Eerste Divisie]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në Premier League]] f2n7uhi96ckkggguemdjkbd8m9jjtcs 1 390061 2976652 2890162 2026-05-03T06:31:05Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976652 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Noussair Mazraoui]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866765 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221102122519/https://www.archysport.com/2021/11/vahid-and-mazraoui-quarreled-because-of-a-bottle/ për lidhjen https://www.archysport.com/2021/11/vahid-and-mazraoui-quarreled-because-of-a-bottle/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2025 22:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Noussair Mazraoui]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2890161 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240727115654/https://www.besoccer.com/player/matches/n-mazraoui-297669 për lidhjen https://www.besoccer.com/player/matches/n-mazraoui-297669. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2026 14:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Noussair Mazraoui]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976651 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.euronews.com/2018/10/23/late-mazraoui-strike-seals-win-for-ajax-over-benfica. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:31 (CEST) db1x177hus1sct2fo0uchz5xakoroek 1 390654 2976666 2872763 2026-05-03T07:06:40Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976666 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ole Gunnar Solskjær]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2870122 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210303113230/https://fulltime-league.thefa.com/DisplayStatsForPlayer.do?selectedSeasonID=0 për lidhjen https://fulltime-league.thefa.com/DisplayStatsForPlayer.do?selectedSeasonID=0. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 nëntor 2025 18:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ole Gunnar Solskjær]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872762 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.moldefk.no/om-klubben/var-histori/1990-1999/1996-host. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2025 20:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ole Gunnar Solskjær]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976665 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181231043057/https://www.kongehuset.no/nyhet.html?tid=73682&sek=26939 për lidhjen https://www.kongehuset.no/nyhet.html?tid=73682&sek=26939. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:06 (CEST) dhcikem7z0d7d14r4fw6u0xtly4xnjz 1 391143 2976474 2882996 2026-05-02T22:48:35Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976474 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Xhibutit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2872585 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.haguejusticeportal.net/Docs/Commentaries_PDF/Vincent_Djibouti_EN_II.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 nëntor 2025 04:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Xhibutit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882995 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://cdn.un.org/unyearbook/yun/chapter_pdf/1980YUN/1980_P1_SEC1_CH12.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2025 15:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Xhibutit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976473 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.humanitarianstudies.no/resource/the-organization-of-islamic-cooperation-and-the-islamic-development-bank/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:48 (CEST) cs1rq4eenuy2p4qniq43snqf5qn8alj 828 391617 2976250 2875400 2026-05-02T12:08:29Z Fallbackintoreality 102113 përkthimi i kategorisë "Articles with hCards" tek "Artikuj me hKarta" 2976250 Scribunto text/plain local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local p = {} local demo = function(s) return '&lt;' .. string.sub(s,2,-8) .. '&lt;/span>' end -- Protect against sortkey nesting. -- Example: {{sort|{{dts|2013|07|07}}|{{dts|1990|12|01}}}} local encode = function(s) return (string.find(s, "sortkey") or string.find(s, "data-sort-value")) and "" or mw.text.encode(s) end function p._name(args) local sortkey = encode( ((args[4] or args.sort or '') ~= '') and (args[4] or args.sort) or ((args[2] or args.last or '{{{last}}}')..', '..(args[1] or args.first or '{{{first}}}'))) local span = (args[1] or args.first or '{{{first}}}')..' '..(args[2] or args.last or '{{{last}}}') if ((args.nolink or '') == '') and ((args[1] or args.first or '')..(args[2] or args.last or '')..(args.dab or '') ~= '-') then if (args[3] or args.link or '') ~= '' then span = (args[3] or args.link) .. '|' .. span elseif (args.dab or '') ~= '' then span = span .. ' (' .. args.dab .. ')|' .. span end span = '[[' .. span .. ']]' end local cat = (mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 and not args.demo) and '[[Category:Artikuj me hKarta]]' or '' span = '<span data-sort-value="' .. sortkey .. '"><span class="vcard"><span class="fn">' .. span .. '</span></span></span>' return (args.demo and demo(span) or span) .. cat end function p._sort(args) local span = '<span data-sort-value="' .. encode((args[1] or '{{{1}}}') .. ' !') .. '">' .. (args[2] or ('[['..(args[1] or '{{{1}}}')..']]')) .. '</span>' return args.demo and demo(span) or span end -- {{sortname}} p.name = function (frame) return p._name( getArgs(frame, {removeBlanks = false}) ) end -- {{sort}} p.sort = function (frame) return p._sort( getArgs(frame, {removeBlanks = false}) ) end return p 2v2ensc9t5b8ugx96mc42qtmftk74iu 0 391828 2976467 2877447 2026-05-02T22:37:22Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976467 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-Salvador | party1 = Shqipëria | party2 = Salvadori | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''[[Shqipëria]]''' dhe '''[[El Salvadori|Salvadori]]''' kanë vendosur marrëdhënie diplomatike më 22 maj 2003.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria vendos marrëdhënie diplomatike me El Salvadorin|url=https://documents.un.org/doc/undoc/gen/n05/670/43/pdf/n0567043.pdf|publisher=United Nations Documents|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Marrëdhëniet diplomatike mes Shqipërisë dhe Salvadorit mbulohen nga konsullata e nderit e Shqipërisë në Salvador<ref>{{Cito web|title=Konsullata e Shqipërisë në San Salvador, El Salvador|url=https://www.embassypages.com/albania-consulate-sansalvador-elsalvador|publisher=Embassy Pages|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, ndërsa marrëdhëniet diplomatike mes Salvadorit dhe Shqipërisë mbulohen nga ambasada e Salvadorit në Romë, Itali.<ref>{{Cito web|title=Ambasada e El Salvadorit në Romë, Itali|url=https://embassies.info/EmbassyofElSalvadorinRomeItaly|publisher=Embassies.info|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet politike == Që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, delegatë nga Shqipëria dhe Salvadori kanë zhvilluar takime, mbledhje, konferenca e samite të përbashkëta me qëllim forcimin e thellimin e marrëdhënieve politike, ekonomike e kulturore dhe bashkëpunim në sektorë e fusha të ndryshme në organizatat ku të dy vendet bëjnë pjesë. Ndër vite, që nga formimi i marrëdhënieve diplomatike, Shqipëria, Salvadori dhe vende të tjera janë bërë pjesë e disa traktateve të Kombeve të Bashkuara, si Konventa mbi Sigurinë e Personelit të Kombeve të Bashkuara dhe atij të Asociuar<ref>{{Cito web|title=Konventa e OKB mbi Sigurinë e Personelit të Kombeve të Bashkuara dhe atij të Asociuar|url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XVIII-8&chapter=18&clang=_en|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Konventa Ndërkombëtare për Mbrojtjen e të Drejtave të të Gjithë Punëtorëve Migrantë dhe Anëtarëve të Familjeve të tyre<ref>{{Cito web|title=Konventa Ndërkombëtare e OKB për Mbrojtjen e të Drejtave të të Gjithë Punëtorëve Migrantë dhe Anëtarëve të Familjeve të tyre|url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=IV-13&chapter=4|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Konventa e Kombeve të Bashkuara kundër Krimit të Organizuar Transnacional<ref>{{Cito web|title=Konventa e OKB kundër Krimit të Organizuar Transnacional|url=https://treaties.un.org/pages/viewdetails.aspx?src=treaty&mtdsg_no=xviii-12&chapter=18&clang=_en|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Protokolli Opsional i Konventës për të Drejtat e Fëmijëve mbi përfshirjen e fëmijëve në konflikte të armatosura<ref>{{Cito web|title=Protokolli Opsional i Konventës së OKB për të Drejtat e Fëmijëve mbi përfshirjen e fëmijëve në konflikte të armatosura|url=https://treaties.un.org/pages/viewdetails.aspx?src=treaty&mtdsg_no=iv-11-b&chapter=4&clang=_en|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Protokolli për Parandalimin, Shtypjen dhe Ndëshkimin e Trafikimit të Personave, Veçanërisht të Grave dhe Fëmijëve, që plotëson Konventën e Kombeve të Bashkuara kundër Krimit të Organizuar Ndërkombëtar<ref>{{Cito web|title=Protokolli i OKB për Parandalimin, Shtypjen dhe Ndëshkimin e Trafikimit të Personave, Veçanërisht të Grave dhe Fëmijëve, që plotëson Konventën e Kombeve të Bashkuara kundër Krimit të Organizuar Ndërkombëtar|url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XVIII-12-a&chapter=18|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Konventa lidhur me Statusin e Personave pa Shtetësi<ref>{{Cito web|title=Konventa e OKB lidhur me Statusin e Personave pa Shtetësi|url=https://treaties.un.org/pages/ViewDetailsII.aspx?src=IND&mtdsg_no=V-3&chapter=5&Temp=mtdsg2&clang=_en|publisher=United Nations Treaty Collection|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> dhe konventa të tjera të OKB. Shqipëria dhe Salvadori kanë bashkëpunuar ndër vite me njëri tjetrin në bazë të këtyre konventave, me qëllim zhvillimin e njëtrajtshëm të të dy vendeve. Më 10 maj 2016, Shqipëria, Salvadori dhe vende të ndryshme u bënë pjesë e një marrëveshjeje të Gjykatës së Përhershme të Arbitrazhit, ku u diskutua për bashkëpunim më të madh mes vendeve anëtare të gjykatës në çështje të ndryshme botërore, zhvillimin e çështjeve me interes të përbashkët si dhe ruajtjen, mbrojtjen dhe promovimin e strukturës së programeve drejtuese dhe vendimmarrëse të vendeve anëtare të gjykatës.<ref>{{Cito web|title=Bashkëpunimi mes vendeve anëtare të Gjykatës së Përhershme të Arbitrazhit|url=https://docs.pca-cpa.org/2017/07/4a124bce-current-list-annex-1-members-of-the-court-20200326.pdf|publisher=PCA-CPA|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Shqipëria, Salvadori dhe vende të ndryshme të OKB u bënë pjesë e një traktati të Konferencës së Ndryshimit të Klimës së OKB në datat 10-21 nëntor 2025, ku vendet pjesëmarrëse diskutuan për masat që duhen marrë në vazhdim për të frenuar ngrohjen globale si dhe bashkëpunim mes vendeve të ndryshme në sektorin industrial për të ngadalësuar ecurinë e ngrohjes globale.<ref>{{Cito web|title=Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike – 2025|url=https://unfccc.int/sites/default/files/resource/Message to Parties and Observers - List of Speakers for the High-Level Segment - COP 30.pdf|publisher=UNFCCC|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Shqipëria dhe Salvadori janë anëtarë të disa organizatave joqeveritare si AIESEC<ref>{{Cito web|title=AIESEC|url=https://aiesec.org|publisher=AIESEC|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Save the Children<ref>{{Cito web|title=Save the Children|url=https://www.savethechildren.net|publisher=Save the Children|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Securitas<ref>{{Cito web|title=Securitas|url=https://www.securitas.com|publisher=Securitas|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, Deloitte<ref>{{Cito web|title=Deloitte|url=https://www.deloitte.com/ce/en.html|publisher=Deloitte|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, etj. == Marrëdhëniet ekonomike == Të dy vendet eksportojnë mallra dhe shërbime te njëri tjetri. Tregtia e importeve eksporteve përfshin industrinë ushqimore dhe pijet, industrinë mekanike, industrinë elektrike, industrinë elektronike, industrinë e hekurit, industrinë e drurit, industrinë minerale, industrinë tekstile, industrinë inerte si dhe industrinë e peshkimit ku përfshihen importe eksporte të materialeve të ndryshme të peshkimit dhe ujore.<ref>{{Cito web|title=Shqipëria / El Salvadori|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/alb/partner/slv|publisher=OEC World|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=El Salvadori / Shqipëria|url=https://oec.world/en/profile/bilateral-country/slv/partner/alb|publisher=OEC World|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Marrëdhëniet kulturore == Shqipëria bashkëpunon me Salvadorin në programin e shkëmbimit të studentëve mes vendeve anëtare të BE dhe vendeve jo anëtare të BE. Gjatë formimit të programit Erasmus dhe Erasmus+ dhe më vonë, Shqipëria dhe Salvadori kanë shkëmbyer studentë të ndryshëm me qëllim edukimin e tyre në të dy vendet përkatëse.<ref>{{Cito web|title=Udhëzuesi i Programit Erasmus+ - vendet|url=https://erasmus-plus.ec.europa.eu/programme-guide/part-a/eligible-countries|publisher=Erasmus+ programme|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Po ashtu, Shqipëria dhe Salvadori janë pjesë e programit Shoqata Kombëtare e Shkollave Independente, ku bashkëpunojnë me njëri tjetrin në zhvillimin e programeve të arsimit mes dy vendeve.<ref>{{Cito web|title=Programi Shoqata Kombëtare e Shkollave Independente|url=https://careers.nais.org|publisher=NAIS.org|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Publikime dhe koleksione të marrëdhënieve politike == Shqipëria, Salvadori dhe Koreja e Jugut u bënë pjesë e një përshkrimi ndërshtetëror nga EU Cyber Direct në vitin 2022, ku flitet për të përbashkëtat dhe dallimet mes këtyre vendeve, bashkëpunimi mes tyre si dhe lidhja e tyre me vendet e BE. Në pah del se Shqipëria dhe Salvadori kanë bashkëpunuar me njëri tjetrin në fushën e zhvillimeve politike, si dhe kanë bashkëpunuar në mënyrë të njëtrajtshme me vendet e BE, me qëllim ruajtjen dhe forcimin e marrëdhënieve diplomatike mes vendeve anëtare të BE, vendeve që janë axhendë e integrimit në BE dhe vendeve ndërkombëtare aleate të BE.<ref>{{Cito web|title=Krahasimi i El Salvadorit, Koresë së Jugut dhe Shqipërisë – EU Cyber Direct|url=https://eucyberdirect.eu/atlas/country/albania/compare/el-salvador/south-korea|publisher=EU Cyber Direct|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione të marrëdhënieve ekonomike == Shqipëria dhe Salvadori u bënë pjesë e programit Liberalizimi i Transportit Ajror më 24 qershor 2010, nga organizata Forumi i Transportit Ndërkombëtar, në bashkëpunim me OECD. Në këtë organizatë Shqipëria, Salvadori dhe vende të tjera pjesëmarrëse diskutuan për të pasur lehtësira në fluturime të ndryshme si dhe shkëmbime të ndryshme pasagjerësh e shkëmbime tregtare ajrore. Në organizatën Forumi i Transportit Ndërkombëtar, Shqipëria, Salvadori dhe vende të tjera anëtare bashkëpunojnë me njëri tjetrin për zhvillimin e transportit në vende të ndryshme si dhe ofrojnë ndihmë për zhvillime të ndryshme të programeve të transportit mes vendeve të ndryshme si dhe ofrojnë edhe asistencë në situata të ndryshme që vendet anëtarë të organizatës hasin në ecurinë e programeve të tyre të transportit.<ref>{{Cito web|title=Liberalizimi i Transportit Ajror – vendet pjesëmarrëse në forum|url=https://www.itf-oecd.org/sites/default/files/docs/liberalisation_air_transport.pdf|publisher=International Transport Forum - OECD|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Publikime dhe koleksione të marrëdhënieve kulturore == Në Salvador gjendet një bar kafe me emrin Cafe Albania. Emri i biznesit është vendosur në bazë të emrit që Shqipëria quhet ndërkombëtarisht, si dhe për shkak të marrëdhënieve të ngushta që Shqipëria ka me Salvadorin. Në një postim të medias Global Grit and Glam më 27 janar 2025, zotëruesi i biznesit është shprehur se e ka quajtur biznesin e tij të kafesë për respektin që ka për Shqipërinë, marrëdhëniet shumë të mira që Shqipëria dhe Salvadori kanë dhe vlerat shumë të mëdha që Shqipëria zotëron. Zotëruesi i biznesit Cafe Albania në Salvador tregon se tek biznesi i tij ka pasur fluks turistësh nga shumë vende të botës, përfshirë edhe nga Shqipëria, dhe biznesi i tij ka pasur sukses.<ref>{{Cito web|title=Cafe Albania, El Salvador: Të hipësh në rrëshqitësen e ylberit - Global Grit + Glam|url=https://www.globalgritandglam.com/blog/cafe-albania-el-salvador|publisher=Global Grit + Glam|access-date=1 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist|30em}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Salvadorit]] [[Kategoria:Marrëdhëniet dypalëshe të Shqipërisë]] kn6mj7bjpd79tez5h3b412ltwythpgb 0 392620 2976684 2972942 2026-05-03T08:13:16Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976684 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = | native_name = '''Osetia''' | common_name = | image_flag = Flag_of_Storm_Ossetia.png | flag = | flag_type = | image_coat = Historical_Banner_of_Ossetia_(by_Vakhushti_of_Kartli).png | symbol = | symbol_type = | image_map = | map_caption = | national_motto = | national_anthem = | official_languages = [[Osetishtja]]<br>[[Rusishtja]] | languages2_type = | languages2 = | ethnic_groups_ref = | ethnic_groups_year = | ethnic_groups = [[Osetianët]]<br>[[Rusët]] | demonym = | capital = | status = | coordinates = | largest_city = | government_type = | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | legislature = | upper_house = | lower_house = | area_km2 = 11.887 | area_rank = | area_sq_mi = | percent_water = | population_estimate = 753.000 | population_estimate_rank = | population_estimate_year = | population_census_year = | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | GDP_PPP_year = | GDP_PPP = | GDP_PPP_per_capita = | GDP_nominal_year = | GDP_nominal = | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini_year = | Gini_change = | Gini = | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI_year = | HDI_change = | HDI = | HDI_ref = | HDI_rank = | currency = | currency_code = | time_zone = | utc_offset = | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | drives_on = | calling_code = | iso3166code = | cctld = | established_event1 = | established_date1 = | today = | date_format = | linking_name = | religion = [[Ortodoksizmi]] | religion_year = | religion_ref = }} '''Osetia''' (osetisht: ИристонoseИр, i romanizuar: IrystonoseIr, shqiptohet [iˈrəston]) është një rajon etno linguistik në të dy anët e mëdha të [[Kaukazi (rajon)|Kaukazit]], i banuar kryesisht nga [[osetianët]]. [[Gjuha osetiane]] është pjesë e degës lindore iraniane të familjes së [[Gjuhët indo-evropiane|gjuhëve indo-evropiane]].<ref>{{Cite web|title=Osetët: Skithët e ditëve të sotme të Kaukazit|url=https://books.google.com/books?id=YZswEAAAQBAJ|publisher=Richard Foltz – Google Books|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Shumica e vendeve e njohin zonën osetisht folëse në jug të kreshtës kryesore të Kaukazit si të shtrirë brenda kufijve të [[Gjeorgjia|Gjeorgjisë]], por ajo ka rënë nën kontrollin e de facto Republikës së [[Osetia e Jugut|Osetisë së Jugut]] të mbështetur nga [[Rusia]].<ref>{{Cite web|title=Grupi, Kriza Ndërkombëtare (2010). "Shtojca B". Shtojca B: Harta e Osetisë së Jugut|url=https://www.jstor.org/stable/resrep37032.11|publisher=International Crisis Group – JSTOR|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Osetia e Jugut dhe Abkhazia: Vendosja e Konfliktit në Kontekst|url=https://www.jstor.org/stable/resrep19160|publisher=Stockholm International Peace Research Institute – JSTOR|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Abkazia dhe Osetia e Jugut - Ndërhyrja e Rusisë në Gjeorgji (gusht 2008)|url=https://www.jstor.org/stable/resrep10010|publisher=Konrad Adenauer Stiftung – JSTOR|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Konflikti i Osetisë së Jugut" ,'Konflikte të ngrira' në Evropë (botimi i 1-rë), f. 111–118|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctvdf0bmg.11|publisher=Verlag Barbara Budrich – JSTOR|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Pjesa veriore e rajonit përbëhet nga Republika e [[Osetia e Veriut-Alania|Osetisë së Veriut-Alania]] brenda Federatës Ruse. [[Skeda:Ossetia01.png|Osetia e përbërë nga Osetia e Veriut dhe Osetia e Jugut|thumb|center|150px]] == Historia e kohëve të fundit == [[Skeda:Caucasus-ethnic en.svg|Harta etnolinguistike e Kaukazit modern që tregon territoret e banuara nga osetianët (me të verdhë të formave të ndryshme)|thumb|center|150px]] [[Skeda:Ossetian tribes.png|Fiset osetiane (sipas Boris Kaloev)|thumb|center|150px]]<ref>{{Cito web|title=Fiset "Ocetnnckni paggerenke" nga invazioni "mongoloskogo"|url=https://s23.postimg.org/aze2tqr9n/2fec9d793e3d.jpg?noredir=1|publisher=PostIMG – Internet Archive|access-date=16 dhjetor 2025|language=en|archive-date=5 shkurt 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205071536/https://s23.postimg.org/aze2tqr9n/2fec9d793e3d.jpg?noredir=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|title=Harta e Osetisë Ruse|url=http://s50.radikal.ru/i129/1003/22/2fec9d793e3d.jpg|publisher=Radikal Russia – Internet Archive|access-date=16 dhjetor 2025|language=en|archive-date=8 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608082429/http://s50.radikal.ru/i129/1003/22/2fec9d793e3d.jpg|url-status=dead}}</ref> * 1774-1830 – Zgjerimi i Perandorisë Ruse në territorin osetian.<ref>{{Cito web|title=Sokirianskaia|url=http://pdc.ceu.hu/archive/00002841/01/sokirianskaia06.pdf|publisher=CEU Hungary – Internet Archive|access-date=16 dhjetor 2025|language=hu|archive-date=27 shkurt 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120227091100/http://pdc.ceu.hu/archive/00002841/01/sokirianskaia06.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cito web|title=Përshkrim Historik, Topografik, Statistikor, Etnografik dhe Ushtarak i Kaukazit|url=https://runivers.ru/bookreader/book10422/#page/226/mode/1up|publisher=RUnivers Russia|access-date=16 dhjetor 2025|language=ru}}</ref> * 1922 – Krijimi i Oblastit Autonom të Osetisë së Jugut.<ref>{{Cito web|title=Profili i Osetisë së Jugut|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-18269210|publisher=BBC|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Osetia e Veriut mbetet pjesë e RSFSR-së Ruse, Osetia e Jugut mbetet pjesë e RSS-së së Gjeorgjisë. * 20 shtator 1990 – Osetia e Jugut shpall pavarësinë. Republika mbeti e panjohur, megjithatë u shkëput de facto nga Gjeorgjia. Në vitet e fundit të Bashkimit Sovjetik, tensionet etnike midis osetianëve dhe gjeorgjianëve në ish-Oblastin Autonom të Osetisë së Jugut të Gjeorgjisë (i shfuqizuar në vitin 1990) dhe midis osetianëve dhe ingushëve në Osetinë e Veriut evoluan në përleshje të dhunshme që lanë disa qindra të vdekur dhe të plagosur dhe krijuan një valë të madhe refugjatësh nga të dyja palët.<ref>{{Cito web|title=Drejtoria Botërore e Minoriteteve dhe Popujve Indigjenë - Osetia e Jugut (shtet i panjohur)|url=https://www.refworld.org/docid/4954ce12c.html|publisher=Ref World|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Zhvillime mbi Osetinë – Ghebali Helsinki|url=http://www.gcsp.ch/e/publications/Issues_Institutions/Int_Organisations/Academic_Articles/Ghebali-Helsinki-3-04.pdf|publisher=Geneva Centre for Security Policy (GCSP)|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cito web|title=Avrasya (2005) – Ehatipoglu|url=http://www.obiv.org.tr/2005/avrasya/ehatipoglu.pdf|publisher=Obiv Turkey|access-date=16 dhjetor 2025|language=tr|archive-date=26 shtator 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926005213/http://www.obiv.org.tr/2005/avrasya/ehatipoglu.pdf|url-status=dead}}</ref> Edhe pse një armëpushim i ndërmjetësuar nga Rusia dhe i monitoruar nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë u zbatua në Osetinë e Jugut në vitin 1992, konflikti gjeorgjiano-osetian<ref>{{Cito web|title=Kuptimi i konfliktit etnopolitik: Rishqyrtimi i luftërave të Karabakut, Osetisë së Jugut dhe Abkhazisë – Emil Souleimanov (2013)|url=https://search.worldcat.org/oclc/855585455|publisher=Emil Souleimanov – Worldcat|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> mbetet ende i pazgjidhur edhe pse një plan paqeje i kohëve të fundit i propozuar nga qeveria e Gjeorgjisë u premtoi osetianëve të Jugut autonomi më të madhe dhe premtoi përfshirje të zgjeruar ndërkombëtare në zgjidhjen politike të konfliktit. Ndërkohë, autoritetet separatiste të Osetis së Jugut kërkojnë pavarësi ose bashkim me Osetinë e Veriut, e cila vetë ndodhet në Rusi, ndërsa bashkësia ndërkombëtare në vend të kësaj e njeh atë dhe Abkhazinë si pjesë të Gjeorgjisë.<ref>{{Cito web|title=Në flakë: shkelje të ligjit humanitar dhe viktima civile në konfliktin mbi Osetinë e Jugut|url=https://search.worldcat.org/oclc/309296228|publisher=Human Rights Watch – Worldcat|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Të dielën, më 12 nëntor 2006, banorët e Osetisë së Jugut (kryesisht osetianë etnikë) shkuan në kutitë e votimit për të votuar në një referendum në lidhje me pavarësinë e rajonit nga Gjeorgjia.<ref>{{Cito web|title=Rezultatet e Referendumit të Osetisë së Jugut pritet të shpallen|url=https://www.rferl.org/a/1072666.html|publisher=RFERL|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Osetia voton për pavarësinë|url=https://www.aljazeera.com/news/2006/11/12/ossetia-votes-on-independence|publisher=Al Jazeera|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Rezultati ishte një "po" për pavarësinë, me një pjesëmarrje mbi 95% nga ata midis 70,000 njerëzve të territorit që kishin të drejtë vote në atë kohë.<ref>{{Cito web|title=Osetia Jugore: Ruse, Gjeorgjiane... të pavarura?|url=http://www.opendemocracy.net/democracy-caucasus/south_ossetia_4100.jsp|publisher=OpenDemocracy|access-date=16 dhjetor 2025|language=en|archive-date=14 shtator 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914045408/http://www.opendemocracy.net/democracy-caucasus/south_ossetia_4100.jsp|url-status=dead}}</ref> Pati gjithashtu një votë në favor të një mandati të ri për Eduard Kokoity, i cili ishte presidenti de facto i shtetit në atë kohë. Ka pasur propozime nga Osetia e Jugut për t'u bashkuar me Federatën Ruse dhe për t'u bashkuar me Osetinë e Veriut.<ref>{{Cito web|title=Osetia e Jugut thotë se do të kërkojë të bashkohet me Rusinë|url=https://eurasianet.org/south-ossetia-says-it-will-seek-to-join-russia|publisher=Eurasianet|access-date=16 dhjetor 2025|language=en}}</ref><ref>{{Cito web|title=Çështja e bashkimit të Osetisë së Jugut me Rusinë do të vendoset pas zgjedhjeve të republikës|url=https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2022/03/31/916143-prisoedinenii-osetii-rossii|publisher=Vedomosti Russia|access-date=16 dhjetor 2025|language=ru}}</ref> == Referime == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:OSETIA}} [[Kategoria:Osetia]] me5es2j5washgr8sdheyms1mwotoiup 0 392672 2976460 2881709 2026-05-02T22:26:33Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976460 wikitext text/x-wiki {{Infobox Marrëdhënie dypalëshe | title = Marrëdhëniet Shqipëri-OKB | party1 = Shqipëria | party2 = OKB | map = | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} '''Marrëdhëniet [[Shqipëri]]-[[OKB]]''' janë marrëdhëniet e Shqipërisë me Organizatën e Kombeve të Bashkuara. == Marrëdhëniet e përgjithshme == Shqipëria është vend anëtar i OKB me të drejta të plota që nga 14 dhjetori i vitit 1955.<ref>{{Cito web|title=70 vjet nga pranimi i Shqipërisë në OKB|url=https://vna.al/english/histori-te-harruara/70-vjet-nga-pranimi-i-shqiperise-ne-okb-i17942|publisher=VNA Albania|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Aktualisht, ambasadori i Shqipërisë në OKB është Ferit Hoxha.<ref>{{Cito web|title=Shkëlqesia e Tij Z. Ferit Hoxha – Departamenti i Çështjeve Ekonomike dhe Sociale|url=https://sdgs.un.org/panelists/he-mr-ferit-hoxha-29151|publisher=United Nations Sustainable Development|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref> Shqipëria dhe vendet anëtare të OKB kanë bashkëpunuar ndër vite për zgjidhjen e konflikteve mes vendeve të përfshira në luftë gjatë Luftës së Ftoftë (1947-1991)<ref>{{Cito web|title=OKB-ja gjatë Luftës së Ftohtë: “Një mjet i ndikimit të superfuqive i penguar nga konflikti i superfuqive”?|url=https://www.e-ir.info/2011/06/10/the-un-during-the-cold-war-a-tool-of-superpower-influence-stymied-by-superpower-conflict/|publisher=E-IR|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, zgjidhjen e konflikteve mes Izraelit, shtet anëtar i OKB që nga 11 maji i vitit 1949 dhe Palestinës, që është vend jo anëtar i OKB dhe në proçes njohjeje nga disa vende të OKB<ref>{{Cito web|title=Roli i OKB-së në konfliktin mes Izraelit dhe Palestinës|url=https://www.lawjournals.net/assets/archives/2024/vol6issue1/6010.pdf|publisher=International Journal of Law, Policy and Social Review|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, mbarimin e luftës së Bosnjës dhe çlirimin e saj nga Serbia<ref>{{Cito web|title=UNMIBH: Misioni i Kombeve të Bashkuara në Bosnjë dhe Hercegovinë - Sfondi|url=https://peacekeeping.un.org/mission/past/unmibh/background.html|publisher=United Nations Peacekeeping Missions|access-date=17 dhjetor 2025|language=en|archive-date=8 tetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008161706/https://peacekeeping.un.org/mission/past/unmibh/background.html/|url-status=dead}}</ref>, asgjësimin e organizatave terroriste<ref>{{Cito web|title=Korniza ndërkombëtare për terrorizmin: Rezolutat e përgjithshme të KS të OKB-së mbi terrorizmin|url=https://www.unodc.org/cld/en/education/tertiary/organized-crime/module-16/key-issues/terrorism-international-framework---general-unsc-resolutions-on-terrorism.html|publisher=United Nations Office on Drugs & Crime|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref>, lobimin për njohjen ndërkombëtare të Kosovës, për pranimin e Kosovës si shtet anëtar i OKB me të drejta të plota<ref>{{Cito web|title=Kriza e Kosovës dhe evolucioni i sigurisë evropiane pas Luftës së Ftohtë|url=https://library.oapen.org/bitstream/id/46af01b7-19a9-4319-8030-d3d0dd323b67/341388.pdf|publisher=OAPEN Library|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref> si dhe zgjidhjen e çështjes së pushtimit rus në Ukrainë.<ref>{{Cito web|title=Ukraina – Lajme të Kombeve të Bashkuara|url=https://news.un.org/en/focus/ukraine|publisher=United Nations News|access-date=17 dhjetor 2025|language=en}}</ref> == Shiko edhe == * [[Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] == Referime == {{Reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë}} [[Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Shqipërisë]] [[Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe OKB-së]] 1w1x1080sciv2y08x88dak9xo9idxqb 1 392675 2976461 2881819 2026-05-02T22:26:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976461 wikitext text/x-wiki == Artikull i dyfishtë? == @[[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]], a nuk është i njëjti artikull me [[Shqipëria dhe Kombet e Bashkuara]]? - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 17 dhjetor 2025 16:44 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] Ka ndryshime, sepse në artikullin "Shqipëria dhe Kombet e Bashkuara" përmenden detaje nga puna, detyrat dhe zhvillimet e Shqipërisë në OKB në përgjithësi, ndërsa tek artikulli "Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe OKB-së" përmenden marrëdhëniet e Shqipërisë me Organizatën e Kombeve të Bashkuara dhe roli i Shqipërisë në këtë organizatë. Prandaj të dy artikujt duhen të ekzistojnë dhe të mbahen në Wiki Shqip, pasi kanë dallime. Faleminderit [[Përdoruesi:ErdKrasfe|ErdKrasfe]] ([[Përdoruesi diskutim:ErdKrasfe|diskutimet]]) 17 dhjetor 2025 22:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe OKB-së]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976460 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201008161706/https://peacekeeping.un.org/mission/past/unmibh/background.html/ për lidhjen https://peacekeeping.un.org/mission/past/unmibh/background.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:26 (CEST) btmtq9k4dtl0akgq0em4xalcjqpmtvc 1 392877 2976685 2883209 2026-05-03T08:13:17Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976685 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Osetia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2883208 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen https://s23.postimg.org/aze2tqr9n/2fec9d793e3d.jpg?noredir=1. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://s50.radikal.ru/i129/1003/22/2fec9d793e3d.jpg. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://pdc.ceu.hu/archive/00002841/01/sokirianskaia06.pdf. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.gcsp.ch/e/publications/Issues_Institutions/Int_Organisations/Academic_Articles/Ghebali-Helsinki-3-04.pdf. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.obiv.org.tr/2005/avrasya/ehatipoglu.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2025 09:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Osetia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976684 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080914045408/http://www.opendemocracy.net/democracy-caucasus/south_ossetia_4100.jsp për lidhjen http://www.opendemocracy.net/democracy-caucasus/south_ossetia_4100.jsp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 10:13 (CEST) e1q4rbcu03vwgap3e2jvwlljwddz4h6 0 393359 2976642 2973080 2026-05-03T05:32:18Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976642 wikitext text/x-wiki {{Infobox Shenjtori|name=Zoja e Papërlyer|image=Inmaculada Concepción (Tiepolo).jpg|imagesize=250px|caption='' Ngjizja e Papërlyer'' (1767–1769)<br />nga [[Giovanni Battista Tiepolo]]|feast_day=8 dhjetori ([[Ritet liturgjike latine]])<br />9 dhjetor ([[Riti bizantin]])<br> 13 gusht ([[Riti aleksandrian]])|honored_in=[[Kisha Katolike]]<br>[[Kisha ortodokse etiopiane]]<br>[[Kisha ortodokse e Eritresë]]|major_shrine=Bazilika e Shenjtërores Kombëtare të Ngjizjes së Papërlyer|attributes={{flatlist| * Gjysmëhëna * aureola e 12 yjeve * rroba blu * paraqitja putti * gjarpri poshtë këmbëve * Ngritja në qiell }}|patronage=* Spanja * Brazili * Korea * Filipinet * Shtetet e Bashkuara}} '''Ngjizja e Papërlyer''' është [[doktrina]], sipas së cilës, [[Maria|Virgjëresha Mari]] ishte e lirë nga mëkati fillestar që nga momenti i ngjizjes së saj. {{Sfn|Tinsley|2005|p=286}}Është një nga katër dogmat mariologjike të [[Kisha katolike Romake|Kishës Katolike]] . {{Sfn|Collinge|2012|p=133}}E debatuar nga teologët [[Mesjeta|mesjetarë]], nuk u përcaktua si dogmë deri në vitin 1854, {{Sfn|Wright|1992|p=237}} nga [[Piu IX|Papa Piu IX]] në kushtetutën apostolike ''Ineffabilis Deus'' . {{Sfn|Collinge|2012|p=209}}Ndërsa Ngjizja e Papërlyer pohon lirinë e Marisë nga mëkati fillestar, Koncili i Trentos, i mbajtur nga vitet 1545 -1563, kishte pohuar në mënyrë jodogmatike lirinë e saj nga mëkati personal . {{Sfn|Fastiggi|2019|p=455}} Ngjizja e Papërlyer u bë një temë popullore në letërsi, {{Sfn|Twomey|2008|p=ix}} por natyra e saj abstrakte nënkuptonte se u shfaq vonë si temë në veprat e artit. {{Sfn|Hall|2018|p=337}}Ikonografia e '''Zojës së Papërlyer''' tregon [[Maria|Shën Marinë]] në këmbë, me krahët e shtrirë ose duart e bashkuara në lutje. Dita e festës së Zojës së Papërlyer është 8 dhjetori. {{Sfn|Barrely|2014|p=40}} Shumë kisha [[Protestantizmi|protestante]] e hodhën poshtë doktrinën e Ngjizjes së Papërlyer, duke e quajtur jobiblike, {{Sfn|Herringer|2019|p=507}} megjithëse disa [[Anglikanizmi|anglikanë]] e pranojnë atë për shkak të përkushtimit të palëkundur të Marisë për Perëndinë.<ref>{{Cite book|url=https://www.episcopalchurch.org/glossary/immaculate-conception/|title=An Episcopal Dictionary of the Church, A User Friendly Reference for Episcopalians|language=en|chapter=Immaculate Conception|access-date=3 maj 2022|via=[[Episcopal Church (United States)|Episcopal Church]]}}</ref> Edhe [[Kisha Ortodokse Lindore]] e refuzon doktrinën.<ref>{{Cite book|last=Louth|first=Andrew|title=The Oxford handbook of Mary|date=2019|publisher=OUP|editor-last=Maunder|editor-first=Chris|page=235,239|language=en|chapter=Mary in Modern Orthodox Theology}}</ref> Mësimi mbi Ngjizjen e Papërlyer midis kishave ortodokse orientale ndryshon: Shenouda III, Papa i Kishës Ortodokse Kopte,<ref>{{Cite web|last=[[Pope Shenouda III of Alexandria|Shenouda III]]|last2=Malaty|first2=Tadros|title=Lecture I: St. Mary's Perpetual Virginity & Immaculate Conception|url=https://www.suscopts.org/messages/lectures/marilecture1.pdf|access-date=16 maj 2022|publisher=Dioqeza Ortodokse Kopte e Amerikës Jugore|language=en|archive-date=5 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605173504/https://www.suscopts.org/messages/lectures/marilecture1.pdf|url-status=dead}}</ref> dhe Patriarku Ignat Zakka I i Kishës Ortodokse Siriane<ref>{{Cite web|last=[[Ignatius Zakka I]]|last2=Ghattas|first2=Sandy|title=The Holy Virgin Mary in the Syrian Orthodox Church|url=https://syrianorthodoxchurch.org/2010/02/the-holy-virgin-mary-in-the-syrian-orthodox-church/|access-date=17 dhjetor 2023|publisher=Kisha Ortodokse Siriane e Antiokisë, Arqidioqeza për Amerikën Lindore|language=en}}</ref> e kundërshtuan mësimin, ndërsa Kisha e Eritreas dhe [[Kisha etiopiane]] e pranojnë atë.<ref name="Eritrean">{{Cite web|date=19 janar 2016|title=What is our position on St. Mary and Immaculate Conception and what is it?|url=https://english.eritreantewahdo.org/bwl-advanced-faq/what-is-our-position-on-st-mary-and-immaculate-conception-and-what-is-it/|publisher=Dioqeza e ShBA-së and Kanadasë, [[Kisha etiopiane]]|language=en}}</ref> {{Sfn|Tinsley|2005|p=286}} == Referime == [[Kategoria:Ngjizja e Papërlyer]] [[Kategoria:Lutje katolike]] 6f9zr8a9az9ya78n0pa5lf03a4uthl4 1 393487 2976471 2886929 2026-05-02T22:44:41Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976471 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Xhamajkës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2886928 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20251002204751/https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7617342 për lidhjen https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7617342. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 janar 2026 15:07 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Xhamajkës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976470 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.commonlii.org/jm/legis/consol_act/diapa363.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:44 (CEST) gg6qwynt9n60gj5o0gpi4fbyltckhiq 1 394216 2976289 2892269 2026-05-02T14:06:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976289 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ligjet e Njutonit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892268 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090213154602/http://www.worldcat.org/oclc/220221617%26referer%3Dbrief_results për lidhjen http://worldcat.org/oclc/220221617%26referer%3Dbrief_results. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 00:50 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ligjet e Njutonit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976288 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1992CeMDA..53..227P/0000227.000.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:06 (CEST) h5l2nokqn5wlrbbc118znhmrandm0ad 1 394232 2976681 2892364 2026-05-03T07:52:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976681 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Optogjenetika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892363 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221005030452/https://www.shawprize.org/laureates/life-science-medicine/2020 për lidhjen https://www.shawprize.org/laureates/life-science-medicine/2020. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 13:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Optogjenetika]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976680 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.beckurts-stiftung.de/karl-heinz-beckurts-preis-2010-fuer-dr-stephan-lutgen-dr-adrian-avramescu-und-dr-desiree-queren-sowie-prof-dr-peter-hegemann-prof-dr-georg-nagel-und-prof-dr-ernst-bamberg/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:52 (CEST) 3bn262n5x1qsqj6ix8tsaeja7et4nx4 0 394323 2976615 2973187 2026-05-03T04:01:45Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 0) #IABot (v2.0.9.5 2976615 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Awesome_PBL_group.jpg|parapamje|Mësimi problemor në grup në Spitalin Dentar të Sidneit]] '''Mësimi problemor''' është një [[Metodat e mësimdhënies|metodë mësimdhënieje]] në të cilën nxënësit synojnë të mësojnë rreth një teme përmes përvojës së zgjidhjes së një problemi të hapur që gjendet në materialin shkaktar. Këtu procesi nuk përqendrohet në [[Zgjidhja e problemit|zgjidhjen e problemeve]] me një zgjidhje të përcaktuar, por është hartuar për zhvillimin e aftësive dhe atributeve të tjera. Kjo përfshin përvetësimin e njohurive, bashkëpunimin dhe [[Komunikimi|komunikimin]] e përmirësuar në grup. Procesi i mësimit problemor u zhvillua për edukimin mjekësor dhe që atëherë është përdorur për programe të tjera mësimore. Procesi synon t'u lejojë nxënësve të zhvillojnë aftësi të përdorura për praktikën e tyre të ardhshme. Procesi mësimor problemor shpesh përfshin punën në grupe të vogla nxënësish. Çdo student merr një rol brenda grupit që mund të jetë formal ose joformal dhe roli shpesh alternohet. Ai përqendrohet në reflektimin dhe [[Arsyeja|arsyetimin]] e nxënësit / studentit për të ndërtuar të nxënit e vet. == Përmbledhje == Procesi i shtatë hapave të Maastrichtit përfshin sqarimin e termave, përcaktimin e problemit/problemeve, shkëmbimin e ideve, strukturimin dhe hipotezën, objektivat e të nxënit, studimin dhe sintezën e pavarur.<ref name=":4">{{Cite journal|last=Wood|first=D. F.|year=2003|title=ABC of learning and teaching in medicine: Problem based learning|journal=BMJ|volume=326|issue=7384|pages=328–330|doi=10.1136/bmj.326.7384.328|pmc=1125189|pmid=12574050}}</ref> Shkurt, ai është identifikimi i asaj që ata tashmë e dinë, asaj që duhet të dinë dhe si dhe ku të kenë akses në informacion të ri që mund të çojë në zgjidhjen e problemit. Roli i mësuesit brenda këtij procesi është të lehtësojë të nxënit duke mbështetur, udhëzuar dhe monitoruar procesin e të nxënit.<ref name="Schmidt_2011">{{Cite journal|last=Schmidt|first=Henk G|last2=Rotgans|first2=Jerome I|last3=Yew|first3=Elaine HJ|year=2011|title=The process of problem-based learning: What works and why|journal=Medical Education|volume=45|issue=8|pages=792–806|doi=10.1111/j.1365-2923.2011.04035.x|pmid=21752076}}</ref> Mësuesi privat synon të ndërtojë vetëbesimin e një studenti për të adresuar problemet, ndërkohë që zgjeron edhe të kuptuarit e tyre. Ky proces bazohet në konstruktivizëm dhe është përshkruar si një ndryshim paradigme nga filozofia tradicionale e mësimdhënies dhe të nxënit,<ref name="Hung2011">{{Cite journal|last=Hung|first=Woei|year=2011|title=Theory to reality: A few issues in implementing problem-based learning|journal=Educational Technology Research and Development|volume=59|issue=4|pages=529–552|doi=10.1007/s11423-011-9198-1}}</ref> e cila më shpesh bazohet në [[Leksioni|leksione]] . Konstruktet për mësimdhënien problemore mund të jenë të ndryshme nga mësimdhënia tradicionale në klasë ose [[Leksioni|në leksione]] në një stil leksioni. Wood (2003) e përcakton të nxënit e bazuar në probleme si një proces që përdor çështjet e identifikuara brenda një skenari për të rritur njohuritë dhe të kuptuarit.<ref name=":4"/> Parimet e këtij procesi janë renditur më poshtë: # Qëllime dhe rezultate të vetë-identifikuara të nxitura nga nxënësi # Studentët bëjnë studim të pavarur dhe të vetë-drejtuar përpara se të kthehen në një grup më të madh # Mësimi zhvillohet në grupe të vogla prej 8-10 personash, me një tutor për të lehtësuar diskutimin. # Mund të përdoren materiale nxitëse si skenarë klinikë në letër, të dhëna laboratorike, fotografi, artikuj ose video ose pacientë (realë ose të simuluar). # Procesi i Maastricht 7 ndihmon në udhëheqjen e procesit mësimor problemor. # Bazuar në parimet e teorisë së të mësuarit të të rriturve # Të gjithë anëtarët e grupit kanë një rol për të luajtur # Lejon përvetësimin e njohurive përmes punës së kombinuar dhe intelektit # Përmirëson punën në grup dhe komunikimin, zgjidhjen e problemeve dhe inkurajon përgjegjësinë e pavarur për të nxënë të përbashkët - të gjitha aftësi thelbësore për praktikën e ardhshme. # Kushdo mund ta bëjë këtë për sa kohë që është e drejtë në varësi të shkaqeve dhe skenarit të dhënë. Mastrihti 7 përfshin shtatë hapa, të cilët janë:<ref>{{Cite web|title=Problem-Based Learning - Education - Maastricht University|url=https://www.maastrichtuniversity.nl/education/why-um/problem-based-learning|access-date=2022-04-14|website=www.maastrichtuniversity.nl|archive-date=27 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127183230/https://www.maastrichtuniversity.nl/education/why-um/problem-based-learning|url-status=dead}}</ref> # Diskutoni rastin dhe sigurohuni që të gjithë e kuptojnë problemin # identifikoni pyetjet që duhen përgjigjur për të hedhur dritë mbi rastin # të diskutojnë atë që grupi tashmë e di dhe të identifikojnë zgjidhje të mundshme # analizoni dhe strukturoni rezultatet e seancës së stuhisë së ideve # formuloni objektiva të të nxënit për njohuritë që ende mungojnë # Bëni studim të pavarur, individualisht ose në grupe më të vogla: lexoni artikuj ose libra, ndiqni ushtrime praktike ose merrni pjesë në leksione për të fituar njohuritë e kërkuara. # diskutoni gjetjet == Shih edhe == * [[Mësimi zbulues]] * [[Aftësitë e shekullit 21]] * [[Psikologjia pedagogjike]] * [[Të nxënët përmes mësimit]] (LdL) * [[Të nxënit e mbështetur në dukuri]] * [[Mësim i bazuar në projekte]] == Literatura == * {{cite journal|doi=10.1080/00091383.1995.10544672|title=From TeachingtoLearning —A New Paradigm for Undergraduate Education|year=1995|last1=Barr|first1=Robert B.|last2=Tagg|first2=John|journal=[[Change: The Magazine of Higher Learning]]|volume=27|issue=6|pages=12–26|lang=en}} * {{cite journal|doi=10.1207/s15326985ep4102_1|title=Why Minimal Guidance During Instruction Does Not Work: An Analysis of the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching|year=2006|last1=Kirschner|first1=Paul A.|last2=Sweller|first2=John|last3=Clark|first3=Richard E.|journal=Educational Psychologist|volume=41|issue=2|pages=75–86|hdl=1874/16899|s2cid=17067829|url=https://research.ou.nl/en/publications/f52dc05c-2fdf-4ec6-888a-1ffa9af85100|hdl-access=free|lang=en}} * {{cite journal|doi=10.1002/pfi.4140410709|title=A pebble-in-the-pond model for instructional design|year=2002|last1=Merrill|first1=M. David|journal=Performance Improvement|volume=41|issue=7|pages=41–46|lang=en}} * {{cite journal|doi=10.1111/j.1365-2923.1993.tb00296.x|title=Foundations of problem-based learning: Some explanatory notes|year=1993|last1=Schmidt|first1=H. G.|journal=Medical Education|volume=27|issue=5|pages=422–32|pmid=8208146|s2cid=29515|url=https://repub.eur.nl/pub/2709|hdl=1765/2709|hdl-access=free|lang=en}} * {{cite journal|doi=10.1111/j.1365-2923.1983.tb01086.x|title=Problem-based learning: Rationale and description|year=1983|last1=Schmidt|first1=H. G.|journal=Medical Education|volume=17|pages=11–6|pmid=6823214|issue=1|hdl=1765/2745|s2cid=12088195|url=https://repub.eur.nl/pub/2745|hdl-access=free|lang=en}} == Referime == [[Kategoria:Praktika arsimore]] [[Kategoria:Arsim mjekësor]] [[Kategoria:Didaktikë]] [[Kategoria:Psikologji mësimore]] 3rmxjjywke7w9wzyx5orzhu9oy4u7rg 0 394657 2976298 2902229 2026-05-02T14:15:33Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2976298 wikitext text/x-wiki {{short description|Klub futbollistik gjerman}} {{Infobox football club | clubname = TuS Koblenz | image = TuS Koblenz.svg | upright = 0.9 | fullname = Turn- und Spielvereinigung<br>Koblenz 1911 e.V. | nickname = | founded = 1 gusht 1911 | ground = Stadiumi Oberwerth | capacity = 9,500 | chairman = Christian Krey | manager = Michael Stahl | league = Oberliga Rheinland-Pfalz/Saar | season = | position = Oberliga Rheinland-Pfalz/Saar, | pattern_la1 = | pattern_b1 = _blackstripes | pattern_ra1 = | leftarm1 = 0000ff| | body1 = 0000ff| | rightarm1 = 0000ff| | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _calais | pattern_ra2 = | leftarm2 = FF0000 | body2 = ffffff | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = ff0000 | socks2 = ff0000| }} '''TuS Koblenz''' është një klub profesionist futbolli gjerman nga [[Koblenci]]. Klubi u themelua në vitin 1911. ==Historia== [[File:FV Neuendorf.png|100px|thumb|left|Logo e FV Neuendorf ca. 1931.]] Klubi origjinal u zhduk në vitin 1917, por në vitin 1919 skuadra pasardhëse Fussball Verein 1911 Neuendorf u formua nga anëtarësia e mëparshme e FCD, Fussball Club Concordia 1910 Neuendorf dhe Fussball Club Alemania 1912 Neuendorf, të cilat të dyja ishin shpërbërë në vitin 1914. Një kampionat i Oberliga Südwest në vitin 2004 u pasua nga një ngjitje e shpejtë përmes Regionalliga Süd (III) ku një përfundim në vendin e dytë në sezonin 2005–06 i siguroi klubit një vend në [[2. Bundesliga|Bundesligën e 2-të]]. ==Lojtarët== {{updated|2 shkurt 2024}}<ref>{{cite web|url=https://www.tuskoblenz.de/erste-mannschaft/|title=Erste Mannschaft|website=TuS Koblenz|access-date=29 gusht 2023|language=de}}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=GER|name=Jonas Bast|pos=GK}} {{Fs player|no=4|nat=GER|name=Daniel von der Bracke|pos=DF}} {{Fs player|no=5|nat=GER|name=Almir Ahmetaj|pos=DF}} {{fs player|no=6|nat=GER|name=Marcel Wingender|pos=MF}} {{fs player|no=7|nat=GER|name=Armend Qenaj|pos=DF}} {{Fs player|no=8|nat=GER|name=Michael Stahl|pos=DF}} {{fs player|no=9|nat=AUT|name=Erijon Shaqiri|pos=FW}} {{fs player|no=10|nat=KVX|name=Behadil Sabani|pos=MF}} {{fs player|no=11|nat=GER|name=Sandro Porta|pos=FW}} {{fs player|no=12|nat=GER|name=Felix Könighaus|pos=DF}} {{fs player|no=13|nat=GER|name=Tariq-Emad Suleiman|pos=MF}} {{fs player|no=14|nat=GER|name=Damir Grgiq|pos=MF}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=16|nat=GER|name=Michael Zadach|pos=GK}} {{Fs player|no=17|nat=GER|name=Nicolas Jörg|pos=FW|other={{small|huazuar nga 08 Homburg}}}} {{Fs player|no=18|nat=GER|name=Yusupha Sawaneh|pos=FW}} {{Fs player|no=19|nat=GER|name=Dylan Esmel|pos=FW}} {{fs player|no=22|nat=GER|name=Dominic Volkmer|pos=DF}} {{fs player|no=23|nat=GER|name=Leon Waldminghaus|pos=MF}} {{fs player|no=24|nat=GER|name=Lukas Szymczak|pos=DF}} {{Fs player|no=25|nat=GER|name=Jan Mahrla|pos=MF}} {{Fs player|no=28|nat=GER|name=André Mandt|pos=MF}} {{Fs player|no=29|nat=GER|name=Sollano Rodrigues|pos=MF}} {{Fs player|no=33|nat=GER|name=Franjo Serdarusiq|pos=GK}} {{Fs end}} ===Lojtarë të shquar=== * {{flagicon|GER}} Karl Adam * {{flagicon|GER}} Josef Gauchel * {{flagicon|ALB}} [[Edmond Kapllani]] * {{flagicon|ALB}} [[Ervin Skela]] * {{flagicon|ALB}} Fatmir Vata * {{flagicon|FIN}} [[Nijazi Kuqi]] * {{flagicon|FIN}} [[Shefki Kuqi]] * {{flagicon|MKD}} [[Artim Pollozhani]] * {{flagicon|USA}} David Yelldell == Referime == {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== *[http://www.tuskoblenz.de/ uebfaqja zyrtare] [[Kategoria:TuS Koblenz]] [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani|Koblenz]] [[Kategoria:Koblenc]] lkt3pzqxflab297tfe3xizzuqr2b0ok 1 395470 2976386 2900844 2026-05-02T17:52:40Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976386 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lozerra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2900843 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180824210116/http://www.lozere.pref.gouv.fr/ për lidhjen http://www.lozere.pref.gouv.fr/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 shkurt 2026 07:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lozerra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976385 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.habitants.fr/habitants_departement_lozere_48.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:52 (CEST) 8ml9vcbwvseubev2p4j0f97n6nhhpl3 0 396390 2976565 2973441 2026-05-03T00:29:47Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976565 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Meri_Toppelius_(1894).png|parapamje|Meri Toppelius]] '''Meri Toppelius''' (9 korrik 1863 – 1896) ishte një teoriciene arsimore amerikane me origjinë finlandeze, e cila ishte e para që prezantoi sistemin [[Slojdi|sloyd]] në Shtetet e Bashkuara. {{Sfn|Harper|1891|p=153}} == Biografia == Jenny Maria ("Meri") Toppelius lindi në [[Hamina]] të Finlandës, vajza e Gjeneral Gustaf Viktor Toppelius (1825–1906), i ushtrisë finlandeze, dhe Jenny Hedvig Carolina Toppelius.<ref name="geni.com">{{Cite web|title=Jenny Maria (Meri) Toppelius|url=https://www.geni.com/people/Jenny-Toppelius/6000000037835797309|access-date=20 dhjetor 2017|website=geni.com}}</ref> Ajo ishte gjithashtu mbesa e Zachris Topelius, poetit laureat të Finlandës. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Toppelius u arsimua dhe jetoi si vajza më e madhe e një familjeje me pozitë të lartë, por ajo kërkoi më kot kënaqësinë që pritej të jepte dallimi shoqëror. Në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç, ajo vendosi t'ua kushtonte jetën fëmijëve. Kultura e plotë e arritjeve fizike dhe mendore, e cila është karakteristikë e arsimit të Evropës Veriore, ishte në dispozicion të saj, dhe në shkollën e trajnimit të Vera Hjelt, në [[Helsinki]], ajo gjeti sloyd ( Swedish Pasi ndoqi një kurs nën drejtimin e Hjeltit, një edukator progresiv, Toppelius mbeti në shkollë si instruktor. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} === Finlanda === Toppelius fitoi pesë vjet përvojë si mësues i sloyd nën Hjelt. {{Sfn|Raub|1890|p=492}} Gjatë kësaj kohe, znj. Hemingway, një udhëheqëse arsimore e [[Boston|Bostonit]], u interesua për sistemin sloyd dhe rezultatet e tij në veri të Evropës. Hemingway i bëri një kërkesë Toppeliusit që të vinte në Boston dhe të prezantonte në Shtetet e Bashkuara idealin e edukimit me dorë. Toppeliusi e pranoi kërkesën e Hemingway-t dhe planifikoi të vinte dhe të prezantonte sistemin sloyd, por ajo u sëmur pak kohë para largimit të saj të pritur. Toppeliusi i kërkoi një motre më të vogël, Sigrid, të cilën ajo tashmë e kishte interesuar në punën sloyd në një masë të mjaftueshme për t'u trajnuar mirë për një instruktore, të merrte detyrën e saj dhe të shkonte në vend të saj në Boston. Prindërit e saj, megjithëse ngurronin t'i lejonin vajzës së tyre më të madhe pavarësinë e udhëtimit në një mision të tillë në një vend të huaj, refuzuan ta lejonin vajzën e tyre më të vogël të ishte vetëm për një detyrë të tillë. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} === SHBA === Toppelius e shoqëroi Sigridin në Boston në vitin 1890 dhe vetë ndoqi një kurs mësimi në gjimnaz, ndërsa motra e saj vazhdoi mësimin në një shkollë fillore sipas planeve të Hemingway-t. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Në pranverën e vitit {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Klubi i Grave të Çikagos i kërkoi Toppelius-it të vinte në [[Çikago]], gjë që ajo e bëri, duke e lënë Sigridin të drejtonte punën në Boston. Toppelius drejtonte kurse private për mësimin e mësimit {{Sfn|Leonard|Metzler|Street|1891|p=186}} Ajo iu drejtua Shoqatës Kombëtare të Arsimit në konventën në St. Paul, Minesota dhe Shoqatës së Mësuesve të Shtetit [[Kanzas|të Kansasit]] në [[Topeka]], ndërsa ende e kishte të vështirë të shprehej lehtësisht dhe në mënyrë të kënaqshme në anglisht. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Ndërsa ishte në St. Paul, dhe pasi dha mësim disa muaj në Çikago, Toppelius mori kaq shumë thirrje për mësues në gjuhën finlandeze, saqë vendosi të hapte një institut trajnimi në cep të Fifth Avenue dhe Madison Street, Çikago. {{Sfn|Raub|1890|p=492}} Në vitin 1892, Sigrid u kthye në Finlandë. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Në vitin 1893, në kohën e Ekspozitës Botërore Kolumbiane në Çikago, Toppelius u emërua, me kërkesë të [[Ebba Nordquist]], mbiemri i vajzërisë Baronesha Alfthan, nga Finlanda, për t'iu drejtuar Kongresit Ndihmës në lidhje me punën e grave finlandeze. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} === Çikago === Një përçarje u krijua në sistemin shkollor publik duke i lejuar Toppelius një departament të shkollës së mesme në shkollën Agassiz të Çikagos. Një dhomë në bodrum u pajis nën drejtimin e saj dhe djemtë e secilës klasë i dërgonin asaj disa orë çdo javë. Me këmbëngulje dhe entuziazëm, ajo futi në sistemin shkollor publik të Çikagos kulturën e edukimit me dorë dhe sy. Me përpjekje dhe gëzim të shtuar, ajo ndërmori një vepër misionare të edukimit me dorë midis djemve të një komuniteti në nevojë në anën më të largët të qytetit. Me kalimin e kohës, u shfaqën shqetësime në bordin e shkollës për "modat dhe përdorimet e tyre". Toppelius u kategorizua si një modë e modës. Por forca e saj e fortë personale, entuziazmi dhe guximi i saj, puna e saj dhe fortesa e saj mbi miqtë, bashkëpunëtorët dhe nxënësit e saj, punuan në favor të saj. Vetëm nëpërmjet entuziazmit të saj dhe i frymëzuar nga zelli i saj, një anëtar i bordit të shkollës bëri një përpjekje për të ndihmuar Tooppelius dhe siguroi një shumë prej {{US$|25000}} për të vazhduar dhe përhapur punën e shkollës së mesme që ajo e nisi. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Edhe pse e sinqertë dhe energjike në përhapjen e teorisë së saj, Toppelius nuk nguli këmbë kurrë, nuk u bë kurrë imponuese; ajo ishte e qetë, e tërhequr dhe e vetë-efikase. Ajo vinte nga Bota e Vjetër me një sistem të Botës së Vjetër dhe ishte trajnuar në një shkollë të Botës së Vjetër, por ishte progresive dhe e shpejtë për të kuptuar dhe për të përdorur sugjerimet më të mira të zhvilluara me çdo metodë dhe në çdo përvojë. Ajo nuk ishte mësuar në Finlandë t'i jepte vendin e parë [[Kopshti i fëmijëve|kopshtit]] në teorinë e saj të edukimit, por e njohu menjëherë vendin që ai zinte në jetën e tensionuar dhe emocionale të SHBA-së dhe pa se kopshti ishte aleati i saj më i fortë dhe zona mbi të cilën mund të zhvillonte edukimin e saj simetrik. Ajo besonte plotësisht në avantazhin e teorisë arsimore të vendit të saj, se metoda e mësimdhënies jepte rezultatet më të mira me fëmijën e vogël, një gjendje pritëse dhe reaguese që bëhet më pak plastike me rritjen. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Sloydi i Suedisë dhe Danimarkës u organizua për djemtë e klasave të larta, duke lejuar aftësinë fizike për të përdorur vegla dhe një fuqi mendore të zhvilluar mjaftueshëm për të kapur qëllimin dhe synimin e punës. Sloydi i Finlandës u përshtat me nevojat e fëmijës në rritje, pavarësisht nga seksi; kërkesa e zhvillimit ishte e njëjtë dhe i dha mundësi formësimit të aftësive dhe fuqive për zhvillimin e kapacitetit, fizik dhe mendor, për vlerësimin dhe përdorimin më të mirë të tij. E gjithë teoria e mësimdhënies e Toppelius ishte sistemi për fëmijën, jo fëmija për metodën. Ishte keqardhja e saj që vetëm djemtë e shkollës Agassiz ishin caktuar në departamentin e saj. Për të, nevojat e fëmijërisë ishin universale, jo të një klase apo seksi. Ajo e shartoi sistemin e saj tashmë të thjeshtuar në kopsht dhe e përpunoi dhe e përshtati serinë e saj model me anë të eksperimentit të kujdesshëm për rezultatin më të mirë për nxënësit e saj. Puna që ata kryenin, ushtrimi që fitonin, shkathtësia që fitonin ishte në unitetin e konceptit. Toppelius e përcaktoi qëllimin e punës së saj si universalisht të dobishëm, duke idealizuar praktikën, duke dhënë edukim harmonik dhe duke zhvilluar sistematikisht dobinë e fëmijës. {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} Në një fjalim para një grupi mësuesish mes tjerash ajo tha edhe këtë:— {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} {{blockquote|text=“One may confess to any fundamental pedagogic views that he desires, but all will ultimately agree with Pestalozzi on the necessity of harmonious development of the powers of soul and body. May we always remember the words of Locke, ‘a sound mind in a sound body’; also the saying of Svedelli: “It is not intellect nor science nor talent that governs the world, but character. It is not the soul nor the body that shall be educated, but the man—to noble, powerful, and active citizenship. It is the influence of the harmonious individual which brings culture and progress into society, state, and home.”}}   Së bashku me Anna Murray të [[Stokholmi|Stokholmit]], e cila ishte drejtoreshë e shkollës Sloyd të Çikagos, {{Sfn|Bennett|1904|p=219}} Toppelius jetonte me një familje private në Lake View, Çikago .<ref name="hullhouse.uic.edu">{{Cite web|title=Urban Experience In Chicago:The Jane Club|url=http://hullhouse.uic.edu/hull/urbanexp/main.cgi?file=new/show_doc.ptt&doc=120&chap=34|access-date=21 dhjetor 2017|publisher=The University of Illinois at Chicago}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Toppelius nuk u çlirua kurrë nga dhimbjet trupore. Ajo vdiq në Çikago më 27 janar 1896, {{Sfn|Kindergarten Literature Company|1895|p=470-71}} dhe u varros në Kishën Unitariane All Souls në Çikago. {{Sfn|Clark|1903|p=250}} == Shih edhe == * [[Slojdi]] * [[Arsimi në Finlandë]] * [[Arsimi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] == Referime == [[Kategoria:Pedagogë amerikanë]] [[Kategoria:Vdekje 1896]] [[Kategoria:Lindje 1863]] [[Kategoria:Slojdi]] [[Kategoria:Pedagogë finlandezë]] s44ra8ok3mdnsay7nqen3syx69gryvn 4 397088 2976416 2975983 2026-05-02T19:33:26Z Leutrim.P 113691 +2 2976416 wikitext text/x-wiki {{arkivi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kthimi i pronave}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zona Operative e Llapit}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/TV Digjital Komunikimet multimediale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Familjet e Gjuhëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bateria prej letre}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (12)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Dëshmorët e Luftës Së Vitit 2001}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Marrëdhënia në mes të sistemit të tretjes dhe Sistemit nxjerrës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Zyra e Gjendjes Civile - Bajram Curri}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Pejës}} qusvtsbg3hc5uw5ep1271hcfv84n7dw 0 397734 2976393 2975518 2026-05-02T18:19:40Z InternetArchiveBot 115207 Lidhje të jashtme të shpëtuara: 1 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.9.5 2976393 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Luca Toni | image = FC Zenit Saint Petersburg vs. Juventus, 20 October 2021 33 (Luca Toni).jpg | caption = Toni në vitin 2021 | full_name = Luca Toni<ref>{{cite web|url=https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|title=2006 FIFA World Cup Germany: List of Players: Italy|publisher=FIFA|language=en|page=15|date=21 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20190610174527/https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|archive-date=10 qershor 2019}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|26|5|1977|df=y}} | birth_place = [[Pavullo nel Frignano]], Itali | height = 1.93 m<ref>{{cite web|url=https://www.kicker.de/luca-toni/spieler|title=Luca Toni|language=de|website=[[Kicker (magazine)|kicker]].de|access-date=29 shkurt 2024}}</ref> | position = [[Sulmuesi (futboll)|Sulmues]] | currentclub = | youthyears1 = 1990–1991 | youthclubs1 = Officine Meccaniche Frignanesi | youthyears2 = 1991–1994 | youthclubs2 = [[Modena FC|Modena]] | years1 = 1994–1996 | clubs1 = [[Modena F.C.|Modena]] | caps1 = 32 | goals1 = 7 | years2 = 1996–1997 | clubs2 = [[Empoli F.C.|Empoli]] | caps2 = 3 | goals2 = 1 | years3 = 1997–1998 | clubs3 = [[U.S. Fiorenzuola 1922|Fiorenzuola]] | caps3 = 26 | goals3 = 2 | years4 = 1998–1999 | clubs4 = [[A.S. Lodigiani|Lodigiani]] | caps4 = 31 | goals4 = 15 | years5 = 1999–2000 | clubs5 = [[Treviso F.B.C. 1993|Treviso]] | caps5 = 35 | goals5 = 15 | years6 = 2000–2001 | clubs6 = [[Vicenza Calcio|Vicenza]] | caps6 = 31 | goals6 = 9 | years7 = 2001–2003 | clubs7 = [[Brescia Calcio|Brescia]] | caps7 = 44 | goals7 = 15 | years8 = 2003–2005 | clubs8 = [[U.S. Città di Palermo|Palermo]] | caps8 = 80 | goals8 = 50 | years9 = 2005–2007 | clubs9 = [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] | caps9 = 67 | goals9 = 47 | years10 = 2007–2010 | clubs10 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps10 = 60 | goals10 = 38 | years11 = 2009 | clubs11 = [[FC Bayern München II|Bayern München II]] | caps11 = 2 | goals11 = 0 | years12 = 2010 | clubs12 = → [[A.S. Roma|Roma]] (huazim) | caps12 = 15 | goals12 = 5 | years13 = 2010–2011 | clubs13 = [[Genoa C.F.C.|Genoa]] | caps13 = 16 | goals13 = 3 | years14 = 2011–2012 | clubs14 = [[Juventus F.C.|Juventus]] | caps14 = 14 | goals14 = 2 | years15 = 2012 | clubs15 = [[Al Nasr SC (Dubai)|Al Nasr]] | caps15 = 7 | goals15 = 3 | years16 = 2012–2013 | clubs16 = [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] | caps16 = 27 | goals16 = 8 | years17 = 2013–2016 | clubs17 = [[Hellas Verona FC|Verona]] | caps17 = 95 | goals17 = 48 | totalcaps = 586 | totalgoals = 268 | nationalyears1 = 2004–2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] | nationalcaps1 = 47 | nationalgoals1 = 16 }} '''Luca Toni''' (lindur më 26 maj 1977) është një ish [[futbolli]]st profesionist [[Italia|italian]] i cili luante si [[Sulmuesi (futboll)|sulmues]]. Toni ishte një sulmues i dalluar i cili shënoi mbi 300 gola në karrierën e tij, duke e bërë atë një nga pesë golashënuesit më të mirë italianë në histori. Ai konsiderohet si një nga sulmuesit më të mirë të gjeneratës së tij.<ref>{{cite web|url=https://it.sports.yahoo.com/blog/top-flop/gli-otto-giocatori-italiani-che-hanno-segnato-300-gol-173242968.html|title=Gli otto giocatori italiani che hanno segnato 300 gol|publisher=Yahoo.it|language=it|date=16 dhjetor 2014|access-date=12 shkurt 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216215623/https://it.sports.yahoo.com/blog/top-flop/gli-otto-giocatori-italiani-che-hanno-segnato-300-gol-173242968.html|archive-date=16 shkurt 2016}}</ref> Toni ka një karrierë të larmishme, duke luajtur me 13 klube në Itali. Ai gjithashtu pati një përvojë tre-vjeçare me [[FC Bayern München|Bayernin]] në Gjermani dhe një përvojë disa mujore në [[Emiratet e Bashkuara Arabe]] me [[Al Nasr SC (Dubai)|Al Nasr]]. Pavarësisht se pati një nisje karriere të ngadaltë, duke ndryshuar disa klube, Toni filloi të dallohej në sezonin 2003–04, ku ai shënoi 30 gola me Palermon, duke e ndihmuar të ngjitej në [[Serie A]]; në sezonin e rradhës, ai shënoi 20 gola dhe ndihmoi ekipin të kualifikohej në [[UEFA|kompeticionet evropiane]]. Pas dy sezoneve të një niveli të lartë te [[ACF Fiorentina|Fiorentina]], Toni firmosi me Bayern München, duke fituar të tre titujt në Gjermani në sezonin e tij të parë, ku ai regjistroi 39 gola në të gjitha kompeticionet. Gjatë sezonit të tij të tretë, marrëdhënja e tij me trajnerin u prish dhe ai u dërgua te ekipi rezervë. Në janar 2010, Toni u huazua te [[A.S. Roma|Roma]] kurse në vitet e ardhshme luajti me ekipe si [[Genoa C.F.C.|Genoa]] dhe [[Juventus F.C.|Juventusi]]. Në vitin 2012, ai firmosi me Al Nasr përpara se të rikthehej te Fiorentina për sezonin 2012–13. Përvoja e tij e fundit në karrierë ishte qëndrimi tre-vjeçar te [[Hellas Verona F.C.|Verona]], me të cilën shënoi 51 gola si dhe shërbeu si [[Kapiteni (futboll)|kapiten]]. ==Karriera me klube== ===Fillimet=== Toni e nisi karrierën e tij si futbollist me Officine Meccaniche Frignanesi, me të cilën luajti në sezonin 1990–91. Në moshën 13 vjeç, ai u bë pjesë e akademisë së [[Modena F.C.|Modenës]] që kishte si trajner brazilianin [[Chinesinho]].<ref>{{Cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2010/01/03/fenomeno-toni.rm_021.html|title=Fenomeno Toni|publisher=La Repubblica|language=it|date=3 janar 2010}}</ref> Toni bëri debutimin e tij me ekipin e parë më 19 mars 1995 në barazimin 1–1 kundër [[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandisë]] në [[Serie C1]]. Ai e mbylli sezonin 1994–95 me shtatë ndeshje dhe dy gola,<ref>{{cite web|url=http://www.transfermarkt.it/modena-fc/spielplan/verein/1385/plus/0?saison_id=1994|title=FC Modena - Calendario 94/95|publisher=Transfermarkt|language=it|access-date=26 mars 2026}}</ref> që erdhën në barazimin 2–2 kundër [[U.S. Fiorenzuola 1922|Fiorenzuolës]]. Toni mori pjesë gjithashtu në dy ndeshjet play-off kundër [[U.S. Massese 1919|Masseses]] (0–2 në Modena dhe 2–2 në Massa, ku ai shënoi një nga golat), duke mos arritur të shmangte rënien nga kategoria, e cila megjithatë u anulua pas përjashtimit të [[A.C. Crevalcore|Crevalcores]]. Në sezonin 1995–96, Toni e fitoi vendin si titullar në formacion dhe regjistroi 5 gola. Në sezonin 1996–97, Toni u transferua te [[Empoli F.C.|Empoli]] në [[Serie B]].<ref name="tirr1">{{Cite web|url=http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1997/06/13/LE703.html|title=L'Empoli ha riscattato Luca Toni|date=13 qershor 1997|publisher=[[Il Tirreno]]|language=it|access-date=22 maj 2014|archive-date=22 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522130348/http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1997/06/13/LE703.html|url-status=dead}}</ref> Gjatë këtij sezoni, ai u aktivizua në vetëm tre ndeshje dhe shënoi një gol në barazimin 1–1 kundër [[Ravenna F.C.|Ravennës]]. Empoli arriti të ngjitej në [[Serie A]] me [[Luciano Spalletti]]n si trajner.<ref>{{Cite web|url=https://metropolitanmagazine.it/luciano-spalletti-empoli-serie-b/|title=Quando un giovane Luciano Spalletti riportò l'Empoli in Serie A|publisher=Metropolitan Magazine|language=it|date=18 prill 2020}}</ref> Pasi u la i lirë nga Empoli,<ref name="tirr1"/> në verën e vitit 1997, Toni u rikthye në Serie C1 duke firmosur me Fiorenzuolën.<ref>{{Cite web|url=http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1998/06/21/LPS01.html|title=Pisa, ecco un altro giovane|date=21 qershor 1998|publisher=[[Il Tirreno]]|language=it|access-date=22 maj 2014|archive-date=22 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522124608/http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1998/06/21/LPS01.html|url-status=dead}}</ref> Gjatë sezonit të tij të vetëm në klub, Toni shënoi vetëm dy gola në 26 ndeshje dhe nuk u pa asnjëherë si titullar nga trajneri [[Alberto Cavasin]]. Pas përfundimit të një sezoni zhgënjyes, ai mendoi të tërheqjen nga futbolli në moshën 21 vjeç.<ref>{{Cite web|url=https://ilpalloneracconta.blogspot.com/2012/02/luca-toni.html|title=Luca Toni|language=it|access-date=26 mars 2026}}</ref> Në vitin 1998, Toni u transferua te [[A.S. Lodigiani|Lodigiani]] në Serie C1 në formulën e bashkëpronësisë.<ref>{{Cite web|url=http://ricerca.gelocal.it/gazzettadimodena/archivio/gazzettadimodena/1998/07/06/DS603.html?ref=search|title=Toni è entusiasta "Gioco ancora"|date=6 korrik 1998|publisher=[[La Gazzetta di Modena]]|language=it|access-date=22 shtator 2015|archive-date=11 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311135537/http://ricerca.gelocal.it/gazzettadimodena/archivio/gazzettadimodena/1998/07/06/DS603.html?ref=search|url-status=dead}}</ref> Ai u kërkua nga drejtori sportiv [[Rinaldo Sagramola]] dhe shënoi 15 gola në 31 ndeshje në kampionat në sezonin 1998–99. Sezoni i tij pozitiv bëri që Empoli të blinte gjysmën tjetër të kartonit të tij për 600 milion lira.<ref>{{Cite web|url=http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1999/06/19/LES01.html|title=L'Empoli è a un passo da Tarantino. La trattativa potrebbe essere definita in giornata|date=19 qershor 1999|publisher=[[Il Tirreno]]|language=it|access-date=22 maj 2014|archive-date=22 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522143659/http://ricerca.gelocal.it/iltirreno/archivio/iltirreno/1999/06/19/LES01.html|url-status=dead}}</ref> Shpejt pas kësaj, Toni u shit te [[Treviso F.B.C. 1993|Treviso]] në Serie B dhe u dallua gjatë sezonit të tij të vetëm në klub, duke shënuar 15 gola në 35 ndeshje. ===Vicenza=== Paraqitjet e tij të mira në Serie B bënë që ai të transferohej te ekipi i sapongjitur në Serie A, [[Vicenza Calcio|Vicenza]], me kërkesë të drejtorit sportiv Sagramola, i cili gjithashtu i ishte bashkuar ''Bardhekuqve''.<ref name="Prestigiacomo201-202" /> Toni bëri debutimin e tij në elitën e futbollit italian më 1 tetor 2000 në moshën 23 vjeç në humbjen 2–0 kundër [[A.C. Milan|Milanit]]. Dy javë më pas, ai shënoi golin e parë në Serie A në humbjen 2–1 kundër [[Atalanta B.C.|Atalantës]]. Në sezonin e tij debutues në elitë, Toni regjistroi 9 gola në 31 ndeshje por nuk mundi të shmangte rënjen e ekipit një kategori më poshtë. ===Brescia=== Në korrik 2001, Toni kaloi te [[Brescia Calcio|Brescia]] për 30 miliard lira, duke u bërë transferimi më i shtrenjtë në historinë e klubit.<ref>{{Cite web|title=La sfida di Toni|url=http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/200107/13/3b4f177203339/|archive-url=https://web.archive.org/web/20040620015205/http://www2.raisport.rai.it/news/sport/calcio/200107/13/3b4f177203339/|access-date=22 nëntor 2019|language=it|archive-date=20 qershor 2004|date=13 korrik 2001|url-status=dead}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.si24.it/2016/04/27/luca-toni-carriera-gol-record-capocannoniere-squadre-in-cui-ha-giocato-modena-palermo-fiorentina-vicenza-genoa-bayern-monaco-dubai-hellas-verona-nazionale-campione-del-mondo/231739/|title=Luca Toni, dalla C1 a campione del Mondo. Capocannoniere in Italia e in Germania|website=si24.it|language=it|date=27 prill 2016|accessdate=29 mars 2026}}</ref> Me ekipin lombard, të drejtuar nga trajneri [[Carlo Mazzone]], Toni u aktivizua në dy sezone, duke u dalluar në sezonin e parë me 13 gola. Megjithatë, sezoni i dytë u kushtëzua nga një dëmtim i gjatë dhe vetëm dy gola të shënuar. Gjatë qëndrimit të tij në klub, ai luajti me lojtarë si [[Roberto Baggio]] dhe [[Pep Guardiola]], duke shënuar 15 gola në 44 ndeshje.<ref>{{cite web|url=http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Z_Altro/Feed_Esterni/goaldotcom/206849.shtml?uuid=5bb2df6a-a098-11db-97a2-00000e251029&DocRulesView=Libero|title=Mazzone svela l'inedito: "Stavo convincendo Baggio a tornare a giocare. A quest'ora sarei ancora sulla panchina del Livorno..."|publisher=Il Sole 24 ore|language=it|access-date=12 shkurt 2016}}</ref> ===Palermo=== Në korrik 2003, Toni, tashmë 26 vjeç, pranoi të firmoste me [[Palermo F.C.|Palermon]] në Serie B, me kushtin që ekipi të luftonte për ngjitjen një elitë.<ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2004/giugno/13/ultima_notte_Toni_ga_10_0406135443.shtml|publisher=gazzetta.it|title=The last night of Toni|language=it|date=4 qershor 2013}}</ref> Gjatë sezonit 2003–04 ai shënoi 30 gola në 45 ndeshje, duke u shpallur golashënuesi më i mirë i kampionatit. Falë golave të tij, Palermo u rendit në vendin e parë me 83 pikë dhe u ngjit në Serie A për sezonin e ri.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.palermocalcio.it/it/societa/#_2004|title=Storia del Palermo Calcio - 2004|access-date=20 shtator 2011|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603130517/http://palermocalcio.it/it/societa/index.php#_2004|archive-date=3 qershor 2012|url-status=dead}}</ref> Toni vazhdoi të ishte protagonist edhe në sezonin e ardhshëm, duke shënuar 20 gola të cilët ishin vendimtar për Palermon që e mbylli kampionatin në vendin e 6të, duke u kualifikuar në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]. ===Fiorentina=== Toni u transferua te [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] në verën e vitit 2005 për 10 milion €.<ref>{{Cite news|author=Francesco Tanilli|url=http://www.repubblica.it/2005/g/sezioni/sport/calcio/toniviola/toniviola/toniviola.html|title=Vieira alla Juve per 20 milioni. Toni alla Fiorentina: è fatta|publisher=La Repubblica|language=it|date=14 korrik 2005|access-date=9 tetor 2010}}</ref> Transferimi i tij shkaktoi polemika te tifozët e Palermos, të cilët e quajtën tradhëtar.<ref>{{cite web|url=http://www.maltatoday.com.mt/sports/serie-a/luca-toni-left-palermo-for-the-money"-fabrizio-miccoli|title='Luca Toni left Palermo for the money' – Fabrizio Miccoli|access-date=22 gusht 2010|date=19 qershor 2010|author=Kevin Grech|publisher=Maltatoday|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110121195520/http://www.maltatoday.com.mt/sports/serie-a/luca-toni-left-palermo-for-the-money%E2%80%9D-fabrizio-miccoli|archive-date=21 janar 2011|df=dmy-all}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me ekipin më 27 gusht në fitoren 2–1 kundër [[U.C. Sampdoria|Sampdorias]], duke shënuar me penallti.<ref>{{cite news|url=http://www.repubblica.it/2005/h/sezioni/sport/calcio/serie_a/1giornata/fiorentinasampdoria1/fiorentinasampdoria1.html|publisher=La Repubblica|language=it|title=Toni trascina la Fiorentina e il Franchi torna a sognare|access-date=20 mars 2014|date=27 gusht 2005}}</ref><ref>{{cite news|url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2005/09/18/ecco-toni-contro-iaquinta-la-new-generation.html|title=Ecco Toni contro Iaquinta la new generation del gol|author=Emilio Marrese|publisher=La Repubblica|language=it|date=18 shtator 2005}}</ref> Në janar 2006, ai u zgjodh si sportisti i vitit nga ''Telegatto''.<ref>{{cite news|url=http://www.repubblica.it/2006/a/sezioni/spettacoli_e_cultura/telegatti/telegatti/telegatti.html|publisher=La Repubblica|language=it|title=Il Telegatto è femmina La Ventura personaggio dell'anno|access-date=20 mars 2014|date=22 janar 2006}}</ref> Toni e mbylli sezonin me 31 gola, duke u shpallur golashënuesi më i mirë i kampionatit.<ref name=":5">{{cite news|url=http://www.repubblica.it/2006/05/sezioni/sport/calcio/serie_a/38giornata/chievo-fiorentina/chievo-fiorentina.html|publisher=La Repubblica|language=it|title=La Fiorentina batte il Chievo e si qualifica per la Champions|access-date=20 mars 2014|date=14 maj 2006}}</ref> Ai u bë lojtari i parë në Serie A pas 50 vitesh që shënote 30 ose më shumë gola në një sezon si dhe u bë lojtari i parë italian që fitoi çmimin [[Këpuca e Artë Evropiane]].<ref name=":6">{{cite news|url=http://www.tuttomercatoweb.com/rassegna-stampa/toni-vince-la-scarpa-d-oro-27956|publisher=tuttomercatoweb.com|language=it|title=Toni vince la Scarpa d'Oro|access-date=20 mars 2014|date=14 maj 2006}}</ref> Toni gjithashtu u bë lojtari me më shumë gola në një sezon i Fiorentinës, duke thyer rekordin e [[Kurt Hamrin]] dhe [[Gabriel Batistuta|Gabriel Batistutës]], të cilët të dy kishin shënuar nga 26 gola. Fiorentina e mbylli sezonin në vendin e katërt me 74 pikë,<ref name=":5"/> por pas ngjarjeve të ''[[Calciopoli]]t'' klubi u ndëshkua me heqjen e 30 pikëve.<ref>{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2006/SPORT/football/07/25/italy.appeals/?section=cnn_latest|title=Fiorentina and Lazio win reprieves|publisher=CNN|language=en|date=26 korrik 2006|access-date=9 tetor 2010}}</ref> Gjatë verës së vitit 2006, Toni shprehu dëshirën për t'u larguar nga klubi por në fund u bind të qëndronte nga presidenti [[Andrea Della Valle]]. Sezoni 2006–07 i Tonit u karakterizua nga problemet fizike,<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=431108&cc=5739|title=Fiorentina striker Toni to have foot surgery|publisher=ESPN FC|language=en|archive-url=https://archive.today/20120716191256/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=431108&cc=5739|archive-date=16 korrik 2012}}</ref><ref>{{cite web|language=en|url=http://www.oleole.com/luca-toni/biography/phi15i.html|title=«Due to the aforementioned foot surgery, he missed Italy's next two qualifiers against the Faroe Islands and Lithuania»|archive-url=https://web.archive.org/web/20110203035744/http://www.oleole.com/luca-toni/biography/phi15i.html|archive-date=3 shkurt 2011|website=oleole.com}}</ref><ref>{{cite web|title=«Santana e Toni, che ha ancora fastidio al metatarso, si accomodano in tribuna»|url=http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Z_Altro/Feed_Esterni/goaldotcom/1208130.shtml?uuid=f4a0e58c-71b8-11db-ab57-00000e251029&DocRulesView=Libero&fromSearch|website=Il Sole 24 Ore|language=it}}</ref> por ai arriti të shënonte 16 gola në 29 ndeshje. Në përfundim të sezonit, ai u lejua të largohej pasi i premtoi presidentit Della Valle se nuk do të firmoste me asnjë klub rival në Itali.<ref>{{Cite news|work=Reuters|url=https://timesofmalta.com/article/fiorentina-allow-striker-toni-to-leave.16243|title=Fiorentina allow striker Toni to leave|publisher=Times of Malta|language=en|date=28 maj 2007|access-date=9 tetor 2010}}</ref> ===Bayern München=== Më 30 maj 2007, presidenti i [[FC Bayern München|Bayern München]] [[Karl-Heinz Rummenigge]] konfirmoi transferimin e Tonit për 11.58 milion €.<ref> {{Cite web|url=http://www.fcbayern.t-com.de/en/news/news/2007/12028.php?fcb_sid=73fc8ae49d1399cc86fec25d4aef09a5|title=Bayern swoop for Italy star Luca Toni|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|language=en}}</ref> Në moshën 30 vjeç, sulmuesi u largua nga Italia për të provuar përvojën e parë jashtë shtetit. Ai firmosi një kontratë katër-vjeçare dhe u prezantua zyrtarisht më 7 qershor sëbashku me francezin [[Franck Ribéry]], duke marrë fanellën me numrin 9 për sezonin e ri.<ref>{{cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/en/news/news/2007/12082.php?fcb_sid=98ae92be703fa715524523742fb57cc1|title=FCB unveil star signings Ribéry and Toni|access-date=23 janar 2008|date=7 qershor 2007|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|language=en}}</ref> Toni bëri debutimin e tij në [[Bundesliga|Bundesligë]] më 11 gusht në fitoren 3–0 kundër [[Hansa Rostockl|Hansa Rostock]], duke shënuar në minutën e 13të.<ref>{{cite news|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/Primo_Piano/2007/08_Agosto/11/bundesliga.shtml|publisher=[[Gazzetta dello Sport]]|title=Subito Toni: il Bayern vola|language=it|access-date=20 mars 2014|date=22 maj 2006}}</ref> Më 20 shtator, ai luajti ndeshjen e parë në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]] kundër ekipit portugez [[C.F. Os Belenenses|Belenenses]], duke shënuar golin e vetëm të takimit.<ref>{{cite news|url=http://qn.quotidiano.net/sport/2007/09/21/37445-risultati_toni_trascina_bayern.shtml|publisher=quotidiano.net|language=it|title=I risultati, Toni trascina il Bayern|access-date=20 mars 2014|date=20 shtator 2007}}</ref> Ai gjithashtu shënoi edhe në ndeshjen e kthimit duke ndihmuar ekipin të kualifikohet në fazën e grupeve. Në ndeshjen e fundit në grupin F kundër [[Aris Thessaloniki F.C.|Aris]], Toni shënoi katër gola në fitoren tenistike 6–0 në [[Allianz Arena]], me Bayernin që fitoi grupin.<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/matchreports/2007/12/toni-bags-four-as-rampant-bayern-let-rip|title=Toni bags four as rampant Bayern let rip|access-date=23 janar 2014|date=18 dhjetor 2007|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0254-0d7bc62fa603-d54370b9cf1d-1000--uefa-cup-marksmen-primed-for-more/|title=UEFA Cup marksmen primed for more|access-date=23 janar 2009|date=11 shkurt 2008|publisher=UEFA|language=en}}</ref> Më 17 shkurt 2008, Toni shënoi një "tregolësh të përkryer" (gol me kokë, këmbën e majtë dhe të djathtë) në ndeshjen kundër [[Hannover 96]], duke u bërë lojtari i parë i Bayernit që nga [[Hans Dorfner]] në vitin 1989 që e arrin këtë gjë.<ref>{{cite web|url=https://fcbayern.com/en/news/2020/05/late-starter-goalscorer-world-cup-winner-%E2%80%93-luca-toni-profile|title=Late starter, goalscorer, World Cup winner – Luca Toni profile|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|language=en|date=26 maj 2020}}</ref> Pas kësaj, ai rezultoi vendimtar në ndeshjen e dytë çerek-finale të Kupës UEFA kundër [[Getafe CF|Getafes]]; ai shënoi dy gola në minutat 115të dhe 120të të kohës shtesë, duke ndihmuar Bayernin të barazonte ndeshjen 3–3; ky rezultat i lejoi ekipit gjerman të kualifikohej në gjysëm-finale me rregullin e golit jashtë fushe.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0254-0d7bd3e4e790-038268cf16d8-1000--getafe-stunned-as-toni-saves-bayern/|title=Getafe stunned as Toni saves Bayern|access-date=23 janar 2009|date=10 prill 2008|publisher=UEFA|language=en}}</ref> Më 19 prill, Toni shënoi dy gola në fitoren 2–1 kundër [[Borussia Dortmund]]it në finalen e Kupës së Gjermanisë, duke fituar trofeun e parë me klubin.<ref>{{Cite web|url=http://www.tgcom.mediaset.it/sport/articoli/articolo410078.shtml|title=Doppio Toni, Bayern vince la coppa|access-date=19 prill 2008|publisher=Mediaset|language=it|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420231848/http://www.tgcom.mediaset.it/sport/articoli/articolo410078.shtml|archive-date=20 prill 2008|url-status=dead}}</ref> Ai u komplimentua nga trajneri [[Ottmar Hitzfeld]], i cili pas ndeshjes deklaroi: "Një kafshë goli i cili nuk ka dëshirë kurrë të pushojë".<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/Primo_Piano/2008/04_Aprile/18/tonihitzfeld.shtml|title=Hitzfeld, mai senza Toni: "Luca è un animale da gol"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=18 prill 2008}}</ref> Në gjysëm-finalen e Kupës UEFA, Bayerni u eliminua nga [[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]]; Toni e mbylli kompeticionit si golashënuesi më i mirë me 10 gola sëbashku me [[Pavel Pogrebnyak]].<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/news-media/news/0254-0d7bd633ed6a-94ca4e3f3e55-1000--pogrebnyak-and-toni-pick-up-prize/|title=Pogrebnyak and Toni pick up prize|access-date=23 janar 2009|date=14 maj 2008|publisher=UEFA|language=en}}</ref> Në Bundesligë, ekipi u shpall kampion më 4 maj pas barazimit pa gola kundër [[VfL Wolfsburg|Wolfsburgut]];<ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2008/5/4/bayern-munich-win-german-title|title=Bayern Munich win German title|access-date=23 janar 2009|date=4 maj 2008|publisher=Al Jazeera|language=en}}</ref> ai u shpall golashënuesi më i mirë me 24 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.taipeitimes.com/News/sport/archives/2008/05/19/2003412316|title=BUNDESLIGA: Bayern end season with easy win|access-date=23 janar 2009|date=18 maj 2008|publisher=Taipei Times|language=en}}</ref> Gjithsej, ai shënoi 39 gola dhe 12 asiste në 46 ndeshje, duke regjistruar sezonin më të mirë në karrierë. Toni vazhdoi të shënonte me rregullsi në sezonin 2008–09, veçanërisht në pjesën e parë, ku ai shënoi në shtatë ndeshje rresht. Në shkurt 2009, ai pësoi një dëmtim në tendinën e akilit, duke humbur disa ndeshje. Ai gjithsesi arriti të shënonte 14 gola në 25 ndeshje në kampionat, duke u shpallur sërisht golashënuesi më i mirë i ekipit. Problemet me tendinën e akilit u rikthyen sërisht, duke bërë që ai të humbiste të gjithë fazën përgatitore në verën e vitit 2009. Toni u rikthye në stërvitje në shtator dhe u aktivizua në dy ndeshje me [[FC Bayern München II|ekipin rezervë]].<ref>{{cite web|url=https://www.kicker.de/bayern-ii-gegen-aue-2009-liga-938882/analyse|title=Die Erzgebirger siegen am Ende verdient bei Toni & Co.|publisher=kicker|language=de|access-date=30 shtator 2009}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tuttomercatoweb.com/palermo/?action=read&idnotizia=14317|title=Bayern Monaco, con Toni in campo le riserve perdono 5 a 0|publisher=Tuttomercatoweb.com|language=it}}</ref> Më 7 nëntor, ai u gjobit nga klubi pasi iku nga stadiumi pasi u zëvëndësua në pjesën e parë gjatë një ndeshje në kampionat.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=696532&sec=europe&cc=5901|archive-url=https://web.archive.org/web/20091112183038/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=696532&sec=europe&cc=5901|url-status=dead|archive-date=12 nëntor 2009|title=Lahm hit by Record Fine as Bayern punish Stars|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=7 nëntor 2009}}</ref> Kjo solli edhe prishjen e marrëdhënjes së tij me trajnerin [[Louis van Gaal]]. Pas këtyre ngjarjeve, presidenti [[Uli Hoeneß]] deklaroi se Toni do të lejohej të largohej nga klubi si lojtar i lirë. ====Huazimi te Roma==== Më 31 dhjetor 2009, Toni u huazua te klubi italian [[A.S. Roma|Roma]] deri në përfundim të sezonit. Kryeqytetasit i ofruan një rrogë rreth 3 milion € pa përfshirë bonuset.<ref>{{Cite web|url=http://www.fcbayern.t-home.de/de/aktuell/news/2010/21838.php?fcb_sid=cdd46bade361cd1fe66316f0c67a55ec|title=FCB leiht Luca Toni an den AS Rom aus|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|date=31 dhjetor 2009|access-date=31 dhjetor 2009|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Roma/30-12-2009/bayern-saluta-toni-602485635430.shtml|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|title=Roma, visite mediche per Toni|date=31 dhjetor 2009|access-date=1 qershor 2015}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 6 janar 2010 në ndeshjen e kampionatit kundër [[Cagliari Calcio|Cagliarit]], duke zëvëndësuar [[Mirko Vučinić]] në minutat e fundit. Njëmbëdhjetë ditë më pas, ai shënoi dy golat e para me klubin në ndeshjen kundër [[Genoa C.F.C.|Genoas]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Roma/17-01-2010/roma-sorpasso-riuscito-602680209373.shtml|title=Roma, sorpasso riuscito Toni conquista l'Olimpico|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=17 janar 2010}}</ref> Toni shënoi gjithsej 5 gola me Romën, përfshirë golin vendimtar në fitoren 2–1 kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në [[Stadio Olimpico]], duke ngushtuar avantazhin e ''Zikaltërve'' në vendin e parë me vetëm një pikë. Në maj 2010, Toni luajti në finalen e Kupës së Italisë kundër Interit, të cilën Roma e humbi 1–0.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=292116&cc=5739|title=Inter claim first gong of the treble|date=5 maj 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=6 maj 2010|archive-date=21 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021081742/http://soccernet.espn.go.com/report?id=292116&cc=5739|url-status=dead}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Toni u rikthye te Bayerni dhe më 16 qershor ndërpreu kontratën e tij me klubin gjerman, duke u bërë lojtar i lirë.<ref>{{Cite web|url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/aktuell/news/2010/23774.php?fcb_sid=8a1cd62514847198ae6a602ace48c292|title=Luca Toni verlässt FCB endgültig|website=fcbayern.de|publisher=FC Bayern München|language=de|access-date=9 prill 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.lastampa.it/sport/cmsSezioni/calcio/201006articoli/27524girata.asp|title=Toni-Bayern, separazione consensuale|publisher=La Stampa|language=it|date=16 qershor 2010|url-status=dead|archive-date=19 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619074630/http://www.lastampa.it/sport/cmsSezioni/calcio/201006articoli/27524girata.asp}}</ref> ===Genoa=== Pas largimit nga Bayerni, Toni firmosi një kontratë dy-vjeçare me Genoan me një rrogë rreth 4 milion € në sezon,<ref>{{Cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/SerieA/Genoa/01-07-2010/toni-genoa-idea-ambiziosa-71291246276.shtml|title=Toni, il Genoa e un'idea ambiziosa. "Tornerò in azzurro a suon di gol"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=1 korrik 2010}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://genova.repubblica.it/sport/2010/07/01/news/genoa_il_gran_giorno_di_toni_oggi_la_presentazione-5297174/|title=Genoa, il gran giorno di Toni. Oggi la presentazione|publisher=La Repubblica|language=it|date=1 korrik 2010}}</ref> duke u bërë lojtari më i paguar në historinë e klubit.<ref>{{cite news|author=L. Franculli|url=https://www.gazzetta.it/Calciomercato/storie/09-07-2019/coutinho-martinez-papastathopoulos-tutti-peggiori-acquisti-estate-20102011-340728196304/luca-toni-genoa.shtml|title=Male male Malaka, lo spreco Coutinho e... I 5 peggiori acquisti dell'estate 2010-'11|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=5 gusht 2019|access-date=5 gusht 2019}}</ref> Ai u prezantua zyrtarisht më 1 korrik dhe mori fanellën me numrin 9 për sezonin e ri.<ref name="TheRepublic">{{cite news|url=https://www.repubblica.it/sport/calcio/serie-a/genoa/2010/07/01/news/presentazione_toni-5313316/|publisher=La Repubblica|access-date=7 korrik 2010|date=7 korrik 2010|title=Toni: "Grazie Genoa, non ti deluderò"|language=it}}</ref> Toni shënoi golin e parë me klubin më 19 shtator 2010 nga pika e penalltisë në ndeshjen e javës së 3të të kampionatit kundër Parmës. Më 20 tetor, ai shënoi një dopietë kundër [[U.S. Grosseto 1912|Grossetos]] në raundin e tretë të kupës si dhe një tjetër dopietë më 24 nëntor në fitoren 3–1 kundër [[Vicenza Calcio|Vicenzës]] në raundin e katërt. Periudha e Tonit te Genoa u kritikua nga tifozët e klubit si dhe nga vetë presidenti [[Enrico Preziosi]]. Ky i fundit, në një intervistë në fund të vitit, deklaroi: "Një notë për Tonin? 3, si numri i golave që ka shënuar në kampionat."<ref>{{Cite web|url=http://www.datasport.it/news/2011/gennaio/1/48498/mercato-toni-preziosi-pia-come-prima.html|title=Mercato: Toni-Preziosi, non è più come prima|publisher=Datasport|language=it|access-date=11 maj 2011|archive-date=22 maj 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522221529/http://www.datasport.it/news/2011/gennaio/1/48498/mercato-toni-preziosi-pia-come-prima.html|url-status=dead}}</ref> ===Juventus=== Më 7 janar 2011, Toni u transferua te [[Juventus F.C.|Juventusi]] duke firmosur një kontratë deri në qershor 2012.<ref>{{Cite web|url=http://www.juventus.it/site/ita/NEWS_newsseriea_2F42EF90EDBD4FEF8256020FB65C89A3.asp|title=Luca Toni alla Juventus|date=7 janar 2011|publisher=Juventus F.C.|language=it|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110110034954/http://www.juventus.it/site/ita/NEWS_newsseriea_2F42EF90EDBD4FEF8256020FB65C89A3.asp|archive-date=10 janar 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/mercato/articoli/articolo50579.shtml|title=Juve, ufficiale l'arrivo di Toni|publisher=Sport Mediaset|language=it|date=7 janar 2011}}{{Lidhje e vdekur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/articoli/articolo50620.shtml|title=Toni: "Io bianconero, è un sogno"|publisher=Sport Mediaset|language=it|date=7 janar 2011}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ai debutoi me ekipin dy ditë më vonë, duke luajti si titullar në humbjen 3–0 kundër [[S.S.C. Napoli|Napolit]].<ref>{{Cite web|url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/match-report/-/match-report/Napoli-Juventus/25602|title=Napoli-Juventus 0-3|publisher=Lega Serie A|language=it|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110112185939/http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/match-report/-/match-report/Napoli-Juventus/25602|archive-date=12 janar 2011}}</ref> Më 5 shkurt, Toni shënoi golin e 100të në Serie A si dhe të parin e tij si lojtar i Juventusit në fitoren 3–1 kundër Cagliarit.<ref>{{cite web|url=http://www.calciomercato.com/news/serie-a-cagliari-juve-in-diretta-233168|title=Legge dell'ex: Matri rilancia la Juve|publisher=Calciomercato.com|language=it|date=5 shkurt 2011|access-date=1 qershor 2015}}</ref> Ai e mbylli pjesën e dytë të sezonit 2010–11 me vetëm 2 gola në 14 ndeshje në kampionat. Në sezonin e rradhës, Toni u la jashtë planeve të trajnerit të ri [[Antonio Conte]],<ref>{{Cite web|url=http://www.soccermagazine.it/calciomercato/juventus-luca-toni-alla-corte-di-zenga-trovato-laccordo-con-lal-nassr-47021/|title=Juventus, Luca Toni alla corte di Zenga: trovato l'accordo con l'Al Nassr|publisher=Soccer Magazine|language=it|access-date=12 prill 2026}}</ref> me të cilin Juventusi do të fitonte kampionatin. Megjithatë, ai shënoi golin e parë në ndeshjen përuruese të [[Juventus Stadium]] kundër [[Notts County F.C.|Notts County]] më 8 shtator 2011.<ref>{{Cite web|url=http://www.calciomercatonews.com/2011/09/09/juventus-notts-county-toni-segna-il-primo-gol-nel-nuovo-stadio/|title=Juventus-Notts County, Toni segna il primo gol nel nuovo stadio|author=Claudio Ruggeri|publisher=CalcioMercatoNews.com|language=it|date=9 shtator 2011|access-date=9 maj 2016}}</ref> ===Al Nasr=== Më 30 janar 2012, Toni u transferua te klubi emirat [[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]], duke provuar përvojën e tij të dytë jashtë Italisë.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1015046/luca-toni-leaves-juventus-for-al-nasr?cc=4716|archive-url=https://web.archive.org/web/20120202103458/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/1015046/luca-toni-leaves-juventus-for-al-nasr?cc=4716|url-status=dead|archive-date=2 shkurt 2012|title=Toni leaves Juventus|date=30 janar 2012|access-date=30 janar 2012|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Ai shënoi golin e fitores në debutimin e tij në Ligën Pro të Emirateve të Bashkuara Arabe kundër [[Ajman Club]].<ref>{{Cite web|url=http://www.repubblica.it/sport/calcio/esteri/2012/02/09/news/toni_gol_debutto_al_nasr-29617615/|title=Toni, esordio con gol. Zenga può sorridere|publisher=La Repubblica|language=it|date=9 shkurt 2012}}</ref> Më 7 mars, Toni gjithashtu debutoi me gol në [[AFC Liga e Kampionëve|AFC Ligën e Kampionëve]] në fitoren minimale 1–0 në transfertë kundër ekipit iranian [[Sepahan S.C.|Sepahan]].<ref>{{Cite web|url=http://it.soccerway.com/matches/2012/03/07/asia/afc-champions-league/sepahan/al-nasr-dubai/1232867/|title=Sepahan-Al Nasr 1–0|publisher=Soccerway|language=it|date=7 mars 2012}}</ref> Pas përfundimit të sezonit, Toni ra dakord me klubin për ndërprerjen e kontratës;<ref>{{Cite web|url=http://www.sportcafe24.com/15915/calciomercato/mercato-toni-al-nasr-e-gia-finita-chevanton-lecce-amore-eterno.html|title=Mercato, Toni-Al Nasr: è già finita! Chevanton-Lecce, amore eterno|website=sportcafe24.com|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://calciomercato.corriere.it/2012/07/09/il-malaga-punta-su-toni-sfuma-la-pista-robinho/|title=Il Malaga punta su Toni. Sfuma la pista Robinho?|publisher=La Corriere dello Sport|language=it|date=9 korrik 2012}}</ref> ai shënoi 5 gola në 13 ndeshje gjatë qëndrimit të tij të shkurtër në [[Dubai]]. ===Rikthimi te Fiorentina=== Më 31 gusht 2012, në ditën e fundit të merkatos verore, Toni bëri një rikthim te Fiorentina në moshën 35 vjeç, duke firmosur një kontratë një-vjeçare.<ref>{{Cite news|url=http://it.violachannel.tv/dettaglio-comunicati-ufficiali/items/luca-toni-torna-alla-fiorentina.html|title=Luca Toni torna alla Fiorentina|date=31 gusht 2012|publisher=Viola Channel|language=it|access-date=31 gusht 2012}}</ref> Kjo solli edhe rikthimin e tij në [[Firence]] pas pesë vitesh.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiorentina.it/notizia.asp?IDNotizia=116551|title=Clamoroso ritorno a Firenze per Luca Toni che arriva da svincolato|publisher=ACF Fiorentina|language=it|date=31 gusht 2012}}</ref> Toni luajti ndeshjen e parë pas rikthimit më 16 shtator kundër [[Calcio Catania|Catanias]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 64të; ai shënoi golin e dytë të ndeshjes me prekjen e parë të topit vetëm 87 sekonda më vonë.<ref>{{cite web|url=http://www.sportsmole.co.uk/football/Fiorentina/news/toni-overjoyed-with-return-goal_45569.html|title=Luca Toni overjoyed with return goal|website=sportsmole.co.uk|language=en|date=16 shtator 2012|access-date=16 shtator 2012}}</ref> Toni e mbylli sezonin 2012–13 me 8 gola në 27 ndeshje. ===Verona=== Më 5 korrik 2013, Toni firmosi një kontratë një-vjeçare me klubin e sapongjitur në Serie A, [[Hellas Verona F.C.|Verona]], duke vazhduar qëndrimin e tij në elitë në moshën 36 vjeçare.<ref>{{cite web|url=http://www.hellasverona.it/news.php?id=21427|title=Ufficiale: Luca Toni in gialloblù|website=hellasverona.it|publisher=Hellas Verona F.C.|date=5 korrik 2013|access-date=19 gusht 2013|language=it|archive-date=8 korrik 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130708151801/http://www.hellasverona.it/news.php?id=21427|url-status=dead}}</ref> Toni ishte protagonist kryesor në debutimin e tij me ekipin, duke shënuar një dygolësh kundër [[A.C. Milan|Milanit]] në [[San Siro]] në javën hapëse të kampionatit.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/us/en/report/377300/report.html?soccernet=true&cc=5901|title=Toni brace stuns AC Milan|publisher=ESPN FC|language=en|date=24 gusht 2013|access-date=24 gusht 2013}}</ref> Ai vazhdoi me formën pozitive në fillimin e sezonit, duke shënuar dhe asistuar në disa ndeshje,<ref>{{cite web|title=Luca Toni|url=https://espnfc.com/player/_/id/14104/luca-toni?cc=5739|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=14 shkurt 2014}}</ref> gjë që bëri që tifozët të kërkonin rikthimin e tij në ekipin kombëtar.<ref>{{cite web|title=Luca Toni hopeful of World Cup spot|url=http://www.sportsmole.co.uk/football/verona/world-cup/news/toni-hopeful-of-world-cup-spot_128870.html|publisher=Sports Mole|language=en|access-date=13 shkurt 2014|date=7 janar 2014|author=Alex Meyer}}</ref> Toni e mbylli sezonin 2013–14 me 20 gola në kampionat, duke thyer rekordin e [[Gianni Bui]] dhe [[Domenico Penzo]] (të dy me 15 gola) për numrin e golave të shënuar në një sezon të Serie A me Veronën.<ref>{{cite news|url=http://allsports.com.gh/football/leagues/serie-a/not-ready-to-retire-antonio-di-natale-set-for-retirement-u-turn-id2858669.html|title=Antonio Di Natale set for retirement u-turn|date=18 maj 2014|access-date=19 maj 2014|publisher=AllSports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20140519040313/http://allsports.com.gh/football/leagues/serie-a/not-ready-to-retire-antonio-di-natale-set-for-retirement-u-turn-id2858669.html|archive-date=19 maj 2014|url-status=dead}}</ref><ref name=":7">{{cite web|url=http://www.hellas1903.it/scheda.asp?idprod=6350&idpadrerif=26|title=Toni super bomber, primato gialloblù|website=hellas1903.it|language=it|date=30 mars 2014|access-date=31 mars 2014|archive-date=7 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407071107/http://www.hellas1903.it/scheda.asp?idprod=6350&idpadrerif=26|url-status=dead}}</ref> Toni vazhdoi me formën e mirë sportive edhe në sezonin 2014–15: më 14 dhjetor 2014, ai shënoi golin e 300të në karrierë në fitoren 2–1 kundër [[Udinese Calcio|Udineses]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/world-match-centre/nationalleagues/nationalleague=italy-serie-a-2000000026/news/newsid/249/249/0/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925060926/http://www.fifa.com/world-match-centre/nationalleagues/nationalleague=italy-serie-a-2000000026/news/newsid/249/249/0/|url-status=dead|archive-date=25 shtator 2015|title=Evergreen Toni delighted to hit 300-goal mark|publisher=FIFA|language=en|date=14 dhjetor 2014|access-date=31 maj 2015}}</ref> Më 26 prill 2015, ai shënoi dy gola në ndeshjen kundër [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolos]], duke u bërë golashënuesi më i mirë i Veronës në Serie A; ai theu rekordin e [[Emiliano Mascetti]]t, i cili kishte shënuar 35 gola nga viti 1968 deri në 1979.<ref>{{cite news|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2015/04/27/eterno-toni-con-record-il-verona-in-dieci-supera-il-sassuolo34.html|title=Eterno Toni con record il Verona in dieci supera il Sassuolo|publisher=La Repubblica|language=it|date=27 prill 2015|p=34}}</ref> Toni e mbylli kampionatin me 22 gola të shënuar në 38 ndeshje, po aq sa [[Mauro Icardi]], duke fituar të dy çmimin ''[[Capocannoniere]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/30-05-2015/verona-juventus-2-2-toni-sale-22-gol-testa-classifica-cannonieri-1101043712805.shtml|title=Verona-Juventus 2-2. Toni sale a 22 gol in testa alla classifica cannonieri|author=Fabiana Della Valle|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=30 maj 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.tv/soccer/article/n12rkjb40q7n1ae3dy8hk8l2a/title/verona-level-late-against-juventus-as-luca-toni-ends-season-as-serie-as-top-marksman|title=Verona Level Late Against Juventus As Luca Toni Ends Season As Serie A's Top Marksman|publisher=Bein Sports|language=en|date=30 maj 2015|access-date=30 maj 2015}}</ref> Ai kaloi [[Dario Hübner]] si golashënuesi më i vjetër i kampionatit<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/calcio/fantanews/24-05-2015/verona-toni-capocannoniere-21-gol-sua-eta-nessuno-come-lui-110961677747.shtml|title=Verona, Toni capocannoniere con 21 gol: a 38 anni nessuno come lui|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 maj 2015}}</ref><ref name=":8">{{cite news|url=http://www.goal.com/it/news/2/serie-a/2015/05/31/12276602/toni-e-icardi-capocannonieri-record-di-longevit%C3%A0-per-il|title=Toni e Icardi capocannonieri: record di longevità per il primo|publisher=Goal.com|language=it|date=31 maj 2015}}</ref> si dhe u bë lojtari i parë në historinë e Veronës që e fiton këtë çmim. Për më tepër, ai u bë italiani i parë që shpallet golashënuesi më i mirë me dy klube të ndryshme (Fiorentina dhe Verona) si dhe lojtari i dytë pas [[Zlatan Ibrahimović]] (Inter dhe Milan).<ref name=":9">{{Cite web|url=http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/verona/toni-dice-basta-si-ritira-il-bomber-che-ha-saputo-fermare-il-tempo_1097360-201602a.shtml|title=Toni dice basta, si ritira il bomber che ha saputo fermare il tempo|publisher=Sport Mediaset|language=it|date=9 maj 2016}}</ref> Sezoni i tretë i Tonit me Veronën ishte më pak i suksesshëm për shkak të dëmtimeve si dhe marrëdhënjes së prishur me trajnerin [[Luigi Delneri]].<ref name="Luca Toni exits pursued by deserved fanfare and tears in fair Verona">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/may/09/luca-toni-exits-verona-retires-serie-a-juventus|title=Luca Toni exits pursued by deserved fanfare and tears in fair Verona|publisher=The Guardian|language=en|author=Nicky Bandini|date=9 maj 2016|access-date=9 maj 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fourfourtwo.com/news/toni-almost-came-blows-van-gaal#:cnDtxbXFx7Dv5A|title=Toni almost came to blows with Van Gaal|publisher=FourFourTwo|language=en|date=8 maj 2016|access-date=9 maj 2016}}</ref> Kjo bëri që ai të luante vetëm 23 ndeshje, gjatë së cilave shënoi 6 gola. Rënja e Veronës nga kategoria u konfirmua më 4 maj 2016, ditë në të cilën Toni njoftoi tërheqjen nga futbolli.<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/83808/official-toni-annouces-retirement|title=Official: Toni announces retirement|publisher=Football Italia|language=en|date=4 maj 2016|access-date=4 maj 2016}}</ref> Ai luajti ndeshjen e fundit të karrierës katër ditë më vonë në fitoren 2–1 kundër Juventusit,<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/84050/finale-toni-and-juventus-run?mobile=off|title=Finale for Toni and Juventus run|publisher=Football Italia|language=en|date=8 maj 2016|access-date=8 maj 2016}}</ref> duke shënuar me penallti, në moshën 39 vjeçare, golin e tij të 157të në Serie A.<ref>{{cite web|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/08-05-2016/verona-juve-2-1-toni-gol-addio-allegri-ko-26-risultati-utili-fila-150547328485.shtml|title=Verona-Juve 2-1: Toni gol e addio, Allegri k.o. dopo 26 risultati utili di fila|author=Fabiana Della Valle|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=8 maj 2016}}</ref> Toni e mbylli aventurën e tij me Veronën me 51 gola në 100 ndeshje në kampionat dhe kupë. ==Karriera ndërkombëtare== Paraqitjet e dalluara të Tonit me Palermon bënë që në gusht 2004 të merrte ftesën e parë në [[Kombëtarja italiane e futbollit|kombëtaren italiane]] nga trajneri [[Marcello Lippi]].<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2004/h/sezioni/sport/calcio/nazionale/primalippi/primalippi/primalippi.html?ref=search&refresh_ce|title=Flachi, Toni e Blasi ecco le novità di Lippi|publisher=La Repubblica|language=it|author1=Francesco Flachi|date=14 gusht 2004|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Ai bëri debutimin e tij më 18 gusht duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë në humbjen 2–0 në miqësoren kundër [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Islandës]] në [[Rejkjavik]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/primi_piani/calcio/2004/pp_1.0.476065735.shtml|title=L'Islanda gela l'Italia di Lippi|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Francesco Ceniti|date=18 gusht 2004|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Më 4 shtator, Toni shënoi golin e parë ndërkombëtar në fitoren 2–1 kundër [[Kombëtarja norvegjeze e futbollit|Norvegjisë]] në kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2006|FIFA Kupës së Botës 2006]].<ref>{{cite web|url=http://www.repubblica.it/2004/i/sezioni/sport/calcio/nazionale/italippi/italippi/italippi.html|title=Toni entra e batte la Norvegia comincia bene l'Italia di Lippi|publisher=La Repubblica|language=it|date=4 shtator 2004|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Më 7 shtator 2005, Toni shënoi një tregolësh në fitoren 4–1 kundër [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusisë]], duke u bërë lojtari i parë në historinë e Fiorentinës që shënote tre gola në një ndeshje me ekipin kombëtar.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2005/09_Settembre/07/bielorussiaitalia.shtml|title=Toni da Mondiale, ride l'Italia|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Diego Antonelli|date=7 shtator 2005|access-date=7 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2005/settembre/08/Toni_tre_Italia_punto_dal_ga_10_0509087764.shtml|title=Toni ne fa tre Italia a un punto dal Mondiale|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Alberto Cerruti|date=8 shtator 2005|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Ai ishte një nga 23 lojtarët e thirrur për Botërorin që do të luheshe në [[Gjermani]];<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2006/05/sezioni/sport/calcio/nazionale/conferenza-stampa-lippi/conferenza-stampa-lippi/conferenza-stampa-lippi.html|title=Lippi ha fiducia, nonostante tutto Convocato Buffon: "E' sereno"|publisher=La Repubblica|language=it|date=15 maj 2006|access-date=20 janar 2017}}</ref> ai shënoi dy gola në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja ukrainase e futbollit|Ukrainës]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Speciali/Mondiale_2006/Primo_Piano/2006/06_Giugno/30/italiaucraina.shtml|title=E adesso la Germania|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Gaetano De Stefano|date=30 qershor 2006|access-date=16 mars 2015}}</ref> Në finalen kundër [[Kombëtarja franceze e futbollit|Francës]], ai goditi shtyllën me një gjuajtje me kokë si dhe pati një gol të anulluar për pozicion jashtë loje, me Italinë që fitoi me rezultatin 5–3 me penallti për t'u shpallur kampion bote për herë të katërt në histori.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Speciali/Mondiale_2006/Primo_Piano/2006/07_Luglio/09/ITALIA-FRANCIA.shtml|title=Ci incoronano i rigori|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Gaetano De Stefano|date=9 korrik 2006|access-date=16 mars 2015}}</ref> Toni ishte golashënuesi më i mirë i ekipit sëbashku me mbrojtësin [[Marco Materazzi]].<ref name="simpatia">{{cite web|url=https://www.blitzquotidiano.it/sport/italia-2006-campioni-del-mondo-grosso-jolly-cannavaro-buffon-voto-simpatia-75-1883864/|title=Home Sport Italia 2006: campioni del mondo. Grosso jolly, Cannavaro e Buffon muro: voto simpatia 7,5|publisher=BlitzQuotidiano.it|language=it|author1=Antonio Sansonetti|date=6 qershor 2014|access-date=3 korrik 2016}}</ref> Gjatë këtij edicioni, Toni ishte lojtari me më shumë faulla të pësuar, plot 28.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/italy-of-06-in-numbers-2804406|archive-url=https://web.archive.org/web/20180520025030/http://www.fifa.com/worldcup/news/italy-of-06-in-numbers-2804406|url-status=dead|archive-date=20 maj 2018|title=Italy of '06 in numbers|publisher=FIFA|language=en|date=1 korrik 2016|access-date=24 shkurt 2020}}</ref> Toni shënoi pesë gola në kualifikueset e [[UEFA Euro 2008]] si dhe u thirr nga trajneri [[Roberto Donadoni]] në listën me 23 lojtarë që do të luanin në turnament.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/28/italy.euro2008.squad|title=Italy squad for Euro 2008|publisher=The Guardian|language=en|date=28 maj 2008|access-date=28 janar 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ilgiornale.it/news/euro-2008-donadoni-ha-tagliato-montolivo.html|title=Euro 2008, Donadoni ha "tagliato" Montolivo|publisher=Il Giornale|language=it|date=28 maj 2008|access-date=3 shkurt 2017}}</ref> Ai nuk arriti të shënonte asnjë gol; në ndeshjen e grupit kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]], goli i tij u anullua për pozicion jashtë loje, një vendim që shkaktoi polemika.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Speciali/Europei/2008/Primo_Piano/2008/06_Giugno/13/attesa2.shtml|title=Azzurri, pari con la Romania Decisiva Italia-Francia|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=13 qershor 2008|access-date=16 mars 2015}}</ref> Në ndeshjen e tretë të grupit kundër Francës, ai fitoi një penallti që u shënua nga [[Andrea Pirlo]] që i hapi rrugën fitores 2–0 dhe kualifikimit në çerek-finale.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Speciali/Europei/2008/Primo_Piano/2008/06_Giugno/17/fraita.shtml|title=Italia, la notte perfetta Nei quarti c'è la Spagna|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Gaetano De Stefano|date=18 qershor 2008|access-date=16 mars 2015}}</ref> Në ndeshjen çerek-finale kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]], Italia u mposht me penallti pasi koha e rregullt dhe shtesa u mbyllën në barazimin pa gola.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=232283&cc=5739&league=UEFA.EURO|archive-url=https://web.archive.org/web/20080628205252/http://soccernet.espn.go.com/report?id=232283&cc=5739&league=UEFA.EURO|url-status=dead|archive-date=28 qershor 2008|title=Spain 0 – 0 Italy|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 qershor 2008|access-date=15 qershor 2010}}</ref> Pas përfundimit të Euro 2008, Toni vazhdoi të ishte pjesë e ekipit kombëtar për fushatën kualifikuese të Kupës së Botës 2010, duke u thirrur për dy ndeshjet e para nga i rikthyeri Marcelo Lippi.<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2008/10/sezioni/sport/calcio/nazionale/convocati-ottobre/convocati-ottobre/convocati-ottobre.html|title=Maggio, Pepe, Rossi e Santacroce sono quattro i nomi nuovi di Lippi|publisher=La Repubblica|language=it|date=5 tetor 2008|access-date=3 shkurt 2017}}</ref> Më 18 nëntor 2008, ai shënoi golin e barazimit në miqësoren kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]], e cila ishte goli i tij i 16të dhe i fundit me ekipin kombëtar.<ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2008/11/19/gre-ita.shtml|title=talia, pareggio in Grecia Lippi 31 volte imbattuto|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Riccardo Pratesi|date=19 nëntor 2008|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Në qershor 2009, Toni luajti në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|FIFA Kupën e Konfederatave]] në [[Afrika e Jugut|Afrikën e Jugut]],<ref>{{cite web|url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/inter-milan-teen-makes-italy-s-confederations-cup-squad-1.782110|title=Inter Milan teen makes Italy's Confederations Cup squad|publisher=CBC|language=en|date=4 qershor 2009|access-date=7 qershor 2016}}</ref> duke u aktivizuar në të tre ndeshjet e fazës së grupeve, me Italinë që u eliminua.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/5596826/Confederations-Cup-Brazil-and-Kaka-humiliate-Italy.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/5596826/Confederations-Cup-Brazil-and-Kaka-humiliate-Italy.html|archive-date=12 janar 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Confederations Cup: Brazil and Kaka humiliate Italy|publisher=The Telegraph|language=en|author1=Duncan White|date=21 qershor 2009|access-date=21 tetor 2015}}{{cbignore}}</ref> Pas përfundimit të turnamentit, Toni nuk u thirr më në ekipin kombëtar si dhe nuk ishte pjesë e listës paraprake për Kupën e Botës 2010.<ref>{{cite web|url=https://www.repubblica.it/2009/03/sport/calcio/nazionale/toni-amauri/toni-amauri/toni-amauri.html|title=Toni: "Amauri in nazionale? In questo momento vedo Di Vaio"|publisher=La Repubblica|language=it|date=22 mars 2009|access-date=7 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Nazionale/Primo_Piano/2009/03/24/ToniBis.shtml|title=Toni: "Amauri azzurro? Io non sarei d'accordo"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=24 mars 2009|access-date=7 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2010/8675667.stm|title=World Cup 2010: Giuseppe Rossi left out of Italy squad|publisher=BBC Sport|language=en|date=1 qershor 2010|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Forma pozitive e Tonit gjatë sezonit 2013–14 me Veronën bëri që ai të ishte një zgjidhje popullore nga tifozët për ekipin që do të luante në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2014|Kupën e Botës 2014]] në Brazil.<ref name="World Cup Squad Selector: Toni">{{cite web|url=http://www.football-italia.net/47391/world-cup-squad-selector-toni|title=World Cup Squad Selector: Toni|publisher=Football Italia|language=en|author1=Sam Lewis|date=4 prill 2014|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Megjithatë, ai nuk u zgjodh në listën paraprake nga trajneri [[Cesare Prandelli]].<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/60525/toni-my-career-regrets|title=Toni: 'My career regrets'|publisher=Football Italia|language=en|date=28 dhjetor 2014|access-date=7 qershor 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/07/italy-world-cup-2014-team-guide|title=Italy: World Cup 2014 team guide|publisher=The Guardian|language=en|date=7 qershor 2014|access-date=7 qershor 2016}}</ref> Gjithsej, Toni regjistroi 46 ndeshje dhe 17 gola me ekipin kombëtar.<ref name="FIGC">{{cite web|url=http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2842&squadra=1|title=Toni, Luca|website=figc.it|publisher=Federata Italiane e Futbollit|language=it|access-date=7 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20081226071631/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2842&squadra=1|archive-date=26 dhjetor 2008|url-status=dead}}</ref> ==Profili i lojtarit== ===Stili i lojës=== Toni ishte një [[Sulmuesi (futboll)|qëndër-sulmues]] tradicional,<ref name="Sorpresa viola, torna Toni Ecco la Fiorentina che verrà">{{cite web|url=https://corrierefiorentino.corriere.it/firenze/notizie/sport/2012/31-agosto-2012/corsa-contro-tempo-2111634873114.shtml|title=Sorpresa viola, torna Toni Ecco la Fiorentina che verrà|trans-title=Viola surprise, Toni returns Here is the Fiorentina that will come|publisher=Il Corriere della Sera|author1=Irene Delfino|language=it|date=31 gusht 2012|access-date=14 tetor 2014}}</ref> i cili shquhej për luftën në ajër dhe akrobacitë;<ref>{{cite web|url=https://www.tuttojuve.com/gli-eroi-bianconeri/gli-eroi-in-bianconero-luca-toni-237066|title=Gli eroi in bianconero: Luca TONI|publisher=Tutto Juve|author1=Stefano Bedeschi|language=it|date=26 maj 2015|access-date=14 qershor 2015}}</ref> në fillimet e karrierës ai ishte një sulmues i shkathët dhe shpejtë, i cili bënte inkursione sulmuese dhe krijonte hapsira për shokët e ekipit. Megjithatë, me vazhdimin e karrierës, Toni filloi të qëndronte brënda zonës, kjo për shkak të humbjes së shpejtësisë, duke bërë që kontributi i tij në lojën pa top të binte.<ref name="it.blastingnews.com">{{cite web|url=https://it.blastingnews.com/opinioni/2015/05/si-scrive-luca-toni-si-legge-voglia-di-giocare-a-calcio-00374293.html|title=Si scrive Luca Toni, si legge voglia di giocare a calcio|publisher=blastingnews.com|language=it|author1=Giacomo Scutiero|date=2 maj 2015|access-date=14 qershor 2015}}</ref><ref name="La mano di Toni sul Mondiale">{{cite web|url=http://it.uefa.com/news/newsid=337266.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610053753/http://it.uefa.com/news/newsid=337266.html|url-status=dead|archive-date=10 qershor 2016|title=La mano di Toni sul Mondiale|trans-title=Toni's hand on the World Cup|publisher=UEFA|language=it|author1=Paolo Menicucci|date=9 shtator 2005|access-date=9 maj 2016}}</ref> Toni ishte një lojtar këmbë-djathtë, i cili mund të gjuante edhe me të majtën.<ref name="it.blastingnews.com"/><ref name="La mano di Toni sul Mondiale"/> Ai ishte një gjuajtës i saktë i penalltive.<ref>{{cite web|url=http://www.corrieredellosport.it/calcio/2014/10/30-382255/I+rigoristi:+anche+Toni+al+comando|title=I rigoristi: anche Toni al comando|trans-title=Penalty takes: Toni is also in the lead|publisher=Il Corriere dello Sport|author1=Alberto Polverosi|language=it|date=30 tetor 2014|access-date=14 qershor 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222134736/http://www.corrieredellosport.it/calcio/2014/10/30-382255/I+rigoristi:+anche+Toni+al+comando|archive-date=22 dhjetor 2015}}</ref> Toni konsiderohej si një "gjahtar goli", i cili shfrytëzonte çdo mundësi për të shënuar gol. Pavarësisht këtyre aftësive, Toni nuk dallohej për aftësitë teknike dhe taktike, por për lideridershipin e tij, aftësinë për të shfrytëzuar gjatësinë e tij në avantazhin e tij, prekjen e parë të topit dhe fizikun.<ref name="it.blastingnews.com"/><ref name="La mano di Toni sul Mondiale"/><ref name="Toni? He isn't only physically strong">{{cite web|url=http://www.laroma24.it.cloud.seeweb.it/archivio/12945/dainelli-toni-non-e-solo-forte-fisicamente.html|title=Dainelli: "Toni? Non è solo forte fisicamente"|publisher=La Roma 24|language=it|date=16 janar 2010|access-date=14 qershor 2015|url-status=dead}}</ref> Saktësia e tij në gjuajtjet me kokë, fiziku dhe lufta në ajër bënë që ai të konsiderohej një nga gjuajtësit më të mirë me kokë të futbollit italian.<ref name="Sorpresa viola, torna Toni Ecco la Fiorentina che verrà"/><ref name="it.blastingnews.com"/><ref name="Toni? He isn't only physically strong"/> Duke shkruar për [[The Guardian]], Tom Mason ka thënë për lojën e tij: "Tërheqja e tij shënon fundin jo vetëm të një karriere të jashtëzakonshme, por të një brezi të tërë sulmuesish... ai duket të jetë një relike e një ideologjie të vjetëruar dhe të diskredituar. Në një botë ku sulmuesit janë vija e parë e mbrojtjes, ku presioni me intensitet të lartë dhe shpërthimet e mprehta të energjisë janë një parakusht për sulmuesit, duket se ka pak vend për lojtarë të tipit Luca Toni. I papajisur për një kundërsulm të shpejtë, që nuk ka gjasa t'i shqetësojë mbrojtësit në prapavijë, fusha e tij është zona prej 18 metrash dhe pak jashtë saj."<ref>{{cite web|url=http://thesefootballtimes.co/2016/03/20/the-renaissance-of-luca-toni/|title=The renaissance of Luca Toni|website=These Football Times|language=en|access-date=24 mars 2016|author=Tom Mason|date=20 mars 2016}}</ref> Në sezonin e fundit të karrierës së tij, Toni u përshkrua si "qendërsulmuesi i fundit i madh italian" nga gazeta sportive italiane [[La Gazzetta dello Sport]].<ref name="Luca Toni exits pursued by deserved fanfare and tears in fair Verona"/> ===Festimi i golave=== Gjatë karrierës së tij, Toni njihej për festimin e veçant të golave. Sa herë që shënonte, Toni vraponte duke rrotulluar dorën e djathtë afër veshit të tij, si për të thënë, "a e kuptoni se çfarë kam bërë?"<ref name="La mano di Toni sul Mondiale"/> ==Jeta personale== Toni është i martuar me modelen italiane [[Marta Cecchetto]].<ref>{{cite web|url=https://www.gala.de/stars/news/ex-bayern-spieler-luca-toni--romantische-hochzeit-nach-20-jahren-21439148.html|title=Romantische Hochzeit nach 20 Jahren|language=de|website=Gala|date=11 shtator 2017|access-date=18 shtator 2017}}</ref> Djali i tyre vdiq gjatë shtatëzanisë së Martës më 1 qershor 2012.<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/news/86/italy/2012/06/01/3142884/luca-toni-asks-for-understanding-after-stillbirth-tragedy|title=Luca Toni asks for 'understanding' after stillbirth tragedy|website=Goal.com|language=en|date=1 qershor 2012|access-date=5 qershor 2012}}</ref> Vajza e tyre Bianca lindi në qershor 2013.<ref>{{cite web|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/world-of-sport/toni-becomes-father-tragedy-172234048.html|title=Toni becomes a father a year after tragedy|publisher=eurosport.yahoo.com|language=en|date=20 qershor 2013|access-date=13 korrik 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140503225512/https://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/world-of-sport/toni-becomes-father-tragedy-172234048.html|archive-date=3 maj 2014|df=dmy-all}}</ref> Më 30 qershor 2014, djali i tyre i dytë, Leonardo, lindi në [[Firence]]. Në mars 2015, autoritetet gjermane paditën Tonin për 1.7 milion € taksa të papaguara ndaj [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]].<ref>{{cite news|title=German Church may take Italian football star to court over unpaid taxes|url=http://www.catholicherald.co.uk/news/2015/03/31/german-church-may-take-italian-football-star-to-court-over-unpaid-taxes/|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=Catholic Herald|language=en|date=31 mars 2015}}</ref> Në atë korrik, Toni paditi ish këshilltarin e tij tatimor për të njëjtën shifër, duke pretenduar se ishte regjistruar pa dijeni paraprake si katolik romak në Gjermani dhe kështu i kishte paguar taksa Kishës në kundërshtim me bindjet e tij.<ref>{{cite news|last1=Rodden|first1=Mark|title=Hellas Verona's Luca Toni in Munich court over €1.7m church tax dispute|url=http://www.espnfc.co.uk/hellas-verona/story/2524866/luca-toni-in-munich-court-over-church-tax-dispute|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 korrik 2015}}</ref> Në dhjetor, ai mori një pagesë 1.25 milion € pasi gjykata i dha të drejtë.<ref>{{cite news|title=Luca Toni awarded 1.25m euros over religious tax|url=https://www.mid-day.com/articles/luca-toni-awarded-125m-euros-over-religious-tax/16801152|access-date=26 dhjetor 2015|publisher=AFP|language=en|date=24 dhjetor 2015}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në vitin 2019, Toni deklaroi se bindjet e tij politike ishin të djathta dhe se ishte mbështetës i politikanit [[Matteo Salvini]], të cilit i'u bashkua gjatë një mitingu politik në [[Modena]].<ref>{{cite web|url=https://www.tpi.it/politica/luca-toni-salvini-elezioni-anticipate-20190816395770/|title=Luca Toni vota Salvini: "Sono di centrodestra, spero in elezioni anticipate"|language=it|website=tpi.it|date=16 gusht 2019|access-date=6 maj 2020|author=Enrico Mingori}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== Burimi:<ref>{{cite web|title=Luca Toni: Player Profile and Career Statistics|url=https://www.espnfc.com/player/14104/luca-toni|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=25 maj 2015}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Kontinenti !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="3"|[[Modena F.C.|Modena]] |1994–95 |[[Lega Pro Prima Divisione|Serie C1]] |7||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2{{efn|Të gjitha ndeshjet në fazën play-off për rënje të Serie C1}}||1||9||3 |- |1995–96 |Serie C1 |25||5||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||25||5 |- !colspan="2"|Gjithsej !32||7||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2||1||34||8 |- |[[Empoli F.C.|Empoli]] |[[1996–97 Serie B|1996–97]] |[[Serie B]] |3||1||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||3||1 |- |[[U.S. Fiorenzuola 1922|Fiorenzuola]] |1997–98 |Serie C1 |26||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||4{{efn|name=CILP|Të gjitha ndeshjet në [[Coppa Italia Lega Pro|Kupën e Italisë të Serie C]]}}||2||30||4 |- |[[A.S. Lodigiani|Lodigiani]] |1998–99 |Serie C1 |31||15||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2{{efn|name=CILP}}||1||33||16 |- |[[Treviso F.B.C. 1993|Treviso]] |[[1999–2000 Serie B|1999–2000]] |Serie B |35||15||4||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||39||16 |- |[[Vicenza Calcio|Vicenza]] |[[2000–01 Serie A|2000–01]] |[[Serie A]] |31||9||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||33||9 |- |rowspan="3"|[[Brescia Calcio|Brescia]] |[[2001–02 Brescia Calcio season|2001–02]] |Serie A |28||13||4||1||2{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Kupa Intertoto|UEFA Kupën Intertoto]]}}||0||colspan="2"|–||34||14 |- |[[2002–03 Brescia Calcio season|2002–03]] |Serie A |16||2||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||16||2 |- !colspan="2"|Gjithsej !44||15||4||1||2||0||colspan="2"|–||50||16 |- |rowspan="3"|[[U.S. Città di Palermo|Palermo]] |[[2003–04 US Città di Palermo season|2003–04]] |Serie B |45||30||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||47||30 |- |[[2004–05 US Città di Palermo season|2004–05]] |Serie A |35||20||1||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||36||21 |- !colspan="2"|Gjithsej !80||50||3||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||83||51 |- |rowspan="3"|[[ACF Fiorentina|Fiorentina]] |[[2005–06 ACF Fiorentina season|2005–06]] |Serie A |38||31||4||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||42||33 |- |[[2006–07 ACF Fiorentina season|2006–07]] |Serie A |29||16||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||16 |- !colspan="2"|Gjithsej !67||47||4||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||71||49 |- |rowspan="4"|[[FC Bayern München|Bayern München]] |[[2007–08 FC Bayern Munich season|2007–08]] |[[Bundesliga]] |31||24||4||5||11{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|Kupën UEFA]]}}||10||0||0||46||39 |- |[[2008–09 FC Bayern Munich season|2008–09]] |Bundesliga |25||14||2||1||8{{efn|name=UCL|Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligën e Kampionëve]]}}||3||colspan="2"|–||35||18 |- |[[2009–10 FC Bayern Munich season|2009–10]] |Bundesliga |4||0||2||1||2{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|–||8||1 |- !colspan="2"|Gjithsej !60!!38!!8!!7!!21!!13!!0!!0!!89!!58 |- |[[FC Bayern München II|Bayern München II]] |[[2009–10 3. Liga|2009–10]] |[[3. Liga]] |2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2||0 |- |[[A.S. Roma|Roma]] |[[2009–10 AS Roma season|2009–10]] |Serie A |15||5||2||0||0||0||colspan="2"|–||17||5 |- |[[Genoa C.F.C.|Genoa]] |[[2010–11 Genoa CFC season|2010–11]] |Serie A |16||3||2||4||colspan="2"|–||colspan="2"|–||18||7 |- |rowspan="3"|[[Juventus F.C.|Juventus]] |[[2010–11 Juventus FC season|2010–11]] |Serie A |14||2||1||0||0||0||colspan="2"|–||15||2 |- |[[2011–12 Juventus FC season|2011–12]] |Serie A |0||0||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||0||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !14||2||1||0||0||0||colspan="2"|–||15||2 |- |[[Al-Nasr Dubai SC|Al Nasr]] |[[2011–12 UAE Pro League|2011–12]] |[[UAE Pro League]] |8||3||2||2||3{{efn|Të gjitha ndeshjet në [[AFC Liga e Kampionëve|AFC Ligën e Kampionëve]]}}||0||colspan="2"|–||13||5 |- |Fiorentina |[[2012–13 ACF Fiorentina season|2012–13]] |Serie A |27||8||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||28||8 |- |rowspan="4"|[[Hellas Verona F.C.|Verona]] |[[2013–14 Hellas Verona FC season|2013–14]] |Serie A |34||20||2||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||36||21 |- |[[2014–15 Hellas Verona FC season|2014–15]] |Serie A |38||22||1||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||39||23 |- |[[2015–16 Hellas Verona FC season|2015–16]] |Serie A |23||6||2||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||25||7 |- !colspan="2"|Gjithsej !95||48||5||3||colspan="2"|–||colspan="2"|–||100||51 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !584!!267!!38!!21!!26!!13!!8!!4!!658!!306 |} {{notelist}} ===Kombëtarja=== Burimi:<ref>{{cite web|url=http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2842&squadra=1|title=Nazionale in cifre – FIGC: Toni, Luca|website=figc.it|publisher=FIGC|language=it|access-date=4 gusht 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20081226071631/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2842&squadra=1|archive-date=26 dhjetor 2008|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="6"|[[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] |2004||5||1 |- |2005||10||5 |- |2006||11||4 |- |2007||5||4 |- |2008||11||2 |- |2009||5||0 |- !colspan="2"|Gjithsej!!47!!16 |} ==Trofe== ;Palermo<ref name="Soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/luca-toni/90/|title=Luca Toni|publisher=Soccerway|language=en|access-date=17 shtator 2014}}</ref> * [[Serie B]]: [[2003–04 Serie B|2003–04]] ;Bayern München<ref name="Soccerway"/> * [[Bundesliga]]: [[2007–08 Bundesliga|2007–08]], [[2009–10 Bundesliga|2009–10]] * [[DFB-Pokal]]: [[2007–08 DFB-Pokal|2007–08]], [[2009–10 DFB-Pokal|2009–10]] * [[DFB-Ligapokal]]: [[DFB-Ligapokal|2007]] ;Italia<ref name="Soccerway"/> * [[FIFA Kupa e Botës]]: [[Kampionati Botëror i Futbollit 2006|2006]] ;Çmime personale * Golashënuesi më i mirë në Serie B: [[2003–04 Serie B#Top scorers|2003–04]]<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ital2tops.html|title=Italy – Serie B Top Scorers|author1=Igor Kramarsic|author2=Roberto Di Maggio|author3=Alberto Novello|date=4 qershor 2015|publisher=[[RSSSF]]|language=en|access-date=15 dhjetor 2015}}</ref> * [[Pallone d'Argento]]: 2005–06<ref>{{cite web|url=https://ussi.it/2016/a-florenzi-il-pallone-dargento-coppa-giaime-fiumano/|title=A Florenzi il "Pallone d'Argento" Coppa Giaimè Fiumano|publisher=ussi.it|language=it|date=8 maj 2016|access-date=18 maj 2016}}</ref> * [[Capocannonieri|Golashënuesi më i mirë në Serie A]]: [[2005–06 Serie A#Top scorers|2005–06]], [[2014–15 Serie A#Top goalscorers|2014–15]]<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/italtops.html|title=Italy – Serie A Top Scorers|author1=Igor Kramarsic|author2=Roberto Di Maggio|author3=Alberto Novello|date=11 qershor 2015|publisher=[[RSSSF]]|language=en|access-date=15 dhjetor 2015}}</ref> * [[Oscar del Calcio#Serie A Goalscorer of the Year|Golashënuesi i Vitit i Serie A]]: 2006<ref>{{cite web|url=https://archiviostorico.gazzetta.it/2007/gennaio/29/Luca_cannoniere_2006_trionfo_per_ga_10_070129201.shtml|title=Luca il cannoniere 2006 Un trionfo per Cannavaro|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=29 janar 2007|access-date=27 nëntor 2017}}</ref> * [[Guerin d'Oro]]: 2006<ref name="Guerin d'Oro">{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/italpoy.html|title=Italy – Footballer of the Year|website=[[RSSSF]]|language=en|access-date=6 shkurt 2015}}</ref> * [[Këpuca e Artë Evropiane]]: 2005–06<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/gboot.html|title=Golden Boot ("Soulier d'Or") Awards|author1=Sorin Arotaritei|author2=Roberto Di Maggio|author3=Karel Stokkermans|date=20 nëntor 2014|website=[[RSSSF]]|language=en|access-date=29 nëntor 2015}}</ref> * [[Ekipi All-Star i FIFA Kupës së Botës]]: 2006<ref name="France, Italy dominate World Cup all-star squad">{{cite web|url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/france-italy-dominate-world-cup-all-star-squad-1.572395|title=France, Italy dominate World Cup all-star squad|publisher=CBC|language=en|date=7 korrik 2006|access-date=27 maj 2015}}</ref> * [[Ekipi i Vitit i ESM]]: [[European Sports Media#2005.E2.80.9306|2005–06]]<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/esm-xi.html|title=ESM XI – 2005/06 Season XI|publisher=RSSSF|language=en|access-date=1 shtator 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207144925/http://www.rsssf.com/miscellaneous/esm-xi.html|archive-date=7 shkurt 2016}}</ref> * Ekipi i Sezonit i Bundesligës nga ''[[Kicker (revistë sportive)|kicker]]'': 2007–08<ref>{{cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/bl50/200708/startseite.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018212401/http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/bl50/200708/startseite.html|url-status=dead|archive-date=18 tetor 2012|title=Bundesliga Historie 2007/08|language=de|publisher=kicker.de}}</ref> * [[List of Bundesliga top scorers|Golashënuesi më i mirë i Bundesligës]]: [[2007–08 Bundesliga#Top goalscorers|2007–08]]<ref>{{cite web|url=https://www.kicker.de/die-torjaeger-378567/slideshow|title=Die Torjäger|language=de|publisher=kicker.de|access-date=17 shtator 2014}}</ref> * [[List of UEFA Cup and Europa League top scorers|Golashënuesi më i mirë i Kupës UEFA Cup]]: [[2007–08 UEFA Cup#Top goalscorers|2007–08]]<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/ec/ec3tops.html|title=Fairs/UEFA Cup Topscorers|language=en|author1=Roberto Mamrud|author2=Davide Rota|author3=Jarek Owsianski|date=11 qershor 2015|website=[[RSSSF]]|access-date=15 dhjetor 2015}}</ref> * I nominuar për [[FIFPro World XI]]: 2006, 2007, 2008<ref>{{cite web|title=World XI players|url=http://www.fifpro.org/en/events/world-xi/players?sortname2=2010|website=FifPro|publisher=FIFA|language=en|access-date=30 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001010745/http://www.fifpro.org/en/events/world-xi/players?sortname2=2010|archive-date=1 tetor 2015|url-status=dead}}</ref> * [[Ekipi i Vitit i Serie A]]: [[Serie A Team of the Year#2014.E2.80.9315|2014–15]]<ref name="Oscar del Calcio, dominio Juve">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/14-12-2015/juventus-buffon-elogia-donnarumma-ha-doti-gia-grande-1301295361892.shtml|title=Oscar del Calcio, dominio Juve. Buffon: "Donnarumma ha doti da grande"|publisher=La Gazzetta dello Sport|language=it|date=14 dhjetor 2015|access-date=14 dhjetor 2015}}</ref> * [[Premio Nazionale Carriera Esemplare "Gaetano Scirea"]]: 2015<ref name="premio-Scirea">{{cite web|url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/26-07-2016/a-gigi-buffon-premio-scirea-podio-barzagli-abbiati-160483136491.shtml|title=A Gigi Buffon il premio Scirea: sul podio Barzagli e Abbiati|work=La Gazzetta dello Sport|language=it|author1=Andrea Guerra|date=26 korrik 2016|access-date=26 korrik 2016}}</ref> * Holli i Famës i Fiorentinës: 2016<ref>{{cite web|url=http://www.museofiorentina.it/index.php?option=com_content&view=article&id=2192:hall-of-fame-viola-2016-v-edizione&catid=84:news&Itemid=198|title=Hall of Fame Viola 2016 V Edizione|publisher=Museo Fiorentina|language=it|author1=David Fabbri|date=10 janar 2017|access-date=1 dhjetor 2017}}</ref> '''Urdhëra''' :*[[Image:Friedrich Order.png|left|50px]] [[Italian National Olympic Committee|CONI]]: ''Jaka e Artë e Meritës Sportive'': 2006<ref>{{cite web|url=http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d%26rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d%26rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html|title=Coni: Consegna dei Collari d'Oro e dei Diplomi d'Onore. Premia il Presidente del Consiglio Romano Prodi. Diretta Tv su Rai 2|publisher=Coni.it|language=it|date=16 tetor 2006|access-date=23 dhjetor 2016|archive-date=24 dhjetor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161224094737/http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d%26rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d%26rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html|url-status=dead}}</ref> :*[[File:ITA OMRI 2001 Uff BAR.svg|left|50px]] Klasi i 4të/Oficer: ''[[Order of Merit of the Italian Republic|Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana]]'': 2006<ref>{{cite web|url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=198825|title=Toni Sig. Luca – Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana|website=quirinale.it|language=it|date=12 dhjetor 2006|access-date=16 mars 2015}}</ref> ==Referime== {{Reflist|3}} ==Lidhje të jashtme== {{Commons}} * [http://aic.football.it/scheda/162/toni-luca.htm Profili te AIC] * [https://web.archive.org/web/20150829051557/http://www.legaseriea.it/it/giocatori/luca-toni/TONLU Profili te Lega Serie A] * [https://web.archive.org/web/20081226071631/http://www.figc.it/nazionali/DettaglioConvocato?codiceConvocato=2842&squadra=1 Statistikat me ekipin kombëtar te faqja zyrtare e FIGC] (arkivuar) * [https://www.italia1910.com/giocatori-scheda.asp?idgiocatore=628 Profili te Italia 1910] {{Këpuca e Artë Evropiane}} [[Kategoria:Lindje 1977]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë italianë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane]] [[Kategoria:Futbollistë në Modena F.C. 2018]] [[Kategoria:Futbollistë në Empoli F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në U.S. Fiorenzuola 1922 S.S.]] [[Kategoria:Futbollistë në A.S. Lodigiani]] [[Kategoria:Futbollistë në Treviso F.B.C. 1993]] [[Kategoria:Futbollistë në L.R. Vicenza]] [[Kategoria:Futbollistë në Brescia Calcio]] [[Kategoria:Futbollistë në U.S. Città di Palermo]] [[Kategoria:Futbollistë në ACF Fiorentina]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Bayern München II]] [[Kategoria:Futbollistë në A.S. Roma]] [[Kategoria:Futbollistë në Juventus F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Al-Nasr SC (Dubai)]] [[Kategoria:Futbollistë në Hellas Verona F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie C1]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në 3. Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në 2006 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2008]] [[Kategoria:Lojtarë fitues të FIFA Kupës së Botës]] 3vvbauc6uncl6m3snnqr7o5ws33p2kn 14 398809 2976308 2939826 2026-05-02T14:20:21Z Mitrovica02 128863 2976308 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Klube futbolli në Gjermani]] [[Kategoria:Sporti në Dortmund]] ocklzu7m26i8xccm1vyud1ng1koa3sh 1 399384 2976394 2974350 2026-05-02T18:19:42Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976394 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Toni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2968987 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130708151801/http://www.hellasverona.it/news.php?id=21427 për lidhjen http://www.hellasverona.it/news.php?id=21427. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2026 04:07 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Toni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2974349 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.sportmediaset.mediaset.it/mercato/articoli/articolo50579.shtml. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/articoli/articolo50620.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 prill 2026 20:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luca Toni]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976393 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.mid-day.com/articles/luca-toni-awarded-125m-euros-over-religious-tax/16801152. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161224094737/http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d%26rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d%26rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html për lidhjen http://www.coni.it/it/news/primo-piano/49-primo-piano-2006/2935-coni-_consegna_dei_collari_d%26rsquo%3Boro_e_dei_diplomi_d%26rsquo%3Bonore-_premia_il_presidente_del_consiglio_romano_prodi-_diretta_tv_su_rai_2.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 20:19 (CEST) rlbch1f4rfcru1gqt1ot1htd9f9ps8c 1 399409 2976602 2969809 2026-05-03T02:33:21Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976602 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Molize]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2969808 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211205202126/http://www2.regione.molise.it/ për lidhjen https://www.regione.molise.it/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2026 10:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Molize]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976601 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://regione.molise.it/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://consiglio.regione.molise.it/node/26059. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.regione.molise.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/692. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:33 (CEST) l3j0612coise690aa5y3yq9tqg7qhbl 2 399779 2976363 2975900 2026-05-02T16:09:33Z Fallbackintoreality 102113 Fallbackintoreality zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Chesty-media-time]] te [[Përdoruesi:Chesty-media-time/livadhi]]: Standardizim: faqja e përdoruesit nuk është fushë testimi, një livadh e luan këtë rol 2975900 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox person | name = Krenar Dunga | image = | caption = Krenar Dunga në Ministrinë e Arsimit | birth_place = Tiranë, Shqipëri | nationality = Shqiptar | occupation = Nxënës, drejtues & përfaqësues rinor | known_for = Lidership rinor dhe përfaqësim në institucionet e nxënësve }} '''Krenar Dunga''' është një nxënës shqiptar dhe përfaqësues rinor, i njohur për angazhimin e tij në strukturat e lidershipit të nxënësve në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar. Ai është vlerësuar me titullin “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz për kontributin në jetën arsimore dhe komunitare.<ref name="kamza">https://kamza.gov.al/kryebashkiaku-z-rakip-suli-i-dorezon-cmimin-nderi-i-qytetit-nxenesit-ekselent-krenar-dunga/</ref> == Jeta == '''Krenar Sokol Dunga''' ka lindur në Tiranë, më 4 Maj 2010 dhe është rritur në Kamëz, në një mjedis ku arsimi, disiplina dhe vlerat njerëzore kanë qenë themeli i formimit të tij. Që në moshë të hershme, ai është dalluar për një seriozitet të rrallë dhe për ndjeshmëri të veçantë ndaj përgjegjësisë, duke ndërtuar gradualisht profilin e një të riu që nuk mjaftohet me rezultate personale, por që ndikon tek të tjerët rreth vetes. Humbja e nënës së tij, Vjollca Dunga, e cila ishte mësuese, shënon një nga momentet më të vështira të jetës së tij. Megjithatë, kjo përvojë nuk e ndaloi rrugëtimin e tij; përkundrazi, u shndërrua në një burim force të brendshme dhe motivimi të vazhdueshëm. Në mbështetjen e familjes, të babait dhe motrave, ai gjeti forcën për të ecur përpara me vendosmëri, duke e kthyer dhimbjen në disiplinë dhe synimin në drejtim të qartë. Me kalimin e viteve, Krenari është shfaqur si një ndër nxënësit më të dalluar të brezit të tij, duke bashkuar në mënyrë të natyrshme ekselencën akademike me një angazhim të gjerë në jetën rinore dhe institucionale. Ai nuk e sheh lidershipin si privilegj, por si detyrim për të përmirësuar, për të ndryshuar dhe për të lënë gjurmë konkrete në realitetin ku jeton. Pikërisht kjo qasje e ka vendosur atë në një pozicion të veçantë mes bashkëmoshatarëve të tij. Ajo që e karakterizon më shumë është qartësia e vizionit dhe qëndrueshmëria në rrugën që ndjek. Për Krenarin, suksesi është proces i ndërtuar mbi punë të përditshme, vetëdisiplinë dhe përkushtim të vazhdueshëm. E ardhmja e tij lidhet ngushtë me dijen, veçanërisht në fushën e mjekësisë, ku synon të japë një kontribut real dhe afatgjatë. == Arsimi == Krenar Dunga ka ndjekur arsimin e tij bazë në shkollën 9-vjeçare “Halit Çoka” në Bathore, ku është dalluar që në vitet e para për rezultate shumë të larta dhe një përkushtim të vazhdueshëm ndaj mësimeve. Gjatë gjithë ciklit fillor dhe 9-vjeçar, ai ka përfunduar me rezultate maksimale dhe të shkëlqyera, duke u veçuar si një nga nxënësit më të mirë të brezit të tij në atë institucion. Për shkak të performancës së tij të spikatur akademike, Krenarit iu ofruan mundësi dhe ftesa për të vazhduar gjimnazin në disa shkolla private dhe shtetërore, si brenda ashtu edhe jashtë Shqipërisë. Megjithatë, ai zgjodhi me vetëdije të vazhdojë arsimimin e tij në gjimnazin “Ibrahim Rugova” në Kamëz, me qëllimin për të kontribuar në komunitetin e tij dhe për të qenë pjesë aktive e zhvillimit të shkollës dhe nxënësve të saj. Dunga është nxënës në gjimnazin “Ibrahim Rugova”, ku është dalluar për rezultate të larta akademike dhe për një performancë të qëndrueshme ekselente në të gjitha lëndët. Ai ka marrë pjesë në aktivitete dhe iniciativa arsimore në nivel kombëtar, përfshirë konkurse dhe struktura përfaqësimi të nxënësve, duke u bërë pjesë aktive e proceseve që lidhen me zhvillimin e arsimit dhe zërin e nxënësve. Në gjimnaz, ai ka vijuar të ruajë të njëjtin nivel të lartë performance, duke u dalluar vazhdimisht si një nga nxënësit më të spikatur dhe më të arrirë të shkollës “Ibrahim Rugova”, si në aspektin akademik ashtu edhe në angazhimin rinor.<ref name="ps1">https://www.portalishkollor.al/argetim/nxenesi-ekselent-krenar-dunga-shembull-suksesi-dhe-angazhimi-per-te-rinjte</ref> Ai ka qenë gjithashtu i përfshirë në aktivitete pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë, në funksion të orientimit të tij drejt studimeve në fushën e mjekësisë. == Aktiviteti == Krenar Dunga është aktiv në struktura të ndryshme të përfaqësimit rinor: * Ministër në Parlamentin e Nxënësve të Shqipërisë * Kryetar i Komisionit të Shkencës, Robotikës dhe Inovacionit, Parlamenti i Nxënësve të Shqipërisë * Drejtues në Youth European Parliament * President Lokal i Zyrës Vendore Arsimore (ZVA) Kamëz * Drejtues i Rrjetit të Qeverive të Nxënësve për zonën e Kamzës * Zv. president i gjimnazit “Ibrahim Rugova” * Anëtar i Këshillit Rinor Vendor Kamëz * Vullnetar në Kryqin e Kuq Shqiptar, dega Tiranë * I përfshirë në iniciativa pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë * I angazhuar si drejtues në programe rinore europiane ndërkombëtare në fushën STEM * Delegat rinor në aktivitete dhe institucione të ndryshme arsimore Ai ka kontribuar në organizimin e aktiviteteve rinore, projekteve komunitare dhe nismave në fushën e shkencës, teknologjisë dhe inovacionit, si dhe në bashkëpunimin ndërmjet nxënësve dhe institucioneve arsimore. <ref name="ps2">https://www.portalishkollor.al/argetim/krenar-dunga-nje-nga-figurat-me-premtuese-te-lidershipit-rinor-lokal-dhe-kombetar</ref> == Vlerësimet kryesore == Dunga është vlerësuar me disa çmime dhe tituj: * “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz (2026)<ref name="kamza" /> * “Zëri i Qytetit” nga përfaqësues të institucioneve arsimore * Vlerësime në media dhe portale arsimore si figurë aktive në lidershipin rinor<ref name="ae">https://albanianeducation.net/krenar-dunga-15-vjecari-qe-po-vendos-standarde-te-reja-suksesi-dhe-frymezimi/</ref> == Synimi kryesor== Dunga synon të ndjekë studimet në fushën e mjekësisë në universitetet "Ivy League", me fokus në kardiologji, dhe të kontribuojë në sistemin shëndetësor dhe zhvillimin e shoqërisë shqiptare. == Referenca == <references/> == Krenar Dunga == <!-- Important, do not remove anything above this line before article has been created. --> {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox person | name = Krenar Dunga | image = | caption = Krenar Dunga në Ministrinë e Arsimit | birth_place = 4 Maj 2010, Tiranë, Shqipëri | nationality = Shqiptar | occupation = Drejtues & përfaqësues rinor | known_for = Lidership rinor dhe përfaqësim në institucionet e nxënësve }} '''Krenar Dunga''' është një nxënës shqiptar dhe përfaqësues rinor, i njohur për angazhimin e tij në strukturat e lidershipit të nxënësve në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar. Ai është vlerësuar me titullin “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz për kontributin në jetën arsimore dhe komunitare.<ref name="kamza">https://kamza.gov.al/kryebashkiaku-z-rakip-suli-i-dorezon-cmimin-nderi-i-qytetit-nxenesit-ekselent-krenar-dunga/</ref> == Jeta == '''Krenar Sokol Dunga''' ka lindur në Tiranë, më 4 Maj 2010 dhe është rritur në Kamëz, në një mjedis ku arsimi, disiplina dhe vlerat njerëzore kanë qenë themeli i formimit të tij. Që në moshë të hershme, ai është dalluar për një seriozitet të rrallë dhe për ndjeshmëri të veçantë ndaj përgjegjësisë, duke ndërtuar gradualisht profilin e një të riu që nuk mjaftohet me rezultate personale, por që ndikon tek të tjerët rreth vetes. Humbja e nënës së tij, Vjollca Dunga, e cila ishte mësuese, shënon një nga momentet më të vështira të jetës së tij. Megjithatë, kjo përvojë nuk e ndaloi rrugëtimin e tij; përkundrazi, u shndërrua në një burim force të brendshme dhe motivimi të vazhdueshëm. Në mbështetjen e familjes, të babait dhe motrave, ai gjeti forcën për të ecur përpara me vendosmëri, duke e kthyer dhimbjen në disiplinë dhe synimin në drejtim të qartë. Me kalimin e viteve, Krenari është shfaqur si një ndër nxënësit më të dalluar të brezit të tij, duke bashkuar në mënyrë të natyrshme ekselencën akademike me një angazhim të gjerë në jetën rinore dhe institucionale. Ai nuk e sheh lidershipin si privilegj, por si detyrim për të përmirësuar, për të ndryshuar dhe për të lënë gjurmë konkrete në realitetin ku jeton. Pikërisht kjo qasje e ka vendosur atë në një pozicion të veçantë mes bashkëmoshatarëve të tij. Ajo që e karakterizon më shumë është qartësia e vizionit dhe qëndrueshmëria në rrugën që ndjek. Për Krenarin, suksesi është proces i ndërtuar mbi punë të përditshme, vetëdisiplinë dhe përkushtim të vazhdueshëm. E ardhmja e tij lidhet ngushtë me dijen, veçanërisht në fushën e mjekësisë, ku synon të japë një kontribut real dhe afatgjatë. == Arsimi == Krenar Dunga ka ndjekur arsimin e tij bazë në shkollën 9-vjeçare “Halit Çoka” në Bathore, ku është dalluar që në vitet e para për rezultate shumë të larta dhe një përkushtim të vazhdueshëm ndaj mësimeve. Gjatë gjithë ciklit fillor dhe 9-vjeçar, ai ka përfunduar me rezultate maksimale dhe të shkëlqyera, duke u veçuar si një nga nxënësit më të mirë të brezit të tij në atë institucion. Për shkak të performancës së tij të spikatur akademike, Krenarit iu ofruan mundësi dhe ftesa për të vazhduar gjimnazin në disa shkolla private dhe shtetërore, si brenda ashtu edhe jashtë Shqipërisë. Megjithatë, ai zgjodhi me vetëdije të vazhdojë arsimimin e tij në gjimnazin “Ibrahim Rugova” në Kamëz, me qëllimin për të kontribuar në komunitetin e tij dhe për të qenë pjesë aktive e zhvillimit të shkollës dhe nxënësve të saj. Dunga është nxënës në gjimnazin “Ibrahim Rugova”, ku është dalluar për rezultate të larta akademike dhe për një performancë të qëndrueshme ekselente në të gjitha lëndët. Ai ka marrë pjesë në aktivitete dhe iniciativa arsimore në nivel kombëtar, përfshirë konkurse dhe struktura përfaqësimi të nxënësve, duke u bërë pjesë aktive e proceseve që lidhen me zhvillimin e arsimit dhe zërin e nxënësve. Në gjimnaz, ai ka vijuar të ruajë të njëjtin nivel të lartë performance, duke u dalluar vazhdimisht si një nga nxënësit më të spikatur dhe më të arrirë të shkollës “Ibrahim Rugova”, si në aspektin akademik ashtu edhe në angazhimin rinor.<ref name="ps1">https://www.portalishkollor.al/argetim/nxenesi-ekselent-krenar-dunga-shembull-suksesi-dhe-angazhimi-per-te-rinjte</ref> Ai ka qenë gjithashtu i përfshirë në aktivitete pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë, në funksion të orientimit të tij drejt studimeve në fushën e mjekësisë. == Aktiviteti == Krenar Dunga është aktiv në struktura të ndryshme të përfaqësimit rinor: * Ministër në Parlamentin e Nxënësve të Shqipërisë * Kryetar i Komisionit të Shkencës, Robotikës dhe Inovacionit, Parlamenti i Nxënësve të Shqipërisë * Drejtues në Youth European Parliament * President Lokal i Zyrës Vendore Arsimore (ZVA) Kamëz * Drejtues i Rrjetit të Qeverive të Nxënësve për zonën e Kamzës * Zv. president i gjimnazit “Ibrahim Rugova” * Anëtar i Këshillit Rinor Vendor Kamëz * Vullnetar në Kryqin e Kuq Shqiptar, dega Tiranë * I përfshirë në iniciativa pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë * I angazhuar si drejtues në programe rinore europiane ndërkombëtare në fushën STEM * Delegat rinor në aktivitete dhe institucione të ndryshme arsimore Ai ka kontribuar në organizimin e aktiviteteve rinore, projekteve komunitare dhe nismave në fushën e shkencës, teknologjisë dhe inovacionit, si dhe në bashkëpunimin ndërmjet nxënësve dhe institucioneve arsimore. <ref name="ps2">https://www.portalishkollor.al/argetim/krenar-dunga-nje-nga-figurat-me-premtuese-te-lidershipit-rinor-lokal-dhe-kombetar</ref> == Vlerësimet == Dunga është vlerësuar me disa çmime dhe tituj: * “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz (2026)<ref name="kamza" /> * “Zëri i Qytetit” nga përfaqësues të institucioneve arsimore * Vlerësime në media dhe portale arsimore si figurë aktive në lidershipin rinor<ref name="ae">https://albanianeducation.net/krenar-dunga-15-vjecari-qe-po-vendos-standarde-te-reja-suksesi-dhe-frymezimi/</ref> == Synimi == Dunga synon të ndjekë studimet në fushën e mjekësisë në universitetet "Ivy League", me fokus në kardiologji, dhe të kontribuojë në sistemin shëndetësor dhe zhvillimin e shoqërisë shqiptare. == References == {{reflist}} kvmiuqg33yo8wlz3ecn7rzuksm02ioz 2976501 2976363 2026-05-02T23:23:07Z Klein Muçi 52109 Klein Muçi zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Chesty-media-time/livadhi]] te [[Përdoruesi:Chesty-media-time/sandbox]] pa lënë një ridrejtim: Standardizim 2975900 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox person | name = Krenar Dunga | image = | caption = Krenar Dunga në Ministrinë e Arsimit | birth_place = Tiranë, Shqipëri | nationality = Shqiptar | occupation = Nxënës, drejtues & përfaqësues rinor | known_for = Lidership rinor dhe përfaqësim në institucionet e nxënësve }} '''Krenar Dunga''' është një nxënës shqiptar dhe përfaqësues rinor, i njohur për angazhimin e tij në strukturat e lidershipit të nxënësve në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar. Ai është vlerësuar me titullin “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz për kontributin në jetën arsimore dhe komunitare.<ref name="kamza">https://kamza.gov.al/kryebashkiaku-z-rakip-suli-i-dorezon-cmimin-nderi-i-qytetit-nxenesit-ekselent-krenar-dunga/</ref> == Jeta == '''Krenar Sokol Dunga''' ka lindur në Tiranë, më 4 Maj 2010 dhe është rritur në Kamëz, në një mjedis ku arsimi, disiplina dhe vlerat njerëzore kanë qenë themeli i formimit të tij. Që në moshë të hershme, ai është dalluar për një seriozitet të rrallë dhe për ndjeshmëri të veçantë ndaj përgjegjësisë, duke ndërtuar gradualisht profilin e një të riu që nuk mjaftohet me rezultate personale, por që ndikon tek të tjerët rreth vetes. Humbja e nënës së tij, Vjollca Dunga, e cila ishte mësuese, shënon një nga momentet më të vështira të jetës së tij. Megjithatë, kjo përvojë nuk e ndaloi rrugëtimin e tij; përkundrazi, u shndërrua në një burim force të brendshme dhe motivimi të vazhdueshëm. Në mbështetjen e familjes, të babait dhe motrave, ai gjeti forcën për të ecur përpara me vendosmëri, duke e kthyer dhimbjen në disiplinë dhe synimin në drejtim të qartë. Me kalimin e viteve, Krenari është shfaqur si një ndër nxënësit më të dalluar të brezit të tij, duke bashkuar në mënyrë të natyrshme ekselencën akademike me një angazhim të gjerë në jetën rinore dhe institucionale. Ai nuk e sheh lidershipin si privilegj, por si detyrim për të përmirësuar, për të ndryshuar dhe për të lënë gjurmë konkrete në realitetin ku jeton. Pikërisht kjo qasje e ka vendosur atë në një pozicion të veçantë mes bashkëmoshatarëve të tij. Ajo që e karakterizon më shumë është qartësia e vizionit dhe qëndrueshmëria në rrugën që ndjek. Për Krenarin, suksesi është proces i ndërtuar mbi punë të përditshme, vetëdisiplinë dhe përkushtim të vazhdueshëm. E ardhmja e tij lidhet ngushtë me dijen, veçanërisht në fushën e mjekësisë, ku synon të japë një kontribut real dhe afatgjatë. == Arsimi == Krenar Dunga ka ndjekur arsimin e tij bazë në shkollën 9-vjeçare “Halit Çoka” në Bathore, ku është dalluar që në vitet e para për rezultate shumë të larta dhe një përkushtim të vazhdueshëm ndaj mësimeve. Gjatë gjithë ciklit fillor dhe 9-vjeçar, ai ka përfunduar me rezultate maksimale dhe të shkëlqyera, duke u veçuar si një nga nxënësit më të mirë të brezit të tij në atë institucion. Për shkak të performancës së tij të spikatur akademike, Krenarit iu ofruan mundësi dhe ftesa për të vazhduar gjimnazin në disa shkolla private dhe shtetërore, si brenda ashtu edhe jashtë Shqipërisë. Megjithatë, ai zgjodhi me vetëdije të vazhdojë arsimimin e tij në gjimnazin “Ibrahim Rugova” në Kamëz, me qëllimin për të kontribuar në komunitetin e tij dhe për të qenë pjesë aktive e zhvillimit të shkollës dhe nxënësve të saj. Dunga është nxënës në gjimnazin “Ibrahim Rugova”, ku është dalluar për rezultate të larta akademike dhe për një performancë të qëndrueshme ekselente në të gjitha lëndët. Ai ka marrë pjesë në aktivitete dhe iniciativa arsimore në nivel kombëtar, përfshirë konkurse dhe struktura përfaqësimi të nxënësve, duke u bërë pjesë aktive e proceseve që lidhen me zhvillimin e arsimit dhe zërin e nxënësve. Në gjimnaz, ai ka vijuar të ruajë të njëjtin nivel të lartë performance, duke u dalluar vazhdimisht si një nga nxënësit më të spikatur dhe më të arrirë të shkollës “Ibrahim Rugova”, si në aspektin akademik ashtu edhe në angazhimin rinor.<ref name="ps1">https://www.portalishkollor.al/argetim/nxenesi-ekselent-krenar-dunga-shembull-suksesi-dhe-angazhimi-per-te-rinjte</ref> Ai ka qenë gjithashtu i përfshirë në aktivitete pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë, në funksion të orientimit të tij drejt studimeve në fushën e mjekësisë. == Aktiviteti == Krenar Dunga është aktiv në struktura të ndryshme të përfaqësimit rinor: * Ministër në Parlamentin e Nxënësve të Shqipërisë * Kryetar i Komisionit të Shkencës, Robotikës dhe Inovacionit, Parlamenti i Nxënësve të Shqipërisë * Drejtues në Youth European Parliament * President Lokal i Zyrës Vendore Arsimore (ZVA) Kamëz * Drejtues i Rrjetit të Qeverive të Nxënësve për zonën e Kamzës * Zv. president i gjimnazit “Ibrahim Rugova” * Anëtar i Këshillit Rinor Vendor Kamëz * Vullnetar në Kryqin e Kuq Shqiptar, dega Tiranë * I përfshirë në iniciativa pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë * I angazhuar si drejtues në programe rinore europiane ndërkombëtare në fushën STEM * Delegat rinor në aktivitete dhe institucione të ndryshme arsimore Ai ka kontribuar në organizimin e aktiviteteve rinore, projekteve komunitare dhe nismave në fushën e shkencës, teknologjisë dhe inovacionit, si dhe në bashkëpunimin ndërmjet nxënësve dhe institucioneve arsimore. <ref name="ps2">https://www.portalishkollor.al/argetim/krenar-dunga-nje-nga-figurat-me-premtuese-te-lidershipit-rinor-lokal-dhe-kombetar</ref> == Vlerësimet kryesore == Dunga është vlerësuar me disa çmime dhe tituj: * “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz (2026)<ref name="kamza" /> * “Zëri i Qytetit” nga përfaqësues të institucioneve arsimore * Vlerësime në media dhe portale arsimore si figurë aktive në lidershipin rinor<ref name="ae">https://albanianeducation.net/krenar-dunga-15-vjecari-qe-po-vendos-standarde-te-reja-suksesi-dhe-frymezimi/</ref> == Synimi kryesor== Dunga synon të ndjekë studimet në fushën e mjekësisë në universitetet "Ivy League", me fokus në kardiologji, dhe të kontribuojë në sistemin shëndetësor dhe zhvillimin e shoqërisë shqiptare. == Referenca == <references/> == Krenar Dunga == <!-- Important, do not remove anything above this line before article has been created. --> {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> {{Infobox person | name = Krenar Dunga | image = | caption = Krenar Dunga në Ministrinë e Arsimit | birth_place = 4 Maj 2010, Tiranë, Shqipëri | nationality = Shqiptar | occupation = Drejtues & përfaqësues rinor | known_for = Lidership rinor dhe përfaqësim në institucionet e nxënësve }} '''Krenar Dunga''' është një nxënës shqiptar dhe përfaqësues rinor, i njohur për angazhimin e tij në strukturat e lidershipit të nxënësve në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar. Ai është vlerësuar me titullin “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz për kontributin në jetën arsimore dhe komunitare.<ref name="kamza">https://kamza.gov.al/kryebashkiaku-z-rakip-suli-i-dorezon-cmimin-nderi-i-qytetit-nxenesit-ekselent-krenar-dunga/</ref> == Jeta == '''Krenar Sokol Dunga''' ka lindur në Tiranë, më 4 Maj 2010 dhe është rritur në Kamëz, në një mjedis ku arsimi, disiplina dhe vlerat njerëzore kanë qenë themeli i formimit të tij. Që në moshë të hershme, ai është dalluar për një seriozitet të rrallë dhe për ndjeshmëri të veçantë ndaj përgjegjësisë, duke ndërtuar gradualisht profilin e një të riu që nuk mjaftohet me rezultate personale, por që ndikon tek të tjerët rreth vetes. Humbja e nënës së tij, Vjollca Dunga, e cila ishte mësuese, shënon një nga momentet më të vështira të jetës së tij. Megjithatë, kjo përvojë nuk e ndaloi rrugëtimin e tij; përkundrazi, u shndërrua në një burim force të brendshme dhe motivimi të vazhdueshëm. Në mbështetjen e familjes, të babait dhe motrave, ai gjeti forcën për të ecur përpara me vendosmëri, duke e kthyer dhimbjen në disiplinë dhe synimin në drejtim të qartë. Me kalimin e viteve, Krenari është shfaqur si një ndër nxënësit më të dalluar të brezit të tij, duke bashkuar në mënyrë të natyrshme ekselencën akademike me një angazhim të gjerë në jetën rinore dhe institucionale. Ai nuk e sheh lidershipin si privilegj, por si detyrim për të përmirësuar, për të ndryshuar dhe për të lënë gjurmë konkrete në realitetin ku jeton. Pikërisht kjo qasje e ka vendosur atë në një pozicion të veçantë mes bashkëmoshatarëve të tij. Ajo që e karakterizon më shumë është qartësia e vizionit dhe qëndrueshmëria në rrugën që ndjek. Për Krenarin, suksesi është proces i ndërtuar mbi punë të përditshme, vetëdisiplinë dhe përkushtim të vazhdueshëm. E ardhmja e tij lidhet ngushtë me dijen, veçanërisht në fushën e mjekësisë, ku synon të japë një kontribut real dhe afatgjatë. == Arsimi == Krenar Dunga ka ndjekur arsimin e tij bazë në shkollën 9-vjeçare “Halit Çoka” në Bathore, ku është dalluar që në vitet e para për rezultate shumë të larta dhe një përkushtim të vazhdueshëm ndaj mësimeve. Gjatë gjithë ciklit fillor dhe 9-vjeçar, ai ka përfunduar me rezultate maksimale dhe të shkëlqyera, duke u veçuar si një nga nxënësit më të mirë të brezit të tij në atë institucion. Për shkak të performancës së tij të spikatur akademike, Krenarit iu ofruan mundësi dhe ftesa për të vazhduar gjimnazin në disa shkolla private dhe shtetërore, si brenda ashtu edhe jashtë Shqipërisë. Megjithatë, ai zgjodhi me vetëdije të vazhdojë arsimimin e tij në gjimnazin “Ibrahim Rugova” në Kamëz, me qëllimin për të kontribuar në komunitetin e tij dhe për të qenë pjesë aktive e zhvillimit të shkollës dhe nxënësve të saj. Dunga është nxënës në gjimnazin “Ibrahim Rugova”, ku është dalluar për rezultate të larta akademike dhe për një performancë të qëndrueshme ekselente në të gjitha lëndët. Ai ka marrë pjesë në aktivitete dhe iniciativa arsimore në nivel kombëtar, përfshirë konkurse dhe struktura përfaqësimi të nxënësve, duke u bërë pjesë aktive e proceseve që lidhen me zhvillimin e arsimit dhe zërin e nxënësve. Në gjimnaz, ai ka vijuar të ruajë të njëjtin nivel të lartë performance, duke u dalluar vazhdimisht si një nga nxënësit më të spikatur dhe më të arrirë të shkollës “Ibrahim Rugova”, si në aspektin akademik ashtu edhe në angazhimin rinor.<ref name="ps1">https://www.portalishkollor.al/argetim/nxenesi-ekselent-krenar-dunga-shembull-suksesi-dhe-angazhimi-per-te-rinjte</ref> Ai ka qenë gjithashtu i përfshirë në aktivitete pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë, në funksion të orientimit të tij drejt studimeve në fushën e mjekësisë. == Aktiviteti == Krenar Dunga është aktiv në struktura të ndryshme të përfaqësimit rinor: * Ministër në Parlamentin e Nxënësve të Shqipërisë * Kryetar i Komisionit të Shkencës, Robotikës dhe Inovacionit, Parlamenti i Nxënësve të Shqipërisë * Drejtues në Youth European Parliament * President Lokal i Zyrës Vendore Arsimore (ZVA) Kamëz * Drejtues i Rrjetit të Qeverive të Nxënësve për zonën e Kamzës * Zv. president i gjimnazit “Ibrahim Rugova” * Anëtar i Këshillit Rinor Vendor Kamëz * Vullnetar në Kryqin e Kuq Shqiptar, dega Tiranë * I përfshirë në iniciativa pranë Universitetit të Mjekësisë, Tiranë * I angazhuar si drejtues në programe rinore europiane ndërkombëtare në fushën STEM * Delegat rinor në aktivitete dhe institucione të ndryshme arsimore Ai ka kontribuar në organizimin e aktiviteteve rinore, projekteve komunitare dhe nismave në fushën e shkencës, teknologjisë dhe inovacionit, si dhe në bashkëpunimin ndërmjet nxënësve dhe institucioneve arsimore. <ref name="ps2">https://www.portalishkollor.al/argetim/krenar-dunga-nje-nga-figurat-me-premtuese-te-lidershipit-rinor-lokal-dhe-kombetar</ref> == Vlerësimet == Dunga është vlerësuar me disa çmime dhe tituj: * “Nderi i Qytetit” nga Bashkia Kamëz (2026)<ref name="kamza" /> * “Zëri i Qytetit” nga përfaqësues të institucioneve arsimore * Vlerësime në media dhe portale arsimore si figurë aktive në lidershipin rinor<ref name="ae">https://albanianeducation.net/krenar-dunga-15-vjecari-qe-po-vendos-standarde-te-reja-suksesi-dhe-frymezimi/</ref> == Synimi == Dunga synon të ndjekë studimet në fushën e mjekësisë në universitetet "Ivy League", me fokus në kardiologji, dhe të kontribuojë në sistemin shëndetësor dhe zhvillimin e shoqërisë shqiptare. == References == {{reflist}} kvmiuqg33yo8wlz3ecn7rzuksm02ioz 0 399816 2976267 2976043 2026-05-02T12:34:11Z Fallbackintoreality 102113 Fallbackintoreality zhvendosi faqen [[Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat (Kosovë)]] te [[Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat]] përmes ridrejtimi: momentalisht e panevojshme; nuk ka institucione tjetër me këtë emër 2976043 wikitext text/x-wiki '''Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat''' është një organizatë sindikale që përfaqëson interesat e punëtorëve të punësuar në sektorin privat në [[Kosovë]], me qëllim mbrojtjen dhe avancimin e të drejtave të tyre ekonomike dhe shoqërore. Këto sindikata veprojnë si ndërmjetës midis punëtorëve dhe punëdhënësve apo institucioneve shtetërore, duke synuar përmirësimin e kushteve të punës, rritjen e pagave dhe sigurimin e mbrojtjes ligjore për punëtorët. Në Kosovë, sindikatat e këtij sektori janë ndër strukturat kryesore që adresojnë çështjet e punësimit, duke qenë se sektori privat konsiderohet punëdhënësi më i madh në vend.<ref>{{Cite web |title=Dita e punëtoreve protestohet në Kosovë, kërkohet rritje e pagave në sektorin privat {{!}} Gazeta Shqip |url=https://gazeta-shqip.com/kosova/dita-e-punetoreve-protestohet-ne-kosove-kerkohet-rritje-e-pagave-ne-sekto-i1133629/ |access-date=2026-05-01 |website=gazeta-shqip.com |language=sq-AL}}</ref> Veprimtaria e sindikatave të sektorit privat përfshin organizimin e protestave, negociatave kolektive dhe iniciativave për ndryshime ligjore në favor të punëtorëve. Ato kanë kërkuar vazhdimisht rritjen e [[Paga minimale|pagës minimale]], sigurime shëndetësore, kontrata kolektive dhe krijimin e institucioneve të specializuara si gjykata e punës. Në raste të caktuara, sindikatat kanë paralajmëruar edhe greva si formë presioni ndaj institucioneve për të përmirësuar trajtimin e punëtorëve dhe për të siguruar barazi me sektorin publik.<ref>{{Cite web |title=Sindikata e Sektorit Privat paralajmëron për grevë nëse nuk rriten pagat |url=https://klankosova.tv/sindikata-e-sektorit-privat-paralajmeron-per-greve-nese-nuk-rriten-pagat/ |access-date=2026-05-01 |language=sq}}</ref> Megjithatë, sfidat për punëtorët e sektorit privat mbeten të mëdha, duke përfshirë paga të ulëta, mungesë sigurimesh dhe kushte jo të favorshme pune. Sipas të dhënave të raportuara nga përfaqësues sindikalë, një pjesë e konsiderueshme e punëtorëve paguhet nën nivelin e dëshiruar dhe përballet me pasiguri në vendin e punës, çka ka ndikuar edhe në migrimin e fuqisë punëtore. Në këtë kontekst, roli i sindikatave konsiderohet thelbësor për përmirësimin e standardeve të jetesës dhe forcimin e të drejtave të punëtorëve në sektorin privat.<ref>{{Cite web |title=Sindikata e sektorit privat: Ende ka shumë punëtorë që marrin nga 232 euro, shpërfillet paga minimale |url=https://www.botasot.info/kosova/2352742/sindikata-e-sektorit-privat-ende-ka-shume-punetore-qe-marrin-nga-232-euro-shperfillet-paga-minimale/ |access-date=2026-05-01 |website=Bota Sot |language=sq}}</ref> Kryetar në detyrë i Sindikatës është [[Jusuf Azemi]]. == Shiko edhe == * [[Inspektorati i Punës (Kosovë)]] * [[Paga minimale në Kosovë]] * [[Sindikata e punëtorëve]] == Burime == [[Kategoria:Sindikata të punëtorëve]] [[Kategoria:Sindikata në Kosovë]] h1n4eoi7irmjtqaafdgvdpv2jgxt6t3 0 399860 2976246 2976244 2026-05-02T12:01:12Z Пакко 6535 /* Veprat kryesore */ 2976246 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Afanasi Selishchev | native_name = Афанасий Матвеевич Селищев | image = Danilov Cemetery 20170314 131203.jpg | caption = Varri i Afanasi Selishchevit në Moskë | birth_date = 23 janar 1886 | birth_place = Volovo, [[Perandoria Ruse]] | death_date = 6 dhjetor 1942 | death_place = [[Moska]], [[Bashkimi Sovjetik]] | occupation = [[Gjuhësia]], [[Sllavistika]], [[Dialektologjia]] | known_for = Studimet mbi popullsinë sllave në Shqipëri; Dialektologjia maqedonase }} '''Afanasi Matvejeviç Selishchev''' ({{lang-ru|Афанасий Матвеевич Селищев}}; [[23 janar]] [[1886]] – [[6 dhjetor]] [[1942]]) ishte një [[gjuhëtar]] i shquar rus, specialist në fushën e gjuhëve sllave dhe dialektologjisë sllave (përfshirë atë bullgare), anëtar korrespondent i Akademisë së Shkencave të Bullgarisë dhe asaj të [[Bashkimit Sovjetik]].<ref name="EPK2 248">Enciklopedia e Kulturës Bullgare, Vol. 2, f. 248.</ref><ref>Almanaku i lëvizjeve kombëtare bullgare pas vitit 1878, Shtëpia Botuese Akademike "Marin Drinov", Sofje 2005, f. 599 – 600.</ref> == Biografia == Afanasi Selishchev lindi më 11/23 janar 1886 në fshatin Volovo, Guvernata e Orlovit. Përfundoi Fakultetin Historiko-Filologjik të Universitetit të Kazanit në vitin 1911.<ref name="EPK2 248"/> Dha mësim në Universitetin e Irkutskit (1918–1920), Kazanit (1920–1921) dhe në [[Universiteti i Moskës|Universitetin e Moskës]] nga viti 1921.<ref name="EPK2 248"/> Gjatë viteve 1931–1933 punoi në Institutin Kërkimor të Gjuhësisë në Moskë. Në fillim të vitit 1934 u arrestua gjatë "Çështjes së sllavistëve" dhe u internua. Në vitin 1937 u kthye në Moskë dhe u bë profesor në Institutin e Filozofisë, Letërsisë dhe Historisë, si dhe në Universitetin Shtetëror Pedagogjik të Moskës. Selishchev ishte anëtar korrespondent i Shoqërisë Finno-Ugre në Helsinki (1926), i Akademisë së Shkencave të BRSS (1929) dhe i Akademisë së Shkencave të Bullgarisë (1930).<ref name="EPK2 248"/> == Kontributi shkencor == Selishchev ishte ndër sllavistët më të mëdhenj rusë të shekullit XX, autor i punimeve mbi historinë e gjuhës ruse, gramatikën krahasuese të gjuhëve sllave, dialektet sllave në [[Shqipëri]] dhe ato bullgare në [[Maqedoni (rajon)|Maqedoni]], ballkanistikën, paleografinë sllave dhe toponiminë. Ai i konsideronte të folmet maqedonase si pjesë të [[Gjuha bullgare|gjuhës bullgare]] dhe kritikoi ashpër konceptin serbizues të [[Aleksandar Belić]]. Megjithatë, sipas Samuel Bernstein, ai kundërshtonte kur në Bullgari nxirreshin përfundime politike për përkatësinë territoriale nga teoritë e tij.<ref>S. B. Bernstein. Zigzaget e kujtesës, Moskë, 2002, f. 228.</ref> Në veprat e tij të zgjedhura të botuara në vitin 1968, të folmet maqedonase janë paraqitur si pjesë e territorit gjuhësor bullgar.<ref>Selishchev, A. M. Izbrannye trudy, Moskë 1968, f. 580 – 581.</ref> Ai ishte anëtar i [[Instituti Shkencor Maqedonas|Institutit Shkencor Maqedonas]] në Sofje. Vepra e tij për popullsinë sllave në Shqipëri (1931) mbetet një studim fundamental për toponiminë dhe shtresat gjuhësore në territorin shqiptar. == Veprat kryesore == * ''Vvedenie v sravnitelnuyu grammatiku slavyanskikh yazykov'' (Hyrje në gramatikën krahasuese të gjuhëve sllave), Kazan, 1914. * ''Ocherki po makedonskoy dialektologii'' (Skica mbi dialektologjinë maqedonase), Kazan, 1918. * ''Dialektologicheskiy ocherk Sibiri'' (Skicë dialektologjike e Siberisë), 1920. * ''Yazyk revolyutsionnoy epokhi'' (Gjuha e epokës revolucionare), 1928. * ''Polog i ego bolgarskoye naseleniye'' (Pologu dhe popullsia e tij bullgare), Sofje, 1929. * ''[[Popullsia sllave në Shqipëri (libër)|Slavyanskoye naseleniye v Albanii]]'' (Popullsia sllave në Shqipëri), Sofje, 1931. * ''Makedonskaya dialektologiya i serbskiye lingvisty'' (Dialektologjia maqedonase dhe gjuhëtarët serbë), Sofje, 1935. * ''Staroslavyanskiy yazyk'' (Gjuha e vjetër sllave), 1951–1952. == Shih edhe == * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Maqedonasit në Shqipëri]] * [[Instituti Shkencor Maqedonas]] == Referime == {{reflist}} == Literatura == * Bernstein, Samuel. ''A. M. Selishchev – sllavist dhe ballkanist''. Moskë, Nauka, 1987. * Ashnin F. D., Alpatov V. M. ''"Çështja e sllavistëve": vitet '30''. Moskë, Nasledie, 1994. [[Kategoria:Gjuhëtarë rusë]] [[Kategoria:Sllavistë]] [[Kategoria:Lindje 1886]] [[Kategoria:Vdekje 1942]] [[Kategoria:Dialektologji]] g3lbly1vfb1zrsuxzprev726e2k1de0 1 399861 2976248 2026-05-02T12:01:43Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976248 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kërkimfalja e Sokratit (Platoni)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976247 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171108105251/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/socrates/socratesaccount.html për lidhjen http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/socrates/socratesaccount.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 14:01 (CEST) o3k1q7y5fo1s1bxmwp61fggwg3vmkpe 0 399862 2976255 2026-05-02T12:12:26Z Qendrimi15 122927 Faqe e re: {{Infobox film | name = Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby | director = [[Adam McKay]] | producer = Jimmy Miller<br />[[Judd Apatow]] | writer = [[Will Ferrell]]<br />Adam McKay | starring = {{Plainlist| * Will Ferrell * [[John C. Reilly]] * [[Sacha Baron Cohen]] * [[Gary Cole]] * [[Michael Clarke Duncan]] }} | music = [[Alex Wurman]] | cinematography = [[Oliver Wood (cinematographer)|Oliver Wood]] | editing = Brent... 2976255 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby | director = [[Adam McKay]] | producer = Jimmy Miller<br />[[Judd Apatow]] | writer = [[Will Ferrell]]<br />Adam McKay | starring = {{Plainlist| * Will Ferrell * [[John C. Reilly]] * [[Sacha Baron Cohen]] * [[Gary Cole]] * [[Michael Clarke Duncan]] }} | music = [[Alex Wurman]] | cinematography = [[Oliver Wood (cinematographer)|Oliver Wood]] | editing = [[Brent White]] | production_companies = [[Columbia Pictures]]<br />[[Relativity Media]]<br />[[Apatow Productions|The Apatow Company]]<br />[[Mosaic Media Group]] | distributor = [[Sony Pictures Releasing]] | released = 4 gusht 2006 | runtime = 108 minuta | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | budget = $72.5 million<ref name="mojo" /> | gross = $163.4 million<ref name="mojo" /> }} '''''Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby''''' është një film [[komedi dramë]] [[Film sportiv|sportive]] i vitit 2006, me regji nga [[Adam McKay]], i cili bashkë-shkroi filmin me [[Will Ferrell]]. Ai paraqet Ferrell si Ricky Bobby, një pilot i papjekur por i suksesshëm i [[NASCAR]]. Në film shfaqen gjithashtu [[John C. Reilly]], [[Sacha Baron Cohen]], [[Gary Cole]], [[Michael Clarke Duncan]], [[Leslie Bibb]], [[Jane Lynch]], dhe [[Amy Adams]] në role mbështetëse. Pilotët e NASCAR J[[amie McMurray]] dhe [[Dale Earnhardt Jr.]] shfaqen në role të shkurtra, si dhe ekipet e transmetimit nga ''[[NASCAR on Fox]]'' ([[Mike Joy]], [[Larry McReynolds]], [[Darrell Waltrip]], dhe [[Dick Berggren]]) dhe ''[[NASCAR on NBC]]'' ([[Bill Weber]], [[Wally Dallenbach Jr.]], dhe [[Benny Parsons]]). Filmi u publikua në kinema më 4 gusht 2006 nga [[Columbia Pictures]] përmes [[Sony Pictures Releasing]] me sukses kritik dhe komercial, duke fituar 163.4 milionë dollarë në të gjithë botën kundrejt një buxheti prej 72.5 milionë dollarësh. ==Përmbajtja== Në [[Karolina e Veriut|Karolinën e Veriut]] rurale, Ricky Bobby lind në sediljen e pasme të një [[Chevrolet Chevelle]] që ecte me shpejtësi kur babai i tij, Reese, humbet kthesën për në spital. Ricky e sheh Reese vetëm një herë pas kësaj, në moshën 10 vjeç, për ditën e karrierës në shkollën e tij. Reese i thotë Ricky: "Nëse nuk je i pari, je i fundit", një këshillë të cilën Ricky e merr për zemër. Pesëmbëdhjetë vjet më vonë, Ricky punon në ekipin e pilotit të Dennit Racing, Terry Cheveaux. Kur Cheveaux i vendit të fundit vendos të bëjë një pushim në tualet, Ricky e zëvendëson atë dhe përfundon i treti. Larry Dennit Sr. i jep Ricky një vend të përhershëm dhe ai shpejt ngrihet për t'u bërë një nga pilotët më të suksesshëm të [[NASCAR]]. Ai takon gruan e tij të ardhshme Carley kur ajo shfaq gjoksin e saj pas njërës prej fitoreve të tij. Ricky e bind Dennit të formojë një ekip të dytë për mikun e tij më të mirë, Cal Naughton Jr., dhe ata bëhen një dyshe e pandalshme duke përdorur teknikën e tyre të hobit "Shake and Bake" në pistë. Megjithatë, arroganca e sapozbuluar e Ricky e acaron djalin e alienuar të Dennit, i cili hakmerret duke shtuar në ekip pilotin francez të Formula 1, Jean Girard, i cili është hapur homoseksual. Girard jo vetëm që e tall Ricky, por e tejkalon atë në performancë dhe bëhet piloti më i mirë i Dennit. I dëshpëruar për ta mposhtur Girard, Ricky përplaset në [[Charlotte Motor Speedway|Lowe's Motor Speedway]]. Edhe pse i padëmtuar, ai traumatizohet dhe shtrohet në spital. Nga frika se mos pëson përsëri aksidente, performanca e tij bie në mënyrë drastike dhe Dennit e pushon nga puna. Carley e lë për Cal, i cili ende e konsideron Ricky mikun e tij më të mirë, por Ricky këmbëngul se miqësia e tyre ka mbaruar. Ricky dhe dy djemtë e tij të padisiplinuar, Walker dhe Texas Ranger, shpërngulen të jetojnë me nënën e disiplinuar të Ricky, Lucy, e cila është e vendosur t'i riparojë djemtë. Ricky pranon një punë si shpërndarës picash, por pasi humbet patentën e shoferit, ai detyrohet të shpërndajë pica me autobus ose me biçikletë. Kur jeta e tij arrin në pikën më të ulët, Reese kthehet dhe përdor metoda të pazakonta (duke përfshirë vendosjen e një [[kugari]] të gjallë në makinën e tij) për të ndihmuar Ricky të rifitojë vetëbesimin dhe të marrë një patentë të re. Pasi shkakton telashe në një restorant [[Applebee's]], Reese e braktis përsëri familjen. Para se ta bëjë këtë, ai hedh poshtë thënien e tij që ka drejtuar jetën e Ricky, duke rrëfyer se ishte e pakuptimtë sepse ai ishte nën ndikimin e drogës në atë kohë. Ish-asistentja e Ricky, Susan, e bind atë të kthehet në NASCAR dhe ata shpejt zhvillojnë një marrëdhënie romantike. Në ditën e garës në [[Talladega Superspeedway]], Ricky ribashkohet me ekipin e tij të boksit, të cilët e kanë zbukuruar makinën e pasponsorizuar të Ricky me një kugar dhe fjalën "ME" për të ndërtuar vetëbesimin e tij. Ricky takohet me Girard, i cili rrëfen se erdhi në Amerikë duke shpresuar të humbiste ndaj një piloti superior në mënyrë që më në fund të tërhiqej. Ricky gjithashtu bën rregullime me Cal. Gjatë garës, Ricky ngjitet nga vendi i fundit në të dytin pas Girard. Në xhirot e fundit, megjithatë, Dennit i urdhëron Cal ta nxjerrë Ricky nga gara. Cali refuzon dhe në vend të kësaj e ndihmon Ricky të kalojë Girard. Dennit më pas i urdhëron pilotit zëvendësues të Ricky, Brian Wavecrest, ta nxjerrë Cal nga gara, duke shkaktuar një aksident masiv që eliminon të gjithë përveç Ricky dhe Girard. Në xhiron e fundit, Ricky dhe Girard përplasen, duke shkatërruar makinat e tyre. Ata dalin me nxitim nga makinat e tyre dhe vrapojnë drejt vijës së finishit. Ricky kalon vijën i pari dhe Girard i ofron një shtrëngim duarsh, por Ricky përgjigjet duke e puthur në buzë. Megjithatë, të dy pilotët skualifikohen për daljen nga makinat e tyre. Cali, i cili ishte në vendin e tretë, shpallet fitues. Pas fitores së tij, Cal dhe Ricky pajtohen dhe Reese e përgëzon Ricky, i cili thotë se nuk kishte më të bënte me fitoren, pasi familja e tij e do atë pavarësisht se ku përfundon. Ricky, familja e tij dhe Susan largohen për të shkuar në Applebee's. Në një skenë pas titrave, Lucy shfaqet duke i lexuar një histori të [[William Faulkner]] Walker dhe Texas Ranger, të dy tani janë fëmijë të respektueshëm dhe të sofistikuar. ==Rolet== {{Div col}} * [[Will Ferrell]] si Ricky Bobby ** Jake Johnson si Ricky Bobby 5 vjeçar ** Luke Bigham si Ricky Bobby 10 vjeçar * [[John C. Reilly]] si Cal Naughton Jr. ** Austin Crim si Cal 10 vjeçar * [[Sacha Baron Cohen]] si Jean Girard * [[Gary Cole]] si Reese Bobby * [[Michael Clarke Duncan]] si Lucius Washington * [[Leslie Bibb]] si Carley Bobby/Naughton * [[Jane Lynch]] si Lucy Bobby * [[Amy Adams]] si Susan * [[Andy Richter]] si Gregory * [[Molly Shannon]] si Mrs. Dennit * [[Greg Germann]] si Larry Dennit Jr. * [[David Koechner]], [[Jack McBrayer]] dhe [[Ian Roberts (aktor amerikan)|Ian Roberts]] si Hershell, Kyle dhe Glenn * [[Houston Tumlin]] dhe [[Grayson Russell]] si Walker dhe Texas Ranger * [[Adam McKay]] (si regjisori i filmit dhe bashkë-skenaristi) di Terry Cheveaux * [[Pat Hingle]] si Larry Dennit Sr. * [[Ed Lauter]] si John Hanafin * Ted Manson si Chip * [[Rob Riggle]] si Jack Telmont * C.J. Dornberger si Brian Wavecrest * [[Elvis Costello]] dhe [[Mos Def]] si mysafirë në festën e Girardit * [[Jack Blessing]] si Jarvis * [[Greg Biffle]] shfaqet në një film special, por nuk përmendet në film. * [[Frank Welker]] as vocal sounds of the cougar. Transmetuesit dhe pilotë të ndryshëm të NASCAR në jetën reale dhe makinat e tyre nga [[2005 NASCAR Nextel Cup Series|sezoni NASCAR i vitit 2005]] mund të shihen gjithashtu, duke përfshirë: Pilotët: [[Dale Jarrett]], [[Dale Earnhardt Jr.]], [[Kasey Kahne]], [[Tony Stewart]], [[J. J. Yeley]], [[Jason Leffler]], [[Brian Vickers]], [[Jeff Gordon]], [[Jimmie Johnson]], [[Kyle Busch]], [[Boris Said]], [[Tony Raines]], [[Mike Wallace (racing driver)|Mike Wallace]], [[Kerry Earnhardt]], [[Jeff Green (racing driver)|Jeff Green]], [[Jamie McMurray]] Vetëm veturat: [[Casey Mears]], [[Jeremy Mayfield]], [[Bobby Labonte]], [[Terry Labonte]], [[Travis Kvapil]], [[Mark Martin]], [[Carl Edwards]], [[Mike Bliss]], [[Scott Wimmer]], [[Jamie McMurray]], [[Rusty Wallace]], [[Kurt Busch]], [[Elliott Sadler]], [[Greg Biffle]], [[Matt Kenseth]], [[Michael Waltrip]], [[Ryan Newman (racing driver)|Ryan Newman]], [[Scott Riggs]], [[Joe Nemechek]], [[Sterling Marlin]], [[Jeff Burton]], [[Ken Schrader]], [[Kevin Lepage]], [[Mike Skinner (racing driver)|Mike Skinner]], [[Kenny Wallace]], [[Bobby Hamilton Jr.]], [[Hermie Sadler]], [[Robby Gordon]], [[Kevin Harvick]], [[Kyle Petty]], dhe [[Johnny Sauter]]. Transmetuesit: [[Mike Joy]], [[Darrell Waltrip]], [[Larry McReynolds]], [[Dick Berggren]], [[Bill Weber]], [[Benny Parsons]], [[Wally Dallenbach Jr.]], [[Bob Jenkins]] dhe [[Rick Benjamin (announcer)|Rick Benjamin]] {{div col end}} ==Pritja== ===Box office=== Filmi fitoi 47 milionë dollarë amerikanë në javën e parë dhe ishte filmi nr. 1 në biletari, duke e bërë atë në atë kohë fundjavën më të madhe të hapjes së karrierës së Ferrell, përpara se të kalohej nga The Lego Movie i vitit 2014. Filmi fitoi 148.2 milionë dollarë në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, dhe 15.1 milionë dollarë në territore të tjera për një total prej 163 milionë dollarësh në të gjithë botën, në atë kohë filmi i dytë më i fituar i Ferrell (pas ''[[Elf (film)|Elf]]'') dhe më i larti i McKay.<ref name="mojo">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=talladeganights.htm|title=Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby|website=[[Box Office Mojo]]|date=26 prill 2007|access-date=26 prill 2020|language=en}}</ref> ===Përgjigjje kritike=== Në [[Rotten Tomatoes]], ''Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby'' ka një vlerësim miratimi prej 72% bazuar në 186 recensione. Konsensusi kritik i faqes thotë: "Edhe pse herë pas here ngec, përzierja e satirës, ​​shakave të zgjuara dhe performancave të shkëlqyera të ansamblit në Talladega Nights e vendos atë drejtpërdrejt në rrethin e fituesve."<ref>{{cite web|title=Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby (2006)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/talladega_nights_the_ballad_of_ricky_bobby|website=[[Rotten Tomatoes]]|access-date=30 korrik 2025|language=en}}</ref> Në [[Metacritic]], filmi ka një rezultat mesatar të ponderuar prej 66 nga 100, bazuar në 33 kritikë, duke treguar "recensione përgjithësisht të favorshme".<ref>{{cite web|title=Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby|url=https://www.metacritic.com/movie/talladega-nights-the-ballad-of-ricky-bobby|website=[[Metacritic]]|access-date=4 prill 2020|language=en}}</ref> Audiencat e anketuara nga [[CinemaScore]] i dhanë filmit një notë "B" në shkallën nga A+ në F. ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * {{IMDb title|0415306|Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby}} * {{mojo title|talladeganights|Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby}} [[Kategoria:Filma 2006]] [[Kategoria:Filma komedi 2006]] [[Kategoria:Filma sportive 2006]] [[Kategoria:Filma komedi amerikanë]] [[Kategoria:Filma sportive amerikanë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma me regji nga Adam McKay]] [[Kategoria:Filma të prodhuar nga Judd Apatow]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga Alex Wurman]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Adam McKay]] [[Kategoria:Filma me skenarë nga Will Ferrell]] [[Kategoria:Filma të Apatow Productions]] [[Kategoria:Filma të Columbia Pictures]] tjj8u473v9hqlgsat4nlkyhgfiuupwa 0 399863 2976257 2026-05-02T12:14:06Z Fallbackintoreality 102113 nga anëtari i bendit 2976257 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[2 Die 4]] bc5mz0qestu72q6y06frv1wp4wv1nxb 14 399864 2976258 2026-05-02T12:14:15Z Пакко 6535 Faqe e re: [[Kategoria:Libra sipas gjuhës]] 2976258 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Libra sipas gjuhës]] 0dagc1wyij2vy85z2xae36zudu13fot 0 399865 2976259 2026-05-02T12:14:43Z Fallbackintoreality 102113 nga anëtari i bendit 2976259 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[2 Die 4]] bc5mz0qestu72q6y06frv1wp4wv1nxb 0 399866 2976260 2026-05-02T12:15:00Z Fallbackintoreality 102113 nga anëtari i bendit 2976260 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[2 Die 4]] bc5mz0qestu72q6y06frv1wp4wv1nxb 0 399867 2976263 2026-05-02T12:16:16Z Пакко 6535 Faqe e re: {{Infobox book | name = Popullsia sllave në Shqipëri | title_orig = {{lang|ru|Славянское население в Албании}} | image = Селищев А.М. Славянское население в Албании. (1931). — Обложка.jpg | caption = Kopertina e librit (botimi i vitit 1931) | author = [[Afanasi Selishchev]] | language = [[Gjuha ruse|Rusisht]] | publisher = Instituti Shkencor Maqedonas | release_date... 2976263 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Popullsia sllave në Shqipëri | title_orig = {{lang|ru|Славянское население в Албании}} | image = Селищев А.М. Славянское население в Албании. (1931). — Обложка.jpg | caption = Kopertina e librit (botimi i vitit 1931) | author = [[Afanasi Selishchev]] | language = [[Gjuha ruse|Rusisht]] | publisher = Instituti Shkencor Maqedonas | release_date = 1931 | location = [[Sofja]], [[Bullgaria]] | genre = [[Gjuhësia]], [[Historia]], [[Etnografia]] | pages = 352 }} '''''Popullsia sllave në Shqipëri''''' ({{lang-ru|Славянское население в Албании}}) është një vepër shkencore monumentale e gjuhëtarit rus [[Afanasi Selishchev]], e botuar në vitin 1931 në [[Sofja]]. Ky libër konsiderohet si një nga studimet më të rëndësishme për toponiminë dhe shtresat gjuhësore sllave në territorin e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. == Përmbajtja == Vepra është rezultat i kërkimeve të gjata të Selishchevit mbi historinë dhe gjuhësinë e Ballkanit. Ai analizon praninë sllave në Shqipëri gjatë Mesjetës, duke u bazuar në: * '''Toponiminë:''' Analiza e emrave të vendeve (fshatrave, lumenjve, maleve) me origjinë sllave në Shqipërinë e Mesme dhe të Jugut. * '''Etnografinë:''' Përshkrime të zakoneve dhe kulturës materiale. * '''Gjuhësinë:''' Studimi i huazimeve reciproke mes gjuhës shqipe dhe dialekteve sllave. Selishchev identifikon etimologjinë sllave të shumë emrave gjeografikë në Shqipëri, si për shembull: [[Pogradeci]], [[Çorovoda]], [[Berati]], [[Belshi]], [[Librazhdi]] dhe shumë fshatra të tjerë. == Rëndësia == Edhe pse u botua në vitin 1931, libri mbetet një burim i rëndësishëm referencash për studiuesit shqiptarë që merren me albanologjinë dhe ballkanistikën. Studimi i tij mbi toponiminë shërben si bazë për kuptimin e zhvillimeve demografike në Shqipërinë mesjetare. Në vepër, autori i klasifikon dialektet sllave të këtyre zonave si pjesë të grupit bullgar, gjë që pasqyron pikëpamjet e tij shkencore dhe anëтарësimin e tij në [[Instituti Shkencor Maqedonas]] në Sofje. == Shih edhe == * [[Afanasi Selishchev]] * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Maqedonasit në Shqipëri]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Libra të botuar në 1931]] [[Kategoria:Libra rusisht]] [[Kategoria:Libra për Shqipërinë]] [[Kategoria:Gjuhësia në Shqipëri]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] c1v2hfna0q6pvgxojx2im03hm2zk5y2 2976269 2976263 2026-05-02T12:57:23Z Пакко 6535 Shtimi i burimeve shkencore dhe referencave duke përdorur citimet standarde (CS1). Korrigjimi i parametrave të gjuhës. 2976269 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Popullsia sllave në Shqipëri | title_orig = {{lang|ru|Славянское население в Албании}} | image = Селищев А.М. Славянское население в Албании. (1931). — Обложка.jpg | caption = Kopertina e librit (botimi i vitit 1931) | author = [[Afanasi Selishchev]] | language = [[Gjuha ruse|Rusisht]] | publisher = Instituti Shkencor Maqedonas | release_date = 1931 | location = [[Sofja]], [[Bullgaria]] | genre = [[Gjuhësia]], [[Historia]], [[Etnografia]] | pages = 352 }} '''''Popullsia sllave në Shqipëri''''' ({{lang-ru|Славянское население в Албании}}) është një vepër shkencore monumentale e gjuhëtarit rus [[Afanasi Selishchev]], e botuar në vitin 1931 në [[Sofja]]. Ky libër konsiderohet si një nga studimet më të rëndësishme për toponiminë dhe shtresat gjuhësore sllave në territorin e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. == Përmbajtja == Vepra është rezultat i kërkimeve të gjata të Selishchevit mbi historinë dhe gjuhësinë e Ballkanit. Ai analizon praninë sllave në Shqipëri gjatë Mesjetës, duke u bazuar në: * '''Toponiminë:''' Analiza e emrave të vendeve (fshatrave, lumenjve, maleve) me origjinë sllave në Shqipërinë e Mesme dhe të Jugut. * '''Etnografinë:''' Përshkrime të zakoneve dhe kulturës materiale. * '''Gjuhësinë:''' Studimi i huazimeve reciproke mes gjuhës shqipe dhe dialekteve sllave. Selishchev identifikon etimologjinë sllave të shumë emrave gjeografikë në Shqipëri, si për shembull: [[Pogradeci]], [[Çorovoda]], [[Berati]], [[Belshi]], [[Librazhdi]] dhe shumë fshatra të tjerë. == Rëndësia == Edhe pse u botua në vitin [[1931]], libri mbetet një burim i rëndësishëm referencash për studiuesit shqiptarë që merren me albanologjinë dhe ballkanistikën. Studimi i tij mbi toponiminë shërben si bazë për kuptimin e zhvillimeve demografike në Shqipërinë mesjetare. Në vepër, autori i klasifikon dialektet sllave të këtyre zonave si pjesë të grupit gjuhësor bullgar, gjë që pasqyron pikëpamjet e tij shkencore dhe anëtarësimin e tij në [[Instituti Shkencor Maqedonas]] në Sofje.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |pages=15–31 |language=ru}}</ref> Studimi mbetet një burim i rëndësishëm për [[Albanologjia|albanologjinë]] dhe ballkanistikën, duke u cituar gjerësisht për analizën e topografisë sllave në Shqipëri.<ref>{{cite web |url=http://macedonia.kroraina.com/as_sna/index.htm |title=A. M. Selishchev dhe kontributi i tij për toponiminë sllave në Shqipëri |publisher=Librat për Maqedoninë |access-date=2 May 2026 |language=sq}}</ref> Ky punim konsiderohet si një nga kërkimet më të detajuara të kohës për kontaktet gjuhësore dhe historinë mesjetare të rajonit.<ref>{{cite journal |last=Mladenov |first=Stefan |title=Recension për "Popullsia sllave në Shqipëri" |journal=Macedonian Review |year=1931 |volume=7 |issue=1 |pages=123–128 |language=bg}}</ref> == Shih edhe == * [[Afanasi Selishchev]] * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Maqedonasit në Shqipëri]] == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Libra të botuar në 1931]] [[Kategoria:Libra rusisht]] [[Kategoria:Libra për Shqipërinë]] [[Kategoria:Gjuhësia në Shqipëri]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] 67u2r6yqmxsftvlhhx9smn71qa4qmt7 2976272 2976269 2026-05-02T13:12:18Z Пакко 6535 == Lidhje të jashtme == * [https://macedonia.kroraina.com/seli_sna/selish_2.html Teksti i plotë i librit] në bibliotekën online "Librat për Maqedoninë". 2976272 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Popullsia sllave në Shqipëri | title_orig = {{lang|ru|Славянское население в Албании}} | image = Селищев А.М. Славянское население в Албании. (1931). — Обложка.jpg | caption = Kopertina e librit (botimi i vitit 1931) | author = [[Afanasi Selishchev]] | language = [[Gjuha ruse|Rusisht]] | publisher = Instituti Shkencor Maqedonas | release_date = 1931 | location = [[Sofja]], [[Bullgaria]] | genre = [[Gjuhësia]], [[Historia]], [[Etnografia]] | pages = 352 }} '''''Popullsia sllave në Shqipëri''''' ({{lang-ru|Славянское население в Албании}}) është një vepër shkencore monumentale e gjuhëtarit rus [[Afanasi Selishchev]], e botuar në vitin 1931 në [[Sofja]]. Ky libër konsiderohet si një nga studimet më të rëndësishme për toponiminë dhe shtresat gjuhësore sllave në territorin e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. == Përmbajtja == Vepra është rezultat i kërkimeve të gjata të Selishchevit mbi historinë dhe gjuhësinë e Ballkanit. Ai analizon praninë sllave në Shqipëri gjatë Mesjetës, duke u bazuar në: * '''Toponiminë:''' Analiza e emrave të vendeve (fshatrave, lumenjve, maleve) me origjinë sllave në Shqipërinë e Mesme dhe të Jugut. * '''Etnografinë:''' Përshkrime të zakoneve dhe kulturës materiale. * '''Gjuhësinë:''' Studimi i huazimeve reciproke mes gjuhës shqipe dhe dialekteve sllave. Selishchev identifikon etimologjinë sllave të shumë emrave gjeografikë në Shqipëri, si për shembull: [[Pogradeci]], [[Çorovoda]], [[Berati]], [[Belshi]], [[Librazhdi]] dhe shumë fshatra të tjerë. == Rëndësia == Edhe pse u botua në vitin [[1931]], libri mbetet një burim i rëndësishëm referencash për studiuesit shqiptarë që merren me albanologjinë dhe ballkanistikën. Studimi i tij mbi toponiminë shërben si bazë për kuptimin e zhvillimeve demografike në Shqipërinë mesjetare. Në vepër, autori i klasifikon dialektet sllave të këtyre zonave si pjesë të grupit gjuhësor bullgar, gjë që pasqyron pikëpamjet e tij shkencore dhe anëtarësimin e tij në [[Instituti Shkencor Maqedonas]] në Sofje.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |pages=15–31 |language=ru}}</ref> Studimi mbetet një burim i rëndësishëm për [[Albanologjia|albanologjinë]] dhe ballkanistikën, duke u cituar gjerësisht për analizën e topografisë sllave në Shqipëri.<ref>{{cite web |url=http://macedonia.kroraina.com/as_sna/index.htm |title=A. M. Selishchev dhe kontributi i tij për toponiminë sllave në Shqipëri |publisher=Librat për Maqedoninë |access-date=2 May 2026 |language=sq}}</ref> Ky punim konsiderohet si një nga kërkimet më të detajuara të kohës për kontaktet gjuhësore dhe historinë mesjetare të rajonit.<ref>{{cite journal |last=Mladenov |first=Stefan |title=Recension për "Popullsia sllave në Shqipëri" |journal=Macedonian Review |year=1931 |volume=7 |issue=1 |pages=123–128 |language=bg}}</ref> == Shih edhe == * [[Afanasi Selishchev]] * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Maqedonasit në Shqipëri]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://macedonia.kroraina.com/seli_sna/selish_2.html Teksti i plotë i librit] në bibliotekën online "Librat për Maqedoninë". [[Kategoria:Libra të botuar në 1931]] [[Kategoria:Libra rusisht]] [[Kategoria:Libra për Shqipërinë]] [[Kategoria:Gjuhësia në Shqipëri]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] 80wpt172m0yb5ypgne21v7dfc0e03fp 2976278 2976272 2026-05-02T13:29:33Z Пакко 6535 Rregullimi i referencave: formatimi i datave (ISO) dhe përditësimi i lidhjeve të jashtme. 2976278 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Popullsia sllave në Shqipëri | title_orig = {{lang|ru|Славянское население в Албании}} | image = Селищев А.М. Славянское население в Албании. (1931). — Обложка.jpg | caption = Kopertina e librit (botimi i vitit 1931) | author = [[Afanasi Selishchev]] | language = [[Gjuha ruse|Rusisht]] | publisher = Instituti Shkencor Maqedonas | release_date = 1931 | location = [[Sofja]], [[Bullgaria]] | genre = [[Gjuhësia]], [[Historia]], [[Etnografia]] | pages = 352 }} '''''Popullsia sllave në Shqipëri''''' ({{lang-ru|Славянское население в Албании}}) është një vepër shkencore monumentale e gjuhëtarit rus [[Afanasi Selishchev]], e botuar në vitin 1931 në [[Sofja]]. Ky libër konsiderohet si një nga studimet më të rëndësishme për toponiminë dhe shtresat gjuhësore sllave në territorin e [[Shqipëria|Shqipërisë]]. == Përmbajtja == Vepra është rezultat i kërkimeve të gjata të Selishchevit mbi historinë dhe gjuhësinë e Ballkanit. Ai analizon praninë sllave në Shqipëri gjatë Mesjetës, duke u bazuar në: * '''Toponiminë:''' Analiza e emrave të vendeve (fshatrave, lumenjve, maleve) me origjinë sllave në Shqipërinë e Mesme dhe të Jugut. * '''Etnografinë:''' Përshkrime të zakoneve dhe kulturës materiale. * '''Gjuhësinë:''' Studimi i huazimeve reciproke mes gjuhës shqipe dhe dialekteve sllave. Selishchev identifikon etimologjinë sllave të shumë emrave gjeografikë në Shqipëri, si për shembull: [[Pogradeci]], [[Çorovoda]], [[Berati]], [[Belshi]], [[Librazhdi]] dhe shumë fshatra të tjerë. == Rëndësia == Edhe pse u botua në vitin [[1931]], libri mbetet birim i rëndësishëm referencash për studiuesit shqiptarë që merren me albanologjinë dhe ballkanistikën. Studimi i tij mbi toponiminë shërben si bazë për kuptimin e zhvillimeve demografike në Shqipërinë mesjetare. Në vepër, autori i klasifikon dialektet sllave të këtyre zonave si pjesë të grupit gjuhësor bullgar, gjë që pasqyron pikëpamjet e tij shkencore dhe anëtarësimin e tij në [[Instituti Shkencor Maqedonas]] në Sofje.<ref>{{cite book |last=Selishchev |first=Afanasy |title=Славянское население в Албании |publisher=Macedonian Scientific Institute |year=1931 |location=Sofia |pages=15–31 |language=ru}}</ref> Studimi mbetet një burim i rëndësishëm për [[Albanologjia|albanologjinë]] dhe ballkanistikën, duke u cituar gjerësisht për analizën e topografisë sllave në Shqipëri.<ref>{{cite web |url=https://macedonia.kroraina.com/seli_sna/selish_2.html |title=A. M. Selishchev dhe kontributi i tij për toponiminë sllave në Shqipëri |publisher=Librat për Maqedoninë |access-date=2026-05-02 |language=ru}}</ref> Ky punim konsiderohet si një nga kërkimet më të detajuara të kohës për kontaktet gjuhësore dhe historinë mesjetare të rajonit.<ref>{{cite journal |last=Mladenov |first=Stefan |title=Recension për "Popullsia sllave në Shqipëri" |journal=Macedonian Review |year=1931 |volume=7 |issue=1 |pages=123–128 |language=bg}}</ref> == Shih edhe == * [[Afanasi Selishchev]] * [[Bullgarët në Shqipëri]] * [[Maqedonasit në Shqipëri]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [https://macedonia.kroraina.com/seli_sna/selish_2.html Teksti i plotë i librit] në bibliotekën online "Librat për Maqedoninë". [[Kategoria:Libra të botuar në 1931]] [[Kategoria:Libra rusisht]] [[Kategoria:Libra për Shqipërinë]] [[Kategoria:Gjuhësia në Shqipëri]] [[Kategoria:Historia e Shqipërisë]] kqxuhr545402zm5bz9o5bgfz87158om 1 399868 2976265 2026-05-02T12:24:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976265 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[La Liga 2012–13]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976264 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://european-football-statistics.co.uk/attn/archive/esp/aveesp13.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 14:24 (CEST) l12hs3srudouxlq8zlmd5cj5qvbzrzl 0 399869 2976268 2026-05-02T12:34:11Z Fallbackintoreality 102113 Fallbackintoreality zhvendosi faqen [[Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat (Kosovë)]] te [[Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat]] përmes ridrejtimi: momentalisht e panevojshme; nuk ka institucione tjetër me këtë emër 2976268 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Sindikata e Punëtorëve të Sektorit Privat]] 1j3l7x4m1kcstvpx1c66z33cbrc0yco 3 399870 2976273 2026-05-02T13:12:24Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Popullsia sllave në Shqipëri (libër) */ 2976273 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:12 (CEST) hy7w6fnged1gk147q7nk556t7zdg47e 2976279 2976273 2026-05-02T13:31:26Z Пакко 6535 /* Probleme me referimet te artikulli Popullsia sllave në Shqipëri (libër) */ Përgjigje 2976279 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:12 (CEST) :I rregulluar. Formatimi i datës është korrigjuar në ISO (YYYY-MM-DD). [[Përdoruesi:Пакко|Пакко]] ([[Përdoruesi diskutim:Пакко|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:31 (CEST) ddj7a8jd9jvp309amkv46w787k7znef 2976336 2976279 2026-05-02T15:23:14Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Bullgarët në Shqipëri */ 2976336 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:12 (CEST) :I rregulluar. Formatimi i datës është korrigjuar në ISO (YYYY-MM-DD). [[Përdoruesi:Пакко|Пакко]] ([[Përdoruesi diskutim:Пакко|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bullgarët në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bullgarët në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2015:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:23 (CEST) klh0pjpnfmxpl8pbntu7aikgydalw1n 2976351 2976336 2026-05-02T15:33:16Z Пакко 6535 /* Probleme me referimet te artikulli Bullgarët në Shqipëri */ Përgjigje 2976351 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Popullsia sllave në Shqipëri (libër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:12 (CEST) :I rregulluar. Formatimi i datës është korrigjuar në ISO (YYYY-MM-DD). [[Përdoruesi:Пакко|Пакко]] ([[Përdoruesi diskutim:Пакко|diskutimet]]) 2 maj 2026 15:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bullgarët në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Пакко! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2976329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bullgarët në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20maj%202026,%2015:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:23 (CEST) :I rregulluar. U shtuan shtëpia botuese dhe vendndodhja te referimet. [[Përdoruesi:Пакко|Пакко]] ([[Përdoruesi diskutim:Пакко|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:33 (CEST) hpzo4f7tjy888niyqwfz7u42xs5la2n 14 399871 2976291 2026-05-02T14:07:50Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Qytete në Saksoninë e Ulët]] 2976291 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Qytete në Saksoninë e Ulët]] 30i8tsdnpng7bw5sfvzloltvqesqyh7 14 399872 2976293 2026-05-02T14:10:28Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Hanover]] 2976293 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Hanover]] r7r6xnrhhfzh8ef1w5oiae5nx5shu0i 14 399873 2976297 2026-05-02T14:14:13Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Qytete në Rainland Pfalc]] 2976297 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Qytete në Rainland Pfalc]] nenmdgqgy7mi36ep0bogczhlski3sx8 1 399874 2976300 2026-05-02T14:16:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976300 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liguria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976299 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.genoaairport.com/en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:16 (CEST) gmrsb7frpzwpf1k3p68orqrruyvlrkk 14 399875 2976302 2026-05-02T14:17:03Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Qytete në Nordrhein-Westfalen]] 2976302 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Qytete në Nordrhein-Westfalen]] p4vq01m1x1251s27nlks7yiyrdf7e96 14 399876 2976306 2026-05-02T14:18:39Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Dortmund]] 2976306 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Dortmund]] mx3tx7wjd9vozjfx71m0oaqcwjxi8tw 14 399877 2976309 2026-05-02T14:20:39Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Dortmund]] 2976309 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Dortmund]] mx3tx7wjd9vozjfx71m0oaqcwjxi8tw 1 399878 2976317 2026-05-02T14:45:53Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976317 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liqeni Neuron]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976316 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250207190141/https://english.radio.cz/czech-scientists-albania-discover-worlds-largest-underground-thermal-lake-8842127 për lidhjen https://english.radio.cz/czech-scientists-albania-discover-worlds-largest-underground-thermal-lake-8842127. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:45 (CEST) 1gc29xot2ju8y7joxbx7cduvqyrhhgg 0 399879 2976318 2026-05-02T14:48:09Z Leutrim.P 113691 Transferuar ketu nga; https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Ucsb_01 2976318 wikitext text/x-wiki '''Petro Lati''' është gazetar [[Shqipëria|shqiptar]]. == Jeta == == Karriera == Pas mbarimit të Universitetit të Tiranës, dega gjuhë-letërsi, në vitin 1969 fillova punën si gazetar në Televizionin Shqiptar dhe për një periudhë disa vjeçare jam marrë me përgatitjen e emisioneve për fëmijë, sidomos të reportazheve në shkolla të ndryshme të vendit, pastaj si autor i disa konkurseve me të rinjtë e shkollave të mesme në shkallë kombëtare. Të tilla mund të përmenden: konkurset për letërsinë, për artet, sportet, për muzikën, shkencën etj, të cilat krijuan një traditë të qëndrueshme në programin e Televizionit. Në vitin 1979 mora përsipër të përgatis dhe të drejtoj për një periudhë disa vjeçare emisionin “Enciklopedia televizive”, që ka “shërbyer si një dritare” për informacione të zgjeruara për zhvillimet e kulturës dhe të shkencës, trashëgiminë kulturore të popujve të ndryshëm, shpikjet e mëdha të njerëzimit si edhe veprimtaritë më të mëdha sportive të shekullit të 20-të. Pas vitit 1990, kur mendova se “Enciklopedia Televizive” e kish “thënë fjalën e vet”, jam marrë me lëvrimin e dokumentarit televiziv, ku kam qenë, të shumtën e rasteve edhe skenarist edhe realizues. Kam lëvruar kryesisht gjininë e portretit- si një nga prirjet më të dukshme dhe më të arritura në Televizionin Shqiptar, ku ndër më të njohurit janë dokumentarët për figura shumë të njohura të kulturës sonë kombëtare, si për Nermin Vlora Falaskin, Martin Camën, Petro Markon, Lasgush Poradecin, Ramadan Sokolin, Gjerasim Qiriazin, Anselm Lorekion, Shaban Demirën, Ekrem Kryeziun, Gjelosh Gjokën, Muslim Mulliqin, Dhimitër Xhuvanin, Ernest Koliqin, Aleks Budën, Muzafer Xhaxhiun dhe të tjerë. Ndërkaq kam realizuar një cikël tjetër dokumentarësh për ngjarje të rëndësishme kombëtare: “Si trashëgim ju lemë shpirtin tonë”- për koloninë e shqiptarëve të Rumanisë, “Bregu i epërm i Rivierës” (Himara). “Qyteti historik i Manastirit”, “Spirit of love”-kushtuar udhëtarëve anglezë që kanë vizituar trojet shqiptare, “Në rrugën e idealit kombëtar”- për pavarësinë e vendit, “Popull i pandalur”- për ngjarjet e viteve ’99 në Kosovë, “Ventotene- ishulli ku u internuan intelektualët shqiptarë në vitet 39- 43”, (me të cilin u vlerësova me çmimin KULT), etj. Pjesë e krijimtarisë sime janë dokumentarët “Shqipëria turistike” (në shqip, anglisht, italisht), si dhe një cikël tjetër për qendrat arkeologjike në vendin tonë, duke filluar nga Kalaja e Grazhdanit në Peshkopi e deri në Diaporit, pranë Butrintit. Jam skenarist i ciklit televiziv “ Vite pa fund”, ku janë trajtuar figura të njohura të kuturës sonë kombëtare, si: Migjeni, Pjetër Gaci, Mustafa Krantja, Dritëro Agolli, Vath Koreshi dhe Dhimitër e Dhorka Orgocka, si dhe të një cikli tjetër me poetët Dhori Qiriazi, Koçi Petriti, Sadik Bejko, Visar Zhiti e Luljeta Lleshanaku. Në vitin 2004, realizova një seri prej tetë dokumentarësh të titulluar “Shtëpitë e artit”, për familje intelektualësh që ruajnë vlera të rralla, të panjohura dhe shpesh të papara të trashëgimisë sonë kulturore. Në vitin 2005 dhe më pas, përgatita një cikël prej afro 20 dokumentarësh të titulluar “Familjet e mëdha”. Frashërllinjtë- një histori ndryshe”, “Pasardhësit e familjes së Ismail bej Vlorës”, “Shllakët e Shkodrës në kulturën tonë kombëtare”, “Kryezinjtë e Kosovës- një jetë për cështjen tonë kombëtare”, “Familja Butka e Kolonjës”, “Familja e madhe e Aqif Pashë Elbasanit”, “Toptanët dhe roli i tyre në shtetin shqiptar”, “Gurakuqët e Shkodrës”, Familjet e lagjes “Kala” në Elbasan ( Todri, Kristoforidhi, Xhuvani, Andoni, Nosi, Buda etj), “Familja Polena në Korçë- si histori mjekësh të dëgjuar”, “Zyberët, apo sevdallinjtë e këngës tiranase”. “Familja Mema – si histori e sportit” etj. Gjatë viteve 2010- 2011 kam realizuar ciklin e dokumetarëve “Shqipëria në fokus”, që është një rrëfim i zhvillimeve më të rëndësishme, sidomos turistike, në qytete kryesore të vendit, si Shkodra, Lezha, Korça, Elbasani, Saranda, etj. Thuajse i gjithë prodhimi im shumë vjeçar ruhet në arkivin e Televizionit Shqiptar; ku pjesa më e rëndësishme transmetohet herë pas here në ekran për vërtetësinë, objektivitetin dhe vlerat artistike që mbartin. Në këta dokumentarë ka një pasuri të madhe informacioni, janë intervistuar intelektualët më të njohur, sikurse ka një dokumentacion të pasur dhe mjedise që ndodh të mos i gjesh në ditët e sotme. Mbështetur në përvojën e time, në vitin 2007, botova librin “Jetë paralele”, ku shkruhet për aspekte të panjohura të shumë figurave të njohura të kulturës sonë, ndërsa kam bashkëpunuar me autorë të ndryshëm për redaktimin e veprave të tyre, si dhe me sektorin e kulturës pranë Akademisë së Shkencave, ku kam përgatitur disa zëra të Fjalorit Enciklopedik Shqiptar. Në kohë të ndryshme jam vlerësuar për krijimtarinë, si me medaljen dhe urdhërin “Naim Frashëri”; në vitin 2000 kam marrë “Antenën e artë”, si një nga gazetarët më të mirë të RTSH-së; vite më pas, më 2007 jam çmuar si gazetari më i mirë i TVSH-së në gjininë e dokumentarit, më 2008 jam vlerësuar me çmimin KULT; nga fondacioni “Imazhi & Media” kam marrë çmimin “Margaritari i Himarës”, si dhe në përzgjedhjen vjetore të Medias Televizive jam shpallur gazetari më mirë i vitit 2010 në fushën e dokumentarit. Për shkak të zhvillimit dhe të përmirësimit të teknologjisë një pjesë e emisioneve është e pamundur të bëhen të përdorshme në ditët e sotme, por ajo e pas viteve 1991 dhe më pas, thuajse është ruajtur në arkiv dhe ritransmetohet herë pas here, për vlerat, objektivitetin dhe paanshmërinë që mbart në vetvete. Ruhen në arkivin e RTSH-së këta dokumentarë: 1.Dokumentar televiziv: 'Nermin Vlora Falaski' Skenari & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Robert Xhelo Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Qyteti i Vlorës, bregdeti, bulevardi, Nermini me të shoqin, Rencon, duke zbritur shkallët, ajo buzë detit. Te varri Ismail Qemalit me shoqatën “Labëria”, dhuron një portret të I.Qemalit punuar nga Vera Blloshmi, në teatrin “P.Marko” ku nderohet nga artistët vlonjatë. Pamje të Tiranës së dikurshme, lagje e vjetër e Tiranës, Kadare me të shoqen. Dokumentacion fotografik, si dhe botime të Nerminit dhe Rencos. Intervistat: Nermini Falaski flet për kontaktet e para me Shqipërinë, krijimtarinë e saj, tezën e lidhjes së shqipes me eturskët, dëshirën e saj për të ndërtuar akademinë “I. Qemali” në Jonufër të Vlorës. Renco Falaski flet për librin me dokumente të I. Qemalit dhe vizioni I tij për shtetin shqiptar. Nëntor 1992 2.Dokumentar televiziv: Intelektuali dhe patrioti Rexhep Qosja Skenari & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Rexhep Qosja, Hajrulla Gorani, Ramiz Kelemndi, Idriz Ajeti duke ecur; Në salla të ndryshme si në Tiranë, Shkodër, Akademia e Shkencave duke folur, e shohim në oborrin e shtëpisë së pritjes, pritje dhe takime me njerëz në mjedise të ndryshme, Dhuna policore në Kosovë, autografe në kufi, Qaf-Thanë. Dokumentacion fotografik, librat që ka botuar dhe libra të letërsisë shqipe. Intervistat: Rexhep Qosja flet Naim Frashërin, Lasgush Poradecin, Nolin, Fishtën, etj. Lidhja shpirtërore me Shkodrën, letërsinë si traditë dhe selektim i vlerave më të mira gjatë monizmit. Cështja kombëtare dhe roli i atdheut amë, angazhimin i intelektualëve kosovarë në politikë, roli i TVSH-së kur Televizioni i Kosovës ishte i mbyllur nga regjimi serb. Mars 1992 3.Dokumentari televiziv: Barrë e vrame- kushtuar Martin Camajt Skenari Ardian Klosi Realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Sekuenca nga ceremonia e varrimit të Martin Camajt, ndodhen Arshi Pipa etj., Fshati Temal, shtëpitë aty pranë, grua që punon tokën, shtëpia Camaj, vëllezërit, zjarri I ndezur, malet përreth. Pamje të Shkodrës, fshati Prekal, shtëpia ku ka qenë M. Camaj, fshatra arbëreshe, Zvicra, Sekuenca nga biseda në TV austriak. Dokumentacion fotografik i Camajt dhe bashkëkohësve, veprat që botoi. letrat etj. Intervista: Arshi Pipa – në anglisht- kujton veprën e Camajt. Gjon Shllaku kujton vitet në shkollën e jezuitëve. Simon Jubani vlerëson intelektualin me kulturë të gjerë dhe për goditjen që mori kleri katolik pas vendosjes së regjimit. Lina Pali tregon dhomën ku qëndronte Martini. Nik Pali flet për punën që bëri Martini si arsimtar në Prekal. Gjergj Camaj kujton goditjen që mori familja pas arratisjes së vëllait. Kol Leka kujton rrugën e vështirë që bënë teksa po kalonin kufirin. Zef Camaj kujton dhunën që pasoi pas arratisjes. Ardian Klosi vlerëson veprën e Camaj në kulturën tonë kombëtare. Martin Camaj në TV austriak për regjimin dhe diktatorin Hoxha. Maj 1992 4.Dokumentar televiziv: Historia është frymëzimi im- regjisori Ekrem Kryeziu Skenar & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Mira Mone Fomulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Sekuenca gna filmat e këtij regjisori- E kafshoja terrin, Gjurmë të bardha, Viktimat e Tivarit, Kur pranvera vonohet, si dhe Epoka para gjyqit. Kalaja e Krujës, Ura e Brarit, në një shesh xhirimi, foto nga Kosova. Intervistat: Ekrem Kryeziu flet për temën historike në filmat e tij, përvoja krijuese, temat, filmin që po xhiron, projektetet dhe sidomos dramën “Epoka para gjyqit”. Marjeta Ljarja jep një opinion për bashkëpunimin me Kryeziun dhe masakrën e Tivarit. Mevlan Shanaj kujton se Kryeziu është një figurë shumëplanëshe si krijues në kulturën tonë. Gusht 1992 5.Poeti Agim Vinca ( Flitet për një pasdite letrare të orgnizuar në Strugë, ku prezantohet një nga botimet e fundit të poetit). 6.Bisedë me kr/shoqatës Francë- Shqipëri z.Muhamet Gjeta Operator Astrit Omeri ( Një intervistë për veprimtarinë e kësaj shoqate në Francë dhe ndihmesën e saj ndaj vendit tonë). 7.Dokumentar televiziv: 100- Vjetori i Shoqërisë Biblike Realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Monatzhi Andon Beqari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Këngë të besimit protestan, sekuenca nga filmi Jezusi. Qyteti I Korcës, botime të Kristoforidhit, Gjerasim Qiriazit, nxënës që recitojnë poezi të Qiriazit. Dokumentacion i historikut të lëvizjes protestane në Shqipëri, botime të ndryshme, përkthyes të libra të shenjtë, figurat kryesore si Pinkerton, Tomson, Kristoforidhi, Qiriazët. Inretvistë: Koco Tili flet për shtrirjen e besimit protestan në vitet ’30. 8.Emisioni: Gëzuar Krishtlindjet. ( Është xhiruar te Parku i liqenit, ku ka këngë të të rinjve protestanë, inskenime me të rinj nga jeta e Jezusit, fragmente nga filmi “Jezusi”). Xhon Kuanrud tregon për jetën e Jezusit dhe lexon fragmente nga Bibla. 1993 9.Dokumentar televiziv: Edith Durham- mbretëresha e pakurorëzuar e shqiptarëve. Skenari & Relaizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Anije me avull që hyn në liqenin e Shkodrës, shtëpi karakteristike në Shkodër, peisazhe, mësonjtoria në Korcë, kështjella e Tepelenës, Gjakova. Sekuenca nga Lufta e 1-rë Botërore, sekuenca nga arti popullor, anije pasagjerësh, Londra. Dokumentacion fotografik I Edith Durhamit, foto të vitetve 1900, foto nga represioni serb në vitet e Luftës Ballkanike, peisazhe dhe grafika të Durhamit, veprat e saj, shtypi ku ka shkruar, shtypi serb. Intervistat: Mark Tirtja e vlerëson si studiuese e dokeve, zakoneve, artit popullor. Arben Puto cmon kontributin e saj për cështjen shqiptare në momente të vështira historike. Skënder Dako kujton takimin e tij me Durhamin në Londër Dhjetor 1993 10.Dokumentar televiziv: Arbëreshi Anselm Lorekio Skenari Ramadan Sokoli Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Ardian Ujkashi Formulimi muzikor Zana Muca Pamjet: Bregdet, malet në Kalabri, fshatra kalabrezë, shtëpia e De Radës, busti i Skëndërbeut, dasmë karakteristike, Parisi. Dokumentacion fotografik i Lorekios, shtëpia e tij, foto të figurave të njohura në Kalabri, Selia e Shenjtë, gazeta “La nazione albaneze”, shtypi i kohës, foto të qendrave historike në Shqipëri. Intervistat: Ramadan Sokoli jep një vlerësim për A. Lorekion dhe gazetën “La nazione albaneze”. Petro Lati jep disa momente nga jeta e Lorekios. Recitohet pjesë nga krijimtaria e tij. Maj 1994 11.Dokumentar televiziv: Piktori Myslim Mulliqi Skenari Petro Lati Operator Stefan Gajo Montazhi Mira Mone & Andon Beqari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Mulliqi në rrugë duke ecur, në parkun kombëtar, në apartamentin e pioktorit Bashkim Ahmeti, duke pikturuar. Vepra të Mulliqit marrë nga një ekspozitë dhe albumet e tij. Dokumentacion I jetës së tij dhe pamje nga Kosova. Intervista: Myslim Mulliqi flet për krijimtarinë e tij, prirjen drejt një arti bashkëkohor, lidhjet me artistë shqiptarë dhe gjëndien në Kosovë. 1995 12. Dokumentar televiziv: Piktori Gjelosh Gjokaj Skenari Petro Lati Operatorë Stefan Gajo & Gaspër Shllaku & Pali Kuke Montazhi Milena Panjoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Gjelosh Gjokës me miqtë e tij. Vepra te piktorit. Koloseu dhe vepra arkitekture në Romë, vepra të Rilindjes italiane, në një shesh me Ibrahim Kodrën etj. Dokumentacion fotografik i Gjokës, i vendlindjes, vepra arti. Intervista: Gjelosh Gjoka flet për krijimtarinë e tij, ndikimi i fortë i ngjyrave nga vendlindja, përpjekjet për t’u pranuar në rrethet artistike, lidhjet me piktorë ku vlerëson Buzën, Shijakun, Kodrën etj. Shtator 1994 13.Dokumentar televiviz: Cogite ergo sum - Prof. Ramadan Sokoli Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Andon Beqari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Parku i liqenit, ecje e tij në qendër, drejt Liceut artistik, Shkdora, shtëpia e Sokojaleve në Shkodër, sekuenca nga festivalet popullore, Stambolli, studio e prof. Ramadan Sokolit, Firence, sekuenca koncerti me vepra të Sokolit. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së tij, pamje qytetesh, botime dhe letërkëmbime të R.Sokolit. Intervistat: Marie Kraja flet për bashkëpunimin në Radio Tirana. Mentor Quku vlerëson të parin e kësaj familjeje, Hodo Sokolin. Hafsa Zyberi thotë se R. Sokoli i dha rrugën e këngës. Shaqir Rexhvelaj, Anita Tartari vleresojnë pedagogun e tyre në Lice. Trim Gjata, Engjëll Tërshana, Gjergj Zheji, Alfred Uci, Thoma Kacorri, At Artur Lionin cmojnë kontributin e tij në studimet e folklorit dhe figurave të lashta të popullit shqiptar. Ismail Kadare vlerëson kontributin e tij, pavarësisht nga regjimi ku jetoi. Mars 1995 14.Dokumentar televiziv: Si trashëgim u lëmë shpirtin tonë -Kolonia e shqiptarëve të Rumanisë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Bledar Mandia Pamjet: Ura mbi lumin Danub, shtëpi karakteristike, peisazhe, qyteti I Korcës, flamuri kombëtar, Bukureshti, qendra e qytetit, monumentet. Salla ku u mbajt konferenca për 400-vjetorin e Kolonisë së shqiptarëve në Rumani, diskutimet në konferencë, të rinj në këtë veprimtari. Muzeu historik i Bukureshtit, pallatet e famlijes Gjika, fëmijë në një nga parqet e qytetit, pasdite me të ftuarit në konferencë, hotel Internacional, kisha ku predikoi Fan Noli. Shtëpia e Viktor Eftimiut, sekuenca nga Eftimiu në Shqipëri, botimet e tij dhe botime për patriotët shqiptarë që emigruan aty, pllakë gramofoni, takim me të mërguar, këndohet një këngë korcare. Dokumentacion fotografik i Kolonisë së shqiptarëve në Rumani, figura të njohura të historisë, shtypi i kohës, libra historikë, aspekte të veprimtarisë së Kristaq Antoniut në Bukuresht dhe Tiranë. Intervistat: Kolec Topalli flet për aspekte të lidhjes gjuhësore mes dy popujve. Xhelku Maksutovic flet për rolin që luajtën patriotët në vitet e Rilindjes dhe lidhjen e ngushtë me popullin rumun. Thoma Kacorri flet për migrime të shqiptarëve në Bullgari dhe Rumani. Nasho Jorgaqi flet për Nolin dhe kishën që hapën patriotët shqiptarë. Marius Dobresku flet për përkthimet e letërsisë shqipe në Rumani. Panait Panait flet për dokumente që dëshmojnë migrimin në Rumani. Renata Topçiu flet gjuhën shqipe në universitetin e Konstancës. Të rinj studentë që mësojnë në shkollat rumune, gjithsesi të ardhmen e tyre e shohin në atdheun amë. 15.Emisioni - Seminari për gjuhën dhe letërsinë shqipe Pergatitur nga Petro Lati Operator Bledar Mandia Është një konferencë që mbahet në Pallatin e kongreseve për probleme të gjuhës dhe letërsisë shqipe. Marrin pjesë studiues të njohur nga Shqipëria, Kosova, dhe vende të ndryshme të botës. U diskutua për gjuhën letrare, trashëgiminë letrare, si dhe shtrirjen e interesit për studimet albanologjike. Në fund të simpoziumit presidenti I kohës, Sali Berisha, pret një pjesë të studiuesve. Janë xhiruar dhe dokumentohen figura të njohura të kohës. Flasin në mjedise të ndryshme Zejnullah Rrahmani, Fatos Arapi, Sabri Hamiti, Bahri Beci, Mehmet Celiku, Rami Memushaj, Shaban Demiraj, Kolec Topalli, Istvan Shulc, Thoma Kacorri, Mahir Domi, Jorgo Bulo, Seit Mancaku etj. Tetor 1995 16. Emisioni: Magna urbs et gravis-gërmime arkeologjike në Apoloni Skenari & realizimi Petro Lati Oerator Ilir Kasneci Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Apolonia, monumentet, skulpturat, gërmime arkeologjike, sekuenca nga rrënime në kohë të hershme, foto nga arkeologë dhe botime për këtë qytet antik. Intervistat: Zhan Lamboli flet gërmimet dhe gjetjet në terren. Bashkim Vreka flet për gjetjet e reja dhe bashkëpunimin me francezët. Vasil Bereti shpjegon një situatë gërmimesh. Fransua Katan flet për situata të tjera gërmimesh. Pjer Kaban bën një historik të shkurtër të gërmimeve në Apoloni dhe ndalet në kërkimet epigrafike. Studentë francezë japin përvojën e tyre në këtë ekspeditë. 17.Emisioni - Reportazh i pambaruar- pianistia Ermira Zyrakja Pergatitur nga Petro Lati Operator Ilir Kasneci Pamjet: Ermira luan në piano, Zvicra, parku, studio e TVSH, foto nga jeta e saj. Intervistat: Ermira Zyrakja flet për karierën e saj. Fransua Lefort flet për lidhjen me vendin tonë dhe figura të njohura të kulturës kombëtare. 18.Dokumentar televiziv: Rilindësi Gjerasim Qiriazi Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Ilir Kasneci& Bujar Kokonozi Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku & Edlira Dermani Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Fragment baleti, konferencë shkencore kushtuar 100- vjetorit të vdekjes së Gj. Qiriazit, të ftuarit vizitojnë ekspozitën me foto dhe dokumente që lidhen me familjen Qiriazi. Qyteti I Manastirit, godina e Kongresit, fshati Tërnovë, kisha e dikurshme protestane, varret e Qiriazëve në Manastir, liqeni dhe rruga e kalldrëmtë pranë Prespës. Fshati Popcisht ku pat jetuar Shahin Matraku, peisazhe malesh, pjesë koncertale të trupës së Korcës që mbështetet në krijimtarinë e Gj. Qiriazit. Dokumentacion fotografik I Gj. Qiriazit dhe veprimtarisë së tij, shtypi I kohës, vepra arti, botime të Gjerasimit dhe për cetat komite. Intervista: Nevila Nika tregon se janë dokumente të reja që dëshmojnë veprimtarinë e Gj. Qiriazit. Hysni Myzyri cmon rolin e Qiriazit si ideator I shkollës shqipe. Dhimitër Dishnica flet për “Letrën e Vëllazërisë”, ndër gazetat e para shqip në vendin tonë. Xhemile Xhaferi kujton fatin e trishtë të Shahin Matrakut. Xhon Kuanrud vlerëson Gj. Qiriazin si rilindës dhe nisiator të besimit protestan në Shqipëri. 1996 19.Dokumentar televiziv: Salve divina Apolonia Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Orkestra e RTSH-së duke dhënë shfaqje në Apoloni. Pamje të qytetit antik, skulptura, monumente, gërmime nga një ekspeditë e përbashkët shqiptaro-franceze. Universiteti i Nanternës pranë Parisit, Pjer Kaban mes studentëve, auditor, shtëpia e Pjer Kabanit, biblioteka, librat që ka botuar. Dokumentacion fotografik i gërmimeve në Apoloni, arkeologë, botime për Apoloninë. Intervistat: Pjer Kaban flet për studimet që ka bërë, të cilat e bëjnë të njohur Shqipërinë për lexuesin europian, botimet epigrafike dhe projekte të reja në këtë fushë. Monika Kaban flet për njohjet e pakta dhe frikën që kish kur Pjeri merrte rrugën drejt Shqipërisë. Selim Islami vlerëson kontributin e Kabanit si epigrafist. Zhan Lamboli tregon për gërmimet dhe gjetjet në Apoloni. Bashkim Vreka cmon bshkëpunimin mes dy ekspeditave. Vasil Bereti tregon për gërmimet që po bëhen në Apoloni. Studentë francezë tregojnë për përvojat në këto ekspedita të përbashkëta dhe mikpritjen e arkeologëve shqiptarë. Prill 1996 20.Dokumentar televiziv: Fajtorë pa faj Skenari Petro lati Realizimi Petro Lati & Manushaqe Pema Operator Ilir Kasneci Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Valle në Sheshin e Flamurit në Vlorë, kalaja e Kaninës, muzeu I Pavarësisë. Hotel Internacional në Bukuresht, gjiri I Vlorës, anije në det të hapur, Londra, apartamenti i Esma Vlorës në Tiranë, botime për Ismail Qemalin, varri i tij në Vlorë, Darling Vlora duke ecur, kurorë lulesh te varri i I. Qemalit. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Vlora, shtypi në periudha të ndryshme, foto të qyteteve europiane dhe të bashkëkohësve, telegrame, letra dhe dokumente të tjera, libra të Nermin Vlorës. Intervistat: Koli Xoxi flet për monografinë që shkroi për I. Qemalin dhe vështirësitë që kishte. Nermin Vlora flet për pasardhësit dhe fatin e tyre gjatë kohëve. Esma Vlora flet për vuajtjet dhe persekutimin në vitet e regjimit komunist. Vilson Gjocaj kujton mikun e tij, Ismail Vlorën, në fabrikën e bukës. Darling Vlora kujton vitet e gjimnazit ku nuk dihej asgjë për pasardhësit e familjes Vlora. Mars 1996 21.Dokumentar televiziv: Bregu i epërm i Himarës Skenar & Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Penelopi Papapavllo Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Bregdeti i parë më avion, Llogoraja, bregdet me dallgë, fshatrat Dhërmi, Vuno, Himarë, peisazhe të qytetit të Himarës. Shtëpia e Petro Markos, shtëpia e Neco Mukës, inskenim për këngën “Vajzë e valëve”, sekuenca nga Petro Marko. Kisha e Vunoit, ato të Dhërmiut, kalaja e Himarës, kalaja e Porto Palermos, peisazhe për Himarën, mjedise familjare. Dokumentacion fotografik i Petro Markos, Neco Mukës, priftërinjve të Dhërmiut, si dhe shtypi i kohës. Intervista: Odise Goro bën një vlerësim për Neco Mukën Tetor 1996 22.Dokumentar televiziv: Qyteti historik i Manastirit Skenar & realzimi Petro Lati Operatorë Bujar Kokonozi & Ilir Kasneci Montazhi Mimoza Musaraj Pamjet: Pllaja e Pelagonisë, malet e Peritserit, Manastiri, qyteti antik i Heraklesë, qendra e qytetit, pazari, liqeni I Prespës, rruga e kalldrëmtë, fshati Tërnovë, sekuenca nga masakra e Manastirit, godina e kongresit të Manastirit, kisha ortodokse, parku I qytetit, lumi, shtëpia e dikurshme e Qiriazëve, varrezat. Dokumetacion fotografik mbi ndërtimet karakteristike të qytetit, mbi lëvizjen patriotike gjatë Rilindjes kombëtare, Qiriazët në atë qytet, Kongresi i Alfabetit, foto të Manakit, Migjeni në Manastir, botime për Manastirin dhe historinë e tij, shtypi i kohës. Intervistat: Pavle Pano flet për të parët që erdhën nga Korca e Kolonja dhe për Qiriazët. Irfan Tërshana flet për Milto Manakin si fotograf me origjinë shqiptare dhe dokumentimin që u ka bërë Manaki shumë ngjarjeve në shekullin e 19-të. 1997 23.Emisioni-Prof. Shaban Demiraj- në 80- vjetorin e lindjes Drejton emsionin Petro Lati. Marrin pjesë prof. Shaban Demiraj, Seit Mancaku, grupi artistik i shkollës “Jordan Misja” drejtuar nga Tatjana Shestani. Regjisor Esat Teliti Operator Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Pamjet: Studio e TVSH-së, të ftuarit flasin për jetën dhe kontributetet e prof. Shaban Demirajt në arsim, në gjuhësi dhe në kulturën e popullit shqiptar. Prof. Demiraj kujton vitet e shkollimit dhe formimin e tij si gjuhëtar. Të rinj nga universiteti bashkëbisedojnë me të. Apartamenti i prof. Demirajt, biblioteka, botimet. Kori i Liceut këndon disa këngë me motive popullore. Prof. Jup Kastrati në linjë telefonike vlerëson veprën shkencore të këtij gjuhëtari të njohur. Prof. Demirajt, një dashamirës I tij nga Tetova, i dhuron tortën e ditëlindjes. Janar 2000 24.Emisioni – Homazh poetit Azem Shkreli Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Pandeli Koci, Valdete Andoni, Elva Lato. Regjisor Piro Vesho Të ftuarit flasin për vlerat e poezisë së Azem Shkrelit, ndërsa recitohen vargje nga krijimtaria e tij. Në një kronikë nga Lidhja e Shkrimtarëve japin opinionet e tyre Bardhyl Londo, Mehmet Kraja, Zija Cela, Pandeli Cina, Esma Agolli, Odise Grillo. I997 25.Emisioni – Toleranca dhe mirëkuptimi Drejton emisionin Petro Lati. I ftuar prof. Ismet Elezi. Flitet për situatën e vështirë të vitit ’97, ka dhe një kronikë nga mitingjet paqësore që organizoheshin ato ditë. Regjisor Piro Vesho 26.Emisioni- E drejta historike e popullit të Kosovës Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Mareglen Verli dhe Meriman Braha. Flitet për kushtet ku ndodhet populli i Kosovës, historia e tij, argumentet shkencore për vetvendosje. Regjisor Piro Vesho 27. Emisioni – Mesazhe pune dhe mirëkuptimi Regjisor Piro Vesho. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar prof. Shaban Demiraj dhe muzikologu Fatmir Hysi. Flitet për situatën e vështirë të vitit ’97, synohet të jepen mesazhe të punës, të paqes, humanizmit dhe të nxiten veprimtaritë artistike. Sekuenca nga vargje të Mjedës – reciton Roza Anagnosti- dhe një ninull nga rrethi i Korcës. 28.Dokumentar televiziv: Konferenca e Pezës Skenari Petro Lati Opretaor Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Peisazh vjeshte, Peza, shtëpia ku u mbajt Konferenca e Pezës dhe shtëpi të tjera, varrezat e dëshmorëve, lapidari, monumenti I Bab Myslimit. Ecën në rrugë Ymer Dishnica, hyn në sallën e konferencës, mjedise të saj, kujton figurat kryesore që morën pjesë në mbledhje. Sekuenca nga filmi Plumba Perandorit dhe filma që tregojnë luftime dhe djegje shtëpish, dokumente të kohës dhe botime për ngjarjen. Sinkronat: Ymer Dishnica jep mendimet e veta si pjesëmarrës okular në këtë ngjarje. Liri Shimani vlerëson këtë ngarje si moment historik i bashkimit të shqiptarëve përkrah popujve të tjerë antifashistë. Shtator 1998 29.Emisioni - Studio “Binokël”- Piktori Eduard Lir Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Të ftuar Afrim Karagjozi dhe Ferit Hudhri. Operator Besnik Shima Montazhi Artin Shkodra Regjisor Esat Teliti Pamjet: Peisazhe nga Shqipëria, Londra, Korfuzi, Riviera me avion, trashëgimia artistike e Eduard Lirit, foto të tij, botime për këtë piktor. Të ftuarit flasin për veprën e Lirit, si dhe tregohen pjesë nga shkrimet e tij për Shqipërinë. 30.Emisioni - Studio “Binokël”- Fan Noli Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Të ftuar Ramadan Sokoli, Nasho Jorgaqi, Thoma Thomaj. Operator Besnik Shima Montazhi Artin Shkodra Regjisor Milena Panajoti Regjisor Esat Teliti Pamjet: Të ftuarit vlerësojnë figurën e Nolit si personalitet, patriot, demokrat, dijetar me interesa të gjëra dhe kontribuese në historinë dhe kulturën tonë kombëtare. Dokumentohen pamje të jetës dhe veprimtarisë së tij, sidomos në kishën e Shën Gjergjit në Boston. Degjohet zëri I Nolit, më 1962, në përkujtim të festës sonë kombëtare. Prezantohet busti me autor Thoma Thomanë. Pamje të Ibrik Tepesë. Recitohen pjesë nga krijimtaria e Nolit. Intervistat: At Artur Lionin flet për veprimtarinë e Nolit në Boston, japen pamje nga kisha e Shën Gjergjit ku tregohen objekte që lidhen me Nolin në atë kishë. Sotir Delogjika jep kujtimet e tij për Nolin. Ksanthi Qerkusi kujton lidhjet e gjyshes së saj me Nolin në Ibrik Tepe. 31.Emisioni - Studio “Binokël”- Koleksionistët Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone, Aida Zepishta Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio Adnan Peshkëpia dhe Pirro Nace. Ata flasin për koleksionet si histori e artit tonë dhe vlera që duhen ruajtur. Vetë Peshkëpia ka vepra të rralla të piktorit S. Shijaku etj. Më tej ata kujtojnë disa nga koleksioninstët më të njohur në vendin tonë. Pamjet: Koleksioni që ruan Adnan Peshkëpia në studion e vet, fotografi të shumta të Pirro Naces që lidhen me figura apo ngjarje të ndryshme. Recitohen poezi të viteve ’30. 32.Dokumentar televiziv: 85-vjet Polici Shqiptare Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Akademia e policisë në Tiranë, ngritja e flamurit, mjedise të brendshme, stërvitje në terren. Levizja për demokraci në vitin ‘91, rënia e bustit, gjëndia e rëndë më 1997. Gadishmëria e policisë për të mbrojtur objekte të ndryshme, kontrolle në rrugë nga policia rrugore. Festa e fëmijëve që u kushtohet policëve të vrarë, areoporti I Rinasit, laboratori i kriminalistikës, shkolla e qenve, mjedise studimi të policëve të rinj në vite. Dokumentacion fototgrafik e arkivor për historinë e policisë që pas vitit 1912. Intervistat: Bajram Yzeri flet për gjendien e policisë ps viteve ’90 dhe reformat që u ndërmorën. Bashkim Kopliku tregon për reformat që vazhduan, vendosja e qetësisë publike dhe nevoja për depolitizimin e policisë. Fëmijë që flsin për prindërit policë të vrarë gjatë kryerjes së detyrës. Nazmi Qerreti flet për gadishmërinë e policisë. Kujtim Arapi flet për ruajtjen e nyjeve kryesore të lëvizjes së njerëzve, mallrave etj. Gjon Abazi vlerëson gjendien pozitive të rendit në qytetin e Vlorës. Perina Bodinaku flet për situatën nën kontroll nga policia në areoportin e Rinasit. Fatmir Hakani tregon për punën që bëhet për të vënë nën kontroll cdo veprimtari të dyshimtë. Frederik Denis- i PAMELËS- tregon për trajnimin e polcisë shqiptare. Neritan Ceka flet për reforma dhe një kuadër ligjor më të plotë për policinë e shtetit. Të rinj studentë të akademisë së policisë të thonë se e duan këtë profesion të bukur e të vështirë në mbrojtje të jetës, pasurisë, rendit. Janar 1998 33.Dokumentar televiziv: Ju jeni zëri i vendit tuaj- Kadare vlerësohet në Fancë Skenari Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Andon Beqari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Parisi natën, kulla Eifel, rrugë të Parisit, Kadare duke ecur me të shoqen. Godina karakteristike, një mjedis i Senatit francez ku i jepet urdhëri “Legjion e Nderit”. Salla e akademisë së Francës. Figura të shquara që marrin pjesë në këtë ceremoni. Intervistat: Rene Monry vlerëson Kadarenë si zëdhënës i botës shqiptare. Ismail Kadare falnderon për këtë nder që i bëhet. Figura të larta të botës akademike, letërsisë dhe gazetarisë vlerësojnë veprën e Kadaresë. Isuf Vrioni shpreh kënaqësinë për vlerësimin që i bëhet kësaj figure të shquar të popullit shqiptar. Janar 1998 34.Dokumentar televiziv: Pak det nga Vlora- piktori Rakip Shabani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Uji i Ftohtë në Vlorë, anije në det, perëndim dielli. Ekspozitë me peisazhe dhe portrete të piktorit R. Shabani, vizitorë. Piktorë të rinj në Jonufër të Vlorës duke pikturuar. Foto nga ekspeditat e këtij piktori. Intervistat: Rakip Shabani flet për bregdetin e Vlorës që mbetet subjekt I shumë peisazheve të tij. Agim Zajmi vlerëson ekspozitën e piktorit Shabani Xhezair Abazi flet për ngjyrat në peisazhet e këtij piktori. Brikena Boci dhe Anila Kacani vlerësojnë piktorin dhe mësuesin e tyre. Korrik 1998 35.Dokumentar televiziv: Zëdhënësit e monumenteve- 50 vjet arkeologji shqiptare Realizimi Petro Lati Operator Nebi Duro Montazhi Fedra Rama / Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Relieve shqiptare me helikopter, muzeu arkeologjik I Tiranës. Sekuenca nga gërmimet arkeologjike në Mat, Maliq, Apoloni, pamje nga Apolonia, shpella e Trenit, kalaja e Shkodrës, Karaburuni, Amantia, Selca, Antingonea, Mati, objekte arkeologjike, muzeu historik kombëtar. Dokumentacion fotografik i gërmimeve në qendra të ndryshme, i arkeologëve të shumtë, botime dhe revista Iliria. Intervistat: Hasan Ceka flet për fillimet e arkeologjisë. Skënder Anamali për arkeologët e parë dhe kulturën e Komanit. Selim Islami cmon kolegët e parë, faktin që u krijua shkolla e arkeologjisë shqiptare dhe punën në revistën Iliria. Frano Prendi tregon se ish një punë që u bë me pasion e dashuri dhe pati rezultate të njohura shkencore. Aleksandra Mano kujton fillimet e saj në tumën e Matit, ku më pas erdhën edhe arkeologe të reja që u bënë shumë të njohura. Tregon edhe për rezultate të arritura në Apoloni. Myzafer Korkuti jep disa konsiderata për areoklogjinë në 50-vjetorin e saj. Nëntor 1998 36.Dokumentar televiviz: Popull i pandalur Skenari & realizimi Petro Lati Operator Bujar Kokonozi Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një karrocë në një rrugë fshati, mjedis shtëpie, një grua që vrapon, qyteti I Prizrenit, makina, cezma, një burrë me djep në dorë, shtëpia e Lidhjes. Forcat serbe në rrugët e Prishtinës, dhunë policore, makina uji, tanke, njërëz të gjakosur, të tjerë që vrapojnë, shtëpi që digjen, makina të djegura, forca serbe në pritë dhe duke qëlluar. Masakra e Borovës, si dhe një dasmë që zhvillohet në fshat, ambasadori gjerman në Borovë. Shtëpia e djegur e Jasharajve, demonstrata në Prishtinë, qirinj në varret e të rënëve. Edi Shukriu mes demonstruesve, pamje nga Kosova me demonstrata. Ardhja e refugjatve të parë në kufi, një kishë serbe dhe priftërinjtë. Forcat e UÇK-së, Hollbruk mes tyre. Pamje te Kosoves, Prishtina, gazeta Rilindja, një dorë që përgatit qeleshe. Intervistat: Zekiria Cama flet për gjëndien e rëndë dhe rreziku që vjen nga regjimi i Miloshevicit. Një murg tregon se Kosova është dhe do të mbetet tokë serbe. Korrik 1998 37.Emisioni - Një mal kujtimesh: Homazh Artistit të Popullit Pandi Raidhi Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Regjisor Piro Vesho. Të ftuar: Dhimitër Orgocka, Xhanfise Keko, Albert Minga, Ibrahim Muca, Tinka Kurti, Marko Bitrarku, të cilët flasin për nderimin që i bëri Korca dhe bota e artit këtij artisti, vlerësojnë kontrubutin e tij në kinema dhe teatër, rolet që krijoi, sjellin kujtime nga xhirimet në terren. Pamjet: Sekuenca nga filmat dhe dramat ku ka luajtur, kronikë në 60-vjetorin e tij, dokumentacion I shfaqjeve dhe roleve të Pandi Raidhit. Intervistat: Pandi Raidhi flet për punën e tij si aktor. Saim Kokona, Esat Mysliu, Shyqyri Sako, Mirush Kabashi, Bujar Kokonozi flasin për vlerat si aktor. Piro Mani & Mevlan Shanaj në linjë telefonike vlerësojnë kontributin e tij në teatër dhe kinema. Korrik 1999 38.Emisioni- “Studio binokël” - Bregu i detit në këngë Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Regjiosr Esat Teliti. Operator Ilir Kasneci. Të ftuar në sudio: Gjergj Zheji, Kleanthi Dedi, të cilët flasin për librin “Bregu I detit në këngë” dhe autorin Fane Veizi. Vlerësohet puna e tij hulmuteuse dhe shkencore, flitet si një historian pasionant, si dhe jepen mendime për folklorin e Himarës. Recitohen pjesë nga ky folklor. Pamjet: Bregdeti me avion, fshatra të bregdetit, shtëpi karakteristike, foto nga jeta e Fane Veizit dhe botime të tij. Intervistat: Ksanthipi Veizi kujton bashkëshortin. Llambro Gjomemo flet për këngën himariote. Dhjetor 1998 39.Emisioni-“Studio binokël”- Artisti i Popullit Mihal Popi Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Operator Nebi Duro Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio: Violeta Manushi, Drita Agolli, Josif Papagjoni. At vlerësojnë kontributin e Mihal Popit në teatrin tonë, sjellin në vëmendje aftësitë e tij aktoreske, rolet që krijoi etj. Intervistat: Behije Cela kujton bashkëpunimin e gjatë në teatër. Sandër Prosi- vetëm zëri- vlerëson përkushtimin dhe origjinalitetin në skenë. Skënder Sallaku flet për humorin e tij të brendshëm. Jerasim Popi kujton prindin dhe lidhjet e tij me artisët e kohës. Pamjet: Sekuenca nga komedia Revizori, filmi “Skëndërbeu”, Prefekti- me zë- dhe fotografi të shumta të shfaqjeve teatrale. Janar 1999 40.Portrete krijuesish: Ernest Koliqi/ Zija Shkodra/ Zekiria Rexha/ Sterio Spasse/Mitrush Kuteli 41.Emisioni- Homazh për lirikun Lasgush Poradeci Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar në studio Dhori Qiriazi, Petraq Kolevica, Mevlan Shanaj, Anastas Kostandini, reciton Sokol Angjeli, në piano Lindita Kosova. Regjisor Piro Vesho Operator Ilir Kasneci Montazhi Edlira Dermani Pamjet: Sekuenca nga dokumentari për Lasgushin, ku duket vetë poeti në Pogradec, recitojnë aktorë të Pogradecit. Shtëpia e tij në Tiranë, biblioteka dhe viaztime. Kadare me të shoqen në Francë. Recitohen vargje të Poradecit në studio. Dokumentacion fotografik, botime të tij. Flasin të ftuarit në studio, flet Lasugushi për shkollimin dhe poezinë, Kadare nga Franca, si dhe të bijat e Lasgushit, Kotsandina dhe Maria. 2000 43. Biesdë në studio me autorë të filmit dokumentar Regjisor Piro Vesho Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar: Mevlan Shanaj, Albert Minga, Bujar Kokonozi, Valter Qarri, Dhimitër Gjoka. Ata flasin për filmin dokumentar, tematikën, gjetjet dhe nevojën e trajtimit të kësaj gjinie në TVSH. Ka fragmente nga krijimtaria e tyre. 42.Dokumentar televiziv: Reportazh i pambaruar: 40 vjet TVSH Skenari & realizimi Petro Lati Operator Besnik Shima Montazhi Andon Beqari Formilimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një folëse hyn në TVSH, e shohim duke prezantuar programin. Qendra e dikurshme eksperimentale, kronika e pranisë së një delegacioni kinez në TVSH. Garë ciklistësh, pamje nga oxhakë të lartë, punë në bujqësi, grupe popullore, shpërthim më Fierzë. Operatorë të TV në punë e sipër, gazetarë të hershëm në stend-up, gjatë xhirimit të emisionit të mjekut. Sekuenca filmash televizivë, episodi me Sandër Prosin gjatë një pushimi, studio të Televizionit, montazhi, caste pushimi të mbushura me humor, ngjarje familjare, grupi I realizimit të këtij dokumentari. Interivstat: Mimoza Tafaj, Fatbardha Kraja, Mevlan Shanaj, Bajram Hoxha, Flamur Topi, Aziz Gjergji, Xhemal Mato, Dhimitër Pecani, Albert Minga, Bujar Kokonozi, Pali Kuke, Ardit Gjebrea, Agron Aranitasi, Vera Grabocka, Bashkim Zahaj, Ilir Resnja- secili në mënyrën dhe profilin e vet flet në kuadrin e 40-vjetorit TVSH-së. Maj 2000 43. Portrete- Ismail Balla- Artist i merituar Flet për krijimtarinë e tij dhe punën si mjeshtër montazhi në TVSH. Ilir Kasneci- flet per punen e tij si opertaor ne TVSH 44.Emisioni- Homazh profesor Mahir Domit Regjisor Esat Teliti. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Ylli Popa, Shaban Demiraj, Seit Mancaku. Ata flasin për veprën e Mahir Domit, ndihmesën e tij në gjuhësinë shqiptare, botimet dhe bashkëpunimin me kolegë të tjerë. Pamjet: Apartamenti i Mahir Domit, biblioteka, duke lexuar si dhe flet për punën e tij si studiues dhe problemet që duhet të zgjidhë gjuhësia shqiptare. 2001 45.Emisioni: Iiri proprie dicti- ekspozita e hapur në Vjenë Pergatitur nga Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Vjena, muzeu i Vjenës, përkrenaria dhe shpata e Skëndërbeut, objekte arkeologjike, gërmime arkeologjike në vendin tonë, hapja e ekspozitës dhe konferenca e zhvilluar me këtë rast. Intervistat: Muzafer Korkuti flet për ilirët, shtrirjen dhe trashëgiminë e tyre. Bashkim Lahi vlerëson hapjen e kësaj ekspozite si këmbim kulturash dhe njohje mes dy popujve. Prill 2001 Cikli i emisioneve “Vite pa fund” 46.Migjeni Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Zija Çela, Sadik Bejko, Ema Andrea, Lindita Kosova, Sonja dhe Angjelina, të dyja mbesa të Migjenit; Drejton emisionin Zerina Kuke. Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Studio e televizionit, qyteti Manastirit, rruga Shkodër-Vrakë, nxënës në klasë, ecje me bicikletë, deti Jon, anije me vela në Adriatik, Shkodra historike. Recitohen poezi të Migjenit, krahas te ftuarve flasin Avdulla Canga, Llazar Siliqi, Dritëro Agolli dhe një ish studente në Torino. Dokumentacion fotografik nga jeta e Migjenit, veprat që shkroi, relike, dorëshkrime. 47.Dritëro Agolli Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Dritëro Agolli,Moikom Zeqo, Dalan Shapllo, Sokol Angjeli, Luftar Pajo, Lindita Kosova; Drejton emisionin Zerina Kuke. Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Agolli me të shoqen, Sadien, dalin nga shtëpia, I shohim në rrugë, te parku kombëtar, takohen me njerëz. Apartamenti i potetit, veprat arti të piktorëve të njohur, albumet, foto nga jeta dhe veprimtaria e Agollit, figura të njohura të artit dhe kulturës. Devolli, nxënëse që reciton, ai jep autografe, i japin një tufë me lule, recitohen pjesë nga krijimtaria e tij. 48.Mustafa Krantja Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Mustafa Krantja, Fatime Krantja, Zana Shuteriqi, Zhani Ciko. Drejton emisionin Zerina Kuke Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Studio e Televizionit, orkestra frymore nga Isak Shehu, qyteti i Kavajës, Praga, dokumencation i jetës dhe vepmitarisë së Krantjas. Kronikë e zgjeruar për librin që i kushtohet, ku flasin Zana Turku, Dhora Leka, Avdulla Tafa, Halit Shamata, Ismet Feriazj, Islam Veliu; ata vlerësojnë Krantjan dhe monografinë. Flet edhe Miroslav Sindller nga amasada çeke. Në studio pjesë nga krijmtaria e M.Krantjas 49.Vath Koreshi Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Vath Koreshi, Nasho Jorgaqi, Ibrahim Muca, Ethem Qerimi. Drejton emisionin Zerina Kuke Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Disa gjeologë të moshuar tregojnë për Vath Koreshin. Qyteti i Lushnjës, Berati, Divjaka dhe rrjetat e peshkatarëve, peisazhe malesh me dëborë. Sekuenca nga filmat ku Koreshi është skenarist, dokumenatcion fotografik i jetës dhe kolegëve të Vath Koreshit, gazeta “Zëri i Rinisë”, flasin të ftuarit në studio, si dhe poeti Bardhyl Londo. Ethem Qerimi interpreton një pjesë me violinë. Qershor 2001 50.Pjetër Gaci Skenari Petro Lati Operator Besnik Shima Montazhi Edlira Dermani/ Fedra Rama Formulimi muzikor Leonora Abazi Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio Tamara Gaci, Rifat Teqja, Zef Coba, Paulin Shtjefni. Drejton emisionin Zerina Kuke Pamjet: Studio e TVSH ku të ftuarit vleresojnë Pjetër Gacin, sjellin kujtime nga vepra të vecanta të tij. Grupi i violinave të liceut artistik, sekuenca nga këngët e tij më të njohura. Qyteti i Shkodrës, të rinj në rrugë, lumi Drin, Shiroka, studio e Radio Shkodrës, dokumentacion fotografik i jetës dhe aktivitetit të P.Gacit, apartamenti I tij, veprat dhe objekte të tjera të kompozitorit. Intervista: Pjeter Gaci në TVSH kujton punën e bërë për zgjedhjen e talenteve të reja. Ndoc Gaci flet për vitet e fëmijërisë. Luke Gaci flet për vështirësitë e mëdha në shkollim. Ferid Kola kujton lidhjen shpirtërore të Gacit me liqenin. Viola Duka kujton njohjen me Pjetër Gaci dhe se si ai i kushtoi këngën “Ky marak”. 51.Dokumentar televiziv: Kolonel Arben Zylyftari Skenari & realizimi Petro Lati Operator Oltion Milo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Shkolla e policisë në Tiranë, shtëpia e Zylyftarëve në Berat, mjedis familjar, oborri i shtëpisë, fëmijët duke luajtur. Komisaritatet e policisë në Korcë, Shkodër dhe Vlorë, pylli i sodës në Vlorë, makina policie, episodi në teatrin “Petro Marko” si mirënjohje për shpëtimin e fëmijës, ishulli I Sazanit. Vendi i vrasjes në Shkodër, ceremonia e varrimit ku merr pjesë R. Mejdani etj. Dokumentacion fotografik i familjes Zylyftari dhe i A. Zylyftarit në vite, si dhe të vendit të vrasjes. Intervistat: Vullnet Zylyftari kujton të vëllanë si nxitje për shkollën e policisë. Agron Pipa kujton vitet e shkollës dhe punën në Korcë. Elsa Zylyftari flet për bashkëshortin dhe përkushtimin e tij në polici. Ardi Veliu tregon për aksionin e shpëtimit të djalit, Denis Xhelo, të rrëmbyer. Fran Ndoka për punën në Shkodër. Bahri Borici kujton bashkëpunimin me pushtetin vendor. Ernest Paluku për momentin e plagosjes dhe të vdekjes. Gusht 2001 52.Dokumentar televiziv: Hasta la vista Petro Marko Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Agim Kuri & Bledar Mandia Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi. Pamjet: Vjeshtë e vonë, sekuenca nga lëvizja demokratike ne vitet ’90, Petro Marko në dritare, ulet dhe shkruan në makinën e shkrimit, mediton. Bregdeti, fshati Dhërmi, shtëpia e tij në Dhërmi, shkolla tregtare në Vlorë, regjistri që mban emrin e tij. Sekuenca nga Tirana e viteve ’30, sekuenca nga Lufta e Spanjës, koridore dhe mjedise burgjesh, librat që botoi në kohë të ndryshme. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së Petro Markos, gazetat ku botoi shkrimet, Heminguej dhe bashkëpunëtorë të tjerë në jetën e tij të gjatë. Intervistat: Petro Marko flet për jetën e vet, kujtimet për vëllanë e humbur, misionin e artit dhe Luftën e Spanjës. Xhevahir Spahiu vlerëson petro markon si shkrimtar dhe sidomos librin “Retë dhe gurët”. Sabri Godo vlerëson Petro Markon si shkrimtar dhe demokrat. Dhjetor 2001. Cikli i emisioneve: Poetë të ftuar në studio-viti 2002 53.Dhori Qiriazi Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “I.Qemali” Regjisor Halil Kamberi Dhori Qiriazi flet për rrugën e tij si poet, kujdesin për zgjedhjen e folklorit të Kolonjës, jepet krijimtaria e tij, sekuenca vallesh nga Kolonja, recitohen vargje të tij nga Amalinda Kori, Migena Malloi, foto të poetit. Në kitarë Helidon Goro. 54.Sadik Bejko Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “Partizani”. Regjisor Halil Kamberi Sadik Bejko flet për krijimtarinë e tij në vite, përvojën si gazetar, vendlindjen, biografia dhe botimet, foto, recitojnë Klejda Duro dhe Arsela Spahia pjesë nga krijimtaria e tij. Sekunca nga Kalabria, flasin Francesko Altimari dhe Solano. Në kitarë Helidon Goro. 55.Koci Petriti Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “P.N. Luarasi”. Regjisor Halil Kamberi Koci Petriti flet për krijimtarinë e tij në vite, vendlindjen, pjesëmarrjen në feitsvale, sekuenca këngësh, botimet, foto; recitohen pjesë nga krijimtaria e tij. Në kitarë Helidon Goro. 56.Luljeta Lleshanaku Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “A. Vokshi”. Regjisor Halil Kamberi Luljeta Lleshanaku flet për krijimtarinë e saj, poezinë si shprehje e brendshme e poetit, mirëpritjen në botimet e saj në SHBA, si dhe u përgjegjet pyetjve të gjimnazistëve. Recitojnë poezi të saj Kepiana Haka, Aida Shameti, Beskida Halili. Zija Cela flet për vlerat e poezisë së saj. Shoqëron në kitarë Helidon Goro. Pamjet: botime të L.Lleshanakut në vite, vlerësime për krijimtarinë e saj, kënga Nju York- Nju York, foto në moshë të ndryshme. 57.Visar Zhiti Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “P.N. Luarasi” Regjisor Halil Kamberi Visar zhiti flet për krijimtarinë e tij në vite. Botime të tij, biografia krijuese dhe vlerësime nga shkrimtarë të njohur. Prania e poetit në R/Due, këngët të festivalit me poezitë e tij, pjesë nga krijimtaria e tij që recitohen në studio nga Isida Konomi, Alba Canaj, Almona Bajrami. Shoqërohen në kitarë nga Helidon Goro. 58.Dokumentar televiziv: Të jesh i barabartë me vetveten: Prof Alfred Uci Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Vladimir Dango/ Besnik Shima. Montazhi Milena Panajoti, Merjeme Mysliu Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Biblioteka e prof. Alfred Ucit, ai duke punuar, vepra të tij, duke hyrë në pavionin e kulturës popullore në Muzeun Historik. Sekuenca nga arti i Rilindjes europiane. Me një grup akademikësh (Agolli, Spahiu, Shapllo, Dedja), me të shoqen në rrugica të parkut kombëtar. Moska ku ai bëri studimet. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së tij në vite. Intervistat: Prof. Alfred Uci flet në mjedise të ndryshme për probleme estetike që ka trajtuar në veprën e tij. Rozeta Uci flet si marrëdhënie familjare. D.Agolli flet për veprën e tij. Korrik 2002 59.Dokumentar televiziv: Poeti Llazar Siliqi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Leonora Abazi Dokumentacion fotografik i poetit në moshë të ndryshme, me shkrimtarë dhe njerëz të thjeshtë, foto të viteve 1912, të babait, Risto Siliqit etj. Pamjet: Studio e tij e punës, librat që botoi, vizatime të ndryshme si prirje ndaj pikturës, peisazhe për ilustri të poezive, Pamje nga kampi i Prishtinës dhe opera “Mrika”, Shkodra historike, Tirana etj, Ll.Silqi në vitet e fundit të jetës së tij. Intervistat: Llazar Siliqi flet për Hilë Mosin dhe për historinë se si u krijua opera “Mrika”. Lasgush Poradeci vlerëson Risto Siliqin, I ati I Llazarit, në Lëvizjen Kombëtare. Zisa Cikuli tregon historinë e një PALME në shtëpinë e vet, që është një paralele me jetën e disa shkrimarëve që ndërruan jetë. Dalan Shapllo flet për veprën poetike të Siliqit. Pjetër Arbnori për frymën humane të familjes Siliqi. 60.Dokumentar televiziv: Në rrugën e idealit kombëtar Skenari & realizimi Petro Lati Operator Nebi Duro Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Prizreni, godina e Lidhjes së Prizrenit, mjedise të saj të brendshme. Vlora, godina e Pavarësisë, sekuenca luftimesh të kohës. Varreza, gryka e Kacanikut, pavioni i rilindësve në Muzeun Kombëtar, kullat e Junikut, Bukureshti, Korca, shkollat e para shqipe, flamuri kombëtar. Dokumentacion fotografik i kohës dhe figurave kryesore të lëvizjes, botime historike. Intervistat: Pjetër Gjoka- arkiv- sjell një pasazh nga Risto Siliqi. Arben Puto jep një vlerësim të ngjarjes dhe faktorëve që ndikuan në të. Skëndër Riza vlerëson këtë ngjarje që coi në clirimin e Kosovës. Shkëlzen Maliqi gjykon se në këtë proces historik ishim të vonuar. Aleks Buda kujton se shqiptarët historikisht kërkonin liri e pavarësi. Kristaq Prifti analizon faktorët që ndikuan në terjen e kryengritjes. Zekiria Cama kujton se pavarësisht nga vështirësitë lufta vazhdoi. Nëntor 2002 61. Telereportazhe: Forcat e paqes aleate të Natos ( Është një cikël prej tre emisionesh që tregojnë përgatitjet e forcave komando në Zall Herr, dhe te Rana e Hedhun, pranë Lezhës. Janë efektiva që shkuan në Irak si pjesë e koalicionit. Flasin ushtarakë, ushtarë, atashe ushtarakë, familjarë që dërgojnë djemtë e tyre në Irak). 62. Emisioni: Dyrrahium-2003-Muzeu arkeologjik i Durrësit Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Muzeu arkeologjik i Durrësit, statujat, terrakota, prodhime bronxi, pitosa, figurina të shumta, kapitele, arkeologë që studiojnë objekte të ndryshme. Intervistat: Ilir Gjipali vlerëson këtë muze si ndër më të mëdhenjtë në vend. Afrim Hoti tregon përmbajtjen e sallave dhe vlerave të muzeut. Iris Pojani ndalet në objekte konkrete si një kulturë mesdhetare. Faik Dino tregon për për studimet aktuale në muze. Artur Myler vlerëson objektet e muzeut si një vlerë arkeologjike. Maj 2003 63.Dokumentar televiziv: Diaporit 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Udhëtim drejt Diaporitit me makinë dhe ma motobarkë, liqeni I Butrintit, arkeologë që gërmojnë, gjurmë të vilave romake, fragment muri, gjurmë të banjave, të bazilikave apo të furrave të qeramikës, arkeologë që studiojnë gjetjet në Diaporit. Intervistat: Ilir Gjipali tregon për studimet që po bëhen në këtë qendër. Arta Mëhilli shpreh interesin për këtë vend të panjohur. Luan Përzhita tregon për gërmimet dhe gjetjet në këtë vend pushimi. Vill Boden e vlerëson si një kulturë mbarë mesdhetare. Peter Grajli cmon se qendra të tilla, të pa studiuara, janë të pakta në ditët e sotme. Arkeologë të rinj vlerësojnë mundësitë e një përvoje në Diaporit. Maj 2003 64.Dokumentar televiziv: Bylys 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Flakë zjarri që shkrihen me rrënoja antike, pamje të Bylisit, portat, muret, stadiumi, gjurmë të bazilikave dhe të monumeteve të tjera kishtare, fragment mozaiku, kapitele, arkeologë që gërmojnë, statuja. Intervistat: Skënder Muçaj tregon rëndësinë e Bylisit dhe fazat e ndërtimit të tij. Paskal Shevalier vlereson gjurmët e ndërtimeve pas antikitetit. Entela Nallabani tregon për disa rezultate gjatë kërkimeve. Agron Islami flet për bazilikën dhe vlerat e mozaikut. Maj 3003 65.Emisioni: Lissus 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Gjergj Raveli Montazhi Evgjeni Xibinaku Pamjet: Kalaja e Lezhës, muret brenda kalasë, porta hyrëse, bedenat, memoriali I Skëndërbeut, muret e lashtë aty pranë, qendra e qytetit, arkeologë që punojnë, vizatime të ndryshme të gërmimeve. Intervistat: Gëzim Hoxha tregon se Lezha ishte një ndër qytetet më të zhivlluara, aty shfaqen qytetërime të ndryshme, më tej interpreton gërmimet aktuale dhe cfarë pritet të arrihet. Luan Përzhita flet për historinë e qytetit, fazat e ndërtimit të tij, gërmimet që po bëhen për një kishë paleokristiane. Gjon Jaku flet për projektet në fushën e gërmimeve, b/punimin me specialistë të Institutit të monumenteve. Prill 2003 66. Dokumentar televiziv: Kalaja e Grazhdanit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Rezarta Kokalari & Andon Beqari Pamjet: Lugina e lumit Drin, kalaja e Grazhdanit, muret rrethues, maketi i saj, arkeologë që bëjnë gërmime, objekte të zbuluara gjatë gërmimeve, foto dhe skica të ndryshme. Intervistat: Luan Përzhita tregon shtrirjen dhe rëndësinë e kalasë në periudhën romake, si dhe rezultatet gjatë gërmimeve në kohë të ndryshme. Gëzim Hoxha flet mënyrën e forifikimit, portat hyrëse dhe objektet e gjetura si kulturë prodhimi dhe marrëdhëniesh me vendet e Mesdheut. Adem Bunguri bën një historik të gjetjeve arkeologjike në rrethin e Dibrës. Korrik 2003 67.Dokumentar televiziv: Kamenicë 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Evgjeni Xibinaku & Mlena Panajoti Pamjet: Rruga që të con drejt Kamenicës, peisazh baritor, tuma që ndodhet aty, objekte të gjetura në tumë, studimi I tyre në laborator, pamje nga gërmime në kohë të ndryshme, mbrëmje me arleologët që bëjnë gërmimë në Kamenicë. Intervistat: Lorenc Bejko sqaron se tuma është një vend i hershëm ilir, mënyrën dhe ritet e varrimit, periudhat e ndryshme të ekzistencës së saj. Maria Grazia Amore tregon fazat e gërmimit dhe planimetrinë e tumës. Tod Fenton- universiteti Micigan- tregon për mënyrën e jetësës dhe ushqimit për banorët e asaj treve. Skënder Aliu jep një ide për tumat dhe ritet dhe objektet që praktikoheshin në ndarjen e përjetshme. Virginia Clemer universiteti Micigan flet për bashkëpunimin me arkeologët shqiptarë. Ilir Gjipali vlerëson këtë bashkëpunim dhe gjykon se kjo tumë mund të bëhet e vizitueshme për banorët. Korrik 2003 68.Dokumentar televiziv: Gjurmë lashtësie në Mallakastër. Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Aida Zepishta & Rezarta Kokalari Pamjet: Agoraja dhe objekte të tjera monumentale në Apoloni, muret rrethues, terrakota dhe punime të tjera që analizohen nga arkeologët, arkeologë në terren që “tjerrin” zonën në kërkim të objekteve të lashtësisë, diskutimet që bëjnë me njeri-tjetrin. Intervistat: Skënder Muça tregon se rreth Apolonisë kishte një popullsi vendase, ku punohej dhe bashkëvepronte me banorët e qytetit të lashtë. Myzafer Korkuti tregon për studimet që bëhen dhe bashkëpunimin me universitetin e Bostonit. Arta Mëhilli tregon për përvojat që merr në këtë ekspeditë. Curtis Runnel- Boston- flet për mënyrën e jetesës dhe të ushqimit të popullsisë së kësaj treve. Sharon Stocer – Boston- vlerëson qeramikën e gjetur në kohë të ndryshme në këtë trevë. Lorenc Bejko shpjegon mënyrën e klasifikimit dhe të studimit të objekteve të gjetura gjatë ekspeditës. Gusht 2003 71. Dokumentar teleivziv: Drita e dhimbjes- shkrimtari Dhimitër Xhuvani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/zëri Bardhyl Xhani Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Pogradecit, Xhuvani buzë liqenit, rrugicat e Elbasanit. Shtëpia e Nuredin Hoxhës, Xhuvani me Nuredin Hoxhën, kalim treni. Punimet në H/C e Bistricës, episodi buzë lumit me vajzën. Apartamenti I Xhuvanit, duke shkruar, sekuenca nga filmat ku ai është skenarist, Kana dhe aktorët shiqiptarë në festival, te parku I liqenit me Halil Qendron. Dokumentacion fotografik i jetës dhe kolegëve të Xhuvanit, veprat që ka botuar, gazeta “Zëri I Rinisë”. Intervistat: Dhimitër Xhuvani flet për krijimtarinë e tij dhe romanin “Tuneli”. Nuredin Hoxha kujton lidhjen me Xhuvanin dhe jehonën e romanit “Përsëri në këmbë”. Gjergj Xhuvani flet për bashkëpunimin babë e bir. Halil Qendro kujton mikun dhe shkrimtarin. 2004 Cikli i dokumentarëve -“Shtëpitë e artit” 72. Koleksionisti Timi Nika Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana, libra dhe artikuj në shtyp, foto të ndryshme, shtëpia e Th. Nikës dhe veprat e artit që ndodhen aty. Piktorë të shumtë që kanë “krijuar” këtë galeri të vogël arti. Intervista: Thimi Nika flet për krijimin e kësaj “galerie” të artit, lidhjet me piktorë të ndryshëm dhe vlerën që kanë nisiativa të tilla. 73. Koleksionisti Maks Mitrojorgji Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Edlira Dermani Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti I Maks Mitrojorgjit, tablo të A. Papës, V. Kilicës, A. Buzës, S. Shijakut, A.Kostandinit etj. Tablo të stivosura në kënde të ndryshme të shtëpisë, studio e tij arkitekurës. Intervista: Maks Mitrojorgji flet për histori veprash pamore, lidhjet e tij me piktorë të ndryshëm, si dhe idetë për lidhjen e artit me ndërtimin e godinave të banimit. Tetor 2004 74. Koleksionisti Sokrat Bozo Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Flora Kazaferri Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti I Sokrat Bozos, letëkëmbime të tij me koleksionistë jashtë shtetit. Tablo të Besnik Erebarës, punime në kashtë të kostumeve popullore, filateli, karta telefonike dhe reklama të prodhimit të birrës në vend, festat e birrës në Gjermani, medaljet që ka marrë. Dokumentacion fotografik i familjes në veprimtari të ndryshme. Intervista: Sokrat Bozo flet për lidhjet me koleksionistë të tjerë, për filatelinë dhe përkushtimin e gjithë familjes në këtë veprimatri. Nëntor 2004 75. Koleksionisti Ferik Ferra Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta, Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Ferik Ferrës, I zoti me miqtë, mjedise të hershme, vazo të rralla, një pergament i vitit 1200. Biblioteka me libra dhe fjalorë të hershëm, vepra të Fishtës, sekuenca për poezinë “Gjuha shqipe”, një tablo e Qenan Mesaresë, kartmonedha dhe pulla prej shpalljes së Pavrësisë. Feriku duke ecur në parkun kombëtar, mjedise të brendshme të Pallatit të Brigadave. Dokumentacion fotografik i familjes Ferra, botime të Ferikut. Intervista: Ferik Ferra flet për librat e rrallë, Fishtën dhe për vlerën e pullave që janë edhe vetë historia e shtetit shqiptar. 76. Koleksionisti Ndoc Gurashi Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Shkodrës, rrugë, shtëpi karaktersitike, shtëpia e Gurashëve, oxhaku, armë dhe kama, i zoti i shtëpisë me miqtë. Relike dhe vepra të shumta arti të F. Pacit, J. Kerrajt, I. Lulanit, që ndodhen në dhomat e saj, biblioteka me libra të shumtë e të hershëm. Magnetofon, kotsum i rrallë i veshur nga një vajzë, kangjellat e shkallëve punuar nga Kolë Idromeno. Harmonikë e hershme, këngë shkodrane kënduar nga një grup te shtëpia e Oso Kukës. Dokumentacion fotografik i ahengut shkodran, botime të Gurashëve. Intervistat: Ndoc Gurashi flet për objektet e rralla që ndodhen në familje, lidhjet me Idromenon, për ahengun shkodran. Gjon Shllaku flet për haromnikën si një instrument i lashtë dhe një piano të hershme ku kompozoi Prenk Jakova. Rezarta dhe Valentina Drasati flasin për kostumin e 100-vjecar. 77. Familja Suma në Shkodër Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tradita e veshjeve, punimit të drurit, të argjendit, shtëpi karakteristike, mejdise të dhomës së miqve në Shkodër, punime druri të orendive shtëpiake në familjen Suma, objekte kristali, apo servise të argjendta, objekte prej balte të përdorimit të përditshëm, orë 200 vjecare, pjata të rralla porcelani, oborri I shtëpisë me pusin karakteristik. Dokumentacion fotografik që tregon për breznitë dhe marrëdhëniet tregëtare të familjes me vendet e përtej detit. Intervista: Terezina Suma flet për objektet e cmura që ruhen në këtë familje dhe për të parët e saj, si një nga familjet më të njohura në Shkodrër. 78. Koleksionisti Vangjel Kapedani Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Bensik Shima Montazhi Aida Zepishta, Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Elbasani, rrugët e kalldrëmta dhe shtëpitë në lagjen Kala, sekuenca nga gërmimet e dikurshme në Belsh, objekte të hershme si libri i këmbimit valuator në Elbasan, flamuri i Skëndërbeut gjetur në Napoli. Vepra të rralla të artit bizantin, punime në ar dhe argjend, monedha, terrakota dhe monedha të ushtrive të huaja të gjetura gjatë luftërave, unaza të rralla, orë të vjetra, vepra arti të huaja apo riprodhime të ndryshme. Intervista: Vangjel Kapedani flet për lagjen Kala ku mendohet se do të ketë pasur familje hebrenjsh, objektet që ka gjetur në kohë të ndryshme dhe nevojën për t’i interpretuar si vlera kombëtare. Dhjetor 2004 79. Koleksionisti Artan Lame Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Andon Beqari, Edlira Dermani Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia tij, relike të shumta me vlerë të varura në mure, medalione të kohëve të ndryshme, veshje ushtarake etj. Dëshmohen medaljet të një periudhe të gjatë nga viti 1914 deri më 2004, të cilat u përdorën nga të gjitha qeveritë për vlerësimin e figurave të ndryshme të kohës. Shumë prej këtyre medaljeve kanë vlera unikale. Martesa e Zogut si dëshmi e dekoratave që mbante, si dhe të ushtrive mike në vendin tonë. Intervista: Artan Lame flet për historinë e këtyre medaljeve, selektimin në kohë të ndryshme, vlerat e mëdha që mbartin. 80. Emisioni: “Mon Amur”- Në mirënjohje të intelektualëve shqiptarë që studiuan në Francë. Skenari Petro Lati Drejton emisionin Sokol Angjeli Studio lëvizëse e TVSH-së Operator Vladimir Dango Montazhi Merjeme Mysliu Regjisor Esat Teliti Marrin pjesë: Besnik Mustafaj, Seit Mancaku, Uran Asllani, Edmond Tupja, Flamur Tartari si dhe shumë pasardhës të intelektualëve që studiuan në Francë në vitet ’30. Ata flasin për kontributin që dhanë në kulturë, arsim, mjekësi, ndërtim etj. Sjellin kujtimet e tyre për këto figura të nderuara Mirvjen Kokona, Mynever Shuteriqi, Piro Nace, Emin Riza, Petrit Dodbiba, Rudi Kapshtica, Lejla Boga, Aleko Minga, Viktor Kasimati, Burhan Kaceli. Drita Hado flet për lidhjet Shqipëri- Francë. Këndojnë SONI, Aleksandër Lalo dhe nxënës të gjuhëve të huaja. Pamjet: Parisi, kulla Eifel, botime të intelektualëve shqiptarë, fotografi të tyre. 81. Dokumentar televiziv: Motive të blerta- kushtuar piktorit Petraq Pecani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Edlira Dermani Pamjet: Vepra në gjininë e peisazhit të hapura në një ekspozitë të këtij piktori. Portrete në gjininë e grafikës. Foto nga jeta dhe krijimtaria e Petraq Pecanit në kohë të ndryshme. Intervistat: Skënder Kamberi vlerëson P. Pecanin si piktor I peisazhit. Rakip Shabani flet për koloritin në peisazhet e kësaj ekspozite. Blerina Demaj jep mbresat e saj për këtë ekspozitë. Koço Kosta flet për gjeografinë e pasur artistike të piktorit. Koço Ristani çmon origjinalitetin dhe përkushtimin në art. Petraq Pecani flet për pikturën si passion në jetën e tij. 82. Dokumentar televiziv: Spirit of Love- dijetarët anglezë në trojet shqiptare Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Agim Kuri/ Nebi Duro Montazhi Edlira Dermani, Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Të rinj të shkollës së gjuhëve të huaja në një pasdite letrare; ata kujtojnë Bajronin dhe dijetarë të tjerë që kanë qenë në trojet shqiptare. Një librari me libra anglisht. Preveza, liqeni, Janina, ecje në kalldrëme, muzeu i Ali Pashë Tepelenës-mjedise të jashtme dhe brenda tij. Kalaja e Gjirokastrës dhe e Tepelenës, fusha e Dropullit, Kardhiqi dhe lugina poshtë tij, kanali I Korfuzit, kalaja e Butrintit, monumenti I Ali Pashës, shkrirja e serës në Selenicë, Strada Bianka në bregdet. Shkodra karakteristike, peisazhe, fshati Qerret pranë Kavajës, sekuenca filmi nga tregjet para clirimit, nuse me duvak, varreza e të rënëve anglezë në vitet e Luftës së dytë Botërore. Dokumentacion i artit pamor që tregon Tepelenën, Gjirokastrën, Janinën, Sulin, Tiranën, Shkodrën në shekullin e 18-të. Botime të shumta të dijetarëve anglezë që kanë qenë në trojet shqiptare, gravura dhe vepra arti që tregojnë për jetën dhe familjen e A. P. Tepelenës, botime dhe foto të anglezëve që kanë qenë në Shqipëri në shek. e 19-të, shtypi i kohës etj. Devid Smajli në Tiranë në vitin 1993. Intervistat: Skënder Dako kujton takimin e tij të parë me Edith Durhamin Murat Shala kujton mbeshtetjen që u dha Ledi Karnavon banorëve të Qerretit. Abedin Krasniqi jep një opinion për Ledi Karnavon. 83. Dokumentar televiziv: Autorë dhe vepra letrare. Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Librari të ditëve të sotme, libra të shumtë dhe mes tyre botime të Akademisë së Shkencave, salla ku prezantohen disa botime si “Veshjet Popullore”, “Himara në Shekuj” etj. Grupe të Institutit të Kulturës Popullore në zona të thella të Tiranës që përzgjedhin mjedise dhe njerëz- burra, gra, pleq, vajza të reja- me veshje karakteristike, fondi muzikor i Institutit të Kulturës Popullore. Dokumentacion fotografik me kostume popullore dhe qytetare nga Tirana dhe fshatrat përreth. Intervistat: Afërdita Onuzi flet për këto botime si rezultat I një punë shkencore shumë vjecare, si dhe arkivin shumë të pasur që ka I.K.Popullore. Nikolin Baba tregon për mënyrën e fotografimit dhe kostumet interesante që ka hasur në krahina të ndryshme të vendit. Piro Thoma shpreh shqetësimin e tij për ruajtjen e vlerave të shumta të trashëgimisë sonë kombëtare. 2005 Cikli - Familjet e mëdha 84. Dokumentar televiziv: Dijetarë dhe arsimdashës (Flitet për Dhaskal Todrin, Kostandin Kristoforidhin, Aleksandër Xhuvanin, Visarion Xhuvanin, Dhimitër Shuteriqin). Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Arben Ceku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama & Flora Kazaferri Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Kalaja e Elsasanit, objekte që ndodhen në një nga lokalet brenda Kalasë, rrugët e kalldrëmta, shtëpi të intelektualëve të njohur që u rritën aty, godina ku u mbajt Kongresi I Elbasanit. Sekuenca nga filmi “Udha e shkronjave”, shtëpia Todri, si pasardhës të Dh. Todrit, pjesë me violinë, libra të Agni Todrit. Monumenti i Kristoforidhit në bulevardin e Elbasanit, shtatoria pranë kishës në Kala, shtëpia muze e Kristoforidhit, sekuenca nga një takim i pasardhësve të K.Kristoforidhit në Elbasan, një pasardhës i tij në TVSH. Shtëpia muze e Aleksandër Xhuvanit, biblioteka dhe objekte të tjera, botimet, sekuenca nga monumenti i dëshmorëve në Pojskë. Kisha në lagjen Kala, ikonostasi dhe vepra të artit, rite fetare në mjediset e saj, manastiri I Shën Gjonit në hyrje të qytetit, pamje dhe varrezat. Shtëpia e Shuteriqëve në Elbasan, studio e Shuteriqit në Tiranë, sekuenca nga Dh. Shuteriqi, veprat e tij. Intervistat: Në familjen Todri flitet për rrënjët e familjes dhe Agni Todrin, si një nga mësueset të njohura të qytetit. Vilma Tafani flet për pasardhës të Kristoforidhit SHBA Jolanda Klosi kujton prof. Xhuvanin si studiues I gjuhës shqipe. At Marku vlerëson V. Xhuvanin në përpjekjet për pavarësinë e kishës autoeqfale. Dhimitër Shuteriqi flet për K. Kristoforidhin si baba I gjuhës shqipe, si dhe për punën e tij në studimet për kulturën shqiptare. Mediha Shuteriqi kujton njohjen dhe angazhimin e Shuteriqit në letërsinë shqipe. 85. Dokumentar televiziv: Shtetarë dhe dijetarë (Flitet për Aqif Pashë Elbasanin, Lef Nosin, Vasil Andonin, Hasan Cekën dhe Neritan Cekën) Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Arben Çeku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama & Flora Kazaferri Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Elbasanit, rrugët e kalldrëmta, sekuenca nga përurimi i shtatores së Aqif Pashë Elbasanit, monumenti, shtëpia e dikurshme, sekuenca nga Lufta e 2-të Botërore. Këngë fëmijësh, fondi i librave të Lef Nosit, filatelia që përzgjodhi, Nosët sot, episodi i rënies së helikopterit në Llogara, shtëpi karakteristike, dhomat e pritjes, vajza që qëndis. Shtëpia e Rudolf Delianës, mjedisi brenda kalasë, objekte arkeologjike, sekuenca nga gërmimet arkeologjike, Hasan Ceka dhe Neritani, i biri, në studion e TVSH-së, veprat e Hasan Cekës dhe librat e Franc Nopçës, mjedisi i apartamentit të N. Cekës. Dokumentacion fotografik i këtyre tre figurave dhe pasardhësve të tyre. Veprat që botuan, apo që flitet për ta. Intervistat: Jolanda Klosi flet shuarjen e konflikteve fetare nga Aqif Pasha. Hysen Kordha vlerëson Aqif Pshën si patriot, demokrat dhe shtetar. Rudolf Deliana flet për Vasil Andonin si kontribut në arsim dhe në cështjen kombëtare. Agron Ceka flet për shkollimin e H. Cekës. Hasan Ceka flet për rezultate të arkeolgjisë shqiptare. Neritan Ceka vlerëson arkeologët shqiptarë dhe kohën e gërmimeve në Apoloni. Qershor 2005 86. Dokumentar teveviziv: Frashërllinjtë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana, këndi i vëllezërve Frashëri në muze, bustet te kodrat e liqenit, bustet në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, busti I Naimit te kryegjyshata botërore, shtëpia e Frashërllinjve në Tiranë, pasardhës të tyre në atë mjedis, varri I Muratit dhe Asies ku vendoset një kurorë me lule. Shtëpia muze e Frashërllinjve dhe teqja në Frashër, Janina, gjimnazi Zosimea. Stambolli ditën dhe natën, bregdeti dhe anijet aty, shtëpia e dikurshme e Naimit në Stamboll, stadiumi “Ali Sami” në Stamboll, sekuenca varresh, djegie librash, sekena varfërie, pavioni I Partisë së Ballit Kombëtar, ardhja e eshtrave të Abdylit nga Stambolli, zhvendosja e eshtrave të Naimit ku duken Agolli, Kadare, Siliqi etj. Ardhja e Emin Ererit në Frashër, aspekte në një oficinë makinash, vepra arti të pasardhësve të Frashërllinjve. Dokumentacion fotografik i vëllezërve Frashëri, I pasardhësve të tyre në linjën mashkullore dhe femërore, botimet e shumta për breznitë, foto të hebrenjve te Frashërllinjtë gjatë Luftës së 2-të Botërore. Intervistat: Emin Ereri kujton jetën e përditshme të Sami Frashërit. Alfred Uçi shpjegon pse Frashërllinjtë bënë martesa brënda familjes. Mehmet Frashëri flet për breznitë e Frashërllinjve dhe takimet me Emin Ererin. Pasardhës të tjerë tregojnë “nga vijnë”. Prill 2005 87. Dokumetar televiziv: Mihot e Korcës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sekuenca nga luftimet ruso-turke, Korca, rrugët karakteristike, shtëpia e Moive, mjediset e saj të brendshme, trashëgimia e Vangjush Mois, veprat e artit në Korcë dhe në galerinë e arteve në Trianë, Lëndina e lotëve, vjeshta në Bobshticë, liqeni I Pogradecit, Bukureshti, Venecia, piktura të Rilindjes italiane, djali dhe vajza në parkun e qytetit, shtëpia e Jani Mios në Tiranë. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Mio, libra dhe relike të hershme që ndodhen në atë shtëpi, shtypi I kohës, foto të shfaqieve të ndryshme. Intervistat: Rozeta Mio kujton të atin se si pikturonte dhe castet e fundit të jetës së tij. Sokrat Mio kujton takimet me M. Gramenon në Bukuresht dhe shfaqjet ku ai ishte regjisor. Jani Mio kujton këtë familje me tradita dhe vëllezërit Mio si afëri dhe ndryshim me njëri-tjetrin. 88. Dokumentar televiziv: Polenat e Korcës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Spitali i Korcës, mjedise të jashtme dhe të brendshme të tij, tabloja e Sotir Polenës në një nga koridoret, ambulancë që hyn në spital, shtëpia e familjes Polena në Korcë, pasardhës në ditët e sotme në një nga dhomat e hershme, Adhoni në piano, qyteti I Korcës dhe rrugët karakteritsike, mjedis kopështi, Athina, Vjena, Ohri dhe liqeni I vrazhdë i Pogradecit, sekuenca filmi që sjellin shtëpinë e hershme të familjes Polena, materniteti i qytetit, këngë nga Shirli Polena dhe Adrian Xhema. Dokumentacion fogotrafik i breznive të familjes Polena brenda e jashtë vendit, diploma, studentë shqiptarë në Vjenë, pavione të viteve ’30, aktivitete të familjes, vende rreth Korcës e gjetkë. Intervistat: Adhon Polena kujton këtë familje të nderuar në fushën e mjekësisë. Rea Papajani kujton se Polenat I janë kushtuar brez pas brezi mjekësisë, ajo ka qenë dhe mbetet një familje humane. Lili Polena, Ilda Polena, Elda Panariti, Koco Polena, si pjestarë të kësaj familje tregojnë për rrugën që kanë ndjekur në jetë dhe lidhjet shpirtërore me të parët e tyre. Dhjetor 2005 89. Dokumentar televiziv: Shllakët e Shkodrës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sekuenca nga filmi “Helena e Trojës”, apartamneti I Gjon Shllakut, biblioteka dhe relike të tij, mjedisi i brendshëm dhe I jashtëm I shkollës së jezuitëve, burgu I Burrelit, Gjon Shkreli në violinë, Pogradeci, sekuenca filmi: episodi –“Ti rrije në dritare”, apartamenti I Donika Priftit, Lec Shllaku përpara shtëpisë, studio e punës së Lec Shllakut, sekuenca nga filmat ku luan Lec Shllaku, fragmente nga dramat “Gjaku i Arbërit” dhe “Flaka e Maleve”, Bruno dhe Paskualina Shllaku në Velipojë, qyteti i Shkodrës, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”. Dokumentacion fotografik I breznive të Shllakëve, Iliada, botime letrare dhe monografike të Shllakëve, dorëshkrime, veprimtaria në Greqi, shfaqie artistike. Intervistat: Joezfina Shllaku kujton të atin, Gjonin. Donika Prifti sjell në vëmendje martesën e të atit me Anastasinë. Lec Shllaku kujton vitet si regjisor në teatër. Bruno Shllaku interpreton një monolog dhe tregon për Shllakët e sotëm. Prill 2005 90. Dokumentar televiziv: Akademikë dhe dijetarë (Flitet për Ferdiand Papariston, Kol Papariston, Sofokli Papariston, Theofan Popën, Aleks Budën, Ylli Popën) Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti i Genciana Paparistos, luan në piano, mjedisi, pamje të lagjes Kala në Elbasan, rrguët, shtëpi karakteristike, sekuenca filmi me F. Papariston në rrugë, para spitalit, në familje, në Parkun kombëtar, Kopështi botanik, drurët dhe vizitorë, Pojska dhe xhirim mbi liqenin e Pogradecit, kisha e Kalasë, të rinj që ndezin qirinj, apartamenti ku gjenden objekte dhe botime të Theofan Popës. Akademia e Shkencave, mjedisi ku duket A Buda me akademikë të tjerë, shtëpia e vajzës së prof. Budës ku janë e bija dhe e shoqia, Ylli Popa në Akademinë e Shkencave, muzeu I kulturës popullore me mjediset e shtëpive të hershme të Elbasanit. Dokumentacion fotografik i këtyre dijetarëve, botime të tyre, shtypi i shkruar, biblioteka të kohës. Intervistat: Genaicna Paparisto kujton të atin, Sofolikun, si prind dhe si muzikant. Ferdinand Paparisto flet për vitet e shkollimit dhe profesionin e tij si mjek. Ana Papa kujton të atin si një nga njohësit më të mirë të artit bizantin dhe bashkëpunimi me V. Puzanovën. Aleks Buda flet për veprimratitë e akademisë dhe mbresat nga A. Moisiu. Ylli Popa flet për tradita të lagjes Kala dhe zhvillimet demokratike në vëndin tonë. Qershor 2005 91. Dokumentar televiziv: Familja e Ismail bej Vlorës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Kalaja e Kaninës, qyteti i Vlorës, Parisi, Londra, Vjena, Stambolli, Varri i I. Qemalit, Nermin Vlora me të shoqin, Encon, shtëpia e Nermin Vlorës në Romë, apartamenti I Esma Vlorës në Tiranë. Muzeu i Pavarësisë në Vlorë. Dokumetacion fotografik i familjes Vlora dhe i breznive të saj në vite, botime të ndryshme për familjen Vlora dhe të Nerminit, tablo të Vera Blloshmit, shkrime në gazeta dhe materiale arkivi. Intervistat: Koli Xoxe flet për monografinë kushtuar I. Qemalit dhe vështirësitë për të shkruar hapur për pasardhësit e saj. Darling Vlora kujton vitet e shkollës kur njohuritë për këtë familje ishin të pakta. Nermin Vlora flet për pasardhësit e I. Qemalit dhe lidhjet me atdheun amë. Qemal Vlora flet për gjenealogjinë e familjes Vlora. Arjana Shkurti flet për vlerat e kësaj familjeje. Tetor 2005 92. Dokumentar televiziv: Ali Pasha në artet figurative Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tepelena, Janina, muzeu I Ali Pashës në Janinë, piktorë të huaj që u morën me jetën e Ali Pashës, monumenti I tij në Tepelenë. Ekspozita e R. Shabanit për jetën e pashait të Janinës, si dhe vepra të tjera të këtij piktori. Rakip Shabani flet për vizionin e tij në ekspoiztën që I kushtohet kësaj figure të njohur të shekullit të 19-të. Janar 2006 93. Dokumentar televiziv: Familja Mema Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Ecje me bicikjetë ku duken Haxhi Mema (Arbana dhe Ali Mema, ekipi I Tiranës në ndeshje të ndryshme ku shihen futbollistët më të njohur të saj, takime me skuadra të vendit dhe europiane. Stadiumi “Selman Stërmasi” ku zhvillohen ndeshjet, futbollistë të njohur në tribunë, sekuenca nga trofetë e ekipit, strëvitje të të rinjve të “Tiranës”, orë mësimi në shkollën “Uillson”, sekuenca nga ndeshja e volejbollit Shqipëri- Jugosllavi, festë familjare e familjes Mema. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Mema dhe shtypi i shkruar. Xhavit Demneri dhe sportistë të njohur në vite. Intervistat: Haxhi Mema kujton ndeshjet më të bukura të jetës së tij. Ali Mema flet për takimet e shumta dhe lidhjen me futbollistë të njohur. Beqir Mema kujton vitet e tij në voleiboll. Sulejman Mema cmon shpirtin e sakrificës të kësaj familjeje. Klejvi Mema flet si pasardhës I brezit të tretë në këtë familje. Medin Zhega, Enver Shehu, Panajot Pano, Iliaz Ceco, Mexhit Haxhiu, Emanuela Axhani, vlerësojnë familjen Mema dhe individë të saj në sportin shqiptar. Mars 2006 94. Dokumentar televiziv: Gurakuqët e Shkodrës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik I breznive të Gurakuqëve, fragmente nga shkrimet në faqet e shtypit, foto me shkrimtarë dhe nga operat, botime nga krijimtaria e tyre letrare. Qyteti I Shkodrës, shtëpia e dikurshme e Gurakuqëve në Shkodër, qyteti I Barit, Tirana, Pogradeci, aspekte nga ndeshja Tirana-Ajaksi, teatri I operës dhe baletit- muzeu I tij dhe salla e shfaqjeve, vepra skenike, një klinikë e Gurakuqëve në Shkodër. Monumenti i L.Gurakuqit, shtëpia e Zef Gurakuqit. Intervistat: Adelina Mazreku- kujton shtëpinë e dikurshme të Gurakuqëve. Zef Gurakuqi flet për ardhjen e eshtrave të Lugjit në Shkodër dhe kohën kur punoi në gazetën “Zëri I Rinisë”. Silvana Gurakuqi kujton castet e fundit të vdekjes të të vëllait, Ilirit. Anxhelo Palmieri sjell emocionet që përjetoi në nderimet që u bëhen Gurakuqëve. Luigj Gurakuqi flet për veprimtarinë e tij në TOB. Nikolin Gurakuqi ndihet I respektuar si pasardhës I Gurakuqëve. Anton dhe Andrea Gurakuqi kujtojnë këtë familje që I ka dhënë kulturës dhe historisë sonë kombëtare. Vargje nga krijimtaria e L.Gurakuqit- reciton Andrea Lekaj. Prill 2006 95. Dokumentar televiziv: Familja Selenica Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i breznive të kësaj familjeje, botime të ndryshme, foto me mjekë, si dhe gjatë operaconeveve të shumta. Spitali ku punoi Petrit Selenica, pavioni që mban emrin e tij, salla operacionesh, lumi Vjosa dhe pamje të Përmetit, shtëpia e P. Selenicës dhe Mirand Selenicës. Pushtimi fashist I vendit. Arlinda me të bijën në rrugë. Intervistat: Mentor Petrela flet për vendin që zë P. Selenica në historinë e radiologjisë shqiptare. Mustafa Xhani kujon njeriun dhe mjekun e aftë. Vangjush Gëlloshi kujton pedagogun. Tahir Hysa vlerëson ndihmën që u jepte ai mjekeve dhe spitaleve të rretheve. Krenar Preza kujon përkushtimin në punë të mësuesit të tij Mirand Selenica sjell kujtimet për të vëllanë dhe gjithë familjen Arlinda Keci flet për fëmijërinë e vet në familjen Selenica. 96. Dokumentar televiziv: Familja Butka e Kolonjës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Luigna e Osumit, Langaraicës, Çarshovës nga helikopteri, fshati Butkë, maketi I shtëpisë në muzeun e Kolonjës, sekunca filmi nga luftimet kundër ushtrive osmane, pamje të Korcës, Voskopoja, kullat e Junikut në Kosovë, Kanina e Vlorës, mali I Gramozit, Pogradeci dhe basorelievi I Gani Butkës, varri Ganiut -Kolonjë, Voskopoja, busti I Naimit në Tiranë në oborrin e kryegjyshatës botërore, gjimnazi I Gjirokastrës, rrapi I Mashkullorës, shkolla në fshatin Qestorat, sekuenca nga demonstrata e Korcës, fshati Floq dhe Vithkuqi, shtëpia ku rrinin anglezët, sekuenca nga lufime kundër ushtrisë italiane, shtëpia e Tefta Butkës, shtëpia e Uran Butkës, brendi të pasardhësve të familjes Butka në Tiranë, Durrës, Kavajë, muzeu I Kolonjës, Martaneshi dhe teqia e dikurshme, pamje nga Kana. Bostoni, Qemal Butka në Boston dhe në shtëpi. Vjena. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Butka, foto nga prania e ushtrive gjatë luftës I botërore, botime të Sali dhe Uran Butkës, Sabri Godos, Ylljet Alickës, Jetmir Alickës, letra dhe telegrame për aktivitetin e familjes Butka, tablo që dëshmojnë për luftime të Sali Butkës me cetën e tij, shtypi për lëvizjen kombëtare dhe veprimtarinë e familjes Butka. Intervistat: Sabri Godo flet për Sali Butkën. Uran Butka kujton vitet e persekutimit. Iliaz Gogaj flet për Safet Butkën në fushën e arsimit. Beqir Meta flet për angazhimin e Safet Butkës në luftën antifashiste. Muharrem Dëzhgiu vlerëson Safet Butkën si figurë e Ballit Kombëtar. Qemal Butka flet për punën e tij si arkitekt. Prita Taci flet për karakterin e fortë të familjes Butka. Ylljet Alickaj flet për rrënjët e kësaj familjeje. Jetmir Alickaj kujton vtet e vështira dhe frymën humane të familjes Butka. Gusht 2006 97. Emisioni - Refleksione mbi “Lëvizjen Kryeziu” Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Kozeta Kalo Pamjet: Gjakova dhe sarajet e Kryezinjve, Prishtina, salla ku u mbajt konferenca shkencore për “Lëvizjen Kryeziu”, pjesëmarrës dhe diskutantë në këtë tubim, Hymni Kombëtar I kënduar në shkollën “S. Frashëri” të Kosovës. Dokumenatcion fotografik I Familjes Kryeziu. Intervistat: Pajazit Nushi flet për rrënjët e lashta të kësaj familjeje. Uran Butka e cmon këtë veprimtari të parë, si një ndihmesë për të njohur kontributet e kësaj familjeje gjatë Luftës së 2-të Botërore. Fejuzlla Shabani tregon se reflekset e “Lëvizjes Kryeziu” u ndien edhe në Maqedoni. Ekrem Kryeziu kujton se Kryezinjtë e ruajtën në vite linjën e vet kombëtare. 98. Dokumentar televiziv: Koleksionisti Gjergji Thimo Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Korcës, faltoret e kultit në atë krahinë, vepra të artit biznatin, fragmente ikonostasi të punuara në dru, vepra të Zografëve, Shparatakut, Cetirëve, Zengove, apo nga autorë të panjohur të gjetura në fshatra të ndyshme, si dhe terrakota e objekte luksi të gjetura në familjet e pasura të Korcës. Mjedisi I familjes Thimo. Dokumentacion fotografik I jetesës së familjeve korcare në shekullin e kaluar, shtypi në periudhën e Rilindjes Kombëtare. Intervista: Gjergji Thimo flet për koleksionin e tij, vendet ku I ka gjetur veprat, si dhe histori që lidhen me kohën kur janë gjetur. Esraemlda Qako flet për objektet e rralla të porcelanit që ka kjo familje. Gusht 2006 99. Dokumentar televiziv: Aqif Pashë Elbasani Realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Banda e Elbasanit në hymnin kushtuar Aqif Pashës, monumenti i tij në qendër të qytetit, pamje të Elbasanit, universiteti “A.Xhuvani”, shtëpia e dikurshme e Aqif Pashës, shkolla “L. Graukuqi” dhe grupi i mandolinatave, kalaja dhe flamuri kombëtar në muret e saj, Stambolli, muzeu i Pavarësisë në Vlorë, muzeu i Kongresit të Lushnjës, Tirana- vendi ku u thirr qeveria e S. Delvinës, aspekte nga lufta ballkanike. Kronika e inagurimit të monumentit të Aqif Pashës. Dokukumentacion: Foto të Aqif Pashës dhe të patriotëve shqiptarë, foto të pranisë së princ Vidit dhe të ushtrive të huaja në vitet e Luftës së parë Botërore, shtypi I kohës dhe telegrame e letra të Aqif Pashës, etj. Intervistat: Besa Sylfo, Florenca Stafa, Florinda Gjevori japin opinone të shkurtëra për Aqif Pashën. Bujar Kapllani si autor i monumentit të tij. Liman Sharofi tregon për mbështetjen që I dha Aqif Pasha Qeverisë së Vlorës. Roland Gjini vlerëson bashkëpnuimin me princ Vidin. Nevila Nika flet për linjën kombëtare të veprës së Aqif Pashës. Hysen Kordha për frymën demokratike të këtij patrioti. Sulejman Baltëza vlerëson hymnin që i kushtuan austriakët Aqif Pashës. 100. Dokumentar televiziv: Jetë rrugësh në akuarel Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati. Pamjet: Njerëz të varfër dhe lypsa në rrugët e qytetit, studio e piktorit Rakip Shabani, pikturohet si model një burrë I vjetër dhe I varfër, ekspozita e piktorit me portrete njerëzish të vuajtur që kanë humbur shpresën, apo kanë përjetuar halle dhe drama të mëdha në jetë. Vepra arti të piktorëve të njohur që kanë trajtuar këtë temë. Salla e leximit në Akademinë e Arteve. Albume me vepra arti. Intervista: Rakip Shabani tregon se si kjo dramë e madhe e “njerëzve të rrugës” ka tëhequr vëmendjen e tij si artist dhe intelektual, më tej ai flet për jetën e tyre, femra të prostituara, njerëz që lypin e gjithsesi janë interesantë për karakterin dhe dinjitetin e tyre. 2007 101. Dokumentar televiziv: Familja Kryeziu e Gjakovës Skenari Uran Butka Realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Gjakovës, rrugët e kalldrëmta dhe dyqanet në një mëngjes herët, sarjet e Kryezinjve, varret e hershme të Kryezinjve, ura karakteristike, shtëpi të djegura nga lufta, Gjakova në kohë dimri, Hereci ku u vranë kosovarët më 1945 dhe Pranvera Gusholli, Prishtina, Peja dhe gjimnazi I Pejës, Beogradi, ambasada angleze në Beograd, shtëpia e dikurshme e Kryezinjve, monumenti kushtuar viktimave të Zenunit, Sremska Mitrovica ku u burogs Gani Kryeziu, bjeshkët e Bytycit, Luzhaj, fshati Vlad, fshati Degë dhe shtëpia ku qëndronin aleatët, shtëpia e Zai Fundos në Korcë, ishulli Ventotene, sekuenca nga pushtimi i Jugosllavisë, sekuenca lufte, mjedise të brendshme të shtëpive të Kryezinjve në ditët e sotme ( Gjakovë, Pejë, Prishtinë, Durrës), shtëpia e Lidhjes në Prizren. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Kryeziu, botime të ndryshme të kohës, shtypi i kohës, foto të figurave kryesore të luftës së 2-të botërore. Intervistat: Zekiria Canaj flet për rolin e familjes Kryeziu në vitet e pavarësisë dhe gjatë luftës së dytë. Uran Butka vlerëson karakterin pluralist të kësaj lëvizjes Kryeziu. Mujë Bajram Sinani kujton qëndrimin e anglezëve dhe të Kryezinjve në shtëpinë e tij. Abdurrahman Kreshapni flet për fatin e Zai Fundos. Rrahman Perllaku kujton takimet e Kreyzinjve me drejtues të Lëvizjes partizane. Mithat Begolli vlerëson familjen Kryeziu si më të njohurat në Gjakovë. Zamfir Kryeziu kujton se në këtë familje e shumta e njerëzve u vranë nga regjimi serb. Ekrem Kryeziu tregon se si u përpoq të cojë përpara frymën patriotike të Kryezinjve. Miranda Kryeziu kujton ilzolimin që kishte kjo familje në Shqipëri. Gusht 2007 102. Dokumentar televiziv: Zyberët e Tiranës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama / Kozeta Kalo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana e hershme, kostume popullore të viteve ’30, mjedisi familjar i Ramazan Zyberit, Fatma, Xhevria, Merjeme Daliu, repertor I Ramazan Zyberit, Hafsa Zyberi me Ramadan Sokolin, repertor i Hafsasë, mjedisi I familjes së Mustafa Zyberit, Nedreti në atë shtëpi, repertor i Fatma Zyberit, mjedisi familjar i Irma Zyberit, repertor i saj, repertor i Fatmir Zyberit, repertor i Klotilda Daliut. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Zyberi, shtypi i shkruar, shfaqie dhe role të ndryshme. Intervistat: Agim Krajka flet për familjen Zyberi si ndihmesë në këngën tiranase, jep vlerësime për Hafsa Zyberin dhe Mustafanë në ansamblin e këngëve dhe valleve popullore. Merjeme Daliu flet për këtë familje si sevdallinj të këngës tiranase. Gjergj Vlashi vlerëson rolet që krijoi Ramazan Zyberi Xhevrie Zyberi flet për të shoqin, Ramazanin. Skënder Sallaku dhe Vasillaq Vangjeli kujtojnë përkushtimin e R.Zyberit në estradën e shtetit. Pëllumb Vorpsi vlerëson origjinalitetin e Hafsa Zyberit. Fatma Zyberi rikujton caste të bukura nga aktiviteti I saj. Nedret Zyberi kujton këtë familje të thjeshtë tiranase. Irma Zyberi e cmon Hafsanë si një model I interpretimit të këngës popullore. Fatmir Zyberi flet për vlerat e këngës tiranase. 104. Dokumentar televiziv: Ventotene – Ishulli ku u internuan intelektualët shqiptarë Skenari Uran Butka & Petro Lati Realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Gjiri i qytetit Formio, kepi i Gaetës, trageti që shkon drejt ishullit Ventotene, grupi I xhirimit I TVSH-së, makina e TVSH-së që zbret dhe hyn në rruget e ishullit, rrugët e kalldrëmta, Sheshi I Armëve, monumetet, muzeu dhe veprat e artit që ndodhen aty, biblioteka, mjediset ku rrinin të burgosurit, ishulli I Shën Stefanit nga larg, monumenti në kujtim të dokumentit të Europës së Bashkuar, rrugica dhe vepra arti që kujtojnë të burgosurit e dikurshëm, sekuenca nga zbarkimi I aleatëve, kështjella e Gjirokastrës, Gjakova dhe malësia e saj, busti I Emin Durakut në Kosovë, shtëpia e Zai Fundos në Korcë, ardhja e Abaz Ermenjit në Rinas, Arkivi I Shtetit, flamujt e Bashkimit Europian. Dokumentacion fotografik i të internuarve në Ventotene, dokumente të Arkivit të Shtetit, libra dhe Manifesti i Europës së Bashkuar, foto të Pertinit, Spinelit, Rosit, Colornit si ideatorë të Manifestit. Intervistat: Antonio Impazilio flet për të internuarit shqiptarë dhe vizionin e tyre për një Europë të Bashkuar. Maria Verde kujton se të burgosurit ishin njerëz të mirë dhe të pa mbrojtur. Antonio Biagini vlerëson se në Ventotene të gjithë mendonin për një Europë të Re. Abdurrahman Kreshpani kujton vitet e internimit dhe fjalët e Pertinit për Zai Fundon. Shtator 2008 Shënim: Ky dokumentar u vlerësua me cmimin KULT në vitin 2008 105. Dokumentar televiziv: Toptanët e Tiranës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpitë e dikurshme të Toptanëve në Krujë. Muzeu I Gj. Kastriotit-pavioni I princërve shqiptarë. Tirana historike, varri i Kapllan Pashës në Tiranë, sarajet e Toptanëve, pavioni I Rilindësve në Muzeun Kombëtar, Stambolli dhe shëtpia e dikurshme e Naimit aty, Muzeu I Pavarësisë në Vlorë, shtëpia e Abdi Toptamit në Tiranë, apartamenti I Gajda Toptanit, pamje të Kucovës dhe sekuenca filmike nga pusi 542 që digjej, Isabela Toptani në rrugët e Kucovës, laboratori në Kucovë, Teatri i operës dhe baletit, rruga Murat Toptani dhe varri i tij në Tiranë, sekuenca nga luftimet e kozakëve, rrugëtim me karrocë, pamje të Parisit, Muzeu I Kongresit të Lushnjës. Dokumentacion fotografik i breznive të Toptanëve, ardhja e princ Vidit, Konferenca e Mukjes dhe anglezët në Shqipëri, botime të Toptanëve, piktura dhe skenografi të Shadan Toptanit, vepra të piktorëve për Murat Toptanin. Intervistat: Gajda Mema (Toptani) flet për Abdi Toptanin dhe Ihsanin. Ihsan Toptani flet për rolin e tij në konferencën e Mukjes dhe në Radio Londra. Gjergji Foto vleërson Sherif Toptanin si inxhinjer i naftës në Patos. Agim Zajmi flet për Shadanin si piktor dhe skenograf. Najada Petrela kujton të atin, Shadanin si prind. Ajten Toptani vlerëson kontributin e Toptanëve si familje e madhe. 106. Dokumentar televiziv: Vec dashnia e ban Shqpnin’ nuse- kushtuar Ernest Koliqit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Roma, mjedise ku ndodhen skulptura të artit klasik, Remi dhe Romuli, monumenti I Skëndërbeut në Romë, Roma natën, shtëpia e dikurshme e Koliqit në Romë, Shkodra e djeshme dhe e sotme, shtëpia e Koliqëve- mjedise të brendshme të saj, shkolla e jezuitëve, sekuenca nga luftimet e vitit 1911, pamje të Bunës, pamje të kishës franceskane, deti I dallgëzuar, universiteti “La Sapienca”, katedra e gjuhës shqipe ku dha mësim Koliqi, fshatra arbëreshe, busti I De Radës. Dokumentacion fotografik I jetës dhe veprimtarisë së Koliqit në vite, veprat e tij, shypi I kohës, revista “Shejzat”. Intervistat: Salvatore Kurti flet për familjen e ditur dhe patriotike të Koliqëve. Zija Cela vlerëson Koliqin si prozator modern. Koci Petriti flet për tradtën e fortë që ushqeu Koliqin. Elio Mirako kujton pedagogun dhe shkrimtarin që iu përkushtua tërë jetën letërsisë shqipe. Vili Kamsi jep një opinion për revistën “Shejzat”. Visar Zhiti flet për lidhjen e tij të vazhdueshme me atdheun. Sokol Angjeli reciton një poezi të Koliqit. 2008 107. Emision - Turizmi i vonuar në Himarë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta Pamjet: Fshatra të Bregdetit, deti Jon, rruga që të con në Himarë, makineri të rënda që punojnë në rrugë, lokale të reja në Jalë të Vunoit, konferenca për zhvillimin e Bregdetit ku merr pjesë edhe presidenti Topi, portokallishte dhe ullishte të lëna djerrë, shtëpia e rrënuar e Neco Mukës, ajo e Petro Markos, bedenat e kalasë së Himarës, panairi I festës së ullirit në Himarë, podiumi ku jepen cmime të ndryshme. Albume të fshatrave të Himarës, foto të figurave të njohura të Bregdetit. Intervistat: Disa të rinj që japin opinionet e tyre për plazhin e Himarës. Marjeta Hajnaj flet për dëshirën e të rinjve për të kaluar mbrëmjet në mjedise të Jalës. Vasil Bollano flet për planet perskeptivë të zhvillimit të Bregdetit dhe për njohjen e pronës së trashëguar, që do t’i jepnin zhvillim gjithë krahinës. Bamir Topi flet në koneferencë në mbështetje të pronës historike, duke kujtuar se është politika ajo që duhet ta zgjidhë problemin. Kristo Jorgji thekson se prona duhet të shkojë te I zoti dhe përmend disa figura të njohura të himaroitësh. Spiro Peci kujton se mungon vullneti politik për të zgjidhur problemin. Lefter Kashta shfaq mendimin se ka ardhur koha për të ruajtur mjedisin, si dhe hedh idenë për të patur një shtëpi të aritstëve të Bregdetit. Stefo Mato tregon se Himara ka pasuri që duhen shfrytëzuar. Valentina Pistoli flet për cilësinë e vajit të Himarës. Jemin Gjana flet për shtimin e ullirit dhe përmirësimin e vajit. Matilda Andoni flet për kohën e humbur si prespektivë e zhvillimit të turizmit në fshatrat e Bregut. 108. Dokumentar televiziv: Jetë që tretet në dritë- kushtuar ing. Leandro Zoto Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i Leandro Zotos në vitet e shkollimit, në Bistricë, Fier, Fierzë, në ditët e tërmetit, me kolegë, familjen etj. Apspekte nga dokumentari “Tuneli” dhe ndërtimi I TEC-it Fier, ku shihet edhe Leandro Zoto. Aksionistë, mjedise të kohës, puna për ndërtimin e shtëpive pas tërmetit të vitit 1978 ku veproi L. Zoto. Shtëpia e tij në Tiranë dhe fshati Vuno. Shkolla “Harri Fullc” dhe pamje të Tiranës natën. Intervistat: Shkëlqim Bumci kujton vitet e shkollimit dhe miqësinë që kishin ndërtuesit e asaj kohe. Bardhyl Ceku kujton vitet në Bistricë. Kosta Comora sjell në vëmendje vështirësitë e ndërtimit të Bistricës. Petraq Cerepi vlerëson zgjidhjet teknike që bënte L.Zoto në Fier. Fahrudin Hoxha kujton vitet e shkollimit dhe punën në Fierzë. Anastasi Zoto cmon bashkëshortin dhe prindin. Shkurt 2008 109. Dokumentar televiziv: Muaji i shkronjave- në 100-vjetorin e Kongresit të Manastirit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Manastirit, lagje të qytetit, godina ku mblodh Kongresi, stacioni i trenit, qyteti natën, lugina e Peristerit, universiteti i Tetovës, pamje të Shkupit, Shkodra dhe kisha e Ndre Mjedës, skenë pagëzimi. Dokumentacion fotografik I pjesëmarrësve në Kongres dhe I veprimit patriotik të kohës, I shkollave shqipe, dokumente arkivorë, botime të ndryshme për këtë ngjarje. Pamje nga universiteti I Tetovës. Intervistat: Kolec Topalli flet për rëndësinë historike dhe përzgjedhjen e alfabetit. Xhevat Lloshi cmon se kjo ngjarje ishte produkt I kohës. Kristaq Prifti vlerëson lëvizjen patriotike që coi te mbledhja e Kongresit. Jusuf Bajraktari jep detaje nga kjo ngjarje. Shefkie Islamaj vlerëson se rezultatet e kongresit kanë një kontekst të fortë aktual në kohën tonë. Tomorr Osmani kujton se vendimet e kongresit u reflektuan në Komisinë Letrare. Reshat Nexhipi flet për atmosferën festive në Manastir në ditët e kësaj ngjarjeje. Ali Aliu vlerëson këtë ngjarje si moment bashkimi shpirtëror të të gjithë shqiptarëve. Nëntor 2008 110. Dokumentar televiziv: Ikonë e shqiptarizmit, rilindësi i fundit- Thoma Kacorri Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sofja, Radio-Sofja në shqip, shtëpia e Thoma Kacorrit në Sofje, librat e tij, vetë Kacori I shtrirë në krevat, dekorata që I është dërguar nga presidenti Topi, fshati Mandricë dhe disa gra që flasin pak shqip, universiteti i Sofjes, pamje të Kolonjës dhe të fshatit ku lindi, liceu I Korcës, lëndina e lotëve, sekuenca filmi për luftrat kundër osmanëve. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së Kacorrit, botimet e tij, shtypi i kohës. Intervistat: Bobi Bobev kujton takimet në shëpinë e Kacorrit. Petja Asenova flet për pedagogun që u mësoi gjuhën shqipe. Dhori Qiriazi vlerëson krijimtarinë e shkrimtarit. Violeta Kacorri kujton jetën dhe përkushtimin e tij. Thoma Kacorri flet për ngulimet shqiptare në Bullgari, për vendlindjen dhe familjen. Dhjetor 2009 111.Dokumentar televiziv: Aristi i humorit, sevdalli I këngës- Ramazan Zyberi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sheshi para universitetit ku këndon Ramazan Zyberi, shtëpia e tij dhe reilke të karrierës artistike, vetë Ramazan Zyberi me familjen, studio e TVSH-së duke kënduar. Dokumentacion fotografik i veprimtarisë së R.Zyberit, shfaqjet dhe rolet që krijoi në vite, shtypi I kohës, jeta koncertale. Intervistat: Mihallaq Luarasi flet për intuitën si aktor, maërrdhëniet me spektatorin. Gjergj Vlashi tregon për seriozitetin në punë dhe situatat që krijonte në skenë. Skënder Sallaku dhe Vasillaq Vangjeli tregojnë për krijimet muzikore dhe turnetë që bënin aso kohe. Xhevrie Zyberi kujton jetën bashkëshortore. Janar 2009 112.Dokumentar televiziv: Artisti i Popullit Mentor Xhemali Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i Mentor Xhemalit në vite (Rinia, Moska, shfaqjet në Teatrin e Operas, me familjen, Përmet, Kubë e gjetkë). iPamje nga Mezhgorani, Përmeti, Akademia e Arteve të Bukura, Tirana, Moska, Festivali i Vjenës, shtëpia dhe studio e tij e punës, Saranda, studiot e Radio Tiranës. Material muzikor nga repertori I tij në opera dhe me grupin e Përmetit. Intervistat: Mentor Xhemali kujton se cfarë emocionesh I jepte Kënga e Asim Zenelit. Milto Vako flet për njohjen në Ansamblin e ushtrisë dhe në Moskë. Avni Mula vlerëson vokalin e tij si këngëtar I operës. Nina Mula flet për njohjen në Moskë dhe cilësitë e tij si këngëtar. Aleksandër Peci flet për timbrin e tij si këngëtar në opera dhe në këngën popullore. Lefter Nurku flet për bashkëpunimin e tij me grupin e Përmetit. Ferdane Veliu kujton mikpritjen që i bënin përmetarët në kohë të ndryshme Merita Plasa (Xhemali) kujton prindin e dashur në kohë të ndryshme Maksim Xhemali përcjell bashkëpunimin me Pjetër Gacin për këngën “Për ty atdhe”, si dhe castet e fundit të jetës. 113. Dokumentar televiziv: Njerëzit e mencur të dijes- prof. Sul Dedej Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Edi Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Sul Dedejt në Tiranë, mjedisi I tij I punës, veprat që botoi, qyteti I Barit, shtëpia e dikurshme në Elbasan, shkolla, teatri Skampa, monumenti I Isuf Myzyrit, shkolla pedagogjike, universiteti A.Xhuvani, Teqia e Madhe dhe pamje të Elbasanit. Sekuenca nga vetë Sul Dedej. Dokumentacion fotografik I Sul Dedejt, të atit, me aktorë, mësues dhe familjarë të tij. Intervistat: Emil Lafe kujton vitet e shkollimit në universitet. Tomorr Shishmani vlerëson rolin e tij si drejtor I teatrit. Musa Vyshka sjell në mend vitet si mësues në shkollën pedagogjike. Fatbardha Gjini vlerëson nivelin e tij si pedagog dhe metodist në universitet. Hysen Kordha cmon kontributin e tij si studiues. Shpresa Dedej kujton bashkëshortin dhe familjarin. Korrik 2009 114. Dokumentar televiziv- Prof. Muzafer Xhaxhiu Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Bashkim Balla Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Pallati i kulturës, Muzeu historik, në një nga sallat e tij I jepet titulli “Mjeshtër I madh I Punës”, në një sallë tjetër ambasada greke e dekoron për njohjen e kulturës helene në vendin tonë, mjedisi I shtëpisë së tij, biblioteka, librat që ka botuar, Gjirokastra, sekeunca filmi, Tirana e viteve ’75- të rinj që shkojnë në shkolla, universiteti, Akropoli, Koloseu dhe vepra të artit klasik, fakulteti I filologjisë. Intervistat: Muzafer Xhaxhiu flet për krijimtarinë e tij poetike, këshillat e L. Poradecit, punën e tij si gazetar, përkushtimin ndaj kulturës klasike, mendimet e tij për pellazgët si parardhës të ilirëve. Floresha Dado vlerëson intelektualin dhe pedagogun. Besnik Mustafaj jep një opinion si poet dhe studiues I letërsisë klasike. Aurel Plasari cmon kontributin në kulturën kombëtare. Jorgo Bulo e vlerëson si një mjeshtër për njohjen e letërsisë greko-romake në vendin tonë 115. Dokumentar televiziv: Shqipëria në vitet e Luftës II Botërore Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Varrezat e dëshmorëve të kombit, pavioni I Luftës Antifashiste në Muzeun Historik Kombëtar, sekuenca nga ardhja e fashizmit dhe pushtimi I vendit më 1939, bombardime fshatrash, djegje shtëpish, sekuenca demonstratash, shtatoria e Myslim Pezës, shtëpia e mbledhjes së Konferencës ës Pezës, Ymer Dishnica, I vetmi dëshmitar I asaj ngjarje, fshati Degë në veri ku qëndronin anglezët, Devid Smajli dhe Xhulio Emery, varrezat e anglezëve te Parku Kombëtar, Ventotene, një nga ishujt ku u internuan shumë antifashistë shqiptarë, veprimtari përkujtimore në kuadrin e 60-vjetorit të pushtimit. Dokumente të programeve dhe figurave të partive politike gjatë luftës, foto heronjsh dhe ngjarjesh, botime historike të autorëve vendas dhe të huaj. Intervistat: Hamit Kaba flet për qëdnrimin e SHBA gjatë luftës dhe për praninë e misionit amerikan në vendin tonë. Beqir Meta shtjellon qëndrimin e Greqisë gjatë luftës si një shans I humbur në mëqisinë mes dy popujve. Ymer Dishnica kujton figurat kryesore që morën pjesë në Konferencën e Pezës. Muharrem Dëzhgiu shpreh qëndrimin për karakterin e kësaj lufte dhe për atë që ndodhi më pas. Xhelal Gjecovi mendon se, pavarësisht nga debatet, kjo luftë e radhit denjësisht popullin shqiptar përkrah vendeve liridashëse. Nëntor 2009 116. Dokumentar televiziv: Mendje e ndritur shkencës- prof. Aleks Buda Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Arbër Qatipi Op/zëri Kico Kristo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Busti i Budës me autor Ilmi Ksaemin si aspekte pune, një kënd I trashëgimisë së Budës- botimet, aparati fotografik, ora, syzet, makina e shkrimit, biblioteka e dikurshme e Budës, vlerësimet që ka merituar në kohë të ndryshme, Elbasani, shtëpia e tij aty, Salzburgu, Vjena, fshati Dardhë, Saraejva, Akademia e Shkencave, salla që mban emrin e tij, akademikët, zyra e tij e punës, Buda me akademikë të tjerë, Prizreni, Prishtina, Korca, liceu ku dha mësim, shtëpia ku vinte kohë pas kohe, ceremonia e varrimit ku marrin pjesë figura të larta të shtetit. Dokumentacion fotografik I Budës, akademikëve, bashkëpunëtorëve të tij të shumtë, I veprimtarive brenda e jashtë vendit, vepra të Budës, dorëshkrime, telegrame. Intervistat: Aleks Buda kujton shafqiet që ka parë në Vjenë tek luante A. Mosiu dhe vlerëson talentin e tij. Flet për rolin e Akademisë së Shkencave në kulturën tonë kombëtare, veprimtaritë brenda e jashtë vendit, për Çabejn dhe Poradecin. Luan Malltezi vlerëson zgjedhjen si kryetar i Akademisë së Shkencave dhe studimet për epokën e Skëndërbeut. Mahir Domi kujton rolin e tij si kryetar I Akademisë së Shkencave. Pëllumb Xhufi vlerëson zhvillimin e studimeve albanologjike që patën nxitje nga prof. Buda. Muzafer Korkuti kujton kontributin e tij në studimet gjithpërfshirëse për Ilirët. 117. Dokumentar televiziv: Gjysmë shekulli- Refleksione në 50-vjetorin e TVSH-së Përgatitur nga Petro Lati & Xhelil Aliu Operator Arben Ceku Montazhi Alda Sula Op/zëri Kico Kristo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Autobuzi i TV në lëvizje apo gjatë xhirimeve, sekuenca nga puna në studion e parë të TVSH-së, inagurimi I TVSH-së në vitin 1971, departamenti I informacionit në ditët e sotme, sekuenca nga kronika të hershme, pamje nga fabrika, uzina, punë në ara, fluturime kozmike, ngjarjet e ambasadave, rrëzimi I monumetit të E. Hoxhës, lëvizja greviste në TVSH, programi satelitor, ngjarjet në Kosovë dhe hyrja e forcave të NATO-s, jeta e fëmijëve në TVSH, fragmente nga emisionet për fëmijë, sekuenca nga emisionet më të mira në vite, sekuenca nga veprimtaritë më të mira sportive, futboll, voleiboll, sekuenca nga koncertet dhe festivali I Gjirokastrës, sekuenca nga shfaqiet më të bukura pas viteve ’90, studiot e regjtsirimit, të montazhit, të transmetimit, të profilaktikës, sekuenca nga xhirimi I filmave televizivë, laboratori I filmit, Eurosongu. Dokumentacion fotografik I punonjësve të TVSH-së në vite gjatë xhirimeve, në transmetim, apo në studiot e montazhit. Intervistat: Stoli Beli / Kico Fotiadhi / Mërkur Bozgo / Alfons Gurashi / Dhimitër Gjoka / Tefta Radi / Arjana Qatipi / Bujar Kore / Entela Komnino / Zana Turku / Xhemal Mato / Virgjil Kule / Bajram Hoxha / Vladimir Grillo / Kreshnik Tartari / Afërdita Onuzi / Vera Grabocka / Osman Mula / Romeo Kora / Leonard Gjata / Albert Minga / Ismail Balla / Mevlan Shanaj / Ylli Pepo / Engjëll Ndocaj / Mirela Oktrova / Petrit Beci / Rudina Xhunga/ Adi Krasta / Ardit Gjebrea / Blendi Fevziu / Petri Bozo. Maj 2010 Cikli i dokumentarëve – Shqipëria në fokus 118. Korca Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Rrugë dhe njerëz në qytet, shtëpi karakteristike, të rinj në lulishte, mjedise karakteristike, mobilime të brendshme të viteve ’30, liceu I dikurshëm, foto të mësuesve të liceut, një klasë e frengjishtes në shkollën “R. Qirinxhi”, të rinj që këndojnë frengjisht. Fshati Barc dhe objekte të gjetura aty, xhamia Mirahori në qytet, muzeu arkeologjik, tuma e Kamenicës, muzeu I saj, Korca historike në foto, shkolla e parë shqipe, nxënës në mjediset e saj, arkitektura e parkut, sekuenca nga grupi “Lira”. Muzeu i artit mesjetar, kishat karakteristike dhe katedralia, shtëpia muze e Vangjush Mios, teatri i qytetit, mjedise të brendshme, këngë korcare, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty, monumente në parkun e qytetit. Biznesi në Korcë: fabrika e birrës, e pularisë, sallamit, ndërtime të reja në Korcë, qyteti natën. Intervista: Skënder Aliu flet për vlerat e tumës së Kamenicës. Shtator 2010 119. Elbasani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri kristaq Kristo Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti në ditët e sotme, ndërtime të shumta, monumentet në bulevardin kryesor të qytetit, kalaja dhe objektet e gjetura në të. Kisha në kala dhe mjedisi I brendshëm, kisha e Shelcanit, manastiri i Shijonit, teqja e madhe, xhamia në Kala si faltore dhe monument kulture. Godina e Kongresit, shkolla “L. Gurakuqi” dhe muzeu i saj, universiteti “A.Xhuvani’ dhe auditorët e tij, mësues të hershëm në një mjedis të zakonshëm. Kostume dhe shtëpi karakteristike, portokallat e qytetit, kodrat në hyrje të Elbasanit, vëllezërit Zena, monumenti I Isuf Myzyrit dhe këngë të tij, teatri I qytetit. Bizneset që veprojnë në Elbasan, lokale të ditëve të sotme, grupe popullore në mjediset e tyre, gatime karakteristike, makete si persepktivë e zhvillmit të qytetit, Elbasani natën. Intervistat: Muazez Duhanxhiu tregon një kostum 100-vjecar si traditë e familjes. Thanas Meksi flet për këngën qytetare elbasanase. Medin Zena flet për ndikim e I. Myzyrit në krijmtarine e tyre. Demir Hyskja kujton vitet e punës në teatër. Marvi Avllazagai jep një vështrim mbi ndërtimet e reja në Elbasan. Mars 2010 120. Vlora Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një udhëtim me anije drejt Vlorës përmes detit jon, pamje të qytetit, qyteti nga lart. Kalaja e Kaninës dhe rrënojat, qyteti antik I Orikut dhe mjedisi përreth, rrënoja në qendër të qytetit. Monumentet më të rëndësishme të Vlorës, muzeu I pavarësisë dhe mjediset e tij, foto të qytetit historik, sahati I qytetit dhe bashkia e dikurshme, rruga e cifutëve, shtëpia karakteristike vlonjate dhe odat e saj, kënga qytetare dhe protagonistët. Ishulli i Zvërnecit, kisha që ndodhet aty, kisha në qendër të qytetit, xhamitë e hershme si faltore dhe vepra arti, plazhet e Radhimës, biblioteka e qytetit, kujtimi për Ali Asllanin, teatri I qytetit, sekuenca nga parodistët e Vlorës, galeria e arteve. Bizneset e ndryshme që veprojnë në Vlorë dhe Novoselë, grupe artistike në mbrëmje të vona në këtë qytet. Intervistat: Meliha Doda flet për këngën qytetare vlonjate. Veneranda Billa një pasardhëse e këngës vlonjate. Albert Verria e sheh Vlorën si qyteti që I dha emër. Agron Hamo, Afrim Agalliu cmojnë artdashësit e Vlorës. Ebehet Xhyheri flet për hebrenjtë që jetuan në këtë qytet. Tetor 2010 121. Fieri Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Fieri i parë nga lart, pallate dhe rrugë të qytetit Qyteti antik I Bylisit dhe ndërtime e lashta në të, Apollonia dhe veprat ndërtimore në përiudhën antike, grupe artistike që këndojnë në Apoloni, manastiri I Pojanit dhe fusha përballë tij. Sekuenca nga drama “Lumi I Vdekur”, vepra të Jakov Xoxës, shkolla “Jakov Xoxa”, muzeu I shkollës, nxënës në kitarë. Muzeu i qytetit për periudhën antike, veshjet qytetare dhe grupe të këngës qytetare, foto të Fierit historik, pallati i Vrionasve në Fier, kisha e Shën Gjergjit në Libofshë, kisha në qendër të qytetit, xhamia po aty, sekuenca nga veprimtaria e estradës së Fierit, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty. Këndi i lojnave “Apolon” dhe sheshe sportive të qytetit, veprimtaria e bizneseve të ndryshme, makete të studimeve perspektive të qytetit të Fierit. Intervistat: Nuri Plaku flet për vlerat historike të qytetit. Jani Tase vlerëson këngën qytetare fierake. Flamur Marko flet për perspektivën e xhvillimit të qytetit. Fuat Boci kujton vitet në estradë. 122. Berati Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zeri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një vajzë që shfleton një album si legjendë e qytetit, shëtitoria në një ditë të zakonshme. Kishat në Kala, afresket që ndodhen në to, lagjet karakterisike dhe mënyra e ndëritmit, kalldrëmet, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”, një vajzë që lë qytetin dhe vrapon drejt Osumit. Qyteti natën, xhamitë e Beratit dhe mjediset e tyre të brendshme, këngë beratase, muzeu “Onufri”, kodikët, tradita e punimit të drurit, veshjeve dhe ndërtimeve, studio e skulptorit Vangjel Buda, biblioteka e qytetit dhe veprat që ndodhen aty, sarajet e Vrionasve, sekuenca nga krijimtaria e Sejfulla Myftarit. Pamje nga kantina e verës, fabrika e amballazheve, qyteti i parë nga avioni. Intervistat; Artur Cepani flet për ndërtimet e rrugëve të kalldrëmta. Sllavi Dhrami vlerëson vizionin e perspektivës së qytetit. Floresha Debinja flet për këngën qytetare beratase. Anila Droboniku kujton historikun e ruajtjes së kodikëve të Beratit. Sejfulla Myftari - një artist që e ka lidhur jetën me këtë qytet. Pëllumb Berberi – vlerëson traditën e prodhimit të verës në Berat. Tetor 2010 123. Shkodra Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Njerëz me bicikleta në rrugët e qytetit, piaca, shtëpitë karakteristike, Idromeno, qendra e qyetit, Sahati I Inglezit, shatërvani. Liqeni I Shkodrës, ura e hershme, kalaja, sekuenca nga legjenda e kalasë, rrënojat e pallatit të Bushatllinjve, dokumente të bibliotekës së Bushatllinjve, kalaja e ditëve të sotme përballë kalasë historike, muzeu arkeologjik dhe objekte që ndodhen në të. Xxhamia e Plumbit, xhamia në qendër të qytetit, katedralia e Shkodrës, pamje nga vizita e Gjon Palit 2-të në Shkodër, mesha që mbajti në katedrale, kisha “Zoja e Shkodrës”. Grupe të këngës qytetare shkodrane, dokumente të shoqërive kulturore në Shkodër, sekuenca nga opera “Mrika”, liqeni I Vaut të Dejës dhe rrënoja të qytetit të Sardës, mjedisi turistik I Razmës, shtëpia karakteristike e Fillip Shirokës, fondet e bibliotekës “Marin Barleti”, fototeka “Marubi”, vepra të traditës në galerinë e arteve. Sekuenca nga dita e karnavaleve, prodhimi I maskave, fabrika e këpucëve, fabrika e drurit “Dafinor”, si dhe biznese të tjera në këtë qytet, zhvillimi I ardhshëm urbanistik I qytetit. Intervistat: Ahmet Osja flet për Shkodrën si qyteti që laget nga ujërat. Skënder Drini flet për kulturën e lashtë të qytetit. Bik Ndoja vlerëson këngën qytetare shkodrane Aida Shllaku jep një vizion të perespektivës së ndërtimeve në Shkodër. Vili Kamsi flet për aspekte historike të këtij qyteti. Tetor 2010 124. Lezha Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Ndërtimet e reja, rrugë, lumi Drin, monumenti i Fishtës, kalaja e qytetit dhe mjediset e saj, muret rrethues dhe portat e hershme, gërmime arkeologjike në qendër të qytetit, muzeu arkeologjik, Shëngjini, memoriali I Skëndërbeut, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”. Kallmeti dhe kantina e verës, kishat që ndodhen aty, shkolla dhe dorëshkrime të Frang Bardhit, qendra e qytetit dhe monumentet e vendosura aty, vendlindja e Fishtës, katedralia në qendër, grupe folklorike të krahinës. Galeria e arteve, studio e Martin Lucës, studio e Pashk Përvathit, Lezha historike në foto, takime të poetëve të Lezhës, Rudolf Marku dhe Ndoc Gjetja, biblioteka e qytetit, mjedisi i Fishtës në bibliotekë, sekuenca nga grupi “Djemtë e detit”. Hoteli i gjuetisë, lagunat e Lezhës, pamje nga helikopteri, laguna Kune- Vainit, biznesi në këtë qytet, pamje të Lezhës. Intervistat: Mark Vuji flet për natyrën arsimdashëse të kësaj popullsie. Agim Velaj flet për folklorin e krahinës. Flamur Toska kujton grupin “Djemtë e detit”. Pashk Përvathi flet për qytetin si grishje e veprës së tij Nëntor 2010. 125. Pogradeci Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Kristaq Kristo & Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Liqeni dhe barkat në të, shëtitorja e qytetit, plazhet njëri pas tjetrit. Driloni, varret e Selcës, fshati Lin dhe bazilika e tij e hershme, qyteti historik, kisha “Fjetja e shën Mërisë”, shkolla e parë shqipe, grupi karakteristik “Nostalgjia”, festa e verës. Monumenti i L. Poradecit dhe sekuenca nga jeta e tij, monumenti i M. Kutelit dhe jeta e tij, liqeni I dallgëzuar, sekuenca nga arratisjet që andej, peshkatarët, skulpturat e parkut, studio të piktorëve Taso dhe Lako, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty, Pogradeci natën. Intervistat: Lasgush Poradeci flet për krijimtarinë e vet. Jovan Shuke vlerëson këngën qytetare pogradecare. Anastas Kostandini – një krijues që e lidh veprën e vet me qytetin. Gjergji Lako – piktor i mjediseve pogradecare. 126. Gjirokastra Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: 126. Saranda Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: 128. Durrësi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati == Shiko edhe == * [[Gazetaria]] == Burime == ccikhuvh2a8wx9oh27bn5h8fklu9b11 2976319 2976318 2026-05-02T14:49:36Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Biografi shqiptare]]; +[[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976319 wikitext text/x-wiki '''Petro Lati''' është gazetar [[Shqipëria|shqiptar]]. == Jeta == == Karriera == Pas mbarimit të Universitetit të Tiranës, dega gjuhë-letërsi, në vitin 1969 fillova punën si gazetar në Televizionin Shqiptar dhe për një periudhë disa vjeçare jam marrë me përgatitjen e emisioneve për fëmijë, sidomos të reportazheve në shkolla të ndryshme të vendit, pastaj si autor i disa konkurseve me të rinjtë e shkollave të mesme në shkallë kombëtare. Të tilla mund të përmenden: konkurset për letërsinë, për artet, sportet, për muzikën, shkencën etj, të cilat krijuan një traditë të qëndrueshme në programin e Televizionit. Në vitin 1979 mora përsipër të përgatis dhe të drejtoj për një periudhë disa vjeçare emisionin “Enciklopedia televizive”, që ka “shërbyer si një dritare” për informacione të zgjeruara për zhvillimet e kulturës dhe të shkencës, trashëgiminë kulturore të popujve të ndryshëm, shpikjet e mëdha të njerëzimit si edhe veprimtaritë më të mëdha sportive të shekullit të 20-të. Pas vitit 1990, kur mendova se “Enciklopedia Televizive” e kish “thënë fjalën e vet”, jam marrë me lëvrimin e dokumentarit televiziv, ku kam qenë, të shumtën e rasteve edhe skenarist edhe realizues. Kam lëvruar kryesisht gjininë e portretit- si një nga prirjet më të dukshme dhe më të arritura në Televizionin Shqiptar, ku ndër më të njohurit janë dokumentarët për figura shumë të njohura të kulturës sonë kombëtare, si për Nermin Vlora Falaskin, Martin Camën, Petro Markon, Lasgush Poradecin, Ramadan Sokolin, Gjerasim Qiriazin, Anselm Lorekion, Shaban Demirën, Ekrem Kryeziun, Gjelosh Gjokën, Muslim Mulliqin, Dhimitër Xhuvanin, Ernest Koliqin, Aleks Budën, Muzafer Xhaxhiun dhe të tjerë. Ndërkaq kam realizuar një cikël tjetër dokumentarësh për ngjarje të rëndësishme kombëtare: “Si trashëgim ju lemë shpirtin tonë”- për koloninë e shqiptarëve të Rumanisë, “Bregu i epërm i Rivierës” (Himara). “Qyteti historik i Manastirit”, “Spirit of love”-kushtuar udhëtarëve anglezë që kanë vizituar trojet shqiptare, “Në rrugën e idealit kombëtar”- për pavarësinë e vendit, “Popull i pandalur”- për ngjarjet e viteve ’99 në Kosovë, “Ventotene- ishulli ku u internuan intelektualët shqiptarë në vitet 39- 43”, (me të cilin u vlerësova me çmimin KULT), etj. Pjesë e krijimtarisë sime janë dokumentarët “Shqipëria turistike” (në shqip, anglisht, italisht), si dhe një cikël tjetër për qendrat arkeologjike në vendin tonë, duke filluar nga Kalaja e Grazhdanit në Peshkopi e deri në Diaporit, pranë Butrintit. Jam skenarist i ciklit televiziv “ Vite pa fund”, ku janë trajtuar figura të njohura të kuturës sonë kombëtare, si: Migjeni, Pjetër Gaci, Mustafa Krantja, Dritëro Agolli, Vath Koreshi dhe Dhimitër e Dhorka Orgocka, si dhe të një cikli tjetër me poetët Dhori Qiriazi, Koçi Petriti, Sadik Bejko, Visar Zhiti e Luljeta Lleshanaku. Në vitin 2004, realizova një seri prej tetë dokumentarësh të titulluar “Shtëpitë e artit”, për familje intelektualësh që ruajnë vlera të rralla, të panjohura dhe shpesh të papara të trashëgimisë sonë kulturore. Në vitin 2005 dhe më pas, përgatita një cikël prej afro 20 dokumentarësh të titulluar “Familjet e mëdha”. Frashërllinjtë- një histori ndryshe”, “Pasardhësit e familjes së Ismail bej Vlorës”, “Shllakët e Shkodrës në kulturën tonë kombëtare”, “Kryezinjtë e Kosovës- një jetë për cështjen tonë kombëtare”, “Familja Butka e Kolonjës”, “Familja e madhe e Aqif Pashë Elbasanit”, “Toptanët dhe roli i tyre në shtetin shqiptar”, “Gurakuqët e Shkodrës”, Familjet e lagjes “Kala” në Elbasan ( Todri, Kristoforidhi, Xhuvani, Andoni, Nosi, Buda etj), “Familja Polena në Korçë- si histori mjekësh të dëgjuar”, “Zyberët, apo sevdallinjtë e këngës tiranase”. “Familja Mema – si histori e sportit” etj. Gjatë viteve 2010- 2011 kam realizuar ciklin e dokumetarëve “Shqipëria në fokus”, që është një rrëfim i zhvillimeve më të rëndësishme, sidomos turistike, në qytete kryesore të vendit, si Shkodra, Lezha, Korça, Elbasani, Saranda, etj. Thuajse i gjithë prodhimi im shumë vjeçar ruhet në arkivin e Televizionit Shqiptar; ku pjesa më e rëndësishme transmetohet herë pas here në ekran për vërtetësinë, objektivitetin dhe vlerat artistike që mbartin. Në këta dokumentarë ka një pasuri të madhe informacioni, janë intervistuar intelektualët më të njohur, sikurse ka një dokumentacion të pasur dhe mjedise që ndodh të mos i gjesh në ditët e sotme. Mbështetur në përvojën e time, në vitin 2007, botova librin “Jetë paralele”, ku shkruhet për aspekte të panjohura të shumë figurave të njohura të kulturës sonë, ndërsa kam bashkëpunuar me autorë të ndryshëm për redaktimin e veprave të tyre, si dhe me sektorin e kulturës pranë Akademisë së Shkencave, ku kam përgatitur disa zëra të Fjalorit Enciklopedik Shqiptar. Në kohë të ndryshme jam vlerësuar për krijimtarinë, si me medaljen dhe urdhërin “Naim Frashëri”; në vitin 2000 kam marrë “Antenën e artë”, si një nga gazetarët më të mirë të RTSH-së; vite më pas, më 2007 jam çmuar si gazetari më i mirë i TVSH-së në gjininë e dokumentarit, më 2008 jam vlerësuar me çmimin KULT; nga fondacioni “Imazhi & Media” kam marrë çmimin “Margaritari i Himarës”, si dhe në përzgjedhjen vjetore të Medias Televizive jam shpallur gazetari më mirë i vitit 2010 në fushën e dokumentarit. Për shkak të zhvillimit dhe të përmirësimit të teknologjisë një pjesë e emisioneve është e pamundur të bëhen të përdorshme në ditët e sotme, por ajo e pas viteve 1991 dhe më pas, thuajse është ruajtur në arkiv dhe ritransmetohet herë pas here, për vlerat, objektivitetin dhe paanshmërinë që mbart në vetvete. Ruhen në arkivin e RTSH-së këta dokumentarë: 1.Dokumentar televiziv: 'Nermin Vlora Falaski' Skenari & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Robert Xhelo Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Qyteti i Vlorës, bregdeti, bulevardi, Nermini me të shoqin, Rencon, duke zbritur shkallët, ajo buzë detit. Te varri Ismail Qemalit me shoqatën “Labëria”, dhuron një portret të I.Qemalit punuar nga Vera Blloshmi, në teatrin “P.Marko” ku nderohet nga artistët vlonjatë. Pamje të Tiranës së dikurshme, lagje e vjetër e Tiranës, Kadare me të shoqen. Dokumentacion fotografik, si dhe botime të Nerminit dhe Rencos. Intervistat: Nermini Falaski flet për kontaktet e para me Shqipërinë, krijimtarinë e saj, tezën e lidhjes së shqipes me eturskët, dëshirën e saj për të ndërtuar akademinë “I. Qemali” në Jonufër të Vlorës. Renco Falaski flet për librin me dokumente të I. Qemalit dhe vizioni I tij për shtetin shqiptar. Nëntor 1992 2.Dokumentar televiziv: Intelektuali dhe patrioti Rexhep Qosja Skenari & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Rexhep Qosja, Hajrulla Gorani, Ramiz Kelemndi, Idriz Ajeti duke ecur; Në salla të ndryshme si në Tiranë, Shkodër, Akademia e Shkencave duke folur, e shohim në oborrin e shtëpisë së pritjes, pritje dhe takime me njerëz në mjedise të ndryshme, Dhuna policore në Kosovë, autografe në kufi, Qaf-Thanë. Dokumentacion fotografik, librat që ka botuar dhe libra të letërsisë shqipe. Intervistat: Rexhep Qosja flet Naim Frashërin, Lasgush Poradecin, Nolin, Fishtën, etj. Lidhja shpirtërore me Shkodrën, letërsinë si traditë dhe selektim i vlerave më të mira gjatë monizmit. Cështja kombëtare dhe roli i atdheut amë, angazhimin i intelektualëve kosovarë në politikë, roli i TVSH-së kur Televizioni i Kosovës ishte i mbyllur nga regjimi serb. Mars 1992 3.Dokumentari televiziv: Barrë e vrame- kushtuar Martin Camajt Skenari Ardian Klosi Realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Sekuenca nga ceremonia e varrimit të Martin Camajt, ndodhen Arshi Pipa etj., Fshati Temal, shtëpitë aty pranë, grua që punon tokën, shtëpia Camaj, vëllezërit, zjarri I ndezur, malet përreth. Pamje të Shkodrës, fshati Prekal, shtëpia ku ka qenë M. Camaj, fshatra arbëreshe, Zvicra, Sekuenca nga biseda në TV austriak. Dokumentacion fotografik i Camajt dhe bashkëkohësve, veprat që botoi. letrat etj. Intervista: Arshi Pipa – në anglisht- kujton veprën e Camajt. Gjon Shllaku kujton vitet në shkollën e jezuitëve. Simon Jubani vlerëson intelektualin me kulturë të gjerë dhe për goditjen që mori kleri katolik pas vendosjes së regjimit. Lina Pali tregon dhomën ku qëndronte Martini. Nik Pali flet për punën që bëri Martini si arsimtar në Prekal. Gjergj Camaj kujton goditjen që mori familja pas arratisjes së vëllait. Kol Leka kujton rrugën e vështirë që bënë teksa po kalonin kufirin. Zef Camaj kujton dhunën që pasoi pas arratisjes. Ardian Klosi vlerëson veprën e Camaj në kulturën tonë kombëtare. Martin Camaj në TV austriak për regjimin dhe diktatorin Hoxha. Maj 1992 4.Dokumentar televiziv: Historia është frymëzimi im- regjisori Ekrem Kryeziu Skenar & realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Montazhi Mira Mone Fomulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Sekuenca gna filmat e këtij regjisori- E kafshoja terrin, Gjurmë të bardha, Viktimat e Tivarit, Kur pranvera vonohet, si dhe Epoka para gjyqit. Kalaja e Krujës, Ura e Brarit, në një shesh xhirimi, foto nga Kosova. Intervistat: Ekrem Kryeziu flet për temën historike në filmat e tij, përvoja krijuese, temat, filmin që po xhiron, projektetet dhe sidomos dramën “Epoka para gjyqit”. Marjeta Ljarja jep një opinion për bashkëpunimin me Kryeziun dhe masakrën e Tivarit. Mevlan Shanaj kujton se Kryeziu është një figurë shumëplanëshe si krijues në kulturën tonë. Gusht 1992 5.Poeti Agim Vinca ( Flitet për një pasdite letrare të orgnizuar në Strugë, ku prezantohet një nga botimet e fundit të poetit). 6.Bisedë me kr/shoqatës Francë- Shqipëri z.Muhamet Gjeta Operator Astrit Omeri ( Një intervistë për veprimtarinë e kësaj shoqate në Francë dhe ndihmesën e saj ndaj vendit tonë). 7.Dokumentar televiziv: 100- Vjetori i Shoqërisë Biblike Realizimi Petro Lati Operator Astrit Omeri Monatzhi Andon Beqari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Këngë të besimit protestan, sekuenca nga filmi Jezusi. Qyteti I Korcës, botime të Kristoforidhit, Gjerasim Qiriazit, nxënës që recitojnë poezi të Qiriazit. Dokumentacion i historikut të lëvizjes protestane në Shqipëri, botime të ndryshme, përkthyes të libra të shenjtë, figurat kryesore si Pinkerton, Tomson, Kristoforidhi, Qiriazët. Inretvistë: Koco Tili flet për shtrirjen e besimit protestan në vitet ’30. 8.Emisioni: Gëzuar Krishtlindjet. ( Është xhiruar te Parku i liqenit, ku ka këngë të të rinjve protestanë, inskenime me të rinj nga jeta e Jezusit, fragmente nga filmi “Jezusi”). Xhon Kuanrud tregon për jetën e Jezusit dhe lexon fragmente nga Bibla. 1993 9.Dokumentar televiziv: Edith Durham- mbretëresha e pakurorëzuar e shqiptarëve. Skenari & Relaizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Anije me avull që hyn në liqenin e Shkodrës, shtëpi karakteristike në Shkodër, peisazhe, mësonjtoria në Korcë, kështjella e Tepelenës, Gjakova. Sekuenca nga Lufta e 1-rë Botërore, sekuenca nga arti popullor, anije pasagjerësh, Londra. Dokumentacion fotografik I Edith Durhamit, foto të vitetve 1900, foto nga represioni serb në vitet e Luftës Ballkanike, peisazhe dhe grafika të Durhamit, veprat e saj, shtypi ku ka shkruar, shtypi serb. Intervistat: Mark Tirtja e vlerëson si studiuese e dokeve, zakoneve, artit popullor. Arben Puto cmon kontributin e saj për cështjen shqiptare në momente të vështira historike. Skënder Dako kujton takimin e tij me Durhamin në Londër Dhjetor 1993 10.Dokumentar televiziv: Arbëreshi Anselm Lorekio Skenari Ramadan Sokoli Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Ardian Ujkashi Formulimi muzikor Zana Muca Pamjet: Bregdet, malet në Kalabri, fshatra kalabrezë, shtëpia e De Radës, busti i Skëndërbeut, dasmë karakteristike, Parisi. Dokumentacion fotografik i Lorekios, shtëpia e tij, foto të figurave të njohura në Kalabri, Selia e Shenjtë, gazeta “La nazione albaneze”, shtypi i kohës, foto të qendrave historike në Shqipëri. Intervistat: Ramadan Sokoli jep një vlerësim për A. Lorekion dhe gazetën “La nazione albaneze”. Petro Lati jep disa momente nga jeta e Lorekios. Recitohet pjesë nga krijimtaria e tij. Maj 1994 11.Dokumentar televiziv: Piktori Myslim Mulliqi Skenari Petro Lati Operator Stefan Gajo Montazhi Mira Mone & Andon Beqari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Mulliqi në rrugë duke ecur, në parkun kombëtar, në apartamentin e pioktorit Bashkim Ahmeti, duke pikturuar. Vepra të Mulliqit marrë nga një ekspozitë dhe albumet e tij. Dokumentacion I jetës së tij dhe pamje nga Kosova. Intervista: Myslim Mulliqi flet për krijimtarinë e tij, prirjen drejt një arti bashkëkohor, lidhjet me artistë shqiptarë dhe gjëndien në Kosovë. 1995 12. Dokumentar televiziv: Piktori Gjelosh Gjokaj Skenari Petro Lati Operatorë Stefan Gajo & Gaspër Shllaku & Pali Kuke Montazhi Milena Panjoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Gjelosh Gjokës me miqtë e tij. Vepra te piktorit. Koloseu dhe vepra arkitekture në Romë, vepra të Rilindjes italiane, në një shesh me Ibrahim Kodrën etj. Dokumentacion fotografik i Gjokës, i vendlindjes, vepra arti. Intervista: Gjelosh Gjoka flet për krijimtarinë e tij, ndikimi i fortë i ngjyrave nga vendlindja, përpjekjet për t’u pranuar në rrethet artistike, lidhjet me piktorë ku vlerëson Buzën, Shijakun, Kodrën etj. Shtator 1994 13.Dokumentar televiviz: Cogite ergo sum - Prof. Ramadan Sokoli Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Andon Beqari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Parku i liqenit, ecje e tij në qendër, drejt Liceut artistik, Shkdora, shtëpia e Sokojaleve në Shkodër, sekuenca nga festivalet popullore, Stambolli, studio e prof. Ramadan Sokolit, Firence, sekuenca koncerti me vepra të Sokolit. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së tij, pamje qytetesh, botime dhe letërkëmbime të R.Sokolit. Intervistat: Marie Kraja flet për bashkëpunimin në Radio Tirana. Mentor Quku vlerëson të parin e kësaj familjeje, Hodo Sokolin. Hafsa Zyberi thotë se R. Sokoli i dha rrugën e këngës. Shaqir Rexhvelaj, Anita Tartari vleresojnë pedagogun e tyre në Lice. Trim Gjata, Engjëll Tërshana, Gjergj Zheji, Alfred Uci, Thoma Kacorri, At Artur Lionin cmojnë kontributin e tij në studimet e folklorit dhe figurave të lashta të popullit shqiptar. Ismail Kadare vlerëson kontributin e tij, pavarësisht nga regjimi ku jetoi. Mars 1995 14.Dokumentar televiziv: Si trashëgim u lëmë shpirtin tonë -Kolonia e shqiptarëve të Rumanisë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Bledar Mandia Pamjet: Ura mbi lumin Danub, shtëpi karakteristike, peisazhe, qyteti I Korcës, flamuri kombëtar, Bukureshti, qendra e qytetit, monumentet. Salla ku u mbajt konferenca për 400-vjetorin e Kolonisë së shqiptarëve në Rumani, diskutimet në konferencë, të rinj në këtë veprimtari. Muzeu historik i Bukureshtit, pallatet e famlijes Gjika, fëmijë në një nga parqet e qytetit, pasdite me të ftuarit në konferencë, hotel Internacional, kisha ku predikoi Fan Noli. Shtëpia e Viktor Eftimiut, sekuenca nga Eftimiu në Shqipëri, botimet e tij dhe botime për patriotët shqiptarë që emigruan aty, pllakë gramofoni, takim me të mërguar, këndohet një këngë korcare. Dokumentacion fotografik i Kolonisë së shqiptarëve në Rumani, figura të njohura të historisë, shtypi i kohës, libra historikë, aspekte të veprimtarisë së Kristaq Antoniut në Bukuresht dhe Tiranë. Intervistat: Kolec Topalli flet për aspekte të lidhjes gjuhësore mes dy popujve. Xhelku Maksutovic flet për rolin që luajtën patriotët në vitet e Rilindjes dhe lidhjen e ngushtë me popullin rumun. Thoma Kacorri flet për migrime të shqiptarëve në Bullgari dhe Rumani. Nasho Jorgaqi flet për Nolin dhe kishën që hapën patriotët shqiptarë. Marius Dobresku flet për përkthimet e letërsisë shqipe në Rumani. Panait Panait flet për dokumente që dëshmojnë migrimin në Rumani. Renata Topçiu flet gjuhën shqipe në universitetin e Konstancës. Të rinj studentë që mësojnë në shkollat rumune, gjithsesi të ardhmen e tyre e shohin në atdheun amë. 15.Emisioni - Seminari për gjuhën dhe letërsinë shqipe Pergatitur nga Petro Lati Operator Bledar Mandia Është një konferencë që mbahet në Pallatin e kongreseve për probleme të gjuhës dhe letërsisë shqipe. Marrin pjesë studiues të njohur nga Shqipëria, Kosova, dhe vende të ndryshme të botës. U diskutua për gjuhën letrare, trashëgiminë letrare, si dhe shtrirjen e interesit për studimet albanologjike. Në fund të simpoziumit presidenti I kohës, Sali Berisha, pret një pjesë të studiuesve. Janë xhiruar dhe dokumentohen figura të njohura të kohës. Flasin në mjedise të ndryshme Zejnullah Rrahmani, Fatos Arapi, Sabri Hamiti, Bahri Beci, Mehmet Celiku, Rami Memushaj, Shaban Demiraj, Kolec Topalli, Istvan Shulc, Thoma Kacorri, Mahir Domi, Jorgo Bulo, Seit Mancaku etj. Tetor 1995 16. Emisioni: Magna urbs et gravis-gërmime arkeologjike në Apoloni Skenari & realizimi Petro Lati Oerator Ilir Kasneci Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Apolonia, monumentet, skulpturat, gërmime arkeologjike, sekuenca nga rrënime në kohë të hershme, foto nga arkeologë dhe botime për këtë qytet antik. Intervistat: Zhan Lamboli flet gërmimet dhe gjetjet në terren. Bashkim Vreka flet për gjetjet e reja dhe bashkëpunimin me francezët. Vasil Bereti shpjegon një situatë gërmimesh. Fransua Katan flet për situata të tjera gërmimesh. Pjer Kaban bën një historik të shkurtër të gërmimeve në Apoloni dhe ndalet në kërkimet epigrafike. Studentë francezë japin përvojën e tyre në këtë ekspeditë. 17.Emisioni - Reportazh i pambaruar- pianistia Ermira Zyrakja Pergatitur nga Petro Lati Operator Ilir Kasneci Pamjet: Ermira luan në piano, Zvicra, parku, studio e TVSH, foto nga jeta e saj. Intervistat: Ermira Zyrakja flet për karierën e saj. Fransua Lefort flet për lidhjen me vendin tonë dhe figura të njohura të kulturës kombëtare. 18.Dokumentar televiziv: Rilindësi Gjerasim Qiriazi Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Ilir Kasneci& Bujar Kokonozi Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku & Edlira Dermani Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Fragment baleti, konferencë shkencore kushtuar 100- vjetorit të vdekjes së Gj. Qiriazit, të ftuarit vizitojnë ekspozitën me foto dhe dokumente që lidhen me familjen Qiriazi. Qyteti I Manastirit, godina e Kongresit, fshati Tërnovë, kisha e dikurshme protestane, varret e Qiriazëve në Manastir, liqeni dhe rruga e kalldrëmtë pranë Prespës. Fshati Popcisht ku pat jetuar Shahin Matraku, peisazhe malesh, pjesë koncertale të trupës së Korcës që mbështetet në krijimtarinë e Gj. Qiriazit. Dokumentacion fotografik I Gj. Qiriazit dhe veprimtarisë së tij, shtypi I kohës, vepra arti, botime të Gjerasimit dhe për cetat komite. Intervista: Nevila Nika tregon se janë dokumente të reja që dëshmojnë veprimtarinë e Gj. Qiriazit. Hysni Myzyri cmon rolin e Qiriazit si ideator I shkollës shqipe. Dhimitër Dishnica flet për “Letrën e Vëllazërisë”, ndër gazetat e para shqip në vendin tonë. Xhemile Xhaferi kujton fatin e trishtë të Shahin Matrakut. Xhon Kuanrud vlerëson Gj. Qiriazin si rilindës dhe nisiator të besimit protestan në Shqipëri. 1996 19.Dokumentar televiziv: Salve divina Apolonia Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Orkestra e RTSH-së duke dhënë shfaqje në Apoloni. Pamje të qytetit antik, skulptura, monumente, gërmime nga një ekspeditë e përbashkët shqiptaro-franceze. Universiteti i Nanternës pranë Parisit, Pjer Kaban mes studentëve, auditor, shtëpia e Pjer Kabanit, biblioteka, librat që ka botuar. Dokumentacion fotografik i gërmimeve në Apoloni, arkeologë, botime për Apoloninë. Intervistat: Pjer Kaban flet për studimet që ka bërë, të cilat e bëjnë të njohur Shqipërinë për lexuesin europian, botimet epigrafike dhe projekte të reja në këtë fushë. Monika Kaban flet për njohjet e pakta dhe frikën që kish kur Pjeri merrte rrugën drejt Shqipërisë. Selim Islami vlerëson kontributin e Kabanit si epigrafist. Zhan Lamboli tregon për gërmimet dhe gjetjet në Apoloni. Bashkim Vreka cmon bshkëpunimin mes dy ekspeditave. Vasil Bereti tregon për gërmimet që po bëhen në Apoloni. Studentë francezë tregojnë për përvojat në këto ekspedita të përbashkëta dhe mikpritjen e arkeologëve shqiptarë. Prill 1996 20.Dokumentar televiziv: Fajtorë pa faj Skenari Petro lati Realizimi Petro Lati & Manushaqe Pema Operator Ilir Kasneci Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Valle në Sheshin e Flamurit në Vlorë, kalaja e Kaninës, muzeu I Pavarësisë. Hotel Internacional në Bukuresht, gjiri I Vlorës, anije në det të hapur, Londra, apartamenti i Esma Vlorës në Tiranë, botime për Ismail Qemalin, varri i tij në Vlorë, Darling Vlora duke ecur, kurorë lulesh te varri i I. Qemalit. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Vlora, shtypi në periudha të ndryshme, foto të qyteteve europiane dhe të bashkëkohësve, telegrame, letra dhe dokumente të tjera, libra të Nermin Vlorës. Intervistat: Koli Xoxi flet për monografinë që shkroi për I. Qemalin dhe vështirësitë që kishte. Nermin Vlora flet për pasardhësit dhe fatin e tyre gjatë kohëve. Esma Vlora flet për vuajtjet dhe persekutimin në vitet e regjimit komunist. Vilson Gjocaj kujton mikun e tij, Ismail Vlorën, në fabrikën e bukës. Darling Vlora kujton vitet e gjimnazit ku nuk dihej asgjë për pasardhësit e familjes Vlora. Mars 1996 21.Dokumentar televiziv: Bregu i epërm i Himarës Skenar & Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Penelopi Papapavllo Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Bregdeti i parë më avion, Llogoraja, bregdet me dallgë, fshatrat Dhërmi, Vuno, Himarë, peisazhe të qytetit të Himarës. Shtëpia e Petro Markos, shtëpia e Neco Mukës, inskenim për këngën “Vajzë e valëve”, sekuenca nga Petro Marko. Kisha e Vunoit, ato të Dhërmiut, kalaja e Himarës, kalaja e Porto Palermos, peisazhe për Himarën, mjedise familjare. Dokumentacion fotografik i Petro Markos, Neco Mukës, priftërinjve të Dhërmiut, si dhe shtypi i kohës. Intervista: Odise Goro bën një vlerësim për Neco Mukën Tetor 1996 22.Dokumentar televiziv: Qyteti historik i Manastirit Skenar & realzimi Petro Lati Operatorë Bujar Kokonozi & Ilir Kasneci Montazhi Mimoza Musaraj Pamjet: Pllaja e Pelagonisë, malet e Peritserit, Manastiri, qyteti antik i Heraklesë, qendra e qytetit, pazari, liqeni I Prespës, rruga e kalldrëmtë, fshati Tërnovë, sekuenca nga masakra e Manastirit, godina e kongresit të Manastirit, kisha ortodokse, parku I qytetit, lumi, shtëpia e dikurshme e Qiriazëve, varrezat. Dokumetacion fotografik mbi ndërtimet karakteristike të qytetit, mbi lëvizjen patriotike gjatë Rilindjes kombëtare, Qiriazët në atë qytet, Kongresi i Alfabetit, foto të Manakit, Migjeni në Manastir, botime për Manastirin dhe historinë e tij, shtypi i kohës. Intervistat: Pavle Pano flet për të parët që erdhën nga Korca e Kolonja dhe për Qiriazët. Irfan Tërshana flet për Milto Manakin si fotograf me origjinë shqiptare dhe dokumentimin që u ka bërë Manaki shumë ngjarjeve në shekullin e 19-të. 1997 23.Emisioni-Prof. Shaban Demiraj- në 80- vjetorin e lindjes Drejton emsionin Petro Lati. Marrin pjesë prof. Shaban Demiraj, Seit Mancaku, grupi artistik i shkollës “Jordan Misja” drejtuar nga Tatjana Shestani. Regjisor Esat Teliti Operator Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Pamjet: Studio e TVSH-së, të ftuarit flasin për jetën dhe kontributetet e prof. Shaban Demirajt në arsim, në gjuhësi dhe në kulturën e popullit shqiptar. Prof. Demiraj kujton vitet e shkollimit dhe formimin e tij si gjuhëtar. Të rinj nga universiteti bashkëbisedojnë me të. Apartamenti i prof. Demirajt, biblioteka, botimet. Kori i Liceut këndon disa këngë me motive popullore. Prof. Jup Kastrati në linjë telefonike vlerëson veprën shkencore të këtij gjuhëtari të njohur. Prof. Demirajt, një dashamirës I tij nga Tetova, i dhuron tortën e ditëlindjes. Janar 2000 24.Emisioni – Homazh poetit Azem Shkreli Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Pandeli Koci, Valdete Andoni, Elva Lato. Regjisor Piro Vesho Të ftuarit flasin për vlerat e poezisë së Azem Shkrelit, ndërsa recitohen vargje nga krijimtaria e tij. Në një kronikë nga Lidhja e Shkrimtarëve japin opinionet e tyre Bardhyl Londo, Mehmet Kraja, Zija Cela, Pandeli Cina, Esma Agolli, Odise Grillo. I997 25.Emisioni – Toleranca dhe mirëkuptimi Drejton emisionin Petro Lati. I ftuar prof. Ismet Elezi. Flitet për situatën e vështirë të vitit ’97, ka dhe një kronikë nga mitingjet paqësore që organizoheshin ato ditë. Regjisor Piro Vesho 26.Emisioni- E drejta historike e popullit të Kosovës Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Mareglen Verli dhe Meriman Braha. Flitet për kushtet ku ndodhet populli i Kosovës, historia e tij, argumentet shkencore për vetvendosje. Regjisor Piro Vesho 27. Emisioni – Mesazhe pune dhe mirëkuptimi Regjisor Piro Vesho. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar prof. Shaban Demiraj dhe muzikologu Fatmir Hysi. Flitet për situatën e vështirë të vitit ’97, synohet të jepen mesazhe të punës, të paqes, humanizmit dhe të nxiten veprimtaritë artistike. Sekuenca nga vargje të Mjedës – reciton Roza Anagnosti- dhe një ninull nga rrethi i Korcës. 28.Dokumentar televiziv: Konferenca e Pezës Skenari Petro Lati Opretaor Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Peisazh vjeshte, Peza, shtëpia ku u mbajt Konferenca e Pezës dhe shtëpi të tjera, varrezat e dëshmorëve, lapidari, monumenti I Bab Myslimit. Ecën në rrugë Ymer Dishnica, hyn në sallën e konferencës, mjedise të saj, kujton figurat kryesore që morën pjesë në mbledhje. Sekuenca nga filmi Plumba Perandorit dhe filma që tregojnë luftime dhe djegje shtëpish, dokumente të kohës dhe botime për ngjarjen. Sinkronat: Ymer Dishnica jep mendimet e veta si pjesëmarrës okular në këtë ngjarje. Liri Shimani vlerëson këtë ngarje si moment historik i bashkimit të shqiptarëve përkrah popujve të tjerë antifashistë. Shtator 1998 29.Emisioni - Studio “Binokël”- Piktori Eduard Lir Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Të ftuar Afrim Karagjozi dhe Ferit Hudhri. Operator Besnik Shima Montazhi Artin Shkodra Regjisor Esat Teliti Pamjet: Peisazhe nga Shqipëria, Londra, Korfuzi, Riviera me avion, trashëgimia artistike e Eduard Lirit, foto të tij, botime për këtë piktor. Të ftuarit flasin për veprën e Lirit, si dhe tregohen pjesë nga shkrimet e tij për Shqipërinë. 30.Emisioni - Studio “Binokël”- Fan Noli Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Të ftuar Ramadan Sokoli, Nasho Jorgaqi, Thoma Thomaj. Operator Besnik Shima Montazhi Artin Shkodra Regjisor Milena Panajoti Regjisor Esat Teliti Pamjet: Të ftuarit vlerësojnë figurën e Nolit si personalitet, patriot, demokrat, dijetar me interesa të gjëra dhe kontribuese në historinë dhe kulturën tonë kombëtare. Dokumentohen pamje të jetës dhe veprimtarisë së tij, sidomos në kishën e Shën Gjergjit në Boston. Degjohet zëri I Nolit, më 1962, në përkujtim të festës sonë kombëtare. Prezantohet busti me autor Thoma Thomanë. Pamje të Ibrik Tepesë. Recitohen pjesë nga krijimtaria e Nolit. Intervistat: At Artur Lionin flet për veprimtarinë e Nolit në Boston, japen pamje nga kisha e Shën Gjergjit ku tregohen objekte që lidhen me Nolin në atë kishë. Sotir Delogjika jep kujtimet e tij për Nolin. Ksanthi Qerkusi kujton lidhjet e gjyshes së saj me Nolin në Ibrik Tepe. 31.Emisioni - Studio “Binokël”- Koleksionistët Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone, Aida Zepishta Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio Adnan Peshkëpia dhe Pirro Nace. Ata flasin për koleksionet si histori e artit tonë dhe vlera që duhen ruajtur. Vetë Peshkëpia ka vepra të rralla të piktorit S. Shijaku etj. Më tej ata kujtojnë disa nga koleksioninstët më të njohur në vendin tonë. Pamjet: Koleksioni që ruan Adnan Peshkëpia në studion e vet, fotografi të shumta të Pirro Naces që lidhen me figura apo ngjarje të ndryshme. Recitohen poezi të viteve ’30. 32.Dokumentar televiziv: 85-vjet Polici Shqiptare Realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Akademia e policisë në Tiranë, ngritja e flamurit, mjedise të brendshme, stërvitje në terren. Levizja për demokraci në vitin ‘91, rënia e bustit, gjëndia e rëndë më 1997. Gadishmëria e policisë për të mbrojtur objekte të ndryshme, kontrolle në rrugë nga policia rrugore. Festa e fëmijëve që u kushtohet policëve të vrarë, areoporti I Rinasit, laboratori i kriminalistikës, shkolla e qenve, mjedise studimi të policëve të rinj në vite. Dokumentacion fototgrafik e arkivor për historinë e policisë që pas vitit 1912. Intervistat: Bajram Yzeri flet për gjendien e policisë ps viteve ’90 dhe reformat që u ndërmorën. Bashkim Kopliku tregon për reformat që vazhduan, vendosja e qetësisë publike dhe nevoja për depolitizimin e policisë. Fëmijë që flsin për prindërit policë të vrarë gjatë kryerjes së detyrës. Nazmi Qerreti flet për gadishmërinë e policisë. Kujtim Arapi flet për ruajtjen e nyjeve kryesore të lëvizjes së njerëzve, mallrave etj. Gjon Abazi vlerëson gjendien pozitive të rendit në qytetin e Vlorës. Perina Bodinaku flet për situatën nën kontroll nga policia në areoportin e Rinasit. Fatmir Hakani tregon për punën që bëhet për të vënë nën kontroll cdo veprimtari të dyshimtë. Frederik Denis- i PAMELËS- tregon për trajnimin e polcisë shqiptare. Neritan Ceka flet për reforma dhe një kuadër ligjor më të plotë për policinë e shtetit. Të rinj studentë të akademisë së policisë të thonë se e duan këtë profesion të bukur e të vështirë në mbrojtje të jetës, pasurisë, rendit. Janar 1998 33.Dokumentar televiziv: Ju jeni zëri i vendit tuaj- Kadare vlerësohet në Fancë Skenari Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Andon Beqari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Parisi natën, kulla Eifel, rrugë të Parisit, Kadare duke ecur me të shoqen. Godina karakteristike, një mjedis i Senatit francez ku i jepet urdhëri “Legjion e Nderit”. Salla e akademisë së Francës. Figura të shquara që marrin pjesë në këtë ceremoni. Intervistat: Rene Monry vlerëson Kadarenë si zëdhënës i botës shqiptare. Ismail Kadare falnderon për këtë nder që i bëhet. Figura të larta të botës akademike, letërsisë dhe gazetarisë vlerësojnë veprën e Kadaresë. Isuf Vrioni shpreh kënaqësinë për vlerësimin që i bëhet kësaj figure të shquar të popullit shqiptar. Janar 1998 34.Dokumentar televiziv: Pak det nga Vlora- piktori Rakip Shabani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Ilir Kasneci Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Uji i Ftohtë në Vlorë, anije në det, perëndim dielli. Ekspozitë me peisazhe dhe portrete të piktorit R. Shabani, vizitorë. Piktorë të rinj në Jonufër të Vlorës duke pikturuar. Foto nga ekspeditat e këtij piktori. Intervistat: Rakip Shabani flet për bregdetin e Vlorës që mbetet subjekt I shumë peisazheve të tij. Agim Zajmi vlerëson ekspozitën e piktorit Shabani Xhezair Abazi flet për ngjyrat në peisazhet e këtij piktori. Brikena Boci dhe Anila Kacani vlerësojnë piktorin dhe mësuesin e tyre. Korrik 1998 35.Dokumentar televiziv: Zëdhënësit e monumenteve- 50 vjet arkeologji shqiptare Realizimi Petro Lati Operator Nebi Duro Montazhi Fedra Rama / Mira Mone Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Relieve shqiptare me helikopter, muzeu arkeologjik I Tiranës. Sekuenca nga gërmimet arkeologjike në Mat, Maliq, Apoloni, pamje nga Apolonia, shpella e Trenit, kalaja e Shkodrës, Karaburuni, Amantia, Selca, Antingonea, Mati, objekte arkeologjike, muzeu historik kombëtar. Dokumentacion fotografik i gërmimeve në qendra të ndryshme, i arkeologëve të shumtë, botime dhe revista Iliria. Intervistat: Hasan Ceka flet për fillimet e arkeologjisë. Skënder Anamali për arkeologët e parë dhe kulturën e Komanit. Selim Islami cmon kolegët e parë, faktin që u krijua shkolla e arkeologjisë shqiptare dhe punën në revistën Iliria. Frano Prendi tregon se ish një punë që u bë me pasion e dashuri dhe pati rezultate të njohura shkencore. Aleksandra Mano kujton fillimet e saj në tumën e Matit, ku më pas erdhën edhe arkeologe të reja që u bënë shumë të njohura. Tregon edhe për rezultate të arritura në Apoloni. Myzafer Korkuti jep disa konsiderata për areoklogjinë në 50-vjetorin e saj. Nëntor 1998 36.Dokumentar televiviz: Popull i pandalur Skenari & realizimi Petro Lati Operator Bujar Kokonozi Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një karrocë në një rrugë fshati, mjedis shtëpie, një grua që vrapon, qyteti I Prizrenit, makina, cezma, një burrë me djep në dorë, shtëpia e Lidhjes. Forcat serbe në rrugët e Prishtinës, dhunë policore, makina uji, tanke, njërëz të gjakosur, të tjerë që vrapojnë, shtëpi që digjen, makina të djegura, forca serbe në pritë dhe duke qëlluar. Masakra e Borovës, si dhe një dasmë që zhvillohet në fshat, ambasadori gjerman në Borovë. Shtëpia e djegur e Jasharajve, demonstrata në Prishtinë, qirinj në varret e të rënëve. Edi Shukriu mes demonstruesve, pamje nga Kosova me demonstrata. Ardhja e refugjatve të parë në kufi, një kishë serbe dhe priftërinjtë. Forcat e UÇK-së, Hollbruk mes tyre. Pamje te Kosoves, Prishtina, gazeta Rilindja, një dorë që përgatit qeleshe. Intervistat: Zekiria Cama flet për gjëndien e rëndë dhe rreziku që vjen nga regjimi i Miloshevicit. Një murg tregon se Kosova është dhe do të mbetet tokë serbe. Korrik 1998 37.Emisioni - Një mal kujtimesh: Homazh Artistit të Popullit Pandi Raidhi Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Regjisor Piro Vesho. Të ftuar: Dhimitër Orgocka, Xhanfise Keko, Albert Minga, Ibrahim Muca, Tinka Kurti, Marko Bitrarku, të cilët flasin për nderimin që i bëri Korca dhe bota e artit këtij artisti, vlerësojnë kontrubutin e tij në kinema dhe teatër, rolet që krijoi, sjellin kujtime nga xhirimet në terren. Pamjet: Sekuenca nga filmat dhe dramat ku ka luajtur, kronikë në 60-vjetorin e tij, dokumentacion I shfaqjeve dhe roleve të Pandi Raidhit. Intervistat: Pandi Raidhi flet për punën e tij si aktor. Saim Kokona, Esat Mysliu, Shyqyri Sako, Mirush Kabashi, Bujar Kokonozi flasin për vlerat si aktor. Piro Mani & Mevlan Shanaj në linjë telefonike vlerësojnë kontributin e tij në teatër dhe kinema. Korrik 1999 38.Emisioni- “Studio binokël” - Bregu i detit në këngë Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Recitojnë Sokol Angjeli, Elva Lato, në piano Lindita Kosova. Regjiosr Esat Teliti. Operator Ilir Kasneci. Të ftuar në sudio: Gjergj Zheji, Kleanthi Dedi, të cilët flasin për librin “Bregu I detit në këngë” dhe autorin Fane Veizi. Vlerësohet puna e tij hulmuteuse dhe shkencore, flitet si një historian pasionant, si dhe jepen mendime për folklorin e Himarës. Recitohen pjesë nga ky folklor. Pamjet: Bregdeti me avion, fshatra të bregdetit, shtëpi karakteristike, foto nga jeta e Fane Veizit dhe botime të tij. Intervistat: Ksanthipi Veizi kujton bashkëshortin. Llambro Gjomemo flet për këngën himariote. Dhjetor 1998 39.Emisioni-“Studio binokël”- Artisti i Popullit Mihal Popi Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Operator Nebi Duro Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio: Violeta Manushi, Drita Agolli, Josif Papagjoni. At vlerësojnë kontributin e Mihal Popit në teatrin tonë, sjellin në vëmendje aftësitë e tij aktoreske, rolet që krijoi etj. Intervistat: Behije Cela kujton bashkëpunimin e gjatë në teatër. Sandër Prosi- vetëm zëri- vlerëson përkushtimin dhe origjinalitetin në skenë. Skënder Sallaku flet për humorin e tij të brendshëm. Jerasim Popi kujton prindin dhe lidhjet e tij me artisët e kohës. Pamjet: Sekuenca nga komedia Revizori, filmi “Skëndërbeu”, Prefekti- me zë- dhe fotografi të shumta të shfaqjeve teatrale. Janar 1999 40.Portrete krijuesish: Ernest Koliqi/ Zija Shkodra/ Zekiria Rexha/ Sterio Spasse/Mitrush Kuteli 41.Emisioni- Homazh për lirikun Lasgush Poradeci Bisedë në studio. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar në studio Dhori Qiriazi, Petraq Kolevica, Mevlan Shanaj, Anastas Kostandini, reciton Sokol Angjeli, në piano Lindita Kosova. Regjisor Piro Vesho Operator Ilir Kasneci Montazhi Edlira Dermani Pamjet: Sekuenca nga dokumentari për Lasgushin, ku duket vetë poeti në Pogradec, recitojnë aktorë të Pogradecit. Shtëpia e tij në Tiranë, biblioteka dhe viaztime. Kadare me të shoqen në Francë. Recitohen vargje të Poradecit në studio. Dokumentacion fotografik, botime të tij. Flasin të ftuarit në studio, flet Lasugushi për shkollimin dhe poezinë, Kadare nga Franca, si dhe të bijat e Lasgushit, Kotsandina dhe Maria. 2000 43. Biesdë në studio me autorë të filmit dokumentar Regjisor Piro Vesho Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar: Mevlan Shanaj, Albert Minga, Bujar Kokonozi, Valter Qarri, Dhimitër Gjoka. Ata flasin për filmin dokumentar, tematikën, gjetjet dhe nevojën e trajtimit të kësaj gjinie në TVSH. Ka fragmente nga krijimtaria e tyre. 42.Dokumentar televiziv: Reportazh i pambaruar: 40 vjet TVSH Skenari & realizimi Petro Lati Operator Besnik Shima Montazhi Andon Beqari Formilimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një folëse hyn në TVSH, e shohim duke prezantuar programin. Qendra e dikurshme eksperimentale, kronika e pranisë së një delegacioni kinez në TVSH. Garë ciklistësh, pamje nga oxhakë të lartë, punë në bujqësi, grupe popullore, shpërthim më Fierzë. Operatorë të TV në punë e sipër, gazetarë të hershëm në stend-up, gjatë xhirimit të emisionit të mjekut. Sekuenca filmash televizivë, episodi me Sandër Prosin gjatë një pushimi, studio të Televizionit, montazhi, caste pushimi të mbushura me humor, ngjarje familjare, grupi I realizimit të këtij dokumentari. Interivstat: Mimoza Tafaj, Fatbardha Kraja, Mevlan Shanaj, Bajram Hoxha, Flamur Topi, Aziz Gjergji, Xhemal Mato, Dhimitër Pecani, Albert Minga, Bujar Kokonozi, Pali Kuke, Ardit Gjebrea, Agron Aranitasi, Vera Grabocka, Bashkim Zahaj, Ilir Resnja- secili në mënyrën dhe profilin e vet flet në kuadrin e 40-vjetorit TVSH-së. Maj 2000 43. Portrete- Ismail Balla- Artist i merituar Flet për krijimtarinë e tij dhe punën si mjeshtër montazhi në TVSH. Ilir Kasneci- flet per punen e tij si opertaor ne TVSH 44.Emisioni- Homazh profesor Mahir Domit Regjisor Esat Teliti. Drejton emisionin Petro Lati. Të ftuar Ylli Popa, Shaban Demiraj, Seit Mancaku. Ata flasin për veprën e Mahir Domit, ndihmesën e tij në gjuhësinë shqiptare, botimet dhe bashkëpunimin me kolegë të tjerë. Pamjet: Apartamenti i Mahir Domit, biblioteka, duke lexuar si dhe flet për punën e tij si studiues dhe problemet që duhet të zgjidhë gjuhësia shqiptare. 2001 45.Emisioni: Iiri proprie dicti- ekspozita e hapur në Vjenë Pergatitur nga Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Vjena, muzeu i Vjenës, përkrenaria dhe shpata e Skëndërbeut, objekte arkeologjike, gërmime arkeologjike në vendin tonë, hapja e ekspozitës dhe konferenca e zhvilluar me këtë rast. Intervistat: Muzafer Korkuti flet për ilirët, shtrirjen dhe trashëgiminë e tyre. Bashkim Lahi vlerëson hapjen e kësaj ekspozite si këmbim kulturash dhe njohje mes dy popujve. Prill 2001 Cikli i emisioneve “Vite pa fund” 46.Migjeni Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Zija Çela, Sadik Bejko, Ema Andrea, Lindita Kosova, Sonja dhe Angjelina, të dyja mbesa të Migjenit; Drejton emisionin Zerina Kuke. Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Studio e televizionit, qyteti Manastirit, rruga Shkodër-Vrakë, nxënës në klasë, ecje me bicikletë, deti Jon, anije me vela në Adriatik, Shkodra historike. Recitohen poezi të Migjenit, krahas te ftuarve flasin Avdulla Canga, Llazar Siliqi, Dritëro Agolli dhe një ish studente në Torino. Dokumentacion fotografik nga jeta e Migjenit, veprat që shkroi, relike, dorëshkrime. 47.Dritëro Agolli Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Dritëro Agolli,Moikom Zeqo, Dalan Shapllo, Sokol Angjeli, Luftar Pajo, Lindita Kosova; Drejton emisionin Zerina Kuke. Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Agolli me të shoqen, Sadien, dalin nga shtëpia, I shohim në rrugë, te parku kombëtar, takohen me njerëz. Apartamenti i potetit, veprat arti të piktorëve të njohur, albumet, foto nga jeta dhe veprimtaria e Agollit, figura të njohura të artit dhe kulturës. Devolli, nxënëse që reciton, ai jep autografe, i japin një tufë me lule, recitohen pjesë nga krijimtaria e tij. 48.Mustafa Krantja Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Mustafa Krantja, Fatime Krantja, Zana Shuteriqi, Zhani Ciko. Drejton emisionin Zerina Kuke Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Studio e Televizionit, orkestra frymore nga Isak Shehu, qyteti i Kavajës, Praga, dokumencation i jetës dhe vepmitarisë së Krantjas. Kronikë e zgjeruar për librin që i kushtohet, ku flasin Zana Turku, Dhora Leka, Avdulla Tafa, Halit Shamata, Ismet Feriazj, Islam Veliu; ata vlerësojnë Krantjan dhe monografinë. Flet edhe Miroslav Sindller nga amasada çeke. Në studio pjesë nga krijmtaria e M.Krantjas 49.Vath Koreshi Skenari Petro Lati Të ftuar në studio Vath Koreshi, Nasho Jorgaqi, Ibrahim Muca, Ethem Qerimi. Drejton emisionin Zerina Kuke Regjisor Esat Teliti Operator Besnik Shima Montazhi Milena Panajoti Pamjet: Disa gjeologë të moshuar tregojnë për Vath Koreshin. Qyteti i Lushnjës, Berati, Divjaka dhe rrjetat e peshkatarëve, peisazhe malesh me dëborë. Sekuenca nga filmat ku Koreshi është skenarist, dokumenatcion fotografik i jetës dhe kolegëve të Vath Koreshit, gazeta “Zëri i Rinisë”, flasin të ftuarit në studio, si dhe poeti Bardhyl Londo. Ethem Qerimi interpreton një pjesë me violinë. Qershor 2001 50.Pjetër Gaci Skenari Petro Lati Operator Besnik Shima Montazhi Edlira Dermani/ Fedra Rama Formulimi muzikor Leonora Abazi Regjisor Esat Teliti Të ftuar në studio Tamara Gaci, Rifat Teqja, Zef Coba, Paulin Shtjefni. Drejton emisionin Zerina Kuke Pamjet: Studio e TVSH ku të ftuarit vleresojnë Pjetër Gacin, sjellin kujtime nga vepra të vecanta të tij. Grupi i violinave të liceut artistik, sekuenca nga këngët e tij më të njohura. Qyteti i Shkodrës, të rinj në rrugë, lumi Drin, Shiroka, studio e Radio Shkodrës, dokumentacion fotografik i jetës dhe aktivitetit të P.Gacit, apartamenti I tij, veprat dhe objekte të tjera të kompozitorit. Intervista: Pjeter Gaci në TVSH kujton punën e bërë për zgjedhjen e talenteve të reja. Ndoc Gaci flet për vitet e fëmijërisë. Luke Gaci flet për vështirësitë e mëdha në shkollim. Ferid Kola kujton lidhjen shpirtërore të Gacit me liqenin. Viola Duka kujton njohjen me Pjetër Gaci dhe se si ai i kushtoi këngën “Ky marak”. 51.Dokumentar televiziv: Kolonel Arben Zylyftari Skenari & realizimi Petro Lati Operator Oltion Milo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Shkolla e policisë në Tiranë, shtëpia e Zylyftarëve në Berat, mjedis familjar, oborri i shtëpisë, fëmijët duke luajtur. Komisaritatet e policisë në Korcë, Shkodër dhe Vlorë, pylli i sodës në Vlorë, makina policie, episodi në teatrin “Petro Marko” si mirënjohje për shpëtimin e fëmijës, ishulli I Sazanit. Vendi i vrasjes në Shkodër, ceremonia e varrimit ku merr pjesë R. Mejdani etj. Dokumentacion fotografik i familjes Zylyftari dhe i A. Zylyftarit në vite, si dhe të vendit të vrasjes. Intervistat: Vullnet Zylyftari kujton të vëllanë si nxitje për shkollën e policisë. Agron Pipa kujton vitet e shkollës dhe punën në Korcë. Elsa Zylyftari flet për bashkëshortin dhe përkushtimin e tij në polici. Ardi Veliu tregon për aksionin e shpëtimit të djalit, Denis Xhelo, të rrëmbyer. Fran Ndoka për punën në Shkodër. Bahri Borici kujton bashkëpunimin me pushtetin vendor. Ernest Paluku për momentin e plagosjes dhe të vdekjes. Gusht 2001 52.Dokumentar televiziv: Hasta la vista Petro Marko Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Agim Kuri & Bledar Mandia Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi. Pamjet: Vjeshtë e vonë, sekuenca nga lëvizja demokratike ne vitet ’90, Petro Marko në dritare, ulet dhe shkruan në makinën e shkrimit, mediton. Bregdeti, fshati Dhërmi, shtëpia e tij në Dhërmi, shkolla tregtare në Vlorë, regjistri që mban emrin e tij. Sekuenca nga Tirana e viteve ’30, sekuenca nga Lufta e Spanjës, koridore dhe mjedise burgjesh, librat që botoi në kohë të ndryshme. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së Petro Markos, gazetat ku botoi shkrimet, Heminguej dhe bashkëpunëtorë të tjerë në jetën e tij të gjatë. Intervistat: Petro Marko flet për jetën e vet, kujtimet për vëllanë e humbur, misionin e artit dhe Luftën e Spanjës. Xhevahir Spahiu vlerëson petro markon si shkrimtar dhe sidomos librin “Retë dhe gurët”. Sabri Godo vlerëson Petro Markon si shkrimtar dhe demokrat. Dhjetor 2001. Cikli i emisioneve: Poetë të ftuar në studio-viti 2002 53.Dhori Qiriazi Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “I.Qemali” Regjisor Halil Kamberi Dhori Qiriazi flet për rrugën e tij si poet, kujdesin për zgjedhjen e folklorit të Kolonjës, jepet krijimtaria e tij, sekuenca vallesh nga Kolonja, recitohen vargje të tij nga Amalinda Kori, Migena Malloi, foto të poetit. Në kitarë Helidon Goro. 54.Sadik Bejko Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “Partizani”. Regjisor Halil Kamberi Sadik Bejko flet për krijimtarinë e tij në vite, përvojën si gazetar, vendlindjen, biografia dhe botimet, foto, recitojnë Klejda Duro dhe Arsela Spahia pjesë nga krijimtaria e tij. Sekunca nga Kalabria, flasin Francesko Altimari dhe Solano. Në kitarë Helidon Goro. 55.Koci Petriti Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “P.N. Luarasi”. Regjisor Halil Kamberi Koci Petriti flet për krijimtarinë e tij në vite, vendlindjen, pjesëmarrjen në feitsvale, sekuenca këngësh, botimet, foto; recitohen pjesë nga krijimtaria e tij. Në kitarë Helidon Goro. 56.Luljeta Lleshanaku Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “A. Vokshi”. Regjisor Halil Kamberi Luljeta Lleshanaku flet për krijimtarinë e saj, poezinë si shprehje e brendshme e poetit, mirëpritjen në botimet e saj në SHBA, si dhe u përgjegjet pyetjve të gjimnazistëve. Recitojnë poezi të saj Kepiana Haka, Aida Shameti, Beskida Halili. Zija Cela flet për vlerat e poezisë së saj. Shoqëron në kitarë Helidon Goro. Pamjet: botime të L.Lleshanakut në vite, vlerësime për krijimtarinë e saj, kënga Nju York- Nju York, foto në moshë të ndryshme. 57.Visar Zhiti Skenari Petro Lati Drejtojnë emisionin Petro Lati & Elva Lato. Në studio nxënës të shkollës “P.N. Luarasi” Regjisor Halil Kamberi Visar zhiti flet për krijimtarinë e tij në vite. Botime të tij, biografia krijuese dhe vlerësime nga shkrimtarë të njohur. Prania e poetit në R/Due, këngët të festivalit me poezitë e tij, pjesë nga krijimtaria e tij që recitohen në studio nga Isida Konomi, Alba Canaj, Almona Bajrami. Shoqërohen në kitarë nga Helidon Goro. 58.Dokumentar televiziv: Të jesh i barabartë me vetveten: Prof Alfred Uci Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Vladimir Dango/ Besnik Shima. Montazhi Milena Panajoti, Merjeme Mysliu Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Biblioteka e prof. Alfred Ucit, ai duke punuar, vepra të tij, duke hyrë në pavionin e kulturës popullore në Muzeun Historik. Sekuenca nga arti i Rilindjes europiane. Me një grup akademikësh (Agolli, Spahiu, Shapllo, Dedja), me të shoqen në rrugica të parkut kombëtar. Moska ku ai bëri studimet. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së tij në vite. Intervistat: Prof. Alfred Uci flet në mjedise të ndryshme për probleme estetike që ka trajtuar në veprën e tij. Rozeta Uci flet si marrëdhënie familjare. D.Agolli flet për veprën e tij. Korrik 2002 59.Dokumentar televiziv: Poeti Llazar Siliqi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Leonora Abazi Dokumentacion fotografik i poetit në moshë të ndryshme, me shkrimtarë dhe njerëz të thjeshtë, foto të viteve 1912, të babait, Risto Siliqit etj. Pamjet: Studio e tij e punës, librat që botoi, vizatime të ndryshme si prirje ndaj pikturës, peisazhe për ilustri të poezive, Pamje nga kampi i Prishtinës dhe opera “Mrika”, Shkodra historike, Tirana etj, Ll.Silqi në vitet e fundit të jetës së tij. Intervistat: Llazar Siliqi flet për Hilë Mosin dhe për historinë se si u krijua opera “Mrika”. Lasgush Poradeci vlerëson Risto Siliqin, I ati I Llazarit, në Lëvizjen Kombëtare. Zisa Cikuli tregon historinë e një PALME në shtëpinë e vet, që është një paralele me jetën e disa shkrimarëve që ndërruan jetë. Dalan Shapllo flet për veprën poetike të Siliqit. Pjetër Arbnori për frymën humane të familjes Siliqi. 60.Dokumentar televiziv: Në rrugën e idealit kombëtar Skenari & realizimi Petro Lati Operator Nebi Duro Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Leonora Abazi Pamjet: Prizreni, godina e Lidhjes së Prizrenit, mjedise të saj të brendshme. Vlora, godina e Pavarësisë, sekuenca luftimesh të kohës. Varreza, gryka e Kacanikut, pavioni i rilindësve në Muzeun Kombëtar, kullat e Junikut, Bukureshti, Korca, shkollat e para shqipe, flamuri kombëtar. Dokumentacion fotografik i kohës dhe figurave kryesore të lëvizjes, botime historike. Intervistat: Pjetër Gjoka- arkiv- sjell një pasazh nga Risto Siliqi. Arben Puto jep një vlerësim të ngjarjes dhe faktorëve që ndikuan në të. Skëndër Riza vlerëson këtë ngjarje që coi në clirimin e Kosovës. Shkëlzen Maliqi gjykon se në këtë proces historik ishim të vonuar. Aleks Buda kujton se shqiptarët historikisht kërkonin liri e pavarësi. Kristaq Prifti analizon faktorët që ndikuan në terjen e kryengritjes. Zekiria Cama kujton se pavarësisht nga vështirësitë lufta vazhdoi. Nëntor 2002 61. Telereportazhe: Forcat e paqes aleate të Natos ( Është një cikël prej tre emisionesh që tregojnë përgatitjet e forcave komando në Zall Herr, dhe te Rana e Hedhun, pranë Lezhës. Janë efektiva që shkuan në Irak si pjesë e koalicionit. Flasin ushtarakë, ushtarë, atashe ushtarakë, familjarë që dërgojnë djemtë e tyre në Irak). 62. Emisioni: Dyrrahium-2003-Muzeu arkeologjik i Durrësit Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Muzeu arkeologjik i Durrësit, statujat, terrakota, prodhime bronxi, pitosa, figurina të shumta, kapitele, arkeologë që studiojnë objekte të ndryshme. Intervistat: Ilir Gjipali vlerëson këtë muze si ndër më të mëdhenjtë në vend. Afrim Hoti tregon përmbajtjen e sallave dhe vlerave të muzeut. Iris Pojani ndalet në objekte konkrete si një kulturë mesdhetare. Faik Dino tregon për për studimet aktuale në muze. Artur Myler vlerëson objektet e muzeut si një vlerë arkeologjike. Maj 2003 63.Dokumentar televiziv: Diaporit 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Milena Panajoti Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Udhëtim drejt Diaporitit me makinë dhe ma motobarkë, liqeni I Butrintit, arkeologë që gërmojnë, gjurmë të vilave romake, fragment muri, gjurmë të banjave, të bazilikave apo të furrave të qeramikës, arkeologë që studiojnë gjetjet në Diaporit. Intervistat: Ilir Gjipali tregon për studimet që po bëhen në këtë qendër. Arta Mëhilli shpreh interesin për këtë vend të panjohur. Luan Përzhita tregon për gërmimet dhe gjetjet në këtë vend pushimi. Vill Boden e vlerëson si një kulturë mbarë mesdhetare. Peter Grajli cmon se qendra të tilla, të pa studiuara, janë të pakta në ditët e sotme. Arkeologë të rinj vlerësojnë mundësitë e një përvoje në Diaporit. Maj 2003 64.Dokumentar televiziv: Bylys 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Flakë zjarri që shkrihen me rrënoja antike, pamje të Bylisit, portat, muret, stadiumi, gjurmë të bazilikave dhe të monumeteve të tjera kishtare, fragment mozaiku, kapitele, arkeologë që gërmojnë, statuja. Intervistat: Skënder Muçaj tregon rëndësinë e Bylisit dhe fazat e ndërtimit të tij. Paskal Shevalier vlereson gjurmët e ndërtimeve pas antikitetit. Entela Nallabani tregon për disa rezultate gjatë kërkimeve. Agron Islami flet për bazilikën dhe vlerat e mozaikut. Maj 3003 65.Emisioni: Lissus 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Gjergj Raveli Montazhi Evgjeni Xibinaku Pamjet: Kalaja e Lezhës, muret brenda kalasë, porta hyrëse, bedenat, memoriali I Skëndërbeut, muret e lashtë aty pranë, qendra e qytetit, arkeologë që punojnë, vizatime të ndryshme të gërmimeve. Intervistat: Gëzim Hoxha tregon se Lezha ishte një ndër qytetet më të zhivlluara, aty shfaqen qytetërime të ndryshme, më tej interpreton gërmimet aktuale dhe cfarë pritet të arrihet. Luan Përzhita flet për historinë e qytetit, fazat e ndërtimit të tij, gërmimet që po bëhen për një kishë paleokristiane. Gjon Jaku flet për projektet në fushën e gërmimeve, b/punimin me specialistë të Institutit të monumenteve. Prill 2003 66. Dokumentar televiziv: Kalaja e Grazhdanit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Rezarta Kokalari & Andon Beqari Pamjet: Lugina e lumit Drin, kalaja e Grazhdanit, muret rrethues, maketi i saj, arkeologë që bëjnë gërmime, objekte të zbuluara gjatë gërmimeve, foto dhe skica të ndryshme. Intervistat: Luan Përzhita tregon shtrirjen dhe rëndësinë e kalasë në periudhën romake, si dhe rezultatet gjatë gërmimeve në kohë të ndryshme. Gëzim Hoxha flet mënyrën e forifikimit, portat hyrëse dhe objektet e gjetura si kulturë prodhimi dhe marrëdhëniesh me vendet e Mesdheut. Adem Bunguri bën një historik të gjetjeve arkeologjike në rrethin e Dibrës. Korrik 2003 67.Dokumentar televiziv: Kamenicë 2003 Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Evgjeni Xibinaku & Mlena Panajoti Pamjet: Rruga që të con drejt Kamenicës, peisazh baritor, tuma që ndodhet aty, objekte të gjetura në tumë, studimi I tyre në laborator, pamje nga gërmime në kohë të ndryshme, mbrëmje me arleologët që bëjnë gërmimë në Kamenicë. Intervistat: Lorenc Bejko sqaron se tuma është një vend i hershëm ilir, mënyrën dhe ritet e varrimit, periudhat e ndryshme të ekzistencës së saj. Maria Grazia Amore tregon fazat e gërmimit dhe planimetrinë e tumës. Tod Fenton- universiteti Micigan- tregon për mënyrën e jetësës dhe ushqimit për banorët e asaj treve. Skënder Aliu jep një ide për tumat dhe ritet dhe objektet që praktikoheshin në ndarjen e përjetshme. Virginia Clemer universiteti Micigan flet për bashkëpunimin me arkeologët shqiptarë. Ilir Gjipali vlerëson këtë bashkëpunim dhe gjykon se kjo tumë mund të bëhet e vizitueshme për banorët. Korrik 2003 68.Dokumentar televiziv: Gjurmë lashtësie në Mallakastër. Skenari & realizimi Petro Lati Operator Agim Kuri Montazhi Aida Zepishta & Rezarta Kokalari Pamjet: Agoraja dhe objekte të tjera monumentale në Apoloni, muret rrethues, terrakota dhe punime të tjera që analizohen nga arkeologët, arkeologë në terren që “tjerrin” zonën në kërkim të objekteve të lashtësisë, diskutimet që bëjnë me njeri-tjetrin. Intervistat: Skënder Muça tregon se rreth Apolonisë kishte një popullsi vendase, ku punohej dhe bashkëvepronte me banorët e qytetit të lashtë. Myzafer Korkuti tregon për studimet që bëhen dhe bashkëpunimin me universitetin e Bostonit. Arta Mëhilli tregon për përvojat që merr në këtë ekspeditë. Curtis Runnel- Boston- flet për mënyrën e jetesës dhe të ushqimit të popullsisë së kësaj treve. Sharon Stocer – Boston- vlerëson qeramikën e gjetur në kohë të ndryshme në këtë trevë. Lorenc Bejko shpjegon mënyrën e klasifikimit dhe të studimit të objekteve të gjetura gjatë ekspeditës. Gusht 2003 71. Dokumentar teleivziv: Drita e dhimbjes- shkrimtari Dhimitër Xhuvani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/zëri Bardhyl Xhani Montazhi Milena Panajoti & Evgjeni Xibinaku Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Pogradecit, Xhuvani buzë liqenit, rrugicat e Elbasanit. Shtëpia e Nuredin Hoxhës, Xhuvani me Nuredin Hoxhën, kalim treni. Punimet në H/C e Bistricës, episodi buzë lumit me vajzën. Apartamenti I Xhuvanit, duke shkruar, sekuenca nga filmat ku ai është skenarist, Kana dhe aktorët shiqiptarë në festival, te parku I liqenit me Halil Qendron. Dokumentacion fotografik i jetës dhe kolegëve të Xhuvanit, veprat që ka botuar, gazeta “Zëri I Rinisë”. Intervistat: Dhimitër Xhuvani flet për krijimtarinë e tij dhe romanin “Tuneli”. Nuredin Hoxha kujton lidhjen me Xhuvanin dhe jehonën e romanit “Përsëri në këmbë”. Gjergj Xhuvani flet për bashkëpunimin babë e bir. Halil Qendro kujton mikun dhe shkrimtarin. 2004 Cikli i dokumentarëve -“Shtëpitë e artit” 72. Koleksionisti Timi Nika Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana, libra dhe artikuj në shtyp, foto të ndryshme, shtëpia e Th. Nikës dhe veprat e artit që ndodhen aty. Piktorë të shumtë që kanë “krijuar” këtë galeri të vogël arti. Intervista: Thimi Nika flet për krijimin e kësaj “galerie” të artit, lidhjet me piktorë të ndryshëm dhe vlerën që kanë nisiativa të tilla. 73. Koleksionisti Maks Mitrojorgji Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Edlira Dermani Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti I Maks Mitrojorgjit, tablo të A. Papës, V. Kilicës, A. Buzës, S. Shijakut, A.Kostandinit etj. Tablo të stivosura në kënde të ndryshme të shtëpisë, studio e tij arkitekurës. Intervista: Maks Mitrojorgji flet për histori veprash pamore, lidhjet e tij me piktorë të ndryshëm, si dhe idetë për lidhjen e artit me ndërtimin e godinave të banimit. Tetor 2004 74. Koleksionisti Sokrat Bozo Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Flora Kazaferri Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti I Sokrat Bozos, letëkëmbime të tij me koleksionistë jashtë shtetit. Tablo të Besnik Erebarës, punime në kashtë të kostumeve popullore, filateli, karta telefonike dhe reklama të prodhimit të birrës në vend, festat e birrës në Gjermani, medaljet që ka marrë. Dokumentacion fotografik i familjes në veprimtari të ndryshme. Intervista: Sokrat Bozo flet për lidhjet me koleksionistë të tjerë, për filatelinë dhe përkushtimin e gjithë familjes në këtë veprimatri. Nëntor 2004 75. Koleksionisti Ferik Ferra Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta, Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Ferik Ferrës, I zoti me miqtë, mjedise të hershme, vazo të rralla, një pergament i vitit 1200. Biblioteka me libra dhe fjalorë të hershëm, vepra të Fishtës, sekuenca për poezinë “Gjuha shqipe”, një tablo e Qenan Mesaresë, kartmonedha dhe pulla prej shpalljes së Pavrësisë. Feriku duke ecur në parkun kombëtar, mjedise të brendshme të Pallatit të Brigadave. Dokumentacion fotografik i familjes Ferra, botime të Ferikut. Intervista: Ferik Ferra flet për librat e rrallë, Fishtën dhe për vlerën e pullave që janë edhe vetë historia e shtetit shqiptar. 76. Koleksionisti Ndoc Gurashi Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Shkodrës, rrugë, shtëpi karaktersitike, shtëpia e Gurashëve, oxhaku, armë dhe kama, i zoti i shtëpisë me miqtë. Relike dhe vepra të shumta arti të F. Pacit, J. Kerrajt, I. Lulanit, që ndodhen në dhomat e saj, biblioteka me libra të shumtë e të hershëm. Magnetofon, kotsum i rrallë i veshur nga një vajzë, kangjellat e shkallëve punuar nga Kolë Idromeno. Harmonikë e hershme, këngë shkodrane kënduar nga një grup te shtëpia e Oso Kukës. Dokumentacion fotografik i ahengut shkodran, botime të Gurashëve. Intervistat: Ndoc Gurashi flet për objektet e rralla që ndodhen në familje, lidhjet me Idromenon, për ahengun shkodran. Gjon Shllaku flet për haromnikën si një instrument i lashtë dhe një piano të hershme ku kompozoi Prenk Jakova. Rezarta dhe Valentina Drasati flasin për kostumin e 100-vjecar. 77. Familja Suma në Shkodër Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tradita e veshjeve, punimit të drurit, të argjendit, shtëpi karakteristike, mejdise të dhomës së miqve në Shkodër, punime druri të orendive shtëpiake në familjen Suma, objekte kristali, apo servise të argjendta, objekte prej balte të përdorimit të përditshëm, orë 200 vjecare, pjata të rralla porcelani, oborri I shtëpisë me pusin karakteristik. Dokumentacion fotografik që tregon për breznitë dhe marrëdhëniet tregëtare të familjes me vendet e përtej detit. Intervista: Terezina Suma flet për objektet e cmura që ruhen në këtë familje dhe për të parët e saj, si një nga familjet më të njohura në Shkodrër. 78. Koleksionisti Vangjel Kapedani Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Bensik Shima Montazhi Aida Zepishta, Fedra Rama Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Elbasani, rrugët e kalldrëmta dhe shtëpitë në lagjen Kala, sekuenca nga gërmimet e dikurshme në Belsh, objekte të hershme si libri i këmbimit valuator në Elbasan, flamuri i Skëndërbeut gjetur në Napoli. Vepra të rralla të artit bizantin, punime në ar dhe argjend, monedha, terrakota dhe monedha të ushtrive të huaja të gjetura gjatë luftërave, unaza të rralla, orë të vjetra, vepra arti të huaja apo riprodhime të ndryshme. Intervista: Vangjel Kapedani flet për lagjen Kala ku mendohet se do të ketë pasur familje hebrenjsh, objektet që ka gjetur në kohë të ndryshme dhe nevojën për t’i interpretuar si vlera kombëtare. Dhjetor 2004 79. Koleksionisti Artan Lame Skenari dhe realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Andon Beqari, Edlira Dermani Forumlimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia tij, relike të shumta me vlerë të varura në mure, medalione të kohëve të ndryshme, veshje ushtarake etj. Dëshmohen medaljet të një periudhe të gjatë nga viti 1914 deri më 2004, të cilat u përdorën nga të gjitha qeveritë për vlerësimin e figurave të ndryshme të kohës. Shumë prej këtyre medaljeve kanë vlera unikale. Martesa e Zogut si dëshmi e dekoratave që mbante, si dhe të ushtrive mike në vendin tonë. Intervista: Artan Lame flet për historinë e këtyre medaljeve, selektimin në kohë të ndryshme, vlerat e mëdha që mbartin. 80. Emisioni: “Mon Amur”- Në mirënjohje të intelektualëve shqiptarë që studiuan në Francë. Skenari Petro Lati Drejton emisionin Sokol Angjeli Studio lëvizëse e TVSH-së Operator Vladimir Dango Montazhi Merjeme Mysliu Regjisor Esat Teliti Marrin pjesë: Besnik Mustafaj, Seit Mancaku, Uran Asllani, Edmond Tupja, Flamur Tartari si dhe shumë pasardhës të intelektualëve që studiuan në Francë në vitet ’30. Ata flasin për kontributin që dhanë në kulturë, arsim, mjekësi, ndërtim etj. Sjellin kujtimet e tyre për këto figura të nderuara Mirvjen Kokona, Mynever Shuteriqi, Piro Nace, Emin Riza, Petrit Dodbiba, Rudi Kapshtica, Lejla Boga, Aleko Minga, Viktor Kasimati, Burhan Kaceli. Drita Hado flet për lidhjet Shqipëri- Francë. Këndojnë SONI, Aleksandër Lalo dhe nxënës të gjuhëve të huaja. Pamjet: Parisi, kulla Eifel, botime të intelektualëve shqiptarë, fotografi të tyre. 81. Dokumentar televiziv: Motive të blerta- kushtuar piktorit Petraq Pecani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Edlira Dermani Pamjet: Vepra në gjininë e peisazhit të hapura në një ekspozitë të këtij piktori. Portrete në gjininë e grafikës. Foto nga jeta dhe krijimtaria e Petraq Pecanit në kohë të ndryshme. Intervistat: Skënder Kamberi vlerëson P. Pecanin si piktor I peisazhit. Rakip Shabani flet për koloritin në peisazhet e kësaj ekspozite. Blerina Demaj jep mbresat e saj për këtë ekspozitë. Koço Kosta flet për gjeografinë e pasur artistike të piktorit. Koço Ristani çmon origjinalitetin dhe përkushtimin në art. Petraq Pecani flet për pikturën si passion në jetën e tij. 82. Dokumentar televiziv: Spirit of Love- dijetarët anglezë në trojet shqiptare Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Agim Kuri/ Nebi Duro Montazhi Edlira Dermani, Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Të rinj të shkollës së gjuhëve të huaja në një pasdite letrare; ata kujtojnë Bajronin dhe dijetarë të tjerë që kanë qenë në trojet shqiptare. Një librari me libra anglisht. Preveza, liqeni, Janina, ecje në kalldrëme, muzeu i Ali Pashë Tepelenës-mjedise të jashtme dhe brenda tij. Kalaja e Gjirokastrës dhe e Tepelenës, fusha e Dropullit, Kardhiqi dhe lugina poshtë tij, kanali I Korfuzit, kalaja e Butrintit, monumenti I Ali Pashës, shkrirja e serës në Selenicë, Strada Bianka në bregdet. Shkodra karakteristike, peisazhe, fshati Qerret pranë Kavajës, sekuenca filmi nga tregjet para clirimit, nuse me duvak, varreza e të rënëve anglezë në vitet e Luftës së dytë Botërore. Dokumentacion i artit pamor që tregon Tepelenën, Gjirokastrën, Janinën, Sulin, Tiranën, Shkodrën në shekullin e 18-të. Botime të shumta të dijetarëve anglezë që kanë qenë në trojet shqiptare, gravura dhe vepra arti që tregojnë për jetën dhe familjen e A. P. Tepelenës, botime dhe foto të anglezëve që kanë qenë në Shqipëri në shek. e 19-të, shtypi i kohës etj. Devid Smajli në Tiranë në vitin 1993. Intervistat: Skënder Dako kujton takimin e tij të parë me Edith Durhamin Murat Shala kujton mbeshtetjen që u dha Ledi Karnavon banorëve të Qerretit. Abedin Krasniqi jep një opinion për Ledi Karnavon. 83. Dokumentar televiziv: Autorë dhe vepra letrare. Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Librari të ditëve të sotme, libra të shumtë dhe mes tyre botime të Akademisë së Shkencave, salla ku prezantohen disa botime si “Veshjet Popullore”, “Himara në Shekuj” etj. Grupe të Institutit të Kulturës Popullore në zona të thella të Tiranës që përzgjedhin mjedise dhe njerëz- burra, gra, pleq, vajza të reja- me veshje karakteristike, fondi muzikor i Institutit të Kulturës Popullore. Dokumentacion fotografik me kostume popullore dhe qytetare nga Tirana dhe fshatrat përreth. Intervistat: Afërdita Onuzi flet për këto botime si rezultat I një punë shkencore shumë vjecare, si dhe arkivin shumë të pasur që ka I.K.Popullore. Nikolin Baba tregon për mënyrën e fotografimit dhe kostumet interesante që ka hasur në krahina të ndryshme të vendit. Piro Thoma shpreh shqetësimin e tij për ruajtjen e vlerave të shumta të trashëgimisë sonë kombëtare. 2005 Cikli - Familjet e mëdha 84. Dokumentar televiziv: Dijetarë dhe arsimdashës (Flitet për Dhaskal Todrin, Kostandin Kristoforidhin, Aleksandër Xhuvanin, Visarion Xhuvanin, Dhimitër Shuteriqin). Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Arben Ceku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama & Flora Kazaferri Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Kalaja e Elsasanit, objekte që ndodhen në një nga lokalet brenda Kalasë, rrugët e kalldrëmta, shtëpi të intelektualëve të njohur që u rritën aty, godina ku u mbajt Kongresi I Elbasanit. Sekuenca nga filmi “Udha e shkronjave”, shtëpia Todri, si pasardhës të Dh. Todrit, pjesë me violinë, libra të Agni Todrit. Monumenti i Kristoforidhit në bulevardin e Elbasanit, shtatoria pranë kishës në Kala, shtëpia muze e Kristoforidhit, sekuenca nga një takim i pasardhësve të K.Kristoforidhit në Elbasan, një pasardhës i tij në TVSH. Shtëpia muze e Aleksandër Xhuvanit, biblioteka dhe objekte të tjera, botimet, sekuenca nga monumenti i dëshmorëve në Pojskë. Kisha në lagjen Kala, ikonostasi dhe vepra të artit, rite fetare në mjediset e saj, manastiri I Shën Gjonit në hyrje të qytetit, pamje dhe varrezat. Shtëpia e Shuteriqëve në Elbasan, studio e Shuteriqit në Tiranë, sekuenca nga Dh. Shuteriqi, veprat e tij. Intervistat: Në familjen Todri flitet për rrënjët e familjes dhe Agni Todrin, si një nga mësueset të njohura të qytetit. Vilma Tafani flet për pasardhës të Kristoforidhit SHBA Jolanda Klosi kujton prof. Xhuvanin si studiues I gjuhës shqipe. At Marku vlerëson V. Xhuvanin në përpjekjet për pavarësinë e kishës autoeqfale. Dhimitër Shuteriqi flet për K. Kristoforidhin si baba I gjuhës shqipe, si dhe për punën e tij në studimet për kulturën shqiptare. Mediha Shuteriqi kujton njohjen dhe angazhimin e Shuteriqit në letërsinë shqipe. 85. Dokumentar televiziv: Shtetarë dhe dijetarë (Flitet për Aqif Pashë Elbasanin, Lef Nosin, Vasil Andonin, Hasan Cekën dhe Neritan Cekën) Skenari & realizimi Petro Lati Operatorë Arben Çeku & Vladimir Dango Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama & Flora Kazaferri Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Elbasanit, rrugët e kalldrëmta, sekuenca nga përurimi i shtatores së Aqif Pashë Elbasanit, monumenti, shtëpia e dikurshme, sekuenca nga Lufta e 2-të Botërore. Këngë fëmijësh, fondi i librave të Lef Nosit, filatelia që përzgjodhi, Nosët sot, episodi i rënies së helikopterit në Llogara, shtëpi karakteristike, dhomat e pritjes, vajza që qëndis. Shtëpia e Rudolf Delianës, mjedisi brenda kalasë, objekte arkeologjike, sekuenca nga gërmimet arkeologjike, Hasan Ceka dhe Neritani, i biri, në studion e TVSH-së, veprat e Hasan Cekës dhe librat e Franc Nopçës, mjedisi i apartamentit të N. Cekës. Dokumentacion fotografik i këtyre tre figurave dhe pasardhësve të tyre. Veprat që botuan, apo që flitet për ta. Intervistat: Jolanda Klosi flet shuarjen e konflikteve fetare nga Aqif Pasha. Hysen Kordha vlerëson Aqif Pshën si patriot, demokrat dhe shtetar. Rudolf Deliana flet për Vasil Andonin si kontribut në arsim dhe në cështjen kombëtare. Agron Ceka flet për shkollimin e H. Cekës. Hasan Ceka flet për rezultate të arkeolgjisë shqiptare. Neritan Ceka vlerëson arkeologët shqiptarë dhe kohën e gërmimeve në Apoloni. Qershor 2005 86. Dokumentar teveviziv: Frashërllinjtë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana, këndi i vëllezërve Frashëri në muze, bustet te kodrat e liqenit, bustet në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, busti I Naimit te kryegjyshata botërore, shtëpia e Frashërllinjve në Tiranë, pasardhës të tyre në atë mjedis, varri I Muratit dhe Asies ku vendoset një kurorë me lule. Shtëpia muze e Frashërllinjve dhe teqja në Frashër, Janina, gjimnazi Zosimea. Stambolli ditën dhe natën, bregdeti dhe anijet aty, shtëpia e dikurshme e Naimit në Stamboll, stadiumi “Ali Sami” në Stamboll, sekuenca varresh, djegie librash, sekena varfërie, pavioni I Partisë së Ballit Kombëtar, ardhja e eshtrave të Abdylit nga Stambolli, zhvendosja e eshtrave të Naimit ku duken Agolli, Kadare, Siliqi etj. Ardhja e Emin Ererit në Frashër, aspekte në një oficinë makinash, vepra arti të pasardhësve të Frashërllinjve. Dokumentacion fotografik i vëllezërve Frashëri, I pasardhësve të tyre në linjën mashkullore dhe femërore, botimet e shumta për breznitë, foto të hebrenjve te Frashërllinjtë gjatë Luftës së 2-të Botërore. Intervistat: Emin Ereri kujton jetën e përditshme të Sami Frashërit. Alfred Uçi shpjegon pse Frashërllinjtë bënë martesa brënda familjes. Mehmet Frashëri flet për breznitë e Frashërllinjve dhe takimet me Emin Ererin. Pasardhës të tjerë tregojnë “nga vijnë”. Prill 2005 87. Dokumetar televiziv: Mihot e Korcës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sekuenca nga luftimet ruso-turke, Korca, rrugët karakteristike, shtëpia e Moive, mjediset e saj të brendshme, trashëgimia e Vangjush Mois, veprat e artit në Korcë dhe në galerinë e arteve në Trianë, Lëndina e lotëve, vjeshta në Bobshticë, liqeni I Pogradecit, Bukureshti, Venecia, piktura të Rilindjes italiane, djali dhe vajza në parkun e qytetit, shtëpia e Jani Mios në Tiranë. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Mio, libra dhe relike të hershme që ndodhen në atë shtëpi, shtypi I kohës, foto të shfaqieve të ndryshme. Intervistat: Rozeta Mio kujton të atin se si pikturonte dhe castet e fundit të jetës së tij. Sokrat Mio kujton takimet me M. Gramenon në Bukuresht dhe shfaqjet ku ai ishte regjisor. Jani Mio kujton këtë familje me tradita dhe vëllezërit Mio si afëri dhe ndryshim me njëri-tjetrin. 88. Dokumentar televiziv: Polenat e Korcës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Spitali i Korcës, mjedise të jashtme dhe të brendshme të tij, tabloja e Sotir Polenës në një nga koridoret, ambulancë që hyn në spital, shtëpia e familjes Polena në Korcë, pasardhës në ditët e sotme në një nga dhomat e hershme, Adhoni në piano, qyteti I Korcës dhe rrugët karakteritsike, mjedis kopështi, Athina, Vjena, Ohri dhe liqeni I vrazhdë i Pogradecit, sekuenca filmi që sjellin shtëpinë e hershme të familjes Polena, materniteti i qytetit, këngë nga Shirli Polena dhe Adrian Xhema. Dokumentacion fogotrafik i breznive të familjes Polena brenda e jashtë vendit, diploma, studentë shqiptarë në Vjenë, pavione të viteve ’30, aktivitete të familjes, vende rreth Korcës e gjetkë. Intervistat: Adhon Polena kujton këtë familje të nderuar në fushën e mjekësisë. Rea Papajani kujton se Polenat I janë kushtuar brez pas brezi mjekësisë, ajo ka qenë dhe mbetet një familje humane. Lili Polena, Ilda Polena, Elda Panariti, Koco Polena, si pjestarë të kësaj familje tregojnë për rrugën që kanë ndjekur në jetë dhe lidhjet shpirtërore me të parët e tyre. Dhjetor 2005 89. Dokumentar televiziv: Shllakët e Shkodrës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sekuenca nga filmi “Helena e Trojës”, apartamneti I Gjon Shllakut, biblioteka dhe relike të tij, mjedisi i brendshëm dhe I jashtëm I shkollës së jezuitëve, burgu I Burrelit, Gjon Shkreli në violinë, Pogradeci, sekuenca filmi: episodi –“Ti rrije në dritare”, apartamenti I Donika Priftit, Lec Shllaku përpara shtëpisë, studio e punës së Lec Shllakut, sekuenca nga filmat ku luan Lec Shllaku, fragmente nga dramat “Gjaku i Arbërit” dhe “Flaka e Maleve”, Bruno dhe Paskualina Shllaku në Velipojë, qyteti i Shkodrës, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”. Dokumentacion fotografik I breznive të Shllakëve, Iliada, botime letrare dhe monografike të Shllakëve, dorëshkrime, veprimtaria në Greqi, shfaqie artistike. Intervistat: Joezfina Shllaku kujton të atin, Gjonin. Donika Prifti sjell në vëmendje martesën e të atit me Anastasinë. Lec Shllaku kujton vitet si regjisor në teatër. Bruno Shllaku interpreton një monolog dhe tregon për Shllakët e sotëm. Prill 2005 90. Dokumentar televiziv: Akademikë dhe dijetarë (Flitet për Ferdiand Papariston, Kol Papariston, Sofokli Papariston, Theofan Popën, Aleks Budën, Ylli Popën) Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Apartamenti i Genciana Paparistos, luan në piano, mjedisi, pamje të lagjes Kala në Elbasan, rrguët, shtëpi karakteristike, sekuenca filmi me F. Papariston në rrugë, para spitalit, në familje, në Parkun kombëtar, Kopështi botanik, drurët dhe vizitorë, Pojska dhe xhirim mbi liqenin e Pogradecit, kisha e Kalasë, të rinj që ndezin qirinj, apartamenti ku gjenden objekte dhe botime të Theofan Popës. Akademia e Shkencave, mjedisi ku duket A Buda me akademikë të tjerë, shtëpia e vajzës së prof. Budës ku janë e bija dhe e shoqia, Ylli Popa në Akademinë e Shkencave, muzeu I kulturës popullore me mjediset e shtëpive të hershme të Elbasanit. Dokumentacion fotografik i këtyre dijetarëve, botime të tyre, shtypi i shkruar, biblioteka të kohës. Intervistat: Genaicna Paparisto kujton të atin, Sofolikun, si prind dhe si muzikant. Ferdinand Paparisto flet për vitet e shkollimit dhe profesionin e tij si mjek. Ana Papa kujton të atin si një nga njohësit më të mirë të artit bizantin dhe bashkëpunimi me V. Puzanovën. Aleks Buda flet për veprimratitë e akademisë dhe mbresat nga A. Moisiu. Ylli Popa flet për tradita të lagjes Kala dhe zhvillimet demokratike në vëndin tonë. Qershor 2005 91. Dokumentar televiziv: Familja e Ismail bej Vlorës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Kalaja e Kaninës, qyteti i Vlorës, Parisi, Londra, Vjena, Stambolli, Varri i I. Qemalit, Nermin Vlora me të shoqin, Encon, shtëpia e Nermin Vlorës në Romë, apartamenti I Esma Vlorës në Tiranë. Muzeu i Pavarësisë në Vlorë. Dokumetacion fotografik i familjes Vlora dhe i breznive të saj në vite, botime të ndryshme për familjen Vlora dhe të Nerminit, tablo të Vera Blloshmit, shkrime në gazeta dhe materiale arkivi. Intervistat: Koli Xoxe flet për monografinë kushtuar I. Qemalit dhe vështirësitë për të shkruar hapur për pasardhësit e saj. Darling Vlora kujton vitet e shkollës kur njohuritë për këtë familje ishin të pakta. Nermin Vlora flet për pasardhësit e I. Qemalit dhe lidhjet me atdheun amë. Qemal Vlora flet për gjenealogjinë e familjes Vlora. Arjana Shkurti flet për vlerat e kësaj familjeje. Tetor 2005 92. Dokumentar televiziv: Ali Pasha në artet figurative Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tepelena, Janina, muzeu I Ali Pashës në Janinë, piktorë të huaj që u morën me jetën e Ali Pashës, monumenti I tij në Tepelenë. Ekspozita e R. Shabanit për jetën e pashait të Janinës, si dhe vepra të tjera të këtij piktori. Rakip Shabani flet për vizionin e tij në ekspoiztën që I kushtohet kësaj figure të njohur të shekullit të 19-të. Janar 2006 93. Dokumentar televiziv: Familja Mema Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Ecje me bicikjetë ku duken Haxhi Mema (Arbana dhe Ali Mema, ekipi I Tiranës në ndeshje të ndryshme ku shihen futbollistët më të njohur të saj, takime me skuadra të vendit dhe europiane. Stadiumi “Selman Stërmasi” ku zhvillohen ndeshjet, futbollistë të njohur në tribunë, sekuenca nga trofetë e ekipit, strëvitje të të rinjve të “Tiranës”, orë mësimi në shkollën “Uillson”, sekuenca nga ndeshja e volejbollit Shqipëri- Jugosllavi, festë familjare e familjes Mema. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Mema dhe shtypi i shkruar. Xhavit Demneri dhe sportistë të njohur në vite. Intervistat: Haxhi Mema kujton ndeshjet më të bukura të jetës së tij. Ali Mema flet për takimet e shumta dhe lidhjen me futbollistë të njohur. Beqir Mema kujton vitet e tij në voleiboll. Sulejman Mema cmon shpirtin e sakrificës të kësaj familjeje. Klejvi Mema flet si pasardhës I brezit të tretë në këtë familje. Medin Zhega, Enver Shehu, Panajot Pano, Iliaz Ceco, Mexhit Haxhiu, Emanuela Axhani, vlerësojnë familjen Mema dhe individë të saj në sportin shqiptar. Mars 2006 94. Dokumentar televiziv: Gurakuqët e Shkodrës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik I breznive të Gurakuqëve, fragmente nga shkrimet në faqet e shtypit, foto me shkrimtarë dhe nga operat, botime nga krijimtaria e tyre letrare. Qyteti I Shkodrës, shtëpia e dikurshme e Gurakuqëve në Shkodër, qyteti I Barit, Tirana, Pogradeci, aspekte nga ndeshja Tirana-Ajaksi, teatri I operës dhe baletit- muzeu I tij dhe salla e shfaqjeve, vepra skenike, një klinikë e Gurakuqëve në Shkodër. Monumenti i L.Gurakuqit, shtëpia e Zef Gurakuqit. Intervistat: Adelina Mazreku- kujton shtëpinë e dikurshme të Gurakuqëve. Zef Gurakuqi flet për ardhjen e eshtrave të Lugjit në Shkodër dhe kohën kur punoi në gazetën “Zëri I Rinisë”. Silvana Gurakuqi kujton castet e fundit të vdekjes të të vëllait, Ilirit. Anxhelo Palmieri sjell emocionet që përjetoi në nderimet që u bëhen Gurakuqëve. Luigj Gurakuqi flet për veprimtarinë e tij në TOB. Nikolin Gurakuqi ndihet I respektuar si pasardhës I Gurakuqëve. Anton dhe Andrea Gurakuqi kujtojnë këtë familje që I ka dhënë kulturës dhe historisë sonë kombëtare. Vargje nga krijimtaria e L.Gurakuqit- reciton Andrea Lekaj. Prill 2006 95. Dokumentar televiziv: Familja Selenica Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i breznive të kësaj familjeje, botime të ndryshme, foto me mjekë, si dhe gjatë operaconeveve të shumta. Spitali ku punoi Petrit Selenica, pavioni që mban emrin e tij, salla operacionesh, lumi Vjosa dhe pamje të Përmetit, shtëpia e P. Selenicës dhe Mirand Selenicës. Pushtimi fashist I vendit. Arlinda me të bijën në rrugë. Intervistat: Mentor Petrela flet për vendin që zë P. Selenica në historinë e radiologjisë shqiptare. Mustafa Xhani kujon njeriun dhe mjekun e aftë. Vangjush Gëlloshi kujton pedagogun. Tahir Hysa vlerëson ndihmën që u jepte ai mjekeve dhe spitaleve të rretheve. Krenar Preza kujon përkushtimin në punë të mësuesit të tij Mirand Selenica sjell kujtimet për të vëllanë dhe gjithë familjen Arlinda Keci flet për fëmijërinë e vet në familjen Selenica. 96. Dokumentar televiziv: Familja Butka e Kolonjës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Luigna e Osumit, Langaraicës, Çarshovës nga helikopteri, fshati Butkë, maketi I shtëpisë në muzeun e Kolonjës, sekunca filmi nga luftimet kundër ushtrive osmane, pamje të Korcës, Voskopoja, kullat e Junikut në Kosovë, Kanina e Vlorës, mali I Gramozit, Pogradeci dhe basorelievi I Gani Butkës, varri Ganiut -Kolonjë, Voskopoja, busti I Naimit në Tiranë në oborrin e kryegjyshatës botërore, gjimnazi I Gjirokastrës, rrapi I Mashkullorës, shkolla në fshatin Qestorat, sekuenca nga demonstrata e Korcës, fshati Floq dhe Vithkuqi, shtëpia ku rrinin anglezët, sekuenca nga lufime kundër ushtrisë italiane, shtëpia e Tefta Butkës, shtëpia e Uran Butkës, brendi të pasardhësve të familjes Butka në Tiranë, Durrës, Kavajë, muzeu I Kolonjës, Martaneshi dhe teqia e dikurshme, pamje nga Kana. Bostoni, Qemal Butka në Boston dhe në shtëpi. Vjena. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Butka, foto nga prania e ushtrive gjatë luftës I botërore, botime të Sali dhe Uran Butkës, Sabri Godos, Ylljet Alickës, Jetmir Alickës, letra dhe telegrame për aktivitetin e familjes Butka, tablo që dëshmojnë për luftime të Sali Butkës me cetën e tij, shtypi për lëvizjen kombëtare dhe veprimtarinë e familjes Butka. Intervistat: Sabri Godo flet për Sali Butkën. Uran Butka kujton vitet e persekutimit. Iliaz Gogaj flet për Safet Butkën në fushën e arsimit. Beqir Meta flet për angazhimin e Safet Butkës në luftën antifashiste. Muharrem Dëzhgiu vlerëson Safet Butkën si figurë e Ballit Kombëtar. Qemal Butka flet për punën e tij si arkitekt. Prita Taci flet për karakterin e fortë të familjes Butka. Ylljet Alickaj flet për rrënjët e kësaj familjeje. Jetmir Alickaj kujton vtet e vështira dhe frymën humane të familjes Butka. Gusht 2006 97. Emisioni - Refleksione mbi “Lëvizjen Kryeziu” Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Kozeta Kalo Pamjet: Gjakova dhe sarajet e Kryezinjve, Prishtina, salla ku u mbajt konferenca shkencore për “Lëvizjen Kryeziu”, pjesëmarrës dhe diskutantë në këtë tubim, Hymni Kombëtar I kënduar në shkollën “S. Frashëri” të Kosovës. Dokumenatcion fotografik I Familjes Kryeziu. Intervistat: Pajazit Nushi flet për rrënjët e lashta të kësaj familjeje. Uran Butka e cmon këtë veprimtari të parë, si një ndihmesë për të njohur kontributet e kësaj familjeje gjatë Luftës së 2-të Botërore. Fejuzlla Shabani tregon se reflekset e “Lëvizjes Kryeziu” u ndien edhe në Maqedoni. Ekrem Kryeziu kujton se Kryezinjtë e ruajtën në vite linjën e vet kombëtare. 98. Dokumentar televiziv: Koleksionisti Gjergji Thimo Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Korcës, faltoret e kultit në atë krahinë, vepra të artit biznatin, fragmente ikonostasi të punuara në dru, vepra të Zografëve, Shparatakut, Cetirëve, Zengove, apo nga autorë të panjohur të gjetura në fshatra të ndyshme, si dhe terrakota e objekte luksi të gjetura në familjet e pasura të Korcës. Mjedisi I familjes Thimo. Dokumentacion fotografik I jetesës së familjeve korcare në shekullin e kaluar, shtypi në periudhën e Rilindjes Kombëtare. Intervista: Gjergji Thimo flet për koleksionin e tij, vendet ku I ka gjetur veprat, si dhe histori që lidhen me kohën kur janë gjetur. Esraemlda Qako flet për objektet e rralla të porcelanit që ka kjo familje. Gusht 2006 99. Dokumentar televiziv: Aqif Pashë Elbasani Realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Banda e Elbasanit në hymnin kushtuar Aqif Pashës, monumenti i tij në qendër të qytetit, pamje të Elbasanit, universiteti “A.Xhuvani”, shtëpia e dikurshme e Aqif Pashës, shkolla “L. Graukuqi” dhe grupi i mandolinatave, kalaja dhe flamuri kombëtar në muret e saj, Stambolli, muzeu i Pavarësisë në Vlorë, muzeu i Kongresit të Lushnjës, Tirana- vendi ku u thirr qeveria e S. Delvinës, aspekte nga lufta ballkanike. Kronika e inagurimit të monumentit të Aqif Pashës. Dokukumentacion: Foto të Aqif Pashës dhe të patriotëve shqiptarë, foto të pranisë së princ Vidit dhe të ushtrive të huaja në vitet e Luftës së parë Botërore, shtypi I kohës dhe telegrame e letra të Aqif Pashës, etj. Intervistat: Besa Sylfo, Florenca Stafa, Florinda Gjevori japin opinone të shkurtëra për Aqif Pashën. Bujar Kapllani si autor i monumentit të tij. Liman Sharofi tregon për mbështetjen që I dha Aqif Pasha Qeverisë së Vlorës. Roland Gjini vlerëson bashkëpnuimin me princ Vidin. Nevila Nika flet për linjën kombëtare të veprës së Aqif Pashës. Hysen Kordha për frymën demokratike të këtij patrioti. Sulejman Baltëza vlerëson hymnin që i kushtuan austriakët Aqif Pashës. 100. Dokumentar televiziv: Jetë rrugësh në akuarel Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati. Pamjet: Njerëz të varfër dhe lypsa në rrugët e qytetit, studio e piktorit Rakip Shabani, pikturohet si model një burrë I vjetër dhe I varfër, ekspozita e piktorit me portrete njerëzish të vuajtur që kanë humbur shpresën, apo kanë përjetuar halle dhe drama të mëdha në jetë. Vepra arti të piktorëve të njohur që kanë trajtuar këtë temë. Salla e leximit në Akademinë e Arteve. Albume me vepra arti. Intervista: Rakip Shabani tregon se si kjo dramë e madhe e “njerëzve të rrugës” ka tëhequr vëmendjen e tij si artist dhe intelektual, më tej ai flet për jetën e tyre, femra të prostituara, njerëz që lypin e gjithsesi janë interesantë për karakterin dhe dinjitetin e tyre. 2007 101. Dokumentar televiziv: Familja Kryeziu e Gjakovës Skenari Uran Butka Realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Gjakovës, rrugët e kalldrëmta dhe dyqanet në një mëngjes herët, sarjet e Kryezinjve, varret e hershme të Kryezinjve, ura karakteristike, shtëpi të djegura nga lufta, Gjakova në kohë dimri, Hereci ku u vranë kosovarët më 1945 dhe Pranvera Gusholli, Prishtina, Peja dhe gjimnazi I Pejës, Beogradi, ambasada angleze në Beograd, shtëpia e dikurshme e Kryezinjve, monumenti kushtuar viktimave të Zenunit, Sremska Mitrovica ku u burogs Gani Kryeziu, bjeshkët e Bytycit, Luzhaj, fshati Vlad, fshati Degë dhe shtëpia ku qëndronin aleatët, shtëpia e Zai Fundos në Korcë, ishulli Ventotene, sekuenca nga pushtimi i Jugosllavisë, sekuenca lufte, mjedise të brendshme të shtëpive të Kryezinjve në ditët e sotme ( Gjakovë, Pejë, Prishtinë, Durrës), shtëpia e Lidhjes në Prizren. Dokumentacion fotografik I breznive të familjes Kryeziu, botime të ndryshme të kohës, shtypi i kohës, foto të figurave kryesore të luftës së 2-të botërore. Intervistat: Zekiria Canaj flet për rolin e familjes Kryeziu në vitet e pavarësisë dhe gjatë luftës së dytë. Uran Butka vlerëson karakterin pluralist të kësaj lëvizjes Kryeziu. Mujë Bajram Sinani kujton qëndrimin e anglezëve dhe të Kryezinjve në shtëpinë e tij. Abdurrahman Kreshapni flet për fatin e Zai Fundos. Rrahman Perllaku kujton takimet e Kreyzinjve me drejtues të Lëvizjes partizane. Mithat Begolli vlerëson familjen Kryeziu si më të njohurat në Gjakovë. Zamfir Kryeziu kujton se në këtë familje e shumta e njerëzve u vranë nga regjimi serb. Ekrem Kryeziu tregon se si u përpoq të cojë përpara frymën patriotike të Kryezinjve. Miranda Kryeziu kujton ilzolimin që kishte kjo familje në Shqipëri. Gusht 2007 102. Dokumentar televiziv: Zyberët e Tiranës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Fedra Rama / Kozeta Kalo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Tirana e hershme, kostume popullore të viteve ’30, mjedisi familjar i Ramazan Zyberit, Fatma, Xhevria, Merjeme Daliu, repertor I Ramazan Zyberit, Hafsa Zyberi me Ramadan Sokolin, repertor i Hafsasë, mjedisi I familjes së Mustafa Zyberit, Nedreti në atë shtëpi, repertor i Fatma Zyberit, mjedisi familjar i Irma Zyberit, repertor i saj, repertor i Fatmir Zyberit, repertor i Klotilda Daliut. Dokumentacion fotografik i breznive të familjes Zyberi, shtypi i shkruar, shfaqie dhe role të ndryshme. Intervistat: Agim Krajka flet për familjen Zyberi si ndihmesë në këngën tiranase, jep vlerësime për Hafsa Zyberin dhe Mustafanë në ansamblin e këngëve dhe valleve popullore. Merjeme Daliu flet për këtë familje si sevdallinj të këngës tiranase. Gjergj Vlashi vlerëson rolet që krijoi Ramazan Zyberi Xhevrie Zyberi flet për të shoqin, Ramazanin. Skënder Sallaku dhe Vasillaq Vangjeli kujtojnë përkushtimin e R.Zyberit në estradën e shtetit. Pëllumb Vorpsi vlerëson origjinalitetin e Hafsa Zyberit. Fatma Zyberi rikujton caste të bukura nga aktiviteti I saj. Nedret Zyberi kujton këtë familje të thjeshtë tiranase. Irma Zyberi e cmon Hafsanë si një model I interpretimit të këngës popullore. Fatmir Zyberi flet për vlerat e këngës tiranase. 104. Dokumentar televiziv: Ventotene – Ishulli ku u internuan intelektualët shqiptarë Skenari Uran Butka & Petro Lati Realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Gjiri i qytetit Formio, kepi i Gaetës, trageti që shkon drejt ishullit Ventotene, grupi I xhirimit I TVSH-së, makina e TVSH-së që zbret dhe hyn në rruget e ishullit, rrugët e kalldrëmta, Sheshi I Armëve, monumetet, muzeu dhe veprat e artit që ndodhen aty, biblioteka, mjediset ku rrinin të burgosurit, ishulli I Shën Stefanit nga larg, monumenti në kujtim të dokumentit të Europës së Bashkuar, rrugica dhe vepra arti që kujtojnë të burgosurit e dikurshëm, sekuenca nga zbarkimi I aleatëve, kështjella e Gjirokastrës, Gjakova dhe malësia e saj, busti I Emin Durakut në Kosovë, shtëpia e Zai Fundos në Korcë, ardhja e Abaz Ermenjit në Rinas, Arkivi I Shtetit, flamujt e Bashkimit Europian. Dokumentacion fotografik i të internuarve në Ventotene, dokumente të Arkivit të Shtetit, libra dhe Manifesti i Europës së Bashkuar, foto të Pertinit, Spinelit, Rosit, Colornit si ideatorë të Manifestit. Intervistat: Antonio Impazilio flet për të internuarit shqiptarë dhe vizionin e tyre për një Europë të Bashkuar. Maria Verde kujton se të burgosurit ishin njerëz të mirë dhe të pa mbrojtur. Antonio Biagini vlerëson se në Ventotene të gjithë mendonin për një Europë të Re. Abdurrahman Kreshpani kujton vitet e internimit dhe fjalët e Pertinit për Zai Fundon. Shtator 2008 Shënim: Ky dokumentar u vlerësua me cmimin KULT në vitin 2008 105. Dokumentar televiziv: Toptanët e Tiranës Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpitë e dikurshme të Toptanëve në Krujë. Muzeu I Gj. Kastriotit-pavioni I princërve shqiptarë. Tirana historike, varri i Kapllan Pashës në Tiranë, sarajet e Toptanëve, pavioni I Rilindësve në Muzeun Kombëtar, Stambolli dhe shëtpia e dikurshme e Naimit aty, Muzeu I Pavarësisë në Vlorë, shtëpia e Abdi Toptamit në Tiranë, apartamenti I Gajda Toptanit, pamje të Kucovës dhe sekuenca filmike nga pusi 542 që digjej, Isabela Toptani në rrugët e Kucovës, laboratori në Kucovë, Teatri i operës dhe baletit, rruga Murat Toptani dhe varri i tij në Tiranë, sekuenca nga luftimet e kozakëve, rrugëtim me karrocë, pamje të Parisit, Muzeu I Kongresit të Lushnjës. Dokumentacion fotografik i breznive të Toptanëve, ardhja e princ Vidit, Konferenca e Mukjes dhe anglezët në Shqipëri, botime të Toptanëve, piktura dhe skenografi të Shadan Toptanit, vepra të piktorëve për Murat Toptanin. Intervistat: Gajda Mema (Toptani) flet për Abdi Toptanin dhe Ihsanin. Ihsan Toptani flet për rolin e tij në konferencën e Mukjes dhe në Radio Londra. Gjergji Foto vleërson Sherif Toptanin si inxhinjer i naftës në Patos. Agim Zajmi flet për Shadanin si piktor dhe skenograf. Najada Petrela kujton të atin, Shadanin si prind. Ajten Toptani vlerëson kontributin e Toptanëve si familje e madhe. 106. Dokumentar televiziv: Vec dashnia e ban Shqpnin’ nuse- kushtuar Ernest Koliqit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Roma, mjedise ku ndodhen skulptura të artit klasik, Remi dhe Romuli, monumenti I Skëndërbeut në Romë, Roma natën, shtëpia e dikurshme e Koliqit në Romë, Shkodra e djeshme dhe e sotme, shtëpia e Koliqëve- mjedise të brendshme të saj, shkolla e jezuitëve, sekuenca nga luftimet e vitit 1911, pamje të Bunës, pamje të kishës franceskane, deti I dallgëzuar, universiteti “La Sapienca”, katedra e gjuhës shqipe ku dha mësim Koliqi, fshatra arbëreshe, busti I De Radës. Dokumentacion fotografik I jetës dhe veprimtarisë së Koliqit në vite, veprat e tij, shypi I kohës, revista “Shejzat”. Intervistat: Salvatore Kurti flet për familjen e ditur dhe patriotike të Koliqëve. Zija Cela vlerëson Koliqin si prozator modern. Koci Petriti flet për tradtën e fortë që ushqeu Koliqin. Elio Mirako kujton pedagogun dhe shkrimtarin që iu përkushtua tërë jetën letërsisë shqipe. Vili Kamsi jep një opinion për revistën “Shejzat”. Visar Zhiti flet për lidhjen e tij të vazhdueshme me atdheun. Sokol Angjeli reciton një poezi të Koliqit. 2008 107. Emision - Turizmi i vonuar në Himarë Skenari & realizimi Petro Lati Operator Vladimir Dango Montazhi Aida Zepishta Pamjet: Fshatra të Bregdetit, deti Jon, rruga që të con në Himarë, makineri të rënda që punojnë në rrugë, lokale të reja në Jalë të Vunoit, konferenca për zhvillimin e Bregdetit ku merr pjesë edhe presidenti Topi, portokallishte dhe ullishte të lëna djerrë, shtëpia e rrënuar e Neco Mukës, ajo e Petro Markos, bedenat e kalasë së Himarës, panairi I festës së ullirit në Himarë, podiumi ku jepen cmime të ndryshme. Albume të fshatrave të Himarës, foto të figurave të njohura të Bregdetit. Intervistat: Disa të rinj që japin opinionet e tyre për plazhin e Himarës. Marjeta Hajnaj flet për dëshirën e të rinjve për të kaluar mbrëmjet në mjedise të Jalës. Vasil Bollano flet për planet perskeptivë të zhvillimit të Bregdetit dhe për njohjen e pronës së trashëguar, që do t’i jepnin zhvillim gjithë krahinës. Bamir Topi flet në koneferencë në mbështetje të pronës historike, duke kujtuar se është politika ajo që duhet ta zgjidhë problemin. Kristo Jorgji thekson se prona duhet të shkojë te I zoti dhe përmend disa figura të njohura të himaroitësh. Spiro Peci kujton se mungon vullneti politik për të zgjidhur problemin. Lefter Kashta shfaq mendimin se ka ardhur koha për të ruajtur mjedisin, si dhe hedh idenë për të patur një shtëpi të aritstëve të Bregdetit. Stefo Mato tregon se Himara ka pasuri që duhen shfrytëzuar. Valentina Pistoli flet për cilësinë e vajit të Himarës. Jemin Gjana flet për shtimin e ullirit dhe përmirësimin e vajit. Matilda Andoni flet për kohën e humbur si prespektivë e zhvillimit të turizmit në fshatrat e Bregut. 108. Dokumentar televiziv: Jetë që tretet në dritë- kushtuar ing. Leandro Zoto Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i Leandro Zotos në vitet e shkollimit, në Bistricë, Fier, Fierzë, në ditët e tërmetit, me kolegë, familjen etj. Apspekte nga dokumentari “Tuneli” dhe ndërtimi I TEC-it Fier, ku shihet edhe Leandro Zoto. Aksionistë, mjedise të kohës, puna për ndërtimin e shtëpive pas tërmetit të vitit 1978 ku veproi L. Zoto. Shtëpia e tij në Tiranë dhe fshati Vuno. Shkolla “Harri Fullc” dhe pamje të Tiranës natën. Intervistat: Shkëlqim Bumci kujton vitet e shkollimit dhe miqësinë që kishin ndërtuesit e asaj kohe. Bardhyl Ceku kujton vitet në Bistricë. Kosta Comora sjell në vëmendje vështirësitë e ndërtimit të Bistricës. Petraq Cerepi vlerëson zgjidhjet teknike që bënte L.Zoto në Fier. Fahrudin Hoxha kujton vitet e shkollimit dhe punën në Fierzë. Anastasi Zoto cmon bashkëshortin dhe prindin. Shkurt 2008 109. Dokumentar televiziv: Muaji i shkronjave- në 100-vjetorin e Kongresit të Manastirit Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti i Manastirit, lagje të qytetit, godina ku mblodh Kongresi, stacioni i trenit, qyteti natën, lugina e Peristerit, universiteti i Tetovës, pamje të Shkupit, Shkodra dhe kisha e Ndre Mjedës, skenë pagëzimi. Dokumentacion fotografik I pjesëmarrësve në Kongres dhe I veprimit patriotik të kohës, I shkollave shqipe, dokumente arkivorë, botime të ndryshme për këtë ngjarje. Pamje nga universiteti I Tetovës. Intervistat: Kolec Topalli flet për rëndësinë historike dhe përzgjedhjen e alfabetit. Xhevat Lloshi cmon se kjo ngjarje ishte produkt I kohës. Kristaq Prifti vlerëson lëvizjen patriotike që coi te mbledhja e Kongresit. Jusuf Bajraktari jep detaje nga kjo ngjarje. Shefkie Islamaj vlerëson se rezultatet e kongresit kanë një kontekst të fortë aktual në kohën tonë. Tomorr Osmani kujton se vendimet e kongresit u reflektuan në Komisinë Letrare. Reshat Nexhipi flet për atmosferën festive në Manastir në ditët e kësaj ngjarjeje. Ali Aliu vlerëson këtë ngjarje si moment bashkimi shpirtëror të të gjithë shqiptarëve. Nëntor 2008 110. Dokumentar televiziv: Ikonë e shqiptarizmit, rilindësi i fundit- Thoma Kacorri Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sofja, Radio-Sofja në shqip, shtëpia e Thoma Kacorrit në Sofje, librat e tij, vetë Kacori I shtrirë në krevat, dekorata që I është dërguar nga presidenti Topi, fshati Mandricë dhe disa gra që flasin pak shqip, universiteti i Sofjes, pamje të Kolonjës dhe të fshatit ku lindi, liceu I Korcës, lëndina e lotëve, sekuenca filmi për luftrat kundër osmanëve. Dokumentacion fotografik i jetës dhe veprimtarisë së Kacorrit, botimet e tij, shtypi i kohës. Intervistat: Bobi Bobev kujton takimet në shëpinë e Kacorrit. Petja Asenova flet për pedagogun që u mësoi gjuhën shqipe. Dhori Qiriazi vlerëson krijimtarinë e shkrimtarit. Violeta Kacorri kujton jetën dhe përkushtimin e tij. Thoma Kacorri flet për ngulimet shqiptare në Bullgari, për vendlindjen dhe familjen. Dhjetor 2009 111.Dokumentar televiziv: Aristi i humorit, sevdalli I këngës- Ramazan Zyberi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Sheshi para universitetit ku këndon Ramazan Zyberi, shtëpia e tij dhe reilke të karrierës artistike, vetë Ramazan Zyberi me familjen, studio e TVSH-së duke kënduar. Dokumentacion fotografik i veprimtarisë së R.Zyberit, shfaqjet dhe rolet që krijoi në vite, shtypi I kohës, jeta koncertale. Intervistat: Mihallaq Luarasi flet për intuitën si aktor, maërrdhëniet me spektatorin. Gjergj Vlashi tregon për seriozitetin në punë dhe situatat që krijonte në skenë. Skënder Sallaku dhe Vasillaq Vangjeli tregojnë për krijimet muzikore dhe turnetë që bënin aso kohe. Xhevrie Zyberi kujton jetën bashkëshortore. Janar 2009 112.Dokumentar televiziv: Artisti i Popullit Mentor Xhemali Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Kristaq Kristo Montazhi Aida Zepishta Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Dokumentacion fotografik i Mentor Xhemalit në vite (Rinia, Moska, shfaqjet në Teatrin e Operas, me familjen, Përmet, Kubë e gjetkë). iPamje nga Mezhgorani, Përmeti, Akademia e Arteve të Bukura, Tirana, Moska, Festivali i Vjenës, shtëpia dhe studio e tij e punës, Saranda, studiot e Radio Tiranës. Material muzikor nga repertori I tij në opera dhe me grupin e Përmetit. Intervistat: Mentor Xhemali kujton se cfarë emocionesh I jepte Kënga e Asim Zenelit. Milto Vako flet për njohjen në Ansamblin e ushtrisë dhe në Moskë. Avni Mula vlerëson vokalin e tij si këngëtar I operës. Nina Mula flet për njohjen në Moskë dhe cilësitë e tij si këngëtar. Aleksandër Peci flet për timbrin e tij si këngëtar në opera dhe në këngën popullore. Lefter Nurku flet për bashkëpunimin e tij me grupin e Përmetit. Ferdane Veliu kujton mikpritjen që i bënin përmetarët në kohë të ndryshme Merita Plasa (Xhemali) kujton prindin e dashur në kohë të ndryshme Maksim Xhemali përcjell bashkëpunimin me Pjetër Gacin për këngën “Për ty atdhe”, si dhe castet e fundit të jetës. 113. Dokumentar televiziv: Njerëzit e mencur të dijes- prof. Sul Dedej Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Edi Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Shtëpia e Sul Dedejt në Tiranë, mjedisi I tij I punës, veprat që botoi, qyteti I Barit, shtëpia e dikurshme në Elbasan, shkolla, teatri Skampa, monumenti I Isuf Myzyrit, shkolla pedagogjike, universiteti A.Xhuvani, Teqia e Madhe dhe pamje të Elbasanit. Sekuenca nga vetë Sul Dedej. Dokumentacion fotografik I Sul Dedejt, të atit, me aktorë, mësues dhe familjarë të tij. Intervistat: Emil Lafe kujton vitet e shkollimit në universitet. Tomorr Shishmani vlerëson rolin e tij si drejtor I teatrit. Musa Vyshka sjell në mend vitet si mësues në shkollën pedagogjike. Fatbardha Gjini vlerëson nivelin e tij si pedagog dhe metodist në universitet. Hysen Kordha cmon kontributin e tij si studiues. Shpresa Dedej kujton bashkëshortin dhe familjarin. Korrik 2009 114. Dokumentar televiziv- Prof. Muzafer Xhaxhiu Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri Bashkim Balla Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Pallati i kulturës, Muzeu historik, në një nga sallat e tij I jepet titulli “Mjeshtër I madh I Punës”, në një sallë tjetër ambasada greke e dekoron për njohjen e kulturës helene në vendin tonë, mjedisi I shtëpisë së tij, biblioteka, librat që ka botuar, Gjirokastra, sekeunca filmi, Tirana e viteve ’75- të rinj që shkojnë në shkolla, universiteti, Akropoli, Koloseu dhe vepra të artit klasik, fakulteti I filologjisë. Intervistat: Muzafer Xhaxhiu flet për krijimtarinë e tij poetike, këshillat e L. Poradecit, punën e tij si gazetar, përkushtimin ndaj kulturës klasike, mendimet e tij për pellazgët si parardhës të ilirëve. Floresha Dado vlerëson intelektualin dhe pedagogun. Besnik Mustafaj jep një opinion si poet dhe studiues I letërsisë klasike. Aurel Plasari cmon kontributin në kulturën kombëtare. Jorgo Bulo e vlerëson si një mjeshtër për njohjen e letërsisë greko-romake në vendin tonë 115. Dokumentar televiziv: Shqipëria në vitet e Luftës II Botërore Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Varrezat e dëshmorëve të kombit, pavioni I Luftës Antifashiste në Muzeun Historik Kombëtar, sekuenca nga ardhja e fashizmit dhe pushtimi I vendit më 1939, bombardime fshatrash, djegje shtëpish, sekuenca demonstratash, shtatoria e Myslim Pezës, shtëpia e mbledhjes së Konferencës ës Pezës, Ymer Dishnica, I vetmi dëshmitar I asaj ngjarje, fshati Degë në veri ku qëndronin anglezët, Devid Smajli dhe Xhulio Emery, varrezat e anglezëve te Parku Kombëtar, Ventotene, një nga ishujt ku u internuan shumë antifashistë shqiptarë, veprimtari përkujtimore në kuadrin e 60-vjetorit të pushtimit. Dokumente të programeve dhe figurave të partive politike gjatë luftës, foto heronjsh dhe ngjarjesh, botime historike të autorëve vendas dhe të huaj. Intervistat: Hamit Kaba flet për qëdnrimin e SHBA gjatë luftës dhe për praninë e misionit amerikan në vendin tonë. Beqir Meta shtjellon qëndrimin e Greqisë gjatë luftës si një shans I humbur në mëqisinë mes dy popujve. Ymer Dishnica kujton figurat kryesore që morën pjesë në Konferencën e Pezës. Muharrem Dëzhgiu shpreh qëndrimin për karakterin e kësaj lufte dhe për atë që ndodhi më pas. Xhelal Gjecovi mendon se, pavarësisht nga debatet, kjo luftë e radhit denjësisht popullin shqiptar përkrah vendeve liridashëse. Nëntor 2009 116. Dokumentar televiziv: Mendje e ndritur shkencës- prof. Aleks Buda Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Montazhi Arbër Qatipi Op/zëri Kico Kristo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Busti i Budës me autor Ilmi Ksaemin si aspekte pune, një kënd I trashëgimisë së Budës- botimet, aparati fotografik, ora, syzet, makina e shkrimit, biblioteka e dikurshme e Budës, vlerësimet që ka merituar në kohë të ndryshme, Elbasani, shtëpia e tij aty, Salzburgu, Vjena, fshati Dardhë, Saraejva, Akademia e Shkencave, salla që mban emrin e tij, akademikët, zyra e tij e punës, Buda me akademikë të tjerë, Prizreni, Prishtina, Korca, liceu ku dha mësim, shtëpia ku vinte kohë pas kohe, ceremonia e varrimit ku marrin pjesë figura të larta të shtetit. Dokumentacion fotografik I Budës, akademikëve, bashkëpunëtorëve të tij të shumtë, I veprimtarive brenda e jashtë vendit, vepra të Budës, dorëshkrime, telegrame. Intervistat: Aleks Buda kujton shafqiet që ka parë në Vjenë tek luante A. Mosiu dhe vlerëson talentin e tij. Flet për rolin e Akademisë së Shkencave në kulturën tonë kombëtare, veprimtaritë brenda e jashtë vendit, për Çabejn dhe Poradecin. Luan Malltezi vlerëson zgjedhjen si kryetar i Akademisë së Shkencave dhe studimet për epokën e Skëndërbeut. Mahir Domi kujton rolin e tij si kryetar I Akademisë së Shkencave. Pëllumb Xhufi vlerëson zhvillimin e studimeve albanologjike që patën nxitje nga prof. Buda. Muzafer Korkuti kujton kontributin e tij në studimet gjithpërfshirëse për Ilirët. 117. Dokumentar televiziv: Gjysmë shekulli- Refleksione në 50-vjetorin e TVSH-së Përgatitur nga Petro Lati & Xhelil Aliu Operator Arben Ceku Montazhi Alda Sula Op/zëri Kico Kristo Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Autobuzi i TV në lëvizje apo gjatë xhirimeve, sekuenca nga puna në studion e parë të TVSH-së, inagurimi I TVSH-së në vitin 1971, departamenti I informacionit në ditët e sotme, sekuenca nga kronika të hershme, pamje nga fabrika, uzina, punë në ara, fluturime kozmike, ngjarjet e ambasadave, rrëzimi I monumetit të E. Hoxhës, lëvizja greviste në TVSH, programi satelitor, ngjarjet në Kosovë dhe hyrja e forcave të NATO-s, jeta e fëmijëve në TVSH, fragmente nga emisionet për fëmijë, sekuenca nga emisionet më të mira në vite, sekuenca nga veprimtaritë më të mira sportive, futboll, voleiboll, sekuenca nga koncertet dhe festivali I Gjirokastrës, sekuenca nga shfaqiet më të bukura pas viteve ’90, studiot e regjtsirimit, të montazhit, të transmetimit, të profilaktikës, sekuenca nga xhirimi I filmave televizivë, laboratori I filmit, Eurosongu. Dokumentacion fotografik I punonjësve të TVSH-së në vite gjatë xhirimeve, në transmetim, apo në studiot e montazhit. Intervistat: Stoli Beli / Kico Fotiadhi / Mërkur Bozgo / Alfons Gurashi / Dhimitër Gjoka / Tefta Radi / Arjana Qatipi / Bujar Kore / Entela Komnino / Zana Turku / Xhemal Mato / Virgjil Kule / Bajram Hoxha / Vladimir Grillo / Kreshnik Tartari / Afërdita Onuzi / Vera Grabocka / Osman Mula / Romeo Kora / Leonard Gjata / Albert Minga / Ismail Balla / Mevlan Shanaj / Ylli Pepo / Engjëll Ndocaj / Mirela Oktrova / Petrit Beci / Rudina Xhunga/ Adi Krasta / Ardit Gjebrea / Blendi Fevziu / Petri Bozo. Maj 2010 Cikli i dokumentarëve – Shqipëria në fokus 118. Korca Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/ zëri Kristaq Kristo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Rrugë dhe njerëz në qytet, shtëpi karakteristike, të rinj në lulishte, mjedise karakteristike, mobilime të brendshme të viteve ’30, liceu I dikurshëm, foto të mësuesve të liceut, një klasë e frengjishtes në shkollën “R. Qirinxhi”, të rinj që këndojnë frengjisht. Fshati Barc dhe objekte të gjetura aty, xhamia Mirahori në qytet, muzeu arkeologjik, tuma e Kamenicës, muzeu I saj, Korca historike në foto, shkolla e parë shqipe, nxënës në mjediset e saj, arkitektura e parkut, sekuenca nga grupi “Lira”. Muzeu i artit mesjetar, kishat karakteristike dhe katedralia, shtëpia muze e Vangjush Mios, teatri i qytetit, mjedise të brendshme, këngë korcare, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty, monumente në parkun e qytetit. Biznesi në Korcë: fabrika e birrës, e pularisë, sallamit, ndërtime të reja në Korcë, qyteti natën. Intervista: Skënder Aliu flet për vlerat e tumës së Kamenicës. Shtator 2010 119. Elbasani Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zëri kristaq Kristo Montazhi Alda Sula Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Qyteti në ditët e sotme, ndërtime të shumta, monumentet në bulevardin kryesor të qytetit, kalaja dhe objektet e gjetura në të. Kisha në kala dhe mjedisi I brendshëm, kisha e Shelcanit, manastiri i Shijonit, teqja e madhe, xhamia në Kala si faltore dhe monument kulture. Godina e Kongresit, shkolla “L. Gurakuqi” dhe muzeu i saj, universiteti “A.Xhuvani’ dhe auditorët e tij, mësues të hershëm në një mjedis të zakonshëm. Kostume dhe shtëpi karakteristike, portokallat e qytetit, kodrat në hyrje të Elbasanit, vëllezërit Zena, monumenti I Isuf Myzyrit dhe këngë të tij, teatri I qytetit. Bizneset që veprojnë në Elbasan, lokale të ditëve të sotme, grupe popullore në mjediset e tyre, gatime karakteristike, makete si persepktivë e zhvillmit të qytetit, Elbasani natën. Intervistat: Muazez Duhanxhiu tregon një kostum 100-vjecar si traditë e familjes. Thanas Meksi flet për këngën qytetare elbasanase. Medin Zena flet për ndikim e I. Myzyrit në krijmtarine e tyre. Demir Hyskja kujton vitet e punës në teatër. Marvi Avllazagai jep një vështrim mbi ndërtimet e reja në Elbasan. Mars 2010 120. Vlora Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Rezarta Kokalari Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një udhëtim me anije drejt Vlorës përmes detit jon, pamje të qytetit, qyteti nga lart. Kalaja e Kaninës dhe rrënojat, qyteti antik I Orikut dhe mjedisi përreth, rrënoja në qendër të qytetit. Monumentet më të rëndësishme të Vlorës, muzeu I pavarësisë dhe mjediset e tij, foto të qytetit historik, sahati I qytetit dhe bashkia e dikurshme, rruga e cifutëve, shtëpia karakteristike vlonjate dhe odat e saj, kënga qytetare dhe protagonistët. Ishulli i Zvërnecit, kisha që ndodhet aty, kisha në qendër të qytetit, xhamitë e hershme si faltore dhe vepra arti, plazhet e Radhimës, biblioteka e qytetit, kujtimi për Ali Asllanin, teatri I qytetit, sekuenca nga parodistët e Vlorës, galeria e arteve. Bizneset e ndryshme që veprojnë në Vlorë dhe Novoselë, grupe artistike në mbrëmje të vona në këtë qytet. Intervistat: Meliha Doda flet për këngën qytetare vlonjate. Veneranda Billa një pasardhëse e këngës vlonjate. Albert Verria e sheh Vlorën si qyteti që I dha emër. Agron Hamo, Afrim Agalliu cmojnë artdashësit e Vlorës. Ebehet Xhyheri flet për hebrenjtë që jetuan në këtë qytet. Tetor 2010 121. Fieri Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Fieri i parë nga lart, pallate dhe rrugë të qytetit Qyteti antik I Bylisit dhe ndërtime e lashta në të, Apollonia dhe veprat ndërtimore në përiudhën antike, grupe artistike që këndojnë në Apoloni, manastiri I Pojanit dhe fusha përballë tij. Sekuenca nga drama “Lumi I Vdekur”, vepra të Jakov Xoxës, shkolla “Jakov Xoxa”, muzeu I shkollës, nxënës në kitarë. Muzeu i qytetit për periudhën antike, veshjet qytetare dhe grupe të këngës qytetare, foto të Fierit historik, pallati i Vrionasve në Fier, kisha e Shën Gjergjit në Libofshë, kisha në qendër të qytetit, xhamia po aty, sekuenca nga veprimtaria e estradës së Fierit, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty. Këndi i lojnave “Apolon” dhe sheshe sportive të qytetit, veprimtaria e bizneseve të ndryshme, makete të studimeve perspektive të qytetit të Fierit. Intervistat: Nuri Plaku flet për vlerat historike të qytetit. Jani Tase vlerëson këngën qytetare fierake. Flamur Marko flet për perspektivën e xhvillimit të qytetit. Fuat Boci kujton vitet në estradë. 122. Berati Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/zeri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Një vajzë që shfleton një album si legjendë e qytetit, shëtitoria në një ditë të zakonshme. Kishat në Kala, afresket që ndodhen në to, lagjet karakterisike dhe mënyra e ndëritmit, kalldrëmet, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”, një vajzë që lë qytetin dhe vrapon drejt Osumit. Qyteti natën, xhamitë e Beratit dhe mjediset e tyre të brendshme, këngë beratase, muzeu “Onufri”, kodikët, tradita e punimit të drurit, veshjeve dhe ndërtimeve, studio e skulptorit Vangjel Buda, biblioteka e qytetit dhe veprat që ndodhen aty, sarajet e Vrionasve, sekuenca nga krijimtaria e Sejfulla Myftarit. Pamje nga kantina e verës, fabrika e amballazheve, qyteti i parë nga avioni. Intervistat; Artur Cepani flet për ndërtimet e rrugëve të kalldrëmta. Sllavi Dhrami vlerëson vizionin e perspektivës së qytetit. Floresha Debinja flet për këngën qytetare beratase. Anila Droboniku kujton historikun e ruajtjes së kodikëve të Beratit. Sejfulla Myftari - një artist që e ka lidhur jetën me këtë qytet. Pëllumb Berberi – vlerëson traditën e prodhimit të verës në Berat. Tetor 2010 123. Shkodra Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Njerëz me bicikleta në rrugët e qytetit, piaca, shtëpitë karakteristike, Idromeno, qendra e qyetit, Sahati I Inglezit, shatërvani. Liqeni I Shkodrës, ura e hershme, kalaja, sekuenca nga legjenda e kalasë, rrënojat e pallatit të Bushatllinjve, dokumente të bibliotekës së Bushatllinjve, kalaja e ditëve të sotme përballë kalasë historike, muzeu arkeologjik dhe objekte që ndodhen në të. Xxhamia e Plumbit, xhamia në qendër të qytetit, katedralia e Shkodrës, pamje nga vizita e Gjon Palit 2-të në Shkodër, mesha që mbajti në katedrale, kisha “Zoja e Shkodrës”. Grupe të këngës qytetare shkodrane, dokumente të shoqërive kulturore në Shkodër, sekuenca nga opera “Mrika”, liqeni I Vaut të Dejës dhe rrënoja të qytetit të Sardës, mjedisi turistik I Razmës, shtëpia karakteristike e Fillip Shirokës, fondet e bibliotekës “Marin Barleti”, fototeka “Marubi”, vepra të traditës në galerinë e arteve. Sekuenca nga dita e karnavaleve, prodhimi I maskave, fabrika e këpucëve, fabrika e drurit “Dafinor”, si dhe biznese të tjera në këtë qytet, zhvillimi I ardhshëm urbanistik I qytetit. Intervistat: Ahmet Osja flet për Shkodrën si qyteti që laget nga ujërat. Skënder Drini flet për kulturën e lashtë të qytetit. Bik Ndoja vlerëson këngën qytetare shkodrane Aida Shllaku jep një vizion të perespektivës së ndërtimeve në Shkodër. Vili Kamsi flet për aspekte historike të këtij qyteti. Tetor 2010 124. Lezha Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Çeku Op/Zëri Kristaq Kristo Montazhi Fatmir Allkaj Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Ndërtimet e reja, rrugë, lumi Drin, monumenti i Fishtës, kalaja e qytetit dhe mjediset e saj, muret rrethues dhe portat e hershme, gërmime arkeologjike në qendër të qytetit, muzeu arkeologjik, Shëngjini, memoriali I Skëndërbeut, sekuenca nga filmi “Skëndërbeu”. Kallmeti dhe kantina e verës, kishat që ndodhen aty, shkolla dhe dorëshkrime të Frang Bardhit, qendra e qytetit dhe monumentet e vendosura aty, vendlindja e Fishtës, katedralia në qendër, grupe folklorike të krahinës. Galeria e arteve, studio e Martin Lucës, studio e Pashk Përvathit, Lezha historike në foto, takime të poetëve të Lezhës, Rudolf Marku dhe Ndoc Gjetja, biblioteka e qytetit, mjedisi i Fishtës në bibliotekë, sekuenca nga grupi “Djemtë e detit”. Hoteli i gjuetisë, lagunat e Lezhës, pamje nga helikopteri, laguna Kune- Vainit, biznesi në këtë qytet, pamje të Lezhës. Intervistat: Mark Vuji flet për natyrën arsimdashëse të kësaj popullsie. Agim Velaj flet për folklorin e krahinës. Flamur Toska kujton grupin “Djemtë e detit”. Pashk Përvathi flet për qytetin si grishje e veprës së tij Nëntor 2010. 125. Pogradeci Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Kristaq Kristo & Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: Liqeni dhe barkat në të, shëtitorja e qytetit, plazhet njëri pas tjetrit. Driloni, varret e Selcës, fshati Lin dhe bazilika e tij e hershme, qyteti historik, kisha “Fjetja e shën Mërisë”, shkolla e parë shqipe, grupi karakteristik “Nostalgjia”, festa e verës. Monumenti i L. Poradecit dhe sekuenca nga jeta e tij, monumenti i M. Kutelit dhe jeta e tij, liqeni I dallgëzuar, sekuenca nga arratisjet që andej, peshkatarët, skulpturat e parkut, studio të piktorëve Taso dhe Lako, biblioteka dhe veprat që ndodhen aty, Pogradeci natën. Intervistat: Lasgush Poradeci flet për krijimtarinë e vet. Jovan Shuke vlerëson këngën qytetare pogradecare. Anastas Kostandini – një krijues që e lidh veprën e vet me qytetin. Gjergji Lako – piktor i mjediseve pogradecare. 126. Gjirokastra Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: 126. Saranda Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati Pamjet: 128. Durrësi Skenari & realizimi Petro Lati Operator Arben Ceku Montazhi Kozeta Kalo Op/Zëri Bashkim Balla Formulimi muzikor Pranvera Kati == Shiko edhe == * [[Gazetaria]] == Burime == [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Gazetarë shqiptarë]] 4hl8sg821yn6iptsh714qhkhtc45t4p 1 399880 2976320 2026-05-02T14:50:31Z Leutrim.P 113691 e barta ketu diskutimin pasi edhe permbajtjen e transferova te artikulli. 2976320 wikitext text/x-wiki == Hapësira kryesore == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], bartje te hapësira kryesore? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 12:01 (CET) :Nëse plotëson kushtet e shquarësisë po. Qenka përmbajtje shumë voluminoze, nëse dikush ka vullnetin ta formatoj si duhet e ta shkurtojë pak. - @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 21:38 (CET) ::na duhet ni kufizim tek këto biografi/faqe testi në hapësirën e diskutimit, nuk mujna me i shfrytëzu këto si draft....... [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 1 dhjetor 2025 00:01 (CET) :::Pikërisht, shpesh s'janë cilësore për t'u bartur direkt, por po bëjmë një lloj pastrimi të gjithëanshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 00:16 (CET) ::::Rastësisht hasa te kjo përmbajtje sërish duke kërkuar për të rregulluar gabimet me kodin. Kuptoj vështirësinë e punës me të gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 02:37 (CEST) am4tt5hx4wc0p5ia775sy6la8o2ljix 2976321 2976320 2026-05-02T14:52:47Z Leutrim.P 113691 /* Hapësira kryesore */ Përgjigje 2976321 wikitext text/x-wiki == Hapësira kryesore == @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], bartje te hapësira kryesore? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 12:01 (CET) :Nëse plotëson kushtet e shquarësisë po. Qenka përmbajtje shumë voluminoze, nëse dikush ka vullnetin ta formatoj si duhet e ta shkurtojë pak. - @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 30 nëntor 2025 21:38 (CET) ::na duhet ni kufizim tek këto biografi/faqe testi në hapësirën e diskutimit, nuk mujna me i shfrytëzu këto si draft....... [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 1 dhjetor 2025 00:01 (CET) :::Pikërisht, shpesh s'janë cilësore për t'u bartur direkt, por po bëjmë një lloj pastrimi të gjithëanshëm. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 dhjetor 2025 00:16 (CET) ::::Rastësisht hasa te kjo përmbajtje sërish duke kërkuar për të rregulluar gabimet me kodin. Kuptoj vështirësinë e punës me të gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 maj 2026 02:37 (CEST) :::::E transferova këtu, përmbajtja mund të ngjeshet ndërkohë. @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 16:52 (CEST) kmp25a7cvbwg510mezqqjc329swjps6 1 399881 2976323 2026-05-02T14:56:54Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976323 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liri Lubonja]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976322 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://fteriotet.tripod.com/id29.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 16:56 (CEST) 5bzapwnggdz5buctylrvq2mtuh7bhmj 0 399882 2976326 2026-05-02T15:05:06Z Leutrim.P 113691 transferuar ketu nga; https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Dardanxe#ROTSHILD%C3%8BT 2976326 wikitext text/x-wiki '''Paul Varburg''' ka qenë themelues i gjigantit industrial gjerman „I. G. Farbenit” dhe i „Agfa Filmit”. Ai u bë shtetas amerikan dhe luajti një rol mjaft të rëndësishëm për robërimin financiar të SHBA-ve me krijimin e Rezervës federale. Ai i prezentoi SHBA-të në konferencën e Versajit, kurse vëllai i tij i mbrojti interesat gjermane. Të gjithë e dimë se sa e padrejtë ka qenë kontrata e Versajit me 14 pikat e Vilsonit, si dhe pasojat që lindën prej kësaj kontrate - ardhja e Hitlerit në pushtet dhe Lufta e Dytë Botërore. Vëllezërit e kryen mjaft mirë punën duke mos kursyer disa milionë bashkëkombëtarë të tyre të cilët i likuidoi Hitleri. Pavel Vartburgu, i shpërblyer nga vetë mbreti gjerman, e përgatiti revolucionin bollshevik duke i dhënë Leninit dhe Trockit mjete të mëdha të tubuara prej bankierëve gjermanë. Pranohet se në Amerikë më të pasura kanë qenë shtëpitë financiare Rokfeler, Ford dhe Kargen, kurse në realitet ato me pasuri qëndrojnë shumë larg pas Rothshildit. Sipas të dhënave të gjeneral Spiridoviqit pasuria e filialave të Rothshildit në vitin 1925 ka qenë 300 miliardë dollarë plus 100 miliardë dollarë të fituar prej Luftës së Parë Botërore. Kur të shtohen edhe të ardhurat nga depresioni amerikan në vitin 1929 dhe nga bursa jo stabile në vitin 1936, kjo familje ka pasur më tepër se 500 miliardë dollarë, gjë që paraqet dyfishë më shumë se vlera e pasurisë së tërë popullatës në SHBA. Përveç Rothshildit në botë kanë ekzistuar dhe ekzistojnë shumë familje të pasura hebreje të cilat në të njëjtën mënyrë eksploatuese dhe të paskrupullt kanë grumbulluar pasuri të panumërta në llogari të miliona njerëzve naivë. Në të njëjtën mënyrë njësoj sikur pesë vëllezërit Rothshild që e kontrollojnë Evropën, ata financojnë dhe drejtojnë shumicën e firmave më të vogla të cilat nën patronazhin e „bosit” i janë bashkangjitur bandës prej 300 vetëve të cilët tash qeverisin jo vetëm me Evropën, por edhe me tërë botë. Shumë mëkate e rëndojnë ndërgjegjjen e kësaj dinastie ndjellakeqe. Ata me para arritën t’ua imponojnë të gjithë hebrenjve dhe organizatës së tyre të fshehtë masone 30-shekullorëshe që t’i pranojnë për udhëheqës absolutë. Organizata frankmasoniere janë ata të cilat bëjnë presione dhe vrasje të atyre individëve që janë të rrezikshëm për ta, qeveritarë dhe pushtetmbajtës. Triumfi më i madh i tyre ka qenë disfata e Napoleonit, që e arritën përmes organizatave masone. Pastaj u dasht që t’i përballojnë mbretit rus Aleksandër Romanovit, habzburgëve dhe hoencolerëve, të cilët në vitin 1815 formuan të ashtuquajturën Lidhje të shenjtë - Ligën e Kombeve për ta stimuluar krishtërizmin. Ky ishte shkaku kryesor për çka Rothshildët u deklaruan kundër këtyre tre dinastive. Për këtë qëllim ata krijuan agjentë shumë të aftë siç ishte Dizraeli - në vitin 1805, Napoleoni III - në vitin 1808, Bizmarku - në vitin 1815, Gambeta - në vitin 1838, Marshal Soulti - ndihmësi i parë i Napoleonit, Karl Marksi, Herci, Trocki e shumë të tjerë. Objekt numër 1 ka qenë mbreti rus Aleksandër Romanovi, i cili ka synuar me të gjitha forcat që t’i bashkojë kishën katolike dhe kishën ortodokse lindore, si dhe ta lidhë aleancën anglo-ruse dhe në këtë mënyrë ta shpëtojë botën nga luftërat e panevojshme dhe konfliktet e përhershme. Këtu ka lozur rol të flliqtë agjenti i tyre - hebreu i krishtërizuar Dizraeli, i cili e pengoi lidhjen e aleancës. Ngritja e shpejtë e Dizraelit i habiti të gjithë, sepse ai nuk dispononte me asgjë tjetër përveç karakteristikës „vetbesueshmëri e madhe”, as që ishte i pasur, as që kishte ndonjë kualifikim ose ndonjë intelekt të veçantë. Për një llogari të këtillë qysh si i ri u zgjodh, u përgatit dhe u lansua prej Lion Rothshildit që ta realizojë planin special për zotërimin e botës. Prej vitit 1814 e deri më 1848 komanda supreme e organizatave të fshehta botërore ka qenë ''Alta Videnta'' - lozha më e lartë e masonëve italianë me Mjeshtrin e Madh, i cili sipas të gjitha gjasave ka qenë - njëri prej Rothshildëve.Që nga momenti i zhdukjes së Napoleonit, ata kanë pasur nevojë për një tjetër me po aq famë dhe e krijuan - Bizmarkun, i cili njësoj si Dizralei nuk ishte i aftë e as që ishte nxënës i mirë. Ka kaluar një jetë të shfrenuar, gjë që ka shkaktuar të ngarkohet me borxhe të mëdha materiale. Sipas gjeneral Spiridoviqit, Oto Bizmarku ka qenë djal i paligjshëm i Marshal Soultit, i cili gjithashtu ka qenë hebre.Politika paqedashëse dhe religjioze krishtere e Aleksandrit I ka qenë pikërisht në kundërshtim me atë të familjes. Pajtimi i të dy kishave - asaj katolike dhe ortodokse lindore - do të ishte disfatë e tmerrshme për ata që religjioni i të cilëve e pranon vetëm Talmudin. [[Aleksandri]] bëri gabim fatal sepse e nënçmoi këtë organizatë të fuqishme e të fshehtë. Të njëjtin gabim e bëjnë sot amerikanët, si dhe Bashkimi Sovjetik. Aleksandri I shoqërohej jo vetëm me të krishterë, por gjithashtu edhe me hebrenj e muslimanë. Ai pas një drekimi në një sinagogë hebreje ndjehej keq dhe kështu më 1 dhjetor të vitit 1825, pas shumë mundimesh, vdiq. Mjekët konstatuan se kishte qenë i helmuar me helmin e njohur i cili vepron ngadalë, „Akva tofana”.Shkaku kryesor për vrasjen dhe likuidimin e gjashtë mbretërve të fundit të dinastisë Romanovi ka qenë që assesi të mos i jepet mundësi besimit ortodoks lindor të pajtohet me atë katolik dhe në këtë mënyrë të krijohet një kishë e fuqishme universale.Prej kur „ATA” qeverisin me Francën, Gjermaninë, Austrinë, Anglinë, SHBA-të dhe Rusinë, vetë mund të nxirrni përfundimin: kush është perandor botëror. Kapitali i madh me të cilin ata disponojnë shtrihet dhe përforcohet si ushuji ndaj çdo nisiative dhe përpjekjeje njerëzore. Huatë e dhëna shteteve të ndryshme ju sjellin fitime shumë të mëdha, të cilat, natyrisht, ndikojnë negativisht në jetën e popullatës. Kështu, për shembull, në vitin 1818 Rothshildët i japin Prusisë 5 milionë funta sterlingë hua, prej të cilëve Prusia pranon vetëm 3,5 milionë, kurse tjerat - 1,5 milionë funta plus 7 përqind kamatë - i merr Rothshildi edhe atë vetëm për disa vjet. Në vitin 1823 ata i marrin të gjitha huatë e Francës me kushte shkatërrimtare për të - me më shumë se 50 përqind kamatë. Faktikisht fitimet e tyre prej këtyre huave shtetërore kanë qenë tëpakufishme. Me to ata i kanë siguruar detyrimet dhe aksionet shtetërore me të cilat kanë lozur siç kanë dashur. Ata i kanë ngritur dhe ulur sipas dëshirës së vet, sepse ata qeverisin dhe manipulojnë me bursat botërore.Në librin e tij „Hebrenjtë dhe kapitalizmi modern” profesor Verner Sombari shkruan: „Në periudhën prej vitit 1820 e këndej fillon shekulli i Rothshildëve, kështu që kah mesi i shekullit ka ekzistuar opinioni i përgjithshëm se ka vetëm një fuqi të vetme në Evropë, e ajo është Rothshildi”. Dizraeli, i cili qindpërqind ka qenë në funksion të Lionel Natan Rothshildit, në librin „Kaningsbej” i përshkruan Rothshildët, karakterin e tyre dhe pushtetin e tyre, gjë që askush nuk e bëri më parë. Mirëpo, ai askund nuk përmend emra, por vetëm pseudonime. Gjatë gjithë 75 vjetëve lexuesit e novelave të Dizraelit kanë menduar se emrat e personazheve nuk kanë ekzistuar, kurse në vitin 1921 autori rus اerep Spiridoviqi e ka zbuluar se nën emrin „Sajdoni” është fshehur Lionel Rothshildi. Në librin e tij Dizraeli shkruan: „Ai ka qenë kryesues i pazarit, i tregtisë dhe i parave të tërë botës, kuptohet, kryesues i çdo gjëje. Ai faktikisht i ka pasur në disponim të gjitha të ardhurat e Italisë Jugore përmes Karl Rothshildit në Napoli. Monarkët dhe ministrat e të gjitha shteteve e kanë vizituar dhe i kanë pranuar këshillat e tij”. (Kaningsbej, fq. 213-214).“Sajdoni (Lionel Rothshildi) nuk ka pasur zemër, ai ka qenë një njeri pa ndjenja ndaj njerëzve tjerë”.Në të njëjtën vepër, të botuar në vitin 1844 Dizraeli pohon se Lionel Rothshildi ka ditur qysh më parë për revolucionin e vitit 1848 dhe se revolucionin e kanë përgatitur në Gjermani hebrenjtë, me të cilët familja ka pasur lidhje të ngushta.Në vitin 1815 „ATA” e likuiduan Napoleonin I, pastaj Natani i përjashtoi të tre dinastitë më të njohura: hoencolernët, habzburgët dhe romanovët. Menjëherë pas helmimit të Aleksandrit I, në vitin 1825 „ATA” u orvatën që ta nisin revolucionin në Rusi, por nuk ia arritën qëllimit. Në vitin 1831 i vranë edhe të dy djemtë e Napoleonit.Në vitin 1853 pionët e tyre: Dizraeli, Bizmarku dhe djali i paligjshëm i Natan Rothshildit - Napoleoni III - e nxitën luftën e Krimesë dhe pasi që nuk arritën ta fitojnë, e helmuan Nikollajin I në vitin 1855.Ata, siç përmenda edhe më lartë, arritën të krijojnë njerëz të cilët kanë lozur rol shumë të madh në historinë e botës. Të gjithë e dimë fare mirë se çfarë roli kolosal kanë lozur në historinë e njerëzimit Karl Marksi, Herci, Lasali, Bombelsi, Dizraeli, Bizmarku, Gambeta, Kerenski, Trocki, Lenini, Venizelosi (Beni Zelos), Masariku etj.Në kongresin e masonëve në Vilhelmsbad u pru vendimi që të likuidohen tre monarkë: Luj XVI, Gustavi III dhe Jozefi II. Kështu që ata u likuiduan siç vijon: Gustavi III - në vitin 1790, monarku austriak Jozefi II - në vitin 1792 dhe Luj XVI - në vitin 1793. Le të dihet se lozhat masone kanë qenë tërësisht të nënshtruara Rothshildit dhe i kanë kryer pakushtëzime urdhërat e tij. Intrigat e tyre filloi t’i kuptojë e tërë Evropa, por askush nuk ishte në gjendje që t’i ndalojë. Ai i cili orvatej - likuidohej. Në vitin 1848, Franc Jozefi 18 vjeçar e zuri vendin e perandorit austriak, por faktikisht shtetin e udhëhiqte edukatori i tij Bombelsi, i cili në përpikshmëri i kryente urdhërat e Rothshildit dhe me gjithë zemër bënte përpjekje që t’i prishë marrëdhëniet ndërmjet Austrisë dhe Rusisë. Nga ana tjetër, Natani në Angli bënte përpjekje që shtetin anglez ta orientojë kundër Francës, kështu që vëllai i tij Xhejmsi prej aty i ndihmonte me të gjitha fuqitë që t’i futin në luftë këta vende miqësore. Xhejmsi i urdhëroi frankmasonët që të bashkohen me bonapartistët, orleanianët, republikanët dhe ta rrëzojnë mbretin burbon, Sharlin X, i cili u bë i lavdishëm në bazë të bindjeve të tij religjioze të krishtera. Intrigat e tyre e mashtruan Francën që ta sulmojë Algjerinë, gjë që e bëri Anglinë kundër Francës dhe shkaktoi rënien e Sharlit X. Revolucionet franceze që ishin ekskluzivisht vepër e tyre i sollën Rothshildët në një pushtet që nuk mbahet mend - në aspektin material dhe politik. Ndikimi dhe kontrolli i tyre ndaj fatit të shteteve evropiane ishte vulosur në historinë botërore. Shekulli njëzet karakterizohet me ndërtimin e hekurudhave prej të cilave 90 përqind i kanë financuar Rothshildët. Xhejms Rothshildi, nga hisja e vet me Francën për dërgesën e binarëve dhe vagonëve, ka fituar 700 milionë frangë. Mbretërit e bursave, siç i quanin atëherë, i kanë sjellë 150-200 milionë në vit, në një mënyrë të pandershme. Me anë të shtypit i cili edhe atëherë po edhe tash është në duar të tyre më tepër se 90 përqind, ata kanë manipuluar jo vetëm me drejtoritë e bankave, por edhe me masën e rëndomtë. Krijimi i panikut artificial financiar për çdo vit ju ka sjellë fitime përrallore - për llogarinë e njerëzve të thjeshtë të cilët bankrotonin. Në atë kohë anglezët i shikonin me mosbesim hebrenjtë, kështu që Natan Rothshildi i pangopur vendosë që të kryqëzohet me të vetmin qëllim - për të grumbulluar pasuri ende më të mëdha. Një hap të këtillë të pamenduar mirë ai e paguajti me jetë. Vëllezërit e tij, besnikë të besimit dhe betimit të babait të tyre, e gjykuan dhe e helmuan, kurse për ta ndalë djalin e tij, Lionelin, që të mos kryqëzohet, e martuan me vajzën e mixhës së tij, Karl Rothshildit. Mësues dhe edukator i Lionelit u bë Bombelsi - hebre i cili e kishte pranuar besimin katolik dhe ishte bërë jezuit. Bombelsi i njëjtë u martua me gruan e dytë të Napoleonit. Të theksojmë se në dinastinë Rothshild pothuajse nuk ka pasur pakënaqësi dhe intriga të hapta prej shumicës së anëtarëve, e po qe se ka pasur, atëherë është ruajtur në fshehtësinë më të madhe. Ndoshta një nënshtrimi të këtillë i kanë kontribuar dënimet e parapara në testamentin e Rothshildit të parë, të cilat kanë qenë më se drakonike. E pamë se Natani, edhe pse kishte pushtet të pafund, tradhtinë dhe largimin e tij nga testamenti i themeluesit të familjes e pagoi me jetë. Xhejms Natani u çua kundër tiranisë së Alfons Rothshildit IV dhe e gjetën me gabzherr të prerë. E njëjta gjë ndodhi edhe me nipin e Lionelit, Natanail Rothshildin IV, i cili po ashtu u gjet në Londër me gabzherr të prerë. Si duket kjo ka qenë mënyra familjare e ekzekutimit e cila ka ruajtur dëgjueshmërinë dhe rendin në dinasti. Të gjitha personalitetet me famë botërore të dy shekujve të fundit që i kanë shënuar emrat e tyre në histori nuk kanë qenë asgjë tjetër përveç ekzekutorë të besueshëm dhe dëgjueshëm të urdhërave të klanit të famshëm i cili në mënyrë mjaft të shkathtë e shfrytëzoi mençurinë e tyre, aftësitë dhe kualitetet e tyre për t’i realizuar qëllimet dhe interesat e tij personale. Dizraeli ka qenë dora e djathtë e Lionel Rothshildit në Angli, jezuiti Vajshop (Iluminatët) - e Amshelit në Gjermani, Gambeta me fjalimet e tij karakteristike dhe më vonë si ministër i punëve të brendshme të Francës e ka zbatuar pa pengesa politikën e Xhejms Rothshildit. Poenkare - pesë herë premier dhe kryetar i Republikës së Tretë - deri në fund të jetës së tij i ka shërbyer besnikërisht Alfons Rothshildit IV dhe Eduard Rothshildit V. Kirenski si kryetar i Qeverisë së përkohshme ruse ka lozur rol thelbësor për vënien e bolshevizmit në Rusi - zbatues besnik dhe i përpiktë i planeve të Rothshildit V. Ashtu si Vajshopi dhe Bombelsi edhe Dizraeli sipas urdhërit të Rothshildit e ka pranuar formalisht besimin krishter që të mundet më lehtë të lansohet dhe t’i zbatojë planet skëterrore të „Dorës së fshehur”. Venizelosi me plan dhe me qëllim të keq e shkaktoi luftën greko-turke për ta rrëzuar mbretin Konstantin, me çka përmbushi planet e Rothshildit. Vrasja misterioze e mbretit grek Aleksandrit I, po ashtu, i përshkruhet kësaj organizate të superfuqishme. Kryetari Linkoln kur u mundua që të largohet nga mvarësia politike dhe financiare e Rothshildëve, „ATA” nuk nguruan që ta likuidojnë. Kryetari i ndershëm amerikan Garfildi po ashtu e ka paguar me jetë guximin që mori të thotë: „Ai i cili i kontrollon paratë e një populli e kontrollon edhe vetë popullin”. Vetë Dizraeli në librin „Kaningsbej” e pranon se Rothshildi i ka financuar dhe i ka përmbajtur të gjitha revolucionet në botë, gjë që në një mënyrë mjaft të neveritshme hudh dyshim ndaj dinastisë së Rothshildëve në përkrahjen që iu ka dhënë përçarjeve dhe konflikteve. Po qe se personazhet e „Kaningsbejt” do të deshifroheshin derisa autori i tyre Dizraeli ka qenë gjallë, pavarësisht prej meritave të tij të mëdha, pasardhësit e Lionel Rothshildit nuk do t’ia falnin dhe as që do të nguronin ta zbatonin ndaj tij mënyrën familjare të ekzekutimit - duke ia prerë gabzherrin. Vlen të shënohet se anglezët konzervativë kanë paraqitur rezistencë shumë më të madhe ndaj Rothshildëve se sa francezët. Maniret e Xhejms Rothshildit kanë qenë më elegante dhe më luksoze se ato të oborrit mbretëror. Shumë më rëndë ka qenë të jeshë i ftuar në oborrin e Rothshildit se sa në oborrin mbretëror. Patrioti i njohur italian Gjyzepe Macini, bashkëluftëtar i Garibaldit, shkruan: ''"Viçi i artë është superfuqi në Francë dhe ai, Xhejms Rothshildi, mund të bëhet mbret, vetëm po qe se dëshiron"''. Revolucionari rus Herceni, djal i paligjshëm i Hercelit prej familjes Rothshild, në revistën ruse ''"Këmbana"'' i lartëson Rothshildët dhe i quan ''„mbretër”''. Ai ka qenë revolucionar dhe armik i flaktë i perandorit Nikollaj I. Ai ka qenë i njëjti Hercen, idhulli i bolshevizmit. [[Karl Marksi]], orator i madh kundër kapitalizmit, askund nuk e përmend emrin e Rothshildëve. Kjo heshtje misterioze, a thua vallë, nuk tregon diçka? Sado që të duket e çuditshme për lexuesin, është e vërtetë e kulluar se këto personalitete shumë të njohura dhe zotër për botën komuniste i ka përmbajtur materialisht dhe moralisht kjo dinasti kapitaliste të cilës i kanë shërbyer parezervë. Të gjitha revolucioet, kryengritjet dhe rebelimet janë organizuar dhe organizohen prej organizatave të fshehta që qëndrojnë pas kësaj, janë udhëhequr prej socialistëve, kurse janë realizuar prej klasës punëtore e cila përherë ka qenë dhe do të jetë viktimë shpëtimtare. Kush ka qenë kreu i këtyre organizatave të fshehta që e përgatitën revolucionin francez në vitin 1848? Pa kurrfarë dyshimi - Xhejms Rothshildi, gjë që e ka pranuar edhe vetë Dizraeli. Ku kanë qenë punëtorët gjatë kohës së revolucionit francez? Kuptohet, në barikada dhe rreth gijotinës, kanë bërtitë „vdekje” pa e ditur se koka e kujt do të bie në shportë. Po atë masë të punëtorëve nuk e kanë lejuar të marrë pjesë në kuvend ku sillen vendime të rëndësishme dhe zbatohen në emër të tyre. Mënyrat kanë qenë të njëjta si për revolucionin francez ashtu edhe për atë bolshevik - uri artificiale në Paris dhe rrethinë, kurse në vitin 1917 - uri artificiale në Petrograd, e cila nxiti pakënaqësi dhe kryengritje popullore. Rrëzimi i Napoleonit I nga perandorët botëror - Rothshildët - i bëri të gjithë mbretërit dhe perandorët të dëgjueshëm dhe vasalë të kapitalit. Këtu përjashtim bënë Rusia dhe SHBA-të, për këtë shkak Rothshildët ndërmorrën kampanjën kundër Nikollajt I, duke e kualifikuar si ndonjë përbindësh të tmerrshëm, kurse ai jo vetëm që ka qenë njeri religjioz i rralë, i kulturuar, por edhe shumë human. Ambasadori britanez në Rusi z. Lloftusi shkruan: ''„Nikollaji I ka qenë figura më madhështore e kurorëzuar - me karakter të mirë dhe fisnik, ka qenë shumë bujar dhe i dashur tek ata që e kanë njohur”''. Blez de Biri në librin ''„Gjermania kështu si është”'', shkruan: ''„Askush nuk mund të mohojë se perandori Nikollaj I ka ndikuar pozitivisht në të gjitha ngjarjet në Evropë me moralin e tij religjioz dhe se i është kundërvu të gjithë asaj që ka qenë e pamoralshme dhe e pandershme”''. Dëshira e flaktë e Nikollajt I ka qenë që të jetojë në paqe me Anglinë dhe Francën, gjë e cila dukej e pamundshme për shkak të ndikimit dhe pushtet të madh që kishte Rothshildi në këto vende. Plani i tij ka qenë që t’i lirojë Bullgarinë dhe Serbinë prej robërimit turk, e për këtë t’ia lë Anglisë ta sundojë Egjiptin. Këtë qëllim bujar ai e paguajti me jetën e tij. Atë e helmoi mjeku i vet, Mandi, të cilin e paguajti „Dora e fshehur”'' e superfuqishme. Në vitin 1855 në pushtet vjen Aleksandri II, çlirues i fshatarëve dhe shpëtimtar i Shteteve të Bashkuara. Tashmë dihet se si këta fuqi evropiane: Gjermania, Franca, Anglia, Austria dhe Italia u ndanë dhe ranë nën pushtetin e pesë vëllezërve Rothshild. Jasht pushtetit të tyre mbetën Shtetet e Bashkuara dhe Rusia. Kryetarët e ndershëm të Shteteve të Bashkuara kanë luftuar me këmbëngulje që të mos bien nën patronatin e kësaj dinastie ndjellakeqe. Mirëpo, ata njëri pas tjetrit likuidoheshin. Secili kryetar që i kundërshtonte ata likuidohej. Linkolni, Garfildi, Mekkinli dhe Hardingu u vranë prej dorës së vrasësve të pagur të „300-vjetëve”. Prej vitit1912 e këndej, me zgjedhjen e Vilsonit për kryetar të SHBA-ve, ka filluar edhe tragjedia e Amerikës e cila vazhdon edhe sot dhe kjo do të jetë tragjedi e tërë botës nesër. [[Lufta e Krimesë]], që nuk iu dasht askujt, e mirënjohur nga të gjithë si vepër e Rothshildëve, pothuajse i shkatërroi Anglinë dhe Francën, kurse e bashkoi Evropën në llogari të një grupi të vogël të njerëzve të privilegjuar. Kur Anglia, Franca, Prusia, Suedia dhe Sardinia ishin të gatshme që t’i ndihmonin Turqisë ta ruajë pushtetin e tij mbi tokat e okupuara, Aleksandri II qe i vetmi sundimtar evropian i vendosur që t’i lirojë popujt e krishterë nga robëria pesëqind vjeçare turke. Rothshildët prej momentit kur e vrasin perandorin Nikollaj I, me anë të Dizraelit e sigurojnë Anglinë, me anë të Napoleonit II - Francën, me anë të Bizmarkut - Gjermaninë dhe me anë të Mancinit - Italinë, mbeten Shtetet e Bashkuara për të cilat ishte planifikuar: shtetet veriore t’i bashkangjiten Kanadës, e cila ka qenë pjesë e Britanisë së Madhe, shtetet jugore - Meksikës në të cilën prej 28 majit të vitit 1864 ka sunduar Maksimiliani - i dërguar i Napoleonit III. Me të ardhur Maksimiliani në pushtet menjëherë i lëshohet hua (kredi) prej 200 milionë frangësh nga banka angleze e Rothshildit. Agjentët e kapitalit punuan si urithë të nëntokës në shtetet jugore për ta disponuar dhe ushqyer popullatën kundër shteteve veriore dhe deridiku arritën sukses në këtë drejtim. Ata bile vetë iu ofruan francezëve të dy shtetet, Teksasin dhe Luizianën, për ndihmë materiale dhe luftarake. Pikërisht kur të gjitha këta mendime tinzake qenë të gatshme për veprim, perandori rus, duke i ndjekur prej afër këta lojëra të fshehta kundër shteteve veriore amerikane, lajmëroi në Paris dhe në Londër, përmes të dërguarve të vet se çdo përzierje e tyre kundër Veriut do të konsiderohet se ata i shpallin luftë Rusisë, si dhe ajo „do të gjuajë kundër atij që i pari do të gjuajë kundër Amerikës”. Aleksandri II menjëherë e dërgoi flotën e vet atlantike me në krye fregatën „Oslabija” në gjirin e Njujorkut, e flotën e Oqeanit të Qetë e dërgoi në San Francisko me urdhër të prerë mbretëror që të vëhen nën komandën e drejtpërdrejtë të Linkolnit. Urdhërat origjinalë dërguar dy admiralëve rusë i kanë parë vetë dhe i kanë vërtetuar dy amerikanë të deleguar A. D. Kurtini dhe Zh. V. Lothropi si dhe gjykatësi Fild. Atë që u përmend më lartë e ka vërtetuar edhe vetë Linkolni, si dhe ministri për punë të jashtme V. H. Sevardi. Ky gjest i perandorit rus e shpëtoi integritetin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe iu ndihmoi të jenë kështu siç janë sot, por pa ndonjë garancë për të nesërmen. Lufta qytetare, fare e paqëllimtë dhe e panevojshme për popullin amerikan, ka marrë shumë viktima të pafajshme. Veriu ka dhënë 385.245 të vrarë dhe të plagosur, kurse Jugu - 100 mijë të vrarë. Duhet theksuar se në historinë e luftës qytetare në Shtetet e Bashkuara askund nuk përmenden faktet e lartëshënuara dhe populli amerikan nuk njoftohet me to. Ja pse, përsëri po them siç thash në fillim se historia botërore duhet të shkruhet krejtësisht nga fillimi prej historianëve të mirëfilltë, e jo prej njerëzve të paguar të bankierëve, kapitalistëve dhe politikanëve të interesuar të cilët kanë qenë pronarë të shtypit në përgjithësi, të literaturës, bile edhe të njerëzve. Po qe se populli amerikan do ta dinte të vërtetën e luftës qytetare assesi nuk do të qëndronte moralisht në anën e Japonisë në vitin 1904-1905 kur të dy perandoritë luftonin mes veti. Shkaku për të cilin, Rothshildët dhe „300-vetët” e tyre, i kanë dashur luftërat dhe konfliktet midis popujve ka qenë ajo se luftërat i kanë shtyrë popujt në borxhe të mëdha materiale, e atyre si dinasti iu kanë sjellë fitime të panumërta. Ja pse, gjatë kohës së luftës qytetare në Amerikë të deleguarit e Rothshildëve ndodheshin çdokund, në të gjitha shtetet, i nxitnin njerëzit ta kundërshtojnë njëri tjetrin në të njëjtën mënyrë sikur në Rusi para revolucionit. Ata i kanë zbatuar urdhërat e Trockit - të zgjedhurit të Eduard Rothshildit. Me Leninin shpejt e rregulluan punën, por e nënçmuan Stalinin. Me borxhet e sotshme astronomike në të cilat pothuajse u gjetën të gjitha shtetet në botë, fotografia është fare e qartë për secilin. Nuk ka asnjë shtet që nuk iu ka borxh miliarda dollarë bankave të huaja. Secili bën fjalë për bankat e huaja, e askush nuk e din se kush janë ato. Secili mendon se të gjitha huatë dhe paratë vijnë prej Amerike. Vetë ajo vazhdimisht shpërndanë ndihma dhe huaja në mbarë botën me miliarda dollarë. Shumë shtete kanë hyrë borxh nga 10-12 miliardë dollarë dhë nuk janë në gjendje t’i paguajnë bile edhe kamatat. Drejtuesit janë të detyruar të gjejnë mbështetje në stagnime, gjë që pasqyrohet negativisht ndaj popullit i cili vuan. اka ndodh në Amerikë, shtet i cili i ndanë pothuajse të gjitha huatë dhe paratë? Vetë ajo ka hyrë në borxh më se 3 trilionë dollarë. Në fund të vitit 1988 borxhet federale kanë qenë dy trilionë e 520 miliardë dollarë, ku vetëm kamata ka qenë 154 miliardë dollarë ose 1/7 e buxhetit shtetëror. Për ta pasur më të qartë se çka paraqesin 154 miliardë dollarë kamata, do t’i zbërthej sipas kohës së pagesës. Ato janë 500 milionë dollarë në ditë ose 21 milionë në orë të cilat tatimdhënësit duhej t’ua paguanin bankave. Ky ka qenë vetëm borxhi federal i cili me borxhet e sektorit privat ka qenë më se 10 trilionë ose 35 mijë dollarë në krye të çdo amerikani. Kujt ia ka borxh Amerika këtë shumë fantastike dhe kush i ka blerë dhe sundon me Shtetet e Bashkuara? Kuptohet, ata të cilët i posedojnë paratë! Nuk shoh se në çfarë mënyre Shtetet e Bashkuara do të mund të dalin nga kjo situatë me anë të rrugës normale dhe legale. Rrugëdalje e vetme është që qeveria - vetë shteti të shtypë dhe t’i kontrollojë shenjat e parave, e jo t’i blejë prej bankave private, të cilat tash për tash janë pronarët e vërtetë të dollarit. Megjithatë, unë nuk e kuptoj si do të mund të ndodh kjo, pasi që oktopodin e ka lidh shëndosh shteti dhe përfaqësues të tij ka në të gjitha anët - nga pozita e kryetarit e dirë në pozitën e komunës së vogël. Për popullin amerikan kjo është „kauza perduta”.Interesat e Rothshildit në Evropë dhe në hemisferën perëndimore kanë qenë të mëdha, por ato në Lindjen e Largët nuk kanë qenë aspak më të vogël. Historia na tregon se sa shumë luftëra ka bërë Britania e Madhe me pasuritë e Rothshildit. Pa kurrfarë arsyetimi nën presionin e Rothshildëve Britania e Madhe e ka okupuar Egjiptin dhe Kanali i Suezit ka rënë në kontrollin e saj. Kanali i është dhënë Britanisë së Madhe për eksploatim në afat prej 99 vjetësh. Mirëpo, qysh pas mbarimit të Luftës së Parë Botërore në vitin 1918, para afatit të fundit - në vitin 1969, Rothshildët filluan të hartojnë plane me qëllim që ta sigurojnë rrugën për në Lindjen e Largët. Britania e Madhe ka harxhuar shumë mjete dhe ka derdhur shumë gjak për kontrollimin e [[Kanalit të Suezit]]. Njëra nga shkaqet që Palestina t’iu jepet hebrenjve ka qenë pikërish ky - [[Lindja e Mesme]] të vëhet nën kontrollin e cionizmit në të cilin Rothshildët kanë pasur besim të plotë.Ata e financuan shpërnguljen e 600 mijë [[hebrenjve]] prej Evropës Lindore dhe vendosjen e tyre në Palestinë. Kjo ka filluar më 18 maj të vitit 1948 në llogari të 1.350 mijë të krishterëve dhe muslimanëve të pambrojtur të cilët u nxorën nga shtëpitë dhe nga vendi i tyre.Krijimi i shtetit izraelit dhe situata e sotshme në përgjithësi në Lindjen e Mesme është meritë vetëm e përpjekjeve të Rothshildëve që të sigurojnë rrugë të përhershme dhe të sigurtë për në Lindjen e Largët. Të gjitha përrallat se populli i zgjedhur prej Zotit duhet të jetojë në tokën e premtuar janë vetëm mashtrime dhe arsyetime. Të shpresojmë se gjendja e tendosur në Lindjen e Afërt nuk do të sjellë një [[Lufta e Tretë Botërore|Luftë të Tretë Botërore]].Rothshildët kurrë nuk kanë menduar diçka të dobishme për njerëzinë, asnjëherë nuk kanë krijuar ndonjë industri sikur Fordi dhe shumë të tjera, ku njerëzit do të punësoheshin. Ata që nga nisma kanë filluar të punojnë me kapitalin e huaj kolosal dhe të gjitha dobitë i kanë mbajtur vetëm për vete. Pas gjithë vështirësive dhe fatkeqësive botërore fshihen poshtërsitë dhe mashtrimet e Rothshildëve. [[File:ROTSHILDËT.jpg|thumb|Add caption here]] </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 52-59)</ref> == Shiko edhe == == Burime == <references/> ciwvgkmlreb5xh5e3ui9ryyqyhbpfar 2976328 2976326 2026-05-02T15:05:56Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi gjermane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976328 wikitext text/x-wiki '''Paul Varburg''' ka qenë themelues i gjigantit industrial gjerman „I. G. Farbenit” dhe i „Agfa Filmit”. Ai u bë shtetas amerikan dhe luajti një rol mjaft të rëndësishëm për robërimin financiar të SHBA-ve me krijimin e Rezervës federale. Ai i prezentoi SHBA-të në konferencën e Versajit, kurse vëllai i tij i mbrojti interesat gjermane. Të gjithë e dimë se sa e padrejtë ka qenë kontrata e Versajit me 14 pikat e Vilsonit, si dhe pasojat që lindën prej kësaj kontrate - ardhja e Hitlerit në pushtet dhe Lufta e Dytë Botërore. Vëllezërit e kryen mjaft mirë punën duke mos kursyer disa milionë bashkëkombëtarë të tyre të cilët i likuidoi Hitleri. Pavel Vartburgu, i shpërblyer nga vetë mbreti gjerman, e përgatiti revolucionin bollshevik duke i dhënë Leninit dhe Trockit mjete të mëdha të tubuara prej bankierëve gjermanë. Pranohet se në Amerikë më të pasura kanë qenë shtëpitë financiare Rokfeler, Ford dhe Kargen, kurse në realitet ato me pasuri qëndrojnë shumë larg pas Rothshildit. Sipas të dhënave të gjeneral Spiridoviqit pasuria e filialave të Rothshildit në vitin 1925 ka qenë 300 miliardë dollarë plus 100 miliardë dollarë të fituar prej Luftës së Parë Botërore. Kur të shtohen edhe të ardhurat nga depresioni amerikan në vitin 1929 dhe nga bursa jo stabile në vitin 1936, kjo familje ka pasur më tepër se 500 miliardë dollarë, gjë që paraqet dyfishë më shumë se vlera e pasurisë së tërë popullatës në SHBA. Përveç Rothshildit në botë kanë ekzistuar dhe ekzistojnë shumë familje të pasura hebreje të cilat në të njëjtën mënyrë eksploatuese dhe të paskrupullt kanë grumbulluar pasuri të panumërta në llogari të miliona njerëzve naivë. Në të njëjtën mënyrë njësoj sikur pesë vëllezërit Rothshild që e kontrollojnë Evropën, ata financojnë dhe drejtojnë shumicën e firmave më të vogla të cilat nën patronazhin e „bosit” i janë bashkangjitur bandës prej 300 vetëve të cilët tash qeverisin jo vetëm me Evropën, por edhe me tërë botë. Shumë mëkate e rëndojnë ndërgjegjjen e kësaj dinastie ndjellakeqe. Ata me para arritën t’ua imponojnë të gjithë hebrenjve dhe organizatës së tyre të fshehtë masone 30-shekullorëshe që t’i pranojnë për udhëheqës absolutë. Organizata frankmasoniere janë ata të cilat bëjnë presione dhe vrasje të atyre individëve që janë të rrezikshëm për ta, qeveritarë dhe pushtetmbajtës. Triumfi më i madh i tyre ka qenë disfata e Napoleonit, që e arritën përmes organizatave masone. Pastaj u dasht që t’i përballojnë mbretit rus Aleksandër Romanovit, habzburgëve dhe hoencolerëve, të cilët në vitin 1815 formuan të ashtuquajturën Lidhje të shenjtë - Ligën e Kombeve për ta stimuluar krishtërizmin. Ky ishte shkaku kryesor për çka Rothshildët u deklaruan kundër këtyre tre dinastive. Për këtë qëllim ata krijuan agjentë shumë të aftë siç ishte Dizraeli - në vitin 1805, Napoleoni III - në vitin 1808, Bizmarku - në vitin 1815, Gambeta - në vitin 1838, Marshal Soulti - ndihmësi i parë i Napoleonit, Karl Marksi, Herci, Trocki e shumë të tjerë. Objekt numër 1 ka qenë mbreti rus Aleksandër Romanovi, i cili ka synuar me të gjitha forcat që t’i bashkojë kishën katolike dhe kishën ortodokse lindore, si dhe ta lidhë aleancën anglo-ruse dhe në këtë mënyrë ta shpëtojë botën nga luftërat e panevojshme dhe konfliktet e përhershme. Këtu ka lozur rol të flliqtë agjenti i tyre - hebreu i krishtërizuar Dizraeli, i cili e pengoi lidhjen e aleancës. Ngritja e shpejtë e Dizraelit i habiti të gjithë, sepse ai nuk dispononte me asgjë tjetër përveç karakteristikës „vetbesueshmëri e madhe”, as që ishte i pasur, as që kishte ndonjë kualifikim ose ndonjë intelekt të veçantë. Për një llogari të këtillë qysh si i ri u zgjodh, u përgatit dhe u lansua prej Lion Rothshildit që ta realizojë planin special për zotërimin e botës. Prej vitit 1814 e deri më 1848 komanda supreme e organizatave të fshehta botërore ka qenë ''Alta Videnta'' - lozha më e lartë e masonëve italianë me Mjeshtrin e Madh, i cili sipas të gjitha gjasave ka qenë - njëri prej Rothshildëve.Që nga momenti i zhdukjes së Napoleonit, ata kanë pasur nevojë për një tjetër me po aq famë dhe e krijuan - Bizmarkun, i cili njësoj si Dizralei nuk ishte i aftë e as që ishte nxënës i mirë. Ka kaluar një jetë të shfrenuar, gjë që ka shkaktuar të ngarkohet me borxhe të mëdha materiale. Sipas gjeneral Spiridoviqit, Oto Bizmarku ka qenë djal i paligjshëm i Marshal Soultit, i cili gjithashtu ka qenë hebre.Politika paqedashëse dhe religjioze krishtere e Aleksandrit I ka qenë pikërisht në kundërshtim me atë të familjes. Pajtimi i të dy kishave - asaj katolike dhe ortodokse lindore - do të ishte disfatë e tmerrshme për ata që religjioni i të cilëve e pranon vetëm Talmudin. [[Aleksandri]] bëri gabim fatal sepse e nënçmoi këtë organizatë të fuqishme e të fshehtë. Të njëjtin gabim e bëjnë sot amerikanët, si dhe Bashkimi Sovjetik. Aleksandri I shoqërohej jo vetëm me të krishterë, por gjithashtu edhe me hebrenj e muslimanë. Ai pas një drekimi në një sinagogë hebreje ndjehej keq dhe kështu më 1 dhjetor të vitit 1825, pas shumë mundimesh, vdiq. Mjekët konstatuan se kishte qenë i helmuar me helmin e njohur i cili vepron ngadalë, „Akva tofana”.Shkaku kryesor për vrasjen dhe likuidimin e gjashtë mbretërve të fundit të dinastisë Romanovi ka qenë që assesi të mos i jepet mundësi besimit ortodoks lindor të pajtohet me atë katolik dhe në këtë mënyrë të krijohet një kishë e fuqishme universale.Prej kur „ATA” qeverisin me Francën, Gjermaninë, Austrinë, Anglinë, SHBA-të dhe Rusinë, vetë mund të nxirrni përfundimin: kush është perandor botëror. Kapitali i madh me të cilin ata disponojnë shtrihet dhe përforcohet si ushuji ndaj çdo nisiative dhe përpjekjeje njerëzore. Huatë e dhëna shteteve të ndryshme ju sjellin fitime shumë të mëdha, të cilat, natyrisht, ndikojnë negativisht në jetën e popullatës. Kështu, për shembull, në vitin 1818 Rothshildët i japin Prusisë 5 milionë funta sterlingë hua, prej të cilëve Prusia pranon vetëm 3,5 milionë, kurse tjerat - 1,5 milionë funta plus 7 përqind kamatë - i merr Rothshildi edhe atë vetëm për disa vjet. Në vitin 1823 ata i marrin të gjitha huatë e Francës me kushte shkatërrimtare për të - me më shumë se 50 përqind kamatë. Faktikisht fitimet e tyre prej këtyre huave shtetërore kanë qenë tëpakufishme. Me to ata i kanë siguruar detyrimet dhe aksionet shtetërore me të cilat kanë lozur siç kanë dashur. Ata i kanë ngritur dhe ulur sipas dëshirës së vet, sepse ata qeverisin dhe manipulojnë me bursat botërore.Në librin e tij „Hebrenjtë dhe kapitalizmi modern” profesor Verner Sombari shkruan: „Në periudhën prej vitit 1820 e këndej fillon shekulli i Rothshildëve, kështu që kah mesi i shekullit ka ekzistuar opinioni i përgjithshëm se ka vetëm një fuqi të vetme në Evropë, e ajo është Rothshildi”. Dizraeli, i cili qindpërqind ka qenë në funksion të Lionel Natan Rothshildit, në librin „Kaningsbej” i përshkruan Rothshildët, karakterin e tyre dhe pushtetin e tyre, gjë që askush nuk e bëri më parë. Mirëpo, ai askund nuk përmend emra, por vetëm pseudonime. Gjatë gjithë 75 vjetëve lexuesit e novelave të Dizraelit kanë menduar se emrat e personazheve nuk kanë ekzistuar, kurse në vitin 1921 autori rus اerep Spiridoviqi e ka zbuluar se nën emrin „Sajdoni” është fshehur Lionel Rothshildi. Në librin e tij Dizraeli shkruan: „Ai ka qenë kryesues i pazarit, i tregtisë dhe i parave të tërë botës, kuptohet, kryesues i çdo gjëje. Ai faktikisht i ka pasur në disponim të gjitha të ardhurat e Italisë Jugore përmes Karl Rothshildit në Napoli. Monarkët dhe ministrat e të gjitha shteteve e kanë vizituar dhe i kanë pranuar këshillat e tij”. (Kaningsbej, fq. 213-214).“Sajdoni (Lionel Rothshildi) nuk ka pasur zemër, ai ka qenë një njeri pa ndjenja ndaj njerëzve tjerë”.Në të njëjtën vepër, të botuar në vitin 1844 Dizraeli pohon se Lionel Rothshildi ka ditur qysh më parë për revolucionin e vitit 1848 dhe se revolucionin e kanë përgatitur në Gjermani hebrenjtë, me të cilët familja ka pasur lidhje të ngushta.Në vitin 1815 „ATA” e likuiduan Napoleonin I, pastaj Natani i përjashtoi të tre dinastitë më të njohura: hoencolernët, habzburgët dhe romanovët. Menjëherë pas helmimit të Aleksandrit I, në vitin 1825 „ATA” u orvatën që ta nisin revolucionin në Rusi, por nuk ia arritën qëllimit. Në vitin 1831 i vranë edhe të dy djemtë e Napoleonit.Në vitin 1853 pionët e tyre: Dizraeli, Bizmarku dhe djali i paligjshëm i Natan Rothshildit - Napoleoni III - e nxitën luftën e Krimesë dhe pasi që nuk arritën ta fitojnë, e helmuan Nikollajin I në vitin 1855.Ata, siç përmenda edhe më lartë, arritën të krijojnë njerëz të cilët kanë lozur rol shumë të madh në historinë e botës. Të gjithë e dimë fare mirë se çfarë roli kolosal kanë lozur në historinë e njerëzimit Karl Marksi, Herci, Lasali, Bombelsi, Dizraeli, Bizmarku, Gambeta, Kerenski, Trocki, Lenini, Venizelosi (Beni Zelos), Masariku etj.Në kongresin e masonëve në Vilhelmsbad u pru vendimi që të likuidohen tre monarkë: Luj XVI, Gustavi III dhe Jozefi II. Kështu që ata u likuiduan siç vijon: Gustavi III - në vitin 1790, monarku austriak Jozefi II - në vitin 1792 dhe Luj XVI - në vitin 1793. Le të dihet se lozhat masone kanë qenë tërësisht të nënshtruara Rothshildit dhe i kanë kryer pakushtëzime urdhërat e tij. Intrigat e tyre filloi t’i kuptojë e tërë Evropa, por askush nuk ishte në gjendje që t’i ndalojë. Ai i cili orvatej - likuidohej. Në vitin 1848, Franc Jozefi 18 vjeçar e zuri vendin e perandorit austriak, por faktikisht shtetin e udhëhiqte edukatori i tij Bombelsi, i cili në përpikshmëri i kryente urdhërat e Rothshildit dhe me gjithë zemër bënte përpjekje që t’i prishë marrëdhëniet ndërmjet Austrisë dhe Rusisë. Nga ana tjetër, Natani në Angli bënte përpjekje që shtetin anglez ta orientojë kundër Francës, kështu që vëllai i tij Xhejmsi prej aty i ndihmonte me të gjitha fuqitë që t’i futin në luftë këta vende miqësore. Xhejmsi i urdhëroi frankmasonët që të bashkohen me bonapartistët, orleanianët, republikanët dhe ta rrëzojnë mbretin burbon, Sharlin X, i cili u bë i lavdishëm në bazë të bindjeve të tij religjioze të krishtera. Intrigat e tyre e mashtruan Francën që ta sulmojë Algjerinë, gjë që e bëri Anglinë kundër Francës dhe shkaktoi rënien e Sharlit X. Revolucionet franceze që ishin ekskluzivisht vepër e tyre i sollën Rothshildët në një pushtet që nuk mbahet mend - në aspektin material dhe politik. Ndikimi dhe kontrolli i tyre ndaj fatit të shteteve evropiane ishte vulosur në historinë botërore. Shekulli njëzet karakterizohet me ndërtimin e hekurudhave prej të cilave 90 përqind i kanë financuar Rothshildët. Xhejms Rothshildi, nga hisja e vet me Francën për dërgesën e binarëve dhe vagonëve, ka fituar 700 milionë frangë. Mbretërit e bursave, siç i quanin atëherë, i kanë sjellë 150-200 milionë në vit, në një mënyrë të pandershme. Me anë të shtypit i cili edhe atëherë po edhe tash është në duar të tyre më tepër se 90 përqind, ata kanë manipuluar jo vetëm me drejtoritë e bankave, por edhe me masën e rëndomtë. Krijimi i panikut artificial financiar për çdo vit ju ka sjellë fitime përrallore - për llogarinë e njerëzve të thjeshtë të cilët bankrotonin. Në atë kohë anglezët i shikonin me mosbesim hebrenjtë, kështu që Natan Rothshildi i pangopur vendosë që të kryqëzohet me të vetmin qëllim - për të grumbulluar pasuri ende më të mëdha. Një hap të këtillë të pamenduar mirë ai e paguajti me jetë. Vëllezërit e tij, besnikë të besimit dhe betimit të babait të tyre, e gjykuan dhe e helmuan, kurse për ta ndalë djalin e tij, Lionelin, që të mos kryqëzohet, e martuan me vajzën e mixhës së tij, Karl Rothshildit. Mësues dhe edukator i Lionelit u bë Bombelsi - hebre i cili e kishte pranuar besimin katolik dhe ishte bërë jezuit. Bombelsi i njëjtë u martua me gruan e dytë të Napoleonit. Të theksojmë se në dinastinë Rothshild pothuajse nuk ka pasur pakënaqësi dhe intriga të hapta prej shumicës së anëtarëve, e po qe se ka pasur, atëherë është ruajtur në fshehtësinë më të madhe. Ndoshta një nënshtrimi të këtillë i kanë kontribuar dënimet e parapara në testamentin e Rothshildit të parë, të cilat kanë qenë më se drakonike. E pamë se Natani, edhe pse kishte pushtet të pafund, tradhtinë dhe largimin e tij nga testamenti i themeluesit të familjes e pagoi me jetë. Xhejms Natani u çua kundër tiranisë së Alfons Rothshildit IV dhe e gjetën me gabzherr të prerë. E njëjta gjë ndodhi edhe me nipin e Lionelit, Natanail Rothshildin IV, i cili po ashtu u gjet në Londër me gabzherr të prerë. Si duket kjo ka qenë mënyra familjare e ekzekutimit e cila ka ruajtur dëgjueshmërinë dhe rendin në dinasti. Të gjitha personalitetet me famë botërore të dy shekujve të fundit që i kanë shënuar emrat e tyre në histori nuk kanë qenë asgjë tjetër përveç ekzekutorë të besueshëm dhe dëgjueshëm të urdhërave të klanit të famshëm i cili në mënyrë mjaft të shkathtë e shfrytëzoi mençurinë e tyre, aftësitë dhe kualitetet e tyre për t’i realizuar qëllimet dhe interesat e tij personale. Dizraeli ka qenë dora e djathtë e Lionel Rothshildit në Angli, jezuiti Vajshop (Iluminatët) - e Amshelit në Gjermani, Gambeta me fjalimet e tij karakteristike dhe më vonë si ministër i punëve të brendshme të Francës e ka zbatuar pa pengesa politikën e Xhejms Rothshildit. Poenkare - pesë herë premier dhe kryetar i Republikës së Tretë - deri në fund të jetës së tij i ka shërbyer besnikërisht Alfons Rothshildit IV dhe Eduard Rothshildit V. Kirenski si kryetar i Qeverisë së përkohshme ruse ka lozur rol thelbësor për vënien e bolshevizmit në Rusi - zbatues besnik dhe i përpiktë i planeve të Rothshildit V. Ashtu si Vajshopi dhe Bombelsi edhe Dizraeli sipas urdhërit të Rothshildit e ka pranuar formalisht besimin krishter që të mundet më lehtë të lansohet dhe t’i zbatojë planet skëterrore të „Dorës së fshehur”. Venizelosi me plan dhe me qëllim të keq e shkaktoi luftën greko-turke për ta rrëzuar mbretin Konstantin, me çka përmbushi planet e Rothshildit. Vrasja misterioze e mbretit grek Aleksandrit I, po ashtu, i përshkruhet kësaj organizate të superfuqishme. Kryetari Linkoln kur u mundua që të largohet nga mvarësia politike dhe financiare e Rothshildëve, „ATA” nuk nguruan që ta likuidojnë. Kryetari i ndershëm amerikan Garfildi po ashtu e ka paguar me jetë guximin që mori të thotë: „Ai i cili i kontrollon paratë e një populli e kontrollon edhe vetë popullin”. Vetë Dizraeli në librin „Kaningsbej” e pranon se Rothshildi i ka financuar dhe i ka përmbajtur të gjitha revolucionet në botë, gjë që në një mënyrë mjaft të neveritshme hudh dyshim ndaj dinastisë së Rothshildëve në përkrahjen që iu ka dhënë përçarjeve dhe konflikteve. Po qe se personazhet e „Kaningsbejt” do të deshifroheshin derisa autori i tyre Dizraeli ka qenë gjallë, pavarësisht prej meritave të tij të mëdha, pasardhësit e Lionel Rothshildit nuk do t’ia falnin dhe as që do të nguronin ta zbatonin ndaj tij mënyrën familjare të ekzekutimit - duke ia prerë gabzherrin. Vlen të shënohet se anglezët konzervativë kanë paraqitur rezistencë shumë më të madhe ndaj Rothshildëve se sa francezët. Maniret e Xhejms Rothshildit kanë qenë më elegante dhe më luksoze se ato të oborrit mbretëror. Shumë më rëndë ka qenë të jeshë i ftuar në oborrin e Rothshildit se sa në oborrin mbretëror. Patrioti i njohur italian Gjyzepe Macini, bashkëluftëtar i Garibaldit, shkruan: ''"Viçi i artë është superfuqi në Francë dhe ai, Xhejms Rothshildi, mund të bëhet mbret, vetëm po qe se dëshiron"''. Revolucionari rus Herceni, djal i paligjshëm i Hercelit prej familjes Rothshild, në revistën ruse ''"Këmbana"'' i lartëson Rothshildët dhe i quan ''„mbretër”''. Ai ka qenë revolucionar dhe armik i flaktë i perandorit Nikollaj I. Ai ka qenë i njëjti Hercen, idhulli i bolshevizmit. [[Karl Marksi]], orator i madh kundër kapitalizmit, askund nuk e përmend emrin e Rothshildëve. Kjo heshtje misterioze, a thua vallë, nuk tregon diçka? Sado që të duket e çuditshme për lexuesin, është e vërtetë e kulluar se këto personalitete shumë të njohura dhe zotër për botën komuniste i ka përmbajtur materialisht dhe moralisht kjo dinasti kapitaliste të cilës i kanë shërbyer parezervë. Të gjitha revolucioet, kryengritjet dhe rebelimet janë organizuar dhe organizohen prej organizatave të fshehta që qëndrojnë pas kësaj, janë udhëhequr prej socialistëve, kurse janë realizuar prej klasës punëtore e cila përherë ka qenë dhe do të jetë viktimë shpëtimtare. Kush ka qenë kreu i këtyre organizatave të fshehta që e përgatitën revolucionin francez në vitin 1848? Pa kurrfarë dyshimi - Xhejms Rothshildi, gjë që e ka pranuar edhe vetë Dizraeli. Ku kanë qenë punëtorët gjatë kohës së revolucionit francez? Kuptohet, në barikada dhe rreth gijotinës, kanë bërtitë „vdekje” pa e ditur se koka e kujt do të bie në shportë. Po atë masë të punëtorëve nuk e kanë lejuar të marrë pjesë në kuvend ku sillen vendime të rëndësishme dhe zbatohen në emër të tyre. Mënyrat kanë qenë të njëjta si për revolucionin francez ashtu edhe për atë bolshevik - uri artificiale në Paris dhe rrethinë, kurse në vitin 1917 - uri artificiale në Petrograd, e cila nxiti pakënaqësi dhe kryengritje popullore. Rrëzimi i Napoleonit I nga perandorët botëror - Rothshildët - i bëri të gjithë mbretërit dhe perandorët të dëgjueshëm dhe vasalë të kapitalit. Këtu përjashtim bënë Rusia dhe SHBA-të, për këtë shkak Rothshildët ndërmorrën kampanjën kundër Nikollajt I, duke e kualifikuar si ndonjë përbindësh të tmerrshëm, kurse ai jo vetëm që ka qenë njeri religjioz i rralë, i kulturuar, por edhe shumë human. Ambasadori britanez në Rusi z. Lloftusi shkruan: ''„Nikollaji I ka qenë figura më madhështore e kurorëzuar - me karakter të mirë dhe fisnik, ka qenë shumë bujar dhe i dashur tek ata që e kanë njohur”''. Blez de Biri në librin ''„Gjermania kështu si është”'', shkruan: ''„Askush nuk mund të mohojë se perandori Nikollaj I ka ndikuar pozitivisht në të gjitha ngjarjet në Evropë me moralin e tij religjioz dhe se i është kundërvu të gjithë asaj që ka qenë e pamoralshme dhe e pandershme”''. Dëshira e flaktë e Nikollajt I ka qenë që të jetojë në paqe me Anglinë dhe Francën, gjë e cila dukej e pamundshme për shkak të ndikimit dhe pushtet të madh që kishte Rothshildi në këto vende. Plani i tij ka qenë që t’i lirojë Bullgarinë dhe Serbinë prej robërimit turk, e për këtë t’ia lë Anglisë ta sundojë Egjiptin. Këtë qëllim bujar ai e paguajti me jetën e tij. Atë e helmoi mjeku i vet, Mandi, të cilin e paguajti „Dora e fshehur”'' e superfuqishme. Në vitin 1855 në pushtet vjen Aleksandri II, çlirues i fshatarëve dhe shpëtimtar i Shteteve të Bashkuara. Tashmë dihet se si këta fuqi evropiane: Gjermania, Franca, Anglia, Austria dhe Italia u ndanë dhe ranë nën pushtetin e pesë vëllezërve Rothshild. Jasht pushtetit të tyre mbetën Shtetet e Bashkuara dhe Rusia. Kryetarët e ndershëm të Shteteve të Bashkuara kanë luftuar me këmbëngulje që të mos bien nën patronatin e kësaj dinastie ndjellakeqe. Mirëpo, ata njëri pas tjetrit likuidoheshin. Secili kryetar që i kundërshtonte ata likuidohej. Linkolni, Garfildi, Mekkinli dhe Hardingu u vranë prej dorës së vrasësve të pagur të „300-vjetëve”. Prej vitit1912 e këndej, me zgjedhjen e Vilsonit për kryetar të SHBA-ve, ka filluar edhe tragjedia e Amerikës e cila vazhdon edhe sot dhe kjo do të jetë tragjedi e tërë botës nesër. [[Lufta e Krimesë]], që nuk iu dasht askujt, e mirënjohur nga të gjithë si vepër e Rothshildëve, pothuajse i shkatërroi Anglinë dhe Francën, kurse e bashkoi Evropën në llogari të një grupi të vogël të njerëzve të privilegjuar. Kur Anglia, Franca, Prusia, Suedia dhe Sardinia ishin të gatshme që t’i ndihmonin Turqisë ta ruajë pushtetin e tij mbi tokat e okupuara, Aleksandri II qe i vetmi sundimtar evropian i vendosur që t’i lirojë popujt e krishterë nga robëria pesëqind vjeçare turke. Rothshildët prej momentit kur e vrasin perandorin Nikollaj I, me anë të Dizraelit e sigurojnë Anglinë, me anë të Napoleonit II - Francën, me anë të Bizmarkut - Gjermaninë dhe me anë të Mancinit - Italinë, mbeten Shtetet e Bashkuara për të cilat ishte planifikuar: shtetet veriore t’i bashkangjiten Kanadës, e cila ka qenë pjesë e Britanisë së Madhe, shtetet jugore - Meksikës në të cilën prej 28 majit të vitit 1864 ka sunduar Maksimiliani - i dërguar i Napoleonit III. Me të ardhur Maksimiliani në pushtet menjëherë i lëshohet hua (kredi) prej 200 milionë frangësh nga banka angleze e Rothshildit. Agjentët e kapitalit punuan si urithë të nëntokës në shtetet jugore për ta disponuar dhe ushqyer popullatën kundër shteteve veriore dhe deridiku arritën sukses në këtë drejtim. Ata bile vetë iu ofruan francezëve të dy shtetet, Teksasin dhe Luizianën, për ndihmë materiale dhe luftarake. Pikërisht kur të gjitha këta mendime tinzake qenë të gatshme për veprim, perandori rus, duke i ndjekur prej afër këta lojëra të fshehta kundër shteteve veriore amerikane, lajmëroi në Paris dhe në Londër, përmes të dërguarve të vet se çdo përzierje e tyre kundër Veriut do të konsiderohet se ata i shpallin luftë Rusisë, si dhe ajo „do të gjuajë kundër atij që i pari do të gjuajë kundër Amerikës”. Aleksandri II menjëherë e dërgoi flotën e vet atlantike me në krye fregatën „Oslabija” në gjirin e Njujorkut, e flotën e Oqeanit të Qetë e dërgoi në San Francisko me urdhër të prerë mbretëror që të vëhen nën komandën e drejtpërdrejtë të Linkolnit. Urdhërat origjinalë dërguar dy admiralëve rusë i kanë parë vetë dhe i kanë vërtetuar dy amerikanë të deleguar A. D. Kurtini dhe Zh. V. Lothropi si dhe gjykatësi Fild. Atë që u përmend më lartë e ka vërtetuar edhe vetë Linkolni, si dhe ministri për punë të jashtme V. H. Sevardi. Ky gjest i perandorit rus e shpëtoi integritetin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe iu ndihmoi të jenë kështu siç janë sot, por pa ndonjë garancë për të nesërmen. Lufta qytetare, fare e paqëllimtë dhe e panevojshme për popullin amerikan, ka marrë shumë viktima të pafajshme. Veriu ka dhënë 385.245 të vrarë dhe të plagosur, kurse Jugu - 100 mijë të vrarë. Duhet theksuar se në historinë e luftës qytetare në Shtetet e Bashkuara askund nuk përmenden faktet e lartëshënuara dhe populli amerikan nuk njoftohet me to. Ja pse, përsëri po them siç thash në fillim se historia botërore duhet të shkruhet krejtësisht nga fillimi prej historianëve të mirëfilltë, e jo prej njerëzve të paguar të bankierëve, kapitalistëve dhe politikanëve të interesuar të cilët kanë qenë pronarë të shtypit në përgjithësi, të literaturës, bile edhe të njerëzve. Po qe se populli amerikan do ta dinte të vërtetën e luftës qytetare assesi nuk do të qëndronte moralisht në anën e Japonisë në vitin 1904-1905 kur të dy perandoritë luftonin mes veti. Shkaku për të cilin, Rothshildët dhe „300-vetët” e tyre, i kanë dashur luftërat dhe konfliktet midis popujve ka qenë ajo se luftërat i kanë shtyrë popujt në borxhe të mëdha materiale, e atyre si dinasti iu kanë sjellë fitime të panumërta. Ja pse, gjatë kohës së luftës qytetare në Amerikë të deleguarit e Rothshildëve ndodheshin çdokund, në të gjitha shtetet, i nxitnin njerëzit ta kundërshtojnë njëri tjetrin në të njëjtën mënyrë sikur në Rusi para revolucionit. Ata i kanë zbatuar urdhërat e Trockit - të zgjedhurit të Eduard Rothshildit. Me Leninin shpejt e rregulluan punën, por e nënçmuan Stalinin. Me borxhet e sotshme astronomike në të cilat pothuajse u gjetën të gjitha shtetet në botë, fotografia është fare e qartë për secilin. Nuk ka asnjë shtet që nuk iu ka borxh miliarda dollarë bankave të huaja. Secili bën fjalë për bankat e huaja, e askush nuk e din se kush janë ato. Secili mendon se të gjitha huatë dhe paratë vijnë prej Amerike. Vetë ajo vazhdimisht shpërndanë ndihma dhe huaja në mbarë botën me miliarda dollarë. Shumë shtete kanë hyrë borxh nga 10-12 miliardë dollarë dhë nuk janë në gjendje t’i paguajnë bile edhe kamatat. Drejtuesit janë të detyruar të gjejnë mbështetje në stagnime, gjë që pasqyrohet negativisht ndaj popullit i cili vuan. اka ndodh në Amerikë, shtet i cili i ndanë pothuajse të gjitha huatë dhe paratë? Vetë ajo ka hyrë në borxh më se 3 trilionë dollarë. Në fund të vitit 1988 borxhet federale kanë qenë dy trilionë e 520 miliardë dollarë, ku vetëm kamata ka qenë 154 miliardë dollarë ose 1/7 e buxhetit shtetëror. Për ta pasur më të qartë se çka paraqesin 154 miliardë dollarë kamata, do t’i zbërthej sipas kohës së pagesës. Ato janë 500 milionë dollarë në ditë ose 21 milionë në orë të cilat tatimdhënësit duhej t’ua paguanin bankave. Ky ka qenë vetëm borxhi federal i cili me borxhet e sektorit privat ka qenë më se 10 trilionë ose 35 mijë dollarë në krye të çdo amerikani. Kujt ia ka borxh Amerika këtë shumë fantastike dhe kush i ka blerë dhe sundon me Shtetet e Bashkuara? Kuptohet, ata të cilët i posedojnë paratë! Nuk shoh se në çfarë mënyre Shtetet e Bashkuara do të mund të dalin nga kjo situatë me anë të rrugës normale dhe legale. Rrugëdalje e vetme është që qeveria - vetë shteti të shtypë dhe t’i kontrollojë shenjat e parave, e jo t’i blejë prej bankave private, të cilat tash për tash janë pronarët e vërtetë të dollarit. Megjithatë, unë nuk e kuptoj si do të mund të ndodh kjo, pasi që oktopodin e ka lidh shëndosh shteti dhe përfaqësues të tij ka në të gjitha anët - nga pozita e kryetarit e dirë në pozitën e komunës së vogël. Për popullin amerikan kjo është „kauza perduta”.Interesat e Rothshildit në Evropë dhe në hemisferën perëndimore kanë qenë të mëdha, por ato në Lindjen e Largët nuk kanë qenë aspak më të vogël. Historia na tregon se sa shumë luftëra ka bërë Britania e Madhe me pasuritë e Rothshildit. Pa kurrfarë arsyetimi nën presionin e Rothshildëve Britania e Madhe e ka okupuar Egjiptin dhe Kanali i Suezit ka rënë në kontrollin e saj. Kanali i është dhënë Britanisë së Madhe për eksploatim në afat prej 99 vjetësh. Mirëpo, qysh pas mbarimit të Luftës së Parë Botërore në vitin 1918, para afatit të fundit - në vitin 1969, Rothshildët filluan të hartojnë plane me qëllim që ta sigurojnë rrugën për në Lindjen e Largët. Britania e Madhe ka harxhuar shumë mjete dhe ka derdhur shumë gjak për kontrollimin e [[Kanalit të Suezit]]. Njëra nga shkaqet që Palestina t’iu jepet hebrenjve ka qenë pikërish ky - [[Lindja e Mesme]] të vëhet nën kontrollin e cionizmit në të cilin Rothshildët kanë pasur besim të plotë.Ata e financuan shpërnguljen e 600 mijë [[hebrenjve]] prej Evropës Lindore dhe vendosjen e tyre në Palestinë. Kjo ka filluar më 18 maj të vitit 1948 në llogari të 1.350 mijë të krishterëve dhe muslimanëve të pambrojtur të cilët u nxorën nga shtëpitë dhe nga vendi i tyre.Krijimi i shtetit izraelit dhe situata e sotshme në përgjithësi në Lindjen e Mesme është meritë vetëm e përpjekjeve të Rothshildëve që të sigurojnë rrugë të përhershme dhe të sigurtë për në Lindjen e Largët. Të gjitha përrallat se populli i zgjedhur prej Zotit duhet të jetojë në tokën e premtuar janë vetëm mashtrime dhe arsyetime. Të shpresojmë se gjendja e tendosur në Lindjen e Afërt nuk do të sjellë një [[Lufta e Tretë Botërore|Luftë të Tretë Botërore]].Rothshildët kurrë nuk kanë menduar diçka të dobishme për njerëzinë, asnjëherë nuk kanë krijuar ndonjë industri sikur Fordi dhe shumë të tjera, ku njerëzit do të punësoheshin. Ata që nga nisma kanë filluar të punojnë me kapitalin e huaj kolosal dhe të gjitha dobitë i kanë mbajtur vetëm për vete. Pas gjithë vështirësive dhe fatkeqësive botërore fshihen poshtërsitë dhe mashtrimet e Rothshildëve. [[File:ROTSHILDËT.jpg|thumb|Add caption here]] </ref> <ref> Nikola M.Nikolov, Komploti botëror ; Botim Privat Tetovë, më 1998 ; (faqe 52-59)</ref> == Shiko edhe == == Burime == <references/> [[Kategoria:Biografi gjermane]] a5414kdel39g03clejinqaqr6dgpsn4 1 399883 2976327 2026-05-02T15:05:36Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtja e 2-të */ pjesë e re 2976327 wikitext text/x-wiki == Përmbajtja e 2-të == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:05 (CEST) qhzwfv4qdcagqzxp1e7ec5fqtg1nhc0 3 399884 2976335 2026-05-02T15:22:22Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2976335 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 399885 2976337 2026-05-02T15:23:23Z Пакко 6535 Krijimi i kategorisë për minoritetin bullgar në Shqipëri. 2976337 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Bullgarët sipas shteteve|Shqipëri]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri|Bullgarët]] b5z5kvwpnrcguq7i5cymahqg4csmeu8 2976339 2976337 2026-05-02T15:23:57Z Quinlan83 132535 Fix 2976339 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Bullgarët sipas shteteve|Shqipëri]] [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri|Bullgarët]] q0t4h970kootvgc3dx4iakybtbgbnhu 2976352 2976339 2026-05-02T15:33:50Z Пакко 6535 2976352 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri|Bullgarët]] eprcml31u6uhg65103tr8ymxrz0tygy 2976357 2976352 2026-05-02T15:49:31Z Пакко 6535 Krijimi i kategorisë dhe lidhja me kategoritë përkatëse. 2976357 wikitext text/x-wiki ''Shih edhe: [[:Kategoria:Shqiptarë me prejardhje bullgare]]'' Kjo kategori përfshin artikuj që lidhen me minoritetin bullgar në Shqipëri. [[Kategoria:Grupe etnike në Shqipëri|Bullgarët]] da7xa8kf0qnunxleyplpyyzy80yfqbc 1 399886 2976340 2026-05-02T15:26:01Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtje për trajtim */ pjesë e re - transferuar ketu nga; https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Hamzi.d 2976340 wikitext text/x-wiki == Përmbajtje për trajtim == ≤Hidhërimi dhe zija tek fëmijët By admin | April 25th, 2006 | Category: Psikologjia e Zhvillimit | Vdekja është një nga përvojat më të vështira, si për fëmijët ashtu edhe për të rriturit. Ka disa shprehje që lidhen më këtë ngjarje si: humbja, trishtimi, hidhërimi, zija dhe pikëllimi. Hidhërimi është një dhimbje emocionale kur humbet dikë të dashur dhe zija ( pikëllimi ) është një proçes psikologjik, i cili fillon me humbjen e njeriut të dashur dhe zakonisht, mbaron me pranimin e realitetit të humbjes dhe normalizimin e jetës së njeriut. Mendohet se humbja e njërit prej prindërve në fëmijëri nuk çon domosdoshmërisht në devijim nga sjellja normale me rritjen e fëmijës, në rast se nevojat e fëmijës plotësohen me kujdes nga një specialist, i cili zakonisht ka të njëjtën gjini me prindin e humbur. Megjithatë fëmija që humb një prind apo të dy prindët mbetet më vulnerabël se sa fëmijët e tjerë kundrejt të “papriturave” të jetës. Në rastin e humbjes së njërit prind, duket se përshtatja e prindit që mbetet, luan rol kryesor në atë se si do ta kapërcejë humbjen fëmija. Humbja e një prindi ose e një njeriu tjetër të dashur, psikologjikisht të rëndësishëm, ka një ndikim të konsiderueshëm në shëndetin mendor të fëmijës. Përveç kësaj, duke jetuar në kushte të vështira, nuk është e lehtë që fëmija ta marrë veten nga humbja e njeriut të dashur dhe dhuna e organizuar e problemet që lidhen me të, e vështirësojnë plotësimin e kërkesave psikologjike të fëmijëve. Një fëmijë i tillë nuk pranon të bisedojë për prindin dhe kur e pyesin, hesht ose ndërron temën e bisedës, nuk tregon shumë dhe thotë se nuk i kujtohet. Fëmija nuk tregon ndjenjat e duhura, është i tërhequr dhe i prirur të mos lidhet me të tjerët, duke lënë përshtypjen se nuk bëhet merak. Zakonisht, ai është i turpshëm, i acaruar. Kuptimi i vdekjes gjatë zhvillimit të fëmijës Në mosha të ndryshme, fëmijët e përjetojnë vdekjen në përputhje me nivelin intelektual dhe emocional të zhvillimit. Nën moshën pesë vjeç, ata nuk e kuptojnë fundin e jetës, sepse janë të prirur për t’u kënaqur me “ mendimin magjik” që i përshtatet moshës. Ata mund të jenë të bindur se ndjenjat e tyre mund të ndikojnë në ngjarjen përreth. Ata e quajnë veten fajtor për vdekjen. Në këtë moshë ata janë pasivë dhe më tepër të pazotë për të përballuar vdekjen, ata janë të varur nga të rriturit. Ata nuk janë shumë të zotë të kuptojnë çfarë ka ndodhur, nuk janë në gjëndjë të ndryshojnë rrjedhën e ngjarjeve në imagjinatën e tyre dhe nuk mund të mos kenë frikë, siç mund të bëjnë fëmijët më të rritur. Ata qajnë dhe nuk qetësohen dot, duke kërkuar prindin që ka vdekur dhe kjo e shton edhe më shumë frikën e tyre. Megjithatë, fakti që nuk kuptojnë, është njëkohësisht një mbrojtje për ta dhe u jep mundësi të pyesin drejtpërdrejt për vdekjen. Midis moshave dy dhe pesë vjeç fëmijët gradualisht zhvillojnë perceptimin e vdekjes, si një fenomen i përhershëm dhe përfundimtar. Meqenëse mendimi i tyre është konkret, ata kanë nevojë për shpjegime konkrete, për t’i ndihmuar për zinë. Në këtë moshë ata nuk e njohin botën vetëm nëpërmjet përvojës së tyre dhe janë në gjëndje të shprehin një kuptim emocional për të tjerët. Shpesh fëmijët thonë se ata kanë mbështetjen më të madhe në proçesin e zisë nga shokët e tyre. Te fëmija i moshës shkollore, veçanërisht tek djemtë që nuk duan t’i shprehin emocionet e tyre, mesazhi shoqëror është që ‘djemtë nuk qajnë’. Por ata janë në gjëndje që në imagjinatën e tyre ta ndryshojnë kursin e ngjarjeve dhe, kështu, të kontrollojnë emocionet e tyre dhe ndjenjën e pazotësisë. Mbas moshës dhjetë vjeç koncepti i ‘ vdekjes’ bëhet një nocion abstrakt dhe fëmijët kuptojnë pasojat afatgjatë të kësaj humbjeje. Në këtë moshë vdekja mund të shkaktojë, drejtëpërdrejt ose indirekt, biseda me prindërit ose me mësuesit. Të rinjtë shpesh i ndrydhin ndjenjat e tyre, u shmangen bisedave të hapura me prindërit dhe i shprehin ndjenjat e tyre me grindje me të tjerët përreth. Në vartësi nga mosha dhe nga pjekuria e tyre emocionale, fëmijët përpiqen të kontrollojnë veten për humbjen. Reagimet më të zakonshme ndaj vdekjes tek fëmijët Tronditja dhe mosbesimi ( ‘kjo nuk është e vërtetë’) Nganjëherë fëmija nuk reagon menjëherë me emocione të forta. Ai pranon humbjen gradualisht. Ky është mekanizmi mbrojtës, i cili e mbron fëmijën nga vërshimi i emocioneve. Protesta dhe zemërimi Disa fëmijë reagojnë menjëherë dhe nuk mund të qetësohen. Me zemërimin ata shprehin dhimbjen dhe pafuqinë e tyre. Apatia Duket sikur atyre u kanë ngrirë emocionet, sikur nuk ndiejnë gjë, sikur nuk kanë emocione. Në këtë mënyrë ata mbrojnë veten e tyre deri sa të jenë aq të fortë, sa të përballojnë humbjen. Vazhdimi i veprimtarisë së zakonshme Veprimtaritë e përditshme vazhdojnë: duket sikur çdo gjë është normale dhe sikur asgjë s’ka ndodhur. Sjellje të tilla ndihmojnë fëmijën që gradualisht të përgatitet, për të përballuar humbjen nëpërmjet veprimtarive të njohura dhe të afërta për të. Reagimet e zakonshme të fëmijëve në hidhërim Frika Frika dhe zemërimi mund të shprehen në mënyra të ndryshme. Fëmijët më të vegjël kanë më shumë kërkesa, janë më të varur, shprehin reagimë të fuqishme, kur i largojnë nga prindi që ka mbetur gjallë. Ata nuk duan të shkojnë në shkollë dhe kan&eum l; frikë nga vdekja. Kanë shumë frikë, veçanërisht në kohën e gjumit. Kanë frikë të flenë vetëm dhe lidhen shumë me prindin që ka mbetur gjallë. Kujtime të gjalla Në një rrethanë krize ka një fenomen të përgjithshëm të së ashtuquajturës ‘supermemorie’. Në rast se fëmija ka qenë i pranishëm gjatë tragjedisë apo vdekjes së anëtarit të familjes, këto përfytyrime mund të shfaqen si një ‘video e brëndshme’ dhe vazhdimisht, në mënyrë të imponuar. Fëmija i përjeton këto kujtime të gjalla më shpesh në kohën e gjumit dhe fëmija mund të ketë vështirësi ta zerë gjumi, të jetë vazhdimisht i shqetësuar, duke u përpjekur të ruhet nga këto ndjenja të këqija. Çrregullimet e gjumit Vështirësitë në të fjetur dhe çrregullimet gjatë gjumit janë të zakonshme tek fëmijët që janë në zi. Ndodh që t’i thuhet fëmijës se “babi po flë përgjithmonë” për t’i përshkruar vdekjen e babait, por kjo e çon fëmijën drejt frikës për të fjetur. Frika mund të shtohet edhe më shumë në rast se fëmija vuan nga ëndrrat e këqija. Fëmija mund të ndihmohet duke e inkurajuar që të shprehë ndjenjat e trishtuara gjatë ditës, qoftë më anë të fjalës, lojës, vizatimit apo teknikave të tjera ekspresive. Kjo do të ulë vështirësitë në kohën e zënies së gjumit por edhe do të pakësojë çrregullimet gjatë tij. Malli dhe trishtimi Këto ndjenja mund të shprehen në mënyra të ndryshme - duke qarë, duke ndënjur i vetmuar, duke kërkuar shoqërinë dhe mbështetjen e më të mëdhenjve etj. Fëmijët tregojnë se ata i merr malli për ato veprimtari të cilat i zhvillonin me personin e humbur. Ata mund të shprehin trishtimin e tyre duke shtrënguar dhe mbajtur erë gjërave të njeriut të vdekur, etj. Të marrurit me kujtimet Ndodh që fëmijët të shohin albumet e fotografive, të lexojnë letrat e vjetra, të kujtojnë ngjarjet e kaluara së bashku me personin e vdekur, etj, dhe kjo gjë i lehtëson atyre dhimbjen. Disa fëmijë fare pa dashur dhe pa e kuptuar fillojnë të imitojnë njeriun e vdekur. Ata e ndjejnë veten më afër dhe kjo është qetësuese si për fëmijën ashtu dhe për familjen. Zemërimi dhe shpërthimet e inatit Kjo shfaqet si zemërim ndaj vdekjes, pafuqisë për ta ndalur atë, por edhe ndaj të rriturve që nuk i lejojnë fëmijët të marrin pjesë në ceremonitë e zisë. Ajo shfaqet edhe ndaj personit që vdiq, i cili e la vetëm ose ndaj prindit që është gjallë për të cilin mendohet së ai është përgjegjës për vdekjen e tjetrit. Zemërimi dhe shpërthimet e forta të inatit mund të shprehen në formën e protestës dhe të goditjes. Faji dhe turpi Këto ndjenja shprehen pas humbjes dhe bazohen në të ashtëquajturin “mendimi magjik” që është karakteristikë e zhvillimit të fëmijëvë deri shtatë vjeç (Piaget). Në këtë fazë të zhvillimit njohës fëmija mund të besojë se mendimet dhe ndjenjat që ai/ajo ka ose ka pasur, mund të jenë shkak i vdekjes. P.sh. takimi i fundit i vajzës më të atin përfundoi me një zënkë, aq sa ajo mund të ketë thënë ose shprehur dëshirën që ai të ishte i vdekur. Babai vdes pas një jave nga infarkti i miokardit. Faji dhe turpi tek kjo vajzë ishte aq i madh, saqë pavarësisht nga terapia intensive, emocionalisht ajo shqetësohet rëndë. Vështirësitë në shkollë Trishtimi tek fëmijët vihet re në paqëndrueshmërinë e vëmëndjes, shpërqëndrimin dhe rënia në mendime e kujtime. Trishtimi gjithashtu mund të çojë në uljen e nivelit të energjisë dhe të marrjes së nismave e vendimeve. Studimet kanë treguar se fëmijët që kanë pësuar humbje kanë vështirësi në shkollë. Këto vështirësi mund të shfaqen që pas humbjes por edhe kohë pasi ajo ka ndodhur, p.sh. pas dy vjetësh. Ankesat psikosomatike Këto janë të natyrave të ndryshme p.sh, dhimbje koke, dhimbje stomaku, marrje fryme, rrahje të forta ose të shpeshta të zemrës, muskuj të tendosur, etj. Këto simptoma në themel të tyre nuk kanë një origjinë të vërtetë fizike. Fëmija nuk është i sëmurë nga zemra ose ndonjë sëmundje tjetër me bazë organike. Por këtoi shqetësojnë shpesh prindërit të cilët nuk e njohin origjinën e vërtetë të problemit dhe kështu i orientojnë fëmijët drejt mjekëve të ndryshëm dhe laboratorëve të analizave për të gjetur se nga ç’sëmundje vuan fëmija i tyre. Reagime të tjera ndaj humbjes janë edhe sjellja fëmijënore, sjellja e papjekur, tërheqja nga veprimtaritë shoqërore, ndryshimet në personalitet, pesimizmi, mungesa e shpresës, pafuqia etj. Megjithatë disa fëmijë piqen më shpejt duke marrë përsipër përgjegjësitë e familjes, në vënd të prindit që ka vdekur, ndonëse emocionalisht, nga pikpamja shoqërore dhe intelektuale, nuk janë në gjëndje ta kryejnë atë si duhet. Mungesa e zisë Ka disa arsye për mungesën e zisë: Shembulli i papërshtatshëm i prindit që ka mbetur. Të rriturit janë të shqetësuar nga ndjenjat e tyre të humbjes dhe të trishtimit, nga probleme të traumës që kanë njëlloj si njerëz të tjerë, në rrethana të ngjashme, duke bërë vazhdimisht të njëjtën bisedë. Nënat dhe gjyshët shpesh qajnë, duke i lënë fëmijët të mos kenë mundësi të përballojnë kaq lotë e pikëllim. Shpesh fëmijët përmbahen, duke e shprehur hidhërimin e tyre në prani të nënave e të gjysheve, të cilat qajnë vazhdimisht. Një fëmijë tha “ Un ë nuk qaj, sepse nëna ime dhe gjyshja qajnë gjithë kohën”. Nuk ka zi, në rast se nuk ka rite e qëndrim të përbashkët familjar. Kryerja e ceremonive të zakonshme shpesh është e pamundur për shkak të luftës, duke mos u dhënë, kështu, mundësi fëmijëve të pajtohen me humbjen e njeriut të dashur. Shpesh fëmijët nuk janë të pranishëm në varrim dhe nganjëherë nuk ka varrim. Për shëmbull, babai u zhduk gjatë luftës. Disa nëna nuk janë në gjëndje ta pranojnë realitetin e vdekjes së burrit të tyre dhe nuk i shprehin emocionet hapur, duke mos u hapur rrugë, kështu, bisedave të zisë lidhur me babanë. Frika e fortë mund të ndalë proçesin e zisë. Kjo mund të keqësohet, në rast se nëna ngarkon fëmijën, duke theksuar problemet e saj shëndetsore. Frika për prindin që ka mbetur dhe për motrën ose vëllanë shpesh shfaqen natën. Nënat njoftojnë se fëmijët e tyre kontrollojnë natën për t’u siguruar nëse ata janë gjallë. Trauma e vetë fëmijës. Nëse fëmija është i pranishëm në një vrasje ose në një dhunë, trauma mund ta shtyjë zinë, sepse fëmija duhet më parë “ të kalojë” traumën e vet. Këmbëngulja për t’u kthyer në jetën normale, sikur të mos ketë ndodhur asgjë (“bëhu trim e mos qaj”). Kjo e çarmatos fëmijën, për të shprehur ndjenjat dhe bën që ai t’i shtypë ndjenjat e humbjes ose të tërhiqet.Në punën me fëmijët e pikëlluar kërkohet ndjeshmëri, aftësi dhe dije të jashtëzakonshme vetjake. Humbja e vjetër dhe e re kanë prirje të bashkohen. Çdo kulturë ndikon në proçesin e zisë në mënyrën e vet. Ritet dhe feja mund të ndihmojnë, për të pranuar realitetin e vdekjes dhe të mbyllin proçesin e dhimbjes. Ato lejojnë të shprehin trishtimin dhe ndjenjat tona në një mënyrë simbolike dhe të afërmit dhe miqtë të shprehin mbështetjen, vëmëndjen dhe kujdesin e tyre. Ndihma për një fëmijë në zi Mbështetja e bashkësisë për një fëmijë është shumë ë rëndësishme. Mbështetja e familjes i jep mundësi fëmijës, që është në zi, të pranojë çka ndodhi dhe çfarë po ndodh. Në rast se kërkesat e fëmijës pranohen dhe plotësohen, për fëmijën është më ë lehtë të përballojë proçesin e zisë. Zija bëhet më e vështirë, kur fshihen faktet dhe u jepet informacioni i gënjeshtërt për vdekjen, veçanërisht kur ajo pritet. Vështirësi krijohen edhe kur fëmija mungon në funeral dhe në ritet e tjera dhe kur fshihen emocionet përpara fëmijës. Mund të thuhet, në përgjithësi, se përjashtimi i fëmijëvë nga bota e të rriturve, e bën zinë më të vështirë dhe mund të çojë në probleme të sjelljes së fëmijës më vonë. Proçesi i zisë përfshin: Pranimin e realitetit të vdekjes dhe lidhjet e saj me ndjenjat e dikujt. Dallimin e ndjenjave të dikujt. Ndërgjegjësimin për mosqënien në gjëndje të dikujt, për të kontrolluar hidhërimin e vet dhe për të pranuar ndihmën e të tjerëve. Vuajtja mund të lehtsohet, duke marrë pjesë në hidhërimin e fëmijës, duke e ndihmuar të sjellë kujtimet e njeriut të dashur. Pritet që shkalla e dhimbjes të ulet me kalimin e kohës. Njeriu duhet të jetë dëgjues i mirë, i duruar dhe të respektojë reagimet e të tjerëve. Në të njëjtën kohë, ai duhet të merret me dobësitë dhe me trishtimin e vet, por edhe me gëzimin dhe me kënaqësinë. Kjo është mënyra se si mund t’i përcjellë ndjenjat e shpresës tek fëmijët e pikëlluar. Zija është një proçes i gjatë dhe kërkon durim, si nga ndihmësi, ashtu edhe nga fëmija. Ndihmësi duhet të marrë përsipër ndjenjat e forta, si zemërimi dhe frika, pa u ligështuar shumë. Me anën e teknikave të ndryshme, ne mund ta ndihmojmë fëmijën, për të formuluar ndjenjat e shprehura në një mënyrë të kuptueshme dhe emocionalisht të shëndoshë. Gjetja e një zëvëndësuesi të përshtatshëm, në vënd të njeriut të vdekur Ky zëvëndësues ka rëndësi të veçantë, në rast se fëmija ka humbur prindin, i cili është kujdesur për të. Do të duhet kohë, për fëmijën, të afrohet me njeriun që e zëvëndëson atë. Qëndrueshmëria dhe prashikimi duhet të sigurohen me anën e plotësimit të kërkesave të përditshme të fëmijës. Individualiteti i fëmijës dhe përvojat e mëparshme Këta faktorë ndikojnë mjaft në proçesin e zisë. Disa fëmijë e përballojnë realitetin më lehtë dhe janë më pak të ndjeshëm. Niveli i pjekurisë emocionale, humbjet e mëparshme dhe historia e ndarjeve të mëparshme nga të rriturit mund të ndikojnë në mënyrë të konsiderueshme në proçesin e zisë. Ai do të zbutet, në rast se i rrituri kupton dhe pranon hidhërimin e fëmijës. Këshilla për prindërit Në mënyrë që prindi të plotësojë nevojat e fëmijës, është e nevojshme t’u mësohet atyre për reagimet e fëmijëvë ndaj humbjes, të përgatiten për pyetje dhe të këshillohen si të kujdesen për fëmijën në një rrethanë të tillë. Ndihma më e madhe që ata mund t’u japin fëmijëve të tyre, është kujdesi i mjaftueshëm për vete, në mënyrë që pranimi i asaj që ndodhi, nuk do të pengojë zinë e fëmijës. Si t’i thuhet fëmijës për vdekjen h5> Këshillohet që kjo të bëhet nga njëri prej prindërve të dikujt, që është i afërt me fëmijën. Koha duhet të zgjidhet me kujdes dhe fëmijës duhet t’i jepet mundësia të përgatitet psikologjikisht. Të rriturit duhet të ulen dhe ta marrin fëmijën në prehër e t’i thonë: “dua të të përgatis për një lajm të keq. Ka ndodhur një aksident dhe babai është plagosur. Na thanë se ai ka vdekur mënjëherë”. Mesazhi duhet të bazohet në fakte të njohura dhe të sakta. Reagimet e fëmijës mund të jenë të ndryshme dhe të rriturit duhet të jenë të përgatitur për këtë. Fëmijës duhet t’i thuhet të qajë, në qoftë se do dhe t’i jepet një ngushëllim fizik si p.sh. duke e shtrënguar. Të lejohet fëmija të marrë pjesë në ritet Ndonëse opinionet profesionale ndryshojnë, përgjithësisht, këshillohet që fëmija të marrë pjesë në ritet. Ato ndihmojnë në pranimin e realitetit të vdekjes, ulin imagjinatën, përforcojnë proçesin e hidhërimit dhe na japin mundësi të shprehim në mënyrë simbolike hidhërimin tonë dhe të ndërtojmë rrethanat ‘kaotike’. Të rriturit duan t’i mbrojnë fëmijët dhe shpesh i përjashtojnë nga ritet. Por fëmijët, ashtu sikundër të rriturit, kanë nevojë të merren konkretisht me proçesin e zisë dhe jo të mohojnë realitetin. Mëgjithatë, fëmijët duhet të përgatiten mirë, t’u shpjegohet gradualisht dhe me hollësi çfarë do të ndodhë dhe të jenë të shoqëruar nga një i rritur ( jo nga prindi në zi), më pas të jënë në gjëndje të përpunojnë përshtypjet. Këshillohet të inkurajohen shprehje konkrete të hidherimit të lejohen fëmijët të sjellin lule, një letër, lodër ose vizatim arkivoli. Fëmijët mund të pyeten për fjalët e fundit që duan t’i drejtojnë njeriut të vdekur. ‘Çfarë do të thuash ti, meqenëse e di që kjo është dita e fundit që takoheni’? Këshillohet që pas funeralit të flitet për përshtypjet. Në rast se fëmija nuk dëshiron të jëtë i pranishëm, ai nuk duhet detyruar. Këshillohet që kufoma e njëriut të vdekur ( në rast se ai nuk është plagosur ose nuk është dëmtuar rëndë) të shihet. Eshtë më lehtë të përballohet një tablo konkrete, sesa një tablo e përfytyruar. Në rast se kufoma digjet, fëmijës duhet t’i shpjegohet se tani trupi nuk ndien gjë dhe do të kthehet në hi. Ka studime që trëgojnë se fëmijët që nuk janë ndihmuar dhe nuk janë përgatitur për funeralin, kanë pasur vështirësi në sjellje për një periudhe kohe mbas vdekjes së njeriut të dashur. Si të kujdesemi për nevojat e fëmijës Komunikimi i hapur dhe i drejtpërdrejtë sipas moshës së fëmijës dhe mirëkuptimi janë faktorë në kujdesin për nevojat e fëmijës. Fëmijët, zakonisht, e kuptojnë shumicën e gjërave pa ua thënë. Ka rëndësi të rivendoset ritmi i zakonshëm i jetës së fëmijës pas vdekjes. Fëmijës duhet t’i thuhet se do të jëtë gjithmonë dikush që do të kujdeset për të. Fëmija duhet të marrë pjesë në paketimin e sendeve të të vdekurit. Kjo është e dhimbshme, por është pjesë e natyrshme e proçesit te zisë. Nganjëherë prindi, që mbetet gjallë fsheh ndjenjat dhe bëhet kështu një shëmbull i keq për fëmijën. Duke pranuar emocionet tona, ne rritim aftësinë për të përballuar humbjen në të ardhmën. Duke bërë pyeje fëmija tregon se gradualisht ai kupton se c’domethënë vdekje. Mëgjithëse të rriturit mund ta quajnë të vështirë, ky proçes parandalon ngarkesën e imagjinatës së fëmijës, që mund të çojë në një shqetësim. Nuk duhet ngulur këmbë që fëmija të flasë për të vdekurin. Përkundrazi, fëmija duhet të këtë më shumë mundësi për t’i shprehur ndjënjat në mënyra të tjera, si: duke vizatuar ose duke luajtur. Biseda e hapur ndërmjet anëtarëvë të familjes është mënyra më e mirë, për të shprehur këto emocione. Sjelljet e tërhëqura dhe pa komunikim, nga ana e fëmijës, mund të pakësohen, duke inkurajuar fëmijën të vazhdojë veprimtarinë e zakonshme ditore. Fëmija duhet të shkojë në shkollë sa më shpejt të jëtë e mundur. Eshtë e rëndësishme që mësuesit të njoftohen për humbjen e një prindi, në mënyrë që ata të reagojnë si duhet. Fëmija nuk duhet të largohet nga prindi që mbetet. Do të ishte shumë më e dobishme, madje që gjyshja ose një teze të shkonte në shtëpinë e fëmijës se sa ta merrte atë me vete. Nganjëherë është mirë të lihet drita ndezur natën dhe dera e dhomës së fëmijës e hapur, ose, në rast se fëmija është I vogël, të lejohet edhe ai të flerë në shtratin e prindit për një kohë të shkurtër, deri sa t’i largohet frika fëmijës, vetmia dhe trishtimi. Sidoqoftë, qëllimi kryesor duhet të jetë që fëmija të kthehet sa më parë në jetën normale. Fëmijëve duhet t’u mësohet se nuk është e nevojshme që ata të sillen si të rriturit. Ata mund të sillen si të dëshirojnë dhe nuk është e nevojshmë të jenë të trishtuar gjithë kohën. Mbasi ka përjetuar vdekjen, fëmija kalon katër faza të hidherimit: 1. Pranimi i realitetit të humbjes Fëmija duhet të pranojë se njeriu i dashur ka vdekur dhe nuk do të kthehet më. Po të mos bëhet kjo dhe po të mos pranohet realiteti i vdekjes, atëherë nderhyhet në proçesin e shërimit të dhimbjes. Prindërit që humbin një fëmijë, shpesh nuk ndryshojnë asgjë në dhomën e fëmijës dhe pretendojnë se fëmija është endë i gjallë. Kjo është e pranueshme për një kohë të shkurtër, por, në rast se kjo zgjat për shumë vjet, ajo kthehet në mohim. Përkundrazi, ka një mungesë të pranimit t&euml kuptimit të humbjes (“Sidoqoftë ai ishte një baba i keq”). Ka një dëshirë të fortë edhe te të rriturit se, në një farë mënyre, ata do të bashkohen me njeriun e vdekur. Në shumicën e njerëzve kjo fazë nuk zgjat shumë. Mëgjithatë, në rast së zgjat me disa persona për shumë vjet, njeriu nuk është në gjëndje të kalojë fazën tjetër të proçesit të hidherimit dhe emocionalisht mbetet i hutuar. 2. Ndjenja e dhimbjes dhe e hidherimit Në rast se shprehja e hidherimit nuk lejohet ose ndrydhet, proçesi i zisë zgjatet dhe veshtirësohet. Pas këshillës së shokut, “Ti nuk ke pse të mbash zi në këtë mënyrë”, mund të fillojë mohimi i humbjes. Duke sjellë vazhdimisht në mëndje kujtime të këndshme dhe të ngrohta për njeriun e vdekur, kjo e ul përkohësisht dhimbjen, por ata që vazhdimisht shmangin ndjenjën e çdo lloj dhimbjeje, më në fund mund të përjetojnë depresionin (Bowlby, 1980). Njerëzit mund të ndihmohen duke i këshilluar dhe duke i mbështetur që të mos e shmangin ndjenjën e dhimbjes dhe të keqardhjes për gjithë jetën. 3. Përshtatja në jetë, pa njeriun që mungon Kjo fazë nënkupton gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm, në varësi të marrëdhenieve që ka pasur njëriu me të vdekurin. Të vejave zakonisht u duhet të mësohen (normalisht kjo kohë zgjat 3 muaj), si të jetojnë pa burrin e tyre, të jetojnë vetëm, të kujdesen për fëmijët e tyre, të zgjidhin problëmet ekonomike etj. Ato kuptojnë së çfarë përbënte njëriu i vdekur për to, vetëm atëhëre kur ai nuk është më. Mekanizmi i rivlerësimit të humbjes shpesh ka efekt pozitiv sepse njëriu që ka pësuar humbjen fillon të jetojë jetën më pozitivisht dhe ta vlerësojë atë më shumë. Shmangia nga kjo fazë mund të ketë, si pasojë, ndjenjat e pafuqisë dhe të paaftësisë për të zotëruar aftësi të reja. 4. Zgjidhja Faza e fundit e proçesit të zisë është zbutja e ndjenjave dhe kalimi i energjivë emocionale tek njerëz të tjerë dhe tek bashkësia. Ndonjëher ky riorientim i energjive të tyre emocionale, konsiderohet si , tradheti ndaj personit që ka vdekur. Por ky është vetëm një shfajësim, për të shmangur krijimin e marredhenieve të reja dhe për të ecur përpara ne jetën e tyre. Arritja e kësaj faze është e veshtirë për shumicën e njerëzve. Kur duhet kërkuar ndihma profesionale Duhet kërkuar në ato raste kur fëmija ka qenë dëshmitar në vrasjen ose në turturimin ë njeriut të dashur dhe në rast se fëmija ndjehet fajtor për të vdekurin (kujdesi për motrën ose gjyshen , kur njeriu ka vdekur). Në këtë rast fëmija mund të përjetojë një hidherim shumë të madh, ndryshime në personalitet dhe një ndjenjë të madhe faji. Në punën me fëmijët e pikëlluar duhet bërë dallim midis pasojave të traumës dhe atyre të humbjes. Së pari duhet trajtuar aspekti traumatik i humbjes, përpara se të merremi me proçesin e pikëllimit. Shumë fëmijë kanë vështirësi në proçesin e pikëllimit (zisë) të cilat janë të lidhura më frikën rreth vdekjes dhe rrethanat që e shkaktuan atë. Pra gjithsesi fillimisht duhen trajtuar aspektet traumatike, para se të merremi më vetë hidherimin. Ndihma profesionale mund të konsistojë si me zgjidhjen e frikës ndaj vdekjes ashtu edhe me proçesin e pikëllimit. Ndihma profesionale nevojitet edhe atëherë kur fëmija ndjehet shumë i trishtuar, më depresion, i tërhequr, i painteresuar për mjedisin dhe për shkollën, jashtëzakonisht i hidheruar, tepër agresiv etj. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) 01djqbsngppd0gbkvdjg69zswx7ocao 2976342 2976340 2026-05-02T15:26:49Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtje për trajtim */ Përgjigje 2976342 wikitext text/x-wiki == Përmbajtje për trajtim == ≤Hidhërimi dhe zija tek fëmijët By admin | April 25th, 2006 | Category: Psikologjia e Zhvillimit | Vdekja është një nga përvojat më të vështira, si për fëmijët ashtu edhe për të rriturit. Ka disa shprehje që lidhen më këtë ngjarje si: humbja, trishtimi, hidhërimi, zija dhe pikëllimi. Hidhërimi është një dhimbje emocionale kur humbet dikë të dashur dhe zija ( pikëllimi ) është një proçes psikologjik, i cili fillon me humbjen e njeriut të dashur dhe zakonisht, mbaron me pranimin e realitetit të humbjes dhe normalizimin e jetës së njeriut. Mendohet se humbja e njërit prej prindërve në fëmijëri nuk çon domosdoshmërisht në devijim nga sjellja normale me rritjen e fëmijës, në rast se nevojat e fëmijës plotësohen me kujdes nga një specialist, i cili zakonisht ka të njëjtën gjini me prindin e humbur. Megjithatë fëmija që humb një prind apo të dy prindët mbetet më vulnerabël se sa fëmijët e tjerë kundrejt të “papriturave” të jetës. Në rastin e humbjes së njërit prind, duket se përshtatja e prindit që mbetet, luan rol kryesor në atë se si do ta kapërcejë humbjen fëmija. Humbja e një prindi ose e një njeriu tjetër të dashur, psikologjikisht të rëndësishëm, ka një ndikim të konsiderueshëm në shëndetin mendor të fëmijës. Përveç kësaj, duke jetuar në kushte të vështira, nuk është e lehtë që fëmija ta marrë veten nga humbja e njeriut të dashur dhe dhuna e organizuar e problemet që lidhen me të, e vështirësojnë plotësimin e kërkesave psikologjike të fëmijëve. Një fëmijë i tillë nuk pranon të bisedojë për prindin dhe kur e pyesin, hesht ose ndërron temën e bisedës, nuk tregon shumë dhe thotë se nuk i kujtohet. Fëmija nuk tregon ndjenjat e duhura, është i tërhequr dhe i prirur të mos lidhet me të tjerët, duke lënë përshtypjen se nuk bëhet merak. Zakonisht, ai është i turpshëm, i acaruar. Kuptimi i vdekjes gjatë zhvillimit të fëmijës Në mosha të ndryshme, fëmijët e përjetojnë vdekjen në përputhje me nivelin intelektual dhe emocional të zhvillimit. Nën moshën pesë vjeç, ata nuk e kuptojnë fundin e jetës, sepse janë të prirur për t’u kënaqur me “ mendimin magjik” që i përshtatet moshës. Ata mund të jenë të bindur se ndjenjat e tyre mund të ndikojnë në ngjarjen përreth. Ata e quajnë veten fajtor për vdekjen. Në këtë moshë ata janë pasivë dhe më tepër të pazotë për të përballuar vdekjen, ata janë të varur nga të rriturit. Ata nuk janë shumë të zotë të kuptojnë çfarë ka ndodhur, nuk janë në gjëndjë të ndryshojnë rrjedhën e ngjarjeve në imagjinatën e tyre dhe nuk mund të mos kenë frikë, siç mund të bëjnë fëmijët më të rritur. Ata qajnë dhe nuk qetësohen dot, duke kërkuar prindin që ka vdekur dhe kjo e shton edhe më shumë frikën e tyre. Megjithatë, fakti që nuk kuptojnë, është njëkohësisht një mbrojtje për ta dhe u jep mundësi të pyesin drejtpërdrejt për vdekjen. Midis moshave dy dhe pesë vjeç fëmijët gradualisht zhvillojnë perceptimin e vdekjes, si një fenomen i përhershëm dhe përfundimtar. Meqenëse mendimi i tyre është konkret, ata kanë nevojë për shpjegime konkrete, për t’i ndihmuar për zinë. Në këtë moshë ata nuk e njohin botën vetëm nëpërmjet përvojës së tyre dhe janë në gjëndje të shprehin një kuptim emocional për të tjerët. Shpesh fëmijët thonë se ata kanë mbështetjen më të madhe në proçesin e zisë nga shokët e tyre. Te fëmija i moshës shkollore, veçanërisht tek djemtë që nuk duan t’i shprehin emocionet e tyre, mesazhi shoqëror është që ‘djemtë nuk qajnë’. Por ata janë në gjëndje që në imagjinatën e tyre ta ndryshojnë kursin e ngjarjeve dhe, kështu, të kontrollojnë emocionet e tyre dhe ndjenjën e pazotësisë. Mbas moshës dhjetë vjeç koncepti i ‘ vdekjes’ bëhet një nocion abstrakt dhe fëmijët kuptojnë pasojat afatgjatë të kësaj humbjeje. Në këtë moshë vdekja mund të shkaktojë, drejtëpërdrejt ose indirekt, biseda me prindërit ose me mësuesit. Të rinjtë shpesh i ndrydhin ndjenjat e tyre, u shmangen bisedave të hapura me prindërit dhe i shprehin ndjenjat e tyre me grindje me të tjerët përreth. Në vartësi nga mosha dhe nga pjekuria e tyre emocionale, fëmijët përpiqen të kontrollojnë veten për humbjen. Reagimet më të zakonshme ndaj vdekjes tek fëmijët Tronditja dhe mosbesimi ( ‘kjo nuk është e vërtetë’) Nganjëherë fëmija nuk reagon menjëherë me emocione të forta. Ai pranon humbjen gradualisht. Ky është mekanizmi mbrojtës, i cili e mbron fëmijën nga vërshimi i emocioneve. Protesta dhe zemërimi Disa fëmijë reagojnë menjëherë dhe nuk mund të qetësohen. Me zemërimin ata shprehin dhimbjen dhe pafuqinë e tyre. Apatia Duket sikur atyre u kanë ngrirë emocionet, sikur nuk ndiejnë gjë, sikur nuk kanë emocione. Në këtë mënyrë ata mbrojnë veten e tyre deri sa të jenë aq të fortë, sa të përballojnë humbjen. Vazhdimi i veprimtarisë së zakonshme Veprimtaritë e përditshme vazhdojnë: duket sikur çdo gjë është normale dhe sikur asgjë s’ka ndodhur. Sjellje të tilla ndihmojnë fëmijën që gradualisht të përgatitet, për të përballuar humbjen nëpërmjet veprimtarive të njohura dhe të afërta për të. Reagimet e zakonshme të fëmijëve në hidhërim Frika Frika dhe zemërimi mund të shprehen në mënyra të ndryshme. Fëmijët më të vegjël kanë më shumë kërkesa, janë më të varur, shprehin reagimë të fuqishme, kur i largojnë nga prindi që ka mbetur gjallë. Ata nuk duan të shkojnë në shkollë dhe kan&eum l; frikë nga vdekja. Kanë shumë frikë, veçanërisht në kohën e gjumit. Kanë frikë të flenë vetëm dhe lidhen shumë me prindin që ka mbetur gjallë. Kujtime të gjalla Në një rrethanë krize ka një fenomen të përgjithshëm të së ashtuquajturës ‘supermemorie’. Në rast se fëmija ka qenë i pranishëm gjatë tragjedisë apo vdekjes së anëtarit të familjes, këto përfytyrime mund të shfaqen si një ‘video e brëndshme’ dhe vazhdimisht, në mënyrë të imponuar. Fëmija i përjeton këto kujtime të gjalla më shpesh në kohën e gjumit dhe fëmija mund të ketë vështirësi ta zerë gjumi, të jetë vazhdimisht i shqetësuar, duke u përpjekur të ruhet nga këto ndjenja të këqija. Çrregullimet e gjumit Vështirësitë në të fjetur dhe çrregullimet gjatë gjumit janë të zakonshme tek fëmijët që janë në zi. Ndodh që t’i thuhet fëmijës se “babi po flë përgjithmonë” për t’i përshkruar vdekjen e babait, por kjo e çon fëmijën drejt frikës për të fjetur. Frika mund të shtohet edhe më shumë në rast se fëmija vuan nga ëndrrat e këqija. Fëmija mund të ndihmohet duke e inkurajuar që të shprehë ndjenjat e trishtuara gjatë ditës, qoftë më anë të fjalës, lojës, vizatimit apo teknikave të tjera ekspresive. Kjo do të ulë vështirësitë në kohën e zënies së gjumit por edhe do të pakësojë çrregullimet gjatë tij. Malli dhe trishtimi Këto ndjenja mund të shprehen në mënyra të ndryshme - duke qarë, duke ndënjur i vetmuar, duke kërkuar shoqërinë dhe mbështetjen e më të mëdhenjve etj. Fëmijët tregojnë se ata i merr malli për ato veprimtari të cilat i zhvillonin me personin e humbur. Ata mund të shprehin trishtimin e tyre duke shtrënguar dhe mbajtur erë gjërave të njeriut të vdekur, etj. Të marrurit me kujtimet Ndodh që fëmijët të shohin albumet e fotografive, të lexojnë letrat e vjetra, të kujtojnë ngjarjet e kaluara së bashku me personin e vdekur, etj, dhe kjo gjë i lehtëson atyre dhimbjen. Disa fëmijë fare pa dashur dhe pa e kuptuar fillojnë të imitojnë njeriun e vdekur. Ata e ndjejnë veten më afër dhe kjo është qetësuese si për fëmijën ashtu dhe për familjen. Zemërimi dhe shpërthimet e inatit Kjo shfaqet si zemërim ndaj vdekjes, pafuqisë për ta ndalur atë, por edhe ndaj të rriturve që nuk i lejojnë fëmijët të marrin pjesë në ceremonitë e zisë. Ajo shfaqet edhe ndaj personit që vdiq, i cili e la vetëm ose ndaj prindit që është gjallë për të cilin mendohet së ai është përgjegjës për vdekjen e tjetrit. Zemërimi dhe shpërthimet e forta të inatit mund të shprehen në formën e protestës dhe të goditjes. Faji dhe turpi Këto ndjenja shprehen pas humbjes dhe bazohen në të ashtëquajturin “mendimi magjik” që është karakteristikë e zhvillimit të fëmijëvë deri shtatë vjeç (Piaget). Në këtë fazë të zhvillimit njohës fëmija mund të besojë se mendimet dhe ndjenjat që ai/ajo ka ose ka pasur, mund të jenë shkak i vdekjes. P.sh. takimi i fundit i vajzës më të atin përfundoi me një zënkë, aq sa ajo mund të ketë thënë ose shprehur dëshirën që ai të ishte i vdekur. Babai vdes pas një jave nga infarkti i miokardit. Faji dhe turpi tek kjo vajzë ishte aq i madh, saqë pavarësisht nga terapia intensive, emocionalisht ajo shqetësohet rëndë. Vështirësitë në shkollë Trishtimi tek fëmijët vihet re në paqëndrueshmërinë e vëmëndjes, shpërqëndrimin dhe rënia në mendime e kujtime. Trishtimi gjithashtu mund të çojë në uljen e nivelit të energjisë dhe të marrjes së nismave e vendimeve. Studimet kanë treguar se fëmijët që kanë pësuar humbje kanë vështirësi në shkollë. Këto vështirësi mund të shfaqen që pas humbjes por edhe kohë pasi ajo ka ndodhur, p.sh. pas dy vjetësh. Ankesat psikosomatike Këto janë të natyrave të ndryshme p.sh, dhimbje koke, dhimbje stomaku, marrje fryme, rrahje të forta ose të shpeshta të zemrës, muskuj të tendosur, etj. Këto simptoma në themel të tyre nuk kanë një origjinë të vërtetë fizike. Fëmija nuk është i sëmurë nga zemra ose ndonjë sëmundje tjetër me bazë organike. Por këtoi shqetësojnë shpesh prindërit të cilët nuk e njohin origjinën e vërtetë të problemit dhe kështu i orientojnë fëmijët drejt mjekëve të ndryshëm dhe laboratorëve të analizave për të gjetur se nga ç’sëmundje vuan fëmija i tyre. Reagime të tjera ndaj humbjes janë edhe sjellja fëmijënore, sjellja e papjekur, tërheqja nga veprimtaritë shoqërore, ndryshimet në personalitet, pesimizmi, mungesa e shpresës, pafuqia etj. Megjithatë disa fëmijë piqen më shpejt duke marrë përsipër përgjegjësitë e familjes, në vënd të prindit që ka vdekur, ndonëse emocionalisht, nga pikpamja shoqërore dhe intelektuale, nuk janë në gjëndje ta kryejnë atë si duhet. Mungesa e zisë Ka disa arsye për mungesën e zisë: Shembulli i papërshtatshëm i prindit që ka mbetur. Të rriturit janë të shqetësuar nga ndjenjat e tyre të humbjes dhe të trishtimit, nga probleme të traumës që kanë njëlloj si njerëz të tjerë, në rrethana të ngjashme, duke bërë vazhdimisht të njëjtën bisedë. Nënat dhe gjyshët shpesh qajnë, duke i lënë fëmijët të mos kenë mundësi të përballojnë kaq lotë e pikëllim. Shpesh fëmijët përmbahen, duke e shprehur hidhërimin e tyre në prani të nënave e të gjysheve, të cilat qajnë vazhdimisht. Një fëmijë tha “ Un ë nuk qaj, sepse nëna ime dhe gjyshja qajnë gjithë kohën”. Nuk ka zi, në rast se nuk ka rite e qëndrim të përbashkët familjar. Kryerja e ceremonive të zakonshme shpesh është e pamundur për shkak të luftës, duke mos u dhënë, kështu, mundësi fëmijëve të pajtohen me humbjen e njeriut të dashur. Shpesh fëmijët nuk janë të pranishëm në varrim dhe nganjëherë nuk ka varrim. Për shëmbull, babai u zhduk gjatë luftës. Disa nëna nuk janë në gjëndje ta pranojnë realitetin e vdekjes së burrit të tyre dhe nuk i shprehin emocionet hapur, duke mos u hapur rrugë, kështu, bisedave të zisë lidhur me babanë. Frika e fortë mund të ndalë proçesin e zisë. Kjo mund të keqësohet, në rast se nëna ngarkon fëmijën, duke theksuar problemet e saj shëndetsore. Frika për prindin që ka mbetur dhe për motrën ose vëllanë shpesh shfaqen natën. Nënat njoftojnë se fëmijët e tyre kontrollojnë natën për t’u siguruar nëse ata janë gjallë. Trauma e vetë fëmijës. Nëse fëmija është i pranishëm në një vrasje ose në një dhunë, trauma mund ta shtyjë zinë, sepse fëmija duhet më parë “ të kalojë” traumën e vet. Këmbëngulja për t’u kthyer në jetën normale, sikur të mos ketë ndodhur asgjë (“bëhu trim e mos qaj”). Kjo e çarmatos fëmijën, për të shprehur ndjenjat dhe bën që ai t’i shtypë ndjenjat e humbjes ose të tërhiqet.Në punën me fëmijët e pikëlluar kërkohet ndjeshmëri, aftësi dhe dije të jashtëzakonshme vetjake. Humbja e vjetër dhe e re kanë prirje të bashkohen. Çdo kulturë ndikon në proçesin e zisë në mënyrën e vet. Ritet dhe feja mund të ndihmojnë, për të pranuar realitetin e vdekjes dhe të mbyllin proçesin e dhimbjes. Ato lejojnë të shprehin trishtimin dhe ndjenjat tona në një mënyrë simbolike dhe të afërmit dhe miqtë të shprehin mbështetjen, vëmëndjen dhe kujdesin e tyre. Ndihma për një fëmijë në zi Mbështetja e bashkësisë për një fëmijë është shumë ë rëndësishme. Mbështetja e familjes i jep mundësi fëmijës, që është në zi, të pranojë çka ndodhi dhe çfarë po ndodh. Në rast se kërkesat e fëmijës pranohen dhe plotësohen, për fëmijën është më ë lehtë të përballojë proçesin e zisë. Zija bëhet më e vështirë, kur fshihen faktet dhe u jepet informacioni i gënjeshtërt për vdekjen, veçanërisht kur ajo pritet. Vështirësi krijohen edhe kur fëmija mungon në funeral dhe në ritet e tjera dhe kur fshihen emocionet përpara fëmijës. Mund të thuhet, në përgjithësi, se përjashtimi i fëmijëvë nga bota e të rriturve, e bën zinë më të vështirë dhe mund të çojë në probleme të sjelljes së fëmijës më vonë. Proçesi i zisë përfshin: Pranimin e realitetit të vdekjes dhe lidhjet e saj me ndjenjat e dikujt. Dallimin e ndjenjave të dikujt. Ndërgjegjësimin për mosqënien në gjëndje të dikujt, për të kontrolluar hidhërimin e vet dhe për të pranuar ndihmën e të tjerëve. Vuajtja mund të lehtsohet, duke marrë pjesë në hidhërimin e fëmijës, duke e ndihmuar të sjellë kujtimet e njeriut të dashur. Pritet që shkalla e dhimbjes të ulet me kalimin e kohës. Njeriu duhet të jetë dëgjues i mirë, i duruar dhe të respektojë reagimet e të tjerëve. Në të njëjtën kohë, ai duhet të merret me dobësitë dhe me trishtimin e vet, por edhe me gëzimin dhe me kënaqësinë. Kjo është mënyra se si mund t’i përcjellë ndjenjat e shpresës tek fëmijët e pikëlluar. Zija është një proçes i gjatë dhe kërkon durim, si nga ndihmësi, ashtu edhe nga fëmija. Ndihmësi duhet të marrë përsipër ndjenjat e forta, si zemërimi dhe frika, pa u ligështuar shumë. Me anën e teknikave të ndryshme, ne mund ta ndihmojmë fëmijën, për të formuluar ndjenjat e shprehura në një mënyrë të kuptueshme dhe emocionalisht të shëndoshë. Gjetja e një zëvëndësuesi të përshtatshëm, në vënd të njeriut të vdekur Ky zëvëndësues ka rëndësi të veçantë, në rast se fëmija ka humbur prindin, i cili është kujdesur për të. Do të duhet kohë, për fëmijën, të afrohet me njeriun që e zëvëndëson atë. Qëndrueshmëria dhe prashikimi duhet të sigurohen me anën e plotësimit të kërkesave të përditshme të fëmijës. Individualiteti i fëmijës dhe përvojat e mëparshme Këta faktorë ndikojnë mjaft në proçesin e zisë. Disa fëmijë e përballojnë realitetin më lehtë dhe janë më pak të ndjeshëm. Niveli i pjekurisë emocionale, humbjet e mëparshme dhe historia e ndarjeve të mëparshme nga të rriturit mund të ndikojnë në mënyrë të konsiderueshme në proçesin e zisë. Ai do të zbutet, në rast se i rrituri kupton dhe pranon hidhërimin e fëmijës. Këshilla për prindërit Në mënyrë që prindi të plotësojë nevojat e fëmijës, është e nevojshme t’u mësohet atyre për reagimet e fëmijëvë ndaj humbjes, të përgatiten për pyetje dhe të këshillohen si të kujdesen për fëmijën në një rrethanë të tillë. Ndihma më e madhe që ata mund t’u japin fëmijëve të tyre, është kujdesi i mjaftueshëm për vete, në mënyrë që pranimi i asaj që ndodhi, nuk do të pengojë zinë e fëmijës. Si t’i thuhet fëmijës për vdekjen h5> Këshillohet që kjo të bëhet nga njëri prej prindërve të dikujt, që është i afërt me fëmijën. Koha duhet të zgjidhet me kujdes dhe fëmijës duhet t’i jepet mundësia të përgatitet psikologjikisht. Të rriturit duhet të ulen dhe ta marrin fëmijën në prehër e t’i thonë: “dua të të përgatis për një lajm të keq. Ka ndodhur një aksident dhe babai është plagosur. Na thanë se ai ka vdekur mënjëherë”. Mesazhi duhet të bazohet në fakte të njohura dhe të sakta. Reagimet e fëmijës mund të jenë të ndryshme dhe të rriturit duhet të jenë të përgatitur për këtë. Fëmijës duhet t’i thuhet të qajë, në qoftë se do dhe t’i jepet një ngushëllim fizik si p.sh. duke e shtrënguar. Të lejohet fëmija të marrë pjesë në ritet Ndonëse opinionet profesionale ndryshojnë, përgjithësisht, këshillohet që fëmija të marrë pjesë në ritet. Ato ndihmojnë në pranimin e realitetit të vdekjes, ulin imagjinatën, përforcojnë proçesin e hidhërimit dhe na japin mundësi të shprehim në mënyrë simbolike hidhërimin tonë dhe të ndërtojmë rrethanat ‘kaotike’. Të rriturit duan t’i mbrojnë fëmijët dhe shpesh i përjashtojnë nga ritet. Por fëmijët, ashtu sikundër të rriturit, kanë nevojë të merren konkretisht me proçesin e zisë dhe jo të mohojnë realitetin. Mëgjithatë, fëmijët duhet të përgatiten mirë, t’u shpjegohet gradualisht dhe me hollësi çfarë do të ndodhë dhe të jenë të shoqëruar nga një i rritur ( jo nga prindi në zi), më pas të jënë në gjëndje të përpunojnë përshtypjet. Këshillohet të inkurajohen shprehje konkrete të hidherimit të lejohen fëmijët të sjellin lule, një letër, lodër ose vizatim arkivoli. Fëmijët mund të pyeten për fjalët e fundit që duan t’i drejtojnë njeriut të vdekur. ‘Çfarë do të thuash ti, meqenëse e di që kjo është dita e fundit që takoheni’? Këshillohet që pas funeralit të flitet për përshtypjet. Në rast se fëmija nuk dëshiron të jëtë i pranishëm, ai nuk duhet detyruar. Këshillohet që kufoma e njëriut të vdekur ( në rast se ai nuk është plagosur ose nuk është dëmtuar rëndë) të shihet. Eshtë më lehtë të përballohet një tablo konkrete, sesa një tablo e përfytyruar. Në rast se kufoma digjet, fëmijës duhet t’i shpjegohet se tani trupi nuk ndien gjë dhe do të kthehet në hi. Ka studime që trëgojnë se fëmijët që nuk janë ndihmuar dhe nuk janë përgatitur për funeralin, kanë pasur vështirësi në sjellje për një periudhe kohe mbas vdekjes së njeriut të dashur. Si të kujdesemi për nevojat e fëmijës Komunikimi i hapur dhe i drejtpërdrejtë sipas moshës së fëmijës dhe mirëkuptimi janë faktorë në kujdesin për nevojat e fëmijës. Fëmijët, zakonisht, e kuptojnë shumicën e gjërave pa ua thënë. Ka rëndësi të rivendoset ritmi i zakonshëm i jetës së fëmijës pas vdekjes. Fëmijës duhet t’i thuhet se do të jëtë gjithmonë dikush që do të kujdeset për të. Fëmija duhet të marrë pjesë në paketimin e sendeve të të vdekurit. Kjo është e dhimbshme, por është pjesë e natyrshme e proçesit te zisë. Nganjëherë prindi, që mbetet gjallë fsheh ndjenjat dhe bëhet kështu një shëmbull i keq për fëmijën. Duke pranuar emocionet tona, ne rritim aftësinë për të përballuar humbjen në të ardhmën. Duke bërë pyeje fëmija tregon se gradualisht ai kupton se c’domethënë vdekje. Mëgjithëse të rriturit mund ta quajnë të vështirë, ky proçes parandalon ngarkesën e imagjinatës së fëmijës, që mund të çojë në një shqetësim. Nuk duhet ngulur këmbë që fëmija të flasë për të vdekurin. Përkundrazi, fëmija duhet të këtë më shumë mundësi për t’i shprehur ndjënjat në mënyra të tjera, si: duke vizatuar ose duke luajtur. Biseda e hapur ndërmjet anëtarëvë të familjes është mënyra më e mirë, për të shprehur këto emocione. Sjelljet e tërhëqura dhe pa komunikim, nga ana e fëmijës, mund të pakësohen, duke inkurajuar fëmijën të vazhdojë veprimtarinë e zakonshme ditore. Fëmija duhet të shkojë në shkollë sa më shpejt të jëtë e mundur. Eshtë e rëndësishme që mësuesit të njoftohen për humbjen e një prindi, në mënyrë që ata të reagojnë si duhet. Fëmija nuk duhet të largohet nga prindi që mbetet. Do të ishte shumë më e dobishme, madje që gjyshja ose një teze të shkonte në shtëpinë e fëmijës se sa ta merrte atë me vete. Nganjëherë është mirë të lihet drita ndezur natën dhe dera e dhomës së fëmijës e hapur, ose, në rast se fëmija është I vogël, të lejohet edhe ai të flerë në shtratin e prindit për një kohë të shkurtër, deri sa t’i largohet frika fëmijës, vetmia dhe trishtimi. Sidoqoftë, qëllimi kryesor duhet të jetë që fëmija të kthehet sa më parë në jetën normale. Fëmijëve duhet t’u mësohet se nuk është e nevojshme që ata të sillen si të rriturit. Ata mund të sillen si të dëshirojnë dhe nuk është e nevojshmë të jenë të trishtuar gjithë kohën. Mbasi ka përjetuar vdekjen, fëmija kalon katër faza të hidherimit: 1. Pranimi i realitetit të humbjes Fëmija duhet të pranojë se njeriu i dashur ka vdekur dhe nuk do të kthehet më. Po të mos bëhet kjo dhe po të mos pranohet realiteti i vdekjes, atëherë nderhyhet në proçesin e shërimit të dhimbjes. Prindërit që humbin një fëmijë, shpesh nuk ndryshojnë asgjë në dhomën e fëmijës dhe pretendojnë se fëmija është endë i gjallë. Kjo është e pranueshme për një kohë të shkurtër, por, në rast se kjo zgjat për shumë vjet, ajo kthehet në mohim. Përkundrazi, ka një mungesë të pranimit t&euml kuptimit të humbjes (“Sidoqoftë ai ishte një baba i keq”). Ka një dëshirë të fortë edhe te të rriturit se, në një farë mënyre, ata do të bashkohen me njeriun e vdekur. Në shumicën e njerëzve kjo fazë nuk zgjat shumë. Mëgjithatë, në rast së zgjat me disa persona për shumë vjet, njeriu nuk është në gjëndje të kalojë fazën tjetër të proçesit të hidherimit dhe emocionalisht mbetet i hutuar. 2. Ndjenja e dhimbjes dhe e hidherimit Në rast se shprehja e hidherimit nuk lejohet ose ndrydhet, proçesi i zisë zgjatet dhe veshtirësohet. Pas këshillës së shokut, “Ti nuk ke pse të mbash zi në këtë mënyrë”, mund të fillojë mohimi i humbjes. Duke sjellë vazhdimisht në mëndje kujtime të këndshme dhe të ngrohta për njeriun e vdekur, kjo e ul përkohësisht dhimbjen, por ata që vazhdimisht shmangin ndjenjën e çdo lloj dhimbjeje, më në fund mund të përjetojnë depresionin (Bowlby, 1980). Njerëzit mund të ndihmohen duke i këshilluar dhe duke i mbështetur që të mos e shmangin ndjenjën e dhimbjes dhe të keqardhjes për gjithë jetën. 3. Përshtatja në jetë, pa njeriun që mungon Kjo fazë nënkupton gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm, në varësi të marrëdhenieve që ka pasur njëriu me të vdekurin. Të vejave zakonisht u duhet të mësohen (normalisht kjo kohë zgjat 3 muaj), si të jetojnë pa burrin e tyre, të jetojnë vetëm, të kujdesen për fëmijët e tyre, të zgjidhin problëmet ekonomike etj. Ato kuptojnë së çfarë përbënte njëriu i vdekur për to, vetëm atëhëre kur ai nuk është më. Mekanizmi i rivlerësimit të humbjes shpesh ka efekt pozitiv sepse njëriu që ka pësuar humbjen fillon të jetojë jetën më pozitivisht dhe ta vlerësojë atë më shumë. Shmangia nga kjo fazë mund të ketë, si pasojë, ndjenjat e pafuqisë dhe të paaftësisë për të zotëruar aftësi të reja. 4. Zgjidhja Faza e fundit e proçesit të zisë është zbutja e ndjenjave dhe kalimi i energjivë emocionale tek njerëz të tjerë dhe tek bashkësia. Ndonjëher ky riorientim i energjive të tyre emocionale, konsiderohet si , tradheti ndaj personit që ka vdekur. Por ky është vetëm një shfajësim, për të shmangur krijimin e marredhenieve të reja dhe për të ecur përpara ne jetën e tyre. Arritja e kësaj faze është e veshtirë për shumicën e njerëzve. Kur duhet kërkuar ndihma profesionale Duhet kërkuar në ato raste kur fëmija ka qenë dëshmitar në vrasjen ose në turturimin ë njeriut të dashur dhe në rast se fëmija ndjehet fajtor për të vdekurin (kujdesi për motrën ose gjyshen , kur njeriu ka vdekur). Në këtë rast fëmija mund të përjetojë një hidherim shumë të madh, ndryshime në personalitet dhe një ndjenjë të madhe faji. Në punën me fëmijët e pikëlluar duhet bërë dallim midis pasojave të traumës dhe atyre të humbjes. Së pari duhet trajtuar aspekti traumatik i humbjes, përpara se të merremi me proçesin e pikëllimit. Shumë fëmijë kanë vështirësi në proçesin e pikëllimit (zisë) të cilat janë të lidhura më frikën rreth vdekjes dhe rrethanat që e shkaktuan atë. Pra gjithsesi fillimisht duhen trajtuar aspektet traumatike, para se të merremi më vetë hidherimin. Ndihma profesionale mund të konsistojë si me zgjidhjen e frikës ndaj vdekjes ashtu edhe me proçesin e pikëllimit. Ndihma profesionale nevojitet edhe atëherë kur fëmija ndjehet shumë i trishtuar, më depresion, i tërhequr, i painteresuar për mjedisin dhe për shkollën, jashtëzakonisht i hidheruar, tepër agresiv etj. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) ndvdktth8kxr2l3vrk2kem5o5ucs1lk 2976591 2976342 2026-05-03T02:16:24Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976591 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Hidhërimi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == ≤Hidhërimi dhe zija tek fëmijët By admin | April 25th, 2006 | Category: Psikologjia e Zhvillimit | Vdekja është një nga përvojat më të vështira, si për fëmijët ashtu edhe për të rriturit. Ka disa shprehje që lidhen më këtë ngjarje si: humbja, trishtimi, hidhërimi, zija dhe pikëllimi. Hidhërimi është një dhimbje emocionale kur humbet dikë të dashur dhe zija ( pikëllimi ) është një proçes psikologjik, i cili fillon me humbjen e njeriut të dashur dhe zakonisht, mbaron me pranimin e realitetit të humbjes dhe normalizimin e jetës së njeriut. Mendohet se humbja e njërit prej prindërve në fëmijëri nuk çon domosdoshmërisht në devijim nga sjellja normale me rritjen e fëmijës, në rast se nevojat e fëmijës plotësohen me kujdes nga një specialist, i cili zakonisht ka të njëjtën gjini me prindin e humbur. Megjithatë fëmija që humb një prind apo të dy prindët mbetet më vulnerabël se sa fëmijët e tjerë kundrejt të “papriturave” të jetës. Në rastin e humbjes së njërit prind, duket se përshtatja e prindit që mbetet, luan rol kryesor në atë se si do ta kapërcejë humbjen fëmija. Humbja e një prindi ose e një njeriu tjetër të dashur, psikologjikisht të rëndësishëm, ka një ndikim të konsiderueshëm në shëndetin mendor të fëmijës. Përveç kësaj, duke jetuar në kushte të vështira, nuk është e lehtë që fëmija ta marrë veten nga humbja e njeriut të dashur dhe dhuna e organizuar e problemet që lidhen me të, e vështirësojnë plotësimin e kërkesave psikologjike të fëmijëve. Një fëmijë i tillë nuk pranon të bisedojë për prindin dhe kur e pyesin, hesht ose ndërron temën e bisedës, nuk tregon shumë dhe thotë se nuk i kujtohet. Fëmija nuk tregon ndjenjat e duhura, është i tërhequr dhe i prirur të mos lidhet me të tjerët, duke lënë përshtypjen se nuk bëhet merak. Zakonisht, ai është i turpshëm, i acaruar. Kuptimi i vdekjes gjatë zhvillimit të fëmijës Në mosha të ndryshme, fëmijët e përjetojnë vdekjen në përputhje me nivelin intelektual dhe emocional të zhvillimit. Nën moshën pesë vjeç, ata nuk e kuptojnë fundin e jetës, sepse janë të prirur për t’u kënaqur me “ mendimin magjik” që i përshtatet moshës. Ata mund të jenë të bindur se ndjenjat e tyre mund të ndikojnë në ngjarjen përreth. Ata e quajnë veten fajtor për vdekjen. Në këtë moshë ata janë pasivë dhe më tepër të pazotë për të përballuar vdekjen, ata janë të varur nga të rriturit. Ata nuk janë shumë të zotë të kuptojnë çfarë ka ndodhur, nuk janë në gjëndjë të ndryshojnë rrjedhën e ngjarjeve në imagjinatën e tyre dhe nuk mund të mos kenë frikë, siç mund të bëjnë fëmijët më të rritur. Ata qajnë dhe nuk qetësohen dot, duke kërkuar prindin që ka vdekur dhe kjo e shton edhe më shumë frikën e tyre. Megjithatë, fakti që nuk kuptojnë, është njëkohësisht një mbrojtje për ta dhe u jep mundësi të pyesin drejtpërdrejt për vdekjen. Midis moshave dy dhe pesë vjeç fëmijët gradualisht zhvillojnë perceptimin e vdekjes, si një fenomen i përhershëm dhe përfundimtar. Meqenëse mendimi i tyre është konkret, ata kanë nevojë për shpjegime konkrete, për t’i ndihmuar për zinë. Në këtë moshë ata nuk e njohin botën vetëm nëpërmjet përvojës së tyre dhe janë në gjëndje të shprehin një kuptim emocional për të tjerët. Shpesh fëmijët thonë se ata kanë mbështetjen më të madhe në proçesin e zisë nga shokët e tyre. Te fëmija i moshës shkollore, veçanërisht tek djemtë që nuk duan t’i shprehin emocionet e tyre, mesazhi shoqëror është që ‘djemtë nuk qajnë’. Por ata janë në gjëndje që në imagjinatën e tyre ta ndryshojnë kursin e ngjarjeve dhe, kështu, të kontrollojnë emocionet e tyre dhe ndjenjën e pazotësisë. Mbas moshës dhjetë vjeç koncepti i ‘ vdekjes’ bëhet një nocion abstrakt dhe fëmijët kuptojnë pasojat afatgjatë të kësaj humbjeje. Në këtë moshë vdekja mund të shkaktojë, drejtëpërdrejt ose indirekt, biseda me prindërit ose me mësuesit. Të rinjtë shpesh i ndrydhin ndjenjat e tyre, u shmangen bisedave të hapura me prindërit dhe i shprehin ndjenjat e tyre me grindje me të tjerët përreth. Në vartësi nga mosha dhe nga pjekuria e tyre emocionale, fëmijët përpiqen të kontrollojnë veten për humbjen. Reagimet më të zakonshme ndaj vdekjes tek fëmijët Tronditja dhe mosbesimi ( ‘kjo nuk është e vërtetë’) Nganjëherë fëmija nuk reagon menjëherë me emocione të forta. Ai pranon humbjen gradualisht. Ky është mekanizmi mbrojtës, i cili e mbron fëmijën nga vërshimi i emocioneve. Protesta dhe zemërimi Disa fëmijë reagojnë menjëherë dhe nuk mund të qetësohen. Me zemërimin ata shprehin dhimbjen dhe pafuqinë e tyre. Apatia Duket sikur atyre u kanë ngrirë emocionet, sikur nuk ndiejnë gjë, sikur nuk kanë emocione. Në këtë mënyrë ata mbrojnë veten e tyre deri sa të jenë aq të fortë, sa të përballojnë humbjen. Vazhdimi i veprimtarisë së zakonshme Veprimtaritë e përditshme vazhdojnë: duket sikur çdo gjë është normale dhe sikur asgjë s’ka ndodhur. Sjellje të tilla ndihmojnë fëmijën që gradualisht të përgatitet, për të përballuar humbjen nëpërmjet veprimtarive të njohura dhe të afërta për të. Reagimet e zakonshme të fëmijëve në hidhërim Frika Frika dhe zemërimi mund të shprehen në mënyra të ndryshme. Fëmijët më të vegjël kanë më shumë kërkesa, janë më të varur, shprehin reagimë të fuqishme, kur i largojnë nga prindi që ka mbetur gjallë. Ata nuk duan të shkojnë në shkollë dhe kan&eum l; frikë nga vdekja. Kanë shumë frikë, veçanërisht në kohën e gjumit. Kanë frikë të flenë vetëm dhe lidhen shumë me prindin që ka mbetur gjallë. Kujtime të gjalla Në një rrethanë krize ka një fenomen të përgjithshëm të së ashtuquajturës ‘supermemorie’. Në rast se fëmija ka qenë i pranishëm gjatë tragjedisë apo vdekjes së anëtarit të familjes, këto përfytyrime mund të shfaqen si një ‘video e brëndshme’ dhe vazhdimisht, në mënyrë të imponuar. Fëmija i përjeton këto kujtime të gjalla më shpesh në kohën e gjumit dhe fëmija mund të ketë vështirësi ta zerë gjumi, të jetë vazhdimisht i shqetësuar, duke u përpjekur të ruhet nga këto ndjenja të këqija. Çrregullimet e gjumit Vështirësitë në të fjetur dhe çrregullimet gjatë gjumit janë të zakonshme tek fëmijët që janë në zi. Ndodh që t’i thuhet fëmijës se “babi po flë përgjithmonë” për t’i përshkruar vdekjen e babait, por kjo e çon fëmijën drejt frikës për të fjetur. Frika mund të shtohet edhe më shumë në rast se fëmija vuan nga ëndrrat e këqija. Fëmija mund të ndihmohet duke e inkurajuar që të shprehë ndjenjat e trishtuara gjatë ditës, qoftë më anë të fjalës, lojës, vizatimit apo teknikave të tjera ekspresive. Kjo do të ulë vështirësitë në kohën e zënies së gjumit por edhe do të pakësojë çrregullimet gjatë tij. Malli dhe trishtimi Këto ndjenja mund të shprehen në mënyra të ndryshme - duke qarë, duke ndënjur i vetmuar, duke kërkuar shoqërinë dhe mbështetjen e më të mëdhenjve etj. Fëmijët tregojnë se ata i merr malli për ato veprimtari të cilat i zhvillonin me personin e humbur. Ata mund të shprehin trishtimin e tyre duke shtrënguar dhe mbajtur erë gjërave të njeriut të vdekur, etj. Të marrurit me kujtimet Ndodh që fëmijët të shohin albumet e fotografive, të lexojnë letrat e vjetra, të kujtojnë ngjarjet e kaluara së bashku me personin e vdekur, etj, dhe kjo gjë i lehtëson atyre dhimbjen. Disa fëmijë fare pa dashur dhe pa e kuptuar fillojnë të imitojnë njeriun e vdekur. Ata e ndjejnë veten më afër dhe kjo është qetësuese si për fëmijën ashtu dhe për familjen. Zemërimi dhe shpërthimet e inatit Kjo shfaqet si zemërim ndaj vdekjes, pafuqisë për ta ndalur atë, por edhe ndaj të rriturve që nuk i lejojnë fëmijët të marrin pjesë në ceremonitë e zisë. Ajo shfaqet edhe ndaj personit që vdiq, i cili e la vetëm ose ndaj prindit që është gjallë për të cilin mendohet së ai është përgjegjës për vdekjen e tjetrit. Zemërimi dhe shpërthimet e forta të inatit mund të shprehen në formën e protestës dhe të goditjes. Faji dhe turpi Këto ndjenja shprehen pas humbjes dhe bazohen në të ashtëquajturin “mendimi magjik” që është karakteristikë e zhvillimit të fëmijëvë deri shtatë vjeç (Piaget). Në këtë fazë të zhvillimit njohës fëmija mund të besojë se mendimet dhe ndjenjat që ai/ajo ka ose ka pasur, mund të jenë shkak i vdekjes. P.sh. takimi i fundit i vajzës më të atin përfundoi me një zënkë, aq sa ajo mund të ketë thënë ose shprehur dëshirën që ai të ishte i vdekur. Babai vdes pas një jave nga infarkti i miokardit. Faji dhe turpi tek kjo vajzë ishte aq i madh, saqë pavarësisht nga terapia intensive, emocionalisht ajo shqetësohet rëndë. Vështirësitë në shkollë Trishtimi tek fëmijët vihet re në paqëndrueshmërinë e vëmëndjes, shpërqëndrimin dhe rënia në mendime e kujtime. Trishtimi gjithashtu mund të çojë në uljen e nivelit të energjisë dhe të marrjes së nismave e vendimeve. Studimet kanë treguar se fëmijët që kanë pësuar humbje kanë vështirësi në shkollë. Këto vështirësi mund të shfaqen që pas humbjes por edhe kohë pasi ajo ka ndodhur, p.sh. pas dy vjetësh. Ankesat psikosomatike Këto janë të natyrave të ndryshme p.sh, dhimbje koke, dhimbje stomaku, marrje fryme, rrahje të forta ose të shpeshta të zemrës, muskuj të tendosur, etj. Këto simptoma në themel të tyre nuk kanë një origjinë të vërtetë fizike. Fëmija nuk është i sëmurë nga zemra ose ndonjë sëmundje tjetër me bazë organike. Por këtoi shqetësojnë shpesh prindërit të cilët nuk e njohin origjinën e vërtetë të problemit dhe kështu i orientojnë fëmijët drejt mjekëve të ndryshëm dhe laboratorëve të analizave për të gjetur se nga ç’sëmundje vuan fëmija i tyre. Reagime të tjera ndaj humbjes janë edhe sjellja fëmijënore, sjellja e papjekur, tërheqja nga veprimtaritë shoqërore, ndryshimet në personalitet, pesimizmi, mungesa e shpresës, pafuqia etj. Megjithatë disa fëmijë piqen më shpejt duke marrë përsipër përgjegjësitë e familjes, në vënd të prindit që ka vdekur, ndonëse emocionalisht, nga pikpamja shoqërore dhe intelektuale, nuk janë në gjëndje ta kryejnë atë si duhet. Mungesa e zisë Ka disa arsye për mungesën e zisë: Shembulli i papërshtatshëm i prindit që ka mbetur. Të rriturit janë të shqetësuar nga ndjenjat e tyre të humbjes dhe të trishtimit, nga probleme të traumës që kanë njëlloj si njerëz të tjerë, në rrethana të ngjashme, duke bërë vazhdimisht të njëjtën bisedë. Nënat dhe gjyshët shpesh qajnë, duke i lënë fëmijët të mos kenë mundësi të përballojnë kaq lotë e pikëllim. Shpesh fëmijët përmbahen, duke e shprehur hidhërimin e tyre në prani të nënave e të gjysheve, të cilat qajnë vazhdimisht. Një fëmijë tha “ Un ë nuk qaj, sepse nëna ime dhe gjyshja qajnë gjithë kohën”. Nuk ka zi, në rast se nuk ka rite e qëndrim të përbashkët familjar. Kryerja e ceremonive të zakonshme shpesh është e pamundur për shkak të luftës, duke mos u dhënë, kështu, mundësi fëmijëve të pajtohen me humbjen e njeriut të dashur. Shpesh fëmijët nuk janë të pranishëm në varrim dhe nganjëherë nuk ka varrim. Për shëmbull, babai u zhduk gjatë luftës. Disa nëna nuk janë në gjëndje ta pranojnë realitetin e vdekjes së burrit të tyre dhe nuk i shprehin emocionet hapur, duke mos u hapur rrugë, kështu, bisedave të zisë lidhur me babanë. Frika e fortë mund të ndalë proçesin e zisë. Kjo mund të keqësohet, në rast se nëna ngarkon fëmijën, duke theksuar problemet e saj shëndetsore. Frika për prindin që ka mbetur dhe për motrën ose vëllanë shpesh shfaqen natën. Nënat njoftojnë se fëmijët e tyre kontrollojnë natën për t’u siguruar nëse ata janë gjallë. Trauma e vetë fëmijës. Nëse fëmija është i pranishëm në një vrasje ose në një dhunë, trauma mund ta shtyjë zinë, sepse fëmija duhet më parë “ të kalojë” traumën e vet. Këmbëngulja për t’u kthyer në jetën normale, sikur të mos ketë ndodhur asgjë (“bëhu trim e mos qaj”). Kjo e çarmatos fëmijën, për të shprehur ndjenjat dhe bën që ai t’i shtypë ndjenjat e humbjes ose të tërhiqet.Në punën me fëmijët e pikëlluar kërkohet ndjeshmëri, aftësi dhe dije të jashtëzakonshme vetjake. Humbja e vjetër dhe e re kanë prirje të bashkohen. Çdo kulturë ndikon në proçesin e zisë në mënyrën e vet. Ritet dhe feja mund të ndihmojnë, për të pranuar realitetin e vdekjes dhe të mbyllin proçesin e dhimbjes. Ato lejojnë të shprehin trishtimin dhe ndjenjat tona në një mënyrë simbolike dhe të afërmit dhe miqtë të shprehin mbështetjen, vëmëndjen dhe kujdesin e tyre. Ndihma për një fëmijë në zi Mbështetja e bashkësisë për një fëmijë është shumë ë rëndësishme. Mbështetja e familjes i jep mundësi fëmijës, që është në zi, të pranojë çka ndodhi dhe çfarë po ndodh. Në rast se kërkesat e fëmijës pranohen dhe plotësohen, për fëmijën është më ë lehtë të përballojë proçesin e zisë. Zija bëhet më e vështirë, kur fshihen faktet dhe u jepet informacioni i gënjeshtërt për vdekjen, veçanërisht kur ajo pritet. Vështirësi krijohen edhe kur fëmija mungon në funeral dhe në ritet e tjera dhe kur fshihen emocionet përpara fëmijës. Mund të thuhet, në përgjithësi, se përjashtimi i fëmijëvë nga bota e të rriturve, e bën zinë më të vështirë dhe mund të çojë në probleme të sjelljes së fëmijës më vonë. Proçesi i zisë përfshin: Pranimin e realitetit të vdekjes dhe lidhjet e saj me ndjenjat e dikujt. Dallimin e ndjenjave të dikujt. Ndërgjegjësimin për mosqënien në gjëndje të dikujt, për të kontrolluar hidhërimin e vet dhe për të pranuar ndihmën e të tjerëve. Vuajtja mund të lehtsohet, duke marrë pjesë në hidhërimin e fëmijës, duke e ndihmuar të sjellë kujtimet e njeriut të dashur. Pritet që shkalla e dhimbjes të ulet me kalimin e kohës. Njeriu duhet të jetë dëgjues i mirë, i duruar dhe të respektojë reagimet e të tjerëve. Në të njëjtën kohë, ai duhet të merret me dobësitë dhe me trishtimin e vet, por edhe me gëzimin dhe me kënaqësinë. Kjo është mënyra se si mund t’i përcjellë ndjenjat e shpresës tek fëmijët e pikëlluar. Zija është një proçes i gjatë dhe kërkon durim, si nga ndihmësi, ashtu edhe nga fëmija. Ndihmësi duhet të marrë përsipër ndjenjat e forta, si zemërimi dhe frika, pa u ligështuar shumë. Me anën e teknikave të ndryshme, ne mund ta ndihmojmë fëmijën, për të formuluar ndjenjat e shprehura në një mënyrë të kuptueshme dhe emocionalisht të shëndoshë. Gjetja e një zëvëndësuesi të përshtatshëm, në vënd të njeriut të vdekur Ky zëvëndësues ka rëndësi të veçantë, në rast se fëmija ka humbur prindin, i cili është kujdesur për të. Do të duhet kohë, për fëmijën, të afrohet me njeriun që e zëvëndëson atë. Qëndrueshmëria dhe prashikimi duhet të sigurohen me anën e plotësimit të kërkesave të përditshme të fëmijës. Individualiteti i fëmijës dhe përvojat e mëparshme Këta faktorë ndikojnë mjaft në proçesin e zisë. Disa fëmijë e përballojnë realitetin më lehtë dhe janë më pak të ndjeshëm. Niveli i pjekurisë emocionale, humbjet e mëparshme dhe historia e ndarjeve të mëparshme nga të rriturit mund të ndikojnë në mënyrë të konsiderueshme në proçesin e zisë. Ai do të zbutet, në rast se i rrituri kupton dhe pranon hidhërimin e fëmijës. Këshilla për prindërit Në mënyrë që prindi të plotësojë nevojat e fëmijës, është e nevojshme t’u mësohet atyre për reagimet e fëmijëvë ndaj humbjes, të përgatiten për pyetje dhe të këshillohen si të kujdesen për fëmijën në një rrethanë të tillë. Ndihma më e madhe që ata mund t’u japin fëmijëve të tyre, është kujdesi i mjaftueshëm për vete, në mënyrë që pranimi i asaj që ndodhi, nuk do të pengojë zinë e fëmijës. Si t’i thuhet fëmijës për vdekjen h5> Këshillohet që kjo të bëhet nga njëri prej prindërve të dikujt, që është i afërt me fëmijën. Koha duhet të zgjidhet me kujdes dhe fëmijës duhet t’i jepet mundësia të përgatitet psikologjikisht. Të rriturit duhet të ulen dhe ta marrin fëmijën në prehër e t’i thonë: “dua të të përgatis për një lajm të keq. Ka ndodhur një aksident dhe babai është plagosur. Na thanë se ai ka vdekur mënjëherë”. Mesazhi duhet të bazohet në fakte të njohura dhe të sakta. Reagimet e fëmijës mund të jenë të ndryshme dhe të rriturit duhet të jenë të përgatitur për këtë. Fëmijës duhet t’i thuhet të qajë, në qoftë se do dhe t’i jepet një ngushëllim fizik si p.sh. duke e shtrënguar. Të lejohet fëmija të marrë pjesë në ritet Ndonëse opinionet profesionale ndryshojnë, përgjithësisht, këshillohet që fëmija të marrë pjesë në ritet. Ato ndihmojnë në pranimin e realitetit të vdekjes, ulin imagjinatën, përforcojnë proçesin e hidhërimit dhe na japin mundësi të shprehim në mënyrë simbolike hidhërimin tonë dhe të ndërtojmë rrethanat ‘kaotike’. Të rriturit duan t’i mbrojnë fëmijët dhe shpesh i përjashtojnë nga ritet. Por fëmijët, ashtu sikundër të rriturit, kanë nevojë të merren konkretisht me proçesin e zisë dhe jo të mohojnë realitetin. Mëgjithatë, fëmijët duhet të përgatiten mirë, t’u shpjegohet gradualisht dhe me hollësi çfarë do të ndodhë dhe të jenë të shoqëruar nga një i rritur ( jo nga prindi në zi), më pas të jënë në gjëndje të përpunojnë përshtypjet. Këshillohet të inkurajohen shprehje konkrete të hidherimit të lejohen fëmijët të sjellin lule, një letër, lodër ose vizatim arkivoli. Fëmijët mund të pyeten për fjalët e fundit që duan t’i drejtojnë njeriut të vdekur. ‘Çfarë do të thuash ti, meqenëse e di që kjo është dita e fundit që takoheni’? Këshillohet që pas funeralit të flitet për përshtypjet. Në rast se fëmija nuk dëshiron të jëtë i pranishëm, ai nuk duhet detyruar. Këshillohet që kufoma e njëriut të vdekur ( në rast se ai nuk është plagosur ose nuk është dëmtuar rëndë) të shihet. Eshtë më lehtë të përballohet një tablo konkrete, sesa një tablo e përfytyruar. Në rast se kufoma digjet, fëmijës duhet t’i shpjegohet se tani trupi nuk ndien gjë dhe do të kthehet në hi. Ka studime që trëgojnë se fëmijët që nuk janë ndihmuar dhe nuk janë përgatitur për funeralin, kanë pasur vështirësi në sjellje për një periudhe kohe mbas vdekjes së njeriut të dashur. Si të kujdesemi për nevojat e fëmijës Komunikimi i hapur dhe i drejtpërdrejtë sipas moshës së fëmijës dhe mirëkuptimi janë faktorë në kujdesin për nevojat e fëmijës. Fëmijët, zakonisht, e kuptojnë shumicën e gjërave pa ua thënë. Ka rëndësi të rivendoset ritmi i zakonshëm i jetës së fëmijës pas vdekjes. Fëmijës duhet t’i thuhet se do të jëtë gjithmonë dikush që do të kujdeset për të. Fëmija duhet të marrë pjesë në paketimin e sendeve të të vdekurit. Kjo është e dhimbshme, por është pjesë e natyrshme e proçesit te zisë. Nganjëherë prindi, që mbetet gjallë fsheh ndjenjat dhe bëhet kështu një shëmbull i keq për fëmijën. Duke pranuar emocionet tona, ne rritim aftësinë për të përballuar humbjen në të ardhmën. Duke bërë pyeje fëmija tregon se gradualisht ai kupton se c’domethënë vdekje. Mëgjithëse të rriturit mund ta quajnë të vështirë, ky proçes parandalon ngarkesën e imagjinatës së fëmijës, që mund të çojë në një shqetësim. Nuk duhet ngulur këmbë që fëmija të flasë për të vdekurin. Përkundrazi, fëmija duhet të këtë më shumë mundësi për t’i shprehur ndjënjat në mënyra të tjera, si: duke vizatuar ose duke luajtur. Biseda e hapur ndërmjet anëtarëvë të familjes është mënyra më e mirë, për të shprehur këto emocione. Sjelljet e tërhëqura dhe pa komunikim, nga ana e fëmijës, mund të pakësohen, duke inkurajuar fëmijën të vazhdojë veprimtarinë e zakonshme ditore. Fëmija duhet të shkojë në shkollë sa më shpejt të jëtë e mundur. Eshtë e rëndësishme që mësuesit të njoftohen për humbjen e një prindi, në mënyrë që ata të reagojnë si duhet. Fëmija nuk duhet të largohet nga prindi që mbetet. Do të ishte shumë më e dobishme, madje që gjyshja ose një teze të shkonte në shtëpinë e fëmijës se sa ta merrte atë me vete. Nganjëherë është mirë të lihet drita ndezur natën dhe dera e dhomës së fëmijës e hapur, ose, në rast se fëmija është I vogël, të lejohet edhe ai të flerë në shtratin e prindit për një kohë të shkurtër, deri sa t’i largohet frika fëmijës, vetmia dhe trishtimi. Sidoqoftë, qëllimi kryesor duhet të jetë që fëmija të kthehet sa më parë në jetën normale. Fëmijëve duhet t’u mësohet se nuk është e nevojshme që ata të sillen si të rriturit. Ata mund të sillen si të dëshirojnë dhe nuk është e nevojshmë të jenë të trishtuar gjithë kohën. Mbasi ka përjetuar vdekjen, fëmija kalon katër faza të hidherimit: 1. Pranimi i realitetit të humbjes Fëmija duhet të pranojë se njeriu i dashur ka vdekur dhe nuk do të kthehet më. Po të mos bëhet kjo dhe po të mos pranohet realiteti i vdekjes, atëherë nderhyhet në proçesin e shërimit të dhimbjes. Prindërit që humbin një fëmijë, shpesh nuk ndryshojnë asgjë në dhomën e fëmijës dhe pretendojnë se fëmija është endë i gjallë. Kjo është e pranueshme për një kohë të shkurtër, por, në rast se kjo zgjat për shumë vjet, ajo kthehet në mohim. Përkundrazi, ka një mungesë të pranimit t&euml kuptimit të humbjes (“Sidoqoftë ai ishte një baba i keq”). Ka një dëshirë të fortë edhe te të rriturit se, në një farë mënyre, ata do të bashkohen me njeriun e vdekur. Në shumicën e njerëzve kjo fazë nuk zgjat shumë. Mëgjithatë, në rast së zgjat me disa persona për shumë vjet, njeriu nuk është në gjëndje të kalojë fazën tjetër të proçesit të hidherimit dhe emocionalisht mbetet i hutuar. 2. Ndjenja e dhimbjes dhe e hidherimit Në rast se shprehja e hidherimit nuk lejohet ose ndrydhet, proçesi i zisë zgjatet dhe veshtirësohet. Pas këshillës së shokut, “Ti nuk ke pse të mbash zi në këtë mënyrë”, mund të fillojë mohimi i humbjes. Duke sjellë vazhdimisht në mëndje kujtime të këndshme dhe të ngrohta për njeriun e vdekur, kjo e ul përkohësisht dhimbjen, por ata që vazhdimisht shmangin ndjenjën e çdo lloj dhimbjeje, më në fund mund të përjetojnë depresionin (Bowlby, 1980). Njerëzit mund të ndihmohen duke i këshilluar dhe duke i mbështetur që të mos e shmangin ndjenjën e dhimbjes dhe të keqardhjes për gjithë jetën. 3. Përshtatja në jetë, pa njeriun që mungon Kjo fazë nënkupton gjëra të ndryshme për njerëz të ndryshëm, në varësi të marrëdhenieve që ka pasur njëriu me të vdekurin. Të vejave zakonisht u duhet të mësohen (normalisht kjo kohë zgjat 3 muaj), si të jetojnë pa burrin e tyre, të jetojnë vetëm, të kujdesen për fëmijët e tyre, të zgjidhin problëmet ekonomike etj. Ato kuptojnë së çfarë përbënte njëriu i vdekur për to, vetëm atëhëre kur ai nuk është më. Mekanizmi i rivlerësimit të humbjes shpesh ka efekt pozitiv sepse njëriu që ka pësuar humbjen fillon të jetojë jetën më pozitivisht dhe ta vlerësojë atë më shumë. Shmangia nga kjo fazë mund të ketë, si pasojë, ndjenjat e pafuqisë dhe të paaftësisë për të zotëruar aftësi të reja. 4. Zgjidhja Faza e fundit e proçesit të zisë është zbutja e ndjenjave dhe kalimi i energjivë emocionale tek njerëz të tjerë dhe tek bashkësia. Ndonjëher ky riorientim i energjive të tyre emocionale, konsiderohet si , tradheti ndaj personit që ka vdekur. Por ky është vetëm një shfajësim, për të shmangur krijimin e marredhenieve të reja dhe për të ecur përpara ne jetën e tyre. Arritja e kësaj faze është e veshtirë për shumicën e njerëzve. Kur duhet kërkuar ndihma profesionale Duhet kërkuar në ato raste kur fëmija ka qenë dëshmitar në vrasjen ose në turturimin ë njeriut të dashur dhe në rast se fëmija ndjehet fajtor për të vdekurin (kujdesi për motrën ose gjyshen , kur njeriu ka vdekur). Në këtë rast fëmija mund të përjetojë një hidherim shumë të madh, ndryshime në personalitet dhe një ndjenjë të madhe faji. Në punën me fëmijët e pikëlluar duhet bërë dallim midis pasojave të traumës dhe atyre të humbjes. Së pari duhet trajtuar aspekti traumatik i humbjes, përpara se të merremi me proçesin e pikëllimit. Shumë fëmijë kanë vështirësi në proçesin e pikëllimit (zisë) të cilat janë të lidhura më frikën rreth vdekjes dhe rrethanat që e shkaktuan atë. Pra gjithsesi fillimisht duhen trajtuar aspektet traumatike, para se të merremi më vetë hidherimin. Ndihma profesionale mund të konsistojë si me zgjidhjen e frikës ndaj vdekjes ashtu edhe me proçesin e pikëllimit. Ndihma profesionale nevojitet edhe atëherë kur fëmija ndjehet shumë i trishtuar, më depresion, i tërhequr, i painteresuar për mjedisin dhe për shkollën, jashtëzakonisht i hidheruar, tepër agresiv etj. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) 6mqe8le4m5y7l7dzasrvl4khhralgdl 1 399887 2976341 2026-05-02T15:26:34Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtje për trajtim */ pjesë e re - transferuar ketu nga; https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Hamzi.d 2976341 wikitext text/x-wiki == Përmbajtje për trajtim == Stresi është i pashmangshëm në jetë. Ndërkohë ju nuk mund ta keni menduar por stresi është normal dhe i nevojshëm, në atë shkallë sa nuk ndikon në kualitetin e shëndetit dhe jetës. Mund të dobësoni efektet e stresit duke identifikuar shkaqet nga vjen, duke e kuptuar dhe pranuar nëse mund ta kontrollosh apo jo dhe duke mësuar aftësitë manaxhuese të tij. Tek secili prej nesh efektet e stresit jane të ndryshme, si dhe rrugët për t’u shëruar ndryshojnë nga një person tek tjetri. Ju mund të provoni disa metoda, dhe të zbuloni se cila është rruga më e mirë që ju përshtatet. Ja disa teknika qetësuese: Aktiviteti i rregullt fizik është një nga teknikat më efektive të menaxhimt të stresit: Shkruaj: Diçka që të bën të rrëfesh të fshehtat e tua. Mbajtja e një ditari nuk është vetëm prakikë e adoleshentëve. Shpreh ndjenjat: Bisedo, qesh, qaj dhe shpreh inatin. Janë normale për të qenë pastaj i qetë. Bëj diçka që të kënaq: Një hob ose aktivitet që mbush kohën e lirë mund t’ju ndihmojë të relaksoheni. Punët vullnetare në shërbim të të tjerëve ju ndihmojnë të dobësoni stresin. Qendra relaksimi: Këtu përfshihen, ushtrime për frymëmarrjen, ushtrime për qetësimin e muskujve, masazhe trupi, aromaterapi, joga dhe ushtrime tradicionale kineze. Aktivitete që njihen pak: Të mësosh si të qetësosh trupin tënd përmes vetëhipnotizimit, të meditosh, praktiko ushtrime imagjinare, dëgjo muzikë qetësuese dhe rri me njerëz që dinë të bëjnë humor. E rëndësishme është të reduktoni sasinë e stresit në jetën tuaj. Ja disa teknika për të shmangur stresin e panevojshëm: Manaxho kohën: Programimi dhe organizimi i kohës suaj mund t’ju bëjë më shumë produktivë. Strategjitë për të përballuar: Përpiqu të dallosh mënyrat e sjelljes ndikuar nga stresi dhe gjej mënyrat për t’i reduktuar. Krijo një stil jete: Balanco detyrimet duke i dhuruar vetes kohën e mjaftueshme për t’u qetësuar. Ushqehu mirë, mos pi duhan, dhe limito sa të mundesh konsumin e alkolit. Mbaj afër miq të mirë: Njrëzit që kanë një rrjet të fortë shoqëror që I mbështet janë shumë të aftë të përballojnë ndryshimet e jetës. Ndrysho mënyrën e të menduarit: Thuaju “stop” mendimeve që të shkaktojnë stres. Zgjidhi problemet duke punuar, dhe krijo intimitet me orenditë e zyrës apo shtëpisë, që të jenë sa më të këndshme për syrin . Por stresi mund të jetë i pakalueshëm. Ndërkohë që mund t’ju vijë në ndihmë një mik ose familjar ju mund të kërkoni këshillën ë e një profesionisti. Si mund ta përcaktoj shkallën e stresit tim? Shkalla e stresit tuaj mund të jetë dhe një tipar gjenetik i trashëguar., sa të mbështetur ndiheni nga familja dhe miqtë, eksperiencat e mëparshme, përballja me streset, dhe aftësia juaj për ta përballuar apo për t’u kthyer mbrapa. Çfarë është shumë stresuese për një person ndoshta nuk mund të jetë për një tjetër. Shkalla e stresit tuaj në ndonjë situatë varet se sa ju e nuhasni atë dhe sa zgjat më vonë. Shumë njerëz kanë mësuar se si të silllen me stresin e tyre më mirë se të tjerët. Nëse keni dyshim për daljen nga gjendja e stresit, ju duhet të mësoni mënyra më të mira për t’u shëruar. Ndryshimet që mund të ndodhin në jetë, si humbja e një njeriu të dashur, martesa, ndryshimi i vendit të punës janë disa shkaqe për t’u ndier të stresuar por përgjithësisht kohëzgjatja varet nga vetë ju. Sa ndikim ka stresi tek unë? Stresi mund të ketë një ndikim serioz në shëndetin tuaj, sidomos nëse ai bëhet kronik. Ai godet zemrën dhe qarkullimin e gjakut, sistemin nervor dhe atë imunitar. Dhe dhimbje gjymtyrësh, ankth e vështirësi në të kuptuar. Të gjithë këto shkaktojnë probleme të dobësimit të arterieve të gjakut, diabetit, astmës, probleme në marrëdhënie me njerëzit dhe sjellje e vakët në shkollë apo punë. Kur ju jeni të stresuar, trupi juaj çliron hormone që shpeshtojnë frymëmarrjen dhe rrahjet e zemrës, dhe japin një vërshim energjish. I gjithë trupi përgatitet të përballet me rrezikun. Kjo njihet si “lufta për luftë”, reagimi në gjendje stresi. Ky reagim në fakt varet nga situata ku ndodheni, kur situata stresuese kalon, trupi kthehet në gjendjen normale. Por pak stres është normal, madje i nevojshëm për të patur një jetë të ndryshueshme dhe interesante. Përgjigjja ndaj stresit mund të jetë i dobishëm kur reaksioni i shpejtë ndaj tij bëhet i dobishëm. Prapseprapë , mund të vështirësojë aftësinë tuaj për t’i dalë ballë detyrimeve komplekse dhe interaktive me njerëzit që ju rrethojnë. Në qoftë se ju ndiheni të shtypur nga një gjendje mbistresante për një periudhë të shkurtër kohe ju mund të filloni të ndiheni të dobët dhe të shfaqni probleme shëndetësore. Lajmi i mirë është se mund të gjeni rrugë, që ju shpien drejt indiferencës dhe shpenzimin e kohës me të tjera plane që nuk ju lënë të mendoni rreth stresit PERSONALITETI DHE ÇRREGULLIMET SHPIRTËRORE E premte, 12 Shkurt 2010 19:57 administratori Vlerësimi i personalitetit është me rëndësi të madhe në shumë fusha të psikologjisë. Personaliteti përkufizohet si modelet e dallueshme dhe të qëndrueshme të sjelljes dhe njohjes që karakterizojnë përshtatjen në jetë. Çdo matje e personalitetit duhet të jetë e vlefshme,e besueshme,e standardizuar dhe praktike. Vëzhgimi i sjelljes së një personi në situata të përditshme për një periudhë kohe mund të ndihmojnë në të kuptuarit e personalitetit STRESI Stresi është çdo gjë që ushtron kërkesa ndaj të cilave ne duhet të përshtatemi. Ai mund të shkaktohet prej rreziqeve fizike ose kërcënimeve psikologjike. Presioni ndodh kur përpiqemi shumë për të plotësuar kërkesat që ushtrohen mbi ne nga të tjerët dhe nga vetvetja. Ankthi është një ndjenjë e paqartë frike dhe shqetësimi për të ardhmen dhe shpesh është një reagim emocional ndaj stresit. Fakti se sa stres përjetojmë varet nga stresorët në jetën tonë,nga karakteristikat e personalitetit dhe nga aftësitë përballuese. Njerëzit që mësojnë se sjellja e tyre është jo efektive në arritjen e qëllimeve dorëzohen dhe përjetojnë paaftësinë e fituar për të ndihmuar veten. psikologjia e shëndetit---synon të kuptojë ndikimet psikologjike në gjendjen shëndetësore të njerëzve. Përballimi i stresit i orientuar në zgjedhjen e detyrës përfshin zgjidhjen realiste realiste të problemit që shpie te stresi. SJELLJA ANORMALE Kur një individ nuk është në gjendje t'i përshtatet si duhet jetës së përditshme,ai vuan nga ndonjë çrregullim. Format më të lehta të sjelljes anormale quhet çrregullime të ankthit. Gjendjet anormale më të rënda përfshijnë depresionin dhe skizofreninë. Një person mund të quhet anormal në qoftë se ai ose ajo sillet në mënyrë të çuditshme në një formë që devijon në mënyrë të ndieshme nga norma. Një sjellje e tillë mund të shfaqet nëpërmjet iluzioneve (të besuarit në gjëra të paqena),halucinacioneve (ndjesi shqisore që nuk kanë lidhje me mjedisin e vërtet përreth), dhe frikës ose riteve të pazakonta që nuk i shërbejnë asnjë qëllimi të dukshëm. ANKTHI Zakonisht përkufizohet si një ndjenjë jo e theksuar frike dhe pasigurie. Ankthi mund të quhet si një frikë ndaj kërkesave që i bëhen një individi kur ai nuk e di me saktësi ç'janë këto kërkesa. Personi vetë,në përgjithësi,nuk ka një ide të qartë për arsyen e vërtet të ankthit .Në fakt prirja është për ta shmangur të menduarit për frikën,sepse një gjë e tillë veçse e shton atë. Te personi me gjendje ankthi shpesh zhvillohen sjellje të caktuara ritualistike, që e ndihmojnë për të ulur ankthin përkohësisht,por që në fakt i shtojnë problemet,sepse nuk i zgjidhin ato. ÇREGULLIMET E GJENDJES SHPIRTRORE Kur një person provon një prishje të theksuar të humorit dhe të ekuilibrit emocional atëherë mund të themi se ai person ka çrregullime të gjendjes shpirtërore. Kur emocionet qëndrojnë në një pikë të ulët gjatë gjithë kohës dhe ne humbasim interesin për jetën,kjo do të thotë se po kalojmë një gjendje depresioni. -Depresioni madhor-karakterizohet nga një gjendje e rënë shpirtërore dhe trishtim që shoqërohet me ndjenjën e fajit dhe te qenit i pavlefshëm. Depresioni mund të varrojë në mënyrë të dukshme nga pikëpamja e seriozitetit të gjendjes. Në formë të lehtë është normale që njerëzit të ndjehen depresivë, kur ata dështojnë në arritjen e një qëllimi,apo kur u vdes ndonjë i afërt. Njerëzit kalojnë në gjendje depresive kur ata kanë probleme në punë,probleme bashkëshortore,ose kur ndjehen të pazotë për diçka që duan të bëjnë. Simptomë tjetër mund të përfshijnë:prishjen e gjumit, rënien në peshë, këputjen, ndjenjën e fajit të kotë ose atë të qenit i pavlefshëm dhe mendimet rreth vdekjes dhe vetëvrasjes. Këto simptome shfaqen në një periudhë të paktën dy javore. Personat të cilët janë në depresion të thellë e përshkojnë veten e tyre,si të trishtuar dhe të pashpresë. Problemi më i madh i depresionit është mundësia për të kryer vetëvrasje. Psikologjia e Femije dhe e Njeriut Për të ditur se çfarë t’u thuash fëmijëve dhe si t’ua thuash atë është një sfidë e përherëshme prindërore. Fatkeqësisht, disa fjalë qoftë edhe nga mënyra sesi thuhen mund të shkaktojnë dhimbje emocionale që lënë gjurmë gjatë gjithë jetës. Studimi i ri tregon se komentet negative rreth peshës trupore, pamjes së jashtme ose ndaj mënyrës së të ngrënit që bëhen nga prindërit apo pjestarë të familjes mund të prekin rëndë vetbesimin e një fëmije. Kjo dukuri vihet re më shumë tek vajzat sesa tek djemtë, thuhet në studim. Autorët e studimit intervistuan 450 vajza që kishin probleme me pamjen e jashtme, pra ishin pak të shëndosha apo hanin ose flisnin shumë. Rezultatet treguan se 80 përqind e tyre thane se kur kishin qënë të vogla, ato ishin përballur me komente negative rreth pamjes së jashtme, ose kishin provuar fjalë fyese si dembele, e shëmtuar apo budallaqe. Ekspertët thonë se komente të tilla janë tepër të dëmshme dhe i bëjnë fëmijët të ndjehen të keqtrajtuar emocionalisht, dhe krijojnë çrregullime në oreksin e tyre. Studimi arriti në përfundimin se ndikimi i kritikave, veçanërisht ndaj mbipeshës apo pamjes së jashtëme të fëmijës ishte akoma më i keq kur komentet bëheshin nga nëna më shumë sesa nga pjestarët e tjerë të familjes. Ndjenja e vetbesimit është një karakteristikë që krijohet me vështirësi, thuhet në studim, prandaj një koment apo kritikë pa takt, një fjalë fyese pa qëllim, sjellin pasoja afatgjate në jetën e fëmijëve. Unë besoj në njeriun, që dallohet nga të gjitha krijesat e tjera të gjalla për nga uniteti i tij. Sepse njeriu jeton në vetëdije të plotë. Njeriu, i vetëdijshëm për vetveten dhe për të ardhmen e tij, e di që ardhmëria e tij është për të vdekur, ai është i vetëdijshëm për vogëlsinë dhe pafuqinë e tij; njeriu e sheh tjetërsinë e tjetrit; njeriu jeton në natyrë dhe i nënshtruar ndaj ligjeve të natyrës, ndonëse ai ta kapërcejë atë nëpërmjet mendimit. Unë besoj në njeriun si produkti i një evolucioni natyror që vjen nga konflikti për të qenë njëkohësisht rob i natyrës dhe i ndarë nga ajo, si dhe nga nevoja për tu bashkuar dhe harmonizuar me të. Unë besoj në natyrën e njeriut, kontradiktë e ngulitur në kushtin njerëzor. Të jetosh në këtë kontradiktë kërkon një hulumtim të përhershëm zgjidhjesh duke krijuar, nga ana e tyre, kontradikta të reja dhe nevojë për përgjigje të reja. Unë besoj tek përgjigjet ndaj këtyre kontradiktave, sepse ato e ndihmojnë njeriun për të kapërcyer ndjenjën e tij të huajësisë dhe i japin atij një ndjenjë afrimiteti, uniteti dhe përkatësie. Unë besoj në çdo përgjigje ndaj kontradiktave, sepse ato e vënë njeriun përpara alternativës për të ecur para apo për tu zbrapsur. Çfarëdo qoftë zgjedhja, dhe veprimet që e shoqërojnë atë, ajo çka ai ka zgjedhur është udha që i lejon atij për të zbrapsur apo progresuar humanitetin në të. Unë besoj në zgjedhjen e vetme të njeriut ndërmjet jetës dhe vdekjes, ndërmjet krijueshmërisë dhe dhunës shkatërruese, ndërmjet realitetit dhe iluzioneve, ndërmjet objektivitetit dhe intolerancës, ndërmjet pavarësisë vëllazërore dhe nënshtrimit ndaj një sundimi. Unë besoj në kuptimin e jetës si lindje e përhershme dhe lulëzim i vazhdueshëm. Unë besoj në kuptimin e vdekjes si fund ndaj rritjes dhe përsëritje e përjetshme. Unë besoj që njeriu ku përgjigja e të cilit është regresive, është një njeri në kërkim uniteti, që e kërkon këtë unitet duke u çliruar nga frika e padurueshme e vetmisë dhe e pasigurisë, dhe duke përçudnuar atë çka e kthen në njerëzor dhe e shqetëson këtë njeri. Orientimi regresiv shfaqet në tre fenomene që mund t’ia behin bashkë ose veçmas: nekrofilia, narcisizmi dhe simbioza incestuoze. Kuptoj me nekrofili dashurinë për gjithçka që është e lidhur me ushtrimin e dhunës dhe të shkatërrimit; dëshira për të vrarë; admirimi për forcën; joshja e vdekjes, e vetëvrasjes, e sadizmit; dëshira për ta shndërruar organiken në inorganike nga një nevojë e pa mënjanueshme «për të vënë rregull». Nekrofilisë i mungojnë nga natyra cilësitë e nevojshme për krijimin dhe ajo strehohet, e vënë në lëvizje nga një ndjenjë pafuqie, në zgjidhjen e lehtë, që është të shkatërruarit, që për të ka peshë vetëm një gjë: forca. Kuptoj me narcisizëm qëndrimin e njeriut i cili, duke pushuar së treguari një interes autentik ndaj botës së jashtme, për t’u lidhur veçse pas vetvetes, grupit, klanit, fesë, kombit, racës së tij, ka deformuar plotësisht frymën e tij për të shquar gjërat. Nevoja për kënaqësi narcizike rrjedh, në përgjithësi, nga nevojshmëria për të kompensuar një skamje materiale dhe kulturore. Kuptoj me simbiozë incestuoze tendencën për të qëndruar i lidhur pas nënës së vet apo pas zëvendësuesve të saj – gjaku, familja, tribuja -, prirja për t’i ikur barrës së padurueshme të përgjegjësisë, lirisë dhe ndërgjegjes, dhe për të kërkuar mbrojtje dhe dashuri në një azil sigurie dhe dashurie të paguar shtrenjtë, ngaqë çmimi i kësaj është, për njeriun, ndalja e zhvillimit të tij për të qenë njerëzor. Unë besoj në njeriun që zgjedh për të evoluar, sepse ai gjen, falë shpërthimit të forcave të tij njerëzore, një unitet të ri. Tre orientime, të cilat mund të paraqiten veçmas apo bashkë, janë një terren i favorshëm për shpërthimin e tyre: biofilia, dashuria për humanitetin dhe për natyrën, pavarësia dhe liria. Unë besoj tek dashuria, sepse ajo është kyçi i rritjes njerëzore. Dashuria, bashkimi me një qenie apo një gjë jashtë vetes, vendos një lidhje me tjetrin, e lejon një qenie për tu ndjerë një me të tjerët, por nuk i heq asgjë ndjenjës së saj të integritetit dhe pavarësisë. Dashuria është një orientim produktiv që ka për natyrë disa kërkesa që duhet të jenë të plotësuara njëkohësisht. Ajo kërkon që të interesohemi ndaj objektit të dashurisë sonë apo të bashkimit, që të ndjehemi përgjegjës për të, që ta respektojmë dhe ta njohim. Unë besoj tek përvoja e dashurisë. Asnjë kënaqësi nuk është më njerëzore sesa ajo e dashurisë, asnjë nuk është më e aftë për të humanizuar njeriun. Por dashuria, siç dhe arsyeja, nuk njeh gjysma. Ne nuk duam përgjysëm. Unë besoj tek nevojshmëria për të qenë «të lirë» nga lidhje të brendshme dhe/ose të jashtme, me qëllim për të fituar «lirinë» e krijimit, ndërtimit, të hyrjes tek dija etj., me qëllim për tu kthyer një individ i zgjuar dhe i përgjegjshëm. Unë besoj tek liria e përkufizuar si aftësi për të ndjekur zërin e arsyes dhe të njohjes, dhe për tu rezistuar zërave të pasioneve iracionale; unë besoj tek çlirimi, i cili e kthen njeriun të lirë dhe të aftë për të përdorur mundësitë e tij racionale, për të kuptuar objektivisht botën dhe pjesën që ai ka në këtë botë. Unë besoj tek «lufta për liri» që nuk qe në përgjithësi gjë tjetër përveçse lufta kundër një autoriteti të imponuar që kërkon për të thyer vullnetin e njeriut. Sot, «lufta për liri» është më tepër çlirimi ind ividual dhe kolektiv nga një «autoritet» i zgjedhur «me dëshirë», një çlirim nga forca të brendshme që na nxitin për t’iu nënshtruar atij, sepse ne nuk e durojmë lirinë. Unë besoj tek liria, jo aq si cilësi e pandryshuar që ne «e kemi» apo «nuk e kemi», por si akt çlirimi nga vetja jonë, nga i cili ne përdorim lirinë tonë për të bërë zgjedhje. Çdo etapë e jetës që ngre shkallën e pjekurisë së njeriut, ngre gjithashtu dhe aftësinë e tij për të zgjedhur zgjidhjen që e çliron atë. Unë besoj tek «liria e zgjedhjes», ndonëse ajo të mos jetë gjithmonë e njëjtë për të gjithë njerëzit në çdo moment. Një njeri me orientim ekskluzivisht nekrofil, narcizik apo simbiotik dhe incestuoz nuk mundet për të bërë gjë tjetër përveçse zgjedhjen e regresionit. Njeriu i lirë, i çliruar nga lidhjet iracionale, nuk bën zgjedhje regresive. Unë besoj që liria e zgjedhjes u shtron probleme vetëm njerëzve që kanë orientime të kundërta, dhe tek të cilët liria për të zgjedhur është për këtë arsye e kushtëzuar nga dëshira të pavetëdijshme dhe racionalizime siguruese. Unë besoj tek dashuria për fqinjin, nëse ajo është e sinqertë dhe pa sentimentalitet dhe iluzione, nëse ajo është një formë ndihme, duke e ndihmuar tjetrin për të gjetur udhën e vet. Asnjë nuk mundet për ta «ndihmuar» fqinjin e tij duke vendosur për të. Të vetëdijësohesh mbi zgjidhje çliruese mundet për të zgjuar energji të fshehura dhe të nxisë për të zgjedhur më parë jetën sesa vdekjen. Unë besoj tek barazia ndërmjet njerëzve, që çdo njeri është në gjendje për ta ndjerë nëse ai mëson për të njohur vetveten, nëse ai pranon që është i barabartë me të tjerët dhe identifikohet me to. Çdo individ mbart humanitetin në vete; «kushti njerëzor» është unik dhe i njëllojtë për të gjithë njerëzit megjithë dallimet e pashmangshme në zgjuarsi, talent, madhështi, ngjyrë, etj. Unë besoj tek nevojshmëria për të përmendur gjithmonë barazinë ndërmjet njerëzve me qëllim për të penguar që ato të instrumentalizohen reciprokisht. Unë besoj tek vëllazërimi nëse ai është dashuri për fqinjin. Por ai mbetet i pakuptimtë sa kohë që nuk janë zhdukur të gjitha lidhjet «incestuoze» që frenojnë aftësinë e një qenie për të gjykuar objektivisht «vëllain» e vet. Unë besoj tek humaniteti në njeriun dhe tek aftësia e qenies njerëzore për t’iu afruar atij nëse ai kapërcen shoqërinë e vet. Sado i lidhur që të jetë me shoqërinë ku ai lind, ai duhet të mësojë për të parë nëse ajo nxit apo pengon lulëzimin e potencialit njerëzor. Ai nuk mundet për të patur njohje të natyrës njerëzore nëse tabutë, kufizimet, vlerat e përçudnuara i duken atij të «natyrshme». Unë besoj tek funksioni i dyfishtë – nxitës dhe frenues – i shoqërisë, dhe pra tek konflikti i përhershëm ndërmjet shoqëri dhe humanitet. Shoqëria do të pushojë së frenuari njerëzit dhe së bëri ato qytetarë të cytur nga shija e të sunduarit kur qëllimi i saj do të jetë i njëjtë më atë të humanitetit. Unë besoj tek një shoqëri e shëndoshë në të cilën të mundesh – dhe të duhesh – për të shpresuar, tek një shoqëri e cila nxit aftësinë e njeriut për të dashur fqinjin e tij, për të punuar dhe krijuar, për të zhvilluar arsyen e vet dhe një vështrim objektiv të vetvetes, të bazuar mbi përvojën e energjisë së tij prodhuese. Unë besoj tek ringjallja kolektive e shëndetit mendor, burim shprese, tek mendja e shëndoshë në njeriun, që i jep atij dhuntinë e dashurisë dhe krijimit, duke e çliruar atë nga lidhje incestuoze me klanin dhe tokën e vet, duke i dhënë atij një identitet të bazuar mbi përvojën që ai ka mbi vetveten e tij si subjekt dhe veprues i forcave të veta, duke e paisur atë me pushtetin për të qenë i prekur nga realiteti brenda dhe jashtë tij, dhe për të zhvilluar objektivitetin dhe arsyen e tij. Unë besoj tek bashkimi i forcave të një numri në rritje individësh të ethshëm për të punuar me atë që ka të njëjtat merake, përballë një bote që është duke u kthyer e çmendur dhe çnjerëzore. Unë besoj tek njerëzit me synime të qarta ku përpjekjet e të cilëve nuk kufizohen për të ofruar një përshkrim njerëzor të botës, por që nisen si gjurmues mbi udhën e humanizimit dhe punojnë për transformime të mundshme. Një interpretim i botës pa dëshirë ndryshimi mbetet i kotë: një ndryshim pa interpretim paraprak është një ndërmarrje e verbër. Unë besoj tek realizimi i një bote ku njeriu është më shumë, ndonëse duke patur pak, ku ekzistenca e tij nuk është e sunduar nga dëshira për të konsumuar, ku «njeriu» është qëllimi i parë dhe i fundit ku njeriu gjen mjetin për t’i dhënë një qëllim jetës së tij dhe forcën për të jetuar i lirë dhe pa iluzione Psika dhe Erosi Psikologjia si disiplinë shkencore, që për objekt studimi ka njeriun është mjaftë e re. Ajo, siç thotë psikologu gjerman Ebinghaus, e ka të kaluarën shumë të gjatë, por historinë e shkurtër. Psikologjia si shkencë, nga pikëpamjet e veçanta, na i ndriçon aktivitetet dhe sjelljet e njerëzve si dhe na bënë të mundshme t’i kuptojmë më lehtë e më mirë sjelljet dhe veprimet e njerëzve, me të cilët takohemi çdo ditë - në rrugë, në shkollë, në shtëpi etj. Pra, psikologjia studion realitetin psikik dhe jetën psikike. Me veçoritë psikike, nënkuptojmë cilësitë e qëndrueshme të individit, siç janë: shprehitë, aftësitë, temperamenti, nevojat, interesat dhe cilësitë e tjera të personalitetit, të cilat shprehen në reagimet dhe sjelljet e njerëzve. Psikologjia, siç thonë disa psikolog, duhet të na përgjigjet në tri pyetje, të cilat janë: “Çka?”, respektivisht ajo duhet t’i paraqesë dhe t’i përshkruaj në mënyrë të plotë dukuritë psikike; “Si?”, respektivisht të tregoj si zhvillohen proceset psikike dhe si formohen cilësitë psikike; “Pse?”, respektivisht t’i zbuloj shkaqet e dukurive psikike veç e veç dhe t’i shpjegoj sjelljet dhe veprimet e njerëzve. Detyra praktike e psikologjisë qëndron në të zbatuarit e rezultateve të gjurmimeve teorike, me qëllim të kryerjes sa më me sukses të veprimtarive të ndryshme të njerëzve. Kështu p.sh. rezultatet e gjurmimeve psikologjike zbatohen në organizimin sa më të suksesshëm të punës në industri, apo për punë sa më të suksesshme mësimore dhe edukative, ose për të larguar pengesat psikike të njerëzve, të cilët e vështirësojnë kryerjen e punëve apo kontaktin me njerëz e të tjera. Pra, ç’ rëndësi ka psikologjia? Psikologjia na bënë të mundshme t’i njohim njerëzit, vetveten dhe jetën në përgjithësi, duke na treguar rrugën se si të veprojmë në situata të ndryshme, që t’i evitojmë të metat dhe t’i zbatojmë cilësitë pozitive. Pra, na tregon rrugën e formimit të vetive psikike të personalitetit. Fjala “psikologji” rrjedh nga greqishtja e vjetër, që do të thotë “psiko” (Psyche) - shpirt dhe “logos” - shkencë. Kjo fjalë lidhet me mitin e vjetër për Psikën dhe Erosin të cilin e shënoi historiani romak, Apulei. Sipas atij miti, kishte jetuar një vajzë shumë e bukur, e quajtur Psika, e në të cilën ishte dashuruar Erosi. Mirëpo, nëna e Erosit, zonja e dashurisë, Venera, e xhelozonte këtë dashuri dhe me çdo kusht mundohej ta shkatërronte, duke proklamuar se një djalë nga familja e zotëve nuk mund të marrë një vajzë nga shtresa e ultë. Mirëpo, edhe pas këtyre peripecive dhe spekulimeve, kryezoti Zeusi vendosi që edhe Psika të pranohet në Olimp, në mesin e zotëve dhe kështu e bëri të mundur martesën e Psikës me Erosin. Dashuria, pra triumfoi mbi të gjitha, kurse ky mit mbeti nëpër shekuj si inspirim për artistë, të cilët zakonisht Psikën e paraqesin si një vajzë shumë të bukur me krahë të fluturës (Rafaeli, Rodeni, La Fonteni etj.), ndërsa Frojdi thotë se Psika paraqet fluturën e cila fluturon nga lulja në lule dhe jeton nga nektari dhe dashuria. Më vonë fjala “psikë” (psycho) përdoret për fjalën shpirt, duke përmbajtur atë kuptim deri në ditët tona, duke hyrë kështu me këtë kuptim në shkencën mbi shpirtin, psikologjinë. Ndërsa miti mbi Psikën dhe Erosin mbeten edhe si tregues simbolik në kuptim të dashurisë për shpirtin njerëzor. Ndërsa Erosi, më vonë, nga Frojdi, do të hyjë në psikologji, si një ndër nocionet më karakteristike për jetën, dashurinë, bashkëpunimin, krijimtarinë etj. Në të vërtet ç’është psikologjia? Është shumë vështirë të definohet fjala psikologji, respektivisht të jepet një definicion që do t’i përmbushte të gjitha vështrimet e njohura deri më tani prej saj. Nëse nisemi nga shpjegim etimologjik i fjalës: “psiko” - shpirt dhe “logos” - shkencë, dituri etj., del se psikologjia është shkencë që studion shpirtin! Mirëpo, pasi fjala shpirt është nocion që ka prioritet religjioz - filozofik, emërtimi shkencorë mbi psikologjinë do të mund të na keq orientonte se psikologjia ka të bëjë me probleme të ndryshme e të llojllojshme metafizike, me të cila shkenca e sotme, de fakto, as nuk merret as nuk i pranon. Psikologjisë moderne, sot nuk i interesojnë çështjet siç janë: “ç’është shpirti?”, “a është shpirti material apo jomaterial?”, “a është i vdekshëm apo i pavdekshëm?”, pastaj “në çfarë marrëdhënie është ndaj trupit?” etj. Rreth këtyre pyetjeve janë bërë polemika të ashpra, që nga kohët e lashta e deri më sot, nga ana e idealistëve dhe materialistëve. Derisa idealistët mendonin se shpirti është i ndarë nga trupi (Platoni), materialistët përkundrazi, mendonin se shpirti nuk është i ndarë nga trupi (Demokrati). Definicion të plotë mbi këtë edhe sot e kësaj dite nuk kemi. Sot psikologjia është shkencë universale, kurse zhvillimi i sajë në jetën e njeriut bashkëkohorë është shumë i madh. Edhe pse enden në zhvillim e sipër, asaj ia hapin dyer të gjitha fushat e jetës. Kohëve të fundit ajo ka depërtuar edhe në industri, tregti, armatë, politikë etj. Njëkohësisht, ajo ka kontribuar në zhvillimin më të shpejtë të këtyre lëmive, duke u dhënë atyre kuptim më të thellë, e në masë më të madhe ka kontribuar në humanizimin e tyre Pyetje ne Psikologji 1. Qfarë shkence është psikologjia? -Psikologjia eshte studim shkencor i sjelljes,pervojes dhe proceseve mentale. 2. Cilat jane pikepamjet e para dhe me te njohura mbi fenomenet e psikologjis? -Ato te Sokratit,Platoni dhe Aristotelit. 3. Kur,ku edhe nga kush u hap laboratori i pare psikologjik? -Laboratori i pare psikologjik u hap ne Lajpcig te Gjermanise me 1879 nga psikologu gjerman V.Vunt.Prej kesaj date psikologjia konsiderohet si shkenc e pavarur. 4. Cilat jane drejtimet ose shkollat psikologjike? -Strukturalizmi,geshtalistet,biheviorizmi ku themelues ishte Xhon Uotson dhe psikoanaliza e Sigmund Frojdit. 5. Cilat jane deget e psikologjise? -Psikologjia fiziologjike,eksperimentale,e zhvillimit,sociale,klinike dhe e keshillimit,shkollore dhe e edukimit,industriale dhe ingjinierike. 6. Cilat jane metodat dhe teknikat e hulumtimit ne psikologji? -Metoda e te verejturit ose vezhgimit,metoda eksperimentale,testi,pyetesoret,intervista,historia e rastit...etj 7. Qka studion biopsikologjia? -Studion mardheniet ndermjet organizmit te njeriut dhe jetes psikike te tij. 8. Cili eshte roli i sistemit nervor? -Sistemi nervor eshte bartes i jetes psikike te njeriut dhe rregullator i gjithmbarshem i saj.Me anen e tij,impulset nervore qe shkaktohen nga ndikimi qe ushtrojne ngacmuesit ne shqisat e njeriut,barten ne qendrat trunore,ku shenderrohen ne perjetime te caktuara psikike siq jane mbresat,ndijimet,perceptimet etj. 9. Sa neurone ka sistemi nervor? -Sistemi nervor perbehet nga rreth 14 miliarde neuronesh.Neuroni perbehet prej degezimeve te fijeve te shkurtra-dendriteve dhe prej fijeve te gjata-neuritit ose aksones.Ndermjet neuritit dhe dendriteve krijohet nje haperise qe quhet sinapsë. 10. Qfar roli ka neurotransmetuesi? -Roli i neurotransmetuesit eshte i dyfisht ai kryen rol ngacmues dhe frenues te bartjes se informacioneve. 11. Sistemi nervor qendror dhe sistemi nervor periferik? -Sistemi nervor qendror perbehet nga truri dhe palca kurrizore,kurse sistemi nervor periferik perbehet nga tubezat e fijeve nervore ku shtrihen jash kafkesh dhe palces kurrizore.Sistemi nervor periferik perbehet nga sistemi somatik dhe sistemi autonom ose vegjetativ.Sistemi somatik eshte baze organike e ndijimeve.Ai ben te mundshme marrjen e informacioneve nga bota e jashtme dhe reagimin e njeriut ndaj ketyre informacioneve. 12. Truri dhe palca kurrizore? -Truri eshte pjesa kryesore e sistemit nervor.Ai eshte bartes organik i jetes psikike te njeriut.Truri perbehet nga truri i madh,truri i vogel dhe trungu i trurit.Truri i madh perbehet nga pjesa e perparme ku dallohet cipa dhe pjesa e ndermjeme ku jane talamusi dhe hipotalamusi.Talamusi ben lidhjen e qendrave te pjeseve te ndryshme te trurit kurse hipotalamusi luan rol ne jeten ndjenjore te njeriut dhe eshte rregullator i funksionimit te disa gjendrrave me tajim te brendshem.Truri i vogel ben rregullimin e barazpeshimit te trupit dhe koordinimin e disa levizjeve te ndryshme.Palca kurrizore kryen funksionin e bartjes se impulseve nervore. 13. Si ndahet testi? -Testi ndahet ne test psikologjik dhe pedagogjik.Test psikologjik mat njohurit nga te pavarurit e mesuar ne shkoll,kurse pedagogjike masin njohurit te cilat jan arritur gjat mesimit ne shkoll. 14. Si mund te jet intervista? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista mund te ndahet ne intervist e standardizuar dhe e pastandardizuar. E standardizuar eshte kur hulumtuesi parashtron ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare,kurse ajo e pastandardizuar kur hulumtuesi eshte me i lire gjat parashtrimit te pyetjeve dhe mund te parashtroj pyetje edhe nese e sheh se eshte e arsyeshme. 15. Qeshte historia e rastit? -Me ane te saj mblidhen te dhena per ndonje individ i cili ka veshtiresi ne adaptim,tek i cili edhe shfaqur ndonje problem dhe ti ndihmohet rreth atij problemi.. 16. Intervista ose biseda? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista ndahet ne intervist te standardizuar dhe te pastandardizuar.Intervista eshte e standardizuar ateher kur hulumtuesi i parashtron vetem ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare.Kurse e pastandardizuar eshte ateher kur hulumtuesi eshte me i lire ne parashtrimin e pyetjeve. Ai formulon pyetje varesisht nga rrjedha e bisedes nganjehere parashtron pyetje tjeter po qe se e sheh te arsyeshme. 17. Pyetsoret ose kuestionaret? -Me anen e tyre mblidhen te dhena per subjektet nga te cilat kerkojme qe tu pergjigjen disa pyetjeve.Pyetsoret ndahen ne pyetsor te tipit te hapur dhe te mbyllur. Ne tipin e hapur subjekti e formulon vet pergjigjen,kurse ne tipin e mbyllur ai e zgjedh njeren prej disa pergjigjeve te ofruara. 18. Testi? -Testi ne gjuhen shqipe do te thot provë.Me anen e tyre shihet a i kane individet ato cilesi dhe ne qfare shkalle.Testi eshte nje varg detyrash te zgjedhura sipas parimeve te caktuara,te cilat mundesojne qe ne menyre objektive te studiohen cilesit e ndryshme personale ose proceset psikike. 19. Dallimi mes karakteristikes primare dhe sekondare te adoleshenca? - karakteristik primare jane ndryshimet qe ndodhin brenda organizmit ndersa ato jasht organizmit jane karakteristik sekondare. 20. A ka dallime individuale te adoleshenca? -po ka sepse kemi individ me maturim te mehershem dhe te mevonshem. 21. A kemi dallime gjinore sa i perket adoleshences? - po sepse femrat hyn 2 vjet me heret se meshkujt ne fazen e pubertetit. 22. Dallime kulturore? -kemi edhe dallime kulturore ne disa vende puberteti edhe me i vonshem se te ne.Kjo varet nga kushtet klimatike,financiare,ekonomike...etj 23. Pjekuria e hershme? - eshte nga mosha 24-25 vjeçe.Ne ket faz individi arrin aspektin me te lart te zhvillimit fizik... 24. Pjekuria e mesme? - 35-46 vjet dhe eshte faza me kritike ku personat ballafaqohen edhe me smundje vdekjeprurese. 25. I posalinduri (periudha neonatale)? - dy javet e para quhen periudha neonatale.Fizikisht i posalinduri eshte i dobet dhe i varur nga te rriturit.Nuk mund te ngreje koken ose te rrotullohet vete.Te degjuarit te ta eshte i mir dhe ata reagojne ne menyre te ndryshme ndaj ererave dhe shijeve te ndryshme.Ata mund te shikojn mir deri ne nje distanc 30cm.Ai fle 16 ore ne dite. 26. Foshnjeria: nga 2 jave ne 2 vjeç(Periudha sensirimotorike)? - pas dy javesh i posalinduri merr titullun zyrtat foshnje.Rritja dhe zhvillimi fizik ne ket periudh eshte me e shpejt se ne te gjitha periudhat e tjera.Ne ket periudh foshnja fillon te bej levizje te ndryshme te mbeshteten ne krahet e tyre,kur jane 6muajsh mund te rrotullohen te ulen,kur jane 1 vjeç mund te ecin dhe te kapin me gishtat e tyre objekte te ndryshme dhe te flasin disa fjal e 6 muaj me vone kapaciteti i tyre arrin edhe deri ne 250 fjale,ne moshen 2 vjeçe prekin gjithqka, ecin mire dhe permisohet shume shikimi i tyre. 27. Femijeria e hershme: 2-7 vjeç(Periudha paraoperacionale)? - ne ket periudh mendimi i femijes eshte egocentrik,ai nuk mund ti shoh gjerat nga pikepamja e te tjereve.Ai nga egocentrizmi nuk mund te dalloj realen nga imagjinarja.Ne ket moshe femija nga 250 fjale arrin ti pervetesoje rreth 14.000 fjale rreth moshes 6 vjeçare duke mesuar mesatarish 9 fjale ne dit.Ne ket moshe shumica e femijeve luajn edhe vetem edhe sikur femije te tjere te jene te pranishem. 28. Femijeria e mesme 7-11vjeç(Periudha operacionale)? - keto jane vitet e shkolles fillore.Femijet me te vegjel se 7 vjeç kane dy gota te mbushura me uje njejte dhe ata nuk e kan te veshtire ta dallojne se ne gota gjendet e njejta mase e ujit,ndersa nese e qesin ujin prej njeres gote ne nje gote tjeter me te gjate dhe me te ngushte ata mendojne se gota e gjat ka me shume uje edhe nese derdhja e unjit te jet bere para syve te tyre ndersa femijet qe gjenden ne ket faze nuk mashtrohen nga dukja e tille. 29. Adoleshenca? - adoleshenca shoqerohet me ndryshime te medha fizike te pubertetit ku personi behet i afte per tu bere prind.Adoleshenca mbaron ateher kur personi merr pergjegjsit si prind,pergjegjsit financiare...Ekzistojne tri sfera ne te cilat adoleshentet kane me shume probleme se sa individet e vegjel dhe te rritur :konflikti prinder-femije,ndryshimet e disponimit dhe sjelljet e rrezikshme. 30. Pjekuria e hershme dhe e vonshme? - Pjekuria eshte koha e marrjes se pergjegjesive te te rriturve ne pune dhe ne marredheniet sociale.Pjekuria nuk eshte fundi i procesit te zhvillimit ndryshimet zhvillimore vazhdojne edhe gjat pjekurise. 31. Maturimi? - shpreh rritjen sistematike fizike te sistemit nervor dhe strukturave te tjera trupore. 32. Identiteti gjinor dhe rolet gjinore? - Kur flitet per gjini duhen te dallohen dy aspekte identiteti gjinor dhe roli gjinor.Identiteti gjinor eshte pervoja subjektive e te qenit mashkull ose femer. Roli gjinor eshte shprehja sjellore e jashtme e identitetit tuaj gjinor.Nje person qe ka tipare edhe femerore edhe mashkullore quhet androgjen. 33. Cikli njerezor i reagimit seksual? - perbehet nga kater faza :eksitimi,faza e platese,orgazma,rezolucioni. 34. Emocionet? - perjetimet personale,te kendshme apo te pakendshme psh kenaqesija,neveritja,frikesimi,brengosja,mburrja etj.Emocionet dhe motivet mund ta drejtojne sjelljen tone por dallimi eshte se emocionet shkaktohen nga jashte kurse motivet nga brenda. 35. Ndryshimet fiziologjike me rastin e emocioneve? - me rastin e emocioneve paraqiten edhe ndryshimet fiziologjik ne organizem.Me rastin e frikes dhe zemerimit eshte konstatur rritja e adrenalines ne gjak qe sjell rritjen e sheqerit ne gjak.Eshte vertetuar se me rastin e emocioneve te pakendshme lekura behet perçues me i mire i rrymes elektrike qe quhet refleks psikogalvanik. 36. Shprehja e emocioneve? - emocionet mund ti shprehim me fytyr,me levizjet e trupit dhe me zë.. 37. Klasifikimi i emocioneve? - ka klasifikime te ndryshme te emocionece.Sipas Pluthchik ai permend tete emocione baze ose paresore :gezimi,pranimi,frika,habia,trishtimi,neveria,zemerimi dhe kunderveprimi.Me kombinimin e tyre formohen emocionet dytsore ose sekondare psh me kombinimin gezim-pranim kemi emocionin e dashuris,me kombinimin zemerim-kunderveprim kemi agresivitetin. Sipas Lazarus kemi tri grupe te emocioneve: emocionet negative(zemerimi,frika,zhelozia,neveria),emocionet e perziera(shpresa,keqardhja),emocionet pozitive(lumturia,mburrja,dashuria). 38. Stresi?- eshte perjetim i ngjarjeve si rrezikim i mirqenies fizike dhe psikologjike.Kudo qe ka jet ka edhe stres ai eshte i paevitueshem nuk eshte i keq por as edhe i dobishem per shendetin tone.Stresi shkakton semundje te lehta por nganjehere edhe te renda. 39. Pasojat e stresit kronik? -stresi i pakontrolluar mund te shkaktoj veshtiresi si: diabeti,çrregullimet e tretjes, renia e imunitetit,problemet ne lekure,nderlikimet e shtatzanis etj Nga ngjarja stresuese mund te shkaktohet sulmi ne zemer.Jane konstatuar shum vdekje na sulmet ne zemer pas termetit ne Los Angeles me 1996. 40. Problemet psikologjike? - nga stresi shkaktohen edhe çrregullime psikologjike.Disa jane si pasoje e djegjes emocionale e disa si rezultat i prishjes se substancave kimike ne tru.Stresi i pakontrolluar ndikon ne kujtesen ton e sidomos ne kujtesat afatshkurter.Stresi veshtireson gjumin,sjell depresionin. 41. Perballimi i stresit? - stresin mund ta perballojm ne disa menyra si perkrahja emocionale nga te tjeret,meditimi dhe relaksimi. 42. Dallimi mes te mesuarit dhe te nxenit? - te nxenit eshte ajo qe mesuesi e shkemben,na e spjegon mesimin e ne e absorbojm e marrim nga ta.Kurse te mesuarit eshte kur mesojm ne menyr te pavarur. 43. Dallime gjinore ne aftesi kognitive dhe arritje akademike? - femrat arrijne rezultate me te larta se meshkujt ne testet e shkathesive gjuhesore,kuptimit te te lexuarit,kujteses verbale dhe hapesinore kurse meshkujt arrin rezultate me te larta se femrat ne testet e arritjeve ne matematik,ne shkenc,shkenca kompjuterike etj. 44. Dallime gjinore ne emocione dhe sjellje sociale? - femrat jane me te kujdesshme dhe kuptuese,miqesore,besuese dhe te hapura,me te afta te fshehin emocionet e tyre kurse meshkujt jane me garues dhe dominante,ngulmues,te pafrikshem ndaj rreziqeve,me vetbesim te lart,bejne shumicen e llojeve te krimeve. 45. Dallime gjinore ne zgjedhjen e partnerve dhe sjelljen seksuale? - femrat parapelqejn nje partner me te moshuar,qe ka potencial per te ardhura te larta,nje partner me karakter te mir kurse meshkujt parapelqejn nje partnere me te re,e cila eshte fizikisht atraktive,jane me aftesi te mira ne amviseri,jane xheloze sa i perket seksualitetit. 46. Cili lloj i agresivitetit eshte prezent te femrat? - te femrat agresiviteti verbal kurse te meshkujt agresiviteti fizik. 47. Afektet - jane emocione te vrullshme dhe intensive,te cilat nuk zgjasin shume. Pasionet - jane shprehi te formuara gjat jetes te cilat percillen gjithmone me emocione intensive. Disponimet - jane gjendje emocionale te kendshme ose te pakendshme te cilat zgjasin relativisht shum por nuk jane intensive. Xhelozia - burimi kryesor i xhelozis eshte mungesa e siguris personale. Hidherimi - paraqitet ateher kur humbim diqka te rendesishmeper ne. 48. Baza biologjike e kontrollimit te emocioneve? - sistemi nervor autonom qe reagon ne menyr te pavullnetshme me stimulim -hipotalamusi si gjenderr(gjendrra mbiveshkore) me hormonet adrenalinen dhe nenadrenalinen. 49. Dallimi mes motiveve biologjike dhe sociale? - motivet biologjike jane te lindura ndersa motivet sociale jane te fituara gjat jetes. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) awtqmqdbuwh5a21i30d55s1bgdfby0j 2976343 2976341 2026-05-02T15:27:17Z Leutrim.P 113691 /* Përmbajtje për trajtim */ Përgjigje 2976343 wikitext text/x-wiki == Përmbajtje për trajtim == Stresi është i pashmangshëm në jetë. Ndërkohë ju nuk mund ta keni menduar por stresi është normal dhe i nevojshëm, në atë shkallë sa nuk ndikon në kualitetin e shëndetit dhe jetës. Mund të dobësoni efektet e stresit duke identifikuar shkaqet nga vjen, duke e kuptuar dhe pranuar nëse mund ta kontrollosh apo jo dhe duke mësuar aftësitë manaxhuese të tij. Tek secili prej nesh efektet e stresit jane të ndryshme, si dhe rrugët për t’u shëruar ndryshojnë nga një person tek tjetri. Ju mund të provoni disa metoda, dhe të zbuloni se cila është rruga më e mirë që ju përshtatet. Ja disa teknika qetësuese: Aktiviteti i rregullt fizik është një nga teknikat më efektive të menaxhimt të stresit: Shkruaj: Diçka që të bën të rrëfesh të fshehtat e tua. Mbajtja e një ditari nuk është vetëm prakikë e adoleshentëve. Shpreh ndjenjat: Bisedo, qesh, qaj dhe shpreh inatin. Janë normale për të qenë pastaj i qetë. Bëj diçka që të kënaq: Një hob ose aktivitet që mbush kohën e lirë mund t’ju ndihmojë të relaksoheni. Punët vullnetare në shërbim të të tjerëve ju ndihmojnë të dobësoni stresin. Qendra relaksimi: Këtu përfshihen, ushtrime për frymëmarrjen, ushtrime për qetësimin e muskujve, masazhe trupi, aromaterapi, joga dhe ushtrime tradicionale kineze. Aktivitete që njihen pak: Të mësosh si të qetësosh trupin tënd përmes vetëhipnotizimit, të meditosh, praktiko ushtrime imagjinare, dëgjo muzikë qetësuese dhe rri me njerëz që dinë të bëjnë humor. E rëndësishme është të reduktoni sasinë e stresit në jetën tuaj. Ja disa teknika për të shmangur stresin e panevojshëm: Manaxho kohën: Programimi dhe organizimi i kohës suaj mund t’ju bëjë më shumë produktivë. Strategjitë për të përballuar: Përpiqu të dallosh mënyrat e sjelljes ndikuar nga stresi dhe gjej mënyrat për t’i reduktuar. Krijo një stil jete: Balanco detyrimet duke i dhuruar vetes kohën e mjaftueshme për t’u qetësuar. Ushqehu mirë, mos pi duhan, dhe limito sa të mundesh konsumin e alkolit. Mbaj afër miq të mirë: Njrëzit që kanë një rrjet të fortë shoqëror që I mbështet janë shumë të aftë të përballojnë ndryshimet e jetës. Ndrysho mënyrën e të menduarit: Thuaju “stop” mendimeve që të shkaktojnë stres. Zgjidhi problemet duke punuar, dhe krijo intimitet me orenditë e zyrës apo shtëpisë, që të jenë sa më të këndshme për syrin . Por stresi mund të jetë i pakalueshëm. Ndërkohë që mund t’ju vijë në ndihmë një mik ose familjar ju mund të kërkoni këshillën ë e një profesionisti. Si mund ta përcaktoj shkallën e stresit tim? Shkalla e stresit tuaj mund të jetë dhe një tipar gjenetik i trashëguar., sa të mbështetur ndiheni nga familja dhe miqtë, eksperiencat e mëparshme, përballja me streset, dhe aftësia juaj për ta përballuar apo për t’u kthyer mbrapa. Çfarë është shumë stresuese për një person ndoshta nuk mund të jetë për një tjetër. Shkalla e stresit tuaj në ndonjë situatë varet se sa ju e nuhasni atë dhe sa zgjat më vonë. Shumë njerëz kanë mësuar se si të silllen me stresin e tyre më mirë se të tjerët. Nëse keni dyshim për daljen nga gjendja e stresit, ju duhet të mësoni mënyra më të mira për t’u shëruar. Ndryshimet që mund të ndodhin në jetë, si humbja e një njeriu të dashur, martesa, ndryshimi i vendit të punës janë disa shkaqe për t’u ndier të stresuar por përgjithësisht kohëzgjatja varet nga vetë ju. Sa ndikim ka stresi tek unë? Stresi mund të ketë një ndikim serioz në shëndetin tuaj, sidomos nëse ai bëhet kronik. Ai godet zemrën dhe qarkullimin e gjakut, sistemin nervor dhe atë imunitar. Dhe dhimbje gjymtyrësh, ankth e vështirësi në të kuptuar. Të gjithë këto shkaktojnë probleme të dobësimit të arterieve të gjakut, diabetit, astmës, probleme në marrëdhënie me njerëzit dhe sjellje e vakët në shkollë apo punë. Kur ju jeni të stresuar, trupi juaj çliron hormone që shpeshtojnë frymëmarrjen dhe rrahjet e zemrës, dhe japin një vërshim energjish. I gjithë trupi përgatitet të përballet me rrezikun. Kjo njihet si “lufta për luftë”, reagimi në gjendje stresi. Ky reagim në fakt varet nga situata ku ndodheni, kur situata stresuese kalon, trupi kthehet në gjendjen normale. Por pak stres është normal, madje i nevojshëm për të patur një jetë të ndryshueshme dhe interesante. Përgjigjja ndaj stresit mund të jetë i dobishëm kur reaksioni i shpejtë ndaj tij bëhet i dobishëm. Prapseprapë , mund të vështirësojë aftësinë tuaj për t’i dalë ballë detyrimeve komplekse dhe interaktive me njerëzit që ju rrethojnë. Në qoftë se ju ndiheni të shtypur nga një gjendje mbistresante për një periudhë të shkurtër kohe ju mund të filloni të ndiheni të dobët dhe të shfaqni probleme shëndetësore. Lajmi i mirë është se mund të gjeni rrugë, që ju shpien drejt indiferencës dhe shpenzimin e kohës me të tjera plane që nuk ju lënë të mendoni rreth stresit PERSONALITETI DHE ÇRREGULLIMET SHPIRTËRORE E premte, 12 Shkurt 2010 19:57 administratori Vlerësimi i personalitetit është me rëndësi të madhe në shumë fusha të psikologjisë. Personaliteti përkufizohet si modelet e dallueshme dhe të qëndrueshme të sjelljes dhe njohjes që karakterizojnë përshtatjen në jetë. Çdo matje e personalitetit duhet të jetë e vlefshme,e besueshme,e standardizuar dhe praktike. Vëzhgimi i sjelljes së një personi në situata të përditshme për një periudhë kohe mund të ndihmojnë në të kuptuarit e personalitetit STRESI Stresi është çdo gjë që ushtron kërkesa ndaj të cilave ne duhet të përshtatemi. Ai mund të shkaktohet prej rreziqeve fizike ose kërcënimeve psikologjike. Presioni ndodh kur përpiqemi shumë për të plotësuar kërkesat që ushtrohen mbi ne nga të tjerët dhe nga vetvetja. Ankthi është një ndjenjë e paqartë frike dhe shqetësimi për të ardhmen dhe shpesh është një reagim emocional ndaj stresit. Fakti se sa stres përjetojmë varet nga stresorët në jetën tonë,nga karakteristikat e personalitetit dhe nga aftësitë përballuese. Njerëzit që mësojnë se sjellja e tyre është jo efektive në arritjen e qëllimeve dorëzohen dhe përjetojnë paaftësinë e fituar për të ndihmuar veten. psikologjia e shëndetit---synon të kuptojë ndikimet psikologjike në gjendjen shëndetësore të njerëzve. Përballimi i stresit i orientuar në zgjedhjen e detyrës përfshin zgjidhjen realiste realiste të problemit që shpie te stresi. SJELLJA ANORMALE Kur një individ nuk është në gjendje t'i përshtatet si duhet jetës së përditshme,ai vuan nga ndonjë çrregullim. Format më të lehta të sjelljes anormale quhet çrregullime të ankthit. Gjendjet anormale më të rënda përfshijnë depresionin dhe skizofreninë. Një person mund të quhet anormal në qoftë se ai ose ajo sillet në mënyrë të çuditshme në një formë që devijon në mënyrë të ndieshme nga norma. Një sjellje e tillë mund të shfaqet nëpërmjet iluzioneve (të besuarit në gjëra të paqena),halucinacioneve (ndjesi shqisore që nuk kanë lidhje me mjedisin e vërtet përreth), dhe frikës ose riteve të pazakonta që nuk i shërbejnë asnjë qëllimi të dukshëm. ANKTHI Zakonisht përkufizohet si një ndjenjë jo e theksuar frike dhe pasigurie. Ankthi mund të quhet si një frikë ndaj kërkesave që i bëhen një individi kur ai nuk e di me saktësi ç'janë këto kërkesa. Personi vetë,në përgjithësi,nuk ka një ide të qartë për arsyen e vërtet të ankthit .Në fakt prirja është për ta shmangur të menduarit për frikën,sepse një gjë e tillë veçse e shton atë. Te personi me gjendje ankthi shpesh zhvillohen sjellje të caktuara ritualistike, që e ndihmojnë për të ulur ankthin përkohësisht,por që në fakt i shtojnë problemet,sepse nuk i zgjidhin ato. ÇREGULLIMET E GJENDJES SHPIRTRORE Kur një person provon një prishje të theksuar të humorit dhe të ekuilibrit emocional atëherë mund të themi se ai person ka çrregullime të gjendjes shpirtërore. Kur emocionet qëndrojnë në një pikë të ulët gjatë gjithë kohës dhe ne humbasim interesin për jetën,kjo do të thotë se po kalojmë një gjendje depresioni. -Depresioni madhor-karakterizohet nga një gjendje e rënë shpirtërore dhe trishtim që shoqërohet me ndjenjën e fajit dhe te qenit i pavlefshëm. Depresioni mund të varrojë në mënyrë të dukshme nga pikëpamja e seriozitetit të gjendjes. Në formë të lehtë është normale që njerëzit të ndjehen depresivë, kur ata dështojnë në arritjen e një qëllimi,apo kur u vdes ndonjë i afërt. Njerëzit kalojnë në gjendje depresive kur ata kanë probleme në punë,probleme bashkëshortore,ose kur ndjehen të pazotë për diçka që duan të bëjnë. Simptomë tjetër mund të përfshijnë:prishjen e gjumit, rënien në peshë, këputjen, ndjenjën e fajit të kotë ose atë të qenit i pavlefshëm dhe mendimet rreth vdekjes dhe vetëvrasjes. Këto simptome shfaqen në një periudhë të paktën dy javore. Personat të cilët janë në depresion të thellë e përshkojnë veten e tyre,si të trishtuar dhe të pashpresë. Problemi më i madh i depresionit është mundësia për të kryer vetëvrasje. Psikologjia e Femije dhe e Njeriut Për të ditur se çfarë t’u thuash fëmijëve dhe si t’ua thuash atë është një sfidë e përherëshme prindërore. Fatkeqësisht, disa fjalë qoftë edhe nga mënyra sesi thuhen mund të shkaktojnë dhimbje emocionale që lënë gjurmë gjatë gjithë jetës. Studimi i ri tregon se komentet negative rreth peshës trupore, pamjes së jashtme ose ndaj mënyrës së të ngrënit që bëhen nga prindërit apo pjestarë të familjes mund të prekin rëndë vetbesimin e një fëmije. Kjo dukuri vihet re më shumë tek vajzat sesa tek djemtë, thuhet në studim. Autorët e studimit intervistuan 450 vajza që kishin probleme me pamjen e jashtme, pra ishin pak të shëndosha apo hanin ose flisnin shumë. Rezultatet treguan se 80 përqind e tyre thane se kur kishin qënë të vogla, ato ishin përballur me komente negative rreth pamjes së jashtme, ose kishin provuar fjalë fyese si dembele, e shëmtuar apo budallaqe. Ekspertët thonë se komente të tilla janë tepër të dëmshme dhe i bëjnë fëmijët të ndjehen të keqtrajtuar emocionalisht, dhe krijojnë çrregullime në oreksin e tyre. Studimi arriti në përfundimin se ndikimi i kritikave, veçanërisht ndaj mbipeshës apo pamjes së jashtëme të fëmijës ishte akoma më i keq kur komentet bëheshin nga nëna më shumë sesa nga pjestarët e tjerë të familjes. Ndjenja e vetbesimit është një karakteristikë që krijohet me vështirësi, thuhet në studim, prandaj një koment apo kritikë pa takt, një fjalë fyese pa qëllim, sjellin pasoja afatgjate në jetën e fëmijëve. Unë besoj në njeriun, që dallohet nga të gjitha krijesat e tjera të gjalla për nga uniteti i tij. Sepse njeriu jeton në vetëdije të plotë. Njeriu, i vetëdijshëm për vetveten dhe për të ardhmen e tij, e di që ardhmëria e tij është për të vdekur, ai është i vetëdijshëm për vogëlsinë dhe pafuqinë e tij; njeriu e sheh tjetërsinë e tjetrit; njeriu jeton në natyrë dhe i nënshtruar ndaj ligjeve të natyrës, ndonëse ai ta kapërcejë atë nëpërmjet mendimit. Unë besoj në njeriun si produkti i një evolucioni natyror që vjen nga konflikti për të qenë njëkohësisht rob i natyrës dhe i ndarë nga ajo, si dhe nga nevoja për tu bashkuar dhe harmonizuar me të. Unë besoj në natyrën e njeriut, kontradiktë e ngulitur në kushtin njerëzor. Të jetosh në këtë kontradiktë kërkon një hulumtim të përhershëm zgjidhjesh duke krijuar, nga ana e tyre, kontradikta të reja dhe nevojë për përgjigje të reja. Unë besoj tek përgjigjet ndaj këtyre kontradiktave, sepse ato e ndihmojnë njeriun për të kapërcyer ndjenjën e tij të huajësisë dhe i japin atij një ndjenjë afrimiteti, uniteti dhe përkatësie. Unë besoj në çdo përgjigje ndaj kontradiktave, sepse ato e vënë njeriun përpara alternativës për të ecur para apo për tu zbrapsur. Çfarëdo qoftë zgjedhja, dhe veprimet që e shoqërojnë atë, ajo çka ai ka zgjedhur është udha që i lejon atij për të zbrapsur apo progresuar humanitetin në të. Unë besoj në zgjedhjen e vetme të njeriut ndërmjet jetës dhe vdekjes, ndërmjet krijueshmërisë dhe dhunës shkatërruese, ndërmjet realitetit dhe iluzioneve, ndërmjet objektivitetit dhe intolerancës, ndërmjet pavarësisë vëllazërore dhe nënshtrimit ndaj një sundimi. Unë besoj në kuptimin e jetës si lindje e përhershme dhe lulëzim i vazhdueshëm. Unë besoj në kuptimin e vdekjes si fund ndaj rritjes dhe përsëritje e përjetshme. Unë besoj që njeriu ku përgjigja e të cilit është regresive, është një njeri në kërkim uniteti, që e kërkon këtë unitet duke u çliruar nga frika e padurueshme e vetmisë dhe e pasigurisë, dhe duke përçudnuar atë çka e kthen në njerëzor dhe e shqetëson këtë njeri. Orientimi regresiv shfaqet në tre fenomene që mund t’ia behin bashkë ose veçmas: nekrofilia, narcisizmi dhe simbioza incestuoze. Kuptoj me nekrofili dashurinë për gjithçka që është e lidhur me ushtrimin e dhunës dhe të shkatërrimit; dëshira për të vrarë; admirimi për forcën; joshja e vdekjes, e vetëvrasjes, e sadizmit; dëshira për ta shndërruar organiken në inorganike nga një nevojë e pa mënjanueshme «për të vënë rregull». Nekrofilisë i mungojnë nga natyra cilësitë e nevojshme për krijimin dhe ajo strehohet, e vënë në lëvizje nga një ndjenjë pafuqie, në zgjidhjen e lehtë, që është të shkatërruarit, që për të ka peshë vetëm një gjë: forca. Kuptoj me narcisizëm qëndrimin e njeriut i cili, duke pushuar së treguari një interes autentik ndaj botës së jashtme, për t’u lidhur veçse pas vetvetes, grupit, klanit, fesë, kombit, racës së tij, ka deformuar plotësisht frymën e tij për të shquar gjërat. Nevoja për kënaqësi narcizike rrjedh, në përgjithësi, nga nevojshmëria për të kompensuar një skamje materiale dhe kulturore. Kuptoj me simbiozë incestuoze tendencën për të qëndruar i lidhur pas nënës së vet apo pas zëvendësuesve të saj – gjaku, familja, tribuja -, prirja për t’i ikur barrës së padurueshme të përgjegjësisë, lirisë dhe ndërgjegjes, dhe për të kërkuar mbrojtje dhe dashuri në një azil sigurie dhe dashurie të paguar shtrenjtë, ngaqë çmimi i kësaj është, për njeriun, ndalja e zhvillimit të tij për të qenë njerëzor. Unë besoj në njeriun që zgjedh për të evoluar, sepse ai gjen, falë shpërthimit të forcave të tij njerëzore, një unitet të ri. Tre orientime, të cilat mund të paraqiten veçmas apo bashkë, janë një terren i favorshëm për shpërthimin e tyre: biofilia, dashuria për humanitetin dhe për natyrën, pavarësia dhe liria. Unë besoj tek dashuria, sepse ajo është kyçi i rritjes njerëzore. Dashuria, bashkimi me një qenie apo një gjë jashtë vetes, vendos një lidhje me tjetrin, e lejon një qenie për tu ndjerë një me të tjerët, por nuk i heq asgjë ndjenjës së saj të integritetit dhe pavarësisë. Dashuria është një orientim produktiv që ka për natyrë disa kërkesa që duhet të jenë të plotësuara njëkohësisht. Ajo kërkon që të interesohemi ndaj objektit të dashurisë sonë apo të bashkimit, që të ndjehemi përgjegjës për të, që ta respektojmë dhe ta njohim. Unë besoj tek përvoja e dashurisë. Asnjë kënaqësi nuk është më njerëzore sesa ajo e dashurisë, asnjë nuk është më e aftë për të humanizuar njeriun. Por dashuria, siç dhe arsyeja, nuk njeh gjysma. Ne nuk duam përgjysëm. Unë besoj tek nevojshmëria për të qenë «të lirë» nga lidhje të brendshme dhe/ose të jashtme, me qëllim për të fituar «lirinë» e krijimit, ndërtimit, të hyrjes tek dija etj., me qëllim për tu kthyer një individ i zgjuar dhe i përgjegjshëm. Unë besoj tek liria e përkufizuar si aftësi për të ndjekur zërin e arsyes dhe të njohjes, dhe për tu rezistuar zërave të pasioneve iracionale; unë besoj tek çlirimi, i cili e kthen njeriun të lirë dhe të aftë për të përdorur mundësitë e tij racionale, për të kuptuar objektivisht botën dhe pjesën që ai ka në këtë botë. Unë besoj tek «lufta për liri» që nuk qe në përgjithësi gjë tjetër përveçse lufta kundër një autoriteti të imponuar që kërkon për të thyer vullnetin e njeriut. Sot, «lufta për liri» është më tepër çlirimi ind ividual dhe kolektiv nga një «autoritet» i zgjedhur «me dëshirë», një çlirim nga forca të brendshme që na nxitin për t’iu nënshtruar atij, sepse ne nuk e durojmë lirinë. Unë besoj tek liria, jo aq si cilësi e pandryshuar që ne «e kemi» apo «nuk e kemi», por si akt çlirimi nga vetja jonë, nga i cili ne përdorim lirinë tonë për të bërë zgjedhje. Çdo etapë e jetës që ngre shkallën e pjekurisë së njeriut, ngre gjithashtu dhe aftësinë e tij për të zgjedhur zgjidhjen që e çliron atë. Unë besoj tek «liria e zgjedhjes», ndonëse ajo të mos jetë gjithmonë e njëjtë për të gjithë njerëzit në çdo moment. Një njeri me orientim ekskluzivisht nekrofil, narcizik apo simbiotik dhe incestuoz nuk mundet për të bërë gjë tjetër përveçse zgjedhjen e regresionit. Njeriu i lirë, i çliruar nga lidhjet iracionale, nuk bën zgjedhje regresive. Unë besoj që liria e zgjedhjes u shtron probleme vetëm njerëzve që kanë orientime të kundërta, dhe tek të cilët liria për të zgjedhur është për këtë arsye e kushtëzuar nga dëshira të pavetëdijshme dhe racionalizime siguruese. Unë besoj tek dashuria për fqinjin, nëse ajo është e sinqertë dhe pa sentimentalitet dhe iluzione, nëse ajo është një formë ndihme, duke e ndihmuar tjetrin për të gjetur udhën e vet. Asnjë nuk mundet për ta «ndihmuar» fqinjin e tij duke vendosur për të. Të vetëdijësohesh mbi zgjidhje çliruese mundet për të zgjuar energji të fshehura dhe të nxisë për të zgjedhur më parë jetën sesa vdekjen. Unë besoj tek barazia ndërmjet njerëzve, që çdo njeri është në gjendje për ta ndjerë nëse ai mëson për të njohur vetveten, nëse ai pranon që është i barabartë me të tjerët dhe identifikohet me to. Çdo individ mbart humanitetin në vete; «kushti njerëzor» është unik dhe i njëllojtë për të gjithë njerëzit megjithë dallimet e pashmangshme në zgjuarsi, talent, madhështi, ngjyrë, etj. Unë besoj tek nevojshmëria për të përmendur gjithmonë barazinë ndërmjet njerëzve me qëllim për të penguar që ato të instrumentalizohen reciprokisht. Unë besoj tek vëllazërimi nëse ai është dashuri për fqinjin. Por ai mbetet i pakuptimtë sa kohë që nuk janë zhdukur të gjitha lidhjet «incestuoze» që frenojnë aftësinë e një qenie për të gjykuar objektivisht «vëllain» e vet. Unë besoj tek humaniteti në njeriun dhe tek aftësia e qenies njerëzore për t’iu afruar atij nëse ai kapërcen shoqërinë e vet. Sado i lidhur që të jetë me shoqërinë ku ai lind, ai duhet të mësojë për të parë nëse ajo nxit apo pengon lulëzimin e potencialit njerëzor. Ai nuk mundet për të patur njohje të natyrës njerëzore nëse tabutë, kufizimet, vlerat e përçudnuara i duken atij të «natyrshme». Unë besoj tek funksioni i dyfishtë – nxitës dhe frenues – i shoqërisë, dhe pra tek konflikti i përhershëm ndërmjet shoqëri dhe humanitet. Shoqëria do të pushojë së frenuari njerëzit dhe së bëri ato qytetarë të cytur nga shija e të sunduarit kur qëllimi i saj do të jetë i njëjtë më atë të humanitetit. Unë besoj tek një shoqëri e shëndoshë në të cilën të mundesh – dhe të duhesh – për të shpresuar, tek një shoqëri e cila nxit aftësinë e njeriut për të dashur fqinjin e tij, për të punuar dhe krijuar, për të zhvilluar arsyen e vet dhe një vështrim objektiv të vetvetes, të bazuar mbi përvojën e energjisë së tij prodhuese. Unë besoj tek ringjallja kolektive e shëndetit mendor, burim shprese, tek mendja e shëndoshë në njeriun, që i jep atij dhuntinë e dashurisë dhe krijimit, duke e çliruar atë nga lidhje incestuoze me klanin dhe tokën e vet, duke i dhënë atij një identitet të bazuar mbi përvojën që ai ka mbi vetveten e tij si subjekt dhe veprues i forcave të veta, duke e paisur atë me pushtetin për të qenë i prekur nga realiteti brenda dhe jashtë tij, dhe për të zhvilluar objektivitetin dhe arsyen e tij. Unë besoj tek bashkimi i forcave të një numri në rritje individësh të ethshëm për të punuar me atë që ka të njëjtat merake, përballë një bote që është duke u kthyer e çmendur dhe çnjerëzore. Unë besoj tek njerëzit me synime të qarta ku përpjekjet e të cilëve nuk kufizohen për të ofruar një përshkrim njerëzor të botës, por që nisen si gjurmues mbi udhën e humanizimit dhe punojnë për transformime të mundshme. Një interpretim i botës pa dëshirë ndryshimi mbetet i kotë: një ndryshim pa interpretim paraprak është një ndërmarrje e verbër. Unë besoj tek realizimi i një bote ku njeriu është më shumë, ndonëse duke patur pak, ku ekzistenca e tij nuk është e sunduar nga dëshira për të konsumuar, ku «njeriu» është qëllimi i parë dhe i fundit ku njeriu gjen mjetin për t’i dhënë një qëllim jetës së tij dhe forcën për të jetuar i lirë dhe pa iluzione Psika dhe Erosi Psikologjia si disiplinë shkencore, që për objekt studimi ka njeriun është mjaftë e re. Ajo, siç thotë psikologu gjerman Ebinghaus, e ka të kaluarën shumë të gjatë, por historinë e shkurtër. Psikologjia si shkencë, nga pikëpamjet e veçanta, na i ndriçon aktivitetet dhe sjelljet e njerëzve si dhe na bënë të mundshme t’i kuptojmë më lehtë e më mirë sjelljet dhe veprimet e njerëzve, me të cilët takohemi çdo ditë - në rrugë, në shkollë, në shtëpi etj. Pra, psikologjia studion realitetin psikik dhe jetën psikike. Me veçoritë psikike, nënkuptojmë cilësitë e qëndrueshme të individit, siç janë: shprehitë, aftësitë, temperamenti, nevojat, interesat dhe cilësitë e tjera të personalitetit, të cilat shprehen në reagimet dhe sjelljet e njerëzve. Psikologjia, siç thonë disa psikolog, duhet të na përgjigjet në tri pyetje, të cilat janë: “Çka?”, respektivisht ajo duhet t’i paraqesë dhe t’i përshkruaj në mënyrë të plotë dukuritë psikike; “Si?”, respektivisht të tregoj si zhvillohen proceset psikike dhe si formohen cilësitë psikike; “Pse?”, respektivisht t’i zbuloj shkaqet e dukurive psikike veç e veç dhe t’i shpjegoj sjelljet dhe veprimet e njerëzve. Detyra praktike e psikologjisë qëndron në të zbatuarit e rezultateve të gjurmimeve teorike, me qëllim të kryerjes sa më me sukses të veprimtarive të ndryshme të njerëzve. Kështu p.sh. rezultatet e gjurmimeve psikologjike zbatohen në organizimin sa më të suksesshëm të punës në industri, apo për punë sa më të suksesshme mësimore dhe edukative, ose për të larguar pengesat psikike të njerëzve, të cilët e vështirësojnë kryerjen e punëve apo kontaktin me njerëz e të tjera. Pra, ç’ rëndësi ka psikologjia? Psikologjia na bënë të mundshme t’i njohim njerëzit, vetveten dhe jetën në përgjithësi, duke na treguar rrugën se si të veprojmë në situata të ndryshme, që t’i evitojmë të metat dhe t’i zbatojmë cilësitë pozitive. Pra, na tregon rrugën e formimit të vetive psikike të personalitetit. Fjala “psikologji” rrjedh nga greqishtja e vjetër, që do të thotë “psiko” (Psyche) - shpirt dhe “logos” - shkencë. Kjo fjalë lidhet me mitin e vjetër për Psikën dhe Erosin të cilin e shënoi historiani romak, Apulei. Sipas atij miti, kishte jetuar një vajzë shumë e bukur, e quajtur Psika, e në të cilën ishte dashuruar Erosi. Mirëpo, nëna e Erosit, zonja e dashurisë, Venera, e xhelozonte këtë dashuri dhe me çdo kusht mundohej ta shkatërronte, duke proklamuar se një djalë nga familja e zotëve nuk mund të marrë një vajzë nga shtresa e ultë. Mirëpo, edhe pas këtyre peripecive dhe spekulimeve, kryezoti Zeusi vendosi që edhe Psika të pranohet në Olimp, në mesin e zotëve dhe kështu e bëri të mundur martesën e Psikës me Erosin. Dashuria, pra triumfoi mbi të gjitha, kurse ky mit mbeti nëpër shekuj si inspirim për artistë, të cilët zakonisht Psikën e paraqesin si një vajzë shumë të bukur me krahë të fluturës (Rafaeli, Rodeni, La Fonteni etj.), ndërsa Frojdi thotë se Psika paraqet fluturën e cila fluturon nga lulja në lule dhe jeton nga nektari dhe dashuria. Më vonë fjala “psikë” (psycho) përdoret për fjalën shpirt, duke përmbajtur atë kuptim deri në ditët tona, duke hyrë kështu me këtë kuptim në shkencën mbi shpirtin, psikologjinë. Ndërsa miti mbi Psikën dhe Erosin mbeten edhe si tregues simbolik në kuptim të dashurisë për shpirtin njerëzor. Ndërsa Erosi, më vonë, nga Frojdi, do të hyjë në psikologji, si një ndër nocionet më karakteristike për jetën, dashurinë, bashkëpunimin, krijimtarinë etj. Në të vërtet ç’është psikologjia? Është shumë vështirë të definohet fjala psikologji, respektivisht të jepet një definicion që do t’i përmbushte të gjitha vështrimet e njohura deri më tani prej saj. Nëse nisemi nga shpjegim etimologjik i fjalës: “psiko” - shpirt dhe “logos” - shkencë, dituri etj., del se psikologjia është shkencë që studion shpirtin! Mirëpo, pasi fjala shpirt është nocion që ka prioritet religjioz - filozofik, emërtimi shkencorë mbi psikologjinë do të mund të na keq orientonte se psikologjia ka të bëjë me probleme të ndryshme e të llojllojshme metafizike, me të cila shkenca e sotme, de fakto, as nuk merret as nuk i pranon. Psikologjisë moderne, sot nuk i interesojnë çështjet siç janë: “ç’është shpirti?”, “a është shpirti material apo jomaterial?”, “a është i vdekshëm apo i pavdekshëm?”, pastaj “në çfarë marrëdhënie është ndaj trupit?” etj. Rreth këtyre pyetjeve janë bërë polemika të ashpra, që nga kohët e lashta e deri më sot, nga ana e idealistëve dhe materialistëve. Derisa idealistët mendonin se shpirti është i ndarë nga trupi (Platoni), materialistët përkundrazi, mendonin se shpirti nuk është i ndarë nga trupi (Demokrati). Definicion të plotë mbi këtë edhe sot e kësaj dite nuk kemi. Sot psikologjia është shkencë universale, kurse zhvillimi i sajë në jetën e njeriut bashkëkohorë është shumë i madh. Edhe pse enden në zhvillim e sipër, asaj ia hapin dyer të gjitha fushat e jetës. Kohëve të fundit ajo ka depërtuar edhe në industri, tregti, armatë, politikë etj. Njëkohësisht, ajo ka kontribuar në zhvillimin më të shpejtë të këtyre lëmive, duke u dhënë atyre kuptim më të thellë, e në masë më të madhe ka kontribuar në humanizimin e tyre Pyetje ne Psikologji 1. Qfarë shkence është psikologjia? -Psikologjia eshte studim shkencor i sjelljes,pervojes dhe proceseve mentale. 2. Cilat jane pikepamjet e para dhe me te njohura mbi fenomenet e psikologjis? -Ato te Sokratit,Platoni dhe Aristotelit. 3. Kur,ku edhe nga kush u hap laboratori i pare psikologjik? -Laboratori i pare psikologjik u hap ne Lajpcig te Gjermanise me 1879 nga psikologu gjerman V.Vunt.Prej kesaj date psikologjia konsiderohet si shkenc e pavarur. 4. Cilat jane drejtimet ose shkollat psikologjike? -Strukturalizmi,geshtalistet,biheviorizmi ku themelues ishte Xhon Uotson dhe psikoanaliza e Sigmund Frojdit. 5. Cilat jane deget e psikologjise? -Psikologjia fiziologjike,eksperimentale,e zhvillimit,sociale,klinike dhe e keshillimit,shkollore dhe e edukimit,industriale dhe ingjinierike. 6. Cilat jane metodat dhe teknikat e hulumtimit ne psikologji? -Metoda e te verejturit ose vezhgimit,metoda eksperimentale,testi,pyetesoret,intervista,historia e rastit...etj 7. Qka studion biopsikologjia? -Studion mardheniet ndermjet organizmit te njeriut dhe jetes psikike te tij. 8. Cili eshte roli i sistemit nervor? -Sistemi nervor eshte bartes i jetes psikike te njeriut dhe rregullator i gjithmbarshem i saj.Me anen e tij,impulset nervore qe shkaktohen nga ndikimi qe ushtrojne ngacmuesit ne shqisat e njeriut,barten ne qendrat trunore,ku shenderrohen ne perjetime te caktuara psikike siq jane mbresat,ndijimet,perceptimet etj. 9. Sa neurone ka sistemi nervor? -Sistemi nervor perbehet nga rreth 14 miliarde neuronesh.Neuroni perbehet prej degezimeve te fijeve te shkurtra-dendriteve dhe prej fijeve te gjata-neuritit ose aksones.Ndermjet neuritit dhe dendriteve krijohet nje haperise qe quhet sinapsë. 10. Qfar roli ka neurotransmetuesi? -Roli i neurotransmetuesit eshte i dyfisht ai kryen rol ngacmues dhe frenues te bartjes se informacioneve. 11. Sistemi nervor qendror dhe sistemi nervor periferik? -Sistemi nervor qendror perbehet nga truri dhe palca kurrizore,kurse sistemi nervor periferik perbehet nga tubezat e fijeve nervore ku shtrihen jash kafkesh dhe palces kurrizore.Sistemi nervor periferik perbehet nga sistemi somatik dhe sistemi autonom ose vegjetativ.Sistemi somatik eshte baze organike e ndijimeve.Ai ben te mundshme marrjen e informacioneve nga bota e jashtme dhe reagimin e njeriut ndaj ketyre informacioneve. 12. Truri dhe palca kurrizore? -Truri eshte pjesa kryesore e sistemit nervor.Ai eshte bartes organik i jetes psikike te njeriut.Truri perbehet nga truri i madh,truri i vogel dhe trungu i trurit.Truri i madh perbehet nga pjesa e perparme ku dallohet cipa dhe pjesa e ndermjeme ku jane talamusi dhe hipotalamusi.Talamusi ben lidhjen e qendrave te pjeseve te ndryshme te trurit kurse hipotalamusi luan rol ne jeten ndjenjore te njeriut dhe eshte rregullator i funksionimit te disa gjendrrave me tajim te brendshem.Truri i vogel ben rregullimin e barazpeshimit te trupit dhe koordinimin e disa levizjeve te ndryshme.Palca kurrizore kryen funksionin e bartjes se impulseve nervore. 13. Si ndahet testi? -Testi ndahet ne test psikologjik dhe pedagogjik.Test psikologjik mat njohurit nga te pavarurit e mesuar ne shkoll,kurse pedagogjike masin njohurit te cilat jan arritur gjat mesimit ne shkoll. 14. Si mund te jet intervista? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista mund te ndahet ne intervist e standardizuar dhe e pastandardizuar. E standardizuar eshte kur hulumtuesi parashtron ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare,kurse ajo e pastandardizuar kur hulumtuesi eshte me i lire gjat parashtrimit te pyetjeve dhe mund te parashtroj pyetje edhe nese e sheh se eshte e arsyeshme. 15. Qeshte historia e rastit? -Me ane te saj mblidhen te dhena per ndonje individ i cili ka veshtiresi ne adaptim,tek i cili edhe shfaqur ndonje problem dhe ti ndihmohet rreth atij problemi.. 16. Intervista ose biseda? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista ndahet ne intervist te standardizuar dhe te pastandardizuar.Intervista eshte e standardizuar ateher kur hulumtuesi i parashtron vetem ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare.Kurse e pastandardizuar eshte ateher kur hulumtuesi eshte me i lire ne parashtrimin e pyetjeve. Ai formulon pyetje varesisht nga rrjedha e bisedes nganjehere parashtron pyetje tjeter po qe se e sheh te arsyeshme. 17. Pyetsoret ose kuestionaret? -Me anen e tyre mblidhen te dhena per subjektet nga te cilat kerkojme qe tu pergjigjen disa pyetjeve.Pyetsoret ndahen ne pyetsor te tipit te hapur dhe te mbyllur. Ne tipin e hapur subjekti e formulon vet pergjigjen,kurse ne tipin e mbyllur ai e zgjedh njeren prej disa pergjigjeve te ofruara. 18. Testi? -Testi ne gjuhen shqipe do te thot provë.Me anen e tyre shihet a i kane individet ato cilesi dhe ne qfare shkalle.Testi eshte nje varg detyrash te zgjedhura sipas parimeve te caktuara,te cilat mundesojne qe ne menyre objektive te studiohen cilesit e ndryshme personale ose proceset psikike. 19. Dallimi mes karakteristikes primare dhe sekondare te adoleshenca? - karakteristik primare jane ndryshimet qe ndodhin brenda organizmit ndersa ato jasht organizmit jane karakteristik sekondare. 20. A ka dallime individuale te adoleshenca? -po ka sepse kemi individ me maturim te mehershem dhe te mevonshem. 21. A kemi dallime gjinore sa i perket adoleshences? - po sepse femrat hyn 2 vjet me heret se meshkujt ne fazen e pubertetit. 22. Dallime kulturore? -kemi edhe dallime kulturore ne disa vende puberteti edhe me i vonshem se te ne.Kjo varet nga kushtet klimatike,financiare,ekonomike...etj 23. Pjekuria e hershme? - eshte nga mosha 24-25 vjeçe.Ne ket faz individi arrin aspektin me te lart te zhvillimit fizik... 24. Pjekuria e mesme? - 35-46 vjet dhe eshte faza me kritike ku personat ballafaqohen edhe me smundje vdekjeprurese. 25. I posalinduri (periudha neonatale)? - dy javet e para quhen periudha neonatale.Fizikisht i posalinduri eshte i dobet dhe i varur nga te rriturit.Nuk mund te ngreje koken ose te rrotullohet vete.Te degjuarit te ta eshte i mir dhe ata reagojne ne menyre te ndryshme ndaj ererave dhe shijeve te ndryshme.Ata mund te shikojn mir deri ne nje distanc 30cm.Ai fle 16 ore ne dite. 26. Foshnjeria: nga 2 jave ne 2 vjeç(Periudha sensirimotorike)? - pas dy javesh i posalinduri merr titullun zyrtat foshnje.Rritja dhe zhvillimi fizik ne ket periudh eshte me e shpejt se ne te gjitha periudhat e tjera.Ne ket periudh foshnja fillon te bej levizje te ndryshme te mbeshteten ne krahet e tyre,kur jane 6muajsh mund te rrotullohen te ulen,kur jane 1 vjeç mund te ecin dhe te kapin me gishtat e tyre objekte te ndryshme dhe te flasin disa fjal e 6 muaj me vone kapaciteti i tyre arrin edhe deri ne 250 fjale,ne moshen 2 vjeçe prekin gjithqka, ecin mire dhe permisohet shume shikimi i tyre. 27. Femijeria e hershme: 2-7 vjeç(Periudha paraoperacionale)? - ne ket periudh mendimi i femijes eshte egocentrik,ai nuk mund ti shoh gjerat nga pikepamja e te tjereve.Ai nga egocentrizmi nuk mund te dalloj realen nga imagjinarja.Ne ket moshe femija nga 250 fjale arrin ti pervetesoje rreth 14.000 fjale rreth moshes 6 vjeçare duke mesuar mesatarish 9 fjale ne dit.Ne ket moshe shumica e femijeve luajn edhe vetem edhe sikur femije te tjere te jene te pranishem. 28. Femijeria e mesme 7-11vjeç(Periudha operacionale)? - keto jane vitet e shkolles fillore.Femijet me te vegjel se 7 vjeç kane dy gota te mbushura me uje njejte dhe ata nuk e kan te veshtire ta dallojne se ne gota gjendet e njejta mase e ujit,ndersa nese e qesin ujin prej njeres gote ne nje gote tjeter me te gjate dhe me te ngushte ata mendojne se gota e gjat ka me shume uje edhe nese derdhja e unjit te jet bere para syve te tyre ndersa femijet qe gjenden ne ket faze nuk mashtrohen nga dukja e tille. 29. Adoleshenca? - adoleshenca shoqerohet me ndryshime te medha fizike te pubertetit ku personi behet i afte per tu bere prind.Adoleshenca mbaron ateher kur personi merr pergjegjsit si prind,pergjegjsit financiare...Ekzistojne tri sfera ne te cilat adoleshentet kane me shume probleme se sa individet e vegjel dhe te rritur :konflikti prinder-femije,ndryshimet e disponimit dhe sjelljet e rrezikshme. 30. Pjekuria e hershme dhe e vonshme? - Pjekuria eshte koha e marrjes se pergjegjesive te te rriturve ne pune dhe ne marredheniet sociale.Pjekuria nuk eshte fundi i procesit te zhvillimit ndryshimet zhvillimore vazhdojne edhe gjat pjekurise. 31. Maturimi? - shpreh rritjen sistematike fizike te sistemit nervor dhe strukturave te tjera trupore. 32. Identiteti gjinor dhe rolet gjinore? - Kur flitet per gjini duhen te dallohen dy aspekte identiteti gjinor dhe roli gjinor.Identiteti gjinor eshte pervoja subjektive e te qenit mashkull ose femer. Roli gjinor eshte shprehja sjellore e jashtme e identitetit tuaj gjinor.Nje person qe ka tipare edhe femerore edhe mashkullore quhet androgjen. 33. Cikli njerezor i reagimit seksual? - perbehet nga kater faza :eksitimi,faza e platese,orgazma,rezolucioni. 34. Emocionet? - perjetimet personale,te kendshme apo te pakendshme psh kenaqesija,neveritja,frikesimi,brengosja,mburrja etj.Emocionet dhe motivet mund ta drejtojne sjelljen tone por dallimi eshte se emocionet shkaktohen nga jashte kurse motivet nga brenda. 35. Ndryshimet fiziologjike me rastin e emocioneve? - me rastin e emocioneve paraqiten edhe ndryshimet fiziologjik ne organizem.Me rastin e frikes dhe zemerimit eshte konstatur rritja e adrenalines ne gjak qe sjell rritjen e sheqerit ne gjak.Eshte vertetuar se me rastin e emocioneve te pakendshme lekura behet perçues me i mire i rrymes elektrike qe quhet refleks psikogalvanik. 36. Shprehja e emocioneve? - emocionet mund ti shprehim me fytyr,me levizjet e trupit dhe me zë.. 37. Klasifikimi i emocioneve? - ka klasifikime te ndryshme te emocionece.Sipas Pluthchik ai permend tete emocione baze ose paresore :gezimi,pranimi,frika,habia,trishtimi,neveria,zemerimi dhe kunderveprimi.Me kombinimin e tyre formohen emocionet dytsore ose sekondare psh me kombinimin gezim-pranim kemi emocionin e dashuris,me kombinimin zemerim-kunderveprim kemi agresivitetin. Sipas Lazarus kemi tri grupe te emocioneve: emocionet negative(zemerimi,frika,zhelozia,neveria),emocionet e perziera(shpresa,keqardhja),emocionet pozitive(lumturia,mburrja,dashuria). 38. Stresi?- eshte perjetim i ngjarjeve si rrezikim i mirqenies fizike dhe psikologjike.Kudo qe ka jet ka edhe stres ai eshte i paevitueshem nuk eshte i keq por as edhe i dobishem per shendetin tone.Stresi shkakton semundje te lehta por nganjehere edhe te renda. 39. Pasojat e stresit kronik? -stresi i pakontrolluar mund te shkaktoj veshtiresi si: diabeti,çrregullimet e tretjes, renia e imunitetit,problemet ne lekure,nderlikimet e shtatzanis etj Nga ngjarja stresuese mund te shkaktohet sulmi ne zemer.Jane konstatuar shum vdekje na sulmet ne zemer pas termetit ne Los Angeles me 1996. 40. Problemet psikologjike? - nga stresi shkaktohen edhe çrregullime psikologjike.Disa jane si pasoje e djegjes emocionale e disa si rezultat i prishjes se substancave kimike ne tru.Stresi i pakontrolluar ndikon ne kujtesen ton e sidomos ne kujtesat afatshkurter.Stresi veshtireson gjumin,sjell depresionin. 41. Perballimi i stresit? - stresin mund ta perballojm ne disa menyra si perkrahja emocionale nga te tjeret,meditimi dhe relaksimi. 42. Dallimi mes te mesuarit dhe te nxenit? - te nxenit eshte ajo qe mesuesi e shkemben,na e spjegon mesimin e ne e absorbojm e marrim nga ta.Kurse te mesuarit eshte kur mesojm ne menyr te pavarur. 43. Dallime gjinore ne aftesi kognitive dhe arritje akademike? - femrat arrijne rezultate me te larta se meshkujt ne testet e shkathesive gjuhesore,kuptimit te te lexuarit,kujteses verbale dhe hapesinore kurse meshkujt arrin rezultate me te larta se femrat ne testet e arritjeve ne matematik,ne shkenc,shkenca kompjuterike etj. 44. Dallime gjinore ne emocione dhe sjellje sociale? - femrat jane me te kujdesshme dhe kuptuese,miqesore,besuese dhe te hapura,me te afta te fshehin emocionet e tyre kurse meshkujt jane me garues dhe dominante,ngulmues,te pafrikshem ndaj rreziqeve,me vetbesim te lart,bejne shumicen e llojeve te krimeve. 45. Dallime gjinore ne zgjedhjen e partnerve dhe sjelljen seksuale? - femrat parapelqejn nje partner me te moshuar,qe ka potencial per te ardhura te larta,nje partner me karakter te mir kurse meshkujt parapelqejn nje partnere me te re,e cila eshte fizikisht atraktive,jane me aftesi te mira ne amviseri,jane xheloze sa i perket seksualitetit. 46. Cili lloj i agresivitetit eshte prezent te femrat? - te femrat agresiviteti verbal kurse te meshkujt agresiviteti fizik. 47. Afektet - jane emocione te vrullshme dhe intensive,te cilat nuk zgjasin shume. Pasionet - jane shprehi te formuara gjat jetes te cilat percillen gjithmone me emocione intensive. Disponimet - jane gjendje emocionale te kendshme ose te pakendshme te cilat zgjasin relativisht shum por nuk jane intensive. Xhelozia - burimi kryesor i xhelozis eshte mungesa e siguris personale. Hidherimi - paraqitet ateher kur humbim diqka te rendesishmeper ne. 48. Baza biologjike e kontrollimit te emocioneve? - sistemi nervor autonom qe reagon ne menyr te pavullnetshme me stimulim -hipotalamusi si gjenderr(gjendrra mbiveshkore) me hormonet adrenalinen dhe nenadrenalinen. 49. Dallimi mes motiveve biologjike dhe sociale? - motivet biologjike jane te lindura ndersa motivet sociale jane te fituara gjat jetes. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:27 (CEST) 6neqmfxd4yiyd4gyfif0mcqlkujxtxs 2976590 2976343 2026-05-03T02:16:14Z MajavahBot 122738 Vendosja e faqes së diskutimit për arkivim automatik. 2976590 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Stresi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Përmbajtje për trajtim == Stresi është i pashmangshëm në jetë. Ndërkohë ju nuk mund ta keni menduar por stresi është normal dhe i nevojshëm, në atë shkallë sa nuk ndikon në kualitetin e shëndetit dhe jetës. Mund të dobësoni efektet e stresit duke identifikuar shkaqet nga vjen, duke e kuptuar dhe pranuar nëse mund ta kontrollosh apo jo dhe duke mësuar aftësitë manaxhuese të tij. Tek secili prej nesh efektet e stresit jane të ndryshme, si dhe rrugët për t’u shëruar ndryshojnë nga një person tek tjetri. Ju mund të provoni disa metoda, dhe të zbuloni se cila është rruga më e mirë që ju përshtatet. Ja disa teknika qetësuese: Aktiviteti i rregullt fizik është një nga teknikat më efektive të menaxhimt të stresit: Shkruaj: Diçka që të bën të rrëfesh të fshehtat e tua. Mbajtja e një ditari nuk është vetëm prakikë e adoleshentëve. Shpreh ndjenjat: Bisedo, qesh, qaj dhe shpreh inatin. Janë normale për të qenë pastaj i qetë. Bëj diçka që të kënaq: Një hob ose aktivitet që mbush kohën e lirë mund t’ju ndihmojë të relaksoheni. Punët vullnetare në shërbim të të tjerëve ju ndihmojnë të dobësoni stresin. Qendra relaksimi: Këtu përfshihen, ushtrime për frymëmarrjen, ushtrime për qetësimin e muskujve, masazhe trupi, aromaterapi, joga dhe ushtrime tradicionale kineze. Aktivitete që njihen pak: Të mësosh si të qetësosh trupin tënd përmes vetëhipnotizimit, të meditosh, praktiko ushtrime imagjinare, dëgjo muzikë qetësuese dhe rri me njerëz që dinë të bëjnë humor. E rëndësishme është të reduktoni sasinë e stresit në jetën tuaj. Ja disa teknika për të shmangur stresin e panevojshëm: Manaxho kohën: Programimi dhe organizimi i kohës suaj mund t’ju bëjë më shumë produktivë. Strategjitë për të përballuar: Përpiqu të dallosh mënyrat e sjelljes ndikuar nga stresi dhe gjej mënyrat për t’i reduktuar. Krijo një stil jete: Balanco detyrimet duke i dhuruar vetes kohën e mjaftueshme për t’u qetësuar. Ushqehu mirë, mos pi duhan, dhe limito sa të mundesh konsumin e alkolit. Mbaj afër miq të mirë: Njrëzit që kanë një rrjet të fortë shoqëror që I mbështet janë shumë të aftë të përballojnë ndryshimet e jetës. Ndrysho mënyrën e të menduarit: Thuaju “stop” mendimeve që të shkaktojnë stres. Zgjidhi problemet duke punuar, dhe krijo intimitet me orenditë e zyrës apo shtëpisë, që të jenë sa më të këndshme për syrin . Por stresi mund të jetë i pakalueshëm. Ndërkohë që mund t’ju vijë në ndihmë një mik ose familjar ju mund të kërkoni këshillën ë e një profesionisti. Si mund ta përcaktoj shkallën e stresit tim? Shkalla e stresit tuaj mund të jetë dhe një tipar gjenetik i trashëguar., sa të mbështetur ndiheni nga familja dhe miqtë, eksperiencat e mëparshme, përballja me streset, dhe aftësia juaj për ta përballuar apo për t’u kthyer mbrapa. Çfarë është shumë stresuese për një person ndoshta nuk mund të jetë për një tjetër. Shkalla e stresit tuaj në ndonjë situatë varet se sa ju e nuhasni atë dhe sa zgjat më vonë. Shumë njerëz kanë mësuar se si të silllen me stresin e tyre më mirë se të tjerët. Nëse keni dyshim për daljen nga gjendja e stresit, ju duhet të mësoni mënyra më të mira për t’u shëruar. Ndryshimet që mund të ndodhin në jetë, si humbja e një njeriu të dashur, martesa, ndryshimi i vendit të punës janë disa shkaqe për t’u ndier të stresuar por përgjithësisht kohëzgjatja varet nga vetë ju. Sa ndikim ka stresi tek unë? Stresi mund të ketë një ndikim serioz në shëndetin tuaj, sidomos nëse ai bëhet kronik. Ai godet zemrën dhe qarkullimin e gjakut, sistemin nervor dhe atë imunitar. Dhe dhimbje gjymtyrësh, ankth e vështirësi në të kuptuar. Të gjithë këto shkaktojnë probleme të dobësimit të arterieve të gjakut, diabetit, astmës, probleme në marrëdhënie me njerëzit dhe sjellje e vakët në shkollë apo punë. Kur ju jeni të stresuar, trupi juaj çliron hormone që shpeshtojnë frymëmarrjen dhe rrahjet e zemrës, dhe japin një vërshim energjish. I gjithë trupi përgatitet të përballet me rrezikun. Kjo njihet si “lufta për luftë”, reagimi në gjendje stresi. Ky reagim në fakt varet nga situata ku ndodheni, kur situata stresuese kalon, trupi kthehet në gjendjen normale. Por pak stres është normal, madje i nevojshëm për të patur një jetë të ndryshueshme dhe interesante. Përgjigjja ndaj stresit mund të jetë i dobishëm kur reaksioni i shpejtë ndaj tij bëhet i dobishëm. Prapseprapë , mund të vështirësojë aftësinë tuaj për t’i dalë ballë detyrimeve komplekse dhe interaktive me njerëzit që ju rrethojnë. Në qoftë se ju ndiheni të shtypur nga një gjendje mbistresante për një periudhë të shkurtër kohe ju mund të filloni të ndiheni të dobët dhe të shfaqni probleme shëndetësore. Lajmi i mirë është se mund të gjeni rrugë, që ju shpien drejt indiferencës dhe shpenzimin e kohës me të tjera plane që nuk ju lënë të mendoni rreth stresit PERSONALITETI DHE ÇRREGULLIMET SHPIRTËRORE E premte, 12 Shkurt 2010 19:57 administratori Vlerësimi i personalitetit është me rëndësi të madhe në shumë fusha të psikologjisë. Personaliteti përkufizohet si modelet e dallueshme dhe të qëndrueshme të sjelljes dhe njohjes që karakterizojnë përshtatjen në jetë. Çdo matje e personalitetit duhet të jetë e vlefshme,e besueshme,e standardizuar dhe praktike. Vëzhgimi i sjelljes së një personi në situata të përditshme për një periudhë kohe mund të ndihmojnë në të kuptuarit e personalitetit STRESI Stresi është çdo gjë që ushtron kërkesa ndaj të cilave ne duhet të përshtatemi. Ai mund të shkaktohet prej rreziqeve fizike ose kërcënimeve psikologjike. Presioni ndodh kur përpiqemi shumë për të plotësuar kërkesat që ushtrohen mbi ne nga të tjerët dhe nga vetvetja. Ankthi është një ndjenjë e paqartë frike dhe shqetësimi për të ardhmen dhe shpesh është një reagim emocional ndaj stresit. Fakti se sa stres përjetojmë varet nga stresorët në jetën tonë,nga karakteristikat e personalitetit dhe nga aftësitë përballuese. Njerëzit që mësojnë se sjellja e tyre është jo efektive në arritjen e qëllimeve dorëzohen dhe përjetojnë paaftësinë e fituar për të ndihmuar veten. psikologjia e shëndetit---synon të kuptojë ndikimet psikologjike në gjendjen shëndetësore të njerëzve. Përballimi i stresit i orientuar në zgjedhjen e detyrës përfshin zgjidhjen realiste realiste të problemit që shpie te stresi. SJELLJA ANORMALE Kur një individ nuk është në gjendje t'i përshtatet si duhet jetës së përditshme,ai vuan nga ndonjë çrregullim. Format më të lehta të sjelljes anormale quhet çrregullime të ankthit. Gjendjet anormale më të rënda përfshijnë depresionin dhe skizofreninë. Një person mund të quhet anormal në qoftë se ai ose ajo sillet në mënyrë të çuditshme në një formë që devijon në mënyrë të ndieshme nga norma. Një sjellje e tillë mund të shfaqet nëpërmjet iluzioneve (të besuarit në gjëra të paqena),halucinacioneve (ndjesi shqisore që nuk kanë lidhje me mjedisin e vërtet përreth), dhe frikës ose riteve të pazakonta që nuk i shërbejnë asnjë qëllimi të dukshëm. ANKTHI Zakonisht përkufizohet si një ndjenjë jo e theksuar frike dhe pasigurie. Ankthi mund të quhet si një frikë ndaj kërkesave që i bëhen një individi kur ai nuk e di me saktësi ç'janë këto kërkesa. Personi vetë,në përgjithësi,nuk ka një ide të qartë për arsyen e vërtet të ankthit .Në fakt prirja është për ta shmangur të menduarit për frikën,sepse një gjë e tillë veçse e shton atë. Te personi me gjendje ankthi shpesh zhvillohen sjellje të caktuara ritualistike, që e ndihmojnë për të ulur ankthin përkohësisht,por që në fakt i shtojnë problemet,sepse nuk i zgjidhin ato. ÇREGULLIMET E GJENDJES SHPIRTRORE Kur një person provon një prishje të theksuar të humorit dhe të ekuilibrit emocional atëherë mund të themi se ai person ka çrregullime të gjendjes shpirtërore. Kur emocionet qëndrojnë në një pikë të ulët gjatë gjithë kohës dhe ne humbasim interesin për jetën,kjo do të thotë se po kalojmë një gjendje depresioni. -Depresioni madhor-karakterizohet nga një gjendje e rënë shpirtërore dhe trishtim që shoqërohet me ndjenjën e fajit dhe te qenit i pavlefshëm. Depresioni mund të varrojë në mënyrë të dukshme nga pikëpamja e seriozitetit të gjendjes. Në formë të lehtë është normale që njerëzit të ndjehen depresivë, kur ata dështojnë në arritjen e një qëllimi,apo kur u vdes ndonjë i afërt. Njerëzit kalojnë në gjendje depresive kur ata kanë probleme në punë,probleme bashkëshortore,ose kur ndjehen të pazotë për diçka që duan të bëjnë. Simptomë tjetër mund të përfshijnë:prishjen e gjumit, rënien në peshë, këputjen, ndjenjën e fajit të kotë ose atë të qenit i pavlefshëm dhe mendimet rreth vdekjes dhe vetëvrasjes. Këto simptome shfaqen në një periudhë të paktën dy javore. Personat të cilët janë në depresion të thellë e përshkojnë veten e tyre,si të trishtuar dhe të pashpresë. Problemi më i madh i depresionit është mundësia për të kryer vetëvrasje. Psikologjia e Femije dhe e Njeriut Për të ditur se çfarë t’u thuash fëmijëve dhe si t’ua thuash atë është një sfidë e përherëshme prindërore. Fatkeqësisht, disa fjalë qoftë edhe nga mënyra sesi thuhen mund të shkaktojnë dhimbje emocionale që lënë gjurmë gjatë gjithë jetës. Studimi i ri tregon se komentet negative rreth peshës trupore, pamjes së jashtme ose ndaj mënyrës së të ngrënit që bëhen nga prindërit apo pjestarë të familjes mund të prekin rëndë vetbesimin e një fëmije. Kjo dukuri vihet re më shumë tek vajzat sesa tek djemtë, thuhet në studim. Autorët e studimit intervistuan 450 vajza që kishin probleme me pamjen e jashtme, pra ishin pak të shëndosha apo hanin ose flisnin shumë. Rezultatet treguan se 80 përqind e tyre thane se kur kishin qënë të vogla, ato ishin përballur me komente negative rreth pamjes së jashtme, ose kishin provuar fjalë fyese si dembele, e shëmtuar apo budallaqe. Ekspertët thonë se komente të tilla janë tepër të dëmshme dhe i bëjnë fëmijët të ndjehen të keqtrajtuar emocionalisht, dhe krijojnë çrregullime në oreksin e tyre. Studimi arriti në përfundimin se ndikimi i kritikave, veçanërisht ndaj mbipeshës apo pamjes së jashtëme të fëmijës ishte akoma më i keq kur komentet bëheshin nga nëna më shumë sesa nga pjestarët e tjerë të familjes. Ndjenja e vetbesimit është një karakteristikë që krijohet me vështirësi, thuhet në studim, prandaj një koment apo kritikë pa takt, një fjalë fyese pa qëllim, sjellin pasoja afatgjate në jetën e fëmijëve. Unë besoj në njeriun, që dallohet nga të gjitha krijesat e tjera të gjalla për nga uniteti i tij. Sepse njeriu jeton në vetëdije të plotë. Njeriu, i vetëdijshëm për vetveten dhe për të ardhmen e tij, e di që ardhmëria e tij është për të vdekur, ai është i vetëdijshëm për vogëlsinë dhe pafuqinë e tij; njeriu e sheh tjetërsinë e tjetrit; njeriu jeton në natyrë dhe i nënshtruar ndaj ligjeve të natyrës, ndonëse ai ta kapërcejë atë nëpërmjet mendimit. Unë besoj në njeriun si produkti i një evolucioni natyror që vjen nga konflikti për të qenë njëkohësisht rob i natyrës dhe i ndarë nga ajo, si dhe nga nevoja për tu bashkuar dhe harmonizuar me të. Unë besoj në natyrën e njeriut, kontradiktë e ngulitur në kushtin njerëzor. Të jetosh në këtë kontradiktë kërkon një hulumtim të përhershëm zgjidhjesh duke krijuar, nga ana e tyre, kontradikta të reja dhe nevojë për përgjigje të reja. Unë besoj tek përgjigjet ndaj këtyre kontradiktave, sepse ato e ndihmojnë njeriun për të kapërcyer ndjenjën e tij të huajësisë dhe i japin atij një ndjenjë afrimiteti, uniteti dhe përkatësie. Unë besoj në çdo përgjigje ndaj kontradiktave, sepse ato e vënë njeriun përpara alternativës për të ecur para apo për tu zbrapsur. Çfarëdo qoftë zgjedhja, dhe veprimet që e shoqërojnë atë, ajo çka ai ka zgjedhur është udha që i lejon atij për të zbrapsur apo progresuar humanitetin në të. Unë besoj në zgjedhjen e vetme të njeriut ndërmjet jetës dhe vdekjes, ndërmjet krijueshmërisë dhe dhunës shkatërruese, ndërmjet realitetit dhe iluzioneve, ndërmjet objektivitetit dhe intolerancës, ndërmjet pavarësisë vëllazërore dhe nënshtrimit ndaj një sundimi. Unë besoj në kuptimin e jetës si lindje e përhershme dhe lulëzim i vazhdueshëm. Unë besoj në kuptimin e vdekjes si fund ndaj rritjes dhe përsëritje e përjetshme. Unë besoj që njeriu ku përgjigja e të cilit është regresive, është një njeri në kërkim uniteti, që e kërkon këtë unitet duke u çliruar nga frika e padurueshme e vetmisë dhe e pasigurisë, dhe duke përçudnuar atë çka e kthen në njerëzor dhe e shqetëson këtë njeri. Orientimi regresiv shfaqet në tre fenomene që mund t’ia behin bashkë ose veçmas: nekrofilia, narcisizmi dhe simbioza incestuoze. Kuptoj me nekrofili dashurinë për gjithçka që është e lidhur me ushtrimin e dhunës dhe të shkatërrimit; dëshira për të vrarë; admirimi për forcën; joshja e vdekjes, e vetëvrasjes, e sadizmit; dëshira për ta shndërruar organiken në inorganike nga një nevojë e pa mënjanueshme «për të vënë rregull». Nekrofilisë i mungojnë nga natyra cilësitë e nevojshme për krijimin dhe ajo strehohet, e vënë në lëvizje nga një ndjenjë pafuqie, në zgjidhjen e lehtë, që është të shkatërruarit, që për të ka peshë vetëm një gjë: forca. Kuptoj me narcisizëm qëndrimin e njeriut i cili, duke pushuar së treguari një interes autentik ndaj botës së jashtme, për t’u lidhur veçse pas vetvetes, grupit, klanit, fesë, kombit, racës së tij, ka deformuar plotësisht frymën e tij për të shquar gjërat. Nevoja për kënaqësi narcizike rrjedh, në përgjithësi, nga nevojshmëria për të kompensuar një skamje materiale dhe kulturore. Kuptoj me simbiozë incestuoze tendencën për të qëndruar i lidhur pas nënës së vet apo pas zëvendësuesve të saj – gjaku, familja, tribuja -, prirja për t’i ikur barrës së padurueshme të përgjegjësisë, lirisë dhe ndërgjegjes, dhe për të kërkuar mbrojtje dhe dashuri në një azil sigurie dhe dashurie të paguar shtrenjtë, ngaqë çmimi i kësaj është, për njeriun, ndalja e zhvillimit të tij për të qenë njerëzor. Unë besoj në njeriun që zgjedh për të evoluar, sepse ai gjen, falë shpërthimit të forcave të tij njerëzore, një unitet të ri. Tre orientime, të cilat mund të paraqiten veçmas apo bashkë, janë një terren i favorshëm për shpërthimin e tyre: biofilia, dashuria për humanitetin dhe për natyrën, pavarësia dhe liria. Unë besoj tek dashuria, sepse ajo është kyçi i rritjes njerëzore. Dashuria, bashkimi me një qenie apo një gjë jashtë vetes, vendos një lidhje me tjetrin, e lejon një qenie për tu ndjerë një me të tjerët, por nuk i heq asgjë ndjenjës së saj të integritetit dhe pavarësisë. Dashuria është një orientim produktiv që ka për natyrë disa kërkesa që duhet të jenë të plotësuara njëkohësisht. Ajo kërkon që të interesohemi ndaj objektit të dashurisë sonë apo të bashkimit, që të ndjehemi përgjegjës për të, që ta respektojmë dhe ta njohim. Unë besoj tek përvoja e dashurisë. Asnjë kënaqësi nuk është më njerëzore sesa ajo e dashurisë, asnjë nuk është më e aftë për të humanizuar njeriun. Por dashuria, siç dhe arsyeja, nuk njeh gjysma. Ne nuk duam përgjysëm. Unë besoj tek nevojshmëria për të qenë «të lirë» nga lidhje të brendshme dhe/ose të jashtme, me qëllim për të fituar «lirinë» e krijimit, ndërtimit, të hyrjes tek dija etj., me qëllim për tu kthyer një individ i zgjuar dhe i përgjegjshëm. Unë besoj tek liria e përkufizuar si aftësi për të ndjekur zërin e arsyes dhe të njohjes, dhe për tu rezistuar zërave të pasioneve iracionale; unë besoj tek çlirimi, i cili e kthen njeriun të lirë dhe të aftë për të përdorur mundësitë e tij racionale, për të kuptuar objektivisht botën dhe pjesën që ai ka në këtë botë. Unë besoj tek «lufta për liri» që nuk qe në përgjithësi gjë tjetër përveçse lufta kundër një autoriteti të imponuar që kërkon për të thyer vullnetin e njeriut. Sot, «lufta për liri» është më tepër çlirimi ind ividual dhe kolektiv nga një «autoritet» i zgjedhur «me dëshirë», një çlirim nga forca të brendshme që na nxitin për t’iu nënshtruar atij, sepse ne nuk e durojmë lirinë. Unë besoj tek liria, jo aq si cilësi e pandryshuar që ne «e kemi» apo «nuk e kemi», por si akt çlirimi nga vetja jonë, nga i cili ne përdorim lirinë tonë për të bërë zgjedhje. Çdo etapë e jetës që ngre shkallën e pjekurisë së njeriut, ngre gjithashtu dhe aftësinë e tij për të zgjedhur zgjidhjen që e çliron atë. Unë besoj tek «liria e zgjedhjes», ndonëse ajo të mos jetë gjithmonë e njëjtë për të gjithë njerëzit në çdo moment. Një njeri me orientim ekskluzivisht nekrofil, narcizik apo simbiotik dhe incestuoz nuk mundet për të bërë gjë tjetër përveçse zgjedhjen e regresionit. Njeriu i lirë, i çliruar nga lidhjet iracionale, nuk bën zgjedhje regresive. Unë besoj që liria e zgjedhjes u shtron probleme vetëm njerëzve që kanë orientime të kundërta, dhe tek të cilët liria për të zgjedhur është për këtë arsye e kushtëzuar nga dëshira të pavetëdijshme dhe racionalizime siguruese. Unë besoj tek dashuria për fqinjin, nëse ajo është e sinqertë dhe pa sentimentalitet dhe iluzione, nëse ajo është një formë ndihme, duke e ndihmuar tjetrin për të gjetur udhën e vet. Asnjë nuk mundet për ta «ndihmuar» fqinjin e tij duke vendosur për të. Të vetëdijësohesh mbi zgjidhje çliruese mundet për të zgjuar energji të fshehura dhe të nxisë për të zgjedhur më parë jetën sesa vdekjen. Unë besoj tek barazia ndërmjet njerëzve, që çdo njeri është në gjendje për ta ndjerë nëse ai mëson për të njohur vetveten, nëse ai pranon që është i barabartë me të tjerët dhe identifikohet me to. Çdo individ mbart humanitetin në vete; «kushti njerëzor» është unik dhe i njëllojtë për të gjithë njerëzit megjithë dallimet e pashmangshme në zgjuarsi, talent, madhështi, ngjyrë, etj. Unë besoj tek nevojshmëria për të përmendur gjithmonë barazinë ndërmjet njerëzve me qëllim për të penguar që ato të instrumentalizohen reciprokisht. Unë besoj tek vëllazërimi nëse ai është dashuri për fqinjin. Por ai mbetet i pakuptimtë sa kohë që nuk janë zhdukur të gjitha lidhjet «incestuoze» që frenojnë aftësinë e një qenie për të gjykuar objektivisht «vëllain» e vet. Unë besoj tek humaniteti në njeriun dhe tek aftësia e qenies njerëzore për t’iu afruar atij nëse ai kapërcen shoqërinë e vet. Sado i lidhur që të jetë me shoqërinë ku ai lind, ai duhet të mësojë për të parë nëse ajo nxit apo pengon lulëzimin e potencialit njerëzor. Ai nuk mundet për të patur njohje të natyrës njerëzore nëse tabutë, kufizimet, vlerat e përçudnuara i duken atij të «natyrshme». Unë besoj tek funksioni i dyfishtë – nxitës dhe frenues – i shoqërisë, dhe pra tek konflikti i përhershëm ndërmjet shoqëri dhe humanitet. Shoqëria do të pushojë së frenuari njerëzit dhe së bëri ato qytetarë të cytur nga shija e të sunduarit kur qëllimi i saj do të jetë i njëjtë më atë të humanitetit. Unë besoj tek një shoqëri e shëndoshë në të cilën të mundesh – dhe të duhesh – për të shpresuar, tek një shoqëri e cila nxit aftësinë e njeriut për të dashur fqinjin e tij, për të punuar dhe krijuar, për të zhvilluar arsyen e vet dhe një vështrim objektiv të vetvetes, të bazuar mbi përvojën e energjisë së tij prodhuese. Unë besoj tek ringjallja kolektive e shëndetit mendor, burim shprese, tek mendja e shëndoshë në njeriun, që i jep atij dhuntinë e dashurisë dhe krijimit, duke e çliruar atë nga lidhje incestuoze me klanin dhe tokën e vet, duke i dhënë atij një identitet të bazuar mbi përvojën që ai ka mbi vetveten e tij si subjekt dhe veprues i forcave të veta, duke e paisur atë me pushtetin për të qenë i prekur nga realiteti brenda dhe jashtë tij, dhe për të zhvilluar objektivitetin dhe arsyen e tij. Unë besoj tek bashkimi i forcave të një numri në rritje individësh të ethshëm për të punuar me atë që ka të njëjtat merake, përballë një bote që është duke u kthyer e çmendur dhe çnjerëzore. Unë besoj tek njerëzit me synime të qarta ku përpjekjet e të cilëve nuk kufizohen për të ofruar një përshkrim njerëzor të botës, por që nisen si gjurmues mbi udhën e humanizimit dhe punojnë për transformime të mundshme. Një interpretim i botës pa dëshirë ndryshimi mbetet i kotë: një ndryshim pa interpretim paraprak është një ndërmarrje e verbër. Unë besoj tek realizimi i një bote ku njeriu është më shumë, ndonëse duke patur pak, ku ekzistenca e tij nuk është e sunduar nga dëshira për të konsumuar, ku «njeriu» është qëllimi i parë dhe i fundit ku njeriu gjen mjetin për t’i dhënë një qëllim jetës së tij dhe forcën për të jetuar i lirë dhe pa iluzione Psika dhe Erosi Psikologjia si disiplinë shkencore, që për objekt studimi ka njeriun është mjaftë e re. Ajo, siç thotë psikologu gjerman Ebinghaus, e ka të kaluarën shumë të gjatë, por historinë e shkurtër. Psikologjia si shkencë, nga pikëpamjet e veçanta, na i ndriçon aktivitetet dhe sjelljet e njerëzve si dhe na bënë të mundshme t’i kuptojmë më lehtë e më mirë sjelljet dhe veprimet e njerëzve, me të cilët takohemi çdo ditë - në rrugë, në shkollë, në shtëpi etj. Pra, psikologjia studion realitetin psikik dhe jetën psikike. Me veçoritë psikike, nënkuptojmë cilësitë e qëndrueshme të individit, siç janë: shprehitë, aftësitë, temperamenti, nevojat, interesat dhe cilësitë e tjera të personalitetit, të cilat shprehen në reagimet dhe sjelljet e njerëzve. Psikologjia, siç thonë disa psikolog, duhet të na përgjigjet në tri pyetje, të cilat janë: “Çka?”, respektivisht ajo duhet t’i paraqesë dhe t’i përshkruaj në mënyrë të plotë dukuritë psikike; “Si?”, respektivisht të tregoj si zhvillohen proceset psikike dhe si formohen cilësitë psikike; “Pse?”, respektivisht t’i zbuloj shkaqet e dukurive psikike veç e veç dhe t’i shpjegoj sjelljet dhe veprimet e njerëzve. Detyra praktike e psikologjisë qëndron në të zbatuarit e rezultateve të gjurmimeve teorike, me qëllim të kryerjes sa më me sukses të veprimtarive të ndryshme të njerëzve. Kështu p.sh. rezultatet e gjurmimeve psikologjike zbatohen në organizimin sa më të suksesshëm të punës në industri, apo për punë sa më të suksesshme mësimore dhe edukative, ose për të larguar pengesat psikike të njerëzve, të cilët e vështirësojnë kryerjen e punëve apo kontaktin me njerëz e të tjera. Pra, ç’ rëndësi ka psikologjia? Psikologjia na bënë të mundshme t’i njohim njerëzit, vetveten dhe jetën në përgjithësi, duke na treguar rrugën se si të veprojmë në situata të ndryshme, që t’i evitojmë të metat dhe t’i zbatojmë cilësitë pozitive. Pra, na tregon rrugën e formimit të vetive psikike të personalitetit. Fjala “psikologji” rrjedh nga greqishtja e vjetër, që do të thotë “psiko” (Psyche) - shpirt dhe “logos” - shkencë. Kjo fjalë lidhet me mitin e vjetër për Psikën dhe Erosin të cilin e shënoi historiani romak, Apulei. Sipas atij miti, kishte jetuar një vajzë shumë e bukur, e quajtur Psika, e në të cilën ishte dashuruar Erosi. Mirëpo, nëna e Erosit, zonja e dashurisë, Venera, e xhelozonte këtë dashuri dhe me çdo kusht mundohej ta shkatërronte, duke proklamuar se një djalë nga familja e zotëve nuk mund të marrë një vajzë nga shtresa e ultë. Mirëpo, edhe pas këtyre peripecive dhe spekulimeve, kryezoti Zeusi vendosi që edhe Psika të pranohet në Olimp, në mesin e zotëve dhe kështu e bëri të mundur martesën e Psikës me Erosin. Dashuria, pra triumfoi mbi të gjitha, kurse ky mit mbeti nëpër shekuj si inspirim për artistë, të cilët zakonisht Psikën e paraqesin si një vajzë shumë të bukur me krahë të fluturës (Rafaeli, Rodeni, La Fonteni etj.), ndërsa Frojdi thotë se Psika paraqet fluturën e cila fluturon nga lulja në lule dhe jeton nga nektari dhe dashuria. Më vonë fjala “psikë” (psycho) përdoret për fjalën shpirt, duke përmbajtur atë kuptim deri në ditët tona, duke hyrë kështu me këtë kuptim në shkencën mbi shpirtin, psikologjinë. Ndërsa miti mbi Psikën dhe Erosin mbeten edhe si tregues simbolik në kuptim të dashurisë për shpirtin njerëzor. Ndërsa Erosi, më vonë, nga Frojdi, do të hyjë në psikologji, si një ndër nocionet më karakteristike për jetën, dashurinë, bashkëpunimin, krijimtarinë etj. Në të vërtet ç’është psikologjia? Është shumë vështirë të definohet fjala psikologji, respektivisht të jepet një definicion që do t’i përmbushte të gjitha vështrimet e njohura deri më tani prej saj. Nëse nisemi nga shpjegim etimologjik i fjalës: “psiko” - shpirt dhe “logos” - shkencë, dituri etj., del se psikologjia është shkencë që studion shpirtin! Mirëpo, pasi fjala shpirt është nocion që ka prioritet religjioz - filozofik, emërtimi shkencorë mbi psikologjinë do të mund të na keq orientonte se psikologjia ka të bëjë me probleme të ndryshme e të llojllojshme metafizike, me të cila shkenca e sotme, de fakto, as nuk merret as nuk i pranon. Psikologjisë moderne, sot nuk i interesojnë çështjet siç janë: “ç’është shpirti?”, “a është shpirti material apo jomaterial?”, “a është i vdekshëm apo i pavdekshëm?”, pastaj “në çfarë marrëdhënie është ndaj trupit?” etj. Rreth këtyre pyetjeve janë bërë polemika të ashpra, që nga kohët e lashta e deri më sot, nga ana e idealistëve dhe materialistëve. Derisa idealistët mendonin se shpirti është i ndarë nga trupi (Platoni), materialistët përkundrazi, mendonin se shpirti nuk është i ndarë nga trupi (Demokrati). Definicion të plotë mbi këtë edhe sot e kësaj dite nuk kemi. Sot psikologjia është shkencë universale, kurse zhvillimi i sajë në jetën e njeriut bashkëkohorë është shumë i madh. Edhe pse enden në zhvillim e sipër, asaj ia hapin dyer të gjitha fushat e jetës. Kohëve të fundit ajo ka depërtuar edhe në industri, tregti, armatë, politikë etj. Njëkohësisht, ajo ka kontribuar në zhvillimin më të shpejtë të këtyre lëmive, duke u dhënë atyre kuptim më të thellë, e në masë më të madhe ka kontribuar në humanizimin e tyre Pyetje ne Psikologji 1. Qfarë shkence është psikologjia? -Psikologjia eshte studim shkencor i sjelljes,pervojes dhe proceseve mentale. 2. Cilat jane pikepamjet e para dhe me te njohura mbi fenomenet e psikologjis? -Ato te Sokratit,Platoni dhe Aristotelit. 3. Kur,ku edhe nga kush u hap laboratori i pare psikologjik? -Laboratori i pare psikologjik u hap ne Lajpcig te Gjermanise me 1879 nga psikologu gjerman V.Vunt.Prej kesaj date psikologjia konsiderohet si shkenc e pavarur. 4. Cilat jane drejtimet ose shkollat psikologjike? -Strukturalizmi,geshtalistet,biheviorizmi ku themelues ishte Xhon Uotson dhe psikoanaliza e Sigmund Frojdit. 5. Cilat jane deget e psikologjise? -Psikologjia fiziologjike,eksperimentale,e zhvillimit,sociale,klinike dhe e keshillimit,shkollore dhe e edukimit,industriale dhe ingjinierike. 6. Cilat jane metodat dhe teknikat e hulumtimit ne psikologji? -Metoda e te verejturit ose vezhgimit,metoda eksperimentale,testi,pyetesoret,intervista,historia e rastit...etj 7. Qka studion biopsikologjia? -Studion mardheniet ndermjet organizmit te njeriut dhe jetes psikike te tij. 8. Cili eshte roli i sistemit nervor? -Sistemi nervor eshte bartes i jetes psikike te njeriut dhe rregullator i gjithmbarshem i saj.Me anen e tij,impulset nervore qe shkaktohen nga ndikimi qe ushtrojne ngacmuesit ne shqisat e njeriut,barten ne qendrat trunore,ku shenderrohen ne perjetime te caktuara psikike siq jane mbresat,ndijimet,perceptimet etj. 9. Sa neurone ka sistemi nervor? -Sistemi nervor perbehet nga rreth 14 miliarde neuronesh.Neuroni perbehet prej degezimeve te fijeve te shkurtra-dendriteve dhe prej fijeve te gjata-neuritit ose aksones.Ndermjet neuritit dhe dendriteve krijohet nje haperise qe quhet sinapsë. 10. Qfar roli ka neurotransmetuesi? -Roli i neurotransmetuesit eshte i dyfisht ai kryen rol ngacmues dhe frenues te bartjes se informacioneve. 11. Sistemi nervor qendror dhe sistemi nervor periferik? -Sistemi nervor qendror perbehet nga truri dhe palca kurrizore,kurse sistemi nervor periferik perbehet nga tubezat e fijeve nervore ku shtrihen jash kafkesh dhe palces kurrizore.Sistemi nervor periferik perbehet nga sistemi somatik dhe sistemi autonom ose vegjetativ.Sistemi somatik eshte baze organike e ndijimeve.Ai ben te mundshme marrjen e informacioneve nga bota e jashtme dhe reagimin e njeriut ndaj ketyre informacioneve. 12. Truri dhe palca kurrizore? -Truri eshte pjesa kryesore e sistemit nervor.Ai eshte bartes organik i jetes psikike te njeriut.Truri perbehet nga truri i madh,truri i vogel dhe trungu i trurit.Truri i madh perbehet nga pjesa e perparme ku dallohet cipa dhe pjesa e ndermjeme ku jane talamusi dhe hipotalamusi.Talamusi ben lidhjen e qendrave te pjeseve te ndryshme te trurit kurse hipotalamusi luan rol ne jeten ndjenjore te njeriut dhe eshte rregullator i funksionimit te disa gjendrrave me tajim te brendshem.Truri i vogel ben rregullimin e barazpeshimit te trupit dhe koordinimin e disa levizjeve te ndryshme.Palca kurrizore kryen funksionin e bartjes se impulseve nervore. 13. Si ndahet testi? -Testi ndahet ne test psikologjik dhe pedagogjik.Test psikologjik mat njohurit nga te pavarurit e mesuar ne shkoll,kurse pedagogjike masin njohurit te cilat jan arritur gjat mesimit ne shkoll. 14. Si mund te jet intervista? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista mund te ndahet ne intervist e standardizuar dhe e pastandardizuar. E standardizuar eshte kur hulumtuesi parashtron ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare,kurse ajo e pastandardizuar kur hulumtuesi eshte me i lire gjat parashtrimit te pyetjeve dhe mund te parashtroj pyetje edhe nese e sheh se eshte e arsyeshme. 15. Qeshte historia e rastit? -Me ane te saj mblidhen te dhena per ndonje individ i cili ka veshtiresi ne adaptim,tek i cili edhe shfaqur ndonje problem dhe ti ndihmohet rreth atij problemi.. 16. Intervista ose biseda? -Intervista eshte parashtrim i pyetjeve me goje.Intervista ndahet ne intervist te standardizuar dhe te pastandardizuar.Intervista eshte e standardizuar ateher kur hulumtuesi i parashtron vetem ato pyetje te cilat i ka caktuar me pare.Kurse e pastandardizuar eshte ateher kur hulumtuesi eshte me i lire ne parashtrimin e pyetjeve. Ai formulon pyetje varesisht nga rrjedha e bisedes nganjehere parashtron pyetje tjeter po qe se e sheh te arsyeshme. 17. Pyetsoret ose kuestionaret? -Me anen e tyre mblidhen te dhena per subjektet nga te cilat kerkojme qe tu pergjigjen disa pyetjeve.Pyetsoret ndahen ne pyetsor te tipit te hapur dhe te mbyllur. Ne tipin e hapur subjekti e formulon vet pergjigjen,kurse ne tipin e mbyllur ai e zgjedh njeren prej disa pergjigjeve te ofruara. 18. Testi? -Testi ne gjuhen shqipe do te thot provë.Me anen e tyre shihet a i kane individet ato cilesi dhe ne qfare shkalle.Testi eshte nje varg detyrash te zgjedhura sipas parimeve te caktuara,te cilat mundesojne qe ne menyre objektive te studiohen cilesit e ndryshme personale ose proceset psikike. 19. Dallimi mes karakteristikes primare dhe sekondare te adoleshenca? - karakteristik primare jane ndryshimet qe ndodhin brenda organizmit ndersa ato jasht organizmit jane karakteristik sekondare. 20. A ka dallime individuale te adoleshenca? -po ka sepse kemi individ me maturim te mehershem dhe te mevonshem. 21. A kemi dallime gjinore sa i perket adoleshences? - po sepse femrat hyn 2 vjet me heret se meshkujt ne fazen e pubertetit. 22. Dallime kulturore? -kemi edhe dallime kulturore ne disa vende puberteti edhe me i vonshem se te ne.Kjo varet nga kushtet klimatike,financiare,ekonomike...etj 23. Pjekuria e hershme? - eshte nga mosha 24-25 vjeçe.Ne ket faz individi arrin aspektin me te lart te zhvillimit fizik... 24. Pjekuria e mesme? - 35-46 vjet dhe eshte faza me kritike ku personat ballafaqohen edhe me smundje vdekjeprurese. 25. I posalinduri (periudha neonatale)? - dy javet e para quhen periudha neonatale.Fizikisht i posalinduri eshte i dobet dhe i varur nga te rriturit.Nuk mund te ngreje koken ose te rrotullohet vete.Te degjuarit te ta eshte i mir dhe ata reagojne ne menyre te ndryshme ndaj ererave dhe shijeve te ndryshme.Ata mund te shikojn mir deri ne nje distanc 30cm.Ai fle 16 ore ne dite. 26. Foshnjeria: nga 2 jave ne 2 vjeç(Periudha sensirimotorike)? - pas dy javesh i posalinduri merr titullun zyrtat foshnje.Rritja dhe zhvillimi fizik ne ket periudh eshte me e shpejt se ne te gjitha periudhat e tjera.Ne ket periudh foshnja fillon te bej levizje te ndryshme te mbeshteten ne krahet e tyre,kur jane 6muajsh mund te rrotullohen te ulen,kur jane 1 vjeç mund te ecin dhe te kapin me gishtat e tyre objekte te ndryshme dhe te flasin disa fjal e 6 muaj me vone kapaciteti i tyre arrin edhe deri ne 250 fjale,ne moshen 2 vjeçe prekin gjithqka, ecin mire dhe permisohet shume shikimi i tyre. 27. Femijeria e hershme: 2-7 vjeç(Periudha paraoperacionale)? - ne ket periudh mendimi i femijes eshte egocentrik,ai nuk mund ti shoh gjerat nga pikepamja e te tjereve.Ai nga egocentrizmi nuk mund te dalloj realen nga imagjinarja.Ne ket moshe femija nga 250 fjale arrin ti pervetesoje rreth 14.000 fjale rreth moshes 6 vjeçare duke mesuar mesatarish 9 fjale ne dit.Ne ket moshe shumica e femijeve luajn edhe vetem edhe sikur femije te tjere te jene te pranishem. 28. Femijeria e mesme 7-11vjeç(Periudha operacionale)? - keto jane vitet e shkolles fillore.Femijet me te vegjel se 7 vjeç kane dy gota te mbushura me uje njejte dhe ata nuk e kan te veshtire ta dallojne se ne gota gjendet e njejta mase e ujit,ndersa nese e qesin ujin prej njeres gote ne nje gote tjeter me te gjate dhe me te ngushte ata mendojne se gota e gjat ka me shume uje edhe nese derdhja e unjit te jet bere para syve te tyre ndersa femijet qe gjenden ne ket faze nuk mashtrohen nga dukja e tille. 29. Adoleshenca? - adoleshenca shoqerohet me ndryshime te medha fizike te pubertetit ku personi behet i afte per tu bere prind.Adoleshenca mbaron ateher kur personi merr pergjegjsit si prind,pergjegjsit financiare...Ekzistojne tri sfera ne te cilat adoleshentet kane me shume probleme se sa individet e vegjel dhe te rritur :konflikti prinder-femije,ndryshimet e disponimit dhe sjelljet e rrezikshme. 30. Pjekuria e hershme dhe e vonshme? - Pjekuria eshte koha e marrjes se pergjegjesive te te rriturve ne pune dhe ne marredheniet sociale.Pjekuria nuk eshte fundi i procesit te zhvillimit ndryshimet zhvillimore vazhdojne edhe gjat pjekurise. 31. Maturimi? - shpreh rritjen sistematike fizike te sistemit nervor dhe strukturave te tjera trupore. 32. Identiteti gjinor dhe rolet gjinore? - Kur flitet per gjini duhen te dallohen dy aspekte identiteti gjinor dhe roli gjinor.Identiteti gjinor eshte pervoja subjektive e te qenit mashkull ose femer. Roli gjinor eshte shprehja sjellore e jashtme e identitetit tuaj gjinor.Nje person qe ka tipare edhe femerore edhe mashkullore quhet androgjen. 33. Cikli njerezor i reagimit seksual? - perbehet nga kater faza :eksitimi,faza e platese,orgazma,rezolucioni. 34. Emocionet? - perjetimet personale,te kendshme apo te pakendshme psh kenaqesija,neveritja,frikesimi,brengosja,mburrja etj.Emocionet dhe motivet mund ta drejtojne sjelljen tone por dallimi eshte se emocionet shkaktohen nga jashte kurse motivet nga brenda. 35. Ndryshimet fiziologjike me rastin e emocioneve? - me rastin e emocioneve paraqiten edhe ndryshimet fiziologjik ne organizem.Me rastin e frikes dhe zemerimit eshte konstatur rritja e adrenalines ne gjak qe sjell rritjen e sheqerit ne gjak.Eshte vertetuar se me rastin e emocioneve te pakendshme lekura behet perçues me i mire i rrymes elektrike qe quhet refleks psikogalvanik. 36. Shprehja e emocioneve? - emocionet mund ti shprehim me fytyr,me levizjet e trupit dhe me zë.. 37. Klasifikimi i emocioneve? - ka klasifikime te ndryshme te emocionece.Sipas Pluthchik ai permend tete emocione baze ose paresore :gezimi,pranimi,frika,habia,trishtimi,neveria,zemerimi dhe kunderveprimi.Me kombinimin e tyre formohen emocionet dytsore ose sekondare psh me kombinimin gezim-pranim kemi emocionin e dashuris,me kombinimin zemerim-kunderveprim kemi agresivitetin. Sipas Lazarus kemi tri grupe te emocioneve: emocionet negative(zemerimi,frika,zhelozia,neveria),emocionet e perziera(shpresa,keqardhja),emocionet pozitive(lumturia,mburrja,dashuria). 38. Stresi?- eshte perjetim i ngjarjeve si rrezikim i mirqenies fizike dhe psikologjike.Kudo qe ka jet ka edhe stres ai eshte i paevitueshem nuk eshte i keq por as edhe i dobishem per shendetin tone.Stresi shkakton semundje te lehta por nganjehere edhe te renda. 39. Pasojat e stresit kronik? -stresi i pakontrolluar mund te shkaktoj veshtiresi si: diabeti,çrregullimet e tretjes, renia e imunitetit,problemet ne lekure,nderlikimet e shtatzanis etj Nga ngjarja stresuese mund te shkaktohet sulmi ne zemer.Jane konstatuar shum vdekje na sulmet ne zemer pas termetit ne Los Angeles me 1996. 40. Problemet psikologjike? - nga stresi shkaktohen edhe çrregullime psikologjike.Disa jane si pasoje e djegjes emocionale e disa si rezultat i prishjes se substancave kimike ne tru.Stresi i pakontrolluar ndikon ne kujtesen ton e sidomos ne kujtesat afatshkurter.Stresi veshtireson gjumin,sjell depresionin. 41. Perballimi i stresit? - stresin mund ta perballojm ne disa menyra si perkrahja emocionale nga te tjeret,meditimi dhe relaksimi. 42. Dallimi mes te mesuarit dhe te nxenit? - te nxenit eshte ajo qe mesuesi e shkemben,na e spjegon mesimin e ne e absorbojm e marrim nga ta.Kurse te mesuarit eshte kur mesojm ne menyr te pavarur. 43. Dallime gjinore ne aftesi kognitive dhe arritje akademike? - femrat arrijne rezultate me te larta se meshkujt ne testet e shkathesive gjuhesore,kuptimit te te lexuarit,kujteses verbale dhe hapesinore kurse meshkujt arrin rezultate me te larta se femrat ne testet e arritjeve ne matematik,ne shkenc,shkenca kompjuterike etj. 44. Dallime gjinore ne emocione dhe sjellje sociale? - femrat jane me te kujdesshme dhe kuptuese,miqesore,besuese dhe te hapura,me te afta te fshehin emocionet e tyre kurse meshkujt jane me garues dhe dominante,ngulmues,te pafrikshem ndaj rreziqeve,me vetbesim te lart,bejne shumicen e llojeve te krimeve. 45. Dallime gjinore ne zgjedhjen e partnerve dhe sjelljen seksuale? - femrat parapelqejn nje partner me te moshuar,qe ka potencial per te ardhura te larta,nje partner me karakter te mir kurse meshkujt parapelqejn nje partnere me te re,e cila eshte fizikisht atraktive,jane me aftesi te mira ne amviseri,jane xheloze sa i perket seksualitetit. 46. Cili lloj i agresivitetit eshte prezent te femrat? - te femrat agresiviteti verbal kurse te meshkujt agresiviteti fizik. 47. Afektet - jane emocione te vrullshme dhe intensive,te cilat nuk zgjasin shume. Pasionet - jane shprehi te formuara gjat jetes te cilat percillen gjithmone me emocione intensive. Disponimet - jane gjendje emocionale te kendshme ose te pakendshme te cilat zgjasin relativisht shum por nuk jane intensive. Xhelozia - burimi kryesor i xhelozis eshte mungesa e siguris personale. Hidherimi - paraqitet ateher kur humbim diqka te rendesishmeper ne. 48. Baza biologjike e kontrollimit te emocioneve? - sistemi nervor autonom qe reagon ne menyr te pavullnetshme me stimulim -hipotalamusi si gjenderr(gjendrra mbiveshkore) me hormonet adrenalinen dhe nenadrenalinen. 49. Dallimi mes motiveve biologjike dhe sociale? - motivet biologjike jane te lindura ndersa motivet sociale jane te fituara gjat jetes. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:26 (CEST) :@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 17:27 (CEST) e67fry2jyxkny4km2t61ds8co9heet7 3 399888 2976348 2026-05-02T15:30:27Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2976348 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 399889 2976349 2026-05-02T15:30:47Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2976349 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 399890 2976356 2026-05-02T15:40:07Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976356 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e liqeneve në Finland]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976355 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Syv%C3%A4j%C3%A4rvi&setlang=en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 17:40 (CEST) qjjz2qi5xas0ydzjdtcxy46ye8wya2r 1 399891 2976362 2026-05-02T16:01:14Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976362 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e rrjeteve të supermarketeve në Shqipëri]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976361 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.netirane.al/al/lista-e-bizneseve/supermarkete-94. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 18:01 (CEST) hu9hjayxd7z63sophtck6gx17u34tk4 2 399892 2976364 2026-05-02T16:09:33Z Fallbackintoreality 102113 Fallbackintoreality zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Chesty-media-time]] te [[Përdoruesi:Chesty-media-time/livadhi]]: Standardizim: faqja e përdoruesit nuk është fushë testimi, një livadh e luan këtë rol 2976364 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Përdoruesi:Chesty-media-time/livadhi]] h4jcng3o4d781fvwxtsxgm67ti4ilob 2976500 2976364 2026-05-02T23:22:29Z Klein Muçi 52109 Megjithëse përmbajtja duhej të ishte në një faqe livadhi, vetë faqja e përdoruesit s'ka pse të jetë ridrejtim për faqen e livadhit 2976500 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 399893 2976371 2026-05-02T16:32:01Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976371 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e vendeve sipas shpenzimeve ushtarake]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976370 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250503085156/https://milex.sipri.org/sipri për lidhjen https://milex.sipri.org/sipri. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 18:32 (CEST) peqc3goloi8htzz2zyuw8yr4jpg7wje 1 399894 2976377 2026-05-02T17:11:02Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976377 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Llaskarca]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976376 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.faktiditor.ch/llaskarca-fshati-qe-rritet/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 19:11 (CEST) pw7dt75mq4ih44chlcdglpzkishx3xc 3 399895 2976384 2026-05-02T17:50:13Z Nimmzo 186559 Create empty Talk page to avoid red wikilink ("Talk" | contribs) in History 2976384 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1 399896 2976408 2026-05-02T19:21:49Z Leutrim.P 113691 /* A ka shquarësi? */ pjesë e re 2976408 wikitext text/x-wiki == A ka shquarësi? == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:21 (CEST) o2i2o8gf5anvpezbu2ai55a0cf4ryzq 2976412 2976408 2026-05-02T19:30:48Z Lanceloth345 172573 /* A ka shquarësi? */ Përgjigje 2976412 wikitext text/x-wiki == A ka shquarësi? == @[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:21 (CEST) :Mendoj që nuk ka shquarësi. [[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]] ([[Përdoruesi diskutim:Lanceloth345|diskutimet]]) 2 maj 2026 21:30 (CEST) ljvc66347b4grznxsnsk4bkhn3dhdww 0 399897 2976409 2026-05-02T19:28:14Z Leutrim.P 113691 Faqe e re: https://en.wikipedia.org/wiki/Organizational_chart 2976409 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Departments in advertising agencies.jpg|parapamje|Shembull i një skeme organizative hibride funksionale.]] Një '''grafikë organizative''', e quajtur edhe '''organigram''', '''organogram''' ose '''strukturë e ndarjes organizative''' (OBS), është një [[diagram]] që tregon strukturën e një organizate dhe marrëdhëniet dhe renditjet relative të pjesëve dhe pozicioneve/punëve të saj. Termi përdoret edhe për diagrama të ngjashme, për shembull ato që tregojnë elementët e ndryshëm të një fushe të dijes ose të një grupi gjuhësh. == Përmbledhje == Grafiku organizativ është një diagram që tregon grafikisht marrëdhënien e një zyrtari me një tjetër, ose të tjerëve, të një kompanie. Përdoret gjithashtu për të treguar marrëdhënien e një departamenti me një tjetër, ose të tjerëve, ose të një funksioni të një organizate me një tjetër, ose të tjerëve. Ky grafik është i vlefshëm në atë që mundëson vizualizimin e një organizate të plotë, me anë të pamjes që paraqet.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haskell |first=Allan Cecil [from old catalog |url=http://archive.org/details/graphicchartsin00breagoog |title=Graphic charts in business; how to make and use them |last2=Breaznell |first2=Joseph G. |date=1922 |publisher=New York, Codex book company, inc. |others=University of California}}</ref> Grafiku organizativ i një kompanie zakonisht ilustron marrëdhëniet midis njerëzve brenda një organizate. Marrëdhënie të tilla mund të përfshijnë menaxherët me nënpunësit, drejtorët me drejtorët menaxhues, drejtorin ekzekutiv me departamente të ndryshme, e kështu me radhë. Kur një grafik organizativ rritet shumë, ai mund të ndahet në grafikë më të vegjël për departamente të veçanta brenda organizatës. Llojet e ndryshme të grafikëve organizativë përfshijnë: * Hierarkik * Matricë * E sheshtë (e njohur edhe si Horizontale) Nuk ka formë të pranuar për krijimin e grafikëve organizativë përveç vendosjes së zyrtarit kryesor, departamentit ose funksionit të parë, ose në krye të fletës, dhe të tjerëve poshtë, sipas renditjes së tyre. Titujt e zyrtarëve dhe ndonjëherë emrat e tyre janë të mbyllur në kuti ose rrathë. Vijat në përgjithësi vizatohen nga një kuti ose rreth në tjetrin për të treguar marrëdhënien e një zyrtari ose departamenti me të tjerët.<ref name=":0" /> == Historia == Inxhinieri skocezo-amerikan Daniel McCallum (1815–1878) njihet si krijuesi i grafikëve të parë organizativë të biznesit amerikan rreth vitit 1854. Ky grafik u vizatua nga George Holt Henshaw. Termi "grafik organizativ" hyri në përdorim në fillim të shekullit të njëzetë. Në vitin 1914, Brinton deklaroi se "grafikët organizativë nuk përdoren aq gjerësisht sa duhet. Meqenëse grafikët organizativë janë një shembull i shkëlqyer i ndarjes së një totali në përbërësit e tij, këtu jepen një numër shembujsh me shpresën se paraqitja e grafikëve organizativë në një formë të përshtatshme do të çojë në përdorimin e tyre më të gjerë". Në ato vite, inxhinierët industrialë promovuan përdorimin e grafikëve organizativë. Në vitet 1920, një studim zbuloi se grafikët organizativë nuk ishin ende të zakonshëm midis bizneseve të zakonshme, por ato po fillonin të gjenin rrugën e tyre në ndërmarrjet administrative dhe të biznesit.<ref>{{Cite book |last=Alexander Hamilton Institute (U.S.) |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/102843948 |title=Organization charts.. |date=1923 |publisher=Alexander Hamilton institute |series=Modern business report ;no. 102 |location=New York, NY}}</ref> Termi "organigramë" e ka origjinën në vitet 1960. == Shiko edhe == * [[Diagrami]] == Burime == egnmx2977ddsm92u2ztssnejy0hzrh0 2976410 2976409 2026-05-02T19:29:08Z Leutrim.P 113691 2976410 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Departments in advertising agencies.jpg|parapamje|Shembull i një skeme organizative hibride funksionale.]] Një '''grafik organizativ''', e quajtur edhe '''organigram''', '''organogram''' ose '''strukturë e ndarjes organizative''' (OBS), është një [[diagram]] që tregon strukturën e një [[Organizata|organizate]] dhe marrëdhëniet dhe renditjet relative të pjesëve dhe pozicioneve/punëve të saj. Termi përdoret edhe për diagrama të ngjashme, për shembull ato që tregojnë elementët e ndryshëm të një fushe të dijes ose të një grupi gjuhësh. == Përmbledhje == Grafiku organizativ është një diagram që tregon grafikisht marrëdhënien e një zyrtari me një tjetër, ose të tjerëve, të një kompanie. Përdoret gjithashtu për të treguar marrëdhënien e një departamenti me një tjetër, ose të tjerëve, ose të një funksioni të një organizate me një tjetër, ose të tjerëve. Ky grafik është i vlefshëm në atë që mundëson vizualizimin e një organizate të plotë, me anë të pamjes që paraqet.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haskell |first=Allan Cecil [from old catalog |url=http://archive.org/details/graphicchartsin00breagoog |title=Graphic charts in business; how to make and use them |last2=Breaznell |first2=Joseph G. |date=1922 |publisher=New York, Codex book company, inc. |others=University of California}}</ref> Grafiku organizativ i një kompanie zakonisht ilustron marrëdhëniet midis njerëzve brenda një organizate. Marrëdhënie të tilla mund të përfshijnë menaxherët me nënpunësit, drejtorët me drejtorët menaxhues, drejtorin ekzekutiv me departamente të ndryshme, e kështu me radhë. Kur një grafik organizativ rritet shumë, ai mund të ndahet në grafikë më të vegjël për departamente të veçanta brenda organizatës. Llojet e ndryshme të grafikëve organizativë përfshijnë: * Hierarkik * Matricë * E sheshtë (e njohur edhe si Horizontale) Nuk ka formë të pranuar për krijimin e grafikëve organizativë përveç vendosjes së zyrtarit kryesor, departamentit ose funksionit të parë, ose në krye të fletës, dhe të tjerëve poshtë, sipas renditjes së tyre. Titujt e zyrtarëve dhe ndonjëherë emrat e tyre janë të mbyllur në kuti ose rrathë. Vijat në përgjithësi vizatohen nga një kuti ose rreth në tjetrin për të treguar marrëdhënien e një zyrtari ose departamenti me të tjerët.<ref name=":0" /> == Historia == Inxhinieri skocezo-amerikan Daniel McCallum (1815–1878) njihet si krijuesi i grafikëve të parë organizativë të biznesit amerikan rreth vitit 1854. Ky grafik u vizatua nga George Holt Henshaw. Termi "grafik organizativ" hyri në përdorim në fillim të shekullit të njëzetë. Në vitin 1914, Brinton deklaroi se "grafikët organizativë nuk përdoren aq gjerësisht sa duhet. Meqenëse grafikët organizativë janë një shembull i shkëlqyer i ndarjes së një totali në përbërësit e tij, këtu jepen një numër shembujsh me shpresën se paraqitja e grafikëve organizativë në një formë të përshtatshme do të çojë në përdorimin e tyre më të gjerë". Në ato vite, inxhinierët industrialë promovuan përdorimin e grafikëve organizativë. Në vitet 1920, një studim zbuloi se grafikët organizativë nuk ishin ende të zakonshëm midis bizneseve të zakonshme, por ato po fillonin të gjenin rrugën e tyre në ndërmarrjet administrative dhe të biznesit.<ref>{{Cite book |last=Alexander Hamilton Institute (U.S.) |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/102843948 |title=Organization charts.. |date=1923 |publisher=Alexander Hamilton institute |series=Modern business report ;no. 102 |location=New York, NY}}</ref> Termi "organigramë" e ka origjinën në vitet 1960. == Shiko edhe == * [[Diagrami]] == Burime == kj49sibt2qfospqs0us3g9gyn60to30 2976411 2976410 2026-05-02T19:30:10Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Diagrame]]; +[[Kategoria:Menaxhim i burimeve njerëzore]]; +[[Kategoria:Strukturë organizative]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2976411 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Departments in advertising agencies.jpg|parapamje|Shembull i një skeme organizative hibride funksionale.]] Një '''grafik organizativ''', e quajtur edhe '''organigram''', '''organogram''' ose '''strukturë e ndarjes organizative''' (OBS), është një [[diagram]] që tregon strukturën e një [[Organizata|organizate]] dhe marrëdhëniet dhe renditjet relative të pjesëve dhe pozicioneve/punëve të saj. Termi përdoret edhe për diagrama të ngjashme, për shembull ato që tregojnë elementët e ndryshëm të një fushe të dijes ose të një grupi gjuhësh. == Përmbledhje == Grafiku organizativ është një diagram që tregon grafikisht marrëdhënien e një zyrtari me një tjetër, ose të tjerëve, të një kompanie. Përdoret gjithashtu për të treguar marrëdhënien e një departamenti me një tjetër, ose të tjerëve, ose të një funksioni të një organizate me një tjetër, ose të tjerëve. Ky grafik është i vlefshëm në atë që mundëson vizualizimin e një organizate të plotë, me anë të pamjes që paraqet.<ref name=":0">{{Cite book |last=Haskell |first=Allan Cecil [from old catalog |url=http://archive.org/details/graphicchartsin00breagoog |title=Graphic charts in business; how to make and use them |last2=Breaznell |first2=Joseph G. |date=1922 |publisher=New York, Codex book company, inc. |others=University of California}}</ref> Grafiku organizativ i një kompanie zakonisht ilustron marrëdhëniet midis njerëzve brenda një organizate. Marrëdhënie të tilla mund të përfshijnë menaxherët me nënpunësit, drejtorët me drejtorët menaxhues, drejtorin ekzekutiv me departamente të ndryshme, e kështu me radhë. Kur një grafik organizativ rritet shumë, ai mund të ndahet në grafikë më të vegjël për departamente të veçanta brenda organizatës. Llojet e ndryshme të grafikëve organizativë përfshijnë: * Hierarkik * Matricë * E sheshtë (e njohur edhe si Horizontale) Nuk ka formë të pranuar për krijimin e grafikëve organizativë përveç vendosjes së zyrtarit kryesor, departamentit ose funksionit të parë, ose në krye të fletës, dhe të tjerëve poshtë, sipas renditjes së tyre. Titujt e zyrtarëve dhe ndonjëherë emrat e tyre janë të mbyllur në kuti ose rrathë. Vijat në përgjithësi vizatohen nga një kuti ose rreth në tjetrin për të treguar marrëdhënien e një zyrtari ose departamenti me të tjerët.<ref name=":0" /> == Historia == Inxhinieri skocezo-amerikan Daniel McCallum (1815–1878) njihet si krijuesi i grafikëve të parë organizativë të biznesit amerikan rreth vitit 1854. Ky grafik u vizatua nga George Holt Henshaw. Termi "grafik organizativ" hyri në përdorim në fillim të shekullit të njëzetë. Në vitin 1914, Brinton deklaroi se "grafikët organizativë nuk përdoren aq gjerësisht sa duhet. Meqenëse grafikët organizativë janë një shembull i shkëlqyer i ndarjes së një totali në përbërësit e tij, këtu jepen një numër shembujsh me shpresën se paraqitja e grafikëve organizativë në një formë të përshtatshme do të çojë në përdorimin e tyre më të gjerë". Në ato vite, inxhinierët industrialë promovuan përdorimin e grafikëve organizativë. Në vitet 1920, një studim zbuloi se grafikët organizativë nuk ishin ende të zakonshëm midis bizneseve të zakonshme, por ato po fillonin të gjenin rrugën e tyre në ndërmarrjet administrative dhe të biznesit.<ref>{{Cite book |last=Alexander Hamilton Institute (U.S.) |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/102843948 |title=Organization charts.. |date=1923 |publisher=Alexander Hamilton institute |series=Modern business report ;no. 102 |location=New York, NY}}</ref> Termi "organigramë" e ka origjinën në vitet 1960. == Shiko edhe == * [[Diagrami]] == Burime == [[Kategoria:Diagrame]] [[Kategoria:Menaxhim i burimeve njerëzore]] [[Kategoria:Strukturë organizative]] ocz8bs66748spxm1k9o00dliqs3ju8d 0 399898 2976417 2026-05-02T19:34:52Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Kthimi dhe kompensimi i pronave në Shqipëri]] 2976417 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Kthimi dhe kompensimi i pronave në Shqipëri]] hlfe4gzyvxbzctaukla600i65cn6a2m 2 399899 2976424 2026-05-02T19:55:21Z Faqe e re: Velja mrzi Cigane. 2976424 wikitext text/x-wiki Velja mrzi Cigane. lvq9q6iimdszklcem1hrf8oxffvws03 0 399900 2976431 2026-05-02T20:13:34Z Qendrimi15 122927 Faqe e re: {{Infobox film | name = Stranger than Fiction | director = [[Marc Forster]] | producer = [[Lindsay Doran]] | writer = [[Zach Helm]] | starring = {{plainlist| * [[Will Ferrell]] * [[Maggie Gyllenhaal]] * [[Dustin Hoffman]] * [[Queen Latifah]] * [[Emma Thompson]] }} | music = {{plainlist| * [[Britt Daniel]] * [[Brian Reitzell]] }} | cinematography = [[Roberto Schaefer]] | editing = [[Matt Chessé]] | production_companies = {{plain... 2976431 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Stranger than Fiction | director = [[Marc Forster]] | producer = [[Lindsay Doran]] | writer = [[Zach Helm]] | starring = {{plainlist| * [[Will Ferrell]] * [[Maggie Gyllenhaal]] * [[Dustin Hoffman]] * [[Queen Latifah]] * [[Emma Thompson]] }} | music = {{plainlist| * [[Britt Daniel]] * [[Brian Reitzell]] }} | cinematography = [[Roberto Schaefer]] | editing = [[Matt Chessé]] | production_companies = {{plainlist| * [[Columbia Pictures]] * [[Mandate Pictures]] * Three Strange Angels }} | distributor = [[Sony Pictures Releasing]] (Shtetet e Bashkuara, Franca, Italia, Spanja dhe Mbretëria e Bashkuar)<br>[[Mandate Pictures]] (Overseas)<ref>[https://variety.com/2005/film/markets-festivals/sony-mandates-pickups-1117918825/ Sony mandates pickups]. ''Variety.com''.</ref> | released = 10 nëntor 2006 | runtime = 114 minuta | country = Shtetet e Bashkuara | language = Anglisht | budget = $30{{nbsp}}million | gross = $53.7{{nbsp}}million }} '''''Stranger than Fiction''''' është një film [[komedi dramë]] [[Film fantazi|fantazi]] amerikanë i vitit 2006, me regji nga [[Marc Forster]], i prodhuar nga [[Lindsay Doran]] dhe me skenar nga [[Zach Helm]]. Pjesërisht i frymëzuar nga ''[[Playtime]]'' nga Jacques Tati, në film luajnë [[Will Ferrell]], [[Maggie Gyllenhaal]], [[Dustin Hoffman]], [[Queen Latifah]] dhe [[Emma Thompson]]. Ngjarja kryesore ndjek Harold Crick (Ferrell), një agjent të IRS-së i cili fillon të dëgjojë një zë të pa trup që tregon jetën e tij ashtu siç ndodh - me sa duket teksti i një romani në të cilin thuhet se ai, personazhi kryesor, do të vdesë së shpejti - dhe ai kërkon me dëshpërim të parandalojë disi vdekjen e tij. ''Stranger than Fiction'' u publikua nga [[Sony Pictures Releasing]] nën etiketën e saj [[Columbia Pictures]] më 10 nëntor 2006. Pas publikimit të tij, filmi mori kritika pozitive. ==Përmbajtja== Harold Crick është një agjent i [[Shërbimi i të Ardhurave të Brendshme|Shërbimit të të Ardhurave të Brendshme]] (IRS) që jeton një jetë të vetmuar me një rutinë të caktuar në Çikago. Ditën që ai caktohet të auditojë një bukëpjekëse me emrin Ana Pascal, e cila është qëllimisht [[Rezistenca ndaj taksave|delikuente ndaj taksave]], Harold fillon të dëgjojë zërin e një gruaje që [[Narracioni|rrëfen]] jetën e tij. Kur ora e tij e dorës ndalon së punuari dhe ai e rivendos atë duke përdorur kohën nga një kalimtar, zëri tregon se ky veprim përfundimisht do të rezultojë në vdekjen e Haroldit. Harold konsultohet me një [[psikiatër]], i cili i sugjeron të vizitojë një ekspert letrar nëse beson se ka një narrator. Ai viziton profesorin e letërsisë Jules Hilbert, i cili fillimisht e shpërfill. Megjithatë, ai njeh mjete narrative të [[Gjithëdija|gjithëdijshme]] në atë që Haroldi pretendon se tha zëri dhe është i intriguar. Ai përpiqet ta ndihmojë Haroldin të identifikojë autorin dhe të përcaktojë nëse historia e tij është një [[komedi]] apo [[tragjedi]]. Ndërsa Haroldi auditon Anën, ai zhvillon një tërheqje ndaj saj, por kur ai refuzon pa dashje një dhuratë me biskota sepse mund të konsiderohet ryshfet, ai e merr atë si një shenjë se është në një tragjedi. Jules i thotë Haroldit të kalojë ditën në shtëpi pa bërë asgjë, dhe dhoma e tij e ndenjes shkatërrohet nga një ekip prishjeje që shkoi në ndërtesën e gabuar. Jules e merr një ngjarje kaq të pamundur si provë se Haroldi nuk e kontrollon më jetën e tij dhe e këshillon të shijojë kohën që i ka mbetur, duke pranuar çfarëdo fati që narratori ka për të. Harold merr pushim nga puna, mëson të luajë kitarë, shpërngulet të jetojë me kolegun e tij Dave dhe fillon të dalë me Anën. Kur ajo fillon të dashurohet me të, ai e rivlerëson historinë e tij si një komedi. Ndërsa takohet me Jules, Harold sheh një intervistë televizive me autoren Karen Eiffel dhe e njeh zërin e saj si të narratores së tij. Jules, një admirues i veprës së Karen, thotë se të gjitha librat e saj janë tragjedi: protagonistja gjithmonë vdes. Karen ka luftuar me [[Blloku i shkrimit|bllokun e shkrimit]] në librin e saj të ardhshëm sepse nuk mund të kuptojë se si ta vrasë Harold Crick, por ka pasur një përparim dhe ka filluar të shkruajë përsëri. Harold i telefonon Karen dhe e shtangon duke ia rrëfyer me saktësi librin e saj. Ata takohen personalisht dhe ajo shpjegon se e ka skicuar përfundimin, por ende nuk e ka shtypur të plotë. Asistentja e saj, Penny, i rekomandon Haroldit ta lexojë skicën, por ai nuk mund ta detyrojë veten ta bëjë këtë dhe ia jep Jules. Jules e konsideron atë kryeveprën e Karen, në të cilën vdekja e Haroldit është pjesë integrale e saj, dhe e ngushëllon Haroldin se vdekja është e pashmangshme, por kjo vdekje do të ketë një kuptim më të thellë. Harold e lexon skicën dhe ia kthen Karen, duke i thënë se vdekja që ajo i ka shkruar është e bukur dhe se ai e pranon atë. Ai kujdeset për disa punë dhe kalon natën e tij të fundit me Anën. Të nesërmen në mëngjes, Harold vazhdon përsëri rutinën e tij, ndërsa Karen shkruan dhe rrëfen. Karen zbulon se kur Harold e rivendosi orën e dorës, koha e kalimtarit ishte tre minuta më e shpejtë, kështu që ai arrin në stacionin e autobusit herët atë mëngjes. Një djalë që ngiste biçikletë bie para autobusit; Harold vrapon në rrugë për ta shpëtuar dhe goditet vetë. Megjithatë, Karen, e traumatizuar nga ideja se pa dashje i ka rrëfyer vdekjen njerëzve të vërtetë, nuk mund ta detyrojë veten ta përfundojë fjalinë duke e shpallur atë të vdekur. Ajo takon Jules dhe i ofron një fund të rishikuar. Harold, i plagosur rëndë, zgjohet në një spital dhe mëson se copëzat e orës së tij të dorës - e cila u shkatërrua në përplasje - i bllokuan [[Arteria ulnare|arterien ulnare]] dhe e shpëtuan nga gjakderdhja deri në vdekje. Jules mendon se ky fund i ri e dobëson librin. Karen përgjigjet se libri ishte për një burrë që nuk e dinte se do të vdiste, por nëse Haroldi e dinte dhe e pranoi fatin e tij, ai është lloji i personit që meriton të jetojë. Narracioni i Karen e mbyll filmin me një montazh të jetës së rigjallëruar të Harold, duke përfunduar me orën e rrënuar të dorës që i shpëtoi jetën. ==Rolet== * [[Will Ferrell]] si Harold Crick * [[Maggie Gyllenhaal]] si Ana Pascal * [[Dustin Hoffman]] si Profesor Jules Hilbert * [[Queen Latifah]] si Penny Escher * [[Emma Thompson]] si Karen Eiffel * [[Tony Hale]] si Dave * [[Tom Hulce]] si Dr. Cayly * [[Linda Hunt]] si Dr. Mittag-Leffler * [[Kristin Chenoweth]] si Moderatore e Programit të Librit ==Pritja== ===Box office=== ''Stranger than Fiction'' fitoi 40.7 milionë dollarë në vend dhe 13.0 milionë dollarë në territore të tjera, duke arritur një total prej 53.7 milionë dollarësh në të gjithë botën, kundrejt një buxheti prej 30 milionë dollarësh.<ref>[https://www.boxofficemojo.com/title/tt0420223/ "Stranger than Fiction"]. [[Box Office Mojo]]. [[IMDb]]. Retrieved March 5, 2025.</ref> ===Përgjigjje kritike=== Në [[Rotten Tomatoes]], 73% e 176 recensioneve të kritikëve janë pozitive, me një vlerësim mesatar prej 6.9/10. Konsensusi i faqes së internetit thotë: "Një rrëfim argëtues dhe i çuditshëm për një dron zyre që përpiqet të shpëtojë jetën e tij nga narratori i tij, ''Stranger Than Fiction'' paraqet një performancë të përmbajtur nga Will Ferrell që kontribuon fuqishëm në efektin e tij të çuditshëm dhe marramendës."<ref>[https://www.rottentomatoes.com/m/stranger_than_fiction "Stranger than Fiction"]. [[Rotten Tomatoes]]. [[Fandango Media]]. Retrieved March 5, 2025.</ref> [[Metacritic]], i cili përdor një mesatare të ponderuar, i dha filmit një rezultat prej 67 nga 100, bazuar në 35 kritikë, duke treguar recensione "përgjithësisht të favorshme".<ref>[https://www.metacritic.com/movie/stranger-than-fiction/ "Stranger than Fiction"]. [[Metacritic]]. [[Fandom, Inc]]. Retrieved March 5, 2025.</ref> Audiencat e anketuara nga CinemaScore i dhanë filmit një notë mesatare prej "B+" në një shkallë nga A+ deri në F. [[Roger Ebert]] i ''[[Chicago Sun-Times]]'' i dha filmit 3.5 yje nga 4, duke deklaruar se filmi ishte nxitës i mendimit dhe moral, dhe se "një film kaq i pazakontë inteligjent nuk bëhet shpesh... gjë që na kërkon të hyjmë në jetën e këtyre njerëzve të veçantë të qetë, të ëmbël dhe të denjë". Ai gjithashtu vlerësoi performancën e Ferrell, duke thënë: "Will Ferrell luan në një rol tjetër që tregon se, ashtu si [[Steve Martin]] dhe [[Robin Williams]], ai ka dhurata dramatike për të barazuar talentin e tij komik."<ref name="RogerEbertReview">{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/stranger-than-fiction-2006|title=Stranger Than Fiction movie review (2006)|work=Roger Ebert|access-date=18 korrik 2020|language=en}}</ref> ''[[Rolling Stone]]'' e vlerësoi filmin me 3 yje nga 4, duke deklaruar se, megjithëse premisa e rrëfimit të jetës së Ferrell është një farsë, filmi është "më pak i zgjuar në mënyrë vetë-refleksive dhe më intim".<ref name="rs">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/reviews/movie/7601796/review/12308730/stranger_than_fiction|title=Stranger Than Fiction Review|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=20 maj 2009|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20070224140153/http://www.rollingstone.com/reviews/movie/7601796/review/12308730/stranger_than_fiction|archive-date=24 shkurt 2007|url-status=dead}}</ref> [[Todd McCarthy]] në ''[[Variety (revistë)|Variety]]'' e vlerësoi filmin pozitivisht, duke vlerësuar shpikjen e tij dhe performancën e Ferrell si të nuancuar; së pari duke luajtur një karikaturë të fokusuar ngushtë të punonjësit të kompanisë, pastaj duke ushtruar më shumë humanizëm dhe zgjuarsi pa qenë "budalla".<ref name="McCarthy">McCarthy, T. [https://www.variety.com/index.asp?layout=print_story&articleid=VE1117931559&categoryid=2352 Stranger Than Fiction] ''Variety'', September 12, 2006; retrieved February 18, 2011.</ref> ==Referime== {{reflist}} ==Lidhje të jashtme== * {{IMDb title|0420223}} [[Kategoria:Film 2006]] [[Kategoria:Filma fantazi 2006]] [[Kategoria:Filma komedi dramë 2006]] [[Kategoria:Filma fantazi amerikanë]] [[Kategoria:Filma komedi dramë amerikanë]] [[Kategoria:Filma amerikanë të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma anglisht të viteve 2000]] [[Kategoria:Filma me regji nga Marc Forster]] [[Kategoria:Filma me muzikë nga Brian Reitzell]] [[Kategoria:Filma të xhiruara në Çikago]] [[Kategoria:Filma të Columbia Pictures]] [[Kategoria:Filma të Mandate Pictures]] 9ku830l6r0wooq6zv11dybhppc1hcn9 1 399901 2976456 2026-05-02T22:15:36Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976456 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kamerunit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976455 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://production-new-commonwealth-files.s3.eu-west-2.amazonaws.com/migrated/key_reform_pdfs/Implementation%20Kits%20for%20Terrorism%20Conventions_0.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:15 (CEST) tlhsd7oc67t8e0s419y74oknsp2atbf 1 399902 2976462 2026-05-02T22:29:01Z Leutrim.P 113691 Faqe e re: {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 2976462 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} b86a48j8dtfmdhz45mwlhvom3hqocas 1 399903 2976464 2026-05-02T22:29:31Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976464 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Palaut]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976463 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.itecgoi.in/upcoming_courses. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:29 (CEST) jcvig47vwkhitold2tdvm33c93mijb2 1 399904 2976468 2026-05-02T22:37:23Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976468 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Salvadorit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976467 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://careers.nais.org/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 00:37 (CEST) iw3mlviqtk8vuq7ulbeashe0u132kim 1 399905 2976486 2026-05-02T23:00:59Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976486 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Martin Österdahl]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976485 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210517085503/https://www.bokus.com/bok/9789175036663/be-inte-om-nad/ për lidhjen https://www.bokus.com/bok/9789175036663/be-inte-om-nad/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 01:00 (CEST) maypx1cl5h3ejzrnih2l03wqcba5pwv 1 399906 2976496 2026-05-02T23:19:14Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976496 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Massimo D'Alema]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976495 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.massimodalema.it/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 01:19 (CEST) 6qbts57m1dx6csj0njh9ca514gow0d2 1 399907 2976523 2026-05-02T23:47:36Z Klein Muçi 52109 /* Përmbajtja */ pjesë e re 2976523 wikitext text/x-wiki == Përmbajtja == @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], hidhi një sy historikut të këtij artikulli. Ngjan të jetë përdorur në kohë të ndryshme si depo informacioni për tematika të ndryshme. Ndoshta duhen përfshirë në hapësirën kryesore në artikuj të mëvetësishëm. @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], mund të kesh interes gjithashtu. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 01:47 (CEST) s9jc71tge18ip4rjvfpvhdyul5k397e 1 399908 2976566 2026-05-03T00:29:48Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976566 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Meri Toppelius]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976565 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://hullhouse.uic.edu/hull/urbanexp/main.cgi?file=new/show_doc.ptt&doc=120&chap=34. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 02:29 (CEST) qq7okn5duj7ba85wdi2ftmuk6cj0nw6 1 399909 2976568 2026-05-03T00:31:33Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976568 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Merimanga Meksikane këmbëkuqe]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976567 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://mantid.nl/tarantula/boehmei.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 02:31 (CEST) ljb99d5zvnvthzvtaf3kj9ucxb03zld 1 399910 2976582 2026-05-03T01:24:42Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976582 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Milanov Kallupi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976581 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sot.com.al/kultura/zhiti-milianov-kallupi-veprimtar-i-shquar-i-kultur%C3%ABs. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 03:24 (CEST) 3ynwaubwyrn6m1kq5mxgsbtw2huv8kx 1 399911 2976605 2026-05-03T02:52:24Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976605 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Moreirense F.C.]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976604 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.moreirensefc.pt/plantel/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:52 (CEST) n7ayzg4tngsk3ew22ltl8xt13n7vxdc 1 399912 2976609 2026-05-03T02:58:45Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976609 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mosadi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976608 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mossad.gov.il/default.aspx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 04:58 (CEST) 6akm0aioiglvm09wx1p95ops8rc9upl 1 399913 2976611 2026-05-03T03:12:34Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976611 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Muhammed bin Faisal Al Saudi]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976610 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170116185504/http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295 për lidhjen http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170116185504/http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295 për lidhjen http://www.spa.gov.sa/viewfullstory.php?lang=en&newsid=1580295. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 05:12 (CEST) 00z8supgfx77rmkdodjflgzfdit0uva 1 399914 2976616 2026-05-03T04:01:45Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976616 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mësimi problemor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976615 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161127183230/https://www.maastrichtuniversity.nl/education/why-um/problem-based-learning për lidhjen https://www.maastrichtuniversity.nl/education/why-um/problem-based-learning. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:01 (CEST) kec849pjscz0511up84qmp5520lyxi7 1 399915 2976618 2026-05-03T04:20:31Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]] 2976618 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2126594 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 qershor 2020 15:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374301 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080723233822/http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html për lidhjen http://www.inyourpocket.com/kosovo/pristina/directory/category/61023-.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 03:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2449292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160901211726/http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador për lidhjen http://www.sofiaecho.com/2009/12/23/835168_saudi-arabia-to-encourage-other-muslim-countries-to-recognise-kosovo-ambassador. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2022 06:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marrëdhëniet mes Kosovës dhe Arabisë Saudite]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2663100 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090422165639/http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html për lidhjen http://www.newkosovareport.com/200904201711/Politics/Saudi-Arabia-recognizes-Kosovo.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:32 (CEST) tfxjv77ds6gbu37d1c3j4kkmtub4zgy 1 399916 2976620 2026-05-03T04:20:51Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]] 2976620 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2135617 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080226123401/http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm për lidhjen http://free-st.t-com.hr/eurodalmatia/statistika.htm. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131214000822/http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija për lidhjen http://www.ogaemacedonia.org.mk/2006/jugovizija. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 korrik 2020 23:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2419814 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120629204414/http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm për lidhjen http://www.eurovisioncovers.co.uk/xtmac.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 mars 2022 11:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2892300 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200819035856/https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2018/05/20/barbara-dex-award-2018-f-y-r-macedonias-eye-cue-win-eurovisions-worst-dressed/223426/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 janar 2026 05:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Maqedonia e Veriut në Festivalin Evropian të Këngës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2894063 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180710042257/http://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/ për lidhjen https://wiwibloggs.com/2015/07/09/poll-worst-dressed-barbara-dex-award-winner/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 janar 2026 15:20 (CET) hzli0w7ybdco92j9qxfufjyvcvp1dxj 1 399917 2976622 2026-05-03T04:21:42Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:MREN]] 2976622 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485977 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200122060248/http://www.mna.gov.me/ministarstvo për lidhjen http://www.mna.gov.me/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.mps.gov.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2022 04:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2729367 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120515123557/http://www.cis.ac.me/ për lidhjen http://www.cis.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 dhjetor 2024 14:29 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882811 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220401051451/https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page për lidhjen https://wiki.egi.eu/wiki/EGI-InSPIRE:Main_Page. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2025 21:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[MREN]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2885901 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230511194051/https://www.ucg.ac.me/ për lidhjen http://www.ucg.ac.me/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 janar 2026 07:49 (CET) 25cg611abnswmq0mql367m277rhg9g5 1 399918 2976624 2026-05-03T04:22:02Z MajavahBot 122738 U arkivuan 4 diskutime nga faqja [[Diskutim:Lunxhëria]] 2976624 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2554076 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220725204614/https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713 për lidhjen https://opacplus.bsb-muenchen.de/metaopac/search?oclcno=163382713. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2023 13:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2611703 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200716134844/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688 për lidhjen http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.390688. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2023 08:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2673514 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220815044840/https://instatgis.gov.al/ për lidhjen https://instatgis.gov.al/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 qershor 2024 20:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lunxhëria]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2747586 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220206043409/http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html për lidhjen http://www.hri.org/news/balkans/ata/1999/99-01-23.ata.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 shkurt 2025 09:52 (CET) mxpaeoh6jh2r7aj7h3e7agaaiqok60a 1 399919 2976629 2026-05-03T04:38:27Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976629 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nazmi Rrahmani]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976628 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Nazmi_Rrahmani/index.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:38 (CEST) k2fg2dau35hbfnvg0whm98z24ag8u7j 1 399920 2976631 2026-05-03T04:40:05Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976631 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ndarja Tito-Stalin]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976630 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221008232100/https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/62735/ për lidhjen https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/62735/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 06:40 (CEST) ct9rbwa5p3ku79tbcpqy16bhwzioesp 1 399921 2976643 2026-05-03T05:32:19Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976643 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ngjizja e Papërlyer]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976642 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230605173504/https://www.suscopts.org/messages/lectures/marilecture1.pdf për lidhjen https://www.suscopts.org/messages/lectures/marilecture1.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 07:32 (CEST) 0jkwng4waxbvys1xohzdy6gp46l4ebc 1 399922 2976649 2026-05-03T06:08:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976649 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Noah Okafor]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976648 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231002083612/https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2018/07/kein-sieger-zwischen-xamax-und-basel për lidhjen https://www.fcb.ch/aktuell/news/1-mannschaft/2018/07/kein-sieger-zwischen-xamax-und-basel. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:08 (CEST) iyc0n871p32ry3acb0iijfqm53kvar8 3 399923 2976650 2026-05-03T06:19:43Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2976650 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Gjergji Petko}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 3 maj 2026 08:19 (CEST) aeb69w1d60u9rte9yvn8zql51yncblg 1 399924 2976656 2026-05-03T06:35:04Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976656 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Novus homo]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976655 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111007145110/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-20 për lidhjen http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-20. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:35 (CEST) 1zbqgbazpyc16h50zmtx3owc1jrb2sa 1 399925 2976658 2026-05-03T06:39:03Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976658 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Nënprefektura e Ulqinit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976657 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://pop-stat.mashke.org/alb-historic/1942-ethnicrel-comm.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:39 (CEST) guzslq3hscyzxd48ruiuqv8a2y3ub7p 2 399926 2976659 2026-05-03T06:51:02Z Gjergji Petko 186965 Faqe e re: {{Infobox company | name = Interfiber sh.p.k | industry = Komunikime elektronike | founded = 2008 | headquarters = Shqipëri | area_served = Shqipëria | services = Internet FTTH, transmetim të dhënash, dark fiber, lidhje të dedikuara | asn = AS211147 | website = https://www.interfiber.al }} '''Interfiber sh.p.k''' është një kompani shqiptare e komunikimeve elektronike që ofron shërbime interneti me fibër optike (FTTH), transmetim të të dhënave dhe lidhje dark fiber... 2976659 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Interfiber sh.p.k | industry = Komunikime elektronike | founded = 2008 | headquarters = Shqipëri | area_served = Shqipëria | services = Internet FTTH, transmetim të dhënash, dark fiber, lidhje të dedikuara | asn = AS211147 | website = https://www.interfiber.al }} '''Interfiber sh.p.k''' është një kompani shqiptare e komunikimeve elektronike që ofron shërbime interneti me fibër optike (FTTH), transmetim të të dhënave dhe lidhje dark fiber për klientë familjarë dhe biznese në zonat Librazhd, Prrenjas, Pogradec dhe Tiranë.<ref>https://opencorporates.al/sq/nipt/m08428602c</ref> Kompania është e regjistruar si operator publik për ofrimin e rrjeteve dhe shërbimeve të komunikimeve elektronike pranë Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP).<ref>https://akep.al/wp-content/uploads/2026/04/REGJISTRI-I-SIPERMARRESVE-TE-AUTORIZIMIT-TE-PERGJITHSHEM-DERI-NE-DATEN-03.04.2026-1.pdf</ref> == Historia == Interfiber sh.p.k ka nisur aktivitetin në vitin 2008 duke ofruar shërbime interneti përmes rrjeteve wireless dhe më pas ka zhvilluar infrastrukturë me fibër optike FTTH në zonat ku operon. == Infrastruktura e rrjetit == Interfiber operon sistem autonom të internetit me numrin ASN AS211147 të alokuar nga RIPE NCC dhe disponon prefikse IPv4 dhe IPv6 të regjistruara ndërkombëtarisht.<ref>https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/al/interfiber/</ref><ref>https://bgp.he.net/AS211147</ref> Kompania ofron adresim IPv6 për klientët e saj dhe është ndër operatorët e hershëm në Shqipëri që ka implementuar këtë teknologji në rrjetet e aksesit.<ref>https://ipgeolocation.io/browse/asn/AS211147</ref> == Regjistrimi rregullator == Interfiber sh.p.k është i regjistruar në regjistrin zyrtar të sipërmarrësve që ofrojnë rrjete dhe shërbime publike të komunikimeve elektronike në Republikën e Shqipërisë sipas regjimit të autorizimit të përgjithshëm të Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP).<ref>https://akep.al/wp-content/uploads/2026/04/REGJISTRI-I-SIPERMARRESVE-TE-AUTORIZIMIT-TE-PERGJITHSHEM-DERI-NE-DATEN-03.04.2026-1.pdf</ref> == Shërbimet == Interfiber ofron shërbime të komunikimeve elektronike, përfshirë: * Internet me fibër optike për familje dhe biznese * Lidhje të dedikuara për transmetim të të dhënave * Lidhje point-to-point * Shërbime dark fiber * Zgjidhje rrjeti dhe mirëmbajtje infrastrukture == Mbulimi gjeografik == Rrjeti i kompanisë shtrihet në disa zona të Shqipërisë juglindore, përfshirë: * Librazhd * Prrenjas * Pogradec Interfiber ofron shërbime gjithashtu edhe në Tiranë përmes infrastrukturës së transmetimit të të dhënave dhe lidhjeve të dedikuara. == Sistemi autonom == Interfiber operon sistem autonom me identifikuesin: * AS211147<ref>https://bgp.he.net/AS211147</ref> Ky sistem përdoret për publikimin e prefikseve IPv4 dhe IPv6 në internetin global.<ref>https://www-public.telecom-sudparis.eu/~maigron/rir-stats/ripe-allocations/allocations/al-ip-allocations.html</ref> == Aplikacioni mobil == Interfiber ka zhvilluar aplikacion mobil për menaxhimin e shërbimeve të klientëve në platformat Android dhe iOS.<ref>https://play.google.com/store/apps/details?id=co.interfiber.app&hl=sq</ref><ref>https://apps.apple.com/us/app/interfiber/id6757408856</ref> == Lidhje të jashtme == * https://www.interfiber.al * https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/al/interfiber/ * https://bgp.he.net/AS211147 == Referenca == <references /> [[Kategoria:Kompani shqiptare]] [[Kategoria:Ofrues shërbimesh interneti]] [[Kategoria:Telekomunikacioni në Shqipëri]] 8iszvxnrczxdtm3iq81136kipj692n9 1 399927 2976661 2026-05-03T06:52:55Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976661 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Odeoni i Apollonisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976660 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://archeoparks-albania.com/html/odeon.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 08:52 (CEST) kuv4pvpnpjlfeo2xk1tmxd7fez9bayc 2 399928 2976664 2026-05-03T07:01:19Z Gjergji Petko 186965 Faqe e re: Jam i përfshirë profesionalisht me kompaninë Interfiber sh.p.k dhe kontribuoj me informacion faktik për të përmirësuar përmbajtjen enciklopedike në përputhje me rregullat e neutralitetit të Wikipedia. 2976664 wikitext text/x-wiki Jam i përfshirë profesionalisht me kompaninë Interfiber sh.p.k dhe kontribuoj me informacion faktik për të përmirësuar përmbajtjen enciklopedike në përputhje me rregullat e neutralitetit të Wikipedia. qaqtsetivkt9h09iilf7vo6hqrjqxa2 1 399930 2976678 2026-05-03T07:45:24Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976678 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Operatori Favard]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976677 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://eudml.org/doc/128662. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 09:45 (CEST) cmke1slv5gqwz6rqa14er0cq3ujr12z 1 399931 2976697 2026-05-03T09:07:52Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976697 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pandemia e COVID-19 në Francë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976696 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200321143945/https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde për lidhjen https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 11:07 (CEST) dw8tcn06ck1unczxbxow4v67bfvwe4r 0 399932 2976707 2026-05-03T09:36:01Z Rosebud1244 185125 Faqe e re: {{Infobox person | name = Edon Rizvanolli | image = | caption = Aktor, regjisor dhe producent kosovar-holandez | birth_date = 1972 | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]], [[RSF e Jugosllavisë]] | occupation = Aktor, regjisor, skenarist, producent | years_active = 1992–prezent | citizenship = [[Kosova|Kosovar]], [[Holanda|Holandez]] | known_for = [[T'padashtun]] (2017), ''[[Obraz]]'' (2024), ''Mua besoj më... 2976707 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Edon Rizvanolli | image = | caption = Aktor, regjisor dhe producent kosovar-holandez | birth_date = 1972 | birth_place = [[Prishtinë]], [[Kosovë]], [[RSF e Jugosllavisë]] | occupation = Aktor, regjisor, skenarist, producent | years_active = 1992–prezent | citizenship = [[Kosova|Kosovar]], [[Holanda|Holandez]] | known_for = [[T'padashtun]] (2017), ''[[Obraz]]'' (2024), ''Mua besoj më shpëtoj portreti'' (2025) }} '''Edon Rizvanolli''' (lindur më 1972 në [[Prishtinë]]) është një aktor, regjisor, skenarist dhe producent filmi kosovar-holandez. Ai njihet si një artist poliglot që interpreton në shqip, holandisht, gjermanisht, anglisht, turqisht dhe serbokroatisht. == Jeta e hershme dhe edukimi == Rizvanolli u largua nga Kosova në vitin 1991 pas fillimit të luftërave ballkanike dhe u vendos në [[Austria|Austri]]. Karrierën e nisi në vitin 1994 me një trupë teatrore në [[Salzburg]]. Gjatë viteve 1996–1998, ai jetoi në [[New York City]], ku studioi aktrim në institutin prestigjioz [[Lee Strasberg Theatre and Film Institute]]. == Karriera artistike == Pas studimeve, punoi në [[Vjena|Vjenë]] si aktor teatri me grupin "Toxic Dreams". Në vitin 1999 u kthye përkohësisht në Kosovë për të realizuar dokumentarë dhe videoklipe, para se të vendosej përfundimisht në [[Amsterdam]] në vitin 2007. === Suksesi si regjisor dhe producent === Në vitin 2017, debutoi si regjisor dhe skenarist me filmin artistik [[T'padashtun]] (Unwanted). Filmi u shfaq premierë në Karlovy Vary dhe u përzgjodh si kandidatura zyrtare e Kosovës për [[Çmimi Oscar|Çmimet Oscar]] 2018. Në vitin 2025, Rizvanolli mori vëmendje të madhe ndërkombëtare si producent i dokumentarit të shkurtër ''Mua besoj më shpëtoj portreti'' (I Believe the Portrait Saved Me). Filmi pati premierën në [[Berlinale 2025]] në seksionin "Forum Expanded" dhe u nominua për Çmimin e Filmit Evropian. === Aktrimi dhe vlerësimet === Si aktor, ai është i pranishëm rregullisht në produksione gjermane, zvicerane dhe holandeze. Në vitin 2024, roli i tij si Nuredin Doka në filmin ''[[Obraz]]'' (The Tower of Strength) i solli sukses të madh, duke fituar çmime për aktorin më të mirë në disa festivale ndërkombëtare. == Pritja kritike == Lidhur me punën e tij si regjisor në filmin [[T'padashtun]], Monica Meijer shkroi për ''Cinemagazine'' se filmi "trajton me ndjeshmëri dallimet midis brezit që e përjetoi luftën drejtpërdrejt dhe brezit që erdhi pas". Në kritikën e saj për ''Filmkrant'', Sandra Heerma van Voss vuri në dukje se Rizvanolli synonte t'u jepte zë rreth 20,000 grave të dhunuara gjatë luftës në Kosovë, duke vëzhguar se filmi erdhi në një kohë kur vendi ishte gati të "thyente tabunë rreth kësaj traume kolektive". Van Voss më tej e përshkroi Rizvanollin si një shtesë "shumë-talentëshe" për kulturën e filmit holandez dhe kosovar. == Filmografia == === Si aktor === * 2024: '''Obraz''' (The Tower of Strength) — Nuredin Doka * 2024: '''Das Meer ist der Himmel''' - Eri * 2023: '''The Diplomat''' — Peter van der Meer (Serial TV) * 2023: '''Early Birds''' - Enes * 2023: '''Black Lotus''' — Roman * 2022: '''Moloch''' — Radu * 2020: '''Wilder''' — Enver Kabashi (Serial TV) * 2018: '''Mocro Maffia''' — Kleine Rus (Serial TV) * 2017: [[Martesa (film)|Martesa]] — Bujar * 2017: [[T'padashtun]] — Zoran === Si regjisor, skenarist ose producent === * 2025: '''Mua besoj më shpëtoj portreti''' — Producent (Dokumentar i shkurtër) * 2017: [[T'padashtun]] — Regjisor dhe Skenarist * 2005: '''Shuffle''' — Bashkë-regjisor (Dokumentar) == Çmimet dhe nominimet == * 2025: '''Aktori më i mirë''' — Festivali i Filmit Linares (për ''Obraz'') — '''Fitues''' * 2025: '''Aktori më i mirë''' — Festivali Ndërkombëtar i Filmit Rabat (për ''Obraz'') — '''Fitues''' * 2025: '''Aktori më i mirë''' — Festivali Ndërkombëtar i Filmit Slemani (për ''Obraz'') — '''Fitues''' * 2018: '''Çmimi i publikut (Filmi më i mirë)''' — SEEfest Los Angeles (për [[T'padashtun]]) — '''Fitues''' * 2018: '''Viçi i artë (Aktorja më e mirë në rol mbështetës)''' — Netherlands Film Festival (për [[T'padashtun]]) — '''Nominim''' * 2017: '''Skenari më i mirë''' — Tirana International Film Festival (për [[T'padashtun]]) — '''Fitues''' * 2006: '''Patkoi i artë''' — Asterfest International Film Festival (për ''Shuffle'') — '''Fitues''' * 2005: '''Çmimi i publikut''' — [[DokuFest]] (për ''Shuffle'') — '''Fitues''' * 2005: '''Çmimi special i jurisë''' — [[DokuFest]] (për ''Shuffle'') — '''Fitues''' == Referime == * Qendra Kinematografike e Kosovës: [https://qkk-rks.com/en-us/info-news/265/propozimi-i-kosoves-per-oscar-ndash-tpadashtun-eshte-shfaqur-ne-los-angeles/ Propozimi i Kosovës për Oscar – 'T'padashtun']. * Meijer, Monica. "Unwanted - T'padashtun (2017) recensie" (në holandisht). [https://cinemagazine.nl/unwanted-tpadashtun-2017-recensie/ Cinemagazine]. Marrë më 2026-04-19. * Heerma van Voss, Sandra (2017-10-11). "Unwanted (T'padashtun) - Kun je een trauma eeuwig verzwijgen?". [https://filmkrant.nl/recensie/unwanted-tpadashtun/ Filmkrant]. Marrë më 2026-04-19. * Cineuropa: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/470428/ Review: Tower of Strength]. * IMDb: [https://www.imdb.com/name/nm3810463/ Databaza e filmave për Edon Rizvanollin]. == Lidhje të jashtme == * {{IMDb name|3810463|Edon Rizvanolli}} * [https://www.filmmakers.eu/en/actors/edon-rizvanolli Edon Rizvanolli në Filmmakers.eu] * [https://app.spotlight.com/1179-8973-3609 Edon Rizvanolli në Spotlight] [[Kategoria:Aktorë shqiptarë]] [[Kategoria:Regjisorë shqiptarë]] [[Kategoria:Producentë filmi shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz nga Prishtina]] [[Kategoria:Lindje 1972]] d3zmw1kbta816r0j7ma35axefssqsil 1 399933 2976721 2026-05-03T10:50:49Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976721 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Peruxhia]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976720 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.perugina.com/it/mondo-perugina/storia. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 12:50 (CEST) pi1a0pnxr1wqcdtu91ooomnl3cbo7bd 1 399934 2976723 2026-05-03T11:09:51Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976723 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Petro Marko]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976722 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.letersia.fajtori.com/Letersi/Moderne/Petro_Marko/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:09 (CEST) 2tqjlivunx07a4fqbln43az6cbijk94 1 399935 2976727 2026-05-03T11:24:37Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976727 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pierre Dartout]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976726 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120825024902/https://www.whoswho.fr/bio/pierre-dartout_34305 për lidhjen https://www.whoswho.fr/bio/pierre-dartout_34305. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:24 (CEST) 0pd7rz5d0y91gulr636i1xd0g8gvk3m 1 399936 2976729 2026-05-03T11:36:39Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976729 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pirro Çako]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976728 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.pirrocako.com/. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.pirrocako.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:36 (CEST) 1nv99vjx2q7cflx9zpfhofdqk7lyqez 1 399937 2976733 2026-05-03T11:58:45Z InternetArchiveBot 115207 Ndryshime te burimet/lidhjet e jashtme.) #IABot (v2.0.9.5 2976733 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Pniks]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976732 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.360orasis.gr/tour/HnUjMiKoL/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2026 13:58 (CEST) dbheq5eb4dc7j5gnjjvo9bhimtbnnpn